Topografik xaritalar va ularning shartli belgilari - География - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	228.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	География

Topografik xaritalar va ularning shartli belgilari

Купить

Topografik xaritalar va ularning shartli belgilari WWW.ARXIV.UZ

Topografik xaritalar - asosiy tabiiy va ijtimoiyiktisodiy obʼyektlarni tasvirlovchi, mazmuni, bezagi va matematik asosi yagona boʻlgan mufassal umumgeografik xaritalar. Qatʼiy geodezik asosda barqaror shartli belgalar sistemasi yordamida yaratiladi. Ularda geografik landshaftning tashqi koʻrinishi va uning asosiy elementlari — relyef, gidrografiya, oʻsimlik, tuproqgrunt qoplami, aholi punktlari, yoʻllar hamda sanoat, qishloq xoʻjaligi. va b. ijtimoiy infrastruktura obʼyektlari bir xil aniqlikda va mukammalliqda tasvirlanadi (499 betdagi rangli xaritaga q.). T. x. 1:10 000, 1:25 000, 1:50 000 va 1:100 000 masshtablarda tuziladi. Har bir T. x.ning nomi uning masshtabi bilan yuritiladi. Mas., masshtabi 1:10 000 boʻlsa, oʻn mingli, 1:25 000 boʻlsa — yigirma besh mingli T.x. deyiladi. Quyidagi

T.x. elementlarini umumlashtirib, 2 guruh — matematik va geografik elementlarga boʻlish mumkin. Matematik elementlarga xaritaning toʻri, masshtabi, ramkasi, varaklarga boʻlinishi va nomenklaturasi hamda geodezik tayanch punktlari kiradi. Geografik elementlarga T.x.da tasvirlanadigan yer yuzasi tafsilotlari kiradi. T.x.elementlari bir-biri bilan chambarchas bogʻliq boʻlib, ular maxsus turgʻun shartli belgilar va yozuvlar yordamida tasvirlanadi. T.x.dan joyni toʻla oʻrganish va tekshirishda, turli inshootlarni loyihalash va qurishda, aniq oʻlchash va hisoblash kabi muhandislik ishlarini bajarishda, joyda oriyentirlahda, harbiy maqsadlarda keng foydalaniladi. Barcha topografik va obzor T.x. nemis olimlari Gauss va Kryugerlarning teng burchakli koʻndalang silindrik proyeksiyasida tuziladi. T.x

Biz avval barcha topografik va obzor -topografik kartalar Gaussning kundalang silindrik proerktsiyasida tuziladi dergan edik. Agar bunda xar bir 6° li zonani bir varak kogozda tasvirlamokchi bulsak, bu kogozning kattaligi bir nercha mertr buladi. M: Agar 6° zonani 1:100.000 masshtabda kursatilmokchi bulsa, buning uchun uzunligi 200 m, eni salkam 6,6 mertrli kogoz kerrak. Shu sababli topografik kartada tasvirlanadigan territoriya ma'lum kattalikdagi kismlarga bulinadi va ularning xar biri aloxida varak kogoz (list)da tasvirlanadi. Xar bir varak topografik yoki obzortopografik karta merridian va parallerl chiziklar bilan chergaralanadi va trapertsiya shakliga ega buladi. Topografik kartalarni varaklarga bulish va bu varaklarni berlgilash sistermasiga nomernklatura deryiladi. Topografik k

Barcha topografik va obzor - topografik kartalar nomernklaturasiga 1: 1.000.000 masshtabli karta varaklarining nomernklaturasi asos kilib olingan. 1: 1.000.000 masshtabli kartaning bir varagida tasvirlangan terrritoriya 4 bulakka bulinsa va bu bulaklarning xar biri aloxida -aloxida kogozda (varakda ) tasvirlansa,uning masshtabi 1:500.000 buladi. 1:500.000 masshtabli kartaning varaklari rus alfavitining bosh xarflari: A,B,V va G bilan berlgilanadi.1: 500.000 masshtabli karta varagining nomernklaturasi 1: 1000.000 masshtabli karta varagining nomernklaturasi va shu varakni berlgilovchi xarf (A,B,V,G) dan iborat, ya'ni K-42-G buladi. Xuddi shu kabi 1:1.000.000 masshtabli kartaning bir varagi 9 varak 1: 300.00 masshtabli kartaga terng buladi va rim rakamlari bilan I-IX gacha berlgilanadi. 1

3).1: 100.000 masshtabli kartaning xar-bir varagi 4 varak 1:50.000 masshtabli kartaga bulinadi, ya'ni 1:100. 000 masshtabli kartaning bir varagida tasvirlangan terrritoriya 1:50.000 masshtabli kartaning 4 va ragida tasvirlanadi. 1:50.000 masshtab li kartaning xar bir varagi rus alfavitining bosh xarflari А, Б, В, va G bilan berlgilanadi. Bu kartaning nomernklaturasi 1:100.000 masshtabli kartaning nomernklaturasidan va karta varagini berlgilovchi xarfdan tashkil topadi, ya'ni K-42 -102-B buladi. 1:50.000 masshtabli kartaning bir varagi 4 varak 1:25.000 masshtabli kartaga bulinadi. Ularning xar biri rus alfavitining kichik xarflari, ya'ni a,b,v,^ bilan berlgilanadi.Shunga kura 1:25.000 masshtabli karta varaklarining nomernklaturasi 1:50.000 masshtabli karta varagining nomernklatu

Topografik va obzor-topografik kartalar bir varagining kattaligi va nomernklaturasi Kartaning masshtabi Varagining kattaligi Nomernklaturasi Kerng. Buy. Uzok buyich. 1:1000.000 4 0 6 0 k-42 1:500.000 2 0 3 0 K-42-Г 1:300.000 1 0 20 2 0 IX-K-42 1:200.000 40 1 0 K-42-XX 1:100.000 20 30 ’ K-42-102 1:50.000 10 15 ’ K-42-102-Б 1:25.000 5 7 ’ 30 ’’ K-42-102-Б-Г 1:10.000 20 ’ 30 ’’ 3 ’ 45 ’’ К-42-102-Б-Г-З 1:5.000 1 ’ 15 ’’ 1 ’ 52,5 ’’ К-42-102-(132) 1:2.000 0 0 25 ’’ 0 ’ 37,5 ’’ К-42-102-(132-б) WWW.ARXIV.UZ

Yer yuzasi juda murakkab rerlerf shakillaridan iboratdir. Rerlerf shakllarini xarakterro` va derngiz yuzasidan past balandligiga kura, pastterkislikka,terkislik, kir,yassi toglik va toglik rerlerfga bulish mumkin. Absalyut balandligi 200 m gacha bulgan terkislik pastterkislik, 200 m dan 500 m gacha bulgan errlar kirlar derb ataladi. Balandligi 500 m dan ortik bulgan terkislik yassi toglikdir. Joyning rerlerfi oddiy yoki murakkab bulishi mumkin. Oddiy rerlerf shakllariga terpa , dung, jilga va boshkalar, murakkab rerlerf shakllariga esa tog tizmasi, katta darer vodiysi va boshkalar misol bula oladi. ERr yuzasidagi bu turli- tuman rerlerf shakllarini topografik kartada tasvirlashda kuyidagilarni aniklash talab kilinadi: a) Rerlerf tipi, shakli va elermerntlarning bir-biriga nisbatan joylanis

Otmertka derb nuktaning absalyut balandligini ifodalovchi Rakamlarga aytiladi.otmertka Usulida biron joyning rerlerfno`y Kogozda tasvirlash uchun shu joydagi xarakterrli nuktalar.M: tog yoki terpaning eng baland nuktasi.etagi .yon bagrining Bukilgan joyi. Krzonsoyning eng past nuktasi va boshka shu kabi nuktalarning absalyut balandligi aniklaniladi. Sungra bu nuktalar kogozga tushiriladi , va yoniga ularning balandliklari yozilib kuyiladi. Atmertka usulining afzalligi shundaki, rerferf bu usulda tasvirlangan kartada nuktada nuktalarning balanligini terz va oson aniklash mumkin. Birok rerlerf bu usul bilan tasvirlangan kartalarda yon bagirlarning yunalishi va kiyaligini ,rerlerfning shaklini va elermerntlarining bir-biriga nisbatan joylanishini aniklash ancha kiyin, Shuning uchun bu usuldan

Topografik kartada rerlerf asosan gorizontallar bilan tasvirlanadi. Gorizontal derb bir xil balandlikka ega bulgan nuktalarni tutashtiruvchi chizikka aytiladi. Gorizontalni izogips xam deryiladi. Gorizontallar oraligining katta yoki kichik bulishi yon bagrning kiyaligiga boglik. Yon bagir kancha tik bulsa, gorizontallar shuncha zich, yon bagir kancha yotik bulsa gorizontallar shuncha siyrak joylashadi. Gorizontallar oraligi bilan joy kiyaligi bir-biriga boglikdir, buni chizmadan yakkol kurishimiz mumkin: Chizmada yon bagir kersimi berrilganbulib, unda aa, bb, vv, va gg, chiziklari joy-ning A,B,V va G - nuktalari Orkali bir xil balandlikdan kurinishidir . Ikki gorizontal terkislik orasidagi verrtikal masofa kersim balandligi (h), ikki nukta orasidagi masofa (D) ning gorizontal proerktsiyasi

Купить