Turlarning paydo bo‘lishi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.6MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Turlarning paydo bo‘lishi

Купить

T urlarning pay do
bo‘lishi

•
Tabiatda yangi turlarning hosil bo‘lish
jarayoni mitatsiyalarga boy bo‘lgan
populatsiyalarda boshlanadi. Olimlar
tur paydo bo‘lishini uchta asosiy
usulini farq qiladilar. Birinchi usulda
turlar soni oshmagan holda bir tur
o‘rnini ikkinchi yangi tur egallaydi.
Ikkinchi usulda ikki xil turga oid
organizmlar chatishishi natijasida
uchinchi turning kelib chiqishi
kuzatiladi. Uchinchi usul belgilarining
ajralishi – divergensiya bilan bog‘liq

•
Individlar bir tur doirasida har xil
populatsiyalarga mansub bo‘lsa va
erkin chatishib, nasl bersa, tur yaxlit
va butun hisoblanadi. Yangi tur
hosil bo‘lishi uchun esa
populatsiyalar orasida alohidalanish
yuzaga chiqishi kerak.
Alohidalashgan populatsiyalarning
belgi va xossalari orasidagi farqlar
kuchayib boradi, yangi turlarning
paydo bo‘lishiga olib keladi.

•
Turlarning paydo bo‘lishini
tushuntirishda ikkita qiyinchilik
uchraydi: ulardan biri tur paydo
bo‘lishining uzoq muddatli
ekanligi va tajribada
o‘rganishning qiyinligi bo‘lsa,
ikkinchisi – tur paydo
bo‘lishining har xil
organizmlarda turlicha bo‘lishi
bilan izohlanadi.

•
Darvindan so‘ng klassik darvinizm bilan genetika, ekologiya,
sistematika va boshqa tabiiy fanlarning birlashishi natijasida
biologik tur, uning tarkibi, yangi turlarning paydo bo‘lishi
to‘g‘risida ko‘p ma’lumotlar to‘plandi

Tur paydo bo‘lishining tiplari ikki xil yo‘nalishda
kechadi
•
Allopatrik yoki geografi k tur paydo
bo‘lishi.
•
Simpatrik yoki ekologik tur paydo
bo‘lishi.

•
Tur paydo bo‘lishining
birinchi turida geografi k
to‘siqlarning paydo
bo‘lishi, ikkin chi turida
reproduktiv to‘siqlarning
paydo bo‘lishi
populatsiyalar o‘rtasida
genlar almashinuvining
to‘xtashiga sabab bo‘ladi.

•
Tur areali kengayganda yoki yirik geologik
jarayonlar: qit’alarning surilishi, tog‘ hosil
bo‘lishi, suv to‘siqlari natijasida bir nechta
alohidalashgan populatsiyalar paydo bo‘ladi.
Populatsiyalardagi irsiy o‘zgarishlar, yashash
uchun kurash va tabiiy tanlanish natijasida asta-
sekin populatsiyalardagi gen tarkibida farq
paydo bo‘la boshlaydi.

•
Bu jarayon yangi tur hosil bo‘lishiga olib
keladi. Qirg‘ovullarning xiva, yettisoy,
murg‘ob, kavkaz, manjur, yapon kenja
turlari xuddi shu yo‘l bilan kelib chiqqan.
Galapagos orollaridagi tog‘ vyuroklari ham
har bir orolda o‘ziga xos ko‘rinishga ega
ekanligi geografi k alohidalanish natijasidir

•
Simpat rik y o‘nalishda t ur pay do bo‘lishi ajdod tur areali doirasida
alohidalanish sodir bo‘lishi bilan bog‘liq. Alohidalashgan populatsiyalar ajdod
tur bilan bir arealda tarqalgan bo‘ladi. Odatda alohidalashgan individlar guruhi
ajdod tur vakillaridan urchish muddati yoki yashash joyi, yoxud jinsiy jihatdan
farq qilishi bilan ajralib turadi.

•
Xromosoma va genom mutatsiyalari, duragaylash
natijasida yangi tur larning hosil bo‘lishi ham simpatrik
tur hosil bo‘lish yo‘nalishiga misol bo‘ladi. Ba’zi hollarda
hujayraning bo‘linish jarayonida tashqi muhitning
omillari ta’sirida xromosomalarning tarqalishi buziladi.

Turlarning paydo bo‘lishi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish