Umumiy va o‘rta maxsus ta’lim tizimi dars ishlanma - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	198.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	doc
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Umumiy va o‘rta maxsus ta’lim tizimi dars ishlanma

Купить

Umumiy va o’rta maxsus ta’lim tizimi
Darsning texnologik xaritasi:
Mavzu: Umumiy va o’rta maxsus ta’lim tizimi
Mavzuga doir tayanch tushunchalar:
Atamalar: Ta’lim, tarix, kadrlar tayyorlash, kasb-hunar kollejlari, litsey,
ilm-fan, boshlang’ich ta’lim (1-4-sinf);
asosiy (tayanch) maktab (4-9-sinf);
yuqori o’rta maktab (10-11-sinf); “O’qituvchilar va murabbiylar kuni”
Mavzuning qisqach ta’rifi: Umumiy va o’rta maxsus ta’lim tizimi o’rganish.

O’quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi:
Metod Suhbat, hikoya, didaktik o’yinlar, munozara
Shakli Noana’naviy dars, jamoa, guruhli, yakka
Jihoz a.11-sinf tarix darsligi
b.Tarixiy va zamonaviy xarita
d.Texnik vositalar: vediomagnitafon
vedioproektor
kompyuter
o’quv filmi

e.Plakatlar, sur’atlar
f.Doska, bo’r, daftar, A3 qog’oz, flomaster.
Nazorat O’quvchilarning darsda faolligi kuzatilib,
hisobga olib boriladi.
Baholash O’quvchilar reytingi dars oxirida e’lon
qilinadi.

Darsning jarayoni va texnologiyasi:
Ishning nomi Bajariladigan
ishlar mazmuni Metod Vaqt
I bosqich
Tashkiliy qism 1. salomlashish
2. davomatni aniqlash
3. sinf xonasi tozalik
nazorati
4. axborot tinglash

Suhbat 3 daqiqa
II bosqich
O’tigan
mavzuni
so’rash
va
mustahkamlash 1. " Ortiqchasini top"
metodi
2. " Intervyu" metodi

Noan’naviy 10 daqiqa
III bosqich
Yangi mavzu
bayoni 1. Yangi mavzuni
tushuntirish
2. Umumiy va o’rta
maxsus ta’lim tizimi
haqida ma’lumot berish.
3.Yangi mavzu ustida Taqdimot
Didaktik
o’yinlar 15 daqiqa

ishlash Kichik
ma’ruza
Bingo
IV bosqich
Mustahkamlash " BBB " metodi
" Baliq skeleti" metodi
Og'zaki ma'lumot berish “ Savollar
doska si”,
“Klaster”
texnikasi,
“BBB”
texnikasi,
13 daqiqa
V bosqich
Baholash,
darsni
yakunlash 1. O’quvchilarning darsda
ishtirokiga qarab reyting
belgilanadi.
2. Rag’batlantirish. 2 daqiqa

VI bosqich Ko’p variantlilik asosida Tushuntirish
2 daqiqa

Darsda qo’llaniladigan interfaol usullar:

a. “ Savollar doskasi”
b . “Klaster” texnikasi
d. ”BBB” metodi
e. Baliq skeleti metod

Kutiladigan natijalar

O’qituvchi Mavzu qisqa vaqt ichida barcha o’quvchilar tomonidan
o’zlashtirilishiga erishdi,o’quvchi faolligini oshiradi,
o’quvchilarda fanga nisbatan qiziqish uyg’otadi, qisqa
vaqt icida barcha o’quvchilar baholanadi.
O’quvchi Umumiy va o’rta maxsus ta’lim tizimi haqida bilimlarga
ega bo’ladilar.

Kelgusi rejalar

O’qituvchi Zamonaviy pedagogik texnologiyalarni o’zlashtirish va
darsda tadbiq etish, takomillashtirish, o’z ustida ishlash,
pedagogik mahoratni oshirish.

O’quvchi Mustaqil fikrlashni o’rganadi, o’rganilgan materiallar
asosida qo’shimcha materiallar izlaydi, ularni o’rganadi,
do’stona muhitda, hamkorlikda ishlash ko’nikmasi
shakllanadi.
Darsning vaqti: 45 daqiqa
Darsning oltin qoidasi:
T - tartib

A - adolat, ahillik
R - raqobat, rostgo’ylik
I - ilmiylik, ijodkorlik
X - xotirani charxlash
Darsdan kutiladigan natija:
Yangilik
Ijodkorlik
Erkin fikrlash
Bunyodkorlik
Shakllanadigan ko’nikmalar:
- Tarixiy voqealarning sabablari va oqibatlarini taxlil qilishda xaritalardan
foydalanish;
- Darslik matni va undagi rasmlar bilan ishlay olish, asosiy jihatlarni ajratib
ko’rsata olish;
- Tarixiy voqealarnong sodir bo’lish sabablari;
- Aholi hayotidagi tub o’zgarishlar;
- Mamlakatimizdagi hududiy o’zgarishlarni xarita asosida tushunib olish,
hozirgi hududlar nomlarini farqlay olish.
Shakllanadigan malakalar:
- O’rta Osiyoda sodir bo’lgan voqealarni davri bilan taqqoslash
- Darslik va hujjatli matni, ko’rgazmali qurollar, o’qituvchining tushuntirishi
asosida tarixiy hodisalarga ta’rif berish;
- Tarixiy voqea va hodisalarni umumlashtirish;
- Darslik matni, hujjatlar, ko’rgazmali qurollar bilan mustaqil ishlay olish;

- Tarixiy voqealar yuzasidan mustaqil mulohaza yurita olish, bayon qilan
olish;
- Munozara va bahslarda faol ishtirok eta olish.
Darsning shiori: “Bilim qaytarish va takrorlash mevasidir”
Tarixning boshqa fanlar bilan o’zaro bog’liqligi :

O’tilgan mavzuni takrorlash:
1. “ Ortiqchasini top” metodi
Ushbu metod bo’yicha o’quvchilar o’tilgan mavzu yuzasidan berilgan atamalar
ichidan ortiqchasini topishi kerak.
Diniy bag’rikenglik
Konfessiya
Tolerantlik
Prozelitizm
Madrasa
Logistika

Islom dini
Masjid
Madrasa
Buddizm
2. “Intervyu” metodi
Ushbu metodda sinf 2 guruhga ajraladi. Har bir guruhdan 1 nafar o’quvchi
chiqib, biri muxbir ikkinchisi taniqli shaxs rolida savol javob o’yini o’tkaziladi.
Baholashda berilgan savollar va javoblarning to’liqligi hisobga olinadi.
BERILGAN SAVOLLAR JAVOBLAR
1. 2017- ma’lumotiga ko’ra
yurtimizda nechta diniy
konfessiyalar faoliyat yuritib
kelmoqda? 1. 16 taMUHBIR TANIQLI SHAXS

2. Islom madaniyati poytaxti qaysi
shahar? 2. Toshkent
3. Seminariya bu-…. 3. Xristian cherkovlari uchun ruhoniylar
tayyorlaydigan
o’quv yurti
4 4
5 5
Yangi darsning bayoni:
REJA:
1. Mustaqillikning dastlabki yillarida ta’lim tizimi
2. Kadrlar tayyorlash milliy dasturi.
3. O’rta-maxsus, kasb-hunar ta’lim tizimining tashkil etilishi.
REJA ASOSIDA MAVZUNING BAYONI.
Mustaqillikning dastlabki yillarida ta’lim tizimi. Madaniy-ma’naviy
rivojlanishning eng muhim poydevori - ta’lim tizimidir. Chunki zamon
talablariga javob beradigan, ilg’or fan-texnika, texnologiya yutuqlarini
egallab olgan kadrlarni yetishtirmasdan jamiyatni yuksaltirib bo’lmaydi.
O’zbekistonda 1992-yil 2-iyulda “Ta’lim to’g’risida”gi qonun qabul qilindi.

Bu dasturulamal hujjatda ta’lim sohasidagi davlat siyosatining asosiy
tamoyillari, ta’lim tizimi, uning boshqaruv tarkibi, pedagog xodimlarning
burch va mas’uliyatlari aniq belgilab
berildi. Mustaqillikning dastlabki yillarida 10 mingdan ortiq xalq ta’limi
xodimiga davlat uylari, 22 mingdan
ortiq xodimga esa tashkilot va muassasalar tasarrufidagi uylar bepul
xususiylashtirilib berildi. 50 mingdan ortiq
pedagog xodimga shaxsiy qurilish
uchun yer maydonlari ajratildi. Qishloqlarda istiqomat qiladigan pedagog
xodimlarning hammasi kommunal xizmat uchun to’lovlardan ozod etilgan
bo’lsalar, shaharliklar uning 50 foizi miqdorida to’lab bordilar. Keyinchalik
kommunal xizmat bo’yicha bu imtiyozlar oylik maoshlariga qo’shib
beriladigan kompensatsiya bilan almashtirildi.
1992-yildagi qonun asosida umumiy ta’lim quyidagi bosqichlar bo’yicha
amalga oshirila boshlandi.
I bosqich - boshlang’ich ta’lim (1-4-sinf);
II bosqich - asosiy (tayanch) maktab (4-9-sinf);
III bosqich - yuqori o’rta maktab (10-11-sinf);
O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1996-yil dekabrdagi qarori
bilan 1-oktabr - “O’qituvchilar va murabbiylar kuni” deb belgilandi hamda
bu kun bayram sifatida dam olish kuni deb e’lon qilindi.
Kadrlar tayyorlash milliy dasturi. O’zbekistonda ta’lim sohasidagi

siyosat 1997-yil 29-avgustda qabul qilingan “Ta’lim to’g’risida”gi yangi
tahrirdagi qonun hamda Kadrlar tayyorlash milliy dasturida o’z aksini topdi.
1996-1997-o’quv yilidan boshlab maktablarning birinchi sinfl arida o’qish
lotin alifbosida olib borildi. Yangi alifboda o’qitish uchun zarur dastur,
qo’llanma va darsliklar yaratildi.
Kadrlar tayyorlash milliy dasturi 3 bosqichdagi islohotlar asosida amalga
oshirildi. I bosqich - 1997-2001-yillarda dasturni amalga oshirish uchun
zarur bo’lgan huquqiy-me’yoriy, ilmiy-metodik, moliyaviy-moddiy
shartsharoitlar yaratildi. Buning uchun davlat tomonidan qo’shimcha
ravishda 65 milliard so’m mablag’ sarf qilindi. II bosqich - 2001-2005-yillarni
o’z ichiga olib, milliy dastur keng miqyosda joriy etildi. III bosqich -
2005-yildan bugungi kungacha. Bu bosqichda Kadrlar tayyorlash milliy
dasturi natijasida erishilgan natijalar, to’plangan tajribalar umumlashtirilib,
shu asosda yurtimizda ta’lim tizimi takomillashtirilib borildi. 2009-yildan
boshlab yurtimizda to’liq 12 yillik majburiy ta’lim joriy etildi.9 yillik umumiy
o’rta ta’lim savodxonlik asoslarini, umumiy o’rta ta’lim
olish uchun zarur bo’lgan bilim va ko’nikmalarni shakllantirishga qaratilgan.
Bolalar birinchi sinfga 6-7 yoshdan qabul qilinadi. Umumiy o’rta ta’lim
kerakli bilimlar hajmiga asos soladi, mustaqil fi krlash, tashkilotchilik
qobiliyatlari va amaliy tajriba ko’nikmalarini rivojlantiradi, dastlabki kasbiy
yo’nalish va navbatdagi ta’lim bosqichini tanlashga zamin yaratadi
O’rta-maxsus, kasb-hunar ta’lim tizimining tashkil etilishi. O’zbekiston
Respublikasining “Ta’lim to’g’risida”gi qonuniga muvofiq umumiy
o’rta ta’limning to’qqiz yillik etib belgilanishi munosabati bilan to’qqiz

yillik maktabni tugatgan barcha o’quvchilar ta’lim olishni o’rta maxsus
yoki kasb-hunar kollejlarida davom ettirdilar. Bu yangi ta’lim tizimiga
bosqichma-bosqich o’tildi, ya’ni Kadrlar tayyorlash milliy dasturining
1-bosqichi (1997-2001) doirasida amalga oshirildi. Shu davr mobaynida
300 ga yaqin yangi turdagi ta’lim muassasalari ochildi. O’rta maxsus
ta’lim sohasida viloyatlarda biznes maktablari, umumta’lim maktablarida
kasb-hunar kurslarining ochilishi, bozor iqtisodiyoti talablaridan kelib
chiqqan holda yangi mutaxassisliklar (fermer, soliq va bojxona xodimi,
audit va hokazo) kiritildi. Unga binoan, yurtimizda 1997-yildan boshlab
hozirga qadar 1400 dan ortiq kasb-hunar kolleji, 200 ga yaqin akademik
litsey
bunyod etildi. Ular sohalar bo’yicha mutasaddi tashkilotlar va oliy ta’lim
muassasalariga biriktirilishi tufayli bu bosqichda o’quv jarayoni samarali
tashkil etilib, kollej bitiruvchilarining ish bilan ta’minlanishiga e’tibor
qaratilganiga qaramay, bu borada qoniqarli natijaga erishilmadi.
Darsda qo’llaniladigan interfaol usullar:
1 . Bilaman Bilishni xohlayman Bilib oldim ( BBB) metodi
Bu metodda o’quvchi yangi mavzu yuzasidan olgan bilimlarini berilgan metodga
joylab, bilishni xohlagan narsasi bo’yicha ma’lumotlarga ega bo’ladi.
Bilaman Bilishni xohlayman Bilib oldim

I bosqich - boshlang’ich
ta’lim (1-4-sinf);
II bosqich - asosiy
(tayanch) maktab (4-9-
sinf);
III bosqich - yuqori
o’rta maktab (10-11-
sinf) Hozirgi kunda ta’lim
sohasida amalga
oshirilayotgan islohotlar
haqida O’zbekistonda 1992-yil
2-iyulda “Ta’lim
to’g’risida”gi qonun
qabul qilindi
2017-yil umumta’lim va
o’rta maxsus kasb-
hunar ta’limi tizimida
tub islohotlar yili
bo’ldi. 11 yillik ta’lim tizimida
ko’zlangan yutuqlarga
erishildimi? Prezident Shavkat
Mirziyoyev tashabbusi
bilan
9+3, ya’ni 12 yillik
majburiy ta’limdan 11
yillik ta’limga o’tildi.
1997-yil 29-avgustda
Kadrlar tayyorlash
milliy dasturi qabul
qilinganini Hozirgi kunda faoliyat
olib borayotgan xususiy
oliy ta’lim muassasalari
faoliyati haqida Mutaxassislarning ilmiy
xulosalariga ko’ra, inson
o’z umri davomida
oladigan barcha axborot
va ma’lumotning 70
foizini 5 yoshgacha
bo’lgan davrda oladi.

2. “ Baliq skeleti” metodi
Ushbu metod o’quvchilarda muayyan masalani yechish va tahlil qilish bilan
amalga oshiriladi.
Boshlang’ich Asosiy Yuqori
Oliy ta’lim Kadrlar tayyorlash
Yakuniy qism: Ta’lim
tizimi

1) Uyga vazifa.
- Yangi mavzuni o’qib kelish;
- Yangi mavzu yuzasidan o’quv materiallarni tayyorlash, savollarga javob
topish;
- Mavzuga doir atama va tushunchalardan krossvord tuzish;
- Qo’shimcha adabiyotlardan tayyorlanib, kichik ma’ruza tayyorlash.

Umumiy va o‘rta maxsus ta’lim tizimi dars ishlanma

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish