Yunonistonda zarb qilingan oltin va kumush tangalar birliklari - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	194.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Yunonistonda zarb qilingan oltin va kumush tangalar birliklari

Купить

Mavzu: Yunonistonda zarb qilingan oltin va kumush
tangalar birliklari va qiymati.
Reja
1.Yunon tangalar ko’rinishi.
2.Yunon tangalarining zarb qilinishi.
3.Yunon kumush tangalarining zarb qilinishi.
Xulosa

Yunon-Baqtriya davlati tangalari
Uchinchidan, davlatning nomi, hukmdorining ismi, uning taxtga o‘tirgan vaqti va
hukmronlik qilgan yillari haqida guvohlik beradi.
To‘rtinchidan, u yoki bu davlat tangasining boshqa davlatlar hududidan ham
topilishiga qarab bu davlatning qaysi davlatlar bilan savdo aloqalari olib
borganligi, tashqi savdoda qaysi davlatning puli katta rol o‘ynaganligi haqida ham
ma’lumot olish mumkin.
Qadimgi va zamonaviy tangalarda ramzlarning aks etilishi
Qadimgi davrlarda tangalarga turli ramzlar va hukmdorlarning tasviri tushirilgan.
Shuningdek, hukmdorning unvoni, ismi va tamg‘asi hamda tangani chiqargan
davlatning yoki shaharning nomi, zarb etilgan yili yozilgan.
Xususan, Lidiya podsholigining tanga puli – starterning bir tomoniga lidiyaliklar
uchun muqaddas hisoblangan tulki tasviri tushirilgan. Ayni paytda, tulki
lidiyaliklarning bosh xudosi – Bassareyning ramzi ham hisoblanardi.

Qator davlatlar hukmdorlari nomlarini abadiylashtirish maqsadida tangalariga o‘z
tasvirlarini tushirganlar. Masalan, Doro I makedoniyalik Aleksandr, Rim hukmdori
Yuliy Sezar, Yunon-Baqtriya hukmdori Yevkratid va boshqalar zarb ettirgan
tangalar buning dalilidir.
Zamonaviy tangalarda ham turli ramzlarni aks ettirish an’anasi davom etib
kelmoqda.
O‘zbekiston Respublikasining pul birligi – so‘m 1994-yilning 1-iyulidan
muomalaga kiritildi. 10, 25 va 50 so‘mlik tanga pullar ham zarb etildi.
Bu tangalarning yuz qismiga uning necha so‘m ekanligi, orqa tomoniga esa
«O‘zbe kiston Respublikasi» yozuvi va davlatimiz gerbi tasviri tushirilgan.
O‘zbekistonda mashhur allomalarimiz yubileylari munosabati bilan ham ularning
tasviri tushirilgan tanga pullar zarb etilgan. Masalan, 1996-yilda buyuk bobomiz
Amir Temur yubileyining 660 yilligi munosabati bilan, 2009-yilda esa Toshkent
shahrining 2200 yilligiga atab 100 so‘mlik tanga puli zarb etilganligi buning
dalilidir.
Yubiley – tarixiy voqealar, buyuk tarixiy shaxslarning muayyan yoshini tantanali
nishonlash.
Yunon tangalari" va "yunon tangalari" bu erga yo'naltiriladi. Zamonaviy yunon
evro tangalari uchun qarang Yunon evro tangalari .
Eng qadimgi tangalar Afina Miloddan avvalgi 545–525 / 15 yillarda
Afina arxaik tangasi Afina old tomonida va zaytun novdasi, boyqush va ΑΘΕ ,
bosh harflari " Afina "teskari tomonida. Miloddan avvalgi 510-500 / 490 yillarda

Tarixi qadimgi yunon tangalari (yunon san'atining boshqa turlari bilan bir
qatorda) to'rt davrga bo'linishi mumkin: Arxaik , Klassik , Ellistik va Rim . Arxaika
davri tangalarning yunon olamiga miloddan avvalgi VII asr davomida kirib
kelganidan to to Fors urushlari miloddan avvalgi 480 yilda. Keyinchalik Klassik
davr boshlandi va fath qilingangacha davom etdi Buyuk Aleksandr Miloddan
avvalgi 330 yillarda, ellinizm davri boshlanib, qadar davom etgan Rim miloddan
avvalgi 1-asrda yunon olamining singishi. Yunoniston shaharlari Rim hukmronligi
ostida yana bir necha asrlar davomida o'z tangalarini ishlab chiqarishni davom
ettirdilar. Ushbu davrda ishlab chiqarilgan tangalar deyiladi Rim viloyat
tangalari yoki yunon imperatorlik tangalari.
Mundarija
 1 Og'irligi standartlari va nominallari
 2 Arxaik davr (miloddan avvalgi 480 yilgacha)
 3 Klassik davr (miloddan avvalgi 480–323)
 4 Ellinistik davr (miloddan avvalgi 323–31)
 5 Zarb qilish
 6 Tangalar shahar-davlatning ramzi sifatida
 7 Qadimgi yunon tangalari bugungi kunda
 8 Shuningdek qarang
 9 Iqtiboslar
 10 Qo'shimcha o'qish
 11 Tashqi havolalar
Og'irligi standartlari va nominallari
Kumush draxma nomlari
Rasm Denominatsiya Qiymat Og'irligi

Dekadraxm 10 ta draxma 43
gram
m
Tetradraxm 4 ta drakma 17,2
gram
m
Didraxm 2 ta draxma 8,6
gram
m
Draxma 6 ta obol 4,3
gram
m

Tetrobol 4 ta obol 2,85
gram
m
Triobol
(gemidraxm) 3 ta obol 2,15
gram
m
Diobol 2 ta obol 1,43
gram
m
Obol 4 ta
tetartemoriya 0,72
gram
m
Tritartemorion 3 ta
tetartemoriya 0,54
gram
m
Gemiobol 2 ta
tetartemoriya 0,36
gram
m

Trihemitartemorio
n 1,5
tetartemorion
s 0,27
gram
m
Tetartemorion 1/4 obol 0,18
gram
m
Hemitartemorion Et
tetartemorion 0,09
gram
m
Qadimgi yunon pul tizimining uchta eng muhim standartlari quyidagilar
edi Boloxona Afina asosidagi standart draxma 4.3 gramm kumushdan, Korinf ga
asoslangan standart stater 8,6 gramm kumushdan iborat bo'lib, u 2,9 grammlik
uchta kumush draxmalarga va Eginetan stater yoki 12,1 gramm didrahmaga
asoslanib, 6,1 gramm draxmalarga asoslangan. [1]
So'z draxm (a) "bir hovuch",
so'zma-so'z "tushunish" degan ma'noni anglatadi. [2]
Draxmalar oltitaga
bo'lingan obollar (yunoncha a so'zidan olingan tupurish [3]
), va oltita tupurish "bir
hovuch" qildi. Bu shundan dalolat beradiki, tangalar Yunonistonda ishlatila
boshlangunga qadar, u ichiga kirib ketadi tarixgacha bo'lgan davrlar kundalik
operatsiyalarda o'lchov sifatida ishlatilgan. Arxaik / numizmatizmgacha bo'lgan
davrlarda temir bardoshli asboblar va qurollar yasash uchun qadrlangan bo'lib,
uning tupurish shaklida quyilishi, aslida transportning bir turini anglatishi
mumkin. quyma , bu oxir-oqibat qimmatbaho metallarni qabul qilgandan keyin
katta va noqulay bo'lib qoldi. Aynan shu jihat tufayli, Sparta Spartan tangasini
chiqarishni qonunlar mashhur taqiqlagan va temir külçelerinden foydalanishni
talab qilgan pelanoi ochko'zlik va boylik to'plashni oldini olish uchun. [4]
Asl
ma'nosidan tashqari (bu ham bergan kichraytiruvchi " obelisk "," kichik tupurish "),

so'z obol (yaxshi, obolos yoki βελός,ὀ obelos ) yunoncha kichik qiymatdagi tangalar
so'zi sifatida saqlanib qolgan va hanuzgacha shunday ishlatilgan Zamonaviy
yunoncha jargon (chopa, avola , "pullar").

Yuqorida: ko'rsatilgan oltita novda shaklidagi obeloi (oboloi) Afinaning
numizmatik muzeyi , da topilgan Argosning Herioni . Quyida: tushunish [2]
bitta
draxma hosil qiluvchi oltita oboloydan
Q adimgi Yu noniston tangalarining davrlashtirishi.
Qadimgi Yunonistonda qadimiy tangalar haqida ko’p afsonalar yaratilgan.
Yunonistonlik Gomerning "Iliada" dostonida juda qadim zamonda voqealar va
ularning urf-odatlari tasvirlanadi. Misol uchun :Lemnos orolidan kelgan
dengizchilar bilan aheyliklar orasidagi oldi -sotdini olib kuraylik. Vinoga temir,
mi s - hukiz va hukiz terilari q ullarni almashtirish ajabla n ar l i hol emasmi bu?
Hozir biz bemalol pulga sotib oladigan narsalarimizni usha va q tlarda butunlay
k ut ilm aga n narsalarga almashtirilga tug ’ ri kelard i , Bu f a q at Gomer davrida emas,
undan ancha a v val ham shunday b o’ lib kelgan.
Odamzod oz narsaga q anoat kilib yurgan, a y r i bo sh lash har zamo n - har
zamonda, tasod f iy b ol’ gan zamonlarda bu ta biiy hol b o’ lgan, mehnatning bir
mahsuli bo shq a bir mahsulga anirbosh q ilinardi. Ammo v a q t o’ t ib borar k an
mehnat taksimoti ahirboshlash uchun tobara k o’plab mol -tovar ishlab chi q arishni
beradi. Buning natijasida mol ayrboshning eski usuli beo’hshov va noqulay bo’lib
qoldi. Bu usul savdo - sotiqqa halal berib., jamiyat taraqqyotiga g’ov bo’la
boshladi. Agar odamlar savdo – sotiq qllib bir-birovlari bilan madaniy boyliklari,
tehnikaviy yutuqlari mahsulini almashadilar, bir - birlari bilan yaqindan
tanishadilar. Avvallari mol ayriboshlash bir qabila orasidagina bo’lgan bo’lsa,
so’ngra turli qabilalar orasida ham ko’chdi. Bu zaruriyat muvozanatini saqlovchi -
vositachi mol - tovarning paydo bo’lishiga olib keladi. Bu tovar o’z-o’zidan
odamlar xohishidan qatiy nazar paydo bo’ldi. Bu xamma jon deb almashtiradigan
mol-tavar bo’lib, u boshqa mol -tovarni baholashga yordam berdi va mol
aniriboshlash engillashtirdi.
Hamma narsa ham x aj m i, masofa, og ’ irlik, va q t, harakat tezligi, kuch,
shunda y ulcha ml a r d i r. Tovar qiymat i nima bilan ulchanadi? h a mma va q t uni ishlab
chikarishga ketgan va q t bilan ulchab utirmaysiz - ku. Bu juda murakkab narsa
Masalan: bu birlikni qo’y deyaylik. Bunda tovarlarning nisbiy narhi darhol

osonlashadi. Odamlar bir dona qo’yning bir baliq turiga, - bir hukiz terisiga - bolta
- 4 sopol kuzachaga va hokazolar-ga teng ekaligini o’z tajribalaridan bilshnardi.
Ha m ma narsa qo’y ga nisbatan baholanadi. Sh unday q ilib bir tovar bosh q a
mollarni a yri rboshlashda vositachi bo ’ lib uning yo rdamida bosh q a to v arlar
almashina v eradi . A na shunda y to v arning o’ zi dastlabki pul edi. Ula r ning pa y do
b o’ l i sh i bilan oddiy ayirboshlov oldi - s otdiga a y lanadi. Har bir mol - to v arning
bahosi pul bilan belgilanib, narhi ayatilldigan b o’ lib q ol a di.
B u maqsad uchun t e ri juda bop edi. Teri engil b o’ lib uzo q va q t sa qlana rdi.
Terida n keyim - bosh, po y abzal tiksa, kapa ustiga q oplasa hal b o’ lardi.
Sparta,Rim, Karfagen kabi q adimi y davlatlarda ham teri pul mu o m i lada b o’ lgan .
Yer yuzida aholi ko’payib, shaharlar paydo bo’ldi. Shahar aholisi uchun ko’p
hayvon ortiqcha tashvish edi. Kulollar, temirchilar, sarrochlar, duradgorlar, savat
tukuvchilar, o’z buyumlarini hayvonga almashtirgilari kelmay qoldi. Insoniyat pul
bo’ladigan yana ham mukammalroq tovarni qidira boshladi. Bunday tovar uzoq
vaqt izlandi. Hayotning o’z i, zaruriyat boshqalarini eliakdan o’tkazib, metallni
tanlamaguncha odamlar ko’p narsalarni sinab ko’rishdi.
Q adimi y greklarda t o’ rt q irrali temir chivi q lar pul si f atida hizmat q ilgan.
Sh unisi ham borki, pul birligini oltita t e mir chivi q hisobiga q abul qi lingan b o’ lib,
bularning bir si q imi ( drahma ) q ilib u mum lash mumkin edi. "Drahma", nomi ana
shundan kelib chi qq an b o’ lib, hozir ham grek pul b irligi b o’ lib q olgan.
Insoniyat oltinni q adim zamonlardan bilgan. Oltin odamlar n i hamisha o’ ziga
q izi q tirib kelgan. Q izigish tovlanadigan sari q metall bezak b o’ lib hizmat q ilgan.
Ke y in barcha b e zaklar singari u ham pul hizmatini q iladigan tovarga a y lang a n.
Ana shunda y si f atlari tu f ayli o ltin bosh q a hamma metallarni jumladan ba ’ zi
mamlakatl ar da bir v a q tlar oltindan ham yu q ori baholangan kumushi ham or q aga
q oldir i b ketgan. "Oltin" asosi y pul metalli b o’ lib q oldi v a butun jahonda galaba
q ildi. "Oltin" so’ zi odamlarning tushunchasiga "pul" s o’ zi b i lan singib ketgan.
Eramizdan ancha oldin Kichik Osiyoning g’arbiy qismida qudratli quldorlik
davlati -Lidiya mavjud edi. B u davlat Gre s iya va o’ zining shar q iy qo’ shn i lari b i lan
keng savdo -soti q olib borardi. Lidiya tuprogi q a`rida oltin k o’ p edi.

Lidiyaliklarning q adimi y tangasi - oltin stater b o’ lgan. Uning bir tomoniga yugurib
keta yo tgan tulkining tasviri tu shu rilgan. Tulki Lid i yada m u q addas jonivor b o’ lgan.
U lidiya lik larning bosh hudosi - BOSSARE Y ning ramziy ta s viri edi. Staterning
or q a yo’l-yo’ l boti q tomonida hech narsaning tasviri solinmagan. Eh timol ana sh u
stat e r birinchi tan ga b o’ lgandir. Lidiyaliklarning tangasidan ke y in pod sho
Feydonning mu q addas toshba q a surati tasvirlanga n egin staterlari keyin Ki chik
O siyo dag i bo shqa grek shaharlarining tangalari pa y do b o’ lgan. Bular oltin v a
kumu sh ning tabiiy q otishmasi b o’ lmi sh ele k tradan ya salgan b o’ lgan.
Q adimi y Gre s iyada savdo muom i lasida dirham ( drahma ) , obol, tetradrahma
hal qa si hamda ma y da cha q a leptalar yuritilgan.
S h ar q va Gre s iyada sa r o ff lar ancha ilgari bor adi. Metronom Polliy bozorga
ham i sha birinchi b o’ lib kelardi. Bo’ lmasamchi, ahir savdo bo sh langun ch a joyida
bo’lishi kerakda. Savdo ishlarida bir -birini ald a b qo’ ymasliklari ustida q q atti q
nazorat q ilib tur i sh i uning vazirasi. Yo g ’ mi, gazmolmi, don yo ki bo shq a biro r
buyum sotiladigan b o’ lsa o’ sha narsa tug ’ ri o’ lchandimi, ulcho v idi shi
kichiklashtir i l m aganmi, tarozi toshlari engilla sh tirilmaganmi tek sh irib t urishi kerak
edi. X a iq majlisi to monidan sh u v azi f aga ta yi nlangan Polli y v a ya na t o’ rt na f ar
metronomlarn i ng ishlari boshlaridan oshib yo tibdi.
A hir, bu i sh larda n ta shq ari sarro f larinng i sh i ustidan ham naz o rat q ilish kera k.
Gr e klarning har bir shahrida o’ z pullari v a chet mamlakatlarning pullari yuritilardi.
Sarrof kun b o’ yi y irik pulllarni ma y dalab, chetdan keltirilganini shu y erning
puliga, eskilarini yangil a riga almashtirib o’ tirardi. Bu siz savdo q ilib b o’ lmasdi.
Ba`zan k o’ p molni sotishga tug ’ ri kelgan pa y tlarda sarro f dan dallollik q ilib
bershi ni s o’ rashardi. Uning o’ zi shun g a molning p ulini hisoblab chi q ar va q a y si
pulga sotish kerakligini ani q lardi. Lekin mana shu pul almashtiri sh da q albaki
pullarni beradi, deb sarrof Ginesin ustidan Polli y ga bir ne c ha marta shikoyat
q ilishadi. Uni o’ ziga bildirma y tekshirish kerak b o’ ladi.
Sarrof Ginesiyni tekshirish natijasiga qalbaki pul yasaganligini aniqlayadi.
Sarrof Ginesiyni sud qilib, zindonga tashlash va barcha mol - mulkini xamda
qullarini shahar foydasiga musodara qilinadi.

Sparta shahriga yashaydigan aholi - orasida hasislik va ochko’zlikni
yo’qotmoq uchun qonun chiqaruvchi Likurg oltin va kumush tangalarni
muomaladan chiqarib, faqat og’ir, bo’lsada arzimas kiymatga ega temir
tangalarnigina qoldirdi. Aytishlaricha Likurg temirni sirkaga botirib olib toblashni
buyurgan, bu esa metalni yumshatib, murt qilib kuygan shunda u hech narsaga
yaroqsiz bo’lib qolgan, chunki unga boshqatdan ishlov berib bo’lmagan.
Gre s iyaning bosh q a sh aharlarida Likurg t a ngalari hech q anda y q iymatga ega
b o’ lmay, m a sxara bo’ lgan. 9 ming g a teng b o’ lga n summani sa q lash uchun katta
omborlar loz im b o’ lgan, uni tashish uchun esa ikki ot qo’ shilgan ara v a talab
q ilingan. Q adimi y tarihchilarizn ing ta kidlashlaricha, yangi tangalarning tar q alishi
bilan spartada j inoyat n ing k o’ p turlari yu q olg a n . Tanga b o’ lmasligi bir q ancha
hunarlarning tanazuliga sabab b o’ lgan, chunki tilla v a ku m ush buyumlarni ishlab
chi q arish yu q olib-ketgan. Natijada zeb- ziynatlar ham yo’qolgan. Badavlat kishilar
o’z ustunliklarini yo’qotganlar chunki boylikni ko’z – ko’z qilib bo’lmagan,
bunday narsalar uylaridan tashqariga chiqmagan.
Zeb - ziynat va boylikka hirs qo’yishga yana ham keskin zarba berish uchun
Likurg umumiy ovqatlanishni ta`sis qilgan ekan. Aytishlaricha, ana shu
yangiliklari uchun Likurgni boylar nihoyatda yomon ko’rishar va bir marta uni
toshburon hamkllishgan.
Dunyodagi birinchi tangalar elektrdan, ya`ni tabiiy tabiatning o’zi yaratgan
oltin va kumush kotishmasidan qilingan deb aytdik, keyinchalik esa sof
kumushdan, ana bir ancha vaqtdan so’ng esa oltilndan qlingan. Qadimiy
Gresiyaning ba’zi shaharlarida eramizdan 100 yil muqaddam temir tangalar ham
chiqarilgani ma’lum, ammo bu hisobga kirmaydi.
Oltin tangalar asta - sekin ko’p tarqala boshladi. XIX asrning so’nggi yili
ichidagina tanga zarb qilish uchun sakkiz million kgdan ortiq oltin ishlatilganligi
haqida bizga ma`lumotlar bor.
Eski tangalarning yuzasini odatda hokimning surati, iloh yoki muqaddas
hayvoning tasviri, hokimiyatning belgisi, yozuv egallardi. Ammo gardishning
chetidagi biron erida ko’pincha kichkina g’alatl suratni, barg shakli, nomsiz gul,

olti qirrali hoch, ins shaklida bir -birining ustiga ko’yililgan bolta, qulog’i
silliqqina egilgan kuvacha, uch burchak doira, shunga o’hshash tanganing
ijodkorlarning belgisi. Keyinchalik esa ljodkorning to’liq ismi ham paydo bo’la
boshlagan. Bu tanga yasash bilan mashhur rassomlar shug’ullangani haqida tarihda
ko’plab misollar bor.
Masalan: Ye r yuzida birinchi pa y do b o’ lgan tangalardan biri -Lidiya stateri
singar i tanga. Ammo shunda y tangalar ham borki ular “yoshi” j ihatida n e mas,
balki bosh q a jihatidan no yo b hisoblanadi.
Obol yana bo'linadi tetartemorioi (birlik) tetartemorion ) qaysi vakili 1
⁄
4 obol
yoki 1
⁄
24 draxm. Ushbu tanga (zarb qilinganligi ma'lum bo'lgan) Afina , Kolofon , va
boshqa bir qancha shaharlar) tomonidan qayd etilgan Aristotel eng kichik kumush
tanga sifatida. [5] :237
Ushbu nominalning turli xil ko'paytmalari, shu
jumladan trihemitetartemoration (so'zma-so'z uchta yarim tetartemorioi)
qiymati 3
⁄
8 obol. [5] :247
Arxaik davr (miloddan avvalgi 480 yilgacha)
Shuningdek qarang: Arxaik Yunoniston
Arxaik tangalar

Yozilmagan elektr tanga Lidiya , miloddan avvalgi VI asr boshlari. Old tomon : sher
boshi va quyosh nurlari Teskari : oddiy kvadrat izlar, ehtimol vaznni
standartlashtirish uchun ishlatiladi

Ionia , Noaniq shahar (ehtimol Kyme, Aeolis ) Miloddan avvalgi 600-550 yillar,
Gemiobol. Ot boshi, qo'pol qo'zg'atish. [6]
Eng qadimgi taniqli elektrum tangalari, Lidiya va Sharqiy yunoncha ostida
topilgan tangalar Artemida ibodatxonasi da Efes , hozirgi vaqtda miloddan avvalgi
VII asrning so'nggi choragiga (miloddan avvalgi 625-600) tegishli. [7]
Ushbu
tangalar yunon bo'lmagan lidiyaliklar tomonidan o'zlari foydalanishi uchun yoki
ehtimol yunon yollanma xizmatchilari xizmat muddati tugagandan so'ng
qimmatbaho metall bilan to'lashni xohlaganliklari va ularning to'lovlari ularni
tasdiqlaydigan tarzda belgilab qo'yilishini istaganliklari sababli chiqarilgan. .
Ushbu tangalar yasalgan elektr , bu sohada juda qadrli va mo'l bo'lgan oltin va
kumush qotishmasi.
Miloddan avvalgi VI asrning o'rtalarida Shoh Kresus deb nomlangan sof oltin va
sof kumush tanga bilan elektrum tangalarini almashtirdi Croeseids . [7]
Sof oltin va
kumush tangalarni ixtiro qilganlik uchun berilgan kredit Gerodot Lidiyaliklarga: [8]
Bizga ma'lum bo'lgan ma'lumotlarga ko'ra, ular [lidiyaliklar] oltin va kumush
tangalardan foydalanishni birinchi bo'lib joriy etganlar va chakana savdo orqali
tovarlarni birinchi bo'lib sotganlar.
— Gerodot, I94 yil [8]
Eginaning tangalari

Kumush stater Miloddan avvalgi 550-530 yillarda Eginada. Obv. Dengiz
toshbaqasi markazidan pastga katta granulalar bilan. Vahiy kvadratni sakkiz
qismdan iborat. Tugaganidan keyin Peloponnes urushi Miloddan avvalgi 404 yil,
dengiz toshbaqasi quruqlik bilan almashtirildi toshbaqa .
Kumush draxma Miloddan avvalgi 404-340 yillarda Eginada. Old tomon:
Yer toshbaqa . Orqa tomonda: yozuv ΙΝΑΤΟΝ [ins] ([Eg] [inetans] ning yozuvi)
"Egina" va delfin.
Yunon olami ikki mingdan ortiq o'zini o'zi boshqaradigan shahar-davlatlarga
bo'lingan (yilda Yunoncha , qutb ), va ularning yarmidan ko'pi o'z tangalarini
chiqargan. Ba'zi tangalar ulardan tashqarida keng tarqaldi polis , ulardan
shaharlararo savdoda foydalanilayotganligini ko'rsatuvchi; birinchi misol kumush
stater yoki edi didraxm ning Egina muntazam ravishda to'planib
turadi Misr va Levant , kumush bilan ta'minlanmagan joylar. Bunday tangalar keng
tarqalganligi sababli, boshqa shaharlar ushbu "Eginetan" vazn standartiga (6,1
grammga teng) tangalarni zarb qila boshladilar, boshqa shaharlar tangalarga o'z
belgilarini kiritdilar.
Afina tangalari esa "Attika" standartida zarb qilingan, 4.3 gramm kumushga teng
draxma bilan. Vaqt o'tishi bilan Afinadagi konlardan kumushning mo'l-ko'l
zaxirasi Laurion va uning savdo-sotiqdagi ustunligi tobora oshib borishi buni eng
mashhur standartga aylantirdi. Markaziy dizayn xususiyati tufayli "boyqushlar"
nomi bilan tanilgan ushbu tangalar, shuningdek, nihoyatda qattiq tozalik va og'irlik
me'yorida zarb etilgan. Bu ularning davridagi eng yaxshi savdo tanga sifatida
muvaffaqiyat qozonishiga hissa qo'shdi. Ushbu vazn standartidagi tetradraxmalar
klassik davrda keng qo'llaniladigan tanga (ko'pincha eng ko'p ishlatiladigan) bo'lib
qolaverdi. Vaqtiga kelib Buyuk Aleksandr va uning Ellinizm vorislari , ushbu yirik
nominal doimiy ravishda katta to'lovlarni amalga oshirishda ishlatilgan yoki
ko'pincha pul yig'ish uchun saqlangan.
Xalqaro muomalada

Arxaik yunon tangalari juda keng muomalada bo'lganga o'xshaydi Ahamoniylar
imperiyasi . [9]
Ularning aksariyati Ahamoniylar imperiyasi bo'ylab tanga
xazinalarida topilgan G'azzat xazinasi va Apadana xazinasi , shuningdek, Sharqqa
juda uzoq, masalan Kobul xazinasi yoki Pushkalavati xazinasi yilda Qadimgi
Hindiston , quyidagilarga amal qiling Ahmaniylarning Hind vodiysini bosib olishi .
Odatda, yunon tangalari (ham arxaik, ham klassik davrning boshi) Ahamoniylar
imperiyasining sharqida kashf etilgan axameniylar tanga xazinalarida juda ko'pdir,
bu juda ham ko'p. Sigloi , yunon tangalarining muomalasi imperiyaning ushbu
qismining pul tizimida markaziy o'rinni egallaganligini ko'rsatmoqda. [9]


Elektr tanga Efes Miloddan avvalgi 620-600 yillar. Old tomon: Stag o'tlatish
to'g'ri, ΦΑΝΕΩΣ (retrograd). Orqaga: Har biri ko'tarilgan kesishgan
chiziqlar bilan ikkita zarba.

Arxaik tanga Tasos Miloddan avvalgi 500-463 yillarda. [10]

Arxaik tanga Xios Miloddan avvalgi 490-435 yillarda. [11]
Oldingi turlari
ma'lum .

Arxaik Egina tangalar turi, "shamol tegirmoni naqshlari" zarbasi. Miloddan
avvalgi 510–490 yillarda. [12] [13] [14]


Da topilgan Afina tangasi (miloddan avvalgi 500 / 490–485
yillarda) Shayhon Dehri xazina yilda Pushkalavati , Qadimgi Hindiston .
Ushbu tanga hozirgi kunga qadar sharqda topilgan eng qadimgi namunadir.
[15]
Klassik davr (miloddan avvalgi 480–323)
Qo'shimcha ma'lumotlar: Italiya va Sitsiliyaning yunon tangalari va Klassik
Yunoniston
Afina tetradraxi
(miloddan avvalgi 454-404 yillarda)
Old tomon : ning portreti Afina , shaharning homiysi ma'buda, yilda dubulg'a
Teskari : Afinaning boyo'g'li, bilan zaytun novdasi va " ΑΘΕ " yozuvi, qisqacha
ΑΘΕΝΑΙΟΝ , "ning Afinaliklar "
A Sirakuzan tetradraxm
(miloddan avvalgi 415-405 yillarda)

Old tomon : bosh nimfa Aretuza , to'rtta suzish bilan o'ralgan delfinlar va a rul
Teskari : poyga kvadriga , uning aravakash ma'buda tomonidan toj
kiygan G'alaba parvozda.
The Klassik davr yunon tangalarining yuqori darajada texnik va estetik sifatga
erishganligini ko'rdi. Hozir yirik shaharlarda bir qator nozik kumush va oltin
tangalar ishlab chiqarilgan bo'lib, aksariyat qismida ularning homiysi xudosi yoki
ma'budasi yoki afsonaviy qahramonning portreti, boshqa tomonida esa shahar
ramzi bor edi. Ba'zi tangalarda ingl Rodos xususiyatli a atirgul , chunki atirgul
uchun yunoncha so'z rodon . Tangalardagi yozuvlardan ham foydalanila boshlandi,
odatda uni chiqaruvchi shahar nomi.
Sitsiliyaning boy shaharlari, ayniqsa nozik tanga ishlab chiqargan. Katta
kumush dekadrax (10-drachm) tanga Sirakuza ko'plab kollektsionerlar tomonidan
qadimgi dunyoda ishlab chiqarilgan eng yaxshi tanga sifatida qaraladi, ehtimol bu
hech qachon bo'lmaydi. Sirakuzan muammolari o'zlarining izlari bilan ancha
odatiy bo'lib, bir tomoni nimfaning boshini ko'targan Aretuza ikkinchisi odatda
g'olib kvadriga . The Sirakuzaning zolimlari ajoyib darajada boy edilar va ularning
bir qismi jamoat bilan aloqa siyosat mablag 'bilan ta'minlash
edi kvadrigalar uchun Olimpiya aravalari poygasi , juda qimmat ish. Ular bir
vaqtning o'zida bir nechta kvadragani moliyalashtirishga qodir bo'lganliklari
sababli, ular ushbu obro'li tadbirda tez-tez g'olib bo'lishgan. Sirakuza klassik
davrda numizmatik san'atning epitsentrlaridan biri bo'lgan. Sirakuza gravyurachilar
Kimon va Euainetos boshchiligida antik davrning eng yaxshi tanga naqshlarini
yaratgan.
Janubiy Italiya materikining yunon mustamlakasi davrida tangalarni ishlab
chiqaradigan birinchi markazlardan biri ( Magna Graecia )
edi Paestum , Kroton , Sybaris , Kauloniya , Metapontum va Taranto . Ushbu qadimiy
shaharlar miloddan avvalgi 550 yildan miloddan avvalgi 510 yilgacha tangalar
ishlab chiqarishni boshladilar. [16] [17]


Egina tanga turi, qiyshiq naqsh soling. Miloddan avvalgi 456 / 45-431
yillarda.

Tanga Akantos , Makedoniya . Miloddan avvalgi 470–430 yillarda.

Tanga Aspendoslar , Pamfiliya Miloddan avvalgi 465-430 yillarda.

Tanga Qorqira . Miloddan avvalgi 350 / 30-290 / 70 yillarda.

Tanga Kipr Miloddan avvalgi 450 yil.

Ellinistik davr (miloddan avvalgi 323–31)
Qo'shimcha ma'lumotlar: Ptolemik tangalar , Salavkiy tangalar va Hind-yunon
tangalari
Oltin 20- stater ning Evkratidlar I , antik davrdan omon qolgan eng katta oltin tanga.
The Ellinizm davri yunon madaniyatining ma'lum bo'lgan dunyoning katta qismida
tarqalishi bilan ajralib turardi. Yunon tilida so'zlashadigan shohliklar tashkil
topgan Misr va Suriya va bir muncha vaqt ichida ham Eron va hozirgi kabi sharqqa
qadar Afg'oniston va shimoli-g'arbiy Hindiston . Yunon savdogarlari yunon
tangalarini bu ulkan hududga yoyishdi va yangi shohliklar tez orada o'z tanga
pullarini ishlab chiqarishni boshladilar. Ushbu qirolliklar klassik davrdagi yunon
shaharlari davlatlaridan ancha kattaroq va boyroq bo'lganligi sababli, ularning
tangalari ko'proq ommaviy, shuningdek yirikroq va tez-tez oltindan ishlab
chiqarilgan. Ularda avvalgi davr tangalarining estetik nafisligi ko'pincha etishmas
edi.

Vafotidan keyin Buyuk Iskandar Temol, Aeolisdan tetradraxm. Miloddan avvalgi
188-170 yillarga tegishli. Old tomonda: Aleksandr Makedonskiy sher terisini
kiyib, o'ng tomonga qarab, Herakl kabi. Orqa tomonda: Zevs taxtda chap tomonda
o'tirgan burgutni o'ng qo'lida va tayoqni chap tomonda ushlab turgan; chap sohada
ΠΑ monogramma va burchakli Σ uzum uzumining tepasida oinochoe ustida kamar;
Right o'ng sohada vertikal. Malumot: Narx 1678.
Shunga qaramay, ba'zilari Yunon-Baqtriya tangalar va ularning Hindistondagi
merosxo'rlari Hind-yunonlar , "realizm va idealizatsiya yoqimli aralashmasi" bilan
yunon numizmatik san'atining eng yaxshi namunalari, jumladan ellinistik dunyoda

chiqarilgan eng katta tangalarni o'z ichiga olgan: eng katta oltin tanga tomonidan
chiqarilgan Evkratidlar (miloddan avvalgi 171–145 yillarda hukmronlik qilgan),
hind-yunon qirolining eng yirik kumush tanga Amyntas Nikator (miloddan avvalgi
95-90 yillarda hukmronlik qilgan). Portretlar "o'z qirollik zamondoshlarining
G'arbdan keyingi g'ayrioddiy tasvirlari bilan hech qachon mos kelmaydigan
individuallikni namoyish etadi" (Rojer Ling, "Yunoniston va Ellinistik Dunyo").
Ellinizm tangalarining eng ajoyib yangi xususiyati tirik odamlarning, ya'ni
qirollarning o'zlarining portretlaridan foydalanish edi. Ushbu amaliyot Sitsiliyada
boshlangan, ammo boshqa yunonlar uni ko'rsatganidek rad
qilishgan hubris (takabburlik). Ammo shohlari Ptolemey Misr va Salavkiylar
Suriya bunday qonunbuzarliklar bo'lmagan: ular o'zlarini "ilohiy" maqom bilan
mukofotlab, o'zlarining portretlari bilan bezatilgan, teskari tomonida o'z
davlatlarining ramzlari tushirilgan ajoyib tangalarni chiqarishgan. Tangada
shohlarning ismlari ham tez-tez yozib turilardi. Bu shundan beri saqlanib
kelayotgan tangalar uchun naqshni yaratdi: qirolning portreti, odatda profilda va
qahramonlik pozasini urib, old tomonida, yonida ismi va orqa tomonida gerb yoki
davlatning boshqa ramzi .
Ellinizm davri shartli ravishda bilan tugaydi Actium jangi miloddan avvalgi 31-
yilda, garchi bir qancha ellinizm hukmdorlari Hindistonda hukmronlik qilishgacha
ma'lum bo'lgan Hind-yunon Qirol Strato III (miloddan avvalgi 25-asrdan milodiy
10-yilgacha hukmronlik qilgan), oxirgi ellinistik tangalarni chiqargan. Rim
imperiyasining sharqiy qismida joylashgan ko'plab yunon jamoalari o'zlarining
tanga pullarini chiqarishni davom ettirdilar Rim viloyat tangalari yoki milodning
III asrigacha bo'lgan davrda "Gretsiya imperatorlari".


Selevk Nikator (Miloddan avvalgi 312-281), Ay Xanum . [18]
Qadimgi yunon tangalarining kollektsiyalari dunyo muzeylari tomonidan
saqlanadi, ulardan Britaniya muzeyi , Amerika numizmatik jamiyati , va Daniya
milliy muzeyi eng zo'r deb hisoblanadi. Amerika Numizmatik Jamiyati
kollektsiyasida Ispaniya va Shimoliy Afrikadan Afg'onistongacha bo'lgan ko'plab
mintaqalar va zarbxonalardan 100000 ga yaqin qadimiy yunon tangalari mavjud.
Ushbu tangalar har xil darajada akademiklar va tadqiqotchilar tomonidan
o'rganilishi mumkin.
Shuningdek, yunon tangalarining faol kollektsion bozori mavjud. Evropada va
Qo'shma Shtatlarda bir nechta kim oshdi savdosi uylari qadimgi tangalarga (shu
jumladan yunoncha) ixtisoslashgan, shuningdek, bunday tangalar uchun katta
bozor mavjud.

Yunon tangalarining xazinalari hali ham Evropada, Yaqin Sharqda va Shimoliy
Afrikada topilmoqda va bu xazinalardagi ba'zi tangalar bozorga yo'l topmoqda.
Ular ishlab chiqarilgan sonlar, metallarning chidamliligi va ularni tejash uchun
ko'p miqdordagi tangalarni ko'mib tashlashning qadimiy amaliyoti tufayli tangalar
oddiy kollektsionerlar qo'lida bo'lgan qadimiy san'atdir.

Yunonistonda zarb qilingan oltin va kumush tangalar birliklari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish