Yurakning ishemik kasalliklari - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	117.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	20 Август 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Yurakning ishemik kasalliklari

Купить

Yurakning ishemik kasalliklari

Yurakning ishemik kasalliklari tasnifi JSST ekspertlari guruhining tasnifi (1979) 1979 yilda JSST ekspertlar guruhi quyidagi tasnifni taklif qildi: Zo’riqish stenokardiyasi ◦ Birinchi bor paydo bo’lgan ◦ Barqaror (funktsional sinfni ko’rsatgan holda) ◦ Progressiv Tinch holat stenokardiyasi (variantli, spontan), unda maxsus shakli — Printsmetal stenokardiyasini ajratgan holda.

Stenokardiya tasnifi Barqaror (stabil) zo’riqish stenokardiyasi (I-IV FS); Beqaror (nostabil) stenokardiya: ◦ Birinchi bor yuzaga kelgan (oldingi 28-30 kun ichida) ◦ Progressiv stenokardiya ◦ Erta postinfarkt, operatsiyadan keyingi ◦ Spontan (vazospastik, variant, Prinzmetal)

Beqaror stenokardiyaning yuizaga kelishi o’tkirligi bo’yicha tasnifi I sinf. Og’ir yoki progressiv zo’riqish stenokardiyasining yaqinda boshlanganligi. YIK` kuchayishi anamnezi 2 oydan kam. II sinf. O’tkir osti tinch holat va zo’riqish stenokardiyasi. Bemorlarda o’tgan oy davomida anginoz xurujlari bo’lgan, faqat oxirgi 48 soat ichidagisi hisoblanmaydi. III sinf. O’tkir tinch holat stenokardiyasi. Tinch holatda oxirgi bemorlarda bir yoki bir necha anginoz xurujlar kuzatilgan.

Beqaror stenokardiyaning yuzaga kelishi sharoitlari bo’yicha tasnifi A sinf. Ikkilamchi beqaror stenokardiya. Beqaror stenokardiya ishemiyani og’irlashtiradigan omillar mavjudligida rivojlangan (anemiya, isitma, infektsiya, gipotenziya, nazoratsiz gipertenziya, taxiaritmiya, tireotoksikoz, nafas olish yetishmovchiligi) bemorlar. B sinf. Ikkilamchi beqaror stenokardiya. Kasallik ishemiyani og’irlashtiradigan omillarsiz rivojlangan bemorlar. C sinf. Erta postinfarktli beqaror stenokardiya. Kasallik o’tkir miokard infarktining dastlabki 2 haftasi ichida rivojlangan bemorlar.

Stenokardiya rivojlanishi sabablari Stenokardiya yurakka qon kelishi va uning qonga bo’lgan talabi nomutanosibligida yuzaga keladigan toj (koronar) arteriyalarining o’tkir qon bilan ta’minlanishi yetishmasligi tufayli rivojlanadi. O’tkir koronar yetishmovchilik natijasi miokard infarkti sanaladi, u miokardda oksidlovchi jarayonlarning buzilishi va oksidlanmay qolgan modda almashinuvi mahsulotlari (sut, pirouzum, ko’mir va fosfor kislotasi) va boshqa metabolitlarning ortiqcha to’planib qolishini chaqiradi. Stenokardiyaning eng keng tarqalgan sababi — koroner arteriya aterosklerozidir . Kamdan-kam hollarda stenokardiya infektsion va infektsion-allergik shikastlanishlar oqibatida rivojlanadi. Stenokardiya xurujlarini hissiy va jismoniy zo’riqish provkatsiya qiladi.

Stenokardiya alomatlari va belgilari Stenokardiyada bemorlarning aksariyati ko’krak sohasida diskomfort yoki og’riq his qilishadi. Diskomfort odatda bosuvchi, g’ijimlovchi, kuydiruvchi tabiatli bo’ladi. Ko’pincha bunday bemorlar diskomfort maydonini tasvirlashga urinib, ko’kragiga musht yoki ochiq kaftni qo’yadilar. Ko’pincha og’riq chap yelka va chap qo’lning ichki yuzasiga, bo’yinga tarqaladi; kamroq hollarda — chap tarafdagi tishlar, jag’, kuraklar orasiga, shuningdek epigastral sohaga, bunga dipeptik buzilishlar ham hamrohlik qilishi mumkin ( jig’ildon qaynashi , ko’ngil aynishi , kolikalar). Juda kam hollarda og’riq faqat epigastral sohada yoki hatto bosh sohasida lokalizatsiyalanishi mumkin, bu tashxis qo’yishni juda qiyinlashtiradi.

Stenokardiya xurujlari odatda jismoniy zo’riqish, kuchli hissiy qo’zg’alish, ortiqcha ovqat iste’mol qilib yuborishda, past haroratli muhitda bo’lish yoki qon bosimining ko’tarilishida boshlanadi. Bunday hollarda yurak mushagi toraygan koronar arteriyalardan o’ta oladigandan ko’ra ko’proq kislorod talab qiladi. Koronar arteriyalarning stenozi, ularning spazmi yoki trombozi bo’lmaganda, yurak mushagining kislorodga bo’lgan talabini oshiradigan jismoniy faollik yoki boshqa sharoitlarga aloqasi bo’lgan ko’krak qafasidagi og’riq , aortal regurgitatsiya yoki displatatsion kardiomiopatiya, gipertrofik kardiomiopatiya, aortal klapan stenozi tomonidan chaqirilgan chap qorinchaning sezilarli gipertrofiyasi bo’lgan bemorlarda ham yuz berishi mumkin. Stenokardiya xuruji odatda 1 dan 15 daqiqagacha d

Stenokardiyani tashxislash Laboratoriya sinovlari Laboratoriya tekshiruvlari miokard ishemiyasi sabablarini aniqlashga yordam beradi. Umumiy qon tahlili . Umumiy qon tahlili natijalarining o’zgarishi (gemoglobin darajasining pasayishi, leykotsitlar formulaning siljishi va boshqalar) miokard ishemiyasini provokatsiya qiladigan kasalliklarni (anemiya, eritremiya, leykemiya va boshqalarni) aniqlash imkonini beradi. Miokard shikastlanishining biokimyoviy markerlarini aniqlash. Beqarorlikning klinik ko’rinishlari mavjudligida qonda troponin yoki kreatinfosfokinazning MV- fraktsiyasi darajasini aniqlash kerak. Bu ko’rsatkichlar darajasining ortishi barqaror stenokradiya emas, balki o’tkir koronar sindromning mavjudligini ko’rsatadi.

Qonning biokimyoviy tahlili. Stenokardiya bilan og’rigan barcha bemorlarga yurak-tomir xavfini va tuzatishlar kiritish kerakligini baholash uchun lipid profilni tekshirish kerak (umumiy xolesterin, YZLP, PZLP va triglitserid darajasi ko’rsatkichlarini). Shuningdek, buyrak funktsiyasini baholash uchun kreatinin darajasi aniqlanadi. Glikemiyani baholash. Hamrohlik qiluvchi patologiya sifatida qandli diabetni aniqlash uchun stenokardiyada och qoringa glyukoza miqdori baholanadi, glikirlangan gemoglobin uchun sinov o’tkaziladi. Hamma joyda qabul qilingan glyukozaga tolerantlik sinovi eskirgan. Qalqonsimon bez disfunktsiyasining klinik belgilari mavjud bo’lganda qonda qalqonsimon bez gormonlari darajasi aniqlanadi .

Instrumental tashxislash usullari Tinch holatda EKG; Jismoniy faoliyat bilan EKG; EKGning sutkalik monitoringi (Xolter); Tinch holatda exokardiografiya; Jismoniy yoki farmakologik yuk bilan stsintigrafiya; Stressli exokardiografiya.

Stenokardiyani davolashning maqsadlari: Miokard infarkti va o’limining oldini olish yo’li bilan kasallik oqibatini yaxshilash; Alomatlarni kamaytirish yoki bartaraf qilish. Hayot tarzini o’zgartirish Birinchi maqsadga erishishda bemorning turmush tarzini o’zgartirish muhim ahamiyatga ega. Kasallikning prognozini yaxshilashga quyidagi chora-tadbirlar orqali erishish mumkin: Chekishni tashlash; O’rtacha jismoniy faollikda bo’lish; Parhez tutish va tana vaznini kamaytirish: tuz va to’yingan yog’lar iste’molini cheklash, meva, sabzavot va baliqlarni muntazam iste’mol qilish.

β-adrenoblokatorlar β-adrenoblokatorlar stenokardiya xurujlarini qoldirish uchun samarali hisoblanadi va ulardan anginoz epizodlarni yengillashtirish uchun birinchi qator dorilar sifatida foydalanish tavsiya etiladi. Ularning antianginal ta’siri yurak qisqarishi tezligi va qon bosimining pasayishi natijasida miokardning kislorodga bo’lgan talabining kamayishi bilan bog’liq. Shuningdek diastola ham uzayadi, natijada miokardning ishemik sohasi qon bilan ta’minlanishi vaqti oshadi. Eng afzallari kardioselektiv β-adrenoblokatorlardir (ular noselektivlarga nisbatdan kamroq nojo’ya ta’sirga ega), ulardan eng ko’p ishlatiladigani — metoprolol, bisoprolol va atenolol dorilari. β- adrenoblokatorlar samaradorligi keyingi klinik parametrlar bo’yicha aniqlanadi: tinch holatda yurak qisqarishlari soni

Nojo’ya ta’sirlari: Qo’l-oyoqlarning yaxlashi; Simptomatik bradikardiya; Bronxial astma va SOO’K alomatlarining kuchayishi; Jinsiy funktsiyaning buzilishi; Qo’rqinchli tushlar ko’rish; Umumiy zaiflik.

Kaltsiy kanallari blokatorlari Kaltsiy kanallari blokatorlarining ikki kichik guruhi ajratiladi: nogidropiridinli qator unumlari (masalan, verapamil va diltiazem) va digidropiridin unumlari (masalan, nifedipin va amlodipin). Ushbu kichik guruh vositalari ta’siri mexanizmi bir-biridan farq qiladi, lekin ularning barchasi antianginal ta’sirga ega va stenokardiyani davolash uchun samarali hisoblanadi. Kaltsiy kanallarining barcha blokatorlari kuniga bir marta qabul qilinadigan uzoq muddat ta’sir qiladigan shaklda belgilanadi. Kerakli ta’sirga erishilmagan bemorlarda digidropin unumlari β- adrenoblokatorlarga qo’shilishi mumkin. Kaltsiy kanallarining nodigidropiridinli blokatorlari va β-adrenoblokatorlar kombinatsiyasi tavsiya etilmaydi, chunki bunda ortiqcha bradikardiya yuzaga kelishi mumkin

Nojo’ya ta’sirlari: Nojo’ya ta’sirlaridan eng tez-tez uchraydiganlari kichik boldirning periferik shishlari (ayniqsa, digidropin unumlari qabul qilinganda) sanaladi. Diltiazem simptomatik bradikardiyaga, erapamil — qabziyat va giperemiyaga (bu o’z navbatida miokardning qisqarish qobilyati yomonlashuviga olib keladi, shu sababli β-adrenoblokatorlar bilan birga belgilanganida bu inobatga olinishi kerak) olib kelishi mumkin.

Nitratlar Hozirgi vaqtda ushbu guruhdagi 3 dori turi ishlatiladi: nitrogliserin, izosorbid dinitrat va izosorbit mononitrat. Ushbu dorilar belgilanganida, nitratlar qisqa ta’sirli (<1 soat), o’rtacha uzoq (< 6 soat) va uzoq ta’sir etuvchi (6-24 soat) dori shakllariga tasniflanishi haqida unutmaslik kerak. I funktsional sinf zo’riqish stenokardiyasida qisqa ta’sirli nitratlar (nitroglitserin yoki izosorbid dinitrat tabletkalari, kapsulalari yoki aerozoli) belgilanadi, stenokardiyani oldini olish uchun ular kutilayotgan jismoniy faollik boshlanishidan 5-10 daqiqa oldin qabul qilinadi. Agar stenokardiya xuruji qisqa ta’sir qiluvchi nitratlar bilan qoldirilmasa, miokard infarkti yoki kelib chiqishi yurakka bog’liq bo’lmagan og’riqdan shubha qilish kerak.

II funktsional sinf zo’riqish stenokardiyasida qisqa ta’sir ko’rsatadigan nitratlardan tashqari, o’rtacha muddat ta’sirli dori shakllaridan foydalanish mumkin. III funktsional sinf zo’riqish stenokardiyasida izosorbit mononitrat (uzoq muddatli ta’sir qiladigan) buyuriladi. Bu preparat kun davomida 5-6 soatlik tanaffuslar bilan (odatda tunda) doimiy qabul qilinadi, tanaffus nitratlarga tolerantlikdan qochish uchun kerak IV funktsional sinf zo’riqish stenokardiyasida stenokardiya xurujlari kechalari ham sodir bo’lishi mumkin. Bunday holda, nitratlarning uzoq ta’sir qiluvchi shakli 24 soatlik ta’sirini ta’minlaydigan qilib belgilanadi va ko’pincha ularga qo’shimcha ravishda boshqa antianginal preparatlar ham buyuriladi.

Nojo’ya ta’sirlari (tomirlarning kengayishi tufayli): Bosh og’rig’i ; Yuz giperemiyasi (qizarishi) . Preparatlarning peredozirovkasi ortostatik gipotenziya va stenokardiya xurujini chaqiradigan taxikardiya ni keltirib chiqaradigan simpatik asab tizimining reflektor faollashishiga olib kelishi mumkin. Nitratlarga tolerantlik uzoq ta’sir qiluvchi shakllari qabul qilinganda rivojlanadi. Ta’sir mexanizmi organik nitratlarga o’xshash bo’lgan molsidomin degan preparat mavjud, unga nisbatan tolerantlik rivojlanmaydi.

Boshqa antianginal preparatlar Ular boshqa an’anaviy belgilanadigan dori-darmonlarga tolerantlik bo’lganda qo’shimcha ravishda qo’llaniladi. Nikorandil. Ushbu preparat ham stenozlangan, ham stenozlanmagan tomirlarni kengaytiradi. Kuniga ikki marta, 20 mg dan belgilanadi. Nojo’ya ta’siri bosh og’rig’i bo’lishi mumkin. Ivabradin. Pulsni sekinlshatiruvchi preparat. Boshlang’ich dozirovkasi — kuniga 2 marta 5 mg dan, keyinchalik kuniga 2 marta 7,5 mg dan. Nojo’ya ta’sirlari: ko’p miqdorda qabul qilinganda yorug’lik sezish o’zgarishlari. Trimetazidin. Metabolik preparat, ishemiyada ion buzilishlar rivojlanishini oldini oladi va energetik muvozanatni saqlaydi. Preparatning ta’sir mexanizmi to’liq o’rganilmagan, nojo’ya ta’siri uyquchanlik va zaiflik. Ranolazin. Hujayradan kaltsiy chiqishi potens

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar