Информация о документе

Цена 10000UZS
Размер 1.8MB
Покупки 0
Дата загрузки 06 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Информатика и ИТ

Продавец

Bohodir Jalolov

Visual studio dasturlash muhitida “uzbek-ingliz lug‘at” loyihasini yaratish

Купить
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI SHAROF RASHIDOV NOMIDAGI SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI INTELLEKTUAL TIZIMLAR VA KOMPYUTER TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI DASTURIY INJINIRING YO’NALISHI DASTURLASH ASOSLARI FANIDAN KURS ISHI MAVZU : VISUAL STUDIO DASTURLASH MUHITIDA “UZBEK-INGLIZ LUG’AT” LOYIHASINI YARATISH. Mundrija I. Nazariy qism ................................................................................................................................................................. 4 1.1.Visual C + + haqida .................................................................................................................................................... 4 1.2.Microsoft Visual C++ da konsol ilova dasturlar yaratish ........................................................................................... 7 II. Asosiy qism .................................................................................................................................................................. 9 2.1 Microsoft Visual Studioda IDE va WFA yaratish. ....................................................................................................... 9 Internet saytlari: ............................................................................................................................................................ 22 K IRISH Bugungi kunda axborot-kommunikatsiya sohasini rivojlantirish-ning asosi hisoblangan dasturiy mahsulotlarni ishlab chiqarish milliy iqtisodiyot rivojlanishining muhim sharti sifatida alohida ahamiyat kasb etmoqda. Hayotimizning har jabhasida faol qo‘llanilayotgan axborot almashinuv texnologiyalaridan samarali foydalanish ulardagi dasturiy ta’minotlarning o‘ziga xosligi, ommabopligi va innovatsion yangiligiga bog‘liq. “Axborotlashtirish to‘g‘risida”gi, “Telekommuni-katsiyalar to‘g‘risida”gi, “EHM dasturlari va ma’lumotlar bazasini himoya qilish to‘g‘risida”gi qonunlar soha rivojida muhim ahamiyat kasb etmoqda. Bugun yurtimizda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari kirib bormagan sohaning o‘zi yo‘q. Bu esa, o‘z navbatida, softver sanoatining izchil rivojlanishiga keng yo‘l ochmoqda. Xususan, hozirgi kunda mamlakatimizda dasturiy mahsulotlarni yaratish, ishlab chiqarish va joriy qilish bilan shug‘ullanuvchi 260 dan ziyod tadbirkorlik sub’ektlari faoliyat yuritmoqda. Mamlakatimizda dasturiy ta’minot sanoatini shakllantirish va rivojlantirish uchun zarur shart-sharoitlar, sohaga daxldor mustahkam qonunchilik bazasini yaratishga e’tibor qaratilmoqda. Hozirgacha 10 dan ziyod qonun, Prezident va Vazirlar Mahka-masining qator farmon hamda qarorlari qabul qilindi. Dasturchilarni qo‘llab-quvvatlash borasida muntazam chora-tadbirlar amalga oshirilayotir.Prezidentimiz tomonidan joriy yilning 20 sentyabrida imzolangan “Mamlakatimizning dasturiy ta’minot vositalari ishlab chiquvchilarini rag‘batlantirishni yanada kuchaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori bu yo‘ldagi navbatdagi muhim qadam bo‘ldi. Hozirda davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari dasturiy mahsulotlarning faol iste’molchisi hisoblanadi. Keyingi vaqtda mamlakatimizda vazirlik va idoralar, xo‘jalik birlashmalari, yirik korxonalarning xarajat smetasi va biznes rejalarida ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, axborot tizimlari va resurslarini yaratish, dasturiy mahsulotlar hamda interfaol davlat xizmatlarini joriy etishga qaratilgan xarajatlarni nazarda tutish yuzasidan tegishli ishlar olib borilmoqda. Joriy yildan e’tiboran davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarining idoralararo integratsiyalashgan axborot tizimlarini joriy etish, idoralararo ma’lumotlar uzatish tarmoqlarini yaratish, “Elektron hukumat” tizimini hamda internet tarmog‘ining milliy segmentini shakllantirish bo‘yicha loyihalarni ro‘yobga chiqarish uchun davlat buyurtmasini shakllantirish va moliyalashtirish borasidagi ishlar boshlab yuborilgan. Mazkur hujjat dasturiy ta’minot sanoatini rivojlantirish, davlat organlarida ixtisoslashtirilgan dasturiy mahsulotlardan foydalanishni tartibga soluvchi me’yoriy-huquqiy bazani yanada takomillashtirish, “Elektron hukumat” loyihasini amalga oshirishda mahalliy kompaniyalarning faol ishtirokini rag‘batlantiradi. 2006 yildan buyon “Best Soft Uzbekistan” dasturiy mahsulotlar ko‘rgazmasi tashkil etib kelinmoqda. Milliy dasturiy mahsulotlar ko‘rgazmasida sohada erishilgan muvaffaqiyatlar namoyish etilib, mahorat darslari, taqdimotlar va ta’lim seminarlarida respublikadagi soft industriyaning dolzarb loyihalari va istiqbollari sohasining yetakchi mutaxassislari ishtirokida muhokama qilinadi. Ko‘rgazmada xalqaro va mahalliy kompaniya — dasturiy mahsulotlarni ishlab chiqaruvchilar hamda integratorlar, kontent-ishlab chiqaruvchilar, provayderlar, ilmiy va ta’lim muassasalari, vazirliklar, idoralar vakillari ham ishtirok etishadi. I. Nazariy qism 1.1.Visual C + + haqida Visual studio Microsoft uchun mo’ljallangan dasturlash muhiti hisoblanadi. U console (boshqaruv paneli) va grafik interfeysli dasturlar, shu bilan birga Windows tarkibidagi dasturlar, veb-saytlar, veb dasturlar, va veb xizmatlarni tarkibidagi hamda boshqa kodlar yordamida Microsoft Windows, Windows Phone, Windows CE, .Net Framework, .Net Compact Framework va Microsoft Silverlight kabi dasturlar muhitlarini daturashda ishlatialdi. Visual Studio muhitidada dastrur tuzish uchun bir qancha elementlar: menyular paneli, standart uskunalar paneli, ochiq yoki ekranning o’ng, chap, yuqori, yoki pastki qismida avtomatik yashiringan turli xildagi qo’shimcha uskunalar joylashgan. Visual Studioda Console Interfeys ilovada ishlashni hosil qilish uchun quyidagi amallarni bajarish lozim. Dastlab asosiy oynadan “New Project” qismi orqali, “File” tugmasi orqali, “New” tugmasini tanlab, “Project” qismini tanlanadi, yoki “Ctrl+Shift+A” tugmalarini bosishimiz mumkin. 1-rasm new poject Visual C++ da dasturlar ilovalar deb nomlanadi. Ilovalar maxsus konstruksiya ko’rinishidagi muhitda – foydalanuvchi uchun bir qancha fayllar majmui ko’rinishidagi loyihada yaratiladi. C tilidagi dastur bu – belgilangan talablarga javob beruvchi, maxsus dasturlash tuzilishiga ega funksiyalar majmuidir. Ilova – bu ichida ilova algoritmini amalga oshiruvchi operatorlar joylashtirilgan asosiy funksiyadir. Operatorlar ichida shundaylari ham borki, ular algoritmni amalga oshishida talab qilinadigan boshqa funksiyalarni chaqirishga xizmat qiladi. Ixtiyoriy dasturni ishga tushirish, dasturning qolgan barcha qismini o’zida jamlagan asosiy funksiyani ishga tushirishdan boshlanadi. Funksiyaning bir qismi dasturchi tomonidan, qolgan qismi – kutubxona funksiyalari – foydalanuvchiga dasturiy muhit tomonidan taqdim qilinadi va dasturni ishlab chiqish jarayonida foydalaniladi. Yaratiluvchi ilovalarni 2 ta katta kategoriyaga ajratish mumkin. Ular ishchi stol ilovalari va Windows 8 ilovalaridir. Ishchi stol ilovalari bu biz bilgan va sevadigan ilovalardir. Ular menyu paneli, instrumentlar paneli va ko’pincha ilova oynasining pastki qismida joylashgan holatlar satriga ega bo’ladilar. Biz ushbu fanda ishchi stol ilovalarini yaratishni maqsad qilib qo’ydik. Windows 8 ilovalari ishchi stol ilovalaridan ancha farqli. Ularda foydalanuvchi interfeysi mavjud bo’lib u ishchi stol ilovalaridan butunlay farq qiladi. Foydalanuvchining to’g’ridan to’g’ri ma’lumotlar bilan bog’lanishi diqqat markazidadir. 1.2.Microsoft Visual C++ da konsol ilova dasturlar yaratish C/C++ ni o’rganishda biz maxsus ilovalar ko’rinishidan foydalanamiz – shablonlarni tayyorlash muhitida oldindan tayyorlangan konsol ilovalar asosida shakllantiriladi. Konsol ilovalar – bu grafik interfeyssiz ilovalar bo’lib, ular foydalanuvchi bilan maxsus buyruqlar satri orqali o’zaro aloqada bo’ladi yoki asosiy menyu muhitidagi maxsus buyruqlar bilan ishga tushiriladi. Bunday ilovalar File/New Project buyrug’i bajarilishidan so’ng ochiluvchi dialog oynasiga ega bo’lgan maxsus shablonlar yordamida yaratiladi. Konsol ilovalar shabloni yaratiluvchi ilovaga barcha zarur elementlarni qo’shadi, shundan so’ng dasturchi bu shablonga o’zining C/C++ tilidagi operatorlarini qo’shadi. Keyin ilova avtonom ishga tushuvchi fayl sifatida kompilyatsiyalanadi va bajarish uchun ishga tushirilishi mumkin. Foydalanuvchi bilan muloqot ilova ishga tushirilgandan so’ng ochiluvchi maxsus konsol oynasi orqali amalga oshiriladi (shu oynada dastur habarlari tasvirlanadi, u orqali hisoblash uchun ma’lumotlar kiritiladi va uning o’ziga hisoblangan natijalar chop qilinadi). Kompilyatsiya va proyektni bitta joyga jamlash asosiy menyuning Build buyrug’i orqali amalga oshiriladi. Kompilyatsiya va proyektni bir joyga yig’ishdan so’ng uni bajarish uchun ishga tushirish mumkin. Bajarilish uchun ishga tushurish asosiy menyuning Debbug buyrug’i yordamida amalga oshiriladi. Konsol ilovalar yaratish uchun quyidagi qadamlarni bajarish zarur: 1. Visual C++ ni ishga tushirish. 2. Asosiy menyuning File/New/Project buyrug’ini bajarish. 1.2 – rasmdagi dialog oynasi hosil bo’ladi. Unda quyidagilarni ketma – ket bajaring: Strelka ko’rsatayotgan joyga clr debyozamiz. Pastda bizga bir qancha proektlardan birini tanlash imkoni yaratiladi. Пустой проект CLR(.NET fremwork) qismini tanlaymiz va Дале tugmasini bosamiz. 1.2-rasm Proektimizning nomini yozamiz. So’ngra Создат tugmasi bosiladi. 1.3-rasm II. Asosiy qism 2.1 Microsoft Visual Studioda IDE va WFA yaratish. C++ dasturlash muhitida eng keng tarqalgan IDE bu – Visual C++ hisoblanadi. Bu dastur o‘z ichiga dastur kodlarini yozishda juda muhim bo‘lgan . NET klasslari, ishchi muhit va albatta kompilyator integrallashtirilgan bo‘ladi. IDE(integrallashgan dasturlash muhiti) – Har bir dasturlash tilida o‘z ishchi muhiti bo‘ladi. Bu muhitda kompilyator bilan birga kod yozishga mo‘ljallangan joy bo‘ladi. Bu ishchi muhitda bir necha dastur kodlarini ham yozsa bo‘ladi va bu muhit avtomat xatolarni ham ko‘rsatib beradi. Bu ishchi muhitda ma’lum kutubxonalar joylashgan bo‘lib, kod yozishda kodni to‘g‘ri tashkil qilish uchun ma’lum bir yordamlar ekranga chiqadi. Ishchi muhitga oddiy bloknot misol bo‘ladi, lekin bu muhitning kompilyatori yo‘q, shuning uchun alohida kompilyator o‘rnatiladi. Bunda 2 ta dastur o‘rnatib bir biriga moslashtirish kerak bo‘ladi. Bu 2 ishni yengillashtirish uchun, juda ko‘p ishchi muhit dasturlari yaratilgan va ular kompilyatorlar bilan integrallashgan bo‘ladi. WFA (Windows Forms Application) yaratish : Windows Forms Application (WFA), Windows operatsion tizimida ishlash uchun grafik interfeysli ilovalarni yaratish uchun Microsoft Visual Studio-da ishlatiladigan bir tekshiruv dasturlash kerakli turdir. Bu, Windows Forms tekshiruv dasturi orqali yaratilgan ilovadagi komponentlarni va interfeys elementlarini o'z ichiga oladi. WFA yaratish uchun quyidagi qadamlar tugri keladi: 1. Microsoft Visual Studio-ni oching va yangi proyekt yaratish. 2. Proyekt turi sifatida "Windows Forms App (.NET Framework)" ni tanlang. 3. Proyekt nomini va saqlash joyini tanlang. Forma yaratishimiz uchun Proektimiz nomi ustiga sichqonchani o’ng tugmasini bosamiz, добавить ->c оздат елемент qismi tanlanadi. 2.1-rasm ИП bandidan Форма windows Forms tanlanadi va добавить bosiladi. 2.2-rasm Cpp fayliga quyidagi kodni yozamiz: #include <Windows.h> using namespace Avtosalon; int WINAPI WinMain( HINSTANCE , HINSTANCE , LPSTR , int ) { Application ::EnableVisualStyles(); Application ::SetCompatibleTextRenderingDefault( false ); Application ::Run( gcnew MyForm ); return 0; } 2.3-rasm MyForm.h faylida quyidagi form hosil bo’ladi. 2.4-rasm Uskunalar paneli. Uskunalar panelida hamma zaruriy, ya’ni sizga foydalanuvchi interfeysini tuzishda kerak bo’ladigan buyruqlar joylashgan. Buni siz quyida ko’rishingiz mumkin. 2.5-rasm 2.6-rasm 2.2 Lug’at dasturini loyihalash Quyidagi rasmda men yaratgan matn muharrining yaratish bosqichlari bilan tanishasiz. Demak bu yerda C++ dasturlash tili yordamida Windows OS uchun yangi loyiha yaratilmoqda. Keyin dasturga forma qo’shib olamiz. Formani shu ko’rinishga keltirib olamiz. Keyin qiladigan muhim ishlardan biri .cpp faylga kutubxona va formani chaqirib olish bo’ladi. #include "MyForm.h" #include "MyForm1.h" #include <Windows.h> using namespace avto; int WINAPI WinMain( HINSTANCE , HINSTANCE , LPSTR , int ) { Application ::EnableVisualStyles(); Application ::SetCompatibleTextRenderingDefault( false ); Application ::Run( gcnew MyForm ); return 0; } Bu kod yozilmasa loyihamiz ishga tushmaydi. Shundan keyin loyihani dizayn qismini yaratishni boshlaymiz. Label va radioButton yordamida quyidagi ko’rinishni hosil qilamiz. Bu dasturimizning umumiy ko’rinishi hisoblanadi. Agar qidirish tugmasi bosilsa quyidagi natija olinadi: Bu esa qidirish tugmasining kodi: private : System:: Void button1_Click(System:: Object ^ sender , System:: EventArgs ^ e ) { Dictionary < String ^, String ^>^ my_dictionary = gcnew Dictionary < String ^, String ^>(); my_dictionary->Add( "yaxshi" , "good" ); my_dictionary->Add( "oltin" , "gold" ); my_dictionary->Add( "salom" , "hello" ); my_dictionary->Add( "men" , "i" ); my_dictionary->Add( "sen" , "you" ); my_dictionary->Add( "odam" , "human" ); my_dictionary->Add( "erkak" , "male" ); my_dictionary->Add( "ayol" , "female" ); my_dictionary->Add( "bola" , "boy" ); my_dictionary->Add( "qizbola" , "girl" ); my_dictionary->Add( "avtomobil" , "car" ); my_dictionary->Add( "olma" , "apple" ); my_dictionary->Add( "tarvuz" , "watermelone" ); my_dictionary->Add( "qo'l" , "hand" ); my_dictionary->Add( "koptok" , "ball" ); my_dictionary->Add( "bosh" , "head" ); my_dictionary->Add( "ota" , "father" ); my_dictionary->Add( "ona" , "mother" ); my_dictionary->Add( "bobo" , "grandfather" ); my_dictionary->Add( "buvi" , "grandmother" ); my_dictionary->Add( "aka" , "brother" ); my_dictionary->Add( "singil" , "sister" ); my_dictionary->Add( "oyoq" , "foot" ); my_dictionary->Add( "xayr" , "by" ); my_dictionary->Add( "soch" , "hair" ); my_dictionary->Add( "tuxum" , "ei" ); String ^ word; word = textBox1->Text; try { // Try to retrieve the translation String ^ translation = my_dictionary[word]; textBox2->Text = translation; } catch ( KeyNotFoundException ^) { // Handle the case when the word is not found textBox2->Text = "So'z topilmadi" ; } } Agar quyida ko’rsatilgan tugma bosilsa bu kiritilgan so’zdan bittadan harfni o’chirib beradi. Uning kodi quyidagicha: private : System:: Void button2_Click(System:: Object ^ sender , System:: EventArgs ^ e ) { if (textBox1->Text->Length > 0) { textBox1->Text = textBox1->Text->Substring(0, textBox1->Text->Length - 1); } } Agar mavjud bo’lmagan so’z kiritilsa quyidagicha natija chiqariladi Xulosa Microsoft Visual Studioda loyiha yaratishning bir necha foydali tomonlari mavjud: 1. Qulay Grafik interfeys : Visual Studio, sodda va qulay grafik interfeysga ega. Dasturni yaratish va boshqa buyruqlarni bajarish uchun oson navigatsiya imkoniyatiga ega bo'lishi lozim. 2. Integratsiya : Visual Studio, faqat C++ dasturlarini emas, boshqa tillarda (masalan, C#, Python, JavaScript, TypeScript va boshqalar) ham loyihalarni yaratish va boshqarish imkoniyatiga ega. Bu, bir necha tilni bir vaqtda ishlatish va ulardan foydalanishni osonlashtiradi. 3. Debugging va Profayling imkoniyati : Visual Studio, debugging va profayling jarayonlarini osonlashtiradi. Bu, dasturlarni to'g'ri ishlatishda va xatolarni aniqlashda yordam bera oladi. 4. Mavjud kod qo’shish : Visual Studio, har qanday dasturning kodini yozishda yordam beradigan kengaytirilgan kod qo'shimchalari (snippets) bilan ta'minlanadi. Bu, kodni tez va aniq yozishda yordam bera oladi. 5. IntelliSense : Visual Studio, kodni yozishda hamda ularni boshqa metodlar, o'zgaruvchilar va funksiyalarga murojaat qilishda avtomatik yordam beruvchi "IntelliSense" imkoniyatiga ega. 6. Versiyalash va tarkibiy boshqaruv : Visual Studio, git va boshqa versiyalash vositalari bilan integratsiya qilinadi. Bu, jamoalar orasida ishlashni osonlashtiradi va loyihaning tarkibi ustida boshqarish imkoniyatini beradi. Bu foydali tomonlar, Visual Studio-ni dastur ishlab chiqish va uni boshqarish uchun tanlashni tavsiya etishda yordam bera oladi. Ushbu kurs ishi visual studioning form aplication muhitida qilingan bo’lib, ko’pgina asboblardan foydalanilgan. Masalan textBox , Label , button shular jumlasidandir. Ushbu loyihada tarjimon lug’at dasturining sodda ko’rinishi shakllantirildi. Ushbu loyiha orqali biz kiritib qo’yilgan ma’lum so’zlarni topib tarjimasini bilish mumkin. Foydalanilgan adabiyotlar 1. К .Паппас, У. Мюррей “Программирование на С и С++”, Киев,2000. 2. Атымтаева Л.Б. “Объектге бағытталған программалау негиздери”. А: «Қазақ университети», 2005 3. Бьярн Страуструп. “Язык программирования С++”. Киев: Диасофт, 1993-1,2 часть. 4. Павловская Т.А. “С/С++ программирование на языке высокого уровня”. Санкт-Петербург, 2002г. Internet saytlari : http :// lessons . itportal . uz / c / c - kompilyatorlari - va - muhiti / http :// lessons . itportal . uz / c / c - haqida - va - uning - tarixi / http :// software . uz / ru / software / view ? id =1907

Visual studio dasturlash muhitida “uzbek-ingliz lug‘at” loyihasini yaratish

Купить