Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 145.4KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Рефераты
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Uch qitani birlashtirgan sultonlik (Usmonli turklar davlati) Ochiq dars ishlanma

Купить
11 mavzu “ Uch qitani birlashtirgan sultonlik (Usmonli turklar davlat i ) ” Sinfi: 8 28-30 nafar o’quvchiga mo’jjallangan. Dars turi: Yangi bilimlarni shakllantiruvchi. Metodlar: Hikoya-suhbat, "B.B.B metodi", "Munozara usuli". Darsning maqsadi: 1. Ta'limiy: O‘quvchilarni Usmonli turklar davlatining tarixi va uch qit'ani birlashtirishdagi o‘rnini o‘rgatish. 2. Tarbiyaviy: Usmonli davlati tarixidan saboq chiqarib, tinchlik va birdamlik g‘oyalarini tarbiyalash. 3. Rivojlantiruvchi: Tarixiy tahlil va mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish. Dars jihozlari: Jahon tarixi darsligi, xarita, mavzuga oid ko‘rgazmalar, slaydlar, kompyuter, tarixiy suratlar va diagrammalar. --- I. Tashkiliy qism 1. O‘quvchilarni darsga jalb qilish va ishchi muhit yaratish. 2. Yangi mavzuga kirish uchun motivatsiya beruvchi savollar. II. O‘tilgan mavzuni mustahkamlash Guruh ishi: I guruh: Usmonli imperiyasidan avval Turkiya hududidagi davlatlar haqida gapirib bering. II guruh: Usmonlilar davlatining asos solinishi haqida ma’lumot bering. --- III. Yangi mavzu mazmuni 1. Usmonli davlatining tashkil topishi va o‘sishi: Osmon G‘ozi va Usmonlilar davlatining asoschisi. Birinchi Usmonli sultonlari va hududiy kengayish. 2. Uch qit'aning birlashtirilishi: Yevropa, Osiyo va Afrikani bog‘lagan imperiyaning strategik ahamiyati. Konstantinopolning zabt etilishi (1453-yil). 3. Usmonli davlatining madaniy va iqtisodiy yutuqlari: Buyuk masjidlar va madrasalar. Savdo yo‘llari ustidan nazorat va iqtisodiy o‘sish. Usmonli davlatining tashkil topishi Usmonli davlatining asoschisi Osmon G‘ozi bo‘lib, u 1299-yilda Anadolu yarim orolida davlatning poydevorini qo‘ydi. Davlat dastlab kichik beklik (knizlik) sifatida vujudga kelgan va Vizantiya imperiyasiga qarshi kurashlar orqali kuchaygan. Usmon G‘ozi va uning vorislari mintaqaviy kengayish uchun katta harakatlar qilgan. 14-asr davomida Usmonlilar hududlarini kengaytirib, Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi muhim savdo yo‘llarini egallashga erishdi. Uch qit’ani birlashtirishning asosiy bosqichlari 1. Konstantinopolning zabt etilishi (1453-yil): Usmonli davlatining buyuk sultoni Fotih Mehmed 1453-yilda Konstantinopolni (hozirgi Istanbul) zabt etib, Vizantiya imperiyasiga yakun yasadi. Bu hodisa Usmonli davlatining dunyodagi eng qudratli imperiyalardan biriga aylanishiga sabab bo‘ldi. Konstantinopolning zabti Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi savdo va siyosiy aloqalarning Usmonlilar qo‘lida to‘planishiga olib keldi. 2. Arab dunyosini zabt etish (16-asr): Usmonli sultoni Salim I 1517-yilda Misrni, Shom (Suriya) va Arabiston yarim orolini egalladi. U Ka'ba va Madina kabi muqaddas joylar ustidan nazorat o‘rnatib, musulmon olamining rahnamosiga aylandi. 3. Shimoliy Afrikaga kengayish: Usmonlilar Liviya, Tunis va Jazoirni o‘z hududlariga qo‘shib, Afrika shimolidagi muhim savdo yo‘llarini egallashdi. Bu mintaqa imperiyaga boylik va siyosiy ta’sir keltirdi. 4. Sharqiy Yevropadagi g‘alabalar: Usmonlilar Bolqon yarim oroli, Gretsiya va Vengriyani o‘z hududlariga qo‘shib oldi. Ularning Vena shahrini ikki marta qamal qilishi Yevropa davlatlari o‘rtasida vahima uyg‘otdi. Madaniyat va iqtisodiyotdagi muvaffaqiyatlar Usmonli imperiyasi nafaqat harbiy qudrati, balki madaniy va iqtisodiy rivojlanishi bilan ham mashhur edi: Madaniyat: Istanbul shahri madaniy va diniy markazga aylantirildi. Ayasofya kabi yodgorliklar qayta tiklandi va masjidga aylantirildi. San’at va arxitektura sohasida Usmonlilar dunyoga mashhur masjidlar va saroylarni bunyod qilishdi (masalan, Topkapi saroyi va Solimiyya masjidi). Savdo va iqtisodiyot: Usmonli imperiyasi uch qit’ani bog‘lovchi savdo yo‘llarini nazorat qilib, savdo orqali ulkan boylik to‘pladi. Savdo bozorlarida ipak, ziravorlar, qimmatbaho metallar va boshqa mahsulotlar bilan savdo qilishdi. Usmonli imperiyasining qudrati va ta’siri Usmonli imperiyasi eng kuchli davrida Yevropa, Osiyo va Afrika bo‘ylab 20 million kvadrat kilometrdan ortiq hududni boshqardi. Ushbu imperiya xalqlar va madaniyatlarning birlashuviga, shuningdek, dinlararo munosabatlarning yaxshilanishiga katta ta’sir ko‘rsatdi. Usmonlilar Yevropa davlatlari bilan uzoq muddatli diplomatik aloqalar o‘rnatishdi va ularga kuchli raqib bo‘lib xizmat qildi. Usmonli davlatining tanazzuli Usmonli imperiyasining tanazzuli 17-asrdan boshlangan bo‘lsa-da, bu jarayon 20- asrgacha davom etdi. Ichki nizolar, harbiy mag‘lubiyatlar va iqtisodiy qiyinchiliklar davlatning zaiflashishiga sabab bo‘ldi. Nihoyat, Birinchi jahon urushidan keyin Usmonli imperiyasi tugatilib, 1923-yilda Turkiya Respublikasi tashkil topdi. IV. Mustahkamlash "B.B.B. metodi" topshirig‘i: Bilaman: Usmonli imperiyasi haqida avval nimani bilasiz? Bilib oldim: Uch qit'ani birlashtirishning asosiy sabab va oqibatlari. Bilishni xohlayman: Usmonli imperiyasining tanazzuli haqida. --- V. Yakunlash O‘quvchilar yozma va og‘zaki javoblari asosida baholash. O‘quvchilarning savollariga javob berish. --- VI. Uyga vazifa 1. Mavzuga oid asosiy faktlarni daftarga yozish. 2. Usmonli turklar davlatining xaritasini tahlil qilish. 3. Internet manbalari va darsliklardan "Usmonli davlatining tanazzuli" haqida o‘qib kelish. Qiqacha qilib aytilganda ushbu metod yuzasidan jadval asosida shakillantirligan holatda o’qituvchi tomonidan berilgan savvollarga izoh va mavzu yuzasidan o’zlarining bilim ko’nikmalari va mavzu yuzasidan bilishni xohlagan ma’lumotlari aytib o’tilib javob beriladi. Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati: 1. Shonlik Malikov. Jahon tarixi (O‘rta asrlar davri). Toshkent: Sharq, 2018-y. Ushbu kitobda Usmonli imperiyasining tashkil topishi va rivojlanishi haqida batafsil ma’lumotlar berilgan. Q.Rajabov, M.Haydarov Turkiston tarixi Universitetlar va pedagogik institutlari uchun o’quv qo’llanmasi. Toshkent 2002-y 2. G‘aniyev S. va boshqalar. Turk dunyosi tarixi. Toshkent: Ma’naviyat, 2020-y. Kitobda Usmonli davlatining Yevropa va Osiyodagi ta’siri va madaniy merosi haqida yozilgan. 3. Halil İnalcık. The Ottoman Empire: The Classical Age 1300-1600. London: Phoenix Press, 2000-y. Bu kitob Usmonli imperiyasining klassik davri haqida eng nufuzli ilmiy asarlardan biri hisoblanadi. 4. Q. Rajabov, M. Haydarov. Jahon tarixi (Universitet talabalari uchun o‘quv qo‘llanma). Toshkent: Universitet, 2019-y. Usmonli davlatining kengayishi va xalqaro siyosiy jarayonlardagi roli haqida ma’lumot berilgan. 5. Osman Nuri Topbaş. Ottoman Empire: The Last Great Islamic State. Istanbul: Erkam Publications, 2015-y. Kitob Usmonli davlatining diniy, siyosiy va madaniy yutuqlarini tahlil qiladi.

Uch qitani birlashtirgan sultonlik (Usmonli turklar davlati) Ochiq dars ishlanma

Купить