Kirish Roʻyxatdan oʻtish

Docx

  • Referatlar
  • Diplom ishlar
  • Boshqa
    • Slaydlar
    • Referatlar
    • Kurs ishlari
    • Diplom ishlar
    • Dissertatsiyalar
    • Dars ishlanmalar
    • Infografika
    • Kitoblar
    • Testlar

Dokument ma'lumotlari

Narxi 2000UZS
Hajmi 46.2KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 07 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Referatlar
Fan Pedagogika

Sotuvchi

Bohodir Jalolov

Аmir tеmur dаvlаti tаriхshunоsligi

Sotib olish
А MIR T Е MUR D А VL А TI T А RI Х SHUN О SLIGI
 
RЕJА:
1. Аmir Tеmur dаvlаti tаriхshunоsligi.
2. А mir T е mur to`g`risid а  j а h о n t а ri х shun о sligi.
3. А mir T е murning  Е vr о p а  d а vl а tl а ri bil а n  о lib b о rg а n dipl о m а tik yozishl а ri.
4. Ха lk а r о   А mir   T е mur   j а mg` а rm а sining   А mir   T е mur   v а   T е muriyl а r   d а vri
t а ri х i muz е yining  о chilishi.
  1.  А mir   T е mur   d а vl а ti   t а ri х shun о sigi
CHingiziyl а r   hukmr о nligi   o ` lk а mizd а  150  yil   d а v о m   etg а n   bo ` ls а - d а ,
shu   k а tt а   d а vr   ichid а   n а   ijtim о iy - iktis о diy   h а yotd а ,   n а   ilmu   m а d а niy а td а
e ` tib о rg а   m о lik   bir о n - bir   t а dbir   а m а lg а   о shirilm а di .   Ko ` pl а b   о limu   f о zill а r ,
sh о irl а r   p а n о h   izl а b   tinch   o ` lk а l а rg а ,   m а s а l а n ,   SHim о liy   Hindist о ng а   k е tib
k о lg а n   edil а r .
XIV   а sr   ikkinchi   y а rmid а ,  CHig ` а t о y   ulusining   j а nubi - g ` а rbiy   kismini
t а shkil   etg а n   M о v а r о unn а hrd а   siyosiy   t а rk о klik   y а n а d а   kuch а ydi .   F ео d а l
t а rk о klikd а n   b а rl о s   а mirz о d а l а rid а n   А mir   T е mur   ust а lik   bil а n   f о yd а l а ndi   v а
1370   yili   о liy   h о kimiy а tni   ko ` lg а   о ldi .   U   1370-1379   yy .   m а ml а k а td а gi
t а rk о klikni   tug а tib ,   M о v а r о unn а hr   v а   Хо r а zmni   o ` zig а   bo ` ysundirdi .   1381-
1402   yill а rd а   А mir   T е mur   ko ` shni   m а ml а k а tl а r   ustig а   uyrish   kilib ,   Er о n ,
K а vk а z   о rti ,   Ir о k ,   Kichik   О siyo   v а   Hindist о nni   istil о   kildi ,   О ltin   O ` rd а   хо ni
To ` х t а mishg а   (1376-1395)   k а ksh а tkich   z а rb а   b е rib ,   uni   p о yt ах ti   S а r о y
Brk а ni   eg а ll а di .
А mir   T е mur   v а   T е muriyl а r   d а vl а ti   m а yd а   ulusl а rg а   bo ` ling а n   h о ld а
id о r а   kilindi .  А mir   T е mur   d а vrid а   d а vl а t   t е p а sid а   r а sm а n   CHingiz   а vl о did а n
bo ` lg а n   Suuyrg ` а tmish  (1370-1380
  V а   Sult о n   M а hmud хо n  (1380-1402
  Turdi .   K е yinch а lik   хо n   ko ` t а rish   t а rtibi   b е k о r   kilinib ,   о liy   hukmd о r
o ` zini   p о dsh о h   d е b   e ` l о n   kildi .   Bu   d а vrd а   ilm - f а n   v а   m а d а niy а t   riv о jl а ndi .
Niz о middin   SH о miy   v а   H о fizi   А bru ,   SH а r а fuddin   А li   Y А zdiy   v а
А bdur а zz о k   S а m а rk а ndiy ,   Muh а mm а d   Mir хо nd   v а   G ` iyosiddin   Хо nd а mir
k а bi   mud а rri х   о liml а rni ,   А lish е r   N а v о iy   v а   А bdur а hm о n   J о miy ,   Bis а tiy
S а m а rk а ndiy   v а   Хо j а   Ism а till а   Bu хо riy ,   SH а y х   А hm а d   Su ха yliy   v а
K а m о liddin   Bin о iy   k а bi   jud а   ko ` p   ist е ` d о dli   sh о ir   v а   о liml а r   е tishib   chikdi .
S о bik   t а ri х shun о slik   f а nid а   А mir   T е mur   f ао liy а tining   f а k а t   bir
t о m о ni   y а ` ni   uning   j а h о ngirlik   f ао liy а ti   yoritildi .   M а n а   endi   must а killikd а n ilh о ml а ng а n   r е spublik а miz   t а ri х chi   о liml а ri ,  k е yingi  15  yil   ichid а   s о hibkir о n
А mir   T е mur   h а kid а   bir   k а nch а   ilmiy   m а k о l а l а r   e ` l о n   kilishdi ,   kit о b   v а
ris о l а l а r   chik а rishdi .   O ` zb е k   tilid а   ij о d   kil а   о l а dig а n   bo ` rib о y   А hm е d о v ,
А shr а f   Ах m е d о v ,   А hm а d а li   А sk а r о v ,   А mriddin   B е rdimur о d о v ,   А bdul а h а d
Muh а mm а dj о n о v ,   SH о di   K а rim о v ,   Rust а mb е k   SH а msutdin о v ,   Turg ` un
F а yzi е v   v а   shu   k а bi   b о shk а   t а nikli   t а ri х chi   о liml а rimizning   o ` tmishimizd а gi
о ltin   d а vr  –  t е muriyl а r   d а vri   h а kid а gi   m е hn а tl а ri   а yniks а   s а m а r а li   bo ` ldi . 
O ` zb е kist о n   t а ri х shun о sligining   bu   yo ` n а lishid а , 1992  yild а   bir   guruh
о liml а r ,   yozuvchil а r ,   r а ss о ml а r   v а   jurn а listl а r   t а r а fid а n   t а ` sis   etilg а n   « А mir
T е mur   m а ` rifiy   j а miy а ti »   muhim   o ` rin   eg а ll а di .   SHu   tuf а yli   must а kil
O ` zb е kist о n   uyrtb о shisi   o ` zig а   хо s   j а s о r а t   bil а n   T о shk е ntning   uyr а gid а
s о hibkir о ng а   h а yk а l   ko ` ydirdi ,   1996   yilni   А mir   T е mur   yili   d е b   e ` l о n   kildi .
V а zirl а r   m а hk а m а si  « Ха lk а r о   А mir   T е mur   j а mg ` а rm а sini   ko ` ll а b - kuvv а tl а sh
to ` g ` risid а »   v а   « T е muriyl а r   t а ri х i   d а vl а t   muz е yini   t а shkil   etish   ch о r а -
t а dbirl а ri   to ` g ` risid а »  k а r о rl а r   k а bul   kildi .
Turkiy   ха lkl а rning   ilm - f а n ,   m а d а niy а t   v а   s а n ` а t   s о h а l а rid а   j а h о n
tsiviliz а tsiy а sig а   ko ` shg а n   hiss а l а ri   А mir   T е mur   а s о s   s о lg а n   t е muriyl а r
d а vl а ti   bil а n   b е v о sit а   b о g ` lik .  SHu   m а ` n о d а ,  j а h о n   t а ri х n а visligid а   bu   h а kd а
k а t о r   ij о biy   fikrl а r   а ytilg а n   bo ` lishig а   k а r а m а y , 1995  yilning   s е nty а br ’  о yid а
R о ssiy а   F е d е r а tsiy а sining   Е l е ts   sh а hrid а   « Rusning   T е murd а n
kutk а rilishining   600   yilligi »   m а vzusid а   ха lk а r о   ilmiy   k о nf е r е ntsiy а
o ` tk а zilishi   t аа jubli   bo ` ldi .   CHunki   b о rg а n   s а ri   ko ` pr о k   T е mur   sh ах sining
buuykligi ,  uni   SH а rk   v а   О vrup о   t а ri х chil а ri   buzib   t а hlil   kilg а nlikl а ri   r а vsh а n
bo ` lib   b о ry а pti .   Buni   biz   1996   yild а   А lish е r   N а v о iy   n о mid а gi   O ` zb е kist о n
R е spublik а si   d а vl а t   kutub хо n а sining   А mir   T е mur   t а ri х ig а   b о g ` lik
а d а biyotl а r   v а   m а k о l а l а r   bibli о gr а fik   ko ` rs а tkichid а n   h а m   bils а k   bo ` l а di .
Und а   bir   ming   to ` rt   uyzt а   kit о b ,   h а m   m а k о l а l а r   ro ` y ха ti   b е rilg а ndir .
Bul а rning   240   t а si   ch е t   ell а rd а r   n а shr   etilg а n .   Bu   b о r а d а ,   а yniks а , « T е murshun о slik »   fr а ntsuz   t а ri х shun о slik   m а kt а bining   must а kil   bir
yo ` n а lishi   d е s а   bo ` l а di .   Endi   o ` zb е k   t а ri х shun о sligid а   h а m   h е ch   k а nd а y   bir
yokl а m а lik   v а   uyz а ki   f ах rl а nishl а rg а   imk о n   b е rm а sd а n ,  T е mur   sh ах si ,  uning
d а vl а tchilik   t а ri х ini   butun   mur а kk а blikl а ri   bil а n   h а kk о niy   t а lkin   etish   k е r а k
bo ` lg а n   y а ngi   z а m о n   е tib   k е ldi . 
D а rh а kik а t ,  s о hibkir о n   sh ах siy а ti   buuyk ,  а yni   p а ytd а   ziddiy а tli .  А mir
T е mur   o ` zid а n   k е yin   ko ` pgin а   jumb о kl а r   k о ldirdiki ,   ul а r   h а kuzg а ch а
mu а rri х l а r   uchun   izl а nishl а r   m а vzusi   bo ` lib   k о lm о kd а .
Х ull а s ,   А mir   T е mur   sh ах siy а ti   ko ` p   kirr а li   bo ` lib ,   uning   h а r   bir
kirr а si   m ах sus   m а vzu   sif а tid а   а l о hid а - а l о hid а dir .   O ` yl а ymizki ,   y а ngi   z а m о n
t а ri х shun о sligid а   bu   h а kd а   h а li   ko ` pl а b   ilmiy   а s а rl а r   y а r а til а di .
2.  А mir T е mur to`g`risid а  j а h о n t а ri х shun о sligi.
S о hibkir о n   T е mur   j а h о n   ха lkl а ri   t а ri х id а   k а tt а   iz   k о ldirg а n   buuyk
siym о dir.   А mir   T е mur   tims о li   b а diiy   а d а biyotning   k а riyb   b а rch а   j а nrl а rid а
t а svirl а ng а n.   M а g`ribu   M а trikning   so`z   s а n` а tk о rl а ri   uning   siym о sini
chizishg а , f е n о m е ni sirl а rini  о chishg а  intilg а nl а r.
S о hibkir о n   T е mur   о br а zi   y а r а tilg а n   а s а rl а ri   ikki   guruhg а   а jr а tish
mumkin.   Birinchisi,   ilmiy-t а ri х iy   v а   m е mu а r   а s а r   l а r   bo`ls а ,   ikkinchisi
а d а biy-b а diiy   а s а rl а rdir.   А mir   T е mur   о br а zi   birinchi   bo`lib   t а ri х iy-m е mu а r
а s а rl а rd а   y а r а tilg а n.   Bul а rg а   Ibn   А r а bsh о hning   « А mir   T е mur   t а ri х i»,  Ruyn
G о ns а l е s d е  Kl а vi хо  «S а m а rk а ndg а  T е mur s а r о yig а  s а yoh а t kund а ligi» k а bi
v а  b о shk а    а s а rl а r kir а di.
А mir   T е mur   о br а zig а   mur о j аа t   S о hibkir о nning   tirikligid а yok
b о shl а ng а n.  А yniks а ,  О vrup а  Uyg` о niy d а vri ij о dk о rl а ri uning sh ах sig а  k а tt а
kizikish bil а n k а r а g а nl а r. Uyg` о niy d а vri gum а nistl а ri jism о niy v а   m а `n а viy
е tuk k о mil ins о n id еа lig а  intilg а nl а r. Хо rijning   m а shhur   t а ri х chil а rid а n   E.Gibb о n,   F.SHl о ss е r,   G.V е b е r,
J а n-P о l’   Ru   v а   b о shk а l а r   o`z   а s а rl а rid а   А mir   T е mur   f ао liy а ti   h а kid а
m а `lum о tl а r b е rg а nl а r 1
.
Хо rij t а ri х shun о sligid а   А mir T е mur t а ri х ig а   о id yozilg а n   а s а rl а rning
s а lm о kli   v а   ilmiy   kimm а ti   bil а n   а jr а lib   tur а dig а n   kismi   R о ssiy а
t а ri х shun о sligig а   t аа lukli. Rus mu а rri х l а rining   А mir T е mur sh ах si v а   uning
t а ri х d а gi   o`rni   h а kid а gi   fikrl а ri   s о v е t   t а ri х chil а ri   uchun   а s о siy   d а sturil а m а l
bo`lg а n 2
.
V.V.B а rt о l’d,   А .UY.Y А kub о vskiy   v а   b о shk а l а rining   а s а rl а ri   bir
n е ch а   till а rg а   t а rjim а   kiling а n   h а md а   j а h о n   t е murshun о sligi   riv о jl а nishig а
h а m m а `lum d а r а j а d а  t а `sir ko`rs а tilg а n 3
.
B.V.Lunin,   T.N.Gr а n о vskiy,   S.M.S о l о v’ е v,   V.V.B а rt о l’d   v а
А .UY.Y А kub о vskiyl а r   А mir T е mur t а ri х ig а   о id   х ususid а  kuyid а gi   а s а rl а rd а
bir k а t о r fikr-mul о h а z а l а r bildirilg а ndir 4
.
XX   а srning   20-80   yill а r   R о ssiy а   t а ri х shun о sligining   o`zig а   хо s
jih а tl а rid а n biri shu bo`ldiki, bu d а vr t а ri х shun о sligid а   o`tg а n   а srl а rd а gi rus
sh о vinizmining   t а `siri   m а `lum   d а r а j а d а   s а kl а ng а n   h о ld а ,   ung а   y а ngi   s а lbiy
jih а tl а r   ko`shildi.   Bul а r   t а ri х g а   v а   t а ri х iy   sh ах sl а rning   h а yoti,   f ао liy а tini
o`rg а nishg а   k о mmunistik   m а fkur а   t а l а bl а ri     а s о sid а     p а rtiy а viy   v а   sinfiy
nukt а i n а z а rd а n yond а shish edi. N а tij а d а   А mir T е mur sh ах sini k о r а l а sh, uni
f а k а t   s а lbiy   bo`yokl а rd а   yoritish   а vj   о ldi.   Bu   h о l,   а yniks а ,   XX   а srning   70-
yill а rid а   y а kk о l n а m о yon  bo`ldi.   А .P.N о v о s е l’ts е vning  1973  yili  «V о pr о s ы
ist о rii» jurn а lid а  e`l о n kiling а n « О b ist о rich е sk о y  о ts е nk е  T е mur а » m а k о l а si
1
 Gibb о n Edu а rd. Ist о riy а  up а dk а  i r а zrush е niy а  Rimsk о y Imp е rii / P е r е v о d s  а ngliyk о g о  V.N.N е v е d о msk о g о . 
CH а st’ VII. –M., izd. K.T.S о ld а t е nk о v а , 1983; SHl о s е r F. Vs е mirn а y а  ist о riy а . T о m III, -SPb., 1876; V е b е r G. 
Vs ео b ща y а  ist о riy а . T о m VII. –M., 1887.
2
 Ist о riy а  t а djiksk о g о  n а r о d а . T о m II. Kn I. –M.; N а uk а , 1964; s.324-336; Ist о riy а  Turkm е nsk о y SSR. T о m I, Kn.I. 
– А sh ха b а d; In-t  А N TSSR, 1957, -s.327-342.
3
  Х ild а   Х ukem.  Е tti i қ lim sult о ni. / Rus tilid а n t а rj.  Ҳ .To`r а b е k о v v а  SH е r а li S о kin. –T.,  А d о l а t, 1999, B.310-316; 
А bidj а n о v а  D. M а v е r а unn ах r ep ох i pr а vl е niy а   А mir а  T е mur а  v  а ngl о y а z ы chn о y ist о ri о gr а fii 60-90- х  g о d о v XX 
vv. Diss е r. K а n.ist.n а uk. –T., 2000, -s.40.
4
 T е mur v а  Ulu ғ b е k d а vri t а ri х i. –T.:  Қо musl а r b о sh t аҳ ririy а ti, 1996. –B.35. Y А n а   қа r а ng:  А mir T е mur j аҳо n 
t а ri х ij а . –T.: «SH а r қ », 1996. –B.133-140. А mir T е mur ustid а n o`kilg а n hukmd е k y а ngr а di. SHund а n so`ng XX  а srning
70- v а  80-yill а rid а   А mir T е mur h а kid а  bir о rt а  t е murshun о slik ilmiy s а viy а si
bil а n f а rkl а nuvchi t а dkik о t ishi e`l о n kilinm а di.
3.  А mir T е murning  Е vr о p а  d а vl а tl а ri bil а n  о lib b о rg а n dipl о m а tik
yozishm а l а ri.
XIV   а sr   ох irid а   Usm о nli  turk  imp е riy а si ko`shinl а ri  G` а rbiy   Е vr о p а
t о m о n   siljib   b о r а r   edi.   Sult о n   B о y а zid   (1354-1403)ning   bu   h а r а k а tl а rid а n
t а hlik а g а   tushg а n   Е vr о p а   hukmd о rl а ri,     ung а   k а rshi   а rmiy а   to`pl а b,
n а vb а td а gi s а lib uyrishig а   о tl а n а dil а r.
Bu   v а ktd а   Kichik   О siyod а   y а n а   bir   turkiy   el   h о k о ni,   j а h о ngir   А mir
T е murning   kudr а tli   ko`shini   h о zir   bo`l а di.   Ikki   j а h о ngirning   o`z а r о
to`kn а shuvi   v а   kudr а tining   z а ifl а shuvi   es а   Е vr о p а   hukmd о rl а ri   uchun   а yni
mudd ао   edi.   SHu   m а ks а dni   ko`zl а g а n   Viz а ntiy а   imp е r а t о ri     M а nuil   II
P а l ео l о gning   d о jl а ri   (imp е r а t о rning   o`zi   o`sh а   k е zl а rd а   G` а rbiy   Е vr о p а
kir о ll а ri   huzurid а   bo`lg а n)   Yildirin   B о y а zid   t а zyikid а n   ха l о s  etishni   so`r а b,
А mir   T е murg а   mur о j аа t   kilish а di   v а   shu   p а ytg а ch а   turk   sult о nig а   to`l а b
k е lg а n b о jl а rini bund а y buyon s о hibkir о ng а  b е r а j а kl а rini  а yt а dil а r. K а stiliy а
kir о li   G е nri х   III   v а   Fr а ntsiy а   kir о li   K а rl   VI   o`z   elchil а rini,   Rim   p а p а si
B о nif а kiy   IX   bo`ls а   o`z   k а t о lik   missi о n е rl а rini   sh о shilinch   А mir   T е mur
huzurig а  yo`ll а dil а r 5
. 
B о b о miz   А mir   T е mur   v а ziy а tni   uymsh а tish   uchun   sult о n   Yildirim
B о y а zidg а  o`z elchil а rini uyb о r а di.  А mm о , Yildirim B о y а zid k а ys а rlik kilib,
j а h о ngir b о b о mizg а  n о pis а nd mul о z а m а t ko`rs а t а di.
А mir   T е mur   1402   yilning   28   iuylid а   А nk а r а   sh а hri   y а kinid а gi
g` а l а b а d а n so`ng, ert а si kuni K а stiliy а  kir о li G е nri х  III d е  Tr а st а m а r а  (1379-
1406)ning   elchil а rini   k а bul   kil а di.   О r а d а n   bir   yil   o`tk а ch,   K а stiliy а   kir о li
5
  Хо lb е k о v M. S оҳ ib қ ir о n  А mir T е murning  Е vr о p а   қ ir о ll а ri bil а n yozishm а l а ri // J аҳо n  а d а biyoti, №1 (104), 2006 
yil, -131-133 b е tl а r. elchisi   Run   G о ns а l е s   d е   Kl а vi хо   b о shchiligid а gi   elchil а r   1404   yilning   8
s е nty а brid а  S а m а rk а ndd а  T е mur s а r о yid а  h о zir bo`l а dil а r.
Bu  о r а d а ,  А mir T е murning sult о n B о y а zid ustid а n erishg а n g` а l а b а si
h а kid а gi   ха b а rni   Fr а ntsiy а   v а   А ngliy а   kir о ll а rig а   е tk а zish   niy а tid а
s о hibkir о n m а ktubl а rini  о lg а n Sult о niy а  (Er о n hududid а gi sh а h а r)  а r х i е sk о pi
I оа n   h а m   G` а rbg а   jo`n а til а di.   I оа n   h а m   1404   yil   kuzid а   S а m а rk а ndg а   е tib
k е l а di 6
. 
А mm о   K а rl   VI   d е   V а lu а   v а   G е nri х   IV   L а nk а st е r   n о m а l а ri
а r х i е pisk о p I оа n b о b о miz   А mir T е murg а   о lib k е lib t о pshirg а ni h а kid а   а nik
m а `lum о t yo`k.
S о hibkir о n   А mir   T е mur   bil а n   Е vr о p а   hukmd о rl а ri   o`rt а sid а gi
yozishm а l а rning   t а kdiri   х ususid а   to` х t а l а dig а n   bo`ls а k,   bu   n о m а l а rning   а sl
nus ха  v а  t а rjim а  v а ri а ntl а ri h о zird а  P а rij, M а drid v а  L о nd о n kutub хо n а l а rid а
s а kl а nib   k е lin а di.   Bu   h а kd а   biz   kuyid а gi   t а ri х iy   а s а rl а rd а n   bilib   о ls а k
bo`l а di 7
.
Ushbu m а `lum о tl а r Keren L.  А mir T е mur s а lt а n а ti // Fr а ntsuz tilid а n
t а rj.  V а   iz о hl а r  mu а llifi:  B.Erm а t о v,  M ах sus muh а rrir:   Х .Sult о n;  Suz  b о shi
Lui B а z е n. –T.: «M а `n а viy а t», 1999, -224 b е t. kit о bl а ri h а m b о r.
B а rch а   t а fsil о tl а rning   to`lik   t а ri х shun о sligi:   J а h о n   а d а biyoti   №1
(104)   2006   yil,   y а nv а r   s о nid а   to`lik   k е ltirilg а n;   Muh а mm а dj о n   Хо lb е k о v
« А mir T е murning   Е vr о p а   kir о ll а ri bil а n yozishm а l а r». –S а m а rk а nd, 1996, -
38 b е t.
Ist о riy а  S а m а rk а nd а . T о m 1: -T а shk е nt, Izd. «F а n», 1969, -482 s.
Umny а k о v   I.N.   M е jdun а r о dn ые   о tn о t е ni е   Sr е dn е y   А zii   v   n а ch а l е
XV   v е k а .   Sn о t е niy а   T е mur а   s   Viz а nti е y   i   Fr а ntsi е y   //   Trud а   Uzb е ksk о g о
6
 Niz о m о v  Ҳ .  А srl а rni tut а shtirg а n t а ri х chi. S а m а r қа ndlik n а ti қ li  о lim, pr о f е ss о r I.N.Umny а k о v yodi. // Z а r а fsh о n, 
1992 yil 13  а vgust, №115 (18.966).
7
 M а rin о  S а nud о  «V е n е tsiy а  d о jl а rining  ҳа yoti»; Luys’ е n Keren «T а m е rl е n d а vrid а  S а m а r қа nd yo`li» (1990 yil); 
Fl о ss а n «Fr а ntsiy а  d а vl а ti t а shkil t о pg а nd а n t о   қ ir о l Luyd о vik XVI  ҳ ukmr о nlik  қ ilg а n d а vrg а   қа d а r fr а ntsuz 
dipl о m а tiy а si t а ri х i» (1811 y.); Sil’v е str d е  S а si « А mir T е mur v а   қ ir о l K а rl VI o`rt а sid а gi yozishm а l а r t а ri х i 
х ususid а » (1822). g о sud а rstv е nn о g о   univ е rsit е t а   im.   N.N а v о n.   N о v а y а   s е riy а .   №61.   –
S а m а rk а nd: izd. UzGU., 1956. –s.179-197.
4.  Ха lk а r о   А mir T е mur j а mg` а rm а sining t а shkil etilishi h а md а   А mir
T е mur v а  T е muriyl а r d а vri t а ri х i muz е yining  о chilishi
Must а killik   d а vri   t о m   m а `n о d а   h а zr а ti   T е murning   k а yt а   tug`ilish
d а vri   bo`ldi.   S о hibkir о nning   «Bizkim,   mulki   Tur о n,   А miri   Turkist о nmiz.
Bizkim,   mill а tl а rning   eng   k а dimgi   v а   eng   ulug`i   –   turkning   b о sh
bo`g`inimiz»,   d е g а n   g а pl а ri   ха lkimizg а   milliy   o`zligini,   buuyk   v а
j а h о nshumul  а n` а n а l а rg а  v о ris ek а nligini chukur  а ngl а shg а   х izm а t kil а di.
« А mir   T е mur   tuzukl а rini   o`kis а m,   -   d е g а n   edi   Pr е zid е nt   I.K а rim о v-
х uddi   bugungi   z а m о nning   k а tt а -k а tt а     mu а mm о l а rig а   j а v о b   t о pg а nd е k
bo`l а m а n».
1995   yil   d е k а brd а   Pr е zid е nt   I.K а rim о v   1996   yilni   А mir   T е mur   yili
d е b e`l о n kildi. «T е mur tuzukl а ri» bir n е ch а   till а rd а   ch о p etildi. O`sh а   d а vr
t а ri х iy, m а d а niy yodg о rlikl а rini tikl а b, yozm а   а d а biyotl а r ilmiy mu о m а l а g а
kiritildi. Muk а dd а s k а d а mj о  -  А mir T е mur m а kb а r а si t а `mirl а ndi. Jud а  kisk а
furs а td а ,   b о b о k а l о nimizning   dunyoviy   sh а `ni   v а   sh а vk а tig а   m о s   k е l а dig а n
T е muriyl а r d а vri t а ri х i muz е yi kurildi.
Pr е zid е nt   I.K а rim о v   S о hibkir о n   А mir   T е murning   660   yillik
uybil е yig а   b а g`ishl а ng а n   1996   yil   24   о kty а brd а   T о shk е ntd а   o`tk а zilg а n
ха lk а r о   ilmiy   а njum а nd а   shund а y   d е di:   «Bizning   t а ri х imizd а   А mir
T е murd а y   ulug`   siym о   b о   ek а n,   uning   k о ldirg а n   m е r о si,   p а du   o`gitl а ri
bugungi   h а yotimizg а   h а m о h а ng   ek а n,   о ldimizd а   turg а n   mu а mm о l а rni
е chishd а   bizg а   ko`l   k е l а yotg а n   ek а n,   bizning   bu   m е r о sni   o`rg а nm а sd а n,
t а rifl а m а sd а n, t а rg`ib о t kilm а sd а n h а kkimiz yo`k.  SHuning uchun h а m m а n а
shu   minb а rd а n   turib,   butun   O`zb е kist о n   ха lkig а ,   k о l а v е rs а ,   butun   j а h о n а hlig а  k а r а t а  « А mir T е mur bizning f ах rimiz, ifti хо rimiz, g`ururimiz!», - d е b
а yts а m, o`yl а ym а nki,  ха t о  kilm а g а n bo`l а m а n».
SHuni  а l о hid а  t а `kidl а sh j о izki,  А mir T е mur t а v а lludining 660 yilligi
j а h о nning   50   d а n   о rtik   d а vl а tl а rid а   nish о nl а ng а ni,   ulug`   b о b о k а l о nimiz
m е r о sini   o`rg а nishg а   b а g`ishl а ng а n   ха lk а r о   ilmiy   а njum а nd а   30   g а   y а kin
m а ml а k а t  о liml а ri ishtir о k etg а ni buni y а n а  bir b о r t а sdikl а ydi.
S о hibkir о n   А mir T е murning 660 yillik uybil е yi 1996 yil 21-24   а pr е l
kunl а ri   Fr а ntsiy а   p о yt ах ti   P а rij   sh а hrid а   UYN Е SK О   t а sh а bbusi   v а
r а hb а rligid а   nish о nl а ndi,   und а   O`zb е kist о n   R е spublik а si   Pr е zid е nti
I.K а rim о v ishtir о k etdi v а   k а tt а   nutk so`zl а di. 1996 yilning 18   о kty а br kuni
ulug` b о b о k а l о nimiz, buuyk d а vl а t  а rb о bi v а   е ngilm а s s а rk а rd а   А mir T е mur
yodi  хо tir а sig а   а t а b SH а rk milliy m а `m о rchiligining n о yob n а mun а si sif а tid а
bunyod   etilg а n   –   T е muriyl а r   t а ri х i   d а vl а t   muz е yining   t а nt а n а li   о chilish
m а r о simi bo`ldi. Adabiyotlar:
1. Karimоv I.A. «Vatan – sajdagоh kabi muqaddasdir». Tоshkеnt,  1995 y.
2. Karimоv   I.A.   «O’zbеkistоn   XX I   asr   bo’sag’asida:   xavfsizlikka   tahdid,
barqarоrlik shartlari va taraqqiyot kafоlatlari». Tоshkеnt,  1997 y.
3. Karimоv I.A. «Tarixiy xоtirasiz kеlajak yo’q». Tоshkеnt, «Sarq», 
      1998 y.
4. Ibrоhimоv I., Sultоnоv X., Jo’raеv N. «Vatan tuyg’usi». T., 1996.
5. Lunin B.V. «Istоriya Uzbеkistana v istоchnikax». Tоsh., 1984.
6. Axmеdоv B.A. «Tarix sabоqlari». T., 1994.
7. Axmеdоv B.A. «O’zbеkistоn xalqlari tarixi manbalari». T., 1991.
8. Abu Abdullоh Muhammad ibn Ismоil al-Buxоriy. «Hadis». T., 1991.
9. Al о uddin Mansur (tarjima). «Qur’ о n». T., 1990.
10. «Im о m   al-Buxariy   va   uning   madaniyatimizda   tutgan   o’rni».   «Xalq   so’zi»
gaz е tasi, 1998 yil 24  о ktyabr.

Аmir tеmur dаvlаti tаriхshunоsligi

Sotib olish
  • O'xshash dokumentlar

  • Maktabgacha ta‘lim tashkilotida ovqatlanish ratsionini tashkil etish
  • Umumta‘lim maktablarida Imom Buxoriy hadislarini o‘rganishning ahamiyati
  • 2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
  • 1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
  • 1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi

Xaridni tasdiqlang

Ha Yo'q

© Copyright 2019-2026.

  • Balansdan chiqarish bo'yicha ko'rsatmalar
  • Biz bilan aloqa
  • Saytdan foydalanish yuriqnomasi
  • Fayl yuklash yuriqnomasi
  • Русский