Xorazm Ma’mun akademiyasining 1000-yilligi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	363.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Xorazm Ma’mun akademiyasining 1000-yilligi

Купить

Mavzu: Xorazm Ma’mun
akademiyasining 1000-yilligi.

Xorazim mamun akademiyasiʼ, Maʼmuniylar
akademiyasi — Xorazmda 10-asr oxiri — 11-asr
boshlarida faoliyat koʻrsatgan ilmiy muhit.
Maʼmuniylar davlati (992—1017) tarixi bilan
bevosita bogʻliq. Siyosiy, iqtisodiy, harbiy
qudratga erishgan xorazmshoxlar davlati
mamlakatni birlashtirish, unda tartib oʻrnatish
boʻyicha tadbirlarni boshlab yuborgan. Kun
tartibida davlat ichki va tashki siyosatini olib
borishda mafkuraviy masalalarni hal qilish turgan.

18—20-asr tarixchi olimlari tomonidan ilmiy
muassasa har tomonlama oʻrganilgan va oʻz
faoliyati nuqtai nazaridan bu dargoh oʻz
davrining akademiyasi boʻlganligi
isbotlangan va unga "Maʼmun akademiyasi"
nomi berilgan. Xorazm mamun
akademiyasiga ko’plab olimu fuzalolar
bo’lgan .

Xorazm maʼmun akademiyasida quydagi olimlar o’z
faoliyatlarini olib borganlar : Abu Nasr Mansur ibn Ali ibn
Iroq al Jaʼdiy (10-asr — 1034), Abulxayr ibn Hammor (941
— 1048), Abu Saxl Iso ibn Yahʼyo al Masihiy al Jurjoniy
(970—1011), Abu Rayhon Muhammad ibn Ahmad al
Beruniy, Abu Ali al Husayn ibn Abdulloh ibn Sino, Abu
Ahmad ibn Muhammad ibn Yaʼqub ibn Miskavayh (1030-
yil v.e.), Abu Mansur Abdulmalik ibn Muhammad ibn
Ismoil as Saolibiy al Naysaburiy (961 — 1038), Ahmad ibn
Muhammad asSahriy (1015-yilv.e.), Abu Ali al Hasan ibn
Horis alHububiy alXorazmiy (10—11-asrlar), Abu
Abdulloh Muhammad ibn Homid al Xorazmiy (10—11-
asrlar) va boshqalar.

Xususan Xorazm maʼmun akademiyasining yana bir
zabardast qomusiy olimi Ibn Sino jahon fani taraqqiyotiga
ulkan hissa qoʻshgan. Xususan, uning "Tib qonunlari"
asari butun dunyoga mashhur boʻlgan. Xorazmda Ibn
Sino, asosan, mat. va astronomiya bilan shugʻullangan.
Olimning Aristotel taʼlimoti xususida Beruniy bilan va
oʻzining shogirdi Baxmanyor bilan yozishmalari tarixda
mashhurdir. Bu yozishmalar savoljavob tarzida bulib,
unda Beruniy va Ibn Sino fazo, issiqlikning tarqalishi,
jismlarning issikdan kengayishi, nurning aks etishi va
sinishi kabi masalalarda ilmiy munozara olib borganlar.

Xorazm maʼmun akademiyasi olimlari Xorazm tabiati, iklimi,
sugʻorish tizimi, mineralogiyasi, yer osti suvlari, Amudaryo
deltasining tarixi, korizlar qurish orqali tuproqni tozalash
yoʻllarini tadqiq etishgan. Akademiya aʼzolaridan Abu Bakr
alXorazmiy, tabib AbulFaraj ibn Hindu sheʼriyatda yuksak
mahoratga erishganlar. Xorazm tarixi, dinlari, taqvimi,
bayramlari, urfodatlari, yozuvi, milliy qadriyatlari haqidagi
qimmatli maʼlumotlar ularning faoliyati tufayli bizgacha yetib
kelgan. Ularning oʻzlariga xos shiori: "Ilm — insonlar hojatini
chiqarmoqlikka xizmat qilsin", — deya atalgan edi. Xorazm
maʼmun akademiyasi olimlariga ilmda qatʼiylik xos boʻlgan.
Aristotel yoʻl qoʻygan koʻp xatolar tekshirishlar davomida
tuzatilgan, qutbdagi davomiy tun va kunlar masalasi osonlik
bilan falakiyot fani nuqtai nazaridan tushuntirilib yechilgan.

Xorazmshoh Maʼmun ibn Maʼmun (Maʼmun II)
saroyidagi olimlar shuhrati oʻz davrida uzok,
ulkalarga tarkalgan. Bu esa Mahmud Gʻaznaviyning
gʻashiga tekkan. U uyushtirgan suiqasd natijasida
1017-yilning bahorida Maʼmun II uldirilgan va usha
yilning iyunida kuyovi uchun qasos olish bahonasi
bilan Mahmud Gʻaznaviy Xorazmga bostirib kirgan.
Katta qirgʻin va talontorojliklar natijasida X.Xorazm
maʼmun akademiyasi faoliyati tugatilgan va bu
yerdagi olimlarning kupchiligi Gʻaznaga majburan
olib ketilgan.

Birinchi Prezidentimiz Islom Karimov
Xiva shaxrining 2500-yilligi tantanalarida
insoniyat tarixidagi ilk akademiyalardan
bo’lmish Ma’mun akademiyasi
Xorazm zaminida tashkil topgani bilan
xalqimiz xar qancha faxirlansa arzishini
takidladlab o’tdilar.

O’zbekiston Respublikasi Prezidentining
“Xorazm Ma’mun akademiyasini qaytadan
tashkil etish to’g’risida”gi farmoni,
O’zbekistonning ilmiy saloxiyatini yuksaltirish,
uning jaxon ilmiy xamjamiyatidagi o’rnini
mustaxkamlash, mintaqalarda fanni
rivojlantirish xamda istedodli va fidoyi
olimlarni qo’llab-quvvatlash, yuqori intelektual
muxit yaratishdagi milliy ananalarni
rivojlantirishda qo’yilgan muxim qadam bo’ldi.

Birinchi
Prezidentimiz
Islom
Karimovning
1997-yil 11-
noyabirdagi
farmoniga
muvofiq qayta
tashkil etilgan. .

1997-yil noyabir oyida akademiyaning
tarkibida “ arxeologiya, tarix va falsafa”,
“ Til va adabiyot”, “Biologiya
muammolari”, bo’limlari tashkil qilinib,
9ta ilmiy mavzu bo’yicha, 26 ta ilmiy
xodim, shu jumladan, 5 nafar fan
doktorlari va 9 nafar fan nomzodlari
ilmiy tadqiqotlar olib borishdi.

.
2006-yil
Yunesko
tashabusi bilan
xorazim
Ma’mun
akademiyasini
ng1000-yiligi
nishonlandi.

Bugungi kunda bu ilm-fan dargoxida 41
nafar ilmiy xodim, jumladan, 7 nafar fan
doktori, 19 nafar fan nomzodi faoliyat
yuritmoqda. Ular xorazm davlatchilik
tarixi, ona yurtimizdan yetishib chiqqan
olimlarning jaxon fani va madaniyati
rivojiga qo’shgan xisasi beqiyosdir.

Bugungi kunda akademiyamiz olimlari
nafaqat respublikamizning fanlar
akademiyasi ilmiy tekshirish institulari
bilan, balki jaxonning yetakchi ilmiy
markazlari va oliy ta’lim muassasalari,
xususan Amerika, germaniya,
Moskvadagi, universitetlar bilan
tadqiqotlar olib borilmoqda.

Xulosa.
Xorazm ma’mun akademiyasi olimlari
Yunoniston, Yaqin va Oʻrta Sharq, Hindiston
ilmfan yutuqlarini ijodiy, tanqidiy oʻrganib, uni
yanada yuksak bosqichga koʻtarganlar.
Akademiya aʼzolarining aksariyati olim sifatida
Markaziy Osiyoda shakllanganlar. Ularning ilmiy
faoliyati, asarlari tufayli Qadimgi Xorazm badiiy
sanʼati, adabiyoti, astronomiyasi, matematikasi,
sugorish madaniyati yutuklari jahon tamadduni
xazinasiga kirgan va butun insoniyat
manfaatlariga xizmat kila boshlagan.

E’tiboringiz Uchun Raxmat
205-guruh talabasi
Abdulbarov Murodjon.

Xorazm Ma’mun akademiyasining 1000-yilligi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish