Uskunaviy dasturiy ta'minotlar - Информатика и ИТ - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.6MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Информатика и ИТ

Uskunaviy dasturiy ta'minotlar

Купить

Uskunaviy
dasturiy
ta'minotlar

Reja:
Haqida ma’lumotUskunaviy dasturiy ta’minot
Translyatorlar
Haqida ma’lumot
Interpretatorlar
Haqida ma’lumot
Aloqa muharrirlari
Haqida ma’lumot01
02
03
04

Uskunaviy 01
D asturiy ta’minot haqida ma’lumot

T izimli
dasturlash
Uskunaviy dasturiy ta’minot
Uskunaviy dasturiy ta'minotlar, kompyuter uchun yangi
dasturlarni yaratishda yengillik yaratib beradi. Tizimli va
dasturiy ta'minotni kompyuterda ishlab chiqish uchun
uskunaviy muhit yordami bilan yuzaga keladi:

Uskunaviy muhitlar
-yuqori darajali
translyatorlar tilli; -tahrirlash muhiti,
-yuklovchi va
komponovka
dasturlari; -dasturlash tizimlari;01
03 0402

2
Translyatorlar

Translyatorlar mashina tili
dasturlarida, dasturlarni
qaytadan o'zgartirish uchun
oldindan belgilangan dasturlash
tillarida yozilgan. Dasturlar
chiquvchi modullar deb
nomlanuvchi dasturlash tillarida
tayyorlanadi.

Sifat jihatidan kiruvchi ma'lumotlami translyatorlar
chiquvchi modullarni o'zgartiradi va ob'ektlar
moduli ishini o'z natijasi bilan takomillashtiradi,
muharrir aloqalari uchun kiruvchi ma'lumotlarga ega
bo'ladi. Ob'ektlar moduli mashina tilidagi dasturlar
matnini va qo'shimcha ma'lumotlarni o'z ichiga
oladi. Boshqa mustaqil modullarni uning yuklovchi
joyidagi modul sozlovini ta'minlashda va bu modul
bilan boshqa translyatsiyalangan yagona dasturlar
modulini birlashtirtadi.

Dasturlar yagona yoki bir nechta chiquvchi
modullarga ega bo'ladi. Yani bir yoki bir
nechta dasturlash tillarida yozilgan bo'ladi.
Translyatorlar ikkita sinfga bo'linadi:
Kompilyatorlar
Interpretatorlar

3
Interpretator va
kompilyatorlar

Kompilyatorlar barcha
chiquvchi modulni
mashina tiliga o'tkazadi.
Interpretator ketma-
ket mashina tiliga
o'tkazadi va chiquvchi
operatorlarni bajaradi.
Interpretatoming
kamchiligi shundaki,
interpretatsiyalanayotga
n dasturlar ishlash
tezligi pastligida. Interpretator va kompilyatorlar

Kompilyatsiyalash interpretatsiyalashga nisbatan
tayyor dasturlami bajarish tezligi yuqoriligi bilan
farq qiladi. Interpretatsiyalanuvchi til esa,
shaxsiy kompyuterlari bilan muloqot tartibida
ishlash uchun qulay imkoniyatga ega bo'lib,
dastuming bajarilishida hosil bo'ladigan
xatoliklami shu vaqtning o'zida to'g'rilash
imkoniyati mavjud bo'ladi. Buning uchun
matnni tahrirlash dasturiga qaytish va uni yana
kompilyatsiyalash shart bo'lmaydi.

Universal maqsadlarga
mo'ljallangan kompyuterlar
uchun ko'proq
kompiliyatsiyalovchi
transilyator - dasturlar
qo'llaniladi. Shaxsiy
kompyuterlar muloqot tartibida
ishlashga mo'ljallangan
bo'lganligi uchun ularda asosan
interpretatsiyalanuvchi
tillardan foydalaniladi.

ALOQA
MUHARRIRLARI 4

Aloqa muharrirlari
Aloqa muharrirlari tizimni
qayta ishlovchi dastur bo'lib,
dasturlar moduli bajarilishiga
tayyor, yagona yuklovchi,
translyator ishlarining olingan
natijalari asosida ob'ektlar
modulini bog'laydi va
tahrirlaydi.

Yuklovchi modul operatsion tizim asosiy
xotirasida joylashadi va bajariladi. Yuklovchi
modul bitta yoki bir necha dasturiy
seksiyalarda birlashadi - dasturlaming
qismlarini boshqa joyga o'zgartiradi.
Muharrir aloqalari oqimiga kiruvchi har-bir
ob'ektlar moduli, boshqa modullarda
dasturlar seksiyalarida ko'rsatkichlarga ega
bo'ishlari mumkin.

Bunday ko'rsatkichlar
tashqi deb nomlanadi.
Tashqi ko'rsatkichlarga
ega ko'rsatkich belgilari
tashqi nomli deb ataladi.
Muharrirga o‘rnatilgan
mos keluvchi aloqalar
tashqi aloqalar va tashqi
nomlar, ruxsat etuvchi
ko'rsatkichlar deb nomla
nadi. Tashqi aloqalar

Kompilyator - inglizcha so'z bo'lib,
(komponovshik, sostavitel) so'zidan olingan
bo'lib, boshlang'ich dasturlar asosida
ob'yektning dasturlarini tashkil qiladi, ya'ni
boshlang'ich dastumi unga ekvivalent bo'lgan
ob'yekt dasturini mashina tiliga tatjima qiladi.
Kompilyatoming translyatordan farqi
shundaki, kompilyatordagi dastuming natijasi
doimo mashina kodida bo'lishi kerak.
Translyatorda esa dastuming natijasi umumiy
hollarda turli tillarda yozilgan bo'lishi kerak.

Masalan, Paskal tilidagi
translyator dasturi Si tilida.
Demak, har qanday kompilyator
translyator bo'lishi mumkin, lekin
har qanday translyator
kompilyator bo'la olmaydi.
Kompilyator boshlang'ich
dasturlar asosida dastur
ob'yektlaridan iborat bo'lishi
mumkin. Kompilyator dasturining
natijasi "dasturiy ob'yekt" yoki
"ob'yekt kodi" deyiladi.

Natijaviy dastur yozilgan fayl "ob'yekt faylidir."
Dasturning natijasi, mashina buyruqlari tilida
yozilgan bo'lishiga qaramay ob'yekt fayli va
bajariluvchi (.exe), (.com) fayl o'rtasida ma'lum
farq bor. Kompilyator tuzgan ob'yekt fayli
(dasturi) o'z-o'zidan bajarilmaydi, chunki bu
dasturning kodi va ma'lumotlari xotiraning aniq
bir sohasiga bog'lanmagan bo'ladi. Demak,
kompilyatorlar kirishida yuqori daraja tilida
yozilgan dastur matni, chiqishida mashina
kodlaridagi aloqa muharririga yoki yuklovchiga
uzatiladigan dastur hisoblanar ekan.

Yuk l ovchi - tizimni qayta
ishlovchi dastur bo'lib, aloqa n i
muharrir funksiyalari asoslarini
bog'laydi va dasturlami yagona
topshiriq punktiga joylaydi. Yuklovchi

Otladchik
Otladchik dasturlar bajarilishi
jarayonini boshqaradi. Dasturlardagi
xatola rn i qidiradi va bartaraf etish
ishlarini bajaradi.

Otladchiklarning umumiy funksiyasiga:
- dastu rn ing qadamba-
qadam bajarilishi - aniqlangan nuqtada
tasodifiy to'xtashi
- ba'zi shartlar
bajarilishida
dasturiaming turli
joylarida to'xtab
qolishi - tasvir va o'zgarishlar
birligining
o'zgaruvchiligi kiradi.1
2 3 4

Assembler tili - mashinaga
mo'ljallangan tillar sinfiga mansub.
Dasturlash tillarining mashinaga
mo'ljallangan tillar - kompyuter
arxitekturalarining tuzilishini n a moyon
etuvchi va kompyuter arxitekturasiga
mos keluvchi assembler dasturlar
abstraksiyasi darajasiga xos bo'lgan til
hisoblanadi.

Har bir buyruq kompyuterning mashinaga
mo'ljallangan tillar buyruqlariga mos tushadi,
yani:
- ma'lumotlar tiplari;
- kompyuter bajarayotgan
operatsiyalar ko'p l igi; - kompyuter ishida
boshqarish yo'llari. - dasturlardagi
ma'lumotlarining
manzillash yo'llari;

Dasturlash tizimi - bu tizim aniq
dasturlash tillaridagi yangi dasturlar
uchun ishlab chiqilgan.
Zamonaviy dasturlash tizimlari
foydalanuvchi uchun aniq va qulay
dasturlash muhitini ishlab chiqadi.

Ularga quyidagilar kiradi:
-dastur matnlarini
muharrirlash va
muhitni yaratish; integratsiyalashtiril
gan ishlab
chiqarish muhiti;
- kompilyator yoki
interpretatorlar;

Dasturlar
- standart
dasturlarning keng
ko'lamli kutubhonasi
va funksiyalari; - dialog muhitida
foydalanuvchi bilan
"do'stlashish";
otladkali dasturlar va h.k.,
dasturlar, yordamchilarni
topish va dasturdagi
hatolarni bartaraf etish;

-k uchli grafik
kutub x ona; -kutubxona bilan
ishlash uchun
ulitalar;- ko'p oynali
ishlash tizimi; Dasturlar
- o'zga rm as
assembler; - o'zgarmas
ma'lumot
birlashmasi;

CREDITS: This presentation template was created by Slidesgo , including
icons by Flaticon , infographics & images by Freepik and illustrations by
StoriesE’tiboringiz
uchun
raxmat!

Uskunaviy dasturiy ta'minotlar

Купить