Eksternallarning salbiy oqibatlarni bartaraf etish - Pedagogika - Slaydlar

Dokument ma'lumotlari

Narxi	3000UZS
Hajmi	4.8MB
Xaridlar	0
Yuklab olingan sana	07 Noyabr 2026
Kengaytma	pptx
Bo'lim	Slaydlar
Fan	Pedagogika

Eksternallarning salbiy oqibatlarni bartaraf etish

Sotib olish

Mavzu: Eksternallarning salbiy
oqibatlarni bartaraf etish

Reja:
Kirish
I bob
II bob
2.1. Metallurgiya korxonalaridan chiqayotgan
chiqindilar
2.2. Og ir metallarning tabiat va inson salomatligiga ʻ
ta siri
ʼ
2.3. Dunyo bo yicha chiqindi muammosi
ʻ
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlari

•
Sanoat tabiatga katta ta’sir
ko‘rsatuvchi, atrof-muhitni
ifloslantiruvchi xo‘jalik tarmog‘i
hisoblanadi. Chunki sanoat tabiiy
xomashyoni olish va uni qayta
ishlashdan to yakuniy mahsulotga ega
bo‘lguncha bo‘lgan jarayonni o‘z
ichiga oladi, shuningdek, ushbu
jarayonga sanoat chiqindilarini atrof-
muhitga tashlanishi ham kiradi.

•
Sanoat tarmoqlarining atrof-muhitga ta’siri
yo‘nalishiga ko‘ra farqlanadi:
•
– atmosferaning ifloslanishiga ta’sir qiluvchi
tarmoqlar: issiqlik energetikasi, metallurgiya, neftni
qayta ishlash, sement ishlab chiqarish;
•
– suv resurslarini ifloslanishiga ta’sir qiluvchi
tarmoqlar: kimyo, neftkimyo sanoati, yog‘ochni
qayta ishlash, ko‘mir, sut-go‘sht sanoati;
•
– yer resurslarini iﬂoslanishi va buzilishiga ta’sir
qiluvchi tarmoqlar: tog‘-kon sanoati va qurilish
mollarini ishlab chiqarish sanoati va boshqalar.

•
Bugungi kunda atrof-muhitni asrab qolishga
qaratilgan barcha chora-tadbirlar sanoatning
ekologizatsiyasi deb atala boshlangan.
•
Sanoat korxonalarini joylashtirishda ekologik omillarni
hisobga olish. Odatda, sanoat korxonalarini
joylashtirishda xomashyo, yoqilg‘i, transport,
energetika, suv va mehnat resurslari kabi bir qator
an’anaviy omillar inobatga olinadi.

•
So‘nggi 10 yilliklarda esa ular qatoriga eng
muhim omil sifatida ekologik omil ham
qo‘shildi. Mazkur omil talablari
quyydagicha bo‘ladi: qurilishi
rejalashtirilayotgan sanoat korxonasi o‘z
faollyati davomida atmosfera va atrof-
muhitga yetkazadigan zarari oldindan
bashoratlanadi; suv va yer resurslariga
yetkaziladigan zarar, sanoat korxonasi
faoliyati davomida chiqaradigan chiqindilar
miqdori, bunday chiqindilarning
utilizatsiyasi masalalari va utilizatsiya
jarayonida atmosfera, suv, yer resurslariga
yetkaziladigan zarar miqdori aniqlanadi.

•
Ekologik omil ma’lum bir hududda ma’lum
bir sohadagi sanoat turini ishga tushirish
yoki tushirmaslikka to‘laqonli asos bo‘la
oladi. Chunki iqtisodiy nuqtayi nazardan
ma’lum sanoat korxonasi hududni
rivojlantirishi mumkin bo‘lsa-da, ekologik
jihatdan u keskin salbiy natija berishi mumkin.

•
Har bir sanoat korxonasini joylashtirishdan
oldin u yerda ekologik ekspertiza o‘tkazilishi
shartdir. Ekologik ekspertiza natijalariga ko‘ra,
qurilishi rejalashtirilayotgan sanoat korxonasidan
olinadigan foyda buzilgan tabiatni tiklash va
ushbu korxona faollyati natijasida yuzaga kelgan
muammolarnn bartaraf etishga ketadigan sarf-
xarajatlardan yuqoriroq bo‘lsagina, bunday
korxonaga faollyat yuritishiga ruxsat beriladi.

•
M е tallurgiyaning atrof-muhitga ta’siri .
M е tallurgiya majmuasi mamlakatimizda t е z
rivojlanayotgan sohalardan biri bo‘lishi bilan
birgalikda atrof-muhitga salbiy ta’sir
ko‘rsatuvchilardan ham hisoblanadi. M е tallurgiya
tabiiy majmualarning barcha tarkibiy qismlariga ta’sir
etadi. Tog‘-kon sanoati tuproq qatlamini buzib,
landshaftlarning «yo‘qolishiga» sabab bo‘ladi.
Mazkur sanoat tufayli katta kary е rlar va y е r ostida
g‘orlar paydo bo‘lmoqda. Ular bosib qolish va
antropog е n y е r silkinishi х avfini tug‘diradi. Ko‘p
y е rlarni m е tallurgiya chiqindilari egallab yotibdi

•
Boyitish fabrikalarida ishlatilgan suvni oqar suvlarga
tashlash ushbu suvlarni yaroqsiz holga ollb k е lmoqda.
M е tallurgiya zararli moddalarning ko‘p miqdorini
atmosf е raga chiqaradi. Jumladan, gaz qoldiqlari
(oltingugurt va boshqalar), tarkibida m е tall bo‘lgan chang
va boshqa el е m е ntlar juda х avﬂidir.
•
Bularning barchasi atrof-muhitda t е mir, qo‘rg‘oshin, mis,
simob miqdorining ko‘payishiga olib k е ladi. Ular tuproq,
o‘simlik va hayvonlar tanasida yig‘ilib, inson a’zosiga
o‘tganidan k е yin asta-s е kin uni zaharlay boshlaydi.

•
Og‘ir m е tallar kishilar organizmidagi
immunit е tni pasaytirib, kasallanish
darajasining yuqori bo‘lishiga ta’sir
etadi, aholi va tabiat uchun katta х avf-
х atar tug‘diradi.
•
Metallurgiya sanoati chiqindilari atrof-
muhitga salbiy ta’sir ko‘rsatishining
oldini olish uchun bu chiqindilarga
to‘liq ishlov berib, ularni foydali
mahsulotlarga (masalan, shlakli
qurilish materrallga) aylantirish,
zararsizlantirish, atmosferaga va suv
havzalariga chiqadigan chiqindilarni
tozalash zarur.

Eksternallarning salbiy oqibatlarni bartaraf etish

Sotib olish