Xorazm ma’mun akademiyasida tabiiy va ijtimoiy fanlarning rivoji - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Xorazm ma’mun akademiyasida tabiiy va ijtimoiy fanlarning rivoji

Купить

MAVZU:XORAZM MA’MUN AKADEMIYASIDA TABIIY VA
IJTIMOIY FANLARNING RIVOJI
REJA:

1.XORAZM MA’MUN AKADEMIYASINING TASHKIL
TOPISHI

2.XORAZM MA’MUN AKADEMIYASINING ILMIY
FAOLIYATI

3.XORAZM MA’MUN AKADEMISINING YORDAMCHI
FANLARI


Xorazim mamun akademiyasi , Ma muniylar akademiyasi — ʼ ʼ
Xorazmda 10-asr oxiri — 11-asr boshlarida faoliyat ko rsatgan
ʻ
ilmiy muhit. Ma muniylar davlati (992—1017) tarixi bilan
ʼ
bevosita bog liq. Siyosiy, iqtisodiy, harbiy qudratga erishgan
ʻ
xorazmshoxlar davlati mamlakatni birlashtirish, unda tartib
o rnatish bo yicha tadbirlarni boshlab yuborgan. Kun tartibida
ʻ ʻ
davlat ichki va tashki siyosatini olib borishda mafkuraviy
masalalarni hal qilish turgan. Ali ibn Ma mun (997—1010) dono
ʼ
va zukko maslahatchilarga muhtoj bo lgan. Uning baxtiga
ʻ
tog asi, Abu Nasr ibn Iroq o z davrining o ta bilimdon olimi
ʻ ʻ ʻ
bo lgan. 1004-yilning boshida Ibn Iroq taklifi bilan Beruniy
ʻ
Gurganjga qaytib kelgan; Ma mun saroyida ilm ahli uchun
ʼ
yaxshi sharoit yaratib berilgan. Bu 2 shaxs Yaqin va O rta
ʻ
Sharkdagi ko plab olimlar bilan shaxsiy yozishmada bo lganlar.
ʻ ʻ
Ularning taklifi bilan Nishopur, Balx, Buxoro va hatto arab
Iroqidan ko plab olimlar Gurganjga kelishgan.
ʻ

XORAZM MA’MUN AKADEMIYASI


Xorazm ma mun akademiyasi asosini quyidagi ʼ
olimlar tashkil etgan: Abu Nasr Mansur ibn Ali
ibn Iroq al Ja diy (10-asr — 1034), Abulxayr ibn
ʼ
Hammor (941 — 1048), Abu Saxl Iso ibn Yah yo
ʼ
al Masihiy al Jurjoniy (970—1011), Abu Rayhon
Muhammad ibn Ahmad al Beruniy, Abu Ali al
Husayn ibn Abdulloh ibn Sino, Abu Ahmad ibn
Muhammad ibn Ya qub ibn Miskavayh (1030-yil
ʼ
v.e.), Abu Mansur Abdulmalik ibn Muhammad ibn
Ismoil as Saolibiy al Naysaburiy (961 — 1038),
Ahmad ibn Muhammad asSahriy (1015-yilv.e.),
Abu Ali al Hasan ibn Horis alHububiy alXorazmiy
(10—11-asrlar), Abu Abdulloh Muhammad ibn
Homid al Xorazmiy (10—11-asrlar) va boshqa


.Xorazm ma mun akademiyasining yana bir ʼ
zabardast krmusiy olimi Ibn Sino jahon fani
taraqqiyotiga ulkan hissa qo shgan. Xususan, uning
ʻ
"Tib qonunlari" asari butun dunyoga mashhur
bo lgan. Xorazmda Ibn Sino, asosan, mat. va
ʻ
astronomiya bilan shug ullangan. Olimning Aristotel
ʻ
ta limoti xususida Beruniy bilan va o zining shogirdi
ʼ ʻ
Baxmanyor bilan yozishmalari tarixda mashhurdir.
Bu yozishmalar savoljavob tarzida bulib, unda
Beruniy va Ibn Sino fazo, issiqlikning tarqalishi,
jismlarning issikdan kengayishi, nurning aks etishi
va sinishi kabi masalalarda ilmiy munozara olib
borganlar. Ibn Sino xorazmshoxlar vaziri Abul
Husayn asSahliy bilan do stlashib, unga atab
ʻ
alkimyoga oid "Risola aliksir" ("Iksir haqida risola")
asarini yozgan.


1997-yil noyabr oyida akademiyaning tarkibida
arxeologiya, tarix va falsafa, til va adabiyot, biologiya
muammolari bo limlari tashkil qilinib, 9 ilmiy mavzu ʻ
bo yicha ilmiy tadqiqotlar olib borildi.Arxeologiya, tarix
ʻ
va falsafa bo limining xodimlari "Xorazmda qadimgi va
ʻ
o rta asrlar o zbek davlatchiligi tarixi", "O zbek xalqining
ʻ ʻ ʻ
etnik tarixida Xorazm vohasining o rni", "Xorazm viloyati
ʻ
arxeologik yodgorliklarini tadqiq qilish" mavzulari
bo yicha ilmiy izlanishlar olib borishdi.Til va adabiyot
ʻ
bo limida, "9—13-asrlarda Xorazm yozma adabiyoti va
ʻ
og zaki epos", "9—13-asrlar Xorazm yodnomalari tili"
ʻ
mavzusi bo yicha Xorazm yozma adabiyoti va og zaki
ʻ ʻ
afsonalari hamda rivoyatlar Avestodagi mifologik qatlam
bilan qiyosiy tahlil qilindi. Og zaki va yozma namunalar
ʻ
tahlili orqali adabiy va badiiy tillarga xos xususiyatlar,
ularning o zaro ta siri o rganildi.
ʻ ʼ ʻ


.Xorazm ma mun akademiyasi jamoasi ilmiy ʼ
tadqiqotlarni xalqxo jaligi talablari asosida
ʻ
shakllantirish, ularni dolzarb masalalarni
yechishga qaratish, byudjet mablag larining
ʻ
samaradorligini oshirishda ustuvor fundamental
tadqiqotlarni amalga oshirishga
intilmoqda.2003-yildan boshlab akademiyada 2
fundamental va 8 amaliy dasturlar bo yicha 58
ʻ
xodim, shu jumladan, 2 akad., 8 fan doktori va
24 fan nomzodlari ilmiy izlanishlarni amalga
oshirmoqda.O zbekiston Respublikasi Vazirlar
ʻ
Mahkamasining 2004-yil 9 noyabrdagi qaroriga
muvofiq, 2005-yilda X.Xorazm ma mun
ʼ
akademiyasining 1000-yilligi nishonlanishi
belgilandi.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
RO’YXATI

1.Ad. Abu Rayhon Beruniy, Qadimgi xalklardan
qolgan yodgorliklar,

2.Tanlangan asarlar, 1j., T., 1968;

3. Sadullayev A., Xorazm Ma mun akademiyasi, ʼ
Xiva, 2000;

4.Sadullayev A., Sotliqov A., Xorazm Ma mun
ʼ
akademiyasining tarixiy iddizlari, Urganch,
2003.

ETIBORINGIZ UCHUN
RAXMAT

Xorazm ma’mun akademiyasida tabiiy va ijtimoiy fanlarning rivoji

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish