Юрак туғма нуқсонлари (2) - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	4.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	13 Август 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Юрак туғма нуқсонлари (2)

Купить

Юрак ту ма ну сонлариғ қ

Мавзу ма сади:қ Ўтилаётган мавзудан мақсад: Талабаларга юрак туғма нуқсонлари, уларни юзага келишига олиб келувчи сабаблар, юрак туғма нуқсонлари билан оғриган болаларда касалликни кечишини ўзига хослиги ҳақида тўлиқ маьлумот бериш.

Мавзу вазифаси: 1. Ҳомилада қон айланишини ўзига хос ҳусусиятларини такрорлаш; 2. Бола туғилгач қон айланишида кузатиладиган ўзгаришларни муҳокама қилиш; 3. юрак туғма нуқсонлари ҳақида тушунча бериш ва уларни ривожланишига олиб келувчи сабабларни ўрганиш; 4. Юрак туғма нуқсонлари таснифи ва касалликни кечиш босқичлари билан танишиш; 5. Очиқ артериал йўлак, бўлмачалараро тўсиқ нуқсони гемадинамикаси, клиника, диагностика ва даволаш усулларини ўрганиш.

Мавзу режаси: 1. Ҳомилада қон айланиши ва бола туғилгач қон айланишида содир бўладиган ўзгаришлар; 2. Юрак туғма нуқсонлари таьрифи; 3. Юрак нуқсонлари ривожланишига мойиллик туғдирувчи омиллар; 4. Юрак нуқсонлари ривожланишида хавф омиллари; 5. Юрак туғма нуқсонлари кечишининг босқичлари; 6. Юрак туғма нуқсонлари таснифи; 7. Ўпка гипертензияси ривожланишининг босқичлари; 8. очиқ артериал йўлак гемодинамикаси, клиника, диагностика, даво ва оқибати; 9. Бўлмачалараро тўсиқ нуқсони гемодинамикаси, клиника, диагностика, даво ва оқибати;

Талаба билиши керак: 1. Ҳомилада қон айланиши ва бола туғилгач қон айланишида содир бўладиган ўзгаришларни; 2. Юрак туғма нуқсонлари ҳақида тушунча; 3. Юрак нуқсонлари ривожланишига мойиллик туғдирувчи омиллар ва юрак нуқсонлари ривожланишида хавф омиллари; 4. Юрак туғма нуқсонлари кечишининг босқичлари ва юрак туғма нуқсонлари таснифини; 5. Ўпка гипертензияси ривожланишининг босқичларини; 6. Очиқ артериал йўлак гемодинамикаси, клиника, диагностика, даво ва оқибатини; 7. Бўлмачалараро тўсиқ нуқсони гемодинамикаси, клиника, диагностика, даво ва оқибатини.

омилада он айланиши Ҳ қ Ҳомила онаси билан йулдош оркали богланган булиб, у оркали узини усиши, ривожланишига зарур булган моддаларни кабул килади ва модда алмашув жараёнида хосил булган моддаларни у оркали чикаради. хомила учун зарур булган кислородга бой булган кон йулдош хорион ворсинкалари капиляр тармогидан киндик венасига ( vena umblicalis) утади. Киндик венаси жигарга тоза кон беради. Тоза конни асосий кисми эса киска Аранциев йулчаси оркали пастки ковак венасига куюлади ва хомила танасининг пастки кисмидан келаётган вена кони билан кушилиб кетади. Пастги ковак венага жигар оркали утган кон хам куйилади. Пастги ковак венадаги аралаш кон унг булмачага куйилади. Шу ерда хомила танасини юкори кисмидан йигилган тоза вена кони хам, юкориги ковак вена оркали куйилади. Ҳомилада кон айланиш

омилада он айланиши Ҳ қ Аммо хомилада юракнинг бу кисмини тузилиши шундайки, унг булмачага тушган бу икки кон окими бутунлай аралашмай, юкориги ковак вена оркали келган кон асосан унг булмача вена тешиги оркали йуналиб унг коринчага куйилади. Пастки ковак венаси оркали келган аралаш коннинг асосий кисми эса овал тешиги оркали чап булмачага утади. Демак, унг коринчага тушган кон таркибида кислород жуда кам, чап булмачадаги кон таркибида эса кислород куп булади. Аортанинг бошланиш кисмидан кислородга бой булган кон билан хомила танасини юкори кисми бош мия, юрак томирлари, куллари таъминланади. Унг коринчадаги кон упка артерияси оркали кисман хали вазифасини бажармаётган упкани таъминлаш учун борса, асосий кисми Баталлов йули оркали аорта ёйининг пастга тушиш кисмига куйилади. Аортанинг паст

ЯНГИ ТУ ИЛГАН ЧА АЛО ДА ОН АЙЛАНИШИҒ Қ Қ Қ Бола туғилгач ўпка орқали нафас олишнинг бошланиши биланоқ ўпка артерияси орқали чиққан қон ўпкага бориб, кислородга бой қон юракнинг чап бўлмачаси орқали чап қоринчага ўтиб, организмга тарқалади. Йўлдош орқали қон айланишда иштирок этган киндик томирлари бутунлай беркилиб, кейинчалик киндик венаси Аранциев йулчаси билан биргаликда жигарни юмалок боғламига, киндик артерияси эса киндик боғламига айланиб кетади. Юрак булмачаларида кон босимини узгариб булмачалар аро фаркни камайиб бориши туфайли овал тешиги оркали коннинг утиши тухтайди. Овал тешигини беркилиши бир неча ой мобайнида давом этади. Кон айланишга таъсир этмайдиган, ингичка нинанинг учидек тешик 5 ёшгача болаларда 50%, катталарда 10-25% гача сакланган булади. Баталлов йулида биринчи нафа

Таьриф Юрак нуқсонлари эмбрионал даврда қон айланиш тизими ривожланишининг бузилиши ҳисобига келиб чиқади. Уларни шаклланишида ҳомила ичи ҳаётининг 3-8 ҳафталик даврида, яъни юрак тўсиқлари ва камераси шаклланаётганида эмбрионга патологик таъсир бўлиши катта аҳамиятга эга.

Юрак ну сонлари ривожланишига қ мойиллик ту дирувчи омиллар ғ уйидагилардир: қ • а) эмбрионал ривожланиш даврда радиация таъсири, • б)кимёвий моддалар (кислота, спирт, тузлар, циклик бирикмалар, оғир металлар ва бошқалар); • в) ҳаво, сув ва ерни мутаген моддалар билан ифлосланиши; • г) дори воситалари (акрихин, аминазин, фолий кислота антогонисти, винкристин, брунеомицин ва бошқалар); • д) наслий мойиллик.

Хавф омиллари: • а) ота-она ёши (она 35 ёшдан юқори, ота 45 ёшдан юқори); • б) касбий зарарланувчи омиллар ва (ёки) ота-она алкоголизми, наркомания, айниқса ҳомиладорликнинг I триместри ҳавфли – кучли токсикоз, антибиотик, сульфаниламид ва (ёки) гармонал дори воситаларини қабул қилиш; • в) онанинг вирусли касалликлари (қизилча, герпес, грипп, ўткир респиратор инфекция ва бошқалар); • г) наслий модда алмашинуви жараенларининг бузилиши; • д) гормонал етишмовчиликлар.

Патогенез Мойиллик тугдирувчи омиллар Хавф омиллари Хомиладорликнинг 2 8 хафталик даврида эмриогенезни ‐ ‐ бузулиши Гемодинамикани аномаллиги Нуксоннинг у ёки бу анатом вариантини клиник –функционал аломатларини пайдо булиши

Юрак ту ма ну сонлари кечишининг 3 бос ичи ғ қ қ тафовут илинади: қ 1. Бирламчи адаптация босқичи – туғилгандан сўнг нуқсон ҳисобига келиб чиқган гемодинамика бузилишларига бола организмининг мослашуви билан кечади. 2. Нисбий компенсация босқичи – субъектив шикоятларнинг камайиши билан кечиб, беморнинг ҳаракат фаолияти ва жисмоний ривожланиши бироз яхшиланади. 3. Терминал босқич (декомпенсация) – бунда компенсатор имкониятлар якулланиб, юрак мушакларида, ҳамда паренхиматоз аъзоларда дистрофик ва дегенератив ўзгаришлар ривожланади. Ушбу босқичда юрак етишмовчилиги кучайиб бориши ҳисобига бемор ўлими билан якунланади.

Юрак ту ма ну сонлари таснифи ғ қ (Мардер бўйича). Гемодинамик бузилишлар цианозсиз цианозли Кичик қон айланиш доираси тўйиниши билан Очиқ артериал йўлак, БАТН, ҚАТН, атриовентрикуляр коммуникация. Эйзенменгер комплекси, магистрал қон томир транспозицияси, умумий артериал устун. Кичик қон айланиш доираси камбағаллашуви билан Ўпка артериясини яккалашган стенози. Фалло касаллиги, учтабақали клапан атрезияси, магистрал қон томир транспозицияси, ўпка артерия стенози билан бирга, умумий соҳта артериал устун, Эбштейн касаллиги. Катта қон айланиш доираси камбағаллашуви билан Яккалашган аортал стеноз, аорта коартацияси. Гемодинамик бузилишсиз Соҳта ва ҳақиқий декстрокардия, аорта равоғи ва унинг шохлари жойлашуви нуқсони, қоринчалараро тўсиқнинг катта бўлмаган дефекти (мушак қисмида).

КИЧИК ОН АЙЛАНИШ ДОИРАСИНИ Қ ТЎЙИНИШИ БИЛАН КЕЧУВЧИ ЮТН ( оннинг артеривеноз шунти билан). қ Гемодинамик бузилишлар кичик қон айланиш доирасига кўп миқдорда қон тушиши (меъёрдан ортиқ) нитажасида у ерда гиперволемия ва гипертензия ривожланиши билан кечади. Ўпка гипертензияси ривожланишининг 3 босқичи тафовут этилади: 1. Гиперволемик – қон томирнинг унда оқаётган қон ҳажмига номутаносиблиги мавжуд бўлиб, лекин артериолалар қисқариши юзага келмайди. 2. Аралаш – гиперволемияга жавобан ҳимоя рефлекси юзага келади –(Китаев рефлекси) ўпка томирлари қисқариши, ўпка артериясида босим ортиб, ўпка қаршилиги кучайиб, қонни чапдан ўнгга ўтиши камайишига олиб келади (3 ёшдан катта бўлганда ўпка томирларида органик обструктив ўзгаришлар ривожланади). 3. Склеротик – гиперволемия ва ўпка томирларининг дав

Очи артериал йўлакқ Очиқ артериал йўлак (Боталов йўли) – аорта ва ўпка артериясини боғловчи томир. Кўпгина янги туғилган чақалоқларда артериал йўл туғилгандан сўнг биринчи соатлар ичида ёки бир неча кундан кейин иш фаолиятини тўхтатади.

Гемодинамика. Бу нуқсон турида гемодинамик бузилишлар қоннинг аортадан ўпка артериясига ўтиши билан юзага келиб, натижада кичик қон айланиш доираси тўйиниши ва юрак чап камераси зўриқишига олиб келади. Аортадан қон отилиши систола вақтида ва диастолада ҳам амалга ошади, бу иккала босқичда ўпка артериясига нисбатан босим юқори бўлади. Ўпка гипертензиясини ривожланишида ўнг қоринчанинг ҳам зўриқиши кузатилади. Бу турдаги нуқсон мавжуд болаларда клиник белгилар намоён бўлгунча жисмоний ва психомотор ривожланиши яхши бўлиб, касаллик кечувини биринчи босқичи уларнинг баъзи қисмида енгил ўтади. Кўпгина ҳолларда очиқ артериал йўлак нуқсони бола ҳаётининг 1-3 йилида аниқланади.

клиника Кўрувда аниқланади: кўкрак қафаси деформацияси – юрак парастернал букрилик кўринишида, баъзан юрак букри бўлмаслиги ҳам мумкин. Юрак чегаралари чап ва юқорига кенгайган. Юрак учи турткиси кўтарилувчи ва тарқалган, пастга силжиган. Чапда юрак асоси пайпаслаганда қўпол титраш аниқланади.

Физикал текширув Аускултацияда. Тўшдан чапда иккинчи қовурға оралиғида систолик, кейинчалик систолодиастолик ”машинали” шовқин эшитилади, бўйин қон томирларига, аорта ва курак оралиғига тарқалади. Шовқин холати ўзгаради: нафас тутиб турилганда сусаяди ёки бутунлай йўқолади, бу ўпка гипертензияси ривожланганидан дарак беради – катта ва кичик қон доирасидаги босим тенглашади. Кейин хансираш ва цианоз пайдо бўлиши билан бир вақтда, ўпка артерияси соҳасида систолик шовқин қайта юзага келади, бу қон оқишини йўналиши ўзгарганини билдиради.

Инструментал текширув • Рентгенологик текширувда эрта ёшдаги болаларда юракнинг чап бўлимлари катталашгани ва ўпка қон билан тўйинганлиги аниқланади. • ЭКГ да юрак электр ўқи меъёрда жойлашган ёки чапга силжиганлиги аниқланади. Чап қоринча гипертрофияси белгилари мавжуд бўлиб, улардан эрта намоён бўлгани R тишча амплитудаси ортиб, V5 – V6 да чуқур Q тишчаси пайдо бўлади. Ўпка гипертензияси ривожланганда электр ўқи ўнгга силжиб, иккала қоринчаларнинг гипертрофияси белгилари – ўнг томонда кучлироқ намоён бўлади.

Инструментал текширув Эхокардиография Чап қоринча бўшлиғи кенгайган, чап бўлмачани аорта диаметрига нисбатан ўлчамининг ўзгаргани аниқланади. Меъёрда чап бўлмача ўлчами аорта диаметри билан бир хил ёки бироз кам бўлади. Янги туғилган чақалоқларда очиқ артериал йўлак нуқсони контраст эхокардиография усули билан аниқланади: киндик артериясига контраст юборганда, уни аортадан ўпка артериясига ўтиши кузатилади.

Очиқ артериал нуқсонларида яхши ҳисобланмайди, чунки 20% болалар касалликни 1 босқичида жаррохлик давоси ўтказилмаса юрак етишмовчилигидан ўлиб кетадилар. Ўртача яшаш давомийлиги 40 ёш. Индометацинни қўллаш простогландинлар синтезини ингибирловчи таъсири, артериал йўлакни ёпилишига олиб келади. Йўлакни функциясини янги туғилиш давридан кейин сақланиб қолиши туғма нуқсон деб қаралиши мумкин. Оқибати

Даволаш. Очиқ артериал йўлак нуқсони ташҳисини тасдиқланиши унда жаррохлик муолажаларини ўтказишга кўрсатма бўла олади. Оператив давога очиқ артериал йўлак нуқсони аниқланиши, хаттоки болани умумий аҳволини яхшилигида ҳам кўрсатма бўлиб ҳисобланади. 6 ойгача бўлган болаларда оператив давога кўрсатма бўлиб ҳисобланади: қон айланишини етишмовчилиги, гипотрофия, қайталанувчи зотилжам. Жарроҳлик муолажаларини олиб бориш муддати 6-12 ой – 3 ёш.

Бўлмачалараро тўси ну сониқ қ Бўлмачалараро тўсиқ нуқсони – бу туғма юрак нуқсони бўлиб, унда ўнг бўлмачани чапи билан бўлмачалараро тўсиқ орқали қўшилиши бўлади. Гемодинамика. Ушбу турдаги нуқсонларда гемадинамик бузилишлар артериал қонни чапдан ўнгга ташланиши билан боғлиқ. Бунда чап ва ўнг бўлмачадаги босимлар фарқи, ўпкани томир хажми ва қаршилиги ва ўнг қоринчани функционал ҳолати аҳамиятлидир. Эрта ёшдаги болаларда ўнг қоринча гипертрофияси ва кичик қон айланиш доираси томирларида қаршиликни ортиши унча кўп бўлмаган қон ташилишига олиб келади. Шунинг учун ҳам юрак нуқсони кўпинча ҳаётини 2 йилидан кейин аниқланади. Гемодинамикани бузилиши даражаси ва клиник кўриниши нуқсонни ўлчамига боғлиқ.

КЛИНИКА Бўлмачалараро тўсиқ нуқсонининг асосий симптомлари бола ҳаётини 3-6 ойларига тўғри келади, лекин кўпинча фақтгина 2-3 ёшлигида ташҳисланади. Болаларда жисмоний зўриқишдан кейин (янги туғилган чақалоқларда эмганда) хансираш, тез толиқиш аниқланади. Юрак саҳасида оғриқлар бўлиши мумкин. Иккиламчи бўлмачалараро тўсиқ нуқсонида болалар меъёрий ҳаёт тарзини олиб борадилар. Анамнезидан болалар ҳаётининг 1 йилида қайта респиратор касалликлар ва зотилжамлар кўп бўлиши аниқланади. Ташки томондан кузатилганда бола ривожланишдан бир оз оркада колади. Нозик булади. Тери копламлари майин рангсизбулади.касалликнинг охирги боскичларида цианоз кузатилади.

Кўрувда. Кўкрак қафасини деформацияси кам учрайди. Юрак чегаралари кўндалангига ва ўнгга кенгаяди. Аускультатив тўшдан чапда иккинчи-учинчи қовурға оралиғида дағал бўлмаган систолик шовқин, ўпка артерияси устида II тон иккиланиши ва кучайиши эшитилади.

Инструментал текширув Рентгенологик текширув: Ўпка томирлар соясини кенгайиши. Юрак кўндаланг соясини катталашиши. ЭКГ: ЭКГ да юрак электр укининг силжигани, унг коринча гипертрофияси ва диастолик узайиши, 65% беморларда Гис тутами унг оёкчасининг нотулик блокадаси кузатилади .

Инструментал текширув Эхокардиография. ЭхоКГ иккиламчи бўлмачалараро тўсиқ нуқсони борлигини аниқлайди.

Инструментал текширув Фонокардиограммада 2 3 ковурга оралигида систолск шовкин ,упка ‐ ‐ артериясида 2 тоннинг кучайгани ва иккига булингани ёзилади . Юрак катетиризасия килиб коннинг чап булмачадан унг булмачага утаётганини ,унинг хажмини аниклаш катетрни унг булмачадан чап булмачага утказиб ,унг коринча ва унг упка артерияси босимини улчаш мумкин булади . Ангиокардиография да контраст мода упка артериясига селектив юборилса , унинг кичик кон айланиш доирасида чап булмачага ва нуксон оркали унг булмачага утиши кузатилади.

О ибати қ Нуқсон ўлчамига ва гемодинамик ўзгаришлар оғирлигига боғлиқ. Юрак етишмовчилиги эрта бошланганида ёмон оқибатлар бўлиши мумкин.

Даволаш. Консерватив даво юрак етишмовчилигини бартараф қилишга қаратилган. Нуксон жаррохлик йули билан тикланади ёки суний кон айланиш шароитида ямок билан пластика килинади. Жарроҳлик аралашувига энг юқори муддат – 5-10 ёш. Жарроҳлик муолажаларига кўрсатма бўлиб турғун қон айланишини етишмовчилиги ҳисобланади.

Назорат саволлари: • 1. Ҳомилада қон айланиши ва бола туғилгач қон айланишида содир бўладиган ўзгаришларни тушунтириб беринг; • 2. Юрак туғма нуқсонларига таьриф беринг; • 3. Юрак нуқсонлари ривожланишига мойиллик туғдирувчи омиллар қайсилар? • 4. Юрак нуқсонлари ривожланишида хавф омилларига нималар киради? • 5. Юрак туғма нуқсонлари кечишининг нечта босқичи бор ва уларни санаб беринг; • 6. Юрак туғма нуқсонларини таснифини айтиб беринг; • 7. Ўпка гипертензияси ривожланишининг босқичлари қандай? • 8. Очиқ артериал йўлак гемодинамикаси, клиника, диагностика, давоси ва оқибатлари ҳақида нималарни биласиз? • 9. Бўлмачалараро тўсиқ нуқсони гемодинамикаси, клиника, диагностика, даво ва оқибати ҳақида гапириб беринг.

Эьтиборингиз учун рахмат!

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar