Xiva Xonligida demokratik harakatlar va uning natijalari - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	891.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Xiva Xonligida demokratik harakatlar va uning natijalari

Купить

Xiva Xonligi da demokratik
harakatlar va uning natijalari

Xiva xonligini bosib olishga tayyorgarlik
•
Kaufman o`zining birinchi harbiy kampaniyasidan so`ng besh yil
davomida Xivaga yurish uchun tayyorgarlik ko`rdi. Pyotr I farmoni bilan
yurish qilgan Bekovich-Cherkasskiy qo`shinining katta qismi halokatga
uchraganiva Perovskiy qo`shinlarining yomon tayyorgarlikko`rilganligi
sababli Xiva xonligi chegaralarigachayetib bormay, qaytib ketishga
majbur bo`lgani uning yodida edi. Xiva xonligini bosib olishga
tayyorgarlik davom etardi, chunki Xiva ustidan nazorat o`rnatishbutun
Amudaryo ustidan hukmronlikni, bu yerdamuntazam kema qatnovini
yo`lga qo`yishni va uningquyi oqimidagi g`oyat boy tekislikdan
foydalanish imkoniyatini berar edi.

4O`rta Osiyoni Rossiya imperiyasi tomonidan bosibolinishining uchinchi
bosqichi (1873—1879) O `rta Osiyodagi barcha harbiy harakatlari orasidagi eng
keng ko`lamlisi edi. Undan ko`zlangan maqsad Xiva xonligini bosib olish edi.
Hujum to`rt harbiy okrugdan: g`arb-da — Mang`ishloq, shimolda — Orenburg,
sharqda —Turkiston va Krasnovodsk harbiy okruglaridan olib borildi. Ularda
12 ming nafardan ziyod .askar bor edi. Transport 4600 otdan va 20 ming
tuyadan iborat edi. Kaufman ushbu barcha kuchlarning bosh qo`mondoni etib
tayinlandi.

5XIVANING BOSIB OLINISHI
Turkiston, Orenb ur g qo`shinlari 1873-yil may oyida Xiva xonligi
chegaralariga yaqin kelishdi. Yo`lda podsho qo`shinlariga xivaliklarning
ko`plab mayda guruhlari hujum qilib, jiddiy talafot yetkazishardi. Xiva
vohasi va Amudaryo sohillariga yaqinlashgan sayin xivaliklarning qarshiligi
kuchayib borardi. 1873-yil may oyida Hazorasp qaPasi va Qo`ng`irot
yaqinida ayniqsa shiddatli janglar bo`lib o`tdi. May oyi davomida Xo`jayli,
Mang`it shaharlari yaqinida va Xivaning o`zidan 10 krn masofada ham shu
kabi shiddatli janglar bo`ldi. Biroq Xiva qo`shinlari uncha katta bo`lmagan
guruhlar bilan hujum qilishgani bois podsho qo`shinlari ularni parokanda
qilib, shaharlarni bosib olishga muvaffaq bo`lardi.

6GANDIMIYON SHARTNOMASI VA UNING
OQIBATLARI
Xiva xoni Muhammad Rahimxon II
Kaufmai) tomonidan taklif etilgan
sulh shartnomasini imzolashga
majbur bo`ldi. 1873-yil 12-avgustda
imzolangan, diplomatiya tarixiga
Gandimiyon shartnomasi nomi
bilan kirgan shartnomasida: "Xiva
xoni hazratlari Rossiya bilan sulh va
do`stlik shartnomasini tuzadi va
imperator hazrati oliylarining yuksak
himoyatidan foydalanadi", — deb
ta’kidlangan.

7Diplomatiya tilida bu Xiva xoni Rossiya imperatori tobeligiga o`tganini bildiradi. I
moddada: "Sayid Rahim Bahodurxon o`zini butun rossiya imperatorining sodiq
xodimi deb tan oladi. U qo`shni hukmdorlar va xonlar bilan har qanaqa bevosita
do`stona munosabatlardan va ular bilan biron-bir savdo yoki boshqa
shartnomalar tuzishdan voz kechadi hamda Rossiyaning o`rta Osiyodagi oliy
hokimiyati ruxsatisiz ularga qarshi hech qanday jangovar harakatlarni amalga
oshirmaydi", — deb to`g`ridan-to`g`ri yozib qo`yilgan. Xiva xoni tashqi olamdan,
shu jumladan, eng yaqin qo`shnilardan ham to`liq ajralish, ular bilan amalga
oshiradigan munosabatlarni Rossiya imperiyasi hokimiyati ruxsati bilangina
yuritish majburiyatini oldi.

8Shu paytgacha Xiva xonligining mulki hisoblangan Amudaryo o`ng
sohilining va unga yondosh yerlarning hammasi o`sha yerda
istiqomat qiluvchi va ko`chmanchi xalqi bilan xonning qo`lidan to`liq
chiqib ketdi. Rossiya kemalariga Amudaryo bo`ylab harakatlanishda
mutlaq huquq berildi. Rossiya savdogarlari butun xonlik bo`ylab
erkin yurish va boj to`lovlarisiz savdo-sotiq qilish huquqiga ega
bo`lishdi. Xiva xoni va mahalliy hokimiyat rossiyalik savdogarlar
hamda ularning mollari xavfsizligi uchun javobgar edi.

9Xiva xonligidagi hamma shahar va qishloqlar rus savdosi uchun ochiq. Rus
savdogarlari va karvonlari xonlikda erkin harakatlanadilar va mahalliy
hokimiyatning alohida g`amxo`rligidan foydalanadilar. Karvonlar va
omborlarning xavfsizligi uchun xon hukumati javob beradi. Xonlikda savdo
qiluvchi rus savdogarlari har qanday soliqlardan ozod qilinadi, xuddi shunday
Xiva savdogarlari ham Kazalinsk yo`lida va Kaspiy dengizining Orenburg
pristanida savdo qilganlari uchun soliq to`lamaydilar. Rus savdogarlariga xonlik
yerlaridan qo`shni davlatlarga yuklarini bojsiz olib o`tish huquqi beriladi".

10Yakunlarni chiqaramiz
- 1873—1879-yillar — o`rta Osiyoni bosib olishning
uchinchi bosqichi;
- 1873-yil, fevral — Xiva xonligiga hujum boshlandi;
- 13 ming askardan 7,5 ming nafari Xivagacha yetib bordi;
- 1873-yil, may — Hazorasp va Qo`ng`irot, Xo`jayli,
Mang`it shaharlari ostonasida janglar bo`lib o`tdi;
- 1873-yil 29-may — Xiva shahri egallandi;
- 1873-yil 12-avgust — Xiva bilan Rossiya o`rtasida
Gandimiyon shartnomasi tuzildi;
- 20 yil davomida tovon to`lanadigan bo`ldi;
- Xiva xonligi Rossiya imperiyasi tobeligiga o`tdi.

Xiva Xonligida demokratik harakatlar va uning natijalari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish