Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasida moddalarni aniqlash - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	707.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasida moddalarni aniqlash

Купить

Mavzu: Yuqori samarali suyuqlik Mavzu: Yuqori samarali suyuqlik
xromatografiyasida moddalar ni xromatografiyasida moddalar ni
aniqlash.aniqlash.

Xromatografiya (xromo... va ...grafiya) — gaz, suyuklik yoki erigan
moddalar aralashmasini adsorbsion usulda ajratish va analiz qilish. X. rus
botanigi M.S.Svet tomonidan 1903-yilda kashf etilgan. 1931-yilda Kun va uning
shogirdlari X. yordamida tuxum sarig idagi ksantofil, lutein va zeaksantin ʻ
moddalari hamda a va rkarotinlarni ajratishdi. 1941-yilda A.Martin va R.Sing
taqsimlash X.siga asos soldi va oqsil, uglerod birikmalarini o rganishda uning
ʻ
keng imkoniyatlarini ko rsatib berdi. 1940—45 yillarda S.Mur va U.Staynlar
ʻ
aminokislotalarni X. usulida ajratish va miqdoriy analiz qilishga katta xissa
qo shdi. 1950-yilda Martin va Jeyms gazsuyuklik X.si usulini ishlab chiqdi. X. olib
ʻ
borilayotgan muxitga qarab gaz, gazsuyuqlik va suyuklik X.lariga, moddalarni
ajratish mexanizmiga qarab molekulyar (adsorbsion), ion almashtirgich,
cho ktirish va taqsimlash X.lariga, olib borilayotgan jarayon shakliga qarab
ʻ
kolonkali, naychali (kapillyar), qog ozli va yupqa qatlamli X.larga bo linadi.
ʻ ʻ
Adsorbsion X. — moddalarning adsorbentda turlicha sorbsiyalanishi (yutilishi)ga
asoslangan; taqsimlash X.si — aralashma tarkibiy qismi (komponentlari)ning
qo zg almas faza (g ovak sathli qattiq modda yuzasiga o rnatilgan yuqori trada
ʻ ʻ ʻ ʻ
qaynaydigan suyuq modda) va elyuyentlarda turlicha erishiga; ion almashtirgich
X. — harakatsiz faza (ionit) va ajraluvchi aralashma komponentlari orasidagi ion
almashtirish muvozanati konstantalar farqiga; cho ktirish X.si esa ajratiluvchi
ʻ
komponentlarning qattiq qo zg almas faza ustida turlicha cho kmaga cho kishiga
ʻ ʻ ʻ ʻ
asoslangan.

Xromatograf deb ataladigan asbob yordamida amalga
oshiriladi. Analiz vaqtida xromatograf kolonkasiga yuborilgan
tekshiriluvchi moddalar elyuyent bilan birga turli vaqg oralig ida ʻ
alohidaalohida bo lib kolonkaning chiqish tomoniga keladi va maxsus
ʻ
sezgir asbob — detektor yordamida uning vaqt birligidagi miqdori qayd
etiladi, ya ni egri chiziq holida yozib olinadi. Bu xromatogramma deb
ʼ
ataladi. Sifat analizi vaqtida moddaning kolonkaga yuborilgandan to
chiqqungacha bo lgan vaqgi har bir komponent uchun doimiy trada bir
ʻ
xil elyuyentda belgilab olinadi. Miqdoriy analiz uchun esa X.dagi piklar
(har bir modda uchun tegishli egri chiziq shakli) balandligi yoki yuzasi,
detektorning moddaga nisbatan sezgirligini nazarga olgan holda
o lchanadi va maxsus usulda hisoblanadi.
ʻ
Parchalanmay bug holatiga o tadigan moddalarning analizi va
ʻ ʻ
ajratilishi uchun ko pincha gaz X. ishlatiladi. Bunda elyuyent (gaz
ʻ
tashuvchi) sifatida geliy, azot, argon kabi gazlardan foydalaniladi.
Sorbent sifatida esa (zarralar diametri 0,1—0,5 mm bo lgan) silikagellar,
ʻ
alyumogellar, g ovakli polimerlar va boshqa ishlatiladi.
ʻ

Suyuq xromatografiya turli sohalarda tadqiqot, ishlab chiqish va sinov uchun mashhur usuldir.
Ammo barcha usullar bir xil emas. Aslida, standart usulda turli xil o'zgarishlarni o'z ichiga
olgan bir qator suyuq xromatografiya turlari mavjud.
Suyuqlik xromatografiyasining 8 turini va ular qanday ishlashini ko'rib chiqamiz.
Oddiy fazali suyuqlik xromatografiyasi
Bu qattiq qutbli statsionar fazali qutbsiz namunalarni sinash uchun ishlatiladigan suyuq
xromatografiya uchun standart protsedura. Qutbsiz suyuq erituvchi eng past qutbga ega bo'lgan
birikmalarni birinchi bo'lib, eng yuqori qutbga ega bo'lganlarni esa oxirgi ajratish imkonini
beradi.
Teskari fazali suyuqlik xromatografiyasi
Yu qoridagi usuldan farqli o'laroq, teskari fazali suyuqlik xromatografiyasi qutbli suyuqlik
erituvchi bilan qutbsiz statsionar fazadan foydalanadi. Ushbu birikma tufayli yuqori qutbli
birikmalar birinchi bo'lib, undan keyin pastki qutbli birikmalar ajratiladi.
Yu qori samarali suyuqlik xromatografiyasi
Yu qori samarali suyuqlik xromatografiyasi bosimli suyuqlikni ustunlar orqali o'tkazish uchun
nasoslardan foydalanadi. Natija tezroq, sezgirroq tahlil bo'lib, bu oddiy faza va teskari faza
uchun yuqorida tavsiflangan ikkala polarit kombinatsiyasi yordamida amalga oshirilishi
mumkin.
Fleshli xromatografiya
Yu qorida tavsiflangan usullar birikmalarni ajratish uchun tortishish kuchiga tayangan bo'lsa-
da, flesh-xromatografiya harakatchan fazani statsionar fazadan o'tkazish uchun inert gazdan
foydalanadi. Bu yuqoridagi usullardan ancha tezroq, lekin ayni paytda qimmatroq.


Bo'linish xromatografiyasiBo'linish xromatografiyasi

Suyuq xromatografiya odatda suyuq mobil fazani va qattiq Suyuq xromatografiya odatda suyuq mobil fazani va qattiq
statsionar fazani o'z ichiga oladi - adsorbsion xromatografiya deb statsionar fazani o'z ichiga oladi - adsorbsion xromatografiya deb
nomlanadi. Boshqa tomondan, bo'linish xromatografiyasi ikkalasi nomlanadi. Boshqa tomondan, bo'linish xromatografiyasi ikkalasi
uchun ham suyuqlikdan foydalanadi. Ular turli bo'linish uchun ham suyuqlikdan foydalanadi. Ular turli bo'linish
koeffitsientlari asosida ajratiladi.koeffitsientlari asosida ajratiladi.

O'lchamni istisno qilish xromatografiyasiO'lchamni istisno qilish xromatografiyasi

Molekulyar elak deb ham ataladigan bu turdagi suyuqlik Molekulyar elak deb ham ataladigan bu turdagi suyuqlik
xromatografiyasi birikmalarni molekulalarining o'lchamiga qarab xromatografiyasi birikmalarni molekulalarining o'lchamiga qarab
ajratadi. Suyuq harakatlanuvchi faza qattiq statsionar fazadan o'tadi, ajratadi. Suyuq harakatlanuvchi faza qattiq statsionar fazadan o'tadi,
kichikroq birikmalar esa statsionar faza ichidagi g'ovaklarni yo'lda kichikroq birikmalar esa statsionar faza ichidagi g'ovaklarni yo'lda
to'xtatadi.to'xtatadi.


Ya qinlik xromatografiyasiYa qinlik xromatografiyasi

Yaqinlik xromatografiyasi molekulyar bog'lanishlar Yaqinlik xromatografiyasi molekulyar bog'lanishlar
bilan bog'liq. Mobil faza metall bog'lanish xususiyatlari bilan bog'liq. Mobil faza metall bog'lanish xususiyatlari
uchun maxsus tanlanadi. Namuna statsionar fazadan uchun maxsus tanlanadi. Namuna statsionar fazadan
o'tganda, bog'lanmagan molekulalar (analitlar) o'tadi va o'tganda, bog'lanmagan molekulalar (analitlar) o'tadi va
bog'lovchi molekulalar (ligandlar) ushlanadi.bog'lovchi molekulalar (ligandlar) ushlanadi.

Ion xromatografiyasiIon xromatografiyasi

Nihoyat, ion xromatografiyasi yuqori samarali Nihoyat, ion xromatografiyasi yuqori samarali
suyuqlik xromatografiyasining bir turi bo'lib, unda ion suyuqlik xromatografiyasining bir turi bo'lib, unda ion
birikmalari qattiq statsionar faza bilan ijobiy yoki birikmalari qattiq statsionar faza bilan ijobiy yoki
manfiy ion almashinuviga qarab ajratiladi.manfiy ion almashinuviga qarab ajratiladi.

Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (HPLC;ilgari yuqori bosimli suyuqlik Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (HPLC;ilgari yuqori bosimli suyuqlik
xromatografiyasi) -aralashmadagi komponentlarni ajratish, aniqlash va dozalash xromatografiyasi) -aralashmadagi komponentlarni ajratish, aniqlash va dozalash
uchun
uchun analitik kimyoda
qo'llaniladigan usuldir. Uning asosiy konstruktiv xususiyati qo'llaniladigan usuldir. Uning asosiy konstruktiv xususiyati
qattiq
qattiq adsorbent
materialdan tayyorlangan statsionar faza bo'ylab mobil fazani materialdan tayyorlangan statsionar faza bo'ylab mobil fazani
yuqori bosim bilan siqib chiqaradigan nasoslardir.Namunadagi har bir komponent yuqori bosim bilan siqib chiqaradigan nasoslardir.Namunadagi har bir komponent
adsorbent moddasi bilan turlicha reaksiyaga kirishadi, shuning uchun ular ustun adsorbent moddasi bilan turlicha reaksiyaga kirishadi, shuning uchun ular ustun
bo ylab turli tezlikda harakatlanib,aralashmaning ajralishiga olib keladi.
ʻbo ylab turli tezlikda harakatlanib,aralashmaning ajralishiga olib keladi.ʻ
Zamonaviy HPLC qurilmasiHPLC tuzilishi. (1) Erituvchi moddalar bo'lgan Zamonaviy HPLC qurilmasiHPLC tuzilishi. (1) Erituvchi moddalar bo'lgan
idishlar, (2) Solventni gazsizlantirish, (3) Gradient klapan, (4) Mobil fazani etkazib idishlar, (2) Solventni gazsizlantirish, (3) Gradient klapan, (4) Mobil fazani etkazib
berish uchun aralashtirish idishi, (5) Yuqori bosimli nasos, (6) Injektor klapan "in" berish uchun aralashtirish idishi, (5) Yuqori bosimli nasos, (6) Injektor klapan "in"
holatida, (6 ')) "Yuklash" holatida injektor klapan, (7) Namuna kiritish halqasi, (8) holatida, (6 ')) "Yuklash" holatida injektor klapan, (7) Namuna kiritish halqasi, (8)
Old ustun (himoya ustuni), (9) Analitik ustun, (10) Detektor (masalan, IR, UV), (11) Old ustun (himoya ustuni), (9) Analitik ustun, (10) Detektor (masalan, IR, UV), (11)
Ma'lumot yig'uvchi, (12) Qoldiq yoki fraksiya kollektori.Ma'lumot yig'uvchi, (12) Qoldiq yoki fraksiya kollektori.
HPLC ko'p maqsadlarda qo'llaniladi:sanoatda (masalan,dori va oziq-ovqat HPLC ko'p maqsadlarda qo'llaniladi:sanoatda (masalan,dori va oziq-ovqat
mahsulotlarini o'rganish uchun), qonunchilikda (masalan,dopingni aniqlash mahsulotlarini o'rganish uchun), qonunchilikda (masalan,dopingni aniqlash
uchun), tadqiqotda (masalan,murakkab biologik materialning tarkibiy qismlarini uchun), tadqiqotda (masalan,murakkab biologik materialning tarkibiy qismlarini
ajratish uchun) va tibbiyot uchun (masalan, qon testlari).ajratish uchun) va tibbiyot uchun (masalan, qon testlari).

Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasida moddalarni aniqlash

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish