Информация о документе

Цена 10000UZS
Размер 33.3KB
Покупки 0
Дата загрузки 08 Январь 2026
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Юриспруденция

Продавец

Farshed Begimov

Дата регистрации 06 Декабрь 2025

5 Продаж

AQSH bilan O'zbekiston munosabatlari

Купить
AQSH bilan O'zbekiston munosabatlari Reja: Kirish. 1. AQSh—O zbekiston munosabatlariʻ 2. 1999-yilda O zbekiston bilan AQSh o rtasidagi tovar aylanmasi ʻ ʻ 3. O‘zbekiston va AQSh munosabatlari barqaror bosqi 4. O‘zbekistonning asosiy savdo hamkorlaridan biri sifatida mintaqani rivojlantirish. Foydalanilgan adabiyotlar. Xulosa. AQSh—O zbekiston munosabatlari ʻ , bir nechta hukumatlararo shartnoma va bitim asosida tartibga solib turiladi. AQSH – O’ZBEKISTON munosabatlari asta-sekin rivojlanib, AQSH ning 11-sentabr 2001- yilda Afg’onistonga hujumlaridan so ng, ikki davlat o rtasidagi munosabatlar ʻ ʻ yaxshilanishi eng yuqori cho qqiga ko tarildi. 2003-2005-yillarda sobiq ʻ ʻ Sovet respublikasi hisoblangan Gruziya Ukraina va Qirg’izistronda “rangli niqob” dan beri munosabatlar sezilarli darajada yomonlashdi va O’zbekiston hukumati AQSh va fuqarolik jamiyati, siyosiy islohotlar va inson huquqlari sohasidagi boshqa nodavlat tashkilotlar ta sirini cheklashga harakat qildi. ʼ O zbekiston Respublikasining birinchi prezidenti ʻ Islom Karimovning 1996-yil iyunida AQShga qilgan tashrifi ikki mamlakat o rtasidagi munosabatlarni yanada ʻ rivojlantirishga ko maklashgan muhim voqea bo ldi. Tashrif chog ida ikki ʻ ʻ ʻ tomonlama hujjatlar majmui imzolandi. Buxoro viloyatidagi gaz konlarini o zlashtirish loyihasini mablag bilan ta minlash, surkov materiallari ishlab ʻ ʻ ʼ chiqaruvchi qo shma korxona barpo etish, qishloq xo jaligi korxonalariga lizing ʻ ʻ xizmati ko rsatuvchi qo shma korxona tashkil qilish to g risidagi bayonnomalar, ʻ ʻ ʻ ʻ O zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat (TIF) Milliy banki bilan AQShʻ Savdo va taraqqiyot agentligi o rtasida Toshkent aviatsiya ishlab chiqarish ʻ birlashmasida birga aviatexnika ishlab chiqarish loyihasining texnik-iqtisodiy asoslamasini tayyorlash uchun Amerika tomonidan grant ajratish to g risidagi ʻ ʻ bitim, O zbekiston TIF Milliy banki bilan „Bank of America“ o rtasida hamkorlik ʻ ʻ to g risidagi memorandum, O zbekiston Respublikasi Davlat geologiya va mineral ʻ ʻ ʻ resurelar qo mitasi bilan „Nyumont-Mayning“ kompaniyasi o rtasida hamjihatlik ʻ ʻ to g risidagi memorandum, O zbekiston Respublikasi Davlat geologiya va mineral ʻ ʻ ʻ resurelar qo mitasi bilan „Nyumont-Mayning“ va „Mitsui“ korporatsiyalari ʻ o rtasida „Qizilolmasoy“ va „Ko chbuloq“ ruda konlarini birga o zlashtirish ʻ ʻ ʻ to g risidagi bitim shular jumlasidandir. ʻ ʻ 1999-yilda O zbekiston bilan AQSh o rtasidagi tovar aylanmasi 282 mln. ʻ ʻ AQSH dollarini tashkil etdi. O zbekiston AQShdan bug doy, xalq iste mol mollari, asbob- ʻ ʻ ʼ uskunalar sotib oladi. Eksport asosan paxta tolasidan iborat. AQShdagi turli firma va kompaniyalarning O zbekiston bilan muvaffaqiyatli hamkorligi, delegatsiyalar ʻ almashuvi ikki davlat o rtasidagi munosabatlarni mustahkamlashga imkon beradi. ʻ O zbekistonda bir qancha O zbekiston—Amerika qo shma loyihalarini amalga ʻ ʻ ʻ oshirishga kirishildi. Ular orasida eng yiriklari „Nyumont-Mayning“ kompaniyasi tomonidan Zarafshon shahrida oltin ruda konidan foydalanish, „International Telset, Inc.“ kompaniyasi tomonidan Toshkent shahrida kabel televideniyesi tarmogini yaratish va boshqarish loyihalaridir. Amerikaning firma va kompaniyalaridan „Barents grupp“ kimyo sanoati sohasida, „Kellog“ Ko qdumaloq koni uchun kompressor st-yasi qurish, „AIG“, „Emsi-Ay“ ʻ turli sohalarda o zbekistonlik sheriklari bilan muvaffaqiyatli hamkorlik qilmoqda. ʻ “Zarafshon newmount” O zbekiston—Amerika qo shma ʻ ʻ korxonasi Qizilqum cho lida qisqa muddatda zamonaviy korxona barpo etdi. ʻ MDH mamlakatlaridagi katta loyihalarni ro yobga chiqaruvchi Amerika ʻ firmalarining tadqiqotlarini mablag bilan ta minlovchi AQShning yirik ʻ ʼ nohukumat tashkiloti — Savdo va taraqqiyot agentligi oltin qazib chiqaruvchi modulli yangi zavod loyihasining texnik-iqtisodiy asoslamasini mablag bilan ʻ ta minlash uchun Navoiy kon-metallurgiya kombinatiga grant ajratishga qarorʼ qildi. O zbekiston ʻ — Amerika hamkorligiga xususiy biznes namoyandalari ham salmoqli hissa qo shdi. Jumladan 1997-yilda Amerikaning „Keys interneyshnl“ ʻ kompaniyasi yordamida Toshkent traktor zavodi qayta qurilib, shu firmaning zamonaviy traktorlarini ishlab chiqarish yo lga qo yildi. ”Boeing” ʻ ʻ kompaniyasi esa o zaro manfaatli shartlar (lizing) asosida yo lovchi tashiydigan samolyotlar ʻ ʻ yetkazib berdi. „Boeing“ qulayligi jihatidan ham, uchish xavfsizligi jihatidan ham Rossiyaning shu toifadagi samolyotlaridan katta farq qiladi. Dunyodagi eng kuchli kompyuter kompaniyasi IBM esa O zbekiston bank tizimini ʻ kompyuterlash sohasida katta amaliy yordam berdi. Amerikaning IREX, ACCELS, Soros jamg armasi kabi muassasalari esa AQSh va ʻ Yevropaning ilmiy markazlarida O zbekiston uchun mutaxassislar taiyerlashga oid dasturlarni amalga ʻ oshirmoqda. O tish davrining qiyinchiliklarini bartaraf etishda AQSh hukumati va xayriya ʻ jamg armalari insonparvarlik yordami berib, O zbekistonga bolalar va davolash ʻ ʻ muassasalari uchun doridarmon, tibbiyot asbob-uskunalari, kiyimkechak, oziq- ovqat mahsulotlari yuborib turibdi.1997-yil noyabrda AQSh prezidenti rafiqasi Hillary clintonning O zbekistonga tashrifi ikki mamlakat o rtasidagi samarali ʻ ʻ aloqalarni rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega bo ldi. ʻ 1997-yil 9-11-iyunda O zbekiston—Amerika qo shma komissiyasining tuzilishi ʻ ʻ AQSh bilan O zbekiston o rtasidagi munosabatlarning yanada mustahkamlanib va ʻ ʻ rivojlanib borayotganligini ko rsatdi. Qo shma komissiya mintaqaviy siyosiy ʻ ʻ muammolarni o z ichiga olgan o zaro manfaatli masalalar, O zbekistonning ʻ ʻ ʻ siyosiy va iqtisodiy islohotlardagi siljishi, harbiy sohada hamkorlik qilish hamda O zbekistonda xorijiy investitsiyalar uchun sharoitlarni muhokama etadi. ʻ 1998-yil 26-27-fevral Vashington shahrida qo shma komissiyaning birinchi, ʻ 1999-yil 24- 25-may Toshkent shahrida ikkinchi majlisi bo lib o tdi. ʻ ʻ Iqtisodiy munosabatlar Bugungi kunda O‘zbekiston va AQSh o‘rtasida mustahkam shartnomaviy-huquqiy baza, jumladan, turli xarakterdagi 100 dan ortiq hujjatlar mavjud. Siyosiy muloqotni mustahkamlash, xususan, mintaqaviy xavfsizlik, terrorizm va uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashish kabi sohalardagi hamkorlikni chuqurlashtirish yuzasidan tashqi ishlar vazirliklari aro siyosiy maslahatlashuvlar muntazam o‘tkazib kelinmoqda. Ikki davlat o‘rtasidagi hamkorlikning muhim yo‘nalishlaridan biri savdo-iqtisodiy sheriklikdir. Tomonlar savdo-iqtisodiy aloqalarni doimiy ravishda kengaytirishga intilib, iqtisodiy aloqalarni mustahkamlashga harakat qilmoqda. O‘zaro savdo so‘nggi uch yil ichida o‘sib bormoqda. Misol uchun, O‘zbekistonning AQSh bilan tovar ayirboshlash hajmi 2022 yil yakuni bo‘yicha 436,8 million dollarni (eksport – 68,5 million dollar, import – 368,3 million dollar) tashkil etib, 2021 yilga (426,3 million dollar) va 2020 yilga (277 million dollar) nisbatan oshganligini ko‘rsatmoqda. O‘zbekiston va AQSh munosabatlari barqaror bosqichga yetdi — Abdulaziz Kamilov Shavkat Mirziyoyev va Donald Tramp prezidentlarining muzokaralari O‘zbekiston va AQSh munosabatlarini barqaror darajaga olib chiqdi, deb ta’kidladi prezidentning tashqi siyosat bo‘yicha maslahatchisi Abdulaziz Kamilov. U shuningdek, Mirziyoyevning BMT Bosh assambleyasidagi tashabbuslarini ham tilga oldi. O‘zbekiston va AQSh munosabatlari barqarorlik va prognoz qilsa bo‘ladigan bosqichiga o‘tdi. Bu haqda prezidentning tashqi siyosat bo‘yicha maslahatchisi Abdulaziz Kamilov “O‘zbekiston 24” telekanaliga bergan intervyusida ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, mamlakatlar o‘rtasidagi munosabatlar ikki shartli bosqichdan o‘tgan. 2017-yilgacha hamkorlik “yetarlicha barqaror bo‘lmagan” va asosan xavfsizlik va Afg‘oniston masalalari bilan cheklangan edi. “Savdo- iqtisodiy yoki investitsiya sohasidagi hamkorlikka kelsak, afsuski, bu borada sezilarli natijalarga erisha olmaganmiz”, — deb ta’kidladi u. 2017-yilda prezident Shavkat Mirziyoyevning hokimiyatga kelishi bilan AQSh bilan yangi bosqich boshlandi. “Prezidentimizning 2018-yilda Vashingtonga amalga oshirgan rasmiy tashrifi strategik sheriklikning yangi davrini boshlab berdi. Va bu bosqich hamkorligimizning deyarli barcha mumkin bo‘lgan sohalarini qamrab olgan keng qamrovli kun tartibini shakllantirish bilan tavsiflanadi. Bu siyosat, bu iqtisodiyot, bu gumanitar hamkorlik, bu ta’lim va tabiiyki, mintaqaviy xavfsizlik masalalari”, — dedi Kamilov. Prezident maslahatchisi aytishicha, Amerika elitasining deyarli barcha vakillari, jumladan, siyosiy doiralar va biznes vakillari mamlakatlar hamkorlikning yangi bosqichi boshlanayotganini tan olmoqda. “Kelajakdagi hamkorligimizning strategik jihatlari muhokama qilingan ikki prezident o‘rtasidagi ushbu muzokaralarning asosiy natijasi shundaki, munosabatlar barqarorlik va prognoz qilish mumkin bo‘lgan bosqichiga o‘tdi”, — dedi Kamilov. Shuningdek, u Shavkat Mirziyoyevning BMT Bosh assambleyasida bildirgan tashabbuslari mamlakat milliy manfaatlariga asoslangani va global ahamiyat kasb etayotganini ta’kidladi. “Tashabbus va takliflar, ular O‘zbekiston Respublikasining hayotiy muhim milliy davlat manfaatlariga bevosita aloqador. Nega ular global? Chunki O‘zbekiston atrofidagi mintaqada mavjud bo‘lgan bir qator chaqiriq va tahdidlar, xavf- xatarlarni faqat keng xalqaro va hatto global darajada hal qilish mumkin”, — dedi Kamilov. U prezident xavfsizlik, ekologiya, Orol dengizi taqdiri va yoshlar masalalarini ustuvor yo‘nalishlar qatorida ko‘rsatayotganini ta’kidladi. “Shundan kelib chiqib, prezident ushbu global tashabbuslarni ilgari surdi. Uning diqqat markazida birinchi navbatda O‘zbekiston, O‘zbekiston va yana bir bor O‘zbekiston,” — dedi maslahatchi. Unga ko‘ra, TIV 2025-yil yakuniga qadar AQSH bilan yangi davrdagi strategik sheriklik aloqalarini yanada chuqurlashtirish choralarini ko‘rishga mas’ul bo‘ladi. Oliy darajadagi tashrifni tashkil etish rejalashtirilgan. Shuningdek, Toshkent shahrida AQSH bilan kengaytirilgan strategik sheriklik muloqotining dastlabki raundini o‘tkazish, “C5+1” formati doirasida hamkorlikni faollashtirish , jumladan, vazirlar uchrashuvi, tegishli “ishchi guruhlar” yig‘ilishlari hamda ushbu format tashkil topganligining 10 yillik yubiley sammitini Samarqandda o‘tkazish masalalarini ishlab chiqish ko‘zda tutilmoqda. Loyiha bilan Parlamentlararo hamkorlik aloqalarini kengaytirish, xususan, Kongress yetakchi a’zolarining O‘zbekistonga tashriflarini amalga oshirish ham rejalashtirilgan. Amerika qit’asi mamlakatlaridan salohiyatli investorlarni O‘zbekistonga jalb qilish, ular ishtirokida turli biznes-forumlar, ko‘rgazmalar va boshqa tadbirlarni tashkil etish orqali savdo-investitsiyaviy hamkorlikni jadallashtirish, AQSH bilan xavfsizlik hamkorlik aloqalarini kengaytirish ham ko‘zda tutilgan. Bundan tashqari, AQSH hukumati tomonidan e’lon qilinadigan inson mezoniga oid turli hisobotlarda O‘zbekistonning yuqori o‘rnini saqlab qolish bo‘yicha yaqin hamkorlik aloqalarini davom ettirish reja qilingan. Ushbu davlat bilan ta’lim, ilm-fan, sog‘liqni saqlash, atrof-muhit va boshqa sohalarda aloqalarni kengaytirish, xususan, universitetlararo hamkorlik, ingliz tilini o‘qitish, fan va ekologiya sohalarida qo‘shma loyihalarni amalga oshirish ham ko‘zda tutilmoqda. O‘zbekiston—AQSH munosabatlari AQSH O‘zbekiston mustaqilligini 1991-yil 25-dekabrda tan olgan. 1992-yil martda esa Toshkentda AQSH elchixonasi ochilgan. 2002-yil martida Vashingtonda tashkil etilgan uchrashuvda O‘zbekiston va AQSH prezidentlari Strategik hamkorlik haqida deklaratsiyani imzolagan. 2018-yil 15—17-may kunlari O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyevning AQSHga birinchi rasmiy tashrifi bo‘lib o‘tdi va uning yakunlari bo‘yicha O‘zbekiston va AQSH o‘rtasidagi strategik sheriklikning yangi davri boshlangani haqida qo‘shma bayonot qabul qilindi . 2020-yil oktyabrida “Xotin-qizlar, tinchlik va xavfsizlik to‘g‘risida AQSH— O‘zbekiston qo‘shma bayonoti” qabul qilingandi. Unda Qo‘shma Shtatlar uchun O‘zbekistonning xotin-qizlar, tinchlik va xavfsizlik bo‘yicha Milliy harakatlar rejasini ishlab chiqishda O‘zbekiston xalqi bilan yonma-yon ishlash katta sharaf ekani aytilgandi. Bayonotning qabul qilinishi ikki mamlakat o‘rtasidagi sheriklikda yana bir ijobiy qadam deya qayd etilgandi. AQSH O‘zbekistonning eng yirik 10 ta savdo hamkoridan biridir. O‘zbekiston- AQSH savdo hajmi 2024-yilda 773,3 million dollarga yetdi. So‘nggi bir necha yil ichida O‘zbekistonda AQSH kapitali ishtirokidagi korxonalar soni ikki barobarga ko’paydi. Markaziy Osiyo mamlakatlari va AQSH yetakchilarining “C5+1” formatidagi birinchi sammiti 2023-yil 19-sentabr kuni bo’lib o’tgan. 2025-yilda ishtirokchi mamlakatlar “C5+1” formati doirasidagi muvaffaqiyatli hamkorlikning o‘n yilligini nishonlaydi. AQSh davlat kotibi Entoni Blinken O‘zbekistonga ilk rasmiy tashrifini amalga oshirdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti yetakchi ilmiy xodimi Farrux Ermanov bu tashrifning ahamiyati va ikki mamlakat o‘rtasidagi munosabatlarning holati haqida so‘z yuritdi. 28 fevral – 1 mart kunlari bo‘lib o‘tgan tashrif doirasida O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Tomonlar ikki tomonlama o‘zaro manfaatli hamkorlikning bugungi holati va istiqbollarini, mintaqaviy va xalqaro ahamiyatga molik dolzarb masalalarni muhokama qildilar. AQSh O‘zbekistonning G‘arbiy yarim shardagi asosiy va ishonchli hamkorlaridan biridir. Ikki davlat o‘rtasidagi chuqur ildiz otgan munosabatlar so‘nggi yillarda yangi bosqichga ko‘tarildi. O‘zaro munosabatlar tarixi shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston mustaqilligini birinchilar qatorida tan olgan Qo‘shma Shtatlar 30 yil davomida eng ishonchli hamkorlardan biri bo‘lib qolmoqda. Ikki tomonlama munosabatlar mustahkam poydevorda shakllangan va an’anaviy tarzda ishonchli xarakterga ega. Ikki davlat o‘rtasida diplomatik aloqalar o‘rnatilganidan buyon o‘zaro manfaatli hamkorlikni mustahkamlash borasida katta ishlar amalga oshirildi. Bunda 2002 yilda imzolangan O‘zbekiston bilan AQSh o‘rtasida strategik sheriklik va hamkorlik asoslari to‘g‘risidagi deklaratsiya hal qiluvchi rol o‘ynadi. O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2018 yil 15-17 may kunlari Qo‘shma Shtatlarga rasmiy tashrifi O‘zbekiston-AQSh sherikligi rivojiga kuchli turtki bo‘ldi. Bu AQSh yuqori martabali rahbarlari, biznes va akademik soha vakillari tomonidan ko‘p qirrali va o‘zaro manfaatli ikki tomonlama hamkorlikni qayta faollashtirgan tarixiy voqea sifatida e’tirof etildi. 2020 yil noyabr oyida O‘zbekiston va AQSh har yili o‘tkaziladigan ikki tomonlama maslahatlashuvlarni Strategik sheriklik muloqotiga aylantirishga qaror qildi. Uning doirasida tomonlar siyosat, xavfsizlik, iqtisod va insoniy o‘lchovlar bo‘yicha yaqin hamkorlikni rivojlantirmoqda. Ta’kidlash joizki, Qo‘shma Shtatlarning amaldagi ma’muriyati davrida Toshkent va Vashington o‘zaro munosabatlarning ishonchga asoslangan xarakterini yanada mustahkamlash va o‘zaro hamkorlikning barcha sohalarida strategik sheriklikni yangi bosqichga olib chiqish uchun intiqlik bilan sa’y-harakatlarini davom ettirmoqda ю Keyingi yillarda parlamentlararo aloqalar, xavfsizlik, huquqiy soha va mudofaa vazirliklari orqali hamkorlik sezilarli darajada faollashdi. Ikki davlatning yetakchi ekspertlari mazkur yo‘nalishlarda tajriba almashish, davlat organlari o‘rtasidagi munosabatlarning tashkiliy-huquqiy masalalarini muhokama qilish maqsadida bir necha bor uchrashgan. Bir so‘z bilan aytganda, davlatlar o‘rtasida siyosiy o‘zaro ishonch o‘rnatilgan bo‘lib, bu boshqa sohalardagi sheriklik uchun asos bo‘lib xizmat qilmoqda. Bugungi kunda O‘zbekiston va AQSh o‘rtasida mustahkam shartnomaviy-huquqiy baza, jumladan, turli xarakterdagi 100 dan ortiq hujjatlar mavjud. Siyosiy muloqotni mustahkamlash, xususan, mintaqaviy xavfsizlik, terrorizm va uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashish kabi sohalardagi hamkorlikni chuqurlashtirish yuzasidan tashqi ishlar vazirliklari aro siyosiy maslahatlashuvlar muntazam o‘tkazib kelinmoqda. Ikki davlat o‘rtasidagi hamkorlikning muhim yo‘nalishlaridan biri savdo-iqtisodiy sheriklikdir. Tomonlar savdo-iqtisodiy aloqalarni doimiy ravishda kengaytirishga intilib, iqtisodiy aloqalarni mustahkamlashga harakat qilmoqda. O‘zaro savdo so‘nggi uch yil ichida o‘sib bormoqda. Misol uchun, O‘zbekistonning AQSh bilan tovar ayirboshlash hajmi 2022 yil yakuni bo‘yicha 436,8 million dollarni (eksport – 68,5 million dollar, import – 368,3 million dollar) tashkil etib, 2021 yilga (426,3 million dollar) va 2020 yilga (277 million dollar) nisbatan oshganligini ko‘rsatmoqda. Shu bilan birga, tomonlar bugungi kunda O‘zbekistonda savdo-iqtisodiy hamkorlik ko‘lamini sezilarli darajada oshirishi mumkin bo‘lgan ishbilarmonlik tashabbuslari uchun keng imkoniyatlar mavjudligini hisobga olib, joriy yilda o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi sezilarli darajada oshishini kutmoqda. Ikki tomonlama munosabatlarni mustahkamlashda madaniy-gumanitar aloqalar katta ahamiyatga ega. Bu boradagi hamkorlik ham ikki mamlakat xalqlarining diqqat markazida. AQSh hukumati mamlakatda ta’lim sifatini oshirish, ta’lim bazasini yaxshilash va o‘qituvchilarning kasbiy mahoratini mustahkamlash bo‘yicha amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarni olqishlaydi. Tomonlar ta’lim sohasida qo‘shma loyihalarni amalga oshirishdan manfaatdor va ilm-fan sohasida hamkorlikni yanada chuqurlashtirish tarafdori. Sog‘liqni saqlash, atrof- muhitni muhofaza qilish, axborot texnologiyalari, qishloq xo‘jaligi, seysmologiya va boshqalar istiqbolli yo‘nalishlar sifatida belgilangan. O‘zbekiston va AQSh o‘rtasidagi konstruktiv hamkorlik ham ko‘p tomonlama formatda, xususan, global va mintaqaviy kun tartibidagi masalalar bo‘yicha BMT va C5+1 doirasida amalga oshirilmoqda. Yuqoridagilarni sarhisob qiladigan bo‘lsak, ishonch bilan aytish mumkinki, AQSh davlat kotibi Entoni Blinkenning O‘zbekistonga birinchi rasmiy tashrifi ikki davlatning siyosiy muloqotni mustahkamlash, savdoiqtisodiy hamkorlikni kengaytirish va chuqurlashtirishga, sarmoyaviy, madaniy-gumanitar hamkorlikka intilishini tasdiqlaydi. Shubhasiz, uning natijalari ikki tomonlama munosabatlarni yanada rivojlantirishda yangi ijobiy tendensiyalarni keltirib chiqaradi va hamkorlikning yangi istiqbolli yo‘nalishlarini aniqlash imkonini beradi. 1992 yil 19 fevral tarixga O‘zbekiston va AQSH o‘rtasida diplomatik munosabat o‘rnatilgan kun sifatida muhrlangan. O‘tgan davr mobaynida keng ko‘lamli, uzoq muddatga mo‘ljallangan, ko‘p qirrali aloqalar yo‘lga qo‘yildi. Mamlakatlarimiz siyosiy muloqoti xalqaro huquq me’yorlariga, bir- biri manfaatini hurmat qilishdek umumiy e’tirof etilgan tamoyillarga asoslanadi. O‘zbekiston va AQSH o‘rtasidagi munosabat iqtisodiyot, ta’lim, xavfsizlik, madaniyat va boshqa turli muhim sohalardagi sheriklikni qamrab oladi. AQSH O‘zbekistonning asosiy savdo hamkorlaridan biri sifatida mintaqani rivojlantirish va demokratik institutlarni mustahkamlashga yordam ko‘rsatib keladi. 1992 yil 16 mart kuni O‘zbekistonda AQSH elchixonasi, 1993 fevral oyida AQSHda mamlakatimiz elchixonasi ochilgan. O‘zaro munosabatni mustahkamlashda, ayniqsa, 2022 yil imzolangan O‘zbekiston Respublikasi va Amerika Qo‘shma Shtatlari o‘rtasidagi Strategik sheriklik va hamkorlik asoslari deklaratsiyasi muhim ahamiyat kasb etdi. Prezident Shavkat Mirziyoyevning 2018 yil 15-17 may kunlari AQSHga amalga oshirgan rasmiy tashrifi AQSH oliy rahbariyati, ishbilarmon va akademik doira vakillari tomonidan ko‘p qirrali va o‘zaro manfaatli hamkorlik rivojiga yangicha sur’at bag‘ishlagan tarixiy voqea sifatida e’tirof etildi. 2020 yil noyabr oyida O‘zbekiston va AQSH yillik ikki tomonlama maslahatlashuvni Strategik hamkorlik muloqotiga aylantirish qarorini ma’qulladi. Ayni jarayonda siyosat, xavfsizlik, iqtisodiyot, ta’lim sohalaridagi yaqin hamkorlik jadal rivojlanmoqda. 2023 yil 19 sentyabr kuni Nyu-Yorkdagi bosh qarorgohda BMT Bosh Assambleyasi 78-sessiyasi doirasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev chiqish qilib, ahillik va amaliy hamkorlik ruhini saqlab qolish, mamlakatlarni umumiy manfaatlar mavjud qarama-qarshiliklardan ustun bo‘lishi asosida birlashtirish lozimligini ta’kidladi. Davlatimiz rahbari global tahdidlarga qaramay, mamlakatimiz barqaror o‘sish sur’atini namoyish etayotganini qayd etdi. So‘nggi olti yil davomida yalpi ichki mahsulot bir yarim barobardan ko‘proq oshdi. Asosiy maqsad – 2030 yilga borib, ushbu ko‘rsatgichni ikki barobar oshirish. Shuningdek, yaqin yillar ichida Jahon savdo tashkilotiga qo‘shilish ham ustuvor vazifalardan biridir. Aholining turmush darajasini oshirishga qaratilgan siyosat samarasi o‘laroq, 2017 yildan buyon mamlakatimizda qashshoqlik darajasi ikki barobar kamaydi. 2030 yilgacha ayni ko‘rsatkichni 7 foizgacha kamaytirish ko‘zda tutilgan. So‘nggi yillarda parlamentlararo aloqa, xavfsizlik, huquq sohalari va mudofaa vazirliklari o‘rtasidagi hamkorlik ancha faollashdi. Ikki mamlakatning yetakchi ekspertlari almashinuvi, davlat idoralari munosabatiga oid tashkiliy-huquqiy masalalar muhokamasi izchil tus oldi. Davlatlar o‘rtasida yuzaga kelgan siyosiy o‘zaro ishonch boshqa yo‘nalishlarda ham hamkorlik uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. O‘zbekistonning qator oliy o‘quv yurtlari Xopkins, Vashington, Indiana, Kaliforniya, Ogayo, Arizona universitetlari va boshqa oliy ta’lim muassasalari bilan aloqa o‘rnatgan. 2019 yil sentyabrda Toshkentda Vebster universiteti filiali ochildi. “Ochiq eshiklar” xalqaro ta’lim almashinuvi hisobotiga ko‘ra, 2022 yil AQSHda tahsil olayotgan o‘zbekistonlik talabalar soni ilk bor 1000 nafardan oshib, 2022/23 o‘quv yilida 1089 vatandoshimiz okean ortida ta’lim olgan. AQSH hukumati mamlakatimizda ta’lim sifatini yaxshilash, o‘quv bazasini takomillashtirish, o‘qituvchilar kasbiy ko‘nikmasini oshirishga qaratilgan tizimli islohotni olqishlaydi. Tomonlar ta’lim sohasida qo‘shma loyihalar amalga oshirishdan manfaatdor, ilm-fan sohasidagi sheriklikni yanada chuqurlashtirish tarafdori. Sog‘liqni saqlash, atrof-muhit muhofazasi, IT, qishloq xo‘jaligi, seysmologiya kabi sohalar istiqbolli yo‘nalishlar sifatida belgilangan. Umuman, bugungi kunda O‘zbekiston – AQSH muloqoti xalqaro huquqning umumiy e’tirof etilgan tamoyili va me’yoriga amal qilish, ikki davlat suvereniteti, mustaqilligi, hududiy yaxlitligini hurmatlash, bir-biri manfaatini hisobga olish va demokratik qadriyatlarga sodiq qolish xususiyatiga asoslangan. Dunyoda global geosiyosiy jarayonlar keskin sur’at bilan rivojlanayotgan bir davrda, mamlakatimiz tashqi siyosatining ustuvor yo‘nalishlari orasida AQSH bilan hamkorlik alohida o‘rin tutadi. Mamlakatimiz mustaqillikka erishgan ilk kunlardanoq bu davlat bilan munosabatlarini yo‘lga qo‘ygan bo‘lsa-da, so‘nggi yillarda bu aloqalar sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarildi. Ayni vaqtda O‘zbekiston va AQSH munosabatlarida tub burilish kuzatilmoqda. Agar tarixga nazar tashlaydigan bo‘lsak, mustaqillikning ilk davridanoq mamlakatimiz Amerika bilan diplomatik aloqalarni o‘rnatgan. Lekin ayni paytda Prezident Shavkat Mirziyoyevning qat’iy siyosiy irodasi va ochiq tashqi siyosat yo‘nalishi tufayli bu munosabatlar yangi sifat bosqichiga ko‘tarildi. Bugun biz ikki davlat aloqalariga to‘xtaladigan bo‘lsak, birinchi navbatda, ularning amaliy natijalarini nazarda tutamiz. Tovar ayirboshlash hajmining sezilarli oshishi, yirik amerikalik korporatsiyalar va moliyaviy institutlarning mamlakatimizga qiziqishi ortishi, sarmoya kiritish bo‘yicha amaliy kelishuvlar – bularning barchasi O‘zbekiston taraqqiyotiga xizmat qilayotgani shubhasiz. Aynan shu nuqtada bir muhim jihatni ta’kidlash lozim: ya’ni O‘zbekiston va AQSH hamkorligi orqali olinayotgan samaralar, avvalo, xalq farovonligini oshirishga qaratilgan. Yangi ish o‘rinlari, zamonaviy texnologiyalar, malakali mutaxassislar tayyorlash imkoniyatlari va iqtisodiy barqarorlik – bular xalqlarimiz hayotida yaqqol seziladigan o‘zgarishlar sirasiga kiradi. Misollarga murojaat qilaylik: ikki davlat o‘rtasidagi savdo aloqalari so‘nggi yillarda sezilarli darajada kengaydi. 2024-yilda tovar aylanmasi tarixda ilk bor 882 million dollarga yetdi. Bu 2023-yilga nisbatan 15 foizga ko‘p, so‘nggi sakkiz yil ichida esa to‘rt barobar o‘sish demakdir. Shundan 317 million dollari eksport ulushiga to‘g‘ri keldi (oldingi yilga nisbatan 29,1 foiz o‘sish), ya’ni O‘zbekistondan AQSHga yuborilgan mahsulot hajmi ikki barobar oshdi. Bu ko‘rsatkich mamlakatimiz ishlab chiqaruvchilarining Amerika bozoriga kirib borishi barqaror yo‘nalishga aylanganini ko‘rsatadi. Eksport tarkibiga e’tibor qaratadigan bo‘lsak, unda qishloq xo‘jaligi, oziq-ovqat hamda to‘qimachilik va gilam mahsulotlari, qurilish materiallari yetakchi o‘rinni egallaydi. Bu esa ikki jihatdan muhim. Birinchisi, O‘zbekistonning sanoat va agrar sektori mahsulotlari AQSH bozorida raqobatbardosh ekani isbotlanmoqda. Ikkinchisi, eksport geog rafiyasi diversifikatsiya qilinib, Yevropa va Rossiya bozorlari bilan birga AQSH yo‘nalishi ham mustahkamlanmoqda. Bilamizki, AQSH dunyodagi eng yirik sarmoyador mamlakatlardan biri hisoblanadi. Uning moliyaviy salohiyatidan samarali foydalanish mamlakatimiz iqtisodiyoti uchun katta imkoniyatlar yaratadi. So‘nggi yillarda qator transmilliy korporatsiyalar bilan imzolangan shartnomalar buning yaqqol dalilidir. Nazarimizda, O‘zbekiston va AQSH munosabatlarida bugun o‘ziga xos tarixiy sahifa ochildi. Ya’ni do‘stona muloqot, ishonch va pragmatik hamkorlik namoyon bo‘lmoqda. Prezidentimiz tashabbusi bilan olib borilayotgan ochiqlik siyosati, shubhasiz, mamlakatimiz iqtisodiyotida yangi bir davrni boshlab bermoqda. Albatta, mamlakatlar o‘rtasidagi munosabatlar faqat imzolanayotgan rasmiy hujjatlar yoki bayonotlar bilan emas, balki davlat rahbarlarining samimiy muloqotlari orqali mustahkamlanadi. Shu ma’noda aytish mumkinki, O‘zbekiston va AQSH Prezidentlarining o‘zaro muloqotlari ikki davlat aloqalari tarixida burilish yasamoqda. Jonli misol shuki, Nyu-York shahrida BMT Bosh Assambleyasining 80-yubiley sessiyasi doirasida bo‘lib o‘tgan uchrashuvda bu yana bir bor o‘z isbotini topdi. Prezidentlar orasidagi suhbat nafaqat rasmiy diplomatik ruhda, balki samimiylik va ishonchga asoslangan holda kechdi. Bu esa mamlakatlar o‘rtasidagi munosabatlarning haqiqiy strategik sheriklik bosqichiga ko‘tarilganidan dalolat beradi. O‘zbekiston tashqi siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan yana biri muvozanatli va ochiq muloqot olib borilayotganidir. AQSH bilan muloqotda ham aynan shunday yo‘l tutilmoqda. Prezident Shavkat Mirziyoyevning qat’iy va ochiq bayonotlari, amaliy tashabbuslari amerikalik siyosiy va biznes doiralari tomonidan ham yuqori baholanayotganiga barchamiz guvohmiz. Prezident Trampning “Prezident Mirziyoyev – bir so‘zli inson” degan ta’rifi bejiz emas. Bu so‘zlar nafaqat ikki yetakchi o‘rtasidagi shaxsiy ishonch, balki butun davlatlararo munosabatlarning ochiqligi va samimiyatini ifoda etadi. Shuni alohida ta’kidlash lozimki, siyosiy muloqotning samarasi iqtisodiy sohada ham o‘z aksini topmoqda. Nyu-Yorkda o‘tkazilgan ishbilarmonlik forumlari, amerikalik investorlar bilan bo‘lib o‘tgan muzokaralar natijasida fuqaro aviatsiyasi, tog‘-kon sanoati, moliya va innovatsiyalar, kimyo, energetika va boshqa ustuvor yo‘nalishlarda umumiy qiymati 100 milliard dollardan ziyod bo‘lgan shartnomalar va istiqbolli loyihalar portfeli shakllantirildi. Bu shartnomalar faqat raqam emas. Ularning har birida xalqimiz hayotiga to‘g‘ridan to‘g‘ri ta’sir ko‘rsatadigan yirik loyihalar mujassam. Masalan, energetika sohasida Amerika kompaniyalari bilan yirik inves titsiya bitimlari tuzilib, mamlakatimizda barqaror va ekologik toza energiya manbalarini yaratish rejalashtirilgan. Moliya bozorida “Citigroup”, “Franklin Templeton”, “BNY Mellon”, “BlackRock” kabi yirik korporatsiyalar bilan kelishuvlarga erishildi. Bu esa milliy kapital bozorini rivojlantirish, IPO jarayonlarini samarali yo‘lga qo‘yish imkonini yaratadi. Aviatsiya sohasida “Boeing” bilan 22 ta zamonaviy samolyot xaridi bo‘yicha bitim imzolandi. Bu nafaqat yurtimiz avia parkini yangilaydi, balki mamlakatimizni global aviatsiya bozoridagi nufuzini oshiradi. Fikrimizcha, O‘zbekiston va AQSH o‘rtasidagi siyosiy muloqotlar va iqtisodiy kelishuvlar o‘zining yana bir asosiy jihati bilan g‘oyat ahamiyatli: ularning markazida xalq manfaati turibdi. Ish o‘rinlari yaratish, yangi texnologiyalarni jalb qilish, iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash – barchasi odamlar hayoti sifatini yaxshilashga xizmat qiladi. Siyosiy muloqot qanchalik samimiy bo‘lsa, iqtisodiy hamkorlik ham shunchalik samarali bo‘ladi. Prezidentlar o‘rtasidagi ishonchli munosabatlar esa ikki davlat uchun ham ulkan istiqbollar eshigini ochmoqda. Har qanday davlatning iqtisodiy taraqqiyotida xalqaro hamkorlik, ayniqsa, yirik biznes va moliya kompaniyalari bilan yo‘lga qo‘yilgan aloqalar beqiyos ahamiyat kasb etadi. Nyu-York shahrida Prezident Shavkat Mirziyoyevning AQSHning yetakchi biznes vakillari bilan uchrashuvlari aynan shunday muhim voqea sifatida tarixga kirdi. Bu muloqotlarda imzolangan shartnomalar, tuzilgan kelishuvlar bir qarashda raqamlar va hujjatlardek ko‘rinsa-da, aslida ularning zamirida yuzlab ish o‘rinlari, minglab oilalarning farovon hayoti, mamlakatning kelgusi iqtisodiy yo‘nalishlari mujassam. Uchrashuvlarda “Traxys”, “FLSmidth”, “McKinsey”, “Go Green Partners” kabi kompaniyalar bilan bitimlar imzolandi. Ushbu kelishuvlar qazib olish va qayta ishlash sohasiga zamonaviy texnologiyalarni joriy etishga qaratilgan. Bu degani O‘zbekiston nafaqat xom ashyo eksportiga tayanadi, balki qo‘shimcha qiymatli mahsulot ishlab chiqarish orqali jahon bozorida o‘z mavqeini mustahkamlaydi. Shuningdek, “yashil iqtisodiyot”ga oid kelishuvlar mamlakatimizda barqaror taraqqiyoti uchun asos yaratmoqda. Yangi texnologiyalar orqali tabiatni asrab- avaylash, energiya resurslarini tejash, ekologik holatni yaxshilash – bularning barchasi kelajak avlod uchun ham boy merosdir. Mamlakatimiz iqtisodiyotida kapital bozorini rivojlantirish uzoq yillardan buyon dolzarb masala bo‘lib kelayotgandi. Endi esa bu yo‘nalishda ulkan qadamlar qo‘yilmoqda. AQSHning yirik moliyaviy korporatsiyalari — “BlackRock”, “Franklin Templeton”, “Citigroup”, “BNY Mellon” bilan tuzilgan kelishuvlar yurtimizda moliya bozorini tubdan rivojlantirishga xizmat qiladi. Ayniqsa, “Franklin Templeton” bilan qo‘shma investitsiya fondi tashkil etilishi katta strategik ahamiyatga ega. Bu orqali mamlakatimizga to‘g‘ridan to‘g‘ri sarmoyalar oqimi oshadi, davlat korxonalarini transformatsiya qilish va IPO jarayonlarini samarali amalga oshirish imkoniyatlari paydo bo‘ladi. Amerika bilan hamkorlikdagi eng yirik kelishuvlardan biri “Boeing” korporatsiyasi bilan tuzilgan shartnoma bo‘ldi. Unga ko‘ra, “Uzbekistan Airways” 22 ta zamonaviy “Dreamliner” samolyotini xarid qiladi. 8 milliard dollarlik ushbu bitim nafaqat O‘zbekis ton uchun, balki AQSH uchun ham katta ahamiyatga ega. Chunki bu bitim orqali Amerikada 35 mingdan ortiq yangi ish o‘rni yaratiladi. O‘zbekiston uchun esa bu kelishuv aviatsiya sohasini modernizatsiya qilish, yurtimizning xalqaro aviaqiymatlar bozoridagi raqobatbardoshligini oshirish, sayyohlik imkoniyatlarini kengaytirish demakdir. AQSHning yetakchi tibbiyot muassasasi “Cleveland Clinic” bilan hamkorlik esa sog‘liqni saqlash sohasini yangi bosqichga olib chiqadi. “Akfa group” bilan hamkorlikda tashkil etiladigan zamonaviy klinika nafaqat yurtimiz aholisiga, balki butun Markaziy Osiyo davlatlari fuqarolariga ham xizmat qiladi. Bu esa O‘zbekistonni mintaqaviy tibbiy markaz sifatida shakllantirish yo‘lidagi muhim qadam hisoblanadi. Ochig‘ini aytganda, har bir bitim ortida xalqimiz manfaati yotibdi. Ish o‘rinlari, zamonaviy texnologiyalar, yangi imkoniyatlar bularning barchasi “Yangi O‘zbekiston”ning amaliy taraqqiyot yo‘lini belgilab beradi. Biznes vakillari bilan imzolangan shartnomalarni qog‘ozdagi raqam sifatida emas, balki oddiy fuqarolar hayotida o‘zgarish olib keladigan aniq qadam sifatida ko‘rish lozim. Dunyo siyosatida shunday holatlar borki, ular rasmiy protokollardan ko‘ra insonning samimiy qiyofasi orqali o‘z ifodasini topadi. Davlat rahbarlari o‘rtasidagi munosabatlarda ham bu jihat muhim ahamiyatga ega. Chunki siyosatda ishonch va do‘stona muhit yo‘q joyda, hatto eng yirik kelishuvlar ham xavf ostida qolishi mumkin. Shu ma’noda Prezident Shavkat Mirziyoyev va AQSH Prezidenti Donald Tramp o‘rtasidagi muloqotlarda kuzatilayotgan samimiylik va ishonchni alohida ta’kidlash kerak. Nyu-York shahrida, BMT Bosh Assambleyasining 80-yubiley sessiyasi doirasida o‘tgan uchrashuvda ham ana shu muhit yaqqol namoyon bo‘ldi. Prezidentimiz muloqot chog‘ida AQSH yetakchisini xalqaro maydondagi muvaffaqiyatlari bilan tabriklab, uning tinchlikparvar tashabbuslarini qo‘llab- quvvatlashini bildirdi. Donald Tramp esa O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohot larga yuqori baho berdi. E’tiborga molik jihati, Tramp shaxsan Truth Social tarmog‘ida post qoldirib, Prezident Mirziyoyevni “bir so‘zli inson” sifatida ta’rifladi. Bu ta’rif nafaqat davlatimiz rahbarining shaxsiy nufuzi, balki O‘zbekistonning xalqaro obro‘si tobora ortib borayotganini ham ko‘rsatadi. Siyosatda bunday ibora kamdan-kam hollarda ishlatiladi. Ijtimoiy tarmoqqa joylangan post millionlab odamlarga yetib bordi. Bu xabar xalqaro ommaviy axborot vositalarida keng yoritildi, tahlilchilar tomonidan muhokama qilindi. Demak, Trampning so‘zlari rasmiy diplomatik kanallardan tashqari ommaviy fikrda ham O‘zbekistonga ijobiy imij yaratdi. Bu postda “ulkan bitim” so‘zi bilan birga kelajakdagi hamkorlikka ishora ham bor. Trampning munosabati shundan dalolat beradiki, AQSH rahbariyati O‘zbekiston bilan uzoq muddatli, barqaror sheriklikdan manfaatdor. Davlat rahbarlari muloqoti faqat ikki hukumat yoki elita o‘rtasidagi aloqa emas. U orqali xalqlar ham yaqinlasha boradi. Mirziyoyev va Tramp suhbatlarida ikki davlat fuqarolari uchun amaliy foyda keltiradigan loyihalarga alohida e’tibor qaratildi. Umuman olganda, ikki yetakchi o‘rtasidagi samimiy munosabatlar strategik hamkorlikka yanada kuch qo‘shmoqda. Agar muloqotlar sovuq rasmiylik bilan o‘tganida, kelishuvlar ham bunday keng qamrovli bo‘lmasdi. Samimiyat esa har qanday munosabatning eng ishonchli poydevori hisoblanadi. Shu bois aytish mumkinki, bugun O‘zbekiston va AQSH munosabatlari strategik sheriklikdan do‘stona ittifoqchilik bosqichiga ko‘tarilib bormoqda. Chunki ikki davlat yetakchilari muloqotidagi samimiylik xalqlar o‘rtasidagi yaqinlikka aylanmoqda. Bilamizki, BMT Bosh Assambleyasi bu dunyodagi eng nufuzli siyosiy minbardir. U yerda yangragan har bir so‘z, har bir chaqiriq xalqaro jamoatchilik tomonidan diqqat bilan kuzatiladi. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning BMT 80-yubiley sessiyadagi nutqi ana shunday ahamiyatli tarixiy chiqishlardan biri bo‘ldi. Alohida qayd etish kerakki, Prezidentimizning bu nutqi O‘zbekiston tashqi siyosiy strategiyasining barcha yo‘nalishlarini qamrab olgan kompleks dastur sifatida namoyon bo‘ldi. Men ushbu nutqni tinglar ekanman, bir narsani yana bir bor angladim: bugungi O‘zbekiston faqat o‘zining milliy manfaatlarinigina emas, balki butun jahon hamjamiyatining dolzarb muammolarini hal etishda ham faol ishtirok etmoqda. Prezident nutqida, eng avvalo, tinchlik masalasiga qayta-qayta to‘xtalib o‘tildi. Jahondagi ko‘plab nizolar, qurolli to‘qnashuvlar va geosiyosiy qarama-qarshiliklar fonida bu chaqiriqning ahamiyati beqiyos. Biz dunyoda tinchlik-osoyishtalikni ta’minlash uchun ochiq muloqot va hamkorlikdan boshqa yo‘l ko‘rmaymiz, degan fikr zamirida butun dunyo davlatlariga qaratilgan samimiy da’vat yotibdi. Prezidentimiz nutqida iqlim o‘zgarishi, oziq-ovqat xavfsizligi, energiya taqchilligi kabi masalalarga ham alohida e’tibor qaratildi. Bu muammolarning har biri insoniyat taqdiri bilan bog‘liq. Ayniqsa, “yashil iqtisodiyot” g‘oyasini ilgari surish, ekologik barqarorlikni ta’minlash borasidagi chaqiriqlar nafaqat yurtimiz uchun, balki butun dunyo uchun dolzarb ahamiyatga ega. Shu bilan birga, nutqda mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlar, kambag‘allik darajasini qisqartirish, ta’lim va ilm-fanga ustuvor ahamiyat berish, gender tenglik va sog‘liqni saqlash tizimini takomillashtirish kabi masalalarga ham alohida urg‘u berib o‘tildi. Bu esa Yangi O‘zbekistonning global maydonda ham adolatli va taraqqiyparvar davlat sifatida yuksalib borayotganidan dalolatdir. Mintaqaviy hamjihatlikka oid fikrlar, ya’ni Markaziy Osiyoni yaqin qo‘shnichilik va sheriklik makoni sifatida shakllantirish g‘oyasi alohida e’tiborga molik. Chunki bu yo‘lda so‘nggi yillarda qo‘lga kiritilgan natijalar haqiqatan ham tarixiy ahamiyatga ega. Yopiq chegaralar davri tarixda qolgani, savdo va investitsiyalar hajmi bir necha barobarga o‘sgani, qo‘shma loyihalarning ko‘payishi bu xalqlarimizning kelajak farovonligi uchun xizmat qiladigan amaliy natijalardir. Shuningdek, nutqda Afg‘onistonda barqarorlikni ta’minlash, Falastin-Isroil muammosini “ikki xalq – ikki davlat” tamoyili asosida hal etish, Ukraina atrofidagi vaziyatni diplomatik yo‘llar bilan tartibga solish kabi tashabbuslar O‘zbekiston tashqi siyosatining muvozanatli va tinchlikparvar yo‘nalishini namoyon etdi. Prezidentimiz tomonidan iqlim o‘zgarishi va suv resurslari taqchilligiga oid bildirilgan takliflar esa faqat mamlakatimiz uchun emas, balki butun jahon hamjamiyati uchun hayotiy ahamiyatga ega. Xususan, Orolbo‘yida amalga oshirilayotgan ishlar, “yashil makon” dasturi, suv inqirozini hal qilish uchun global forum tashkil etish tashabbusi bugungi kunning eng dolzarb vazifalaridir. Aytish mumkinki, Prezidentimiz nutqi nafaqat davlat rahbarining pozitsiyasi, balki butun xalqimizning adolat, tinchlik va taraqqiyot yo‘lidagi umumiy irodasini ifoda etdi. Bugungi kunda Yangi O‘zbekistonning tashqi siyosatdagi ochiqlik va pragmatizm tamoyillari xalq diplomatiyasi, parlament faoliyati va jamoatchilik muloqotida ham o‘z ifodasini topishi zarur. Umuman olganda BMT minbaridan so‘zlangan nutq bugungi mamlakatimiz tashqi siyosiy kursining uyg‘unligini ko‘rsatadi. Bir tarafdan, mamlakat global masalalarda mas’uliyatli ishtirokchi sifatida ko‘rinayotgan bo‘lsa, ikkinchi tarafdan, ikki tomonlama munosabatlarda amaliy natijalarga erishmoqda. Prezidentimiz BMT minbaridan nafaqat davlat rahbari sifatida, balki xalqimizning haqqoniy va adolatli ovozi sifatida nutq so‘zladi. Uning so‘zlari — tinchlikka, hamkorlikka va insonparvarlikka da’vatdir. Ushbu nutqni tinglar ekanman, yuragimda ikki xil tuyg‘u uyg‘ondi: faxr! Chunki Prezidentimizning fikrlari xalqaro hamjamiyat oldida O‘zbekistonning obro‘- e’tiborini yanada oshirdi. Ikkinchisi esa mas’uliyat! Chunki aytib o‘tilgan har bir tashabbus, har bir chorlov biz deputatlar, siyosiy partiyalar, jamiyat vakillari zimmasiga ham yangi vazifalar yuklaydi. Biz ushbu kuzatuvlarimiz doirasida O‘zbekiston – AQSH munosabatlarining turli qirralarini imkon qadar tahlil qilishga harakat qildik. Siyosiy muloqotlar, iqtisodiy kelishuvlar, biznes vakillari bilan uchrashuvlar, Prezidentlar muloqotidagi samimiylik, ijtimoiy tarmoqdagi fikrlar va albatta, BMT minbaridan yangragan nutq. Bu jarayonlarni bir-biriga bog‘lab tahlil etsak, bir muhim haqiqat ko‘zga tashlanadi: yana bir bor ta’kidlaymiz – O‘zbekiston tashqi siyosatining markazida xalq manfaati turibdi! Demak, xulosa shuki, O‘zbekiston – AQSH munosabatlari bugun yangi strategik bosqichga ko‘tarildi. Prezident Shavkat Mirziyoyevning Nyu-York shahriga tashrifi doirasida olib borilgan siyosiy muloqotlar, AQSH biznes vakillari bilan o‘tkazilgan uchrashuvlari va BMTning yuksak minbaridan yangragan g‘oyalari – buning yorqin isbotidir. Men, O‘zLiDeP fraksiyasi vakili sifatida, quyidagi xulosalarni aytishni zarur deb bilaman: Birinchidan, AQSH bilan oliy darajadagi siyosiy muloqotlarda kuzatilayotgan samimiylik va ishonch ruhi mamlakatimiz tashqi siyosatining ochiq va pragmatik yo‘nalishini tasdiqlaydi. Bu muloqotlar nafaqat hukumatlar, balki xalqlar o‘rtasida ham o‘zaro ishonchni mustahkamlaydi. Ikkinchidan, biznes vakillari bilan erishilgan kelishuvlar ortida faqat moliyaviy manfaat emas, balki yuz minglab yangi ish o‘rinlari, yuqori texnologiyalarni jalb etish va iqtisodiy o‘sish turibdi. Uchinchidan, AQSH Prezidenti Donald Trampning Truth Social tarmog‘idagi samimiy posti O‘zbekistonning xalqaro maydondagi obro‘-e’tibori ortib borayotganidan dalolatdir. To‘rtinchidan, Prezidentimizning BMT Bosh Assambleyasidagi nutqi nafaqat milliy, balki global ahamiyatga ega. Unda jahon miqyosida tinchlik, hamkorlik, “yashil iqtisodiyot”, yoshlar va inson huquqlari kabi ustuvor masalalarga aniq taklif va tashabbuslar ilgari surildi. Yangi O‘zbekistonning asosiy maqsadi xalq manfaatini ta’minlash. Prezidentimiz olib borayotgan siyosiy muloqotlar, iqtisodiy kelishuvlar va xalqaro tashabbuslar aynan shu maqsadga xizmat qilmoqda. Shu bois biz, O‘zLiDeP fraksiyasi vakillari bu jarayonlarni qo‘llab-quvvatlaymiz va ularni yurtimiz taraqqiyotining yangi sahifasi sifatida tarixga kirishiga ishonamiz. Foydalanilgan adabiyotlar. 1.G.A.Hidoyatov “ Основы дипломатии ”- 2022. 2. N. Shomiy “Zafarnoma”.-1996 3. O‘zbek diplomatiyasi tarixidan.-2003 4. F.N.Ernazarov “O‘zbekistonning Osiyo davlatlari bilan madaniy aloqalari”.-dis,- 2018. 5. D.B. Sayfullayev “Mustaqillik davrida O‘zbekiston diplomatiyasining shakllanishi va rivojlanishi” .-dis.-2017. 6. “Taraqqiyot va hamkorlik yo‘llarida. O‘zbekiston tashqi siyosati va diplomatiyasi”.-1993. 7. X. Parpiyev “O‘zbekiston diplomatiyasining tarixi va istiqbollari”. Maqola. 2021. 8. Nodirbek Jalilov (2022). OILALARDAGI TAZYIQ VA ZO‘RAVONLIKLARNI OLDINI OLISHDA HUQUQBUZARLIKLAR PROFILAKTIKASI INSPEKTORINING FAOLIYATI. Ta’lim fidoyilari, 03-10 , 129-137. 9. B. Shermuhammedov “Yangi O‘zbekiston-xalqaro diplomatiya markaziga aylanmoqda”. Maqola. 2022. 10. Nodirbek Jalilov (2023). HUQUQBUZARLIKLARNING YAKKA TARTIBDAGI PROFILAKTIKASINING USUL VA SHAKLLARI. Ta’lim fidoyilari, 21, 29-35.
  1. AQSh—Oʻzbekiston munosabatlari
  2. 1999-yilda Oʻzbekiston bilan AQSh oʻrtasidagi tovar aylanmasi
  3. O‘zbekiston va AQSh munosabatlari barqaror bosqi
  4. O‘zbekistonning asosiy savdo hamkorlaridan biri sifatida mintaqani rivojlantirish.
Купить