Umumiy Yer bilimining rivojlanish tarixi - География - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	3.0MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	География

Umumiy Yer bilimining rivojlanish tarixi

Купить

Umumiy Yer bilimining rivojlanish tarixiUmumiy Yer bilimining rivojlanish tarixi Umumiy Yer bilimi eng qadimgi fanlar qatoriga kiradi. Uning rivojlanishida Umumiy Yer bilimi eng qadimgi fanlar qatoriga kiradi. Uning rivojlanishida quyidagi bosqichlarni ajratish mumkin.quyidagi bosqichlarni ajratish mumkin. Qadimgi yoki antik davrQadimgi yoki antik davr bosqichi. bosqichi. Fan insonning ongli fao-liyati sifatida Fan insonning ongli fao-liyati sifatida qadimgi Yunonistonda miloddan awalgi VI—V asrda vujudga kelgan. Ushbu qadimgi Yunonistonda miloddan awalgi VI—V asrda vujudga kelgan. Ushbu bosqichda geografik ahamiyatga ega bo'lgan ilmiy natijalar quyidagilardan bosqichda geografik ahamiyatga ega bo'lgan ilmiy natijalar quyidagilardan iborat:iborat: — — Gomer tomonidan miloddan awalg

Ushbu bosqichdan boshlab Yevropada fan yana rivojlana boshladi . Natijada dunyo ahamiyatiga ega bo ' lgan kashfiyotlar qilindi . 1492- yil Xristofor Kolumb tomonidan Amerika qit ' asi ochil - di . X . Kolumbning asosiy maqsadi Hindistonga dengiz yo ' lini ochish bo ' lgan . Shuning uchun u kashf qilgan joylarni Hindiston , u yerdagi mahalliy aholini esa Hindular deb atagan . 1499— 1501- yillari Amerigo Vespuchchi Amerika qit ' asini shimoliy qismlarini tekshirdi va yangi yerlarning ilk tavsifini yozdi . 1507- yili fransuz geografi M . Valdzemyuller materikni Amerigo Vespuchchi sharafiga Amerika deb atashni taklif etdi Buyuk geografik kashfiyotlar Buyuk geografik kashfiyotlar bosqichibosqichi .. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Ilmiy geografik ishlar bosqichiIlmiy geografik ishlar bosqichi • (XVII—XIX asr). Mazkur bosqichdan boshlab birinchi marotaba maxsus ilmiy ekspeditsi-yalar uyushtirila boshlandi. Bunday ekspeditsiyalar Fransiyada (Bugenvil, Laperuza), Buyuk Britaniya (J.Kuk, Vankuver), Rossiyada (Bering, Chirikov, Krasheninnikov va boshqalar) uyushtirildi. Natijada Tinch okeni, Osiyo, Shimoliy Amerika qirg'oqlari, Afrikaning va Janubiy Amerikaning ichki qismlari va tabiati o'rganildi. Yerning ichki qismlari, Yer yuzasi relyefi, Ye.r usti va osti suvlari, shamollar, o'simliklar haqida bilimlarni to'planishi bilan tabiiy geografiyadan geologiya, gidrologiya, geobotanika va meteorologiya ajralib chiqib ketdi. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

XX asr bosqichi.XX asr bosqichi. • . Mazkur bosqich ikki davrdan iborat: Birin-chi davr XX asrning birinchi qismini o'z ichiga oladi. Mazkur davrda tabiiy geografiyada qator muhim ta'limotlar yaratildi. V.V.Dokuchayev tomonidan tabiat zonalligi ta'limoti yaratildi. A. A. Grigorev tomonidan esa geografik qobiq va geografik muhit ta'limoti yaratildi. Biosfera haqida ta'limot esa V. A. Vernadskiy tomonidan yaratildi www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Umumiy yer bilimining o'rganish obekti geografik qobiqdir. Geografik qobiq haqidagi ta'limot XX asrning 30-yillarida yara-tilgan bo'lsada, ammo uning ayrim g'oyalari tabiiy geografiya fanining rivojlanishining butun tarixi-davomida shakJIana borgan. Ko'p davrlar davomida geografiya asosan Yer yuzasini tas-virlash bilan shug'ullanib keldi. Geografik o'lkalarni, mamla-katlarni tasvirlash bilan bir qatorda ilmiy geografiya ham rivoj-lana boshladi. Geografik voqea va hodisalarni tasvirlashdan ularni ilmiy asoslashga o'tish A. Gumboldt asarlarida ko'rina boshladi. Shunday qilib, umumiy yer bilimining maqsadi tabiiy muhitni yaxshilash va unda sodir bo'ladigan jarayonlami va hodisalarni boshqarish tizimini ishlab chiqish hamda Yer tizimini barqaror rivojla

• Umumiy yer bilimining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: • — tabiatdan va tabiiy resurslardan foydalanishni sayyoraviy, mintaqaviy va mahalliy darajalarda oqilona boshqarishni ilmiy asoslarini ishlab chiqish; • — geografik qobiq hozirgi paytda inson tomonidan muntazam ravishda o ' zgarmoqda . Shuning uchun geografik qobiq jamiyat bilan uzviy ravishda bog ' langan . Natijada geografik qobiq tarkibida tabiiy - texnogen tizimlar shakllangan . Geografik qobiqni holati o ' zgara boshlaydi , bunday yangi holatda geografik qobiq yangi miqdoriy jihatlarga ega bo ' ladi . Tabiiy - texnogen tizimlarni shakllanishini tarkibini va tuzilishini o ' rganish umu - miy yer bilimining asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi ; — geografik qobiqni boshqarish juda murakkab muammo - la

Tabiiy geografiyaning tadqiqot Tabiiy geografiyaning tadqiqot usullariusullari • Tabiiy geografik tadqiqotlar olib borishda hamma fanlarda qo ' llaniladigan , hamda maxsus tadqiqot usullaridan foydalani - ladi . • Hozirgi paytda deyarli hamma fanlarda tizimli tadqiqot usul lari keng qo ' llaniladi . Tizimli tadqiqot usulida har bir tabiiy geografik borliq ( obyekt ) o ' zaro ta ' sirda bo ' ladigan turli xil tar - kibiy qismlardan iborat tizim deb qaraladi . Geografik qobiqni tizim deb oladigan bo ' lsak , u yana vertikal va gorizontal yo ' nalishda yanada maydaroq tizimchalarga , mazkur tizimchalar yanada kichikroq tizimchalarga bo ' linib ketadi . • Bundan tashqari tabiiy geografiyada fanlararo qo ' llaniladigan matematik , gcoximik , geofizik va model

www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

• Geoximik usullar landshaftshunoslik tadqiqotlarida keng qo'llaniladi. Geoximik usul yordamida landshaftshunoslikda xi- miyaviy elementlarni harakati o'rganiladi. Ximiyaviy element-lar ko'proq balandliklardan pastqam joylar tomon harakat qiladi. Natijada turli xil landshaftlar hosil bo'ladi. • Geofizik usullar yordamida landshaftlarda sodir bo'ladigan energiya va modda almashinuvi jarayoni o'rganiladi. • Modellashtirish usuli tabiiy geografiyada keng qo'llaniladi. Hozirgi paytda jamiyat va tabiatni o'zaro ta'sirini modellashti rish tabiiy geografiyani va ekologik geografiyaning asosiy mu-ammolaridan biri hisoblanadi. • Tabiiy geografiyada maxsus tadqiqot usullari keng qo'lla niladi. Ular tabiiy geografiyaning o'zida ishlab chiqilgan usullardir.

Ekspeditsiya yoki data usuli tabiiy geografiyaning asosiy usul-laridan biridir. Geografik nazariyalar asosan dalada to'plangan ma'lumotlar asosida rivojlanadi. Shuning uchun mazkur usul antik davrdan to hozirgi davrgacha geografik ma'lumotlar olishning va tabiatni hamda xo'jalikni o'rganishning asosiy usuli bo'lib hisoblanib kelmoqda. Mazkur ekspeditsiyalar tabiatni yoki xo'jalikni ayrim tar-blarini hamda tarmoqlarini o'rganish uchun uyushtiriladi. Ma-alan. geologik qidiruv ekspeditsiyalarida hududning geologik va foydali qazilmalari, tuproqshunoslik ekspeditsiyala rida tuproqlar, landshaftshunoslik ekspeditsiyalarida landshaft-br o'rganiladi. Bundan tashqari muntazam ishlaydigan ekspe-iyalar ham uyushtiriladi. Masalan, Tyan-Shan statsionari 1945-yilda o

Купить