Yakuniy moliyaviy nаtijаlаr va foydaning ishlatilishi hisobi - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	41.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	doc
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Yakuniy moliyaviy nаtijаlаr va foydaning ishlatilishi hisobi

Купить

Yakuniy moliyaviy nаtijаlаr va foydaning ishlatilishi hisobi
Reja:
1. Foydaning ishlatilishini hisobga olish
2 .Yyakuniy moliyaviy natija ni hisobga olish
3 . T aqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar)ni hisobga olish

1. Foydaning ishlatilishini hisobga olish
Foyda korxonalar tomonidan yil davomida budjet oldidagi foyda (daromad)
dan ajratma bo‘yicha majburiyatlarni bajarish uchun ishlatiladi. Yil davomida
budjetga daromad (foyda) dan ajratma bo‘yicha bo‘nak to‘lanmalar va haqiqiy
foydadan qaytadan hisoblash bo‘yicha to‘lanmalar quyidagi schyotlarda hisobga
olinadi: 9810-«Daromad (foyda) solig‘i bo‘yicha xarajatlar» va 9820-«Foydadan
hisoblangan boshqa soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha xarajatlar» schyoti. Bular tranzit
schyotlar bo‘lib kontrpassiv schyotlariga mansubdir. Ushbu schyotlarning debet
oborotlari yil davomida daromad (foyda) dan budjetga ajratma bo‘yicha
to‘lanmalar summasini ko‘rsatadi. Hisobot davri oxirida yillik hisobotni tuzishda
bu schyotlar yopiladi va ularda yil boshiga qoldiq qolmaydi.
Foyda (daromad) dan ajratiladigan soliqlarni hisoblash va to‘lash qonunchilik
va boshqa meyoriy hujjatlar bilan tartibga solinadi.
Yil davomida budjetga foydadan ajratma, yig‘im va boshqa ajratmalar
hisoblanganda 9810 va 9820 schyotlari debetlanib 6410 -«Budjetga to‘lovlar
bo‘yicha qarz» schyoti kreditlanadi. Ushbu foydadan ajratma, yig‘im va boshqa
ajratmalar budjetga o‘tkazib berilganda 6410- schyot debetlanib, pul mablag‘larini
hisobga oladigan schyotlar kreditlanadi.
Hisobot yili oxirida bu schyot quyidagicha yopiladi: Dt 9910- «YAkuniy
moliyaviy natija», Kt 9810, 9820 - schyotlar.
Foydadan ajratma, yig‘im va boshqa ajratmalarni hisobga oladigan 9810 va
9820 - schyotlarning sintetik va analitik hisoblari bankning hisob - kitob
schyotidan berilgan ko‘chirmasiga va boshqa hujjatlarga asosan 15 - jurnal -
orderda yuritiladi.
Odatda korxona faoliyatining yakuniy moliyaviy natijasi yil oxirida
aniqlanadi. Buning uchun korxona buxgalteriyasida 9910- «YAkuniy moliyaviy
natija» schyoti ochiladi. Bu schyot hisobot yilida korxona faoliyatining yakuniy

moliyaviy natijasini shakllanishi to‘g‘risidagi axborotni umumlashtirish uchun
tayinlangan.
2.Yyakuniy moliyaviy natijani hisobga olish
YAkuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar) quyidagicha aniqlanadi: asosiy
faoliyatdan olingan moliyaviy natija (foyda) ga moliyaviy faoliyatdan olingan
daromad va favquloddagi foyda summasi qo‘shiladi va shu faoliyatlardan sodir
bo‘lgan zarar (xarajat) lar olib tashlanadi.
9910- «YAkuniy moliyaviy natija» schyoti tranzit bo‘lib aktiv - passiv
schyotlarga mansubdir. Debeti bo‘yicha xarajatlar, krediti bo‘yicha - korxonaning
foydasi aks ettiriladi. Bu schyotning debet oboroti bilan kredit oborotini solishtirish
yo‘li bilan hisobot davridagi yakuniy moliyaviy natija aniqlanadi.
B ir hisobot davrining oxirida 9910- «YAkuniy moliyaviy natija» schyotining
debet va kredit tomonlari ko‘rsatkichlari jamlanib bu schyotning umumiy saldosi
hisoblab chiqariladi. Hisoblab topilgan saldo hisobot davrida soliqqa tortilgunga
qadar bo‘lgan umumiy balans foydasi (yoki zarari) ni ko‘rsatadi.
Hisobot yilining oxirida 9810- «Daromad (foyda) solig‘i bo‘yicha xarajatlar»,
9820 «Foydadan boshqa soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha xarajatlar» schyotlarida
foyda (daromad) dan hisoblangan umumiy summa aks ettiriladi. Yillik hisobotni
tuzishda oxirgi buxgalteriya o‘tkazmalari bilan hisoblangan soliq va yig‘imlar
summasi, ilgari aytilganidek, quyidagicha hisobdan chiqariladi: Dt
9910-«YAkuniy moliyaviy natija», Kt 9810-«Daromad (foyda) solig‘i bo‘yicha
xarajatlar» yoki Kt 9820-«Foydadan hisoblangan boshqa soliqlar va yig‘imlar
bo‘yicha xarajatlar» schyotlari.
9910-«YAkuniy moliyaviy natija» schyotida qolgan sof foyda (yoki zarar)
summasi quyidagi yozuv bilan taqsimlanmagan foydaga o‘tkaziladi:

Sof foyda summasiga - Dt 9910-«YAkuniy moliyaviy natija», Kt 8710-
«Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)». Zarar
summasiga esa, Dt 8710, Kt 9910 - «YAkuniy moliyaviy natija» schyoti.
Korxona faoliyatining boshidan yig‘ib kelingan va hisobot davrida sodir
bo‘lgan mavjud taqsimlanmagan foyda yoki qoplanmagan zarar summasining
harakati to‘g‘risidagi axborotlar quyidagi schyotlarda hisobga olinadi:
8710-«Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)» va
8720-«Jamg‘arilgan foyda (qoplanmagan zarar)» schyotlari. Bu schyotlar nazariy
jihatdan passivdir, lekin amaliyotda 8710-schyot debet saldoga ham ega bo‘lishi
mumkin, ya’ni korxona hisobot davrini zarar bilan yakunlashi ham mumkin.
3 . T aqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar)ni hisobga olish
Jamg‘arilgan foyda - bu har qanday zararlar, dividendlar va mulkdorlar qarori
bo‘yicha hususiy kapitalga reinvestitsiya qilingan summalar chiqarilib
tashlangandan qolgan xo‘jalik yurituvchi subektning faoliyatini boshidan boshlab
olgan sof foydasidir.
8710-«Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)»
schyotida korxonaning hisobot yili bo‘yicha taqsimlanmagan foydasi
(qoplanmagan zarari) hisobga olinadi.
Dividendlar va mulkdorlar qaroriga binoan boshqa ajratmalar qilingandan
so‘ng hisobot yilining taqsimlanmagan foydasi 8710-«Hisobot davrining
taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)» schyotidan 8720-«Jamg‘arilgan
foyda (qoplanmagan zarar)» schyotiga o‘tkaziladi.
Ilgari aytganimizdek, 8710-«Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi
(qoplanmagan zarari)» schyoti, agar xo‘jalik faoliyatidan olingan foydasidan
zararlari va to‘langan dividendlari ko‘p bo‘lsa, Debet saldoga ham ega bo‘lishi

mumkin. Bunday hollarda zarar summasi quyidagi yozuv bilan jamg‘arilgan
foydani kamaytirishga o‘tkaziladi: Dt 8720-«Jamg‘arilgan foyda (qoplanmagan
zarar)», Kt 8710-«Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan
zarari)» schyoti.
Taqsimlanmagan foydadan zaxira kapitalini shakllantirish uchun ajratiladi.
Bunda quyidagicha rasmiylashtiriladi: Dt 8710-«Hisobot davrining
taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)», Kt 8520-Zaxira kapitali»
schyoti.
Taqsimlangan foydadan dividendlar hisoblansa, 8710- schyoti debetlanib,
6610- «To‘lanadigan dividendlar» schyoti kreditlanadi. dividendlar to‘langanda,
6610 «To‘lanadigan dividendlar» schyoti debetlanib quyidagi schyotlar
kreditlanadi: 5010, 5110, 5210- schyotlar. pul mablag‘lari bilan yoki 9010-
«Mahsulot sotishdan olingan daromadlar» schyoti - sotish bahosida ishlab
chiqarilgan mahsulot bilan to‘lansa, shu bilan birga natura shaklida to‘langan
mahsulotning haqiqiy tannarxiga 9110- «Sotilgan tayyor mahsulotlar tannarxi»
schyoti debetlanib, 2810-«Ombordagi tayyor mahsulotlar» schyoti kreditlanadi.
4610-«Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha qarzi» schyoti -
dividendlar aksiyalar bilan to‘lansa, 9910-«YAkuniy moliyaviy natija» schyotining
sintetik va analitik hisobi 15-jurnal - orderida yuritiladi. Bu jurnal - orderga yozish
uchun asos bo‘lib buxgalteriyaning ma’lumotnomasi, bankning hisob - kitob
schyoti va boshqa schyotlardan bergan ko‘chirmasi va boshqa hujjatlar
hisoblanadi. CHorak va hisobot yili oxirida jurnal - order ko‘rsatkichlari chorak va
yillik hisobot shakllarini tuzish uchun asos bo‘lib hisoblanadi.
Qisqa xulosa
Moliyaviy natijalar - korxona faoliyatining yakuniy natijasini tasniflovchi
ko‘rsatkich bo‘lib, balansning foyda va zarari haqidagi umumiy ma’lumotlarni
buxgalteriya hisobida qiymat ko‘rinishida ma’lum davrga aks etishidir.

SHuningdek, korxonalarda hisobot davri ichida sodir bo‘lgan xarajatlar va
daromadlarni tan olish, dastlabki hisob ma’lumotlarni aniqlashtirish hamda ularni
buxgalteriya hisobi va hisobotlarida to‘g‘ri hisobga olishning nazariy –uslubiy
asoslarini mukammallashtirish hisob tizimini tashkil qilishda muhim ijobiy
natijalarga erishiladi.
N azorat va muhokama uchun savollari
1. Moliyaviy natijalar hisobini yuritish qaysi meyoriy hujjatlar bilan tartibga
solinadi?
2. Xo‘jalikda hisobdan chiqarilgan asosiy vositalarni buxgalteriya hisobi
schyotlar rejasidagi qaysi schyotlarda hisobga olinadi?
3. Boshqaruv tizimida faoliyat ko‘rsatayotgan xodimlarning ish haqi qaysi
xarajatlarga olib boriladi va moliyaviy natijalarga ta’siri qanaqa bo‘ladi?
4. Valyuta kurslari bo‘yicha aniqlangan ijobiy va salbiy kursdagi farqlar qanday
hisobga olinadi?
5. Daromadlar «Xarajatlar tarkibi to‘g‘risida»gi Nizomning qaysi bo‘limlarida
aks ettiriladi?
6. Mahsulot (ish, xizmat, tovar) lar sotish qaysi schyotlarda hisobga olinadi?
7. Moliyaviy faoliyatdan olinadigan foyda qaysi schyotlarda hisobga olinadi?
8. Moliyaviy faoliyat xarajatlari qaysi schyotlarda hisobga olinadi?
9. Favqulodda foyda va zararga o‘tkazilishning qanday shartlari bor?
10. YAkuniy moliyaviy natija qanday aniqlandi?

Yakuniy moliyaviy nаtijаlаr va foydaning ishlatilishi hisobi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish