Davlat belgilari - Юриспруденция - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	29.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	30 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Юриспруденция

Davlat belgilari

Купить

Davlat belgilari Reja : 1. Davlat belgilari tushunchasi 2. Davlat belgilari tarkibiy q ismlari 3. Davlat belgilarining davlat va xuquqni o’rganishdagi axamiyati 4. Davlat belgilarining mazmuni Davlat belgilari

Davlat to‘g‘risidagi, uning tushunchasi, mohiyati va jamiyatdagi roli (o‘rni) to‘g‘risidagi masalalar (savollar) davlatshunoslik borasidagi uzoq davom etib kelayotgan va bahslarga sabab bo‘layotgan masalalar qatoriga kiradi. Ushbu bahslarning asosi nimada? Bular esa kamida 3 ta sabab bilan tushuntiriladi: Birinchidan, aytib o‘tilgan masalalar to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bevosita har xil qatlam, jamiyatdagi sinflar, siyosiy partiyalar va xarakatlarning manfaatlarini ifoda etadi. Ikkinchidan, hech qaysi bir tashkilot bajariladigan ishlarning xilma-xilligi yoki jamiyat taqdiriga ta’sir doirasi yuzasidan davlat bilan tenglasha olmaydi. Uchinchidan, davlat – juda murakkab hamda ikki qarama-qarshiliklarga ega bo‘lgan ijtimoiy-siyosiy hodisadir. Davlatning tushunchasi, mohiyatini, ko‘p tomonli qirralar

mustaqil (suveren) hokimiyatni; xukumatni. G.F.SHershenevichning yozishicha, "Davlatning nomi bilan – bitta hokimiyatga bo‘ysungan, ma’lum xududlarda joylashgan kishilarning ittifoqi" tushuniladi. Davlatga ta’rif berishga K.Marks va F.Engelslar ham bir necha bor e’tibor berishgan. F.Engels davlatga keyinchalik qisqacha shunday ta’rif berdi: "davlat – bir sinfning ikkinchi sinf ustidan ezish uchun ishlatiladigan mashinasidan boshqa narsa emas". Bu tushunchaga V.I.Lenin boshqacharoq o‘zgartirish kiritib, shunday yozadi: "davlat – bu bir sinfning boshqa sinf ustidan xukmronligini qo‘llab- quvvatlab turuvchi mashina". Bu talqinlar fan va rasmiy siyosatda keng tarqatilgan. Lekin bunday ta’riflar shunday davlatlarga mos keladiki, ya’ni qayerda sinfiy ziddiyat va siyosiy q

Yuqorida keltirilgan ta’rif davlat tushunchasini umumiy tomonini ifodalaydi, lekin bu ta’rif zamonaviy yoki hozirgi zamon davlati uchun to‘g‘riroq keladi. Bunda biroq e’tiborni jalb qiladigan tomoni, davlat butun jamiyat va uning barcha fuqarolarining siyosiy tashkilotidir deyilganidir. U muhim ijtimoiy ishlarni boshqaradi, jamiyatning bir butunligini ta’minlaydi, jamiyat uchun hayotiy muhim bo‘lgan funksiyalarni bajaradi. Shu bilan bir vaqtda davlat (asosan huquqiy davlat) fuqarolarning huquq va erkinliklarini kafolatlashga jamiyatda mustahkam va insonparvar bo‘lgan huquq tartibotni qo‘llab-quvvatlashga chaqirilgan. Davlat sinfiy nuqtai nazardan yondoshib quyidagicha ta’rif ham beriladi: Davlat – bir sinfning boshqa sinf ustidan, jumladan kamchilikning ko‘pchilik ustidan xukmronligini qo‘

Elit nazariyasi texnokratlar nazariyasi vakillari ham qo‘llaydilar, ularning fikricha xukmdorlikni, boshqaruvni faqat professional boshqaruvchilar, menedjerlar amalga oshira olishlari mumkin, deyiladi. Demokratik doktrina tarafdorlari esa, hokimiyatning birinchi manbai va tashuvchisi xalqdir, tabiatan va mohiyatan davlat hokimiyati tubdan xalqchil bo‘lib, xalqning manfaatlarini ko‘zlagan xolda va uning nazorati ostida amalga oshirilishi zarur, deyiladi. Marksistik nazariya esa ta’kidlaydiki, siyosiy hokimiyat iqtisodiy hihatdan xukmron sinfga qarashli bo‘lib, uning manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan. Davlat mohiyatini ochishdagi sinfiy yondoshuv - jamiyatshunoslik fanining katta yutug‘idir. Lekin bu yondashuvdan gap-so‘zsiz foydalanish, jumladan barcha va har xil davlatlarga tavsif b

Yoki davlat belgilarining tahlili u to‘g‘risidagi bilimlarni chuqurlashtiradi, uni jamiyatning hech qanday boshqa tashkiliy shakli bilan almashtirib bo‘lmasligini va davlatni muhim ijtimoiy-siyosiy institut ekanligini ravshan ko‘rsatadi. Bu qanday belgilar ekan? 1. Aholining hududiy tashkiliyligi va bu hududiy doira (chegara) da ommaviy hokimiyatning amal qilish. Ijtimoiy tuzumning davlat bo‘lmagan shaklida hududiy tashkiliylik aniq bo‘lmasdan, urug‘ qabila jamoalarining xududlari juda shartli ravishda bo‘lib, qo‘shni jamoalar bilan doimo konfliktlar chiqishiga sababchi bo‘lgan. Davlatga kelsak, uni aniq tashqi chegaraga va ichki ma’muriy-xududiy bo‘linmalarga egaligi oldingisidan ajratib turadi. Davlat o‘z hokimiyati bilan o‘z xududida yashovchi u kim bo‘lishidan, ya’ni uning millati, irq

2. Ommaviy (publichnaya) hokimiyat. Ommaviy hokimiyat deb aytilishining sababi u jamiyat bilan qo‘shilib ketmasdan, uning va butun xalqning nomidan ish ko‘radi. Hokimiyat davlat bo‘lmagan jamiyatda ham amal qilgan, lekin u ijtimoiy hokimiyat bo‘lib, butun urug‘ yoki qabilaning hokimiyati bo‘lgan va o‘z-o‘zidan boshqarish uchun ishlatilgan. U hokimiyatning amaldor yoki apparatga muhtojligi bo‘lmagan. Ommaviy hokimiyatning prinsipial xususiyatlaridan bittasi shundaki, u davlat apparatiga (chinovnik) ega bo‘ladi, ya’ni boshqaruv organlari yoki majburlov organlaridan iborat bo‘ladi. Ommaviy hokimiyat qurollangan kishilar otryadlari (armiya, politsiya) qamoq, sud va majburlov tashkilotlaridan, chinovniklar apparatidan va boshqalardan tashkil topadi. Davlat belgilari tarkibiy kismlari Davlat suv

Davlat hokimiyatining mustahkamligi va erkinligi hoh davlat to‘g‘risida hoh tashqarisida bo‘lishidan qat’iy nazar, barcha masalalarni monopol – erkin yecha olishidir (masalan, sotsialistik davlat lagerida – davlat hokimiyatining mustaqil bo‘lmaganligi, ya’ni kommunistik partiya diktaturasining mavjud bo‘lganligi va h.). 4. Davlat va huquqning muntazam bog‘liqligi. Huquqsiz davlat amal qila olmaydi. Huquq davlatni va davlat hokimiyatini yuridik jihatdan rasmiylashtiradi va unga qonuniy kuch beradi. Davlat o‘z funksiyalarini huquq shakllari orqali amalga oshiradi. Huquq Davlat va davlat hokimiyatining amal qilishini ma’lum qonuniy ramka 9Qolip) ga soladi va uni ma’lum huquqiy rejimga bo‘ysundiradi. Va davlatning huquqga bunday (qaramligi) natijasida huquqiy demokratik davlat shakllanadi. Jam

Jamiyatning siyosiy tizimida davlatning roli va o‘rni quyidagi asosiy momentlar bilan aniqlanadi: Birinchidan , davlat jamiyati takomillashtirish jarayenida ishlab chiqarish qurollari va ishlab chiqishning asosiy egasi sifatida katta ahamiyat kasb etadi hamda har bir kishining manfaatini ko‘zlagan xolda uning rivojlanish yo‘nalishlarini belgilaydi. Ikkinchidan , davlat barcha fuqarolarning tashkiloti bo‘lib yuzaga chiqadi. Uchinchidan, davlat maxsus boshqaruv va majburlov apparatiga ega. To‘rtinchidan , davlat tarmoqlangan (ko‘pqirrali) yuridik tizim quroliga ega bo‘lib, uning yordamida ishontirish va majburlashning turlicha usullarini qo‘llaydi. Beshinchidan , davlat suverenlikka ega. Oltinchidan , u butun mamlakat miqyosida to‘la hokimlikka ega bo‘lgan yagona tashkilot bo‘lib, qonunchili

Davlat – fuqarolik jamiyatini, uning siyosiy tizimi bilan bir butun qilib bog‘lovchi muhim integratsion faktor sifatida yuzaga chiqadi. Har qanday sinfiy faoliyat u yoki bu ko‘rinishda va oxir natijada davlat hokimiyati bilan bog‘liqdir. Tipologiya – keng va juda xilma-xil belgilarga ega bo‘lgan favqulodda qiyin va ko‘pqirrali hodisadir. Bu esa uning har xil tizimlari hamda tasniflarini yaratilishiga olib keldi. Ko‘p asrlik kishilik tarixi biri ikkinchisini o‘rnini egallagan mavjud bo‘lib kelmoqda, bugungi kunda ham ularning soni kam emas. Shuning uchun ham ularning ilmiy jihatdan tasnifi muammosi ahamiyat kasb etadi. Davlatni tarixiy rivojlanishini mantiqiy nuqtai nazardan ifodalovchi, ularni ma’lum bir kriteriyalarga asoslanib guruhlarga birlashtirishga imkoniyat beruvchi tasnif – tipolo

Dunyoviy adabiyotlarda davlatlarni tasniflashning ko‘pgina asoslari taklif etiladi, jumladan ularni demokratik va nodemokratik davlatlarga ajratish to‘g‘risida fikr yuritiladi. Oxirgi paytlarda davlatlarni nisbatan ancha keng tasniflash qo‘llanilmoqda, bularga totalitar, avtoritar, liberal va demokratik davlatlar tasnifi kiradi. Totalitar davlatda barcha narsalar bitta g‘oyaga bo‘ysundirilgan, ya’ni - "davlat – bu hamma narsa, inson – bu xech kim emas". Butun hokimiyat xukmdor elita (qatlam) ning qo‘lida bo‘lib, boshqalar davlat boshqaruvidan chetlashtirilgan. Avtoritar davlatda – haqiqiy (real) hokimiyat ma’lum qatlam (elita) doirasiga tegishli bo‘lib shaxs manfaatlari davlatmanfaatlarining qurboni bo‘ladi. Siyosiy doirada esa "ruxsat etilganidan tashqari barchasi taqiqlanadi&

Uning fikricha, dunyo tarixida 26 ta sivilizatsiya sanab o‘tiladi, jumladan Yegipet, Xitoy, g‘arbiy, diniy (provoslav), Arab, Meksika, Eron, Suriya sivilizatsiyalari va b. Sivilizatsion yondoshuv hoxirgi dunyoning birligi va bir butunligi, umuminsoniyat qadriyatlari ustivorligi g‘oyalariga asoslanadi. Sivilizatsiyaning bir butunligi o‘zaro xarakatlar texnikasidan, ijtimoiy tashkilotlikda, din va falsafada ko‘rinadi. Bundan shu narsa, ya’ni tarixiy materializm – ijtimoiy taraqqiyotning asosiy bazisi bo‘lib ishlab chiqarish va ijtimoiy-iqtisodiy formatsiyalarning rolini ko‘rsatish judayam to‘g‘ri kelmasligi ko‘zga tashlanadi. Boshqacha aytadigan bo‘lsak, sivilizatsion yondoshuvni ham butunlay to‘g‘ri deyish qiyin, u formatsion yondoshuvning o‘rnini egallashga qurbi yetmaydi, lekin ular ma’lu

Quldorlik va feodal tipdagi davlatlar faqat Yevropada amal qilgan (Z.I.Islamov) bo‘lib, qolgan dunyoda esa – Osiyo, Afrika, Amerikada ahamiyatan boshqa ko‘rinishdagi davlatlar bo‘lgan, bu o‘z navbatida davlatlar tipiga sinfiy yondoshuvdan farqli sharqiy yondoshuvni ham borligini bilish imkoniyatini beradi. Haqiqatan, ularni bunday ajratib ko‘rsatishga asos bo‘lgan. Sababi qadimgi davlatlar (Yegipet, Vavilon, Xindiston, Xitoy va b.) sug‘oriladigan yerlar zonasida bundan 5 ming yil oldin paydo bo‘lishgan. Ularning paydo bo‘lish sabablaridan bittasi sug‘orish tizimlarining qurilishi natijasida ishlab chiqarishning birdaniga o‘sishi bo‘ladi. Ishlab chiqarish yoki qishloq xo‘jaligining bunday xarakteri qabilalarning saqlanib qolishini belgilab beradi, chunki bitta oila sug‘orish inshootlarining

qabila (jamoa) va qullarning qarshiliklarini bostirish. Davlat hokimiyatining tashkil etilishi qadimgi sharqda "sharqiy dispotiya" shaklida ko‘proq ko‘zga tashlanib, hech kim tomonidan cheklanmagan hokimiyat bitta hukmdorga –merosxo‘r monarxga tegishli bo‘lgan, u davlatni kuchli harbiy byurokratik apparat yordami bilan boshqargan. Quldorlik tipidagi davlatlar erta sharqiy davlatlardan ancha keyinroq paydo bo‘ldi. Ular xususiy mulkchilikning paydo bo‘lishi, mulkiy qatlamlarga va jamiyatni sinflarga bo‘linishi natijasida yuzaga keldi. Klassik xarakterga ega bo‘lgan davlatlar Gretsiyada (VIII-VII asrlarda b.e.gacha) va Rimda (VI asr b.e.gacha) tashkil topgan. Quldorlik davlatlarining iqtisodiy bazisi bo‘lib quldorlarning nafaqat ishlab chiqarish qurollari nisbatan hukmronligi, balki u

Feodal ishlab chiqarish munosabatlari asosida oldingi davrda taniqli bo‘lmagan ko‘p davlatlar yuzaga keldi. Bu davlatlarga – Angliya, Fransiya, Germaniya va Rossiya, Chexiya va Polsha, Skandinaviya davlatlari, Yaponiya va b. kiradi. Feodal davlatlarining iqtisodiy bazisi bo‘lib, feodallarning yerga va krepostnoy dehqonlarga nisbatan to‘la bo‘lmagan xususiylik (mulkchilik) hisoblagan. Davlat belgilarining davlat va xuquqni o’rganishdagi axamiyati 1) Asosiy sinflar bo‘lib feodallar bilan krepostnoy dehqonlar bo‘lganlar. Ular bilan birga boshqa ijtimoiy guruhlar ham bo‘lib, ularga shahar xunarmandlari, savdo bilan shug‘ullanuvchilar va boshqalar kirgan. 2) Feodal davlatlarda diktatura quroli bo‘lib, feodallar bilan istiyozli qamlamlar (knyaz, dvoryan, dindorlar) hisoblangan. 3) Feodal davlatl

Davlat belgilarining mazmuni Sotsialistik tipdagi g‘oya va fikrlarni o‘z asarlarida K.Mark, F.Engels, V.Lenin yoritdilar. Aytilishicha, antiekspluatatsiyaga asoslangan davlat prletar revolyutsiyasi natijasida yuzaga keladi hamda bu eski burjuaziya davlatchiligining sinishi bilan bog‘liq bo‘ladi. Bunda davlat hokimiyati ishchilar sinfi boshchiligidagi mehnatkash ommaga qarashli bo‘ladi, deyilgan. Taxmin qilinishicha, pomeshik va kapitalistlarning hokimiyatidan ozod bo‘lgan xalq ishlab chiqarishni natsionalizatsiya qilish sharoitida kutilmagan sakrashlar bilan ishlab chiqarishlarini yuksak pog‘onaga ko‘tardi, fan va texnikaning buyuk taraqqiyotiga erishiladi, butun mehnatkashlar ommasi yangi hayotning faol quruvchilari bo‘lib yashaydi va ularning barchasini davlat boshqaruvichga jalb qilisha

Ijtimoiy va ma’naviy sohada:  Insonparvarlik g‘oyalariga sodiqlik;  Ma’naviyat va ahloqlilikni qayta tiklash;  Qadimgi va zamonaviy madaniy boyliklarni bilish va ko‘paytirish;  Xurfikrlik, vijdon va din erkinligi qoidalarini qaror toptirish;  Ijtimoiy adolat qoidalarini ro‘yobga chiqarish;  Tibbiy xizmatni ta’minlash;  Umum ta’lim olish, kasbni va tegishli maxsus tayyorgarlikni o‘tishni erkin tanlashda barchaga baravar huquq berish;  Ijodning barcha turlarini rivojlantirishning shart-sharoitlarini yaratish. Fuqarolik tinchligi va millatlararo totuvlikni ta’minlash, qonuniylik va huquq tartibotni qaror toptirish mana shunday siyosiy davlat va konstitutsiyaviy tuzumga erishish kalitidir. I.Karimovning asarlarida davlat to‘g‘risidagi asosiy xulosa, bu davlatni bosh islohotchisi bo‘lis

Adabiyotlar: 1. Z.M.Islamov Obshaya teoriya gosudarstva i prava. / T.: 1997. 2. Z.M.Islamov Davlat va huquq umumnazariy masalalari. Davlat nazariyasi. T.: 2000. 3. Teoriya gosudarstva i prava. / M.: Infra. M – Norma, 1997. 4. S.Komarov Teoriya gosudarstva i prava. / M.: 1997. 5. Obshaya teoriya prava. / M.: Izd. MGGU, 1995. 6. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va unga sharhlar. 7. I.Karimovning asarlari: «O‘zbekiston o‘z istiqlol va taraqqiyot yo‘li», «XX1 asr b o‘sag‘asida», O‘zb. 1997. 18

Купить