Zamonaviy odamlarning kelib chiqishi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	19.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Zamonaviy odamlarning kelib chiqishi

Купить

Zamonaviy odamlarning
kelib chiqishi

Reja:
1. Neandertal odamlar haqida
2. Neandertallar anatomiyasi
3. Homo sapienslar vujudga kelishi

Neandertal Suyak qoldiqlarining topilishi

1856-yil esa Germaniya Federativ respublikasining Neandertal
vodiysidagi Dyuseldorf shahri yaqinida joylashgan Filgafer
g‘oridan yer qazish ishlari vaqtida odamning bosh suyak qopqog‘i
va skeletining bir qancha suyaklari topildi. Mazkur suyaklar
Neandertal vodiysidan topilgani uchun shu joyning nomi bilan
ataladi.

Filgaferdan topilgan neandertallik odam suyagining qoldig‘i
o‘sha vaqtdagi ko‘pgina olimlaming e’tiborini o‘ziga tortdi. o‘sha
davrda yashagan I. K. Fulrot va Shaafgauzenlar tabiatshunos va
vrachlarning Bonndagi syezdida neandertaldan topilgan bu skelet
qachonlardir о‘ lib bitgan qadimgi odam tiplaridir, deb aytgan
edilar.

Ammo nemis reaksion antropologi Virxov odam
suyaklarining skeletning topilgan bo‘laklari ibtidoiy odamga
mansub alkogolizm yoki zahm kasali natijasida nasli buzilgan
hozirgi zamon odamiga tegishli degan fikr bilan may donga chiqdi.
Lekin 1864-yili yana Ispaniyaning Gibraltar bo‘g‘ozi
rayonidan yana neandertal tipidagi qazilma odam suyaklarining
qoldig‘i topildi. Keyinchalik yer yuzining turli joylaridan
neandertal tipidagi qazilma odamning suyaklari ko‘plab topildi.
Bular orolida 1887-yili Belgiyaning Spi dega n joyi yaqinidagi
Bekorosh g‘oridan topilgan neandertal odamining suyakqoldiqlari alohida
ahamiyatga ega bo‘ldi.

MDH davlatlari hududidan topilgan
neandertallar
MDH territoriyasida ham neandertal tipidagi qazilma odamlarning
qoldiqlari Qrimdagi Simferopl shahridan 25 km sharqdagi Kiyikkoba
g‘oridan Staroseile,Zaskolnoe degan joydan 1936-yili esa A. P.Okladnikov
tomonidan respublikamiz janubidagi Surxondaryo oblast Boysun
tog‘iZovtaloshsoy darasining
Teshiktosh g‘oridan ham topilgan. Beshiktosh g‘oridan B-ll yoshdagi
neandertal tipidagi bolaning bosh suyagi toshga aylangan holda saqlangan
holda topilgan.
MDHda neandertallar yashab o‘tgan manzilgohlar 500dan ortiq bo‘lib,
ulaming aksariyatini Kavkaz, Qrim, Azov dengizi bo‘y 'ait Dnepr, Shimoliy
Donets, Dnestr, Soj, Desna, Don, Oka, Volga daryolarining bo‘ylarida,
janubiy Qozog‘iston, O ‘zbekiston, Tojikiston, Turkmanistondadir.

Neandertallar antropologik tuzilishi

Neandertal odamlari miya qutisining sig‘imi 900-1800 sm3 gacha
bo‘lib, o‘rtachasi !380-1400sm ga teng ekanligini hisobga olsak,
ulaming kallasi katta ekanligiga qanoat hosil qilamiz.
Neandertalodamlari kalla qutisining shakli birmunchacho‘zinchoq
bo‘lib,peshonasi qiya, boshining tepa qismi yassi, past bo‘lishi ular
uchun xarakterlidir. Shu bilan birga ularda qosh ustidagi qabartma
ancha oldinga turtib chiqqan .

Neandertal odamlaming burunva yuqori jag‘ suyaklari juda kuchli
rivojlangan. Ularda pastki jag‘ ham yaxshi rivojlanmagan bo‘lib, u
juda baquwat, lekinengak-dahan u qadar taraqqiy etmagan
edi.Neandertallaming tishlari kuchli ildizli, katta va qattiq bo‘lib,
oziqni, xususan go‘shtni chaynash uchun moslashgandir.

Neandertallar mehnat qurollari

N eandertallar zamonasiga har xil toshdan qurol ishlash, texnikasi
awalgiga qaraganda yuksaldi.

Yon-atrofmi sindirib silliqlash natijasida yadr o ham to‘g‘ri s haklga
kirib diskka aylanib qoldi. U go‘sht, teri va yog‘ochni kesish va
bo‘laklarga ajratish uchun ishlatilgan. Odamlar uni yog‘och (gavron,
kaltak) uchiga bog4lab. Nayza sifatida ishlatilgan bo‘lsalar kerak.
Toshdan qirg‘ich yasab, uning ikki tomonidan o‘tkirlab qiruvchi va
kesuvchi qurol sifatda foydalanilgan. Uning yordami bilan ov qilingan,
hayvonlaming go‘shti terisidan ajratib olinib, bo‘lingan, teri
ishlangan, hamda yog‘ochni kesishda ham foydalanilgan.

Neandertallardagi eng muhim qurollardan yana biri qoicho'qmori
bo‘lib, ular otish kattaroq suyaklami sindirish uchun va boshqa
maqsadlarga foydalanilgan.Neandertal odamlari toshdani tashqari
suyak va yog‘ochdan ham oddiy qurollar yasaganlar. Ular yog‘ochdan
gavronlar, so‘yil, nayza asoslari va ayrilar yasaganlar va ular
yordamida ov qilganlar.

Ular Afrika, Osiyo va Yevropada ancha keng tarqalgan

Mehnat qurollari

Neandertallar olovdan foydalanishi

Tadqiqotlaming guvohlik berishicha, olovdan keng miqyosda
foydalanish va uni sun’iy tarzda hosil qilish neandertallar zamonasida
mansubdir. Olovni sun’iy tarzda kashf etilishi muste davrida yashagan
neandertallaming binobarin ibtidoiy davming eng muhim
kashfiyotlaridan biridir.

Insoniyat jamiyatitarixining paleantroplar davriga kelib olov sun’iy
tarzda kashf etilgan ekan, bu insoniyat uchun uning hamma davrlari
uchun olamshumul-tarixiy ahamiyatga molik .Olovning kashf
etilishining ahamiyati yana shunda ediki, kishilar ilgari ko‘proq issiq
mintaqalarda yashasalar, endilikda ular yer yuzining sovuqroq
qismlariga ham tarqala boshlaganlar.

Olovdan foydalanish jarayoni

Homo sapienslar vujudga kelishi

Homo sapiens sapiens qayerda vujudga kelgani haqida bugungi kunda fanda
turli xil mulohazalar mavjud.Paleoantropologlar va arxeologlar odamning
dastlabki vatani Afrika ekani haqida bir xil fikr yuritishayotgan vaqtda Homo
sapiens sapiensning qayerda paydo bo‘lgani haqida bir to‘xtamga kelishmadi.

Bir guruh peloantropologlar Homo sapiens sapiensni Afrikada paydo bo‘lgan
deb fikr yuritishsa yana bir guruh olimlar esa Homo sapiens sapiens dunyoning
turli joylarida evolyutsion o‘zgarishlar natijasida shakllangani aytishmoqda.
Shunday qilib paleoatropolog va arxeologlar hozirgi qiyofadagi

Z amonaviy odamlaming qayerda paydo boigani haqida qizg‘in bahs olib
bormoqdalar. Ushbu bahs munozaralar jarayonida fanda politsentrizm va
monotsentrizm nazariyalari va ularning tarafdorlari vujudga keldi.


Politsentristlarzamonaviy qiyofadagi odam Afrika,Osiyo va
Yevropada bir vaqtda paydo bo‘ldi deb fikr yuritishmoqda.
Ushbu nazariya nemis antropologi Frants Vaydenrax
tomonidan tavsiya etilgan.

Uning fikricha Yevropada zamonaviy qiyofadagi odamlar
Yevropa klassik neandertallaridan, Afrikadagi Homo
sapienslar o‘sha yerda yashagan neandertallardan paydo
bo‘lgan degan fikmi ilgari surdi. Lekin so‘nggi yillarda
topilgan boy paleoantropologik va arxeologik materiallar
ko‘proq monotsentrizm tarafdorlari haq ekanligini
ko‘rsatib turibdi. Chunki Homo sapiens tipiga mansub
topilmalarning eng qadimgilari Afrika qit’asidan topilgan

Foydalanilgan adabiyotlar
1. Abduraxmanov I.Yu. Darvin ta’limoti va so‘ngi kashfiyotlar
// Fan va turmush. - Toshkent, 2008. — № 3. - B. 4-5.
2. Абрамова 3. А. Древнейший образ человека //
Петербургское Востоковедение. - Л., 2010. — С. 304.
3. Алексеев В.П. Становление человечества. - М.:
Политиздат., 1984 - 462 с.
4. Бергер JI. Почти человек. “Манн, Иванов и Фербер”
(МИФ), 2017.- с . 290.
5. Бунак В.В. Происхождение речи по данным
антропологии. // «Происхождение человека и древнее
расселение человечества» to‘plamida, Fanlar akademiyasi, 1951,
205-290 b.

Zamonaviy odamlarning kelib chiqishi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish