Trutle, tkinter, pyqt kutubxonalari yordamida foydalanuvchi dinamik interfeysini yaratish

LABORATORIYA ISH – 4
MAVZU:  TRUTLE, TKINTER, PYQT KUTUBXONALARI YORDAMIDA 
FOYDALANUVCHI DINAMIK INTERFEYSINI YARATISH
1.1 TRUTLE KUTUBXONASI BILAN ISHLASH
Turtle - bu grafikalar, rasmlar va o'yinlar yaratish uchun ishlatiladigan Python
kutubxonasi.   U   1967   yilda   Uolli   Feurzeig,   Seymur   Parpet   va   Sintina
Slolomon   tomonidan ishlab chiqilgan   . Bu logotipning original dasturlash tilining bir
qismi edi.Logo dasturlash tili bolalar orasida mashhur bo'lgan, chunki u bizga oddiy
tarzda   ekranga   jozibali   grafiklarni   chizish   imkonini   beradi.   Bu   ekrandagi   kichik
ob'ektga o'xshaydi, u kerakli joyga ko'ra harakatlana oladi.   Xuddi shunday, toshbaqa
kutubxonasi   Python   bilan   ishlash   uchun   moslashuvchanlikni   beruvchi   interaktiv
xususiyatga ega.
Ushbu   qo'llanmada   biz   toshbaqa   kutubxonasining   asosiy   tushunchalarini,
toshbaqani   kompyuterda   qanday   sozlashni,   Python   toshbaqa   kutubxonasi   bilan
dasturlashni, bir nechta muhim toshbaqa buyruqlarini o'rganamiz va Python toshbaqa
kutubxonasidan   foydalangan   holda   qisqa,   ammo   jozibali   dizaynni   ishlab
chiqamiz.Kaplumbag’a   Python-da   oldindan   o'rnatilgan   kutubxona   bo'lib,   u   biz
rasmlar va jozibali shakllarni chizishimiz mumkin bo'lgan virtual tuvalga o'xshaydi.   U
biz chizish uchun foydalanishimiz mumkin bo'lgan ekran qalamini beradi.Bu bolalar
uchun ham, tajribali dasturchi uchun ham foydalidir, chunki u noyob shakllar, jozibali
rasmlar   va   turli   o'yinlarni   loyihalash   imkonini   beradi.   Shuningdek,   biz   mini   o'yinlar
va animatsiyani loyihalashimiz mumkin.  
Turtlega misol sifatida quyidagi dastruni ko’rishimiz mumkin. 1.2 TKINTER KUTUBXONASI BILAN ISHLASH
Python ish stoliga asoslangan  ilovalar  uchun  grafik foydalanuvchi  interfeysini
yaratish uchun standart Tkinter kutubxonasini taqdim etadi.Python Tkinter yordamida
ish   stoliga   asoslangan   ilovalarni   ishlab   chiqish   murakkab   vazifa   emas.   Yuqori
darajadagi bo'sh Tkinter oynasini quyidagi amallar yordamida yaratish mumkin.
1. Tkinter modulini import qiling.
2. Asosiy dastur oynasini yarating.
3. Oynaga teglar, tugmalar, ramkalar va boshqalar kabi vidjetlarni qo'shing.
4. Harakatlar   foydalanuvchining   kompyuter   ekranida   sodir   bo'lishi   uchun   asosiy
voqea siklini chaqiring.
Python Tkinter pack() usuli
pack() vidjeti vidjetni blokda tartibga solish uchun ishlatiladi.   Python ilovasiga
pack() usuli yordamida qo'shilgan pozitsiyalar vidjetlari usul chaqiruvida ko'rsatilgan
turli   xil   variantlar   yordamida   boshqarilishi   mumkin.Biroq,   boshqaruv   elementlari
kamroq   va   vidjetlar   odatda   kamroq   tashkillashtirilgan   tarzda   qo'shiladi.pack()   dan
foydalanish sintaksisi quyida keltirilgan. Tkinterga misol sifatida quyidagi dastruni ko’rishimiz mumkin.
Python Tkinter place() usuli
place()   geometriya   menejeri   vidjetlarni   aniq   x   va   y   koordinatalari   bo'yicha
tartibga soladi.  
Turtlega misol sifatida quyidagi dastruni ko’rishimiz mumkin.
1.3 PYQT KUTUBXONASI BILAN ISHLASH
PyQt5   -   Riverbank   Computing   tomonidan   ishlab   chiqilgan   GUI   vidjetlari
to'plamining   so'nggi   versiyasi.   Bu   Qt   uchun   Python   interfeysi   ,   eng   kuchli   va
ommabop platformalararo GUI kutubxonalaridan biri.   PyQt5 Python dasturlash tili va
Qt   kutubxonasining   aralashmasidir.   Ushbu   kirish   qo'llanma   PyQt   yordamida   grafik
ilovalarni   yaratishda   sizga   yordam   beradi.   PyQt   API   ko'p   sonli   sinflar   va
funktsiyalarni o'z ichiga olgan modullar to'plamidir.   QtCore   moduli fayl va katalog va boshqalar   bilan   ishlash   uchun   GUI   bo'lmagan   funksiyalarni   o'z   ichiga
olgan   bo'lsa,   QtGui   moduli   barcha   grafik   boshqaruv   elementlarini   o'z   ichiga
oladi.   Bundan   tashqari,   XML   (QtXml) ,   SVG   (QtSvg)   va   SQL   (QtSql)   va
boshqalar   bilan ishlash uchun modullar mavjud.
PyQt 5 misol sifatida quyidagi dastruni ko’rishimiz mumkin.