Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 49.1KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Рефераты
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Turkiston ASSRda yer-suv munosabatlari. Yer-suv islohotlari amalga oshirilishi dars ishlanma

Купить
10-sinflarda O’zbekiston tarixi fanidan Turkiston ASSRda yer-suv munosabatlari. Yer-suv islohotlari amalga oshirilishi mavzusi yuzasidan dars ishlanmasi ___________________________ ___________________________ Sinfi: 10 28-30 nafar o’quvchiga mo’jjallangan. Dars turi ; yangi tushuncha , bilimlarni shakllantiruvchi. Darsda foydalaniladigan metod : H ikoya - suhbat usuli ,”Test usuli ,ochiq va yopiq testlarda.’, ” 10+5” metodi” usullari. Darsning maqsadi:  Ta’limiy maqsad:o’quvchilarni Turkiston ASSRda yer-suv munosabatva islohotlariamalga oshirish maqsad va vazifalari bilan tanishtirish.  Tarbiyaviy maqsad : Xalqimizning bunday og’ir turmush tarziga konikishlari va hududimizdagi yer-suv munosabatlari rejimlarini hozirgi davr bilan bog’lay olish ko’nikmasini hosil qilish. Rivojlantiruvc hi maqsad :  O’quvchilarni XX asrning boshlarida yer-suv munosabatlari va bugungi kundagi holatlar ishiga bog’lagan holda tarbiyalash. Dars jihozlari: 1. ’ O’zbekiston tarixi’ darsligi . 67-73-sahifa lar, 8& 2. O’zbekiston xaritasi 3. Darsni mustahkamlash uchun yozilgan savollar matni,o’quv film,kompyuter,mavzuga oid ko’rgazmalar,doska,daftar. Muhim tushunchalar va atamalar : Qishloq xo’jaligi hayoti,Turkiston ASSRda yer-suv munosabatlar,yer-suv islohotlarining oqibqtlari, qatag`on rejimining o’rnatilishi. I. Tashkiliy qism: 1.Sinfda o’quvchilarni darsga jalb qilib, ishchi muhitni yaratish. 2.Dunyoda va O’zbekistonda yuz bergan muhim yangiliklar va xabarlar bilan tanishtirish. II. O’tilgan mavzuni mustahkamlash: guruh ishi: I guruh 1. 1929-yil tarixga qora belgi ostidagi qanday yil deb nom olgan yil bo’lib kirdi? A) Buyuk burulish yili. B) tub o’zgarishlar yili C) qonli tarix. D) B va C javoblar to’g’ri. 2. Quloqlarni jamoa xo’jaligiga kritilishini taqiqlovchi qaror qachon qabul qilinadi? A) 1929-yil kuzida B) 1929-yil yozida C) 1929-yil bahorida C) to’g’ri javob ko’rsatilmagan. 3. Dehqonlarni bosqichma-bosqich koperatsiyalash yo’li taklif qilingan reja qaysi edi? A) Siyosiy rejada B) tashqi rejada C) Lenincha koperativ rejada D) Ava B javoblar to’g’ri. 4. Buyuk burulish nomli maqola kimga tegishli edi? A) Leninga B) Garbachovga C) Mixalovskiyga D) Stalinga . 5. Yirik savdogar va ruhoniylarning 45 minga yaqin xususiy xo’jaliklar batamom tugatilgan yilni ko’rsating. A) 1930-yil B) 1925-1927-yillar C) 1935-yil D) 1936-yil II guruh 1. ‘Jamolashtirish va quloq xo’jaliklarini tugatish to’g’risida’ gi qaroriga muvofiq respublikaning nechta tumanida yoppasiga jamoalashtirishni amalga oshirish vazifasi belgilab berilgan edi? A) 15ta B) 16 ta C) 17 ta D) 18 ta. 2. 1930-yilning martiga kelganida dehqon xo’jaliklarining necha foizi kolxozlashtirilgan edi? A) 40 foizi B) 41 foizi C) 44 foizi D) 47 foizi. 3. Andijon okrugining asaka tumanida tuzilgan dastlabki mashina-traktor stansiyasi qachon tuzulgan edi? A) 1929-yil B) 1930-yil C) 1931-yil D) 1932-yil. 4. 1931-yilga kelib mashina-traktor stansiyasi MTS nechta qishloq tumanlarida tashkil qilingan edi? A) 46 ta B) 47 ta C) 48 ta D) 49 ta 5. Jamolashtirish va quloq xo’jaliklarini tugatish to’g’risida’ gi qaror“ qachon tasdiqlangan edi? 1930-yil 17-fevral B) 1928-yil 17-fevral C) 1929-yil 17-mart D) 1929- yil17-fevral Umumiy savol javob 1. Dehqonlarni zudlik bilan kolxozlarga majburan kiritish kiritish qachon avj olib ketgan edi? Javob: 1929-yilning ikkinchi yarmi va 1930-yilning boshlarida. 2. Ko’pgina joylarda aholi jamoalashtirish xavfidan qo’rqib chorva mollarini keragidan ortiq ko’p so’yib yuborishdi. Bu qanday oqibatga olib keldi? Javob: Bu chorvachilik uchun kono zarar bo’lib qora mol kamayishiga olib keldi? 3. Dehqonlarning ommaviy norozilik harakati Qashqadaryo okrugida qachon ro’y bergan? Javob: 1929-1930-yillarda sodir bo’lgan. 4. Quloqlashtirish oqibatida O’zbekistondan qancha kishi Ukraina, Sbir va Shimoliy Kavkazga surgun qilindi? Javob: 60 mingdan ortiq kishi surgun qilingan. 5. Nechanchi yilning oxiriga kelib umuman O’zbekistonda jamoalashtirilgan xo’jaliklar barcha dehqon xo’jaliklarining 81,7 foizini birlashtirgan edi? Javob: 1932-yilning oxiriga kelgandan so’ng. 6. 1935-yilda o’zbekistonda qancha paxta tayyorlanar edi? Javob: 1 mln tonna paxta tayyorlanar edi. 7. 1922-yilda irrigatsiya ishlarida qancha mablag’ ajratilgan edi? Javob: 6 mln oltin rubul hisobida mablag’ ajratilgan edi. 8. Katta Farg’ona kanalini qurish to’g’risidagi qaror qachon qabul qilingan? Javob: 1939-yilda. 9. 1939-yil 1-avgustida Katta farg’ona kanalini qurushda qancha kolxozchi safarbar qilingan edi? Javob: 160 ming Kolxozchi safarbar qilingan. 10. Katta Farg’ona kanalining uzunligi qancha edi va bu kanal qancha kun ichida qay tarzda qurib bitgazildi? Javob: Katta Farg’ona kanalining uzunligi 270 kilometr bo’lgan. Bu kanal asosan qo’l mehnati bilan 45 kun ichida quriladi. III. Darsning mazmuni: IV DARS MAZMUNINI RO’YOBGA CHIQARISH USTIDA ISHLASH: Turkistonda sovet hokimyati o`rnatilgandan keyin bolshiveklarning agrar siyosati yer-suv munosabatlarida xususiy mulkchilikni tugatish,mayda dehqon xo`jaliklari o`rniga kollektiv xo`jaliklar tashkil qilishga qaratilgan edi.1917-yil 26-oktabrda e`lon qilingan ‘Yer to`g`risidagi’ dekretda ‘Buyuk agrar islohotlar o`tkazishda ,tasis majlisida uzil-kesil xal qilingunga qadar ,quyidagi dehqonlar nakazi hamma joyda qo`llanma bo`lib xizmat qilishi kerak’,deyilgan. Dehqonlar nakazida :’yerga xususiy xuquqi abadiy yo`q qilinadi;yerning sotilishi ham, sotib olinishi ham, ijaraga berilishi yoki garovga qo`yilishi ham va boshqa biron yo`l bilan olinishi ham mumkin emas’, deb ko`rsatib o`tilgan.Yer natsionilizatsiya qilingandan so`ng ko`p yerli xo`jaliklarning ko`payishi uchun iqtisodiy sharoitga barham berildi.Bu tadbir qishloq xo`jaliklarini sotsialistik asosda qayta qurish maqsadida ,’quloq’ deb nomlangan o`ziga to`q dehqon xo`jaliklari xuquqlarini dastlab cheklash, keyin esa to`la tugatish,yakka dehqon xo`jaliklarini kooperativlashtirish uchun amalga oshirilgan edi. Kommunistlar Turkiston Kompartiyasi syezdlari, Plenumlari, Markaziy Komitet qarorlarida sovet organlariga dexqonlarni kollektiv xo`jalik formasiga utish eng oddiy, oson, ular uchun qulay, tushunarli yo`l bilan, qishlok xo`jaligida kollektivchilik asoslarini asta-sekin, avval sotish soxasida. So`ngra ishlab chiqarish sohasida xam joriy qilish yo`li bilan olib borish ko`rsatma edi. Yer-suv islohotining xarakteri 1920-yil sentabrda bo’lib otgan Turkiston Sovetlari IX - qurultoyining qarorlarida aks etdi. Ushbu dasturning asosida mehnat bilan shugullanmaydigan boy-quloq xo'jaliklarini tugatish va ko`chmanchilarni o`troq hayotga o`tkazish, yersiz va kam yerli dehqonlarni yer bilan ta’minlash va eng asosiysi rus kelgindilarining ortiqcha yerlarini musodara qiiish orqali Rossiya imperiyasi mustamlakachilik sarqitlarini yengish yotar edi. Lekin vaqt otishi bilan ko`chirib keltirilgan ruslardan yerlarni musodara qilish bilan bir qatorda vaqt yerlari tortib olindi. Boylar, mannoplar, savdogarlar, diniy xizmatchilar va qishloq hamda ovullarning mehnat bilan shugullanmaydigan yuqori tabaqalari degan boshqa vakillarining yerlari kamaytirdi. Matbuot, sotish-ta minlash va kredit ish shakllari kooperatsiyaning ʼ odatiy turlari edi. Kooperatsiyaning sotish-taminlash va ayirboshlash soxasiga xizmat ko`rsatuvchi asosiy shakllariga birlashgan dexqonlar tajribali bulib. keyin eng oddiy ishlab chiqarish shirkatlariga so`ngra kolxozlaro birlashganlar. O`zbekistonda Oktyabr to`ntarishining dastlabki kunlaridan boshlab agrar o`zgarishlar amalga oshirila boshladi. 1917-yil 8-noyabr Turkiston kompartiyasi Markaziy Komiteti organi ‘Nasha gazeta ‘lar Yer to`g`risidagi dekret e lon qilindi. Turkiston o`lkasi va yer ishlari xalq komissarligi 1917-ʼ yil 9-dekabrla chiqargan yer oldi-sottisi to`grisidagi qarori qabul qilindi va amalda tatbik etildi. Turkiston ASSR hukumatining sanoat ahamiyatiga ega bo`lgan mehnatsiz xo`jaliklarni natsionalizatsiya qilish to`grisidagi 1918-yil 26- martda qarori bilan 32 nafar dehqon xo`jaligi 1918-yil 10-sentyabrdagi qarori bilan 74 nafar dehqon xo`jaligi yerlari musodara qilindi. Partiya va sovet organlari Turkiston qishloqlarida agrar siyosatni amalga oshirish maqsadida kombedlar (kambagallar komitetlari), dehqonlar uyushmalari, ‘qo`shchi’ uyushmasi singari dehqonlarning sinfiy tashkilotlarini tashkil qildilar. Dehqonlar o`rtasida kommunistik g`oyalarni targ`ib qilish ularning asosiy vazifasi hisoblanar edi. Shu bilan birga, ular kambagal dehqonlarni jipslashtirish, boylarga qarshi kurashish, qishloqda tabaqalanish jarayonini jadallashtirish, joylarda sovet organlarini mustaxkamlash, qishloq xo`jalik ishlab chikarishini tashkil etish ishlarini amalga oshirdi. Bu tadbirlar Turkiston qishloqlarida partiya tomonidan agrar o`zgarishlarni amalga oshirishga yordamlashdi. V. O’RGANILGAN MAVZUNI MUSTAHKAMLASH : “10+5” metodi bajarish qoidasi’ O'quvchilarda o'tilayotgan mavzu to'g'risida tasavvur uyg'onishi uchun ko pincha "Aqliy hujum" metodidan foydalaniladi. Bugungi kunda ana shu metodning muqobil variantlarini ishlab chiqish zarurati paydo bo'Imoqda, bu tadbirdan ko'zlangan maqsad dars mashg'ulotlarida rang-baranglikka erishilishini ta'minlashdan iboratdir. "10+5" metodi aynan mana shu maqsadni amalga oshirishga xizmat qiladi. Mazkur metodni qo'llash shartlari juda oddiy: mashg'ulotni boshlagach, o'quvchilarga yangi mavzu matnini 10 daqiqa o`qib chiqish taklif etiladi. So`ngra xar bir o`quvchilarga ikkitadan savol tuzish uchun vaqt beriladi bu uchun 5 daqiqa vaqt beriladi. Shundan so`ng guruh uchga bo`linadi. Birinchi guruh ikkinchi guruhga savol beradi ikkinchi guruh uchinchi guruhga savol beradi, o`z o`rnida uchinchi guruh esa birinchi guruhga savol beradi.Savol-javob o`tkazish uchun besh daqiqa ajratiladi. Ushbu metod yordamida o`quvchilar faolligini aniqlash, “Tengdosh-tengdoshga” tamoili asosida o`quvchilarning o`quv pridmeti bo`yicha bilim va ko`nikmalarini oshirishga qaratilgan. 1-guruh 1.Yer-suv islohotlari 1-bosqichi davri yillarini ayting? 2.Milliy hududiy chegaralanish yer-suv islohotlariga qanday ta`sir ko`rsatdi? 2-guruh 1.Qo`shchi uyushmasining vazifasi nimalardan iborat edi? 2.Qishloq xo`jaliklari XX asr boshlarida ahvol qanday edi? 3-guruh 1.Turkiston ASSRda suv solig`i qachon joriy etildi? 2.Yer-suv islohotlari ikkinchi bosqichi amalga oshirilishi qay tarzda ro`yobga chiqdi? Qiqacha qilib aytilganda ushbu metod yuzasidan jadval asosida shakillantirligan holatda o’qituvchi tomonidan berilgan savvollarga izoh va mavzu yuzasidan o’zlarining bilim ko’nikmalari va mavzu yuzasidan bilishni xohlagan ma’lumotlari aytib o’tilib javob beriladi. VI. DARS YaKUNLARINI CHIQARISH : O’qituvchi o’quvchilar bajargan yozma va og’zaki javoblar uchun qo’yilgan baholarni e’lon qiladi va yuzaga kelgan savollarga javob qaytaradi. VII. UYGA VAZIFA: 1 .Mavzuga oid eng muhum ma’lumotlarni daftarga yozish. 2. O`zbekistonning yangi tarixi 2-kitob Turkiston ASSRda yer-suv munosabatlari o’rganib kelish. 3. Mavzu yuzasidan xarita bilan ishlash. Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati: 1.O`zbekistonning yangi tarixi 2-kitob O`zbekiston Sovet mustamlakachilik davrida . ‘ Sharq’ nashryoti-matbaasi Toshkent-2000-yil. 2.O`zbekiston tarixi(1917-1991 yillar) birinchi kitob 1917-1939 yillar. Toshkent-‘O`zbekiston’ 2019-y. 3. Vatan tarixi 3- kitob. Sovet mustamlakachilik davri. Toshkent ‘Sharq’ nashiryoti 2010-y. Rustam Shamsiddinov. Shodi Karimov.

Turkiston ASSRda yer-suv munosabatlari. Yer-suv islohotlari amalga oshirilishi dars ishlanma

Купить