Uglevodlar tasnifi klasifikatziyasi va tahlili - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	936.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Uglevodlar tasnifi klasifikatziyasi va tahlili

Купить

UGLEVODLAR TASNIFI
KLASIFIKATZIYASI
VA TAHLILI

•
Reja:
•
Asosiy qism
1. U glevodlarning xususiyatlari va tuzilishi.
2. U glevodlarning tasnifi.
3. T irik organizmlar uchun ahamiyati
•
Adabiyotlar

UGLEVODLARNING XUSUSIYATLARI VA TUZILISHI. UGLEVODLARNING VAZIFALARI
In on tana i uchun, huningdek, bo hqa tirik mavjudotlar uchun energiya zarur.
U iz hech qanday jarayon mumkin ema . Axir har bir biokimyoviy reakt iya,
har qanday fermentativ jarayon yoki metabolik bo ‘ladi

•
TARKIB:

Uglevodlarning tasnifi

Monosaxaridlar : xususiyatlari

Molekulalarning tuzilish xususiyatlari

Organizmda bajariladigan funktsiyalar
•
Oligosakkaridlar : tuzilishi 
Disaxarid molekulalariga misollar

Tirik organizmlar uchun ahamiyati

Polisaxaridlar : molekulyar xususiyatlar

Tirik mavjudotlar tanasidagi roli

Uglevodlarning umumiy xususiyatlari

Boshqa yuqori molekulyar birikmalar bilan
uglevodlar

•
Inson tanasi uchun, shuningdek, boshqa tirik mavjudotlar uchun energiya zarur. Usiz hech qanday jarayon mumkin
emas. Axir har bir biokimyoviy reaktsiya, har qanday fermentativ jarayon yoki metabolik bosqich energiya manbaiga
muhtoj.
•
Shuning uchun tanani hayot uchun quvvat bilan ta'minlaydigan moddalarning ahamiyati juda katta va muhimdir.
Ushbu moddalar nima? Uglevodlar, oqsillar, yog'lar. Ularning har birining tuzilishi har xil, ular butunlay boshqa
kimyoviy birikmalar sinflariga mansub, ammo ularning vazifalaridan biri shunga o'xshash - tanani hayot uchun zarur
energiya bilan ta'minlash. Ro'yxatda keltirilgan moddalarning bir guruhini - uglevodlarni ko'rib chiqamiz.

•
UGLEVODLARNING TASNIFI
•
Uglevodlarning tarkibi va tuzilishi ular topilgan paytdan boshlab ularning nomi bilan aniqlandi. Darhaqiqat,
dastlabki manbalarga ko'ra, bu tarkibida suv molekulalari bilan bog'liq bo'lgan uglerod atomlari mavjud bo'lgan
bunday birikmalar guruhi ekanligiga ishonishgan. To'liqroq tahlil qilish va ushbu moddalarning xilma-xilligi
to'g'risida to'plangan ma'lumotlar barcha vakillarning faqatgina bunday tarkibga ega emasligini isbotlashga imkon
berdi. Biroq, bu xususiyat hali ham uglevodlarning tuzilishini belgilaydigan xususiyatlardan biridir.
•
Ushbu birikmalar guruhining zamonaviy tasnifi quyidagicha:Monosaxaridlar (riboza, fruktoza, glyukoza va
boshqalar)
1. Oligosakkaridlar (bios, trioses).
2. Polisaxaridlar (kraxmal, tsellyuloza).
•
Shuningdek, barcha uglevodlarni quyidagi ikkita katta guruhga bo'lish mumkin:


tiklash;

tiklanmaydigan.

Keling, har bir guruhning uglevod molekulalarining tuzilishini batafsil ko'rib chiqamiz.
•
MONOSAXARIDLAR: XUSUSIYATLARI
•
Ushbu toifaga aldegid (aldozalar) yoki keton (ketoz) guruhlari va zanjir tarkibidagi uglerod atomlaridan 10 tadan
ko'p bo'lmagan barcha oddiy uglevodlar kiradi. Agar siz asosiy zanjirdagi atomlarning soniga qarasangiz, unda
monosaxaridlarni quyidagilarga bo'lish mumkin:
•
MONOSAXARIDLAR: XUSUSIYATLARI
•
Ushbu toifaga aldegid (aldozalar) yoki keton (ketoz) guruhlari va zanjir tarkibidagi uglerod atomlaridan 10 tadan
ko'p bo'lmagan barcha oddiy uglevodlar kiradi. Agar siz asosiy zanjirdagi atomlarning soniga qarasangiz, unda
monosaxaridlarni quyidagilarga bo'lish mumkin:


trioses (glitseraldegid);

tetrozlar (eritruloza, eritroz);

pentoza (riboza va dezoksiriboza);

geksoza (glyukoza, fruktoza).

Boshqa barcha vakillar tanada ro'yxatdagidek muhim emas.
•
MOLEKULALARNING TUZILISH XUSUSIYATLARI
•
Monozlar o'zlarining tuzilishiga ko'ra zanjir shaklida ham, tsiklik uglevod shaklida ham taqdim etilishi mumkin. Bu
qanday sodir bo'ladi?

•
Gap shundaki, birikmadagi markaziy uglerod atomi assimetrik markaz bo'lib, uning atrofida eritmadagi molekula
aylanishi mumkin. L- va D-shaklli monosaxaridlarning optik izomerlari shu tarzda hosil bo'ladi. Bunday holda,
to'g'ri zanjir shaklida yozilgan glyukoza formulasi aldegid guruhi (yoki keton) tomonidan aqliy ravishda
tushunilishi va to'pga o'ralishi mumkin. Siz mos keladigan tsiklik formulani olasiz.
•
Bir qator monozlarning uglevodlarining kimyoviy tuzilishi juda oddiy: bir qator uglerod atomlari zanjir yoki tsikl
hosil qiladi, ularning har biridan gidroksil guruhlari va vodorod atomlari har xil yoki bir tomonda joylashgan. Agar
bir xil nomdagi barcha tuzilmalar bir tomonda bo'lsa, u holda D-izomer hosil bo'ladi, agar ular bir-birining
almashib turishi bilan har xil bo'lsa, u holda L-izomer bo'ladi. Agar glyukoza monosaxaridlarining eng keng
tarqalgan vakilining umumiy formulasini molekulyar shaklda yozsak, u quyidagicha ko'rinadi:
•
C
6 H
12 HAQIDA
6 ... Bundan tashqari, ushbu yozuv fruktoza tuzilishini ham aks ettiradi. Axir, kimyoviy jihatdan, bu
ikkala monoza tarkibiy izomerlardir. Glyukoza - aldegid spirt, fruktoza - ketogenik spirt.

•
Bir qator monosaxaridlarning uglevodlarining tuzilishi va xususiyatlari bir-biri bilan chambarchas
bog'liqdir.Darhaqiqat, strukturada aldegid va keton guruhlari borligi sababli ular aldegid va keton spirtlariga tegishli
bo'lib, bu ularning kimyoviy tabiatini va ular kira oladigan reaktsiyalarni aniqlaydi.
•
Shunday qilib, glyukoza quyidagi kimyoviy xususiyatlarni namoyish etadi:
•
1. Karbonil guruhi mavjud bo'lgan reaktsiyalar:

oksidlanish - bu "kumush oyna" reaktsiyasi;

yangi cho'kindi mis (II) gidroksidi - aldon kislotasi bilan;

kuchli oksidlovchilar nafaqat aldegidni, balki bitta gidroksil guruhini ham o'zgartiradigan ikki asosli kislotalarni
(aldarik) hosil qilishga qodir;

tiklanish - ko'p atomli spirtlarga aylanadi.

•
Adabiyotlar
1. Badui Dergal, S. (2016). Oziq-ovqat kimyosi. Meksika, Pearson ta'limi.
2. Chou, K. V. va Halver, J. E. (1980). Uglevodlar. ln: Baliqni boqish texnologiyasi. FAO Birlashgan Millatlar
Tashkilotining Rivojlanish Dasturi, BMTning Oziq-ovqat va qishloq xo'jaligi tashkiloti, Rim, Italiya, 104-108.
3. Cummings, J. H. va Stiven, A. M. (2007). Uglevodlar terminologiyasi va tasnifi. Evropa klinik ovqatlanish
jurnali, 61 (1), S5-S18.
4. Englyst, H. N., & Hudson, G. J. (1996). Oziq-ovqat uglevodlarining tasnifi va o'lchami. Oziq-ovqat kimyosi, 57
(1), 15-21.

Uglevodlar tasnifi klasifikatziyasi va tahlili

Купить

Похожие документы
Tizimli tahlil bosqichlari va metodlari
To‘g‘ri burchakli parallelepiped va kub
To‘g‘ri burchakli uchburchakning xossalari
Tohir Malik hayoti va ijodi. ,,Shaytanat’’ romani tahlili
Tojikiston Respublikasi