Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 876.3KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение pdf
Раздел Презентации
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Tundra va doimiy yashil o‘rmonlar (tayga-ignabargli, sernam tropik va ekvatorial o‘rmonlar)

Купить
Tundra va doimiy yashil o`rmonlar (tayga - ignabargli, sernam tropik va ekvatorial o`rmonlar) hamda keng bargli o`rmonlar, o`rmon - dasht va dasht biomlarining ekosistemalaridagi trofik aloqalarni tasvirlash Tundra zonalari - asosan, Shimoliy yarim shardagi tabiat zonasi, Janubiy yarim sharda Antarktida yaqinidagi orollarda kichikroq maydonlarda uchraydi. Tundra zonalari subarktika va arktika mintakal arida joylashgan. Shimoliy yarim sharda Tundra zonalari Arktika muz saxrolari zonasi bilan janubida oʻrmon tundrasi oraligʻida. Yevrosiyo va Shimoliy Amerikaning shim. sohili boʻylab (eni 300 –500 km) choʻzilgan. Radiatsiya balansi past, kishi 8 — 9 oy davom etadi (yanv.ning oʻrtacha temperaturasi — 40 °, — 50 °), 60 — 80 sutka kugb tuni boʻlib turadi. Yozi qisqa (iyulning oʻrtacha temperaturasi 5 — 10 °). Vegetatsiya davri 50 — 100 kun. Yillik yogʻin tekisliklarda 150 –350 mm, togʻlarda 500 mm gacha. Yezda tuproqning 0,5 — 1,5 m qalinlikdagi ustki qismigina eriydi. Botqoqlik va koʻl koʻp. Iklimi sovuq boʻlgani uchun organik dunyosi ham kambagʻal. Hayvonot dunyosi oʻziga xos: oq kaklik va tundra kakligi, shimol bugʻusi, boʻri, lemming, qutb tulkisi koʻp. Yezda juda kup suv parrandalari uchib keladi. Hasharotlari xilmaxil. Aholi bugʻuchilik, baliq, muynali va dengiz hayvonlarini ovlash bilan shugʻullanadi. Aralash oʻrmonlar — keng bargli va igna bargli daraxt turlari aralash oʻsadigan oʻrmonlar. Yevrosiyo va Shimoliy Amerikaning moʻ’tadil nam iqlimli tekisliklari va togʻlarining quyi min -taqasida tarqalgan. Moʻ’tadil mintaqaning keng bargli -igna barg -li (qayin, eman, juka, zarang, qaragʻay, qoraqaragʻay, tilogʻoch, kedr) oʻrmonlari, subtropik mintaqaning keng bargli (dafna, zaytun va boshqalar), igna bargli (kedr) aralash oʻrmonlari va boshqa turlari bor Dasht — qora va kashtan tuproqlarda chim hosil qiluvchi gʻalla gulli oʻt oʻsimliklari oʻsadigan zonal landshaft tipi. Shim. va Jan. yarim sharlarda qurukliklarning ichki qismlaridagi moʻʼtadil va subtropik mintaqalarda dasht zonalarini hosil qiladi. Yevrosiyoda bu zona Oʻrta Dunay pasttekisligidan boshlanib, Ukraina, Rossiyaning Yevropa qismi jan.dan oʻtib, Qozogʻiston orqali Oltoy togʻ etaklarigacha choʻzilgan. Xitoyning shim. -sharqida ham katta maydonni egallagan. Shim. Amerikada materikning oʻrta qismida Kordilyera togʻlariga parallel ravishda shim.dan janubga choʻzilgan. Jan. Amerikada 30 °— 40 ° kengliklar orasida And togʻ oldi tekisliklarida joylashgan. Avstraliyaning jan. -gʻarbiy va jan. - sharqiy qismlarida, Yangi Zelandiyada ham mavjud. Turli joyda turli nom bilan ataladi: Vengriyada pushta, Ukraina va Rossiyada step, Shim. Amerikada preriya, Jan. Amerikada pampa deb yuritiladi. •Produtsentlar yoki avtotrof organizmlar oʻzlari uchun kerakli boʻlgan organik moddalarni hosil qiladi. Konsumentlar yoki geterotrof organizmlar esa boshqa organizmlarni isteʼmol qilish orqali ulardagi organik moddalarni oʻzlashtiradilar. •Oziq zanjiri bu organizmlarning chiziqli ketma - ketligi boʻlib, bir organizm boshqasi bilan oziqlanishi natijasida oziq moddalar va energiyaning bir organizmdan ikkinchi organizmga oʻtishidan iborat. •Oziq zanjirida har bir organizm turlicha trofik darajani egallaydi va bu zanjir asosidagi qismdan qancha energiya ajralib, zanjirning keyingi qismiga oʻtishiga koʻra farqlanadi. •Oziq toʻrlari bir -biri bilan oʻzaro bogʻlangan koʻplab oziq zanjirlaridan iborat va ular ekotizimdagi ozuqa isteʼmoli munosabatlarining grafik ifodasi hisoblanadi. •Trofik darajalar oʻrtasida energiyaning biridan ikkinchisiga oʻtish unumdorligi past, yaʼni taxminiy unumi 10% ga teng. Bu kamunumlik oziq zanjiri davomliligini chegaralaydi.

Tundra va doimiy yashil o‘rmonlar (tayga-ignabargli, sernam tropik va ekvatorial o‘rmonlar)

Купить