Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 1.1MB
Покупки 0
Дата загрузки 09 Сентябрь 2024
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Медицина

Продавец

Bohodir Jalolov

Хирургик операциялар

Купить
Хирургик операциялар Операция деб даво ёки диагностик мақсадда тўқималар ва аъзоларга қилинадиган механик таъсирга айтилади. Кўп йиллар давомида “операция” деганда азобли оғриқлар ёки ўлим хавфи тушуниб келинган. А нтисепти кагача бўлган хирургияга анатомик йўналиш хос бўлиб, бунда анестезия, қон қуйиш, жарохат инфекциясининг олдини олиш сирлари номаълум бўлиб келган. Хозирги даврда эса операцион хавф хатарлар бартараф қилинган бўлиб, хирургия физиологи к йўналиш олган. Бунга эса беморларни операциядан олдинги даврда хар томонлама текшириш, операция ва операциядан кейинги даврларда беморларни интенсив кузатишлар орқали эришилади. Замонавий хирургияда операциянинг муоффақиятли ўтиши оғриқ сезгисининг етарли даражада камайтириш орқали таъминланади. Хозирги даврга келиб хирург аъзо ва тўқималар холатига аниқ бахо беришига, топилган патологик ўзгаришларни ўз вақтида ва бекаму кўст бартараф қилишига ва шулар туфайли операцияларнинг самарали бўлишига барча шарт шароитлар етарли. ОО пераципераци яларнинг таснифи:яларнинг таснифи: Олдинга қўйилган мақсад г а кўра операцияларнинг қуйидаги турлари тафовут қилинади: 1. Диагностик 2. Даволовчи (лечебн ы е) а) радикал б) паллиатив Вақтига кўра (п о срочности ) : 1. Кечиктириб бўлмайдиган (н еотложные или экстренные в теч. 2ч ). 2. Шошилинч (ургент 1-7 сут) . 3. Режали (п лановые ) Босқичларига кўра (п о этапности ) : 1. Бир босқичли операци ялар 2. Икки босқичли операци ялар 3. Кўп босқичли операци ялар Тозалик даражасига кўра (п о степени асептичности ) : 1. Тоза операци ялар. 2. Шартли равишда тоза операци ялар. (у словно- чистые ). 3. Ифлосланган операциялар (з агрязненные ). 4. Ифлос ёки бирламчи инфекцияланган операциялар (г рязные или первично инфицированные ) . Одатда х ирурги к о пераци ялар даво мақсадда қилинади, лекин диагностик мақсадда қилинадиган операциялар ҳам мавжуд. Диагностик операцияларга биопси ялар олиш, қорин, плевра, бўғимлар бўшлиқларини пункция қилиш, перидурал пункция ва бошқалар, эндоскопи к те к ширувлар (цистоскопия, бронхоскопия, эзофагоскопия, гастроскопия, торакоскопия, лапароскопия ва бошқалар ), ангиография ва юракни катетеризация қилиш, диагности к торакотомия ва лапаротомия лар киради. Радикал операциРадикал операци яларялар Радикал операция лар деб зарарланган аъзо ёки тўқималар кесиб олинадиган ёки олиб ташланадиган операцияларга (аппендэктомия, ошқозон резекция си ) айтилади ва бунда касалликнинг қайталаниши кузатилмайди. Радикал операци ялар кенгайтирилган ( расширенны е) ва комбинир ланган ( ошқозоннинг атроф аъзоларга ўсган хавфли ўсмасида бир вақтнинг ўзида талоқ, жигарнинг бир бўлаги ва лимфа тугунлари олиб ташланади) бўлади. Радикал операция – Радикал операция – ошқозон ошқозон резекциярезекция сиси Радикал операция - Радикал операция - қизилўнгачқизилўнгач нини йй ўғон ўғон ичак ичак трансплантати трансплантати ёрдамида сегментар ёрдамида сегментар пластикасипластикасиРадикал операция - Радикал операция - қизилўнгачқизилўнгач нини йй ўғон ўғон ичак ичак трансплантати трансплантати ёрдамида сегментар ёрдамида сегментар пластикасипластикаси Паллиатив операциПаллиатив операци яларялар Паллиатив операци яларда касалликнинг келтириб чиқарувчи сабаби йўқолмайди, фақатгина беморларнинг ахволи енгиллаштирилади халос. Масалан хавфли ўсма йўғон ичак бўлиғини ёпиб қўйган бўлса ва уни радикал б а ртараф қилишнинг иложи бўлмаса ичак халқаси қорин олд деворига чиқарилади. Бунда ичак ўсмаси олиб ташланмайди, лекин ичак тутилиши бартараф бўлади ва сунъий ташки ичак оқмаси яратилади. П аллиатив операция сунъий ташқи ичак оқмаси яратиш Гартман операцияси Паллиатив операция –Паллиатив операция – илеотрансверзоанастомозилеотрансверзоанастомоз қўйиш қўйиш Паллиатив операция – қ изил ў нгачни бужлаш Паллиатив операция – қ онаётган томирларни тикиб бо ғ лаш Кечиктириб бўлмайдиган (нКечиктириб бўлмайдиган (н еотложные илиеотложные или экстренныеэкстренные )) операциялар операциялар Кечиктириб бўлмайдиган (н еотложные или экстренные ) операциялар тезликда беморларнинг стационарга ёт қизилиши ва ташхиси аниқланишидан кейинги биринчи икки соат ичида амалга оширилади ( ўткир аппендицит, ошқозон ярасининг тешилиши, сиқилган чурра, ўткир ичак тутилиши) . Баъзи холларда эса (ўткир қон кетиши, трахеостомия) ҳаётий кўрсатмалар бўйича яқин бир неча минут ичида операциялар қилишга тўғри келади. Кечиктириб бўлмайдиган Кечиктириб бўлмайдиган операция операция - аппендэктомия- аппендэктомия ШошилинчШошилинч (ургент) (ургент) операциялар операциялар Шошилинч (ургент) операциялар беморларни стационарга тушишидан кейинги биринчи кунларда амалга оширилади, чунки беморларнинг ахволи жараённинг жадал кечиши натижасида операция қилиб бўлмайдиган даражага етиши мумкин ( хавфли ўсмалар, ташқи ичак оқма яралари, юракнинг оғир туғма нуқсонлари ). ШошилинчШошилинч операция операция – – ташқи ичак ташқи ичак оқма ярасини бартараф қилишоқма ярасини бартараф қилиш Шошилинч (ургент) операция жараёни Режали Режали операциопераци яларялар Режали операци ялар хохлаган вақтда амалга оширилавериши мумкин ва бунда операцияга тайёргарлик бир икки кун, зарурият бўлганида эса хафталаб ҳам давом этавериши мумкин. РежалиРежали операция – холецистэктомия операция – холецистэктомия РежалиРежали операция операция Кўпчилик ҳолларда операциялар бир босқичда бажарилади (аппендэктомия, ошқозон резекция си , лобэктомия , қоринчалараро тўсиқ нуқсонини пластика қилиш ). Агарда беморнинг ахволи оғир бўлиб, операциянинг хажми катта ва хавф бўлса, бунндай ҳолатларда операция бир неча босқичда қилиниши мумкин. Масалан, периаппендикуляр абсцессда яллиғланиш инфильтрат ининг ўлчамлари катта бўлса , фақат йирингли бўшлиқни очиш ва дренажлаш операцияси амалга оширилади халос, аппендэктомия эса яллиғланиш жараёнлари бартараф бўлганидан бир неча ойлардан кейин бажарилади. Бир босқичли радикал операция Бир босқичли радикал операция – – йўғон ичакнинг йўғон ичакнинг хавфли ўсмаси туфайли унинг чап ярми хавфли ўсмаси туфайли унинг чап ярми резекция резекция қилишқилиш Кўп босқичли операцияга тери пластикасини бажариш Филатов усулида миграцияланувчи чўлтоқ қилиш, қизилўнгачни ингичка ичак халқасини тўш суяги олдидан ўтказиб пластика қилиш, ёки катта гемангиомаларни босқичли бартараф қилиш операциялари мисол бўла олади. Кўп босқичли операциянинг биринчи босқичи Гартман операцияси О пераци яларга кўрсатмалар бўлиши мумкин : 1. Хаёт учун зарур . 2. Абсолют. 3. Нисбий . Абсолют кўрсатмалар мазкур касалликни яккаю ягона даволаш усули операция йўли бўлган ҳолларда қўйилади. Нисбий кўрсатмалар эса самараси камроқ бўлсада операциядан бошқа даволаш усуллари ҳам борлигида қўйилади. Нисбий кўрсатмалар кўпинча режали операцияларда қўлланилади, бунда вақтинчалик операциядан воз кечиш мумкину, бундан бемор соғлигига айтарли зарар етмайди. Битта касалликнинг ўзида операцияга кўрсатма ҳам ҳаётий, ҳам абсолют, ҳам нисбий бўлиши мумкин. Масалан асоратланган 12 бармоқ ичак яра касаллигида операцияга кўрсатма хаётий бўлиши мумкин (консерватив гемостатик даво самара бермайдиган профуз қон кетишида) , ёки абсолют (стеноз ривожланганида) , ёки нисбий (ҳеч қандай консерватив даво чоралари қилиб кўрилмаган холатларда) бўлиши мумкин . Операцияга кўрсатмалар қуйишда хар бир холатда касалликнинг нафақат оқибати, балки опер а ция қилувчи хирургнинг имкониятлари, операция хонасининг таъминий имкон даражасини ( оснащение и аппаратур а) ҳам ҳисобга олиш зарур. Хирург қилаётган операциясининг муоффақиятига ўзида ишонч топа олмаса, у операциядан воз кечиши керак, чунки хирургия бу спорт эмас, одам эса эксперимент объекти эмас. Қилинган операциялар сонининг кўплиги ҳали бу хирургнинг билими ошиб кетди деган гап эмас. Хирург ассистентлик қилиши билан биргаликда малакали хирурглар қилаётган операцияларни диққат билан кузатиши ва ўз малакасини ошириб бориши зарур . Асоссиз операцияларнинг олдини олиш мақсадида хирург беморлар билан мукаммал танишиши, операция режасини мўлжаллаши ва операция олди режасини тузиши шарт. Операция олди режасида қуйидагилар ўз аксини топиши зарур: 1. Ташхиснинг асосланиши ( обоснование диагноза ) . 2. Операцияга кўрсатмалар ( показания к операции ) . 3. Қилинаётган операциянинг режаси (п лан операции ) . 4. Оғриқсизлантиришнинг тури ( вид обезболивания ) . Хирурги к операция мураккаб жараён бўлиб , унда учта асосий босқич тафовут қилинади : 1. О пераци я олди даври ва беморларни операцияга тайёрлаш . 2. Бевосита хирурги к операция. 3. Операциядан кейинги даврда беморлар ҳолатини интенсив кузатиш ва парваришлаш . Юқорида айтиб ўтилган барча босқичларнинг таъминланиши операция муоффақиятининг гарови бўлади. ОО пераципераци ядан олдинги даврядан олдинги давр Операциядан олдинги давр беморларнинг стационарга ётқизилиши ёки поликлиникага мурожат қилган давридан бошлаб операция бошлангунигача бўлган даврни ўз ичига олади. Операциядан олдинги даврни иккита босқичга бўлиш мумкин : 1) ташхисни аниқлаш. 2) операцияга тайёрлаш. Биринчи босқичда касалликнинг ташхиси аниқланади, барча аъзо ва тизимларнинг ҳолати текширилади ва операцияга кўрсатмалар аниқланади. Иккинчи босқичда эса беморлар операцияга тайёрланилади. Операцияга тайёргарлик даврида операциядан кейинги асоратларни олдини олувчи ва аъзоларнинг функционал ҳолатини яхшиловчи чора тадбирлар ўтказилади. Кенгайтирилган, радикал операциялар паллиатив операцияларга нисбатан кўпроқ тайёргарлик кўришни талаб қилади. Режали операцияларга тайёрлашда қуйидаги даврлар тафовут қилинади : 1. Олис операция олди даври ( отдаленный предоперационный период ) . 2. Яқин операция олди даври (б лижайший предоперационный период. 3. Бевосита операция олди даври ( непосредственный предоперационный период ) . Масалан бўқоқ касаллигида ёки юрак нуқсонларида олис операция олди даврида санатор даво тавсия қилинади , танглай муртаклари ва кариес тишлар санация қилинади. Яқин операциядан олдинги даврда (7-15 кун давомида ) соматик тизимлар ҳолатига эътибор берилади, бевосита операциядан олдинги даврда эса санитар гигиеник ишлов ўтказилиб, сийдик пуфаги ва тўғри ичак бўшатилади. Бевосита операциядан олдинги ва махсус (специфик) тадбирлар тафовут қилинади. Бевосита операциядан олдинги тадбирлар бир турдалиги ва албатта қилиниши зарурлиги билан фарқланади ва у гигиени к ванна қабул қилиш , сочларни қириш, тозаловчи ҳўкна қилиш ва сийдик қопини бўшатишни ўз ичига олади. Махсус (сп ецифи к) тадбирлар эса маълум бир операциялар олдидан қилиниши билан фарқ қилади, масалан пилородуоденал стеноз бўлганида ошқозонни бўшатиш, йўғон ичак операциялари олдидан сифон хўкнаси қилиш ва ўпканинг йирингли касалликларида бронхларни санация қилиш шулар жумласига киради. Операциядан олдинги тайёргарликка қуйидагилар ҳам киради ва улар: 1) беморларни асабий ҳолатини. 2) умумий сомати к ҳолатини. 3. маҳаллий жараёнларни ўрганиб яхшиланади. Беморлар асаб тизимини тайёрлаш қуйидагиларни ўз ичига олади : 1. Беморларни тинчлантириш . 2. Уйқусизлик билан кураш . 3. Операцияга беморларнинг шахсий розилигини олиш, агарда бемор болалик ёшида бўлса ота онасининг розилигини олиш зарур. Беморлар умумий соматик ҳолатини тайёрлаш қуйидагиларни ўз ичига олади : 1. Қон айланиш тизимидаги ўзгаришларни бартараф қилиш. 2. Нафас тизимидаги ўзгаришларни бартараф қилиш. 3. А неми яни бартараф қилиш . 4. Т ромбоз ва эмболи яларни олдини олиш. 5. Овқат ҳазм қилиш тизимини тайёрлаш. 6. Сийдик таносил тизмини тайёрлаш. Беморларни махаллий соматик тайёрлашга киради: 1. Операция майдонини ҳар хил ўзгаришлар бор ёки йўқлигига текшириш. 2. Ванна буюриш ва кийимларини алмаштириш. 3. Операция майдонидаги сочларни қириб тозалаш. ХирургиХирурги к ок о перация перация бир нечта бир нечта босқичга бўлинади:босқичга бўлинади: 1. Беморни операция столига ётқизиш. 2. Операция майдонини тайёрлаш . 3. О ғриқсизлантириш . 4. Оператив йўлни ( доступ ) танлаш . 5. О пераци яни амалга ошириш . 6. О пераци яни тугатиш . Беморларнинг операция Беморларнинг операция столидаги ҳолатистолидаги ҳолати 1. Чалқанча ҳолати (п оложение на спине ) . 2. Тренделенбург ҳолати . 3. Ён ҳолатлари (б оковое положение ) . 4. Гинекологи к ҳолат . 5. Қоринга ётган ҳолат (п оложение на животе ) . 6. Беморнинг ярим ўтирган ҳолати: орқа калла бўшлиғидаги операцияларда (п олусидячее положение больного : при операциях на задней черепной ямке). Беморнинг чалқанча ҳолатида ўрта ўрта лапаротомия қилиш Беморнинг операция столига ёни билан Беморнинг операция столига ёни билан ётқизишётқизиш Операция амалга ошириладиган соха о пераци я майдони дейилади. Терига ишлов берилганидан кейин операция майдони чойшаблар билан ёпилади ва фақат кесим қилинадиган жойгина очиқ қолдирилади. Операция сохаси бекитиш учун катта кичик чойшаблар, сочиқлар ва салфеткалар ишлатилади. Ҳажми унчалик катта бўлмаган, амбулатор операцияларда маҳаллий анестезия ёрдамида муайян сохадаги нерв охирларида оғриқ сезгиси йўқотилади. Н аркоз остида қилинадиган операцияларда операция майдони наркоз берилганидан кейин тайёрланади, чунки бемор наркознинг қўзғалиш даврида операция майдонининг стериллигини бузиб қўйиши мумкин. Оператив йўл (дост уп ) нинг ахамияти мухим бўлиб, у патологик ўчоққа етиб бориш учун қулай бўлиши ва операцияни амалга оширишни енгиллаштириши керак. Оператив йўл анатомик жихатдан асосланган ва тўқималарга минимал даражада шикаст етказадиган бўлиши зарур. Операциядан кейинги давр операция тугаган вақтдан бошлаб, беморлар иш қобилиятининг тикланишигача бўлган даврни ўз ичига олади. Операциядан кейинги давр учта фазага бўлинади: 1. Эрта фазаси – операциядан кейинги биринчи 3-5 сут кани ўз ичига олади. 2. Кечки фаза си – операциядан кейинги 2-3 ҳафтани ўз ичига олади. 3. Олис фаза си – беморлар иш қобилиятини тиклангунича бўлган даврни ўз ичига олади. яяОперациядан кейинги даврда перитонеал диализ ўтказиш Операция беморлар учун – ҳам физи к, ҳам асабий ( психическая ) шикаст ( травма ) хисобланади. Операциядан кейинги даврда соғлом организмда кузатилмайдиган регенератив ва репаратив жараёнлар содир бўлади. Операциядан кейинги даврнинг кечиши 1) силлик ёки нормал бўлиши ва 2) асоратланган бўлиши мумкин. Биринчи ҳолатда организмнинг бироз ифодаланган реакцияси ( умеренно выраженная реакция организма ) , иккинчи холатда эса – операцион шикастга организмнинг кескин ифодаланган (гиперерги к ёки анерги к ) холати кузатилади ва у организмда кескин функционал ўзгаришларга, бунинг оқибатида эса асоратларга сабаб бўлиши мумкин.
Купить
  • Похожие документы

  • Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
  • Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
  • Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
  • Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
  • Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha