Информация о документе

Цена 15000UZS
Размер 3.2MB
Покупки 0
Дата загрузки 26 Август 2024
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Медицина

Продавец

Bohodir Jalolov

Yot moddalarni yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi usulida aniqlash preparatlar tahlili

Купить
Yot moddalarni yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi usulida aniqlash preparatlar tahlili 1KURS ISHI Reja: Kirish I. Adabiyotlar sharxi I.1 Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi yuqori bosim suyuqlik xromatografiyasi I.2 Yuqori samarali suyuqlik xromatografiya usulining mohiyati I.3 Yuqori samarali suyuqlik xromatografiya usulining kimyo- farmasevtikadagi ahamiyati. II. Tajriba qismi 2.1 Karbamazepin miqdori YuSSX usuli trilan aniqlash 2.2 Bromgeksin gidroxlorid (FS-42-0223-07) tarkibidagi yot aralashmalarni YuSSX usuli yordamida aniqlash 2.3 Atsetilsalitsil kislota tarkibidagi yot aralashmalarni YuSSX usuli yordamida aniqlash Xulosa. Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. Mundarija. 2 Kirish Oliy ta’limning maqsadi respublikamizning ijtimoiy-iqtmsodiy va madaniy rivojini ta’minlashga, o‘zi tanlagan mutaxassislik bozor iqtisodiyoti sharoitida mustaqil ishlashga layoqatli, yuqori malakali raqobatbardosh kadrlarni tayyorlashdan iborat. Tayyorlanayotgan mutaxassislarga real iqtisodiyot tarmoqlari va sohalardagi mavjud talablarga alohida e’tibor qaratilgan holda, o‘sib kelayotgan yosh avlodga ta’lim va tarbiya berish sohasidagi moddiy-texnika bazasini yanada mustahkamlash, undan oqilona va samarali foydalanishni ta’minlash, davlat ta’lim standartlarini, o‘quv dasturlari va o‘quv uslubiy adabiyotlarini takomillashtirish ishlari kо!rib chiqildi. Respublikamiz mustaqillikdan so‘ng ta’lim tizimini yuksaltirish uchun aniq va dadil qadamlar tashlamoqda[1]. Hozirgi kunda mamlakatimiz taraqqiyoti va rivojlanishi kimyo sanoatining rivojlanishi bilan bog‘liq. Ishning dolzarbligi. Yuqori samarali suyuqlik xromatografiya (YuSSX) usuli dorivor o‘simliklar tahlili uchun keng qo‘llaniladigan usuldir. Y SS X usulining qo‘layliklaridan biri yakuniy natija olish uchun uning parametrlarini o‘zgartirish osonligida hisoblanadi. Boshqa tomondan esa analiz uslublari standartlashmagan va analizning aniq shart-sharoitlari belgilanmagan. Shunga qaramasdan Yevropa Farmakopiyasida (European Pharmakopoeia) instrumentlashgan YuSSXning yangi zamonaviy imkoniyatlari ko‘paymoqda. U tez sur’atlar bilan rivojlanmoqda. Ishning maqsadi. Zamonaviy yuqori samarali suyuqlik xromatografiya (YuSSX) usuli yordamida dorivor o‘simliklarni tahlil qilishda ushbu uslubdan foydalanish. O‘simlik xomashyosi asosidagi preparatlarning zamonaviy (YuSSX) va YuQX bilan analiz qilishni taqqoslash. Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi usuli asosida dori modda chinligini aniqlas h. Ishning ilmiy yangiligi: Tritsiklik xinazolonlar hosilalari orasida ko‘plab dori moddalar olingan bo‘lib ular bugungi kunda tibbiyotda keng qo‘llaniladi. Shuning 3 uchun ham o‘simliklar tarkibidan dorivor moddalarni ajratish hamda ularni YuSSX uslubi yordamida tahlil qilish hamda solishtirishdan iboratdir.[2] I. Adabiyotlar sharxi 1.1 Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi yuqori bosim suyuqlik xromatografiyasi Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi suyuqlik xromatografiyasi usulining bir ko'rinishi bo'lib, bunda qo'zg'aluvchan faza -eluyent kolonkadagi sorbentdan katta tezlikda yuqori bosim ostida o'tadi. Usul yuqori va quyi molekulali issiqlikka chidamsiz mod-dalanri ratib olishga, ularning chinligini va miqdorini aniqlashga imkon beradi. Hozirgi zamon xromatografiyalari ikki qismdan tashkil topgan: yuqori samarali kolonka, dozator, yuqori bosimli nasos, yozuv qurilmali detektor, mikroprotsessor. Xromatograflar, shuningdek, namunalarni avtomatik ravishda kolonkaga yuborish, reja asosida xromatografiyalash muhitini ushlab turish, ajratish jarayonining qulay sharoitini avtomatik tanlab berish, tahlil qilinayotgan aralashma tarkibidagi moddalarni chinlgi va miqdorini aniqlab berishga asoslangan moslamalar bilan ta'minlangan. Yuqori bosimli nasos (200-500 atm gacha) eluyentni berilgan doimiy tezlikda kolonkaga yetkazib beradi. Ba'zida mikrokolonkali xfomatograflarda nisbatan past bosimli nasoslar ishlatiladi (1-20 atm gacha). Xromatografik kolonkalar zanglamaydigan po'lat (yoki shisha) dan tayyorlangan bo’lib, uzunligi 10-25 sm, ichki diametri 0,3-0,8 sm (ko'pincha 0,4-0,5 sm) ga teng. Kolonkalar diametri 5-10 mkm bo'lgan dmaloq yoki notekis shakldagi adsorbent bilan yuqori bosimda suspenzion usul yordamida to’ldiriladi. Suspension usul bilan to’ldirilganda sorbent kolonkada bir tekis bo'lib zich joylashadi. Mikrokolonkali xromatograflarda kolonkaIarning uzunligi va ichki diametri kichik bo'ladi (0,1-0,2 sm va undan ham kichik). [1,2] Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi analiz uchun kuchli vosita hisoblanadi. Bu usul orqali juda ko’p ishlarni amalga oshirish mumkin. Xususan, statsionar faza va undan o’tayotgan molekulalar orasidagi ‘zaro tortishish kuchlari juda katta sirt 4 maydonini beradi. Colonna to’plami moddasi uchun juda kichik zarracha o’lchamidan foydalanishga imkon beradi. Bu aralashmadagi komponentlarni yanada yaxshiroq ajratish imkonini beradi. Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi o’ta sezgir va avtomatlashtirilgan usul hisoblanadi. Asosiy yuqori-ishqorli suyuqlik xromatografi ( YuSSX ) tizimining tarkibiy qismlari E-rasmda ko'rsatilgan oddiy diagrammada ko'rsatilgan.[6] Rezervuar hal qiluvchi [mobil faz deb ataladi, chunki u harakat qiladi]. Yuqori bosimli nasos [solventli tarqatish tizimi yoki solventsiya boshqaruvchisi) mobil fazaning belgilangan oqim tezligini, odatda daqiqasiga millilitrni ishlab chiqarish va o'lchash uchun ishlatiladi. Bir enjektor (namunaviy boshqaruvchi yoki autosampler) namunani koloniga olib yuradigan doimiy uzatuvchi ko'chma faza oqimiga namunani kiritishi mumkin. Ustun, ajratishni amalga oshirish uchun zarur bo'lgan kromatografik mahsulotni o'z ichiga oladi. Ushbu o'rash materiallari statsionar faza deb ataladi, chunki u ustunli qo'shimcha qurilmalar tomonidan ushlab turiladi. Ko'rish uchun detektor kerak YuSSX kolonasidan ajralgan tarkibiy qismlar [ko'pchilik tarkibida rang yo'q, shuning uchun biz ularni ko'zlarimiz bilan ko'ra olmaymiz]. Ko'chma bosqich detektordan chiqadi va kerakli tarzda yig'ish yoki to'plash uchun yuborilishi mumkin.Ko'chma fazda ajratilgan birikma tasmasi mavjud bo'lganda, YuSSX bu tozalash tarkibiy o'z ichiga olgan eluatning bu fraktsiyasini keyinchalik o'rganish uchun to'plash imkonini beradi. Bunga preparat kromatografiyasi ( YuSSX o'lchamlari bo'limida muhokama qilingan) deyiladi. Yuqori bosimli quvurlar va armatura nasos, injektor, kolonna va detektorning tarkibiy qismlarini ko'chma faza, namunadir va ajratilgan birikma bantlari uchun kanalni hosil qilish uchun ishlatiladi.[2] 5 Yuqori samarali suyuq kromatografi (HPLC) tizimi Detektor kompyuterdagi ma'lumotlarni uzatish stantsiyasiga ulangan, displeyda kromatogramni ishlab chiqarish uchun zarur bo'lgan elektr signalini qayd etadigan YuSSX tizimi komponenti va namuna tarkibiy qismlarining kontsentratsiyasini aniqlash va miqdori aniqlanadi (F-rasmga qarang). Namuna tarkibiy xususiyatlari juda farq qilishi mumkinligi sababli, turli detektor turlarini ishlab chiqilgan. Misol uchun, agar u tarkibida ultrabinafsha nurni absorbe qilsa, UV- absorbans detektori qo'llaniladi. Agar tarkib floresan bo'lsa, floresans detektori ishlatiladi. Agar bu tarkibiy qism bu xususiyatlardan birortasiga ega bo'lmasa, evaporativ-nur sochadigan detektor (ELSD) kabi universal tipdagi detektor qo'llaniladi. Eng kuchli yondashuv ketma-ketlikda bir nechta detektorlardan foydalanish hisoblanadi.Masalan, UV va / yoki ELSD detektori kromatografik ajratish natijalarini tahlil qilish uchun massa spektrometeri [MS] bilan birgalikda foydalanish mumkin. Bu esa, bitta inyeksiyadan analit haqida batafsil ma'lumot beradi. Mass-spektrometrni YuSSX tizimiga ulash amaliyotiga LC / MS deyiladi.[12] 6 Shakl F: Odatdagi YuSSX [Waters Alliance] tizimi Bir namunadagi tarkibiy qismlarni qanday ajratishimizga erishishimiznitushunishning oddiy usuli - bu shaklning diagrammasini ko'rish. Mobil bosqich chapdan kolonga kiradi, zarrachalar to'shagidan o'tadi va o'ng tomondan chiqadi. Oqim yo'nalishi yashil o'qlar bilan ifodalanadi. Birinchidan, eng yaxshi tasvirni ko'rib chiqing; u namunadir ustunga kirib, tarmoqli hosil qila boshlaganda, vaqt nol [so'raladigan moment] ustunini ifodalaydi. Bu erda ko'rsatilgan namunadir sariq, qizil va ko'k bo'yoqlar aralashmasi ustunning kirish qismida bitta qora bant shaklida paydo bo'ladi. (Aslida, bu namuna hal qiluvchi ichida eritilishi mumkin bo'lgan har qanday narsa bo'lishi mumkin; odatda aralashmalar rangsiz va ustun devorining shaffof bo'lishi mumkin, shuning uchun ajralgan moddalarni yo'q qilish uchun detektor kerak bo'ladi.)[14] 7 Bir necha daqiqadan so'ng (mobil rasm) doimo va qadoqlash materialining zarralarini o'tqazib qo'ygan vaqtida, biz birma-bir brendlar turli tezliklarda harakatlanayotganini ko'ramiz. Buning sababi, ko'chma faza va bo'yoqlardan yoki analitlardan har birini jalb qilish uchun statsionar faza o'rtasida raqobat mavjudligi. Sariq rangli bo'yoq tasmasi eng tez harakatlanayotganini va kolondan chiqib ketishini bilib oling. Sariq rangli bo'yoq, boshqa bo'yoqlardan ko'ra, mobil fazaga juda o'xshaydi. Shuning uchun, u tezroq harakatlanadigan, mobil faza yaqinlashadi. Ko'k rangli bo'yoq tasmasi mobil qadamdan ko'proq qadoqlash materialini yaxshi ko'radi. Zarrachalarga kuchli ta'sir etishi uni ancha sekin harakatlanishiga olib keladi . Boshqacha qilib aytganda, bu namuna aralashmasida eng ko'p saqlanib qolgan birikma.Qizil bo'yoqning tasmasi mobil faz uchun oraliq tortishga ega va shuning uchun ustun orqali oraliq tezlikdaharakatlanadi . Har bir bo'yoq banti turli tezlikda harakat qilganligi sababli, biz uni kromatografik jihatdan ajratib olishimiz mumkin.[1] 1.2 Yuqori samarali suyuqlik xromatografiya usulining mohiyati Ajratilgan bo'yoq bantlari ustunni tark etgandan so'ng, darhol detektorga o'tadilar. Oqim hujayra o'z ichiga olgan ko'radi mobil bosqichi bir fonida har ajratilgan aralashma guruhni aniqlaydi.(Haqiqatdan ham, odatda YuSSX analitik konsentrasiyalarda ko'plab birikmalarning yechimlari rangsizdir.) Aniq detektor bir tarkibiy mavjudligini sezish va unga mos keladigan elektr signalini kompyuter ma'lumot stantsiyasiga jo'natish qobiliyatiga ega. Yuqorida aytib o'tilganidek, ajralib chiqish va tahlil qilish zarur bo'lgan moddalarning xarakteristikalari va kontsentratsiyasiga qarab turli xil detektor turlarini tanlash mumkin. Xromatogramma Agar xromatogramma, YuSSX tizimida kimyoviy [xromatografik sifatida] tashkil topgan ajratishni ifodalaydi. Vaqt oqimi bo'ylab bir chiziqdan ko'tarilgan bir qator cho'qqilar hosil bo'ladi. Har bir tepalikka boshqa komponentlar uchun detektor javobini ifodalaydi. Xromatogramma kompyuter ma'lumoti stantsiyasi tomonidan tuziladi [shakl H].[15] 8 Qanday qilib tepaliklar yaratiladi? Shakl H da sariq rangli tasma detektor oqim kamerasidan butunlay o'tib ketadi; generatsiyalangan elektr signallari kompyuter ma'lumot stantsiyasiga yuboriladi. Olingan xromatogramma ekranda paydo bo'ladi. Ilova birinchi marta AOK qilinganida va ekranning pastki qismida joylashgan to'g'ri chiziq sifatida boshlanganida kromatogram boshlanadi.Bunga bazaviy deb ataladi; vaqt ichida oqim kamerasidan o'tadigan sof mobil fazani ifodalaydi. Sariq analitlar tasmasi oqim kamerasidan o'tib ketgach, kompyuterga kuchli signal yuboriladi. Chiziq chizig'i, avval yuqoriga va keyin pastga, namuna bandidagi sariq rangli konsentratsiyasiga mutanosib. Bu xromatogramda tepalik hosil qiladi.Sariq tarmoqli detektör hujayrasidan butunlay o'tib ketgach, signal darajasi dastlabki darajaga qaytadi; oqim kamerasi hozirda yana bir bor, unda faqat toza mobil faza. Sariq chiziqlar birinchi navbatda kolondan silkitib, eng tez harakat qila boshlagach, u birinchi chiziq chizilgan.[16] Biroz vaqt o'tgach, qizil rangli tarmoq oqim kamerasiga etib boradi. Signal qizil tasmaga birinchi bo'lib hujayradagi kirib, qizil chiziqni ifodalovchi cho'qqining chizilishi boshlang'ich nuqtadan ko'tariladi. Ushbu diagrammada qizil chiziq oqim 9 kamerasidan to'liq o'tib ketmadi. Diagrammada bu jarayonni to'xtatganimizda qizil chiziq va qizil chiziq qanday ko'rinishini ko'rsatadi. Qizil rangning ko'p qismi hujayradan o'tib ketganligi sababli, chiziqning ko'p qismi to'g'ri chiziq bilan ko'rsatilgan. Agar qayta boshlashimiz mumkin bo'lsa, qizil tasmali oqim hujayrasidan butunlay o'tib ketadi va qizil chiziq tugaydi [nuqta chiziq]. Eng muhimi, ko'k rangli band, eng qizg'in tezligida va qizil rangli banddan so'ng elinlarda ketadi. Nuqta chiziq sizning xulosangiz xulosasini davom ettirsak, tugallangan kromatogram qanday ko'rinishini sizga ko'rsatib beradi. Ko'k rangli tepalikning kengligi kengroq bo'ladi, chunki ko'k rangli analitning tarmoqli kengligi, eng tor kolonda esa, ustundan farqli ravishda kengroq bo'ladi. Buning sababi, kromatografik o'rash materiallari yotqizilishi orqali sekinroq harakatlanadi va butunlay yo'q qilinishi uchun ko'proq vaqt [va mobil o'zgarishlar miqdori] talab qilinadi. Mobil faza doimiy ravishda sobit bo'lgan tezlikda oqayotganligi sababli, ko'k rangli tarmoqli kengayadi va u ancha dilut bo'ladi. Detektor guruhning kontsentratsiyasiga mutanosib bo'lganligi sababli, ko'k pik balandligi ancha past, lekin kengligi kengroq. Buning sababi, kromatografik o'rash materiallari yotqizilishi orqali sekinroq harakatlanadi va butunlay yo'q qilinishi uchun ko'proq vaqt [va mobil o'zgarishlar miqdori] talab qilinadi. Mobil faza doimiy ravishda sobit bo'lgan tezlikda oqayotganligi sababli, ko'k rangli tarmoqli kengayadi va u ancha dilut bo'ladi. Detektor guruhning konsentratsiyasiga mutanosib bo'lganligi sababli, ko'k tepalik balandligi past, lekin kengligi kengroq. Buning sababi, kromatografik o'rash materiallari yotqizilishi orqali sekinroq harakatlanadi va butunlay yo'q qilinishi uchun ko'proq vaqt [va mobil o'zgarishlar miqdori] talab qilinadi. Mobil faza doimo sobit bo'lgan tezlikda oqayotganligi sababli, ko'k rangli tarmoqli kengayadi va u ancha dilut bo'ladi. Detektor guruhning kontsentratsiyasiga mutanosib bo'lganligi sababli, ko'k pik balandligi ancha past, lekin kengligi kengroq. [11] 10 Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasida qo'llaniladigan adsorbent zarrachalari yuqori bosim ostida parchalanmasligi kerak. zich joylashgan kichik diametrli (5-10 mkm) adsorbent bilan to '1dirilgan kolonkalar aralashmalarni yuqori samarali xfomatogralik taqsimlash xususiyatiga ega. Xromatografiyalash jarayoni ketayotgan vaqtda kolonka harorati ±0,1 ℃ aniqlikda ushlab turiladi. Xromatografik taqsimlanish ko'pincha 20-25º da olib boriladi. [1] Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasida ko'pincha refraktometrik yoki fluorimetr to'lqin uzunligi o'zgaruvchan (190-900 nm) yoki o'zgarmaydigan (ko'pincha 254 nm) spektrofotometrik, shuningdek, alanga-ionlanish, elektrokimyoviy, mass-spektrometrik va boshqa detektorlar ishlatiladi. Adsorbent sifatida ko'pincha gidroksil guruhlar bilan qoplangan silikagel, turli funksional guruhlar bilan ishlangan silikagel, aluminioksidi, polimerlar, amaliyotda esa tayyor kolonkalar ishlatiladi. Silikagel bilan to'ldirilgan kolonkalar bilan ishlashda eluyent sifatida uglevodorodlar, ba'zida esa turli erituvchilar yoki spirt bilan aralashtirilgan uglevodorodlardan foydalaniladi. [1,2] 11 Gidrofob guruhlar bilan qoplangan silikagel bilan to ' Idirilgan kolonkalarni yuvishda esa tarkibida quyi spirtlar yoki atsetonitril bo ' Igan suvli eritmalar ishlatiladi , Ba ' zida erituvchilar ikki marta tozalangan bo ' lishi kerak . Tuz , kislota va asos ko rinishidagi organik birikmalami ajratishda juft - ion xromatografik usuldan foydalaniladi . Bunda gidrofob guruhlar bilan qoplangan silikagel adsorbenti , anion yoki kation tarkibida gidrofob guruh saqlovchi ionli birikmalar qo ' shilgan suv - spirtli yoki suv - atsetonitrilli eluyentlar ishlatiladi . s) kontakt (1-trek, shtrixli chiziq) va purkash (3-trek, yashil chiziq) nuqtalarining natijalarini taqqoslash 12 d) kontaktli chiziqchimon (5-trek, yashil chizik) va chizish purkash (7-trek, ko‘k punktir chizik) natijalarini taqqoslash [14,15] 1.3 Yuqori samarali suyuqlik xromatografiya usulining kimyo- farmasevtikadagi ahamiyati. Organik tuzilishga ega bo'lgan anion va kationlami ion-almashinish suyuqlik xromatografiyasi yordamida ajratiladi. Adsorbentlar sulfo-, karboksil-yoki amino guruhlar bilan qoplangan bo'lishi kerak. Eluyent sifatida ma'lum pH muhitga va ion kuchiga ega bo'lgan suvli bufer eritmalar ishlatiladi. Metall kationlari bilan kompleks hosil qiluvchi moddalarni ajratishda ligand almashinish xromatografiyasi usulidan foydalaniladi. Taqsimlanish yoki moddalarning ajralishi tekshirilayotgan birikmalarning koordinatsion bog'lar hosil qilish xususiyatlari o'rtasidagi farqqa asoslangan bo’lib, ko'pincha aminokislotalaming izomerlari tahlil qilinadi. Adsorbentlar metall ionlari va ajralayotgan modda bilan kompleks birikmalar hosil qiluvchi guruhlar bilan qoplangan bo’ladi. Moddalarning ajralish darajasi xromatogrammadagi ikki qo'shni cho'qqilaming balandliklari o'rtasidagi masofa va xromatografik chizmaning kengligi bo'yicha aniqlanadi. Cho'qqilar balandligi o’rtasidagi masofa aniqlanuvchi moddaga nisbatan adsorbentning selektivligiga, kengligi esa adsorbentning joylashishiga va eluyentning quyuqlik darajasiga bog'liq, Yuqori samarali kolonka adsorbentning selektivligi kichik bo’lsa ham moddalarni ajratib berish xususiyatiga ega. Moddalar miqdorini aniqlashda xromatogramma mutlaq kalibrlash yoki ichki standartlar (gaz xromatografiyasi usuli kabi) usullari yordamida tahlil qilinadi. Yot 13 moddalar xromatogrammadagi cho’qqilarni solishtirish bo'yicha aniqlanadi. Bir xil muhitda moddaning kolonkadan chiqish vaqti bir xil va doimiy bo'ladi va bu xususiyatdan aniqlanuvchi birikmaning chinligini aniqlashda foydalaniladi. Miqdoriy tahlilda cho'qqilar yuzalari hisoblanadi, chunki cho'qqi yuzasi moddaning miqdoriga to'g'ri mutanosib.[1,2] II. Tajriba qismi II.1 Karbamazepin miqdori YuSSX usuli trilan aniqlash (FS-42- 0240-07) Preparatning eritmasiga pikrat kislotasining to‘yingan eritmasidan qo'shilsa, u bir oz turishi natijasida sariq cho'kma holida imizinning pikrat kislota bilan bo’lgan qo‘sh molekular birikmasi ajralib chiqadi. U modda 140-142 °C haroratda suyuqlanadi. Karbamazepinning chinligini yupqa qatlamli xromatografiya usuli bo'yicha aniqlanadi. Bunda erituvchi sifatida xloroform, xromatogrammani yuzaga chiqaruvchi reaktiv sifatida esa konsentrlangan perxlorat kislotasi ishlatiladi. Xromatogramma plastinkasiga reaktiv purkab quritilgandan so'ng, uni 360 nm to'lqin uzunlikdagi ultrabinafsha nur oqimida qurilganda, sariq-yashil ranglanib, tovlanadi. Karbamazepinning chinligi spektrofotometrik usul bo'yicha ham aniqlanadi. Uning 14 spirtdagi eritmasi 238 va 286 nm to‘lqin uzunligida maksimum nur yutish ko‘rsatkichi aniqlanadi. Karbamazepinning miqdorini spektrofotometrik usul bo'yicha uning 0,001 %li spirtii eritmasining 286 nm to'lqin uzunligida optik zichligini o’lchab aniqlanadi. Tekshiriluvchi eritma 0,05g aniq tortma karbamazepin substansiyasi 25 ml hajmli o'lchov kolbasiga solinib metanolda eritiladi va metanol bilan belgisigacha yetkazib chayqatiladi. 5ml eritma 50 ml hajmli o’lchov kolbasida metanol-suv 1:1 aralashmasi bilan belgisigacha suyultirib chayqatiladi. Standart eritma 0,05g aniq tortma karbmazepin substansiyasi 25 ml hajmli o’lchov kolbasiga solinib metanolda eritiladi va metanol bilan belgisigacha yetkazib chayqatiladi. 5ml eritma 50 ml hajmli o’Ichov kolbasida metanol-suv 1:1 aralashmasi bilan belgisigacha suyultirib chayqatiladi. Standart eritma 5 marta xromatografiyalanib karbamazepin cho’qqisi maydoni standart nisbiy chetlanishi 2% dan ko'p bo’lmasligi lozim. 15 Karbamazipinning substansiyasidagi quruq moddaga hisoblangandagi % miqdori quyidagi hisoblash formulasi yordamida hisoblanadi: S 1 × a 0 × P × 100 S 0 × a 1 × ( 100 − W ) =X bunda: 16 S1 tekshiriluvchi eritma xromatogrammasidagi karbamazepin cho’qqisining maydoni; So-standart eritma xromatogrammasidagi karbamazepin cho’qqisining maydoni; A1-substansiya tortmasining gramm miqdori; A0-karbamazepin standart nammasining grammlardagi tortmasi; W -substansiyani qizdirilgandagi massasining grammlardagi kamayishi; P-standart namunadagi karbamazepinning % miqdori. 2.2 Bromgeksin gidroxlorid (FS-42-0223-07) tarkibidagi yot aralashmalarni YuSSX usuli yordamida aniqlash pH 7,0 bo’lgan buffer eritma. 0.5 ml konsentrlangan fosfat kislota 950 ml suvda eritilib, trietilamin bilan uning pH i 7,0 ga yetkazilib hajmi suv bilan 1000 ml gacha yetkaziladi. Tekshiriluvchi eritma. 0.05g (aniq tortma) substansiya 10 ml metanolda eritiladi. Solishtiriluvchi eritma. 1ml tekshiriluvchi eritma 100 ml hajmli o’Ichov kolbasiga solinib, methanol bilan belgisigacha yetkazilib, chayqatiladi. 1ml eritma 10 mlgacha methanol bilan suyultiriladi. Tizimning yaroqliligini tekshirish uchun eritma. 0,005g bromgeksin yot aralashmasining standart namunasi 9 ml metanolda eritilib, unga 1ml tekshiriluvchi eritma solib, chayqatiladi. Xromatografiyalash sharoiti. Kalonka-12,5 × 0,46 sm oktadetsil sililsilikogeni (C-18) QF-3 mkm atsetonitril-pH 7 bo'lgan buffer eritma ( 80:20) Oqim tezligi 1,0ml/daq. Detektor-spektrofotometrik, 248 nm Namuna hajmi-10 mkl Tizimning yaroqliligini tekshirish uchun tayyorlangan eritma xromatografiyalanadi. Kompanentlarning nisbiy ushlanish vaqti: Bromgeksin yot aralashmasi-0,4; 17 bromgeksin 1.00 (11min) cho'qqilar intensivligining nisbati (R)-12, O dan ortiq; solishtiriluvchi eritma va tekshiriluvchi eritmalar xromatografiyalanadi. Tekshiriluvchi eritma xromatografiyasini qayd etish vaqti cho’qqi ushlanish vaqtidan 2,5 marta ko'p bo'lishi lozim. Tekshiriluvchi eritma xromatografiyasidagi istalgan ayrim yot aralashma cho'qqisining maydoni solishtiriluvchi eritma xromatografiyasidagi cho'qqi maydonidan 2 martadan ko'p bo'lmasligi kerak. (0,2% dan kam); tekshiriluvchi eritmasida xromatogrammasida istalgan boshqa ayrim yot aralashma cho’qqisining maydoni solishtiriluvchi eritma xromatogrammasidagi cho'qqi maydonidan ko'p bo’lmasligi (0,1% dan kam) lozim. Tekshiriluvchi eritma xromatogrammasidagi yot aralashmalarga tegishli cho’qqilar maydonining yig'indisi solishtiriluvchi eritma xromatogrammasidagi cho'qqi maydonidan 3 barobardan ortiq bo’lmasligi kerak. (0,3% dan kam), solishtiriluvchi eritma xromatogrammasidagi cho'qqi maydonidan 2 barobardan kam bo'lgan cho’qqilar e'tiborga olinnnaydi (0,05%). 18 2.3 Atsetilsalitsil kislota tarkibidagi yot aralashmalarni YuSSX usuli yordamida aniqlash Tekshiriluvchi erima. 0.1 g substansiya 10 ml hajmli o'lchov kolbasiga solinib atsetonitrilda eritiladi va belgisigacha atsetonitril bilan suyultirilgach, chayqatiladi. Solishtiriluvchi eritma. 0.05g salitsil kislota 50 ml o’lchov kolbasiga solinib, qo'zgaluvchan fazada eritilgach, ayni shu eritma bilan belgisigacha yetkaziladi. 1ml eritma 100 ml hajmli o'lchov kolbasiga solinib qo’zg’aluvchan faza bilan belgisigacha yetkazilib, chayqatiladi. 19 Xromatografik tizimning yaroqliligini tekshirish. 0,01 salitsil kislotasining standart namunasi 10 ml QFda eritiladi. 1ml eritma 100ml hajmli o'lchov kolbasiga solinib 0,2 ml tekshiriluvchi eritma qo'shiladi va belgisigacha QF bilan yetkazilib chayqatiladi. Eritmalar yangi tayyorlangan holda ishlatiladi. Xromatografiyalash sharoiti. Kalonka-15 × 0,40 sm oktadetsilsilil silikogeni (C-18); QF-konsentrlangan fosfat kislota-atsetonitril-suv ( 1:200:300 ） ; Oqim tezligi-1,0 ml/daq; Detektor-spektrofotometrik, 237 nm; Namuna hajmi 10 mkl. Xromatografik tizimning yaroqliligini tekshirish uchun tayyorlangan eritma xromatografiyalanadi. Atsetil salitsil kislota va salitsil kislota cho'qqilarining intensivlik nisbati 6 dan kam bo’lmasligi kerak. Tekshiriluvchi eritma solishtiriluvchi eritma xromatografiyalanadi. Tekshiriluvchi eritma xromatografiyasini qayd etish vaqti atsetilsalitsil kislotaning xromatogrammadagi ushlanish vaqtidan 7 martadan ortiq bo’lishi lozim. Tekshiriluvchi eritma xromatogrammasidagi istalgan yot aralashma cho'qqisi maydoni solishtiriluvchi eritma xromatogrammasidagi cho'qqi maydonidan ortiq bo’lmasligi (0,1% dan kam) yot aralashmalar cho’qqilar maydonining yig'indisi solishtiriluvchi eritmasidagi cho'qqi maydonidan 2,5 barobardan ortiq bo'lmasligi lozim (0,25%). 20 Xulosa. 21 Men kurs ishimni bajarish davomida “ Dori preparatlarida yot moddalarni aniqlash ” mavzusi bo’yicha quyidagi bilim ko’nikma va malakalarga ega bo’ldim: 1. Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi analiz uchun kuchli vosita hisoblanadi. Bu usul orqali juda ko’p ishlarni amalga oshirish mumkin. Xususan, statsionar faza va undan o’tayotgan molekulalar orasidagi ‘zaro tortishish kuchlari juda katta sirt maydonini beradi. Colonna to’plami moddasi uchun juda kichik zarracha o’lchamidan foydalanishga imkon beradi. Bu aralashmadagi komponentlarni yanada yaxshiroq ajratish imkonini beradi. Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi o’ta sezgir va avtomatlashtirilgan usul hisoblanadi 2. Yuqori samarali suyuqlik xromatografiya (YuSSX) usuli dorivor o‘simliklar tahlili uchun keng qo‘llaniladigan usuldir. Y SS X usulining qo‘layliklaridan biri yakuniy natija olish uchun uning parametrlarini o‘zgartirish osonligida hisoblanadi. Boshqa tomondan esa analiz uslublari standartlashmagan va analizning aniq shart-sharoitlari belgilanmagan. 3. Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi suyuqlik xromatografiyasi usulining bir ko'rinishi bo'lib, bunda qo'zg'aluvchan faza -eluyent kolonkadagi sorbentdan katta tezlikda yuqori bosim ostida o'tadi. Usul yuqori va quyi molekulali issiqlikka chidamsiz mod-dalanri ratib olishga, ularning chinligini va miqdorini aniqlashga imkon beradi. 4. YuSSX usuli yuqori samaradorlikka ega usul bo’lib tadqiqot olib borganda birmuncha avzalliklar beradi. Men ushbu chiqargan bilimlarimdan albatta kelajakda keng foydalanishga, ushbu preparatlarning yangi vakillarini o’rganishga harakat qilaman. Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. 1.Q. A. Ubaydullayev va boshqalar. “Farmasevtik kimyo”, “O’zbekiston faylasuflar milliy jamiyati nashryoti”. T.,2006 2. Ibodov A.Yu. Farmatsevtik kimyo. I. T., Abu Ali ibn Sino,1996. 3. Государственная фармакопея, XI изд, Т. 2. М., Медицина,1990. 22 4. Государственная фармакопея, XI изд, Т. -1. М., Медицина,1987. 5 .The united states pharmacopoeia, 2003 6 .European pharmacopoeia. Council of Europe, 1997. 3 rd Edition. Strasbourg, 1997 7 .O’zbekiston Respublikasida Farmasevtika faoliyati (prof. A.N.Yunusxodjayev tahriri ostida), I kitob, Toshkent, Abu Ali ibn Sino,2001 8 .O’zbekiston Respublikasida Farmasevtika faoliyati (prof. A.N.Yunusxodjayev tahriri ostida), II kitob, Toshkent, Abu Ali ibn Sino,2001 9.Farmasevtik kimyo, 1-2 qism T., “Ekstremium press”, 2011 10.Арзамасцев А.П., Печенников В.М., Радионова Г.М. и др. Анализ лекарственнмх смесей. М., «Спутник», 2000 г. 11. Арзамасцев А.П., Яскина Д.С. Уyтрофиолетовме и инфракраснме спектри лекарствешшх вецеств, М., «Медицина», 1975. 12. Арзамасцев А.П. и др. Фармацевтическая химия. М., «Г еотар-Мед», 2005. 13. Арзамацев А.П. и др. Анализ лекарственнмх смесей. М.,«Спутник», 2000 r . 14. Reich E, Blatter A. HPTLC for the Analysis of Herbal drugs, Herbal Drug Preparations and Herbal Medicinal Products. In: Sherma J, Fried B, editors. Handbook of Thin-Layer Chromatography 3rd ed, Chapter 18. New Yok: Dekker; 2003 (in print). 15. European Pharmacopoeia, Technical Guide for the Elaboration of Monographs, 3rd ed., Strasbourg: Council of Europe; 1999. 16. Poole CF, Poole SK. Chromatography today. Amsterdam: Elsevier Science; 1991 23 Mundarija. 24 Shakl G: Kromatografik ustunning qanday ishlashini tushunish - Bantlar 25 26

Yot moddalarni yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi usulida aniqlash preparatlar tahlili

Купить