Er va xotinning huquq va majburiyatlari

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	949.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Юриспруденция

Er va xotinning huquq va majburiyatlari

Купить

FokinaLida.75@mail.ruEr va xotinning shaxsiy huquq va majburiyatlari • Nikoh fuqarolik xolati dalolatnomalarini qayd etish organlarida ro’yxatga olingan paytdan boshlab, nikohni tuzganlar er-xotin deb xisoblanadilar va shu paytdan e’tiboran ular urtasida er-xotinlik huquq va majburiyatlari vujudga keladi. • Oila kuruvchilarning konuniy nikoh munosabatiga k irishi ularning huquqiy xolatini uzgartirib yuboradi, nikoh tufayli ular «er», «xotin» deb nomlanib, ular urtasidaga munosabatlar fakatgini axlokiy koidalar bilan emas, balki huquqiy normalar bilan xam tartibga solinadi. • Oilada er-xotin urtasidagi munosabat kanchalik barkaror bulsa, oila xam shunchalik mustaxkam buladi. • Qayd etilgan nikoh natijasida er-xotin urtasida shaxsiy va mulkiy huquq va majburiyatlar vujudga keladi. • Oilaviy

FokinaLida.75@mail.ru• Oila kodeksining 19-22-moddalarida er va xotinning kuyidagi shaxsiy huquqlari mustaxkamlangan: • 1. Oilada er va xotinning teng huquqliligi • Er va xotin oilada teng huquqlardan foydalanadilar va ular teng majburiyatlarga egadirlar.(19- modda) • Uzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 46- moddasiga kura: • Xotin-kizlar shaxsiy va mulkiy masalalarda erkaklar bilan teng huquqlardan foydalanadilar va bob-baravar majburiyatlarga egadirlar. Amaldagi konunlar er va xotinning rasmiy jixatidangina emas, balki amalda teng huquqliligini ta’minlash uchun xizmat kiladi. Oila huquqiga kura er-xotin umumiy xujalik ishlarini birgalikda, uzaro xamjixatlik asosida olib boradilar. Ular bir-birlariga ma’naviy yordam berib, kumakdosh bulib yashaydilar, xamma masalalarni bamaslaxat x

FokinaLida.75@mail.ru• 2. Er va xotinning familiya tanlash huquqi • Nikoh tuzish vaqtida er va xotin o’z xohishi bilan Eri yoki xotinining familiyasini umumiy familiya qilib tanlaydi yoki ularning har biri nikohgacha bo’lgan o’z familiyasini saqlab qoladi. • Er va xotindan birining o’z familiyasini o’zgartirishi boshqasining ham familiyasi o’zgarishiga olib kelmaydi. (20- modda) • Familiya tanlash huquqi er va xotinga tegishli bulgan eng muxim shaxsiy huquqlardan biridir. Nikohga kiruvchilarga uzaro kelishib familiya tanlash huquqi beriladi. Ular nikohgacha bulgan Uzbekiston familiyalarini saklash huquqiga ega bulganlaridek, er-xotin xoxishi bilan birining familiyasini umumiy familiya kilib tanlash huquqiga xam egadir. Er va xotinning familiya tanlash masalasi nikohni qayd etish vaktida xa

FokinaLida.75@mail.ru Ziyo Kelajakwww.arxiv.uz

FokinaLida.75@mail.ru• 3. Er-xotinning bolalar tarbiyasi va oila turmushi masalalarini xal qilish • Bolalar tarbiyasi va oilaviy turmushning boshqa masalalarini er va xotin birgalikda hal etadilar. (21- modda) • Oilaviy turmushning xamma masalalari er-xotin tomonidan uzaro rozilik asosida birgalikda xal etiladi. Bolalar tarbiyasi va oilaviy turmushning ayrim masalalarini xal qilishda urtada rozilik bulmasa, tegishla davlat organiga marojaat qilish yuli bilan bu masala xal etiladi. Nizoning xarakteriga karab bunday ishlar sud tartibida, vasiylik va xomiylik organida kurib chikiladi. Misol: er-xotin urtasida bolalar tarbiyasiga oid nizolar, familiya yoki ism berish masalasidagi kelishmovchilik vasiylik va xomiylik organi tomonidan xal kilinadi. • Bolalarning moddiy ta’minlash masalalari sud

FokinaLida.75@mail.ru• 4. Er va xotinning mashg’ulot turi, kasb va turar joy tanlash huquqlari. Er va xotinning har biri turi, kasb va turish hamda yashash joyini tanlashda erklidir. (22- modda) • Amaldagi konunchilik er-xotinning oilaviy masalalarini birgalikda xal qilishdagi huquqlarni ta’minlashga karatilgan. Oilada mashg’ulot turi, kasb tanlash masalalari kelishilgan xolda xal kilinadi. • Er-xotindan xar biri uz kizikishi, xislati, ijobiy kobiliyati, jismoniy rivojlanishiga karab, uziga mos keladigan faoliyat turini tanlaydi. Er-xotinning erkin kasb tanlash huquqi konun bilan mustaxkamlangan. • Er-xotinning birga yashash bolalarni tarbiyalash, mastakil oila kurish uchun asos bulib xizmat kiladi. Konun xar bir er-xotinga kaerda yashashni erkin xal majburiyatini vujudga keltirmaydi. Er-x

FokinaLida.75@mail.ruEr va xotinning mulkiy huquq va majburiyatlari • Er va xotinning nikoh davomida birgalikda orttirgan mol-mulklari, shuningdek nikoh qayd etilgunga qadar, bo’lajak er – xotinning umumiy mablag’lari hisobiga olingan mol – mulklari, agar qonun yoki nikoh shartnomasida boshqacha hol ko’rsatilmagan bo’lsa, ularning birgalikdagi umumiy mulki xisoblanadi. • Oila kodeksining 23- moddasi 2 bandi umumiy mulkning asosiy turlarini sanab beradi: • Ular jumlasiga, • - er va xotin xar birining mexnat faoliyatidan; • - tadbirkorlik faoliyatidan; • - intellektual faoliyat natijalaridan orttirgan daromadlari; • - ular tomonidan olingan pensiyalar, nafakalar; • - maxsus maqsadga muljallangan boshka pul tulovlari (moddiy yordam summasi, mayib bulish yoki salomatligiga boshkacha zarar yetk

FokinaLida.75@mail.ru• Er va xotindan biri uy-ruzgor ishlarini yuritish, bolalarni parvarish qilish bilan band bulgan yoki boshka uzrli sabablarga kura mustakil ish xaki va boshka daromadga ega bulmagan takdirda xam er va xotin umumiy mulkkanisbatan teng huquqka ega buladi. • Fermer xujaligi va dexkon xujaligi a’zolarining birgalikdagi mulki bulgan mol-mulkka nisbatan er va xotinning egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish huquqlari fermer xujaligi va dexkon xujaligi tugrisidagi konunlar bilan belgilanadi. • Er va xotin ularning birgalikdagi umumiy mulki bulgan mol-mulkka egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etishda teng huquqlarga egadir. Er va xotindan birining umumiy mol-mulkini tasarruf etish bilan boglik bitim tuzilganda bu xarakat boshkasining roziligiga kura amalga

FokinaLida.75@mail.ru• Er va xotinning nikohga kadar uziga tegishla bulgan mol-mulki, shuningdek ulardan xar birining nikoh davomida xadya, meros tarikasida yoki boshka bepul bitimlar asosida logan mol-mulki ulardan xar birining uz mulki xisoblanadi. • Nikoh davomida er-xotinning umumiy mulki yoki ulardan xar birining mol-mulki yoxud er va xotindan birining mexnat xisobiga mol-mulkning kiymati ancha oshishiga olib kelgan mablaglar kushilgani aniklansa, er yoki xotindan xar birining mol-mulki ularning birgalikdagi mulki deb topilishi mumkin. • Er yoki xotindan fakat bittasiga tegishli bulgan va u tomonidan tasarruf etiladigan mulk xususiy mulk xisoblanadi. • Xususiy mulkka kuyidagilar kiradi: • - er yoki xotinning nikohga kadar fakat uziga tegishli bulgan mulki (uy jixozlari, omonat kassasi

FokinaLida.75@mail.ru• Qimmatbaho buyumlar va zebu – ziynatlardan boshqa shaxsiy foydalanishdagi buyumlar (kiyim – bosh, poyabzal va boshqa shu kabilar), garchi nikoh davomida ea va xotinning umumiy mablag’i hisobiga olingan bo’lsa ham, ulardan foydalanib kelgan er va xotinning xususiy mulki hisoblanadi. • Er va xotinning shaxsiy foydalanishida bulgan kiyim bosh, payabzal va boshka shu kabilar ularning xususiy mulklari xisoblanadi. Bunday mulklarni xususiy mulk deb xisoblash uchun ularning kaysi mablag xisobiga xarid kilinganligi xisobga olinmaydi. Mulkni er-xotinning xususiy mulki deb xisoblash uchun ularning usha er yoki xotinning shaxsiy foydalanishida bulganligi kifoya kiladi. Lekin shaxsiy foydalanishda bulgan xamma buyumlar xam xususiy mulk xisoblanmaydi. Masalan: zeb-ziynat ashyolar

FokinaLida.75@mail.ru• Oilaviy munosabatlar tugatilganda, sud er va xotin aloxida yashagan davrda orttirgan mol-mulkni ulardan xar birining uz mulki deb topishi mumkin. • Voyaga yetmagan bolalar extiyojini kondirish uchun olingan buyumlar bulinmaydi (kiyim-bosh, payabzal). Er va xotinning umumiy mol-mulki xisobidan urtadagi voyaga yetmagan bolalar nomiga kuyilgan omonatlar usha bolalarga tegishli xisoblanib, er-xotinning umumiy mol-mulkini bulish paytida e’tiborga olinmaydi. • Er va xotinning umumiy mol-mulki ular nikohda tuzgan davrda bulingan takdirda, er va xotin mol-mulkining bulinmay kolgan kismi, shuningdek er va xotin tomonidan ular nikohda tuzgan davrda orttirilgan mol-mulk keyinchalik ularning birgalikdagi umumiy mulkini tashkil kiladi. • Nikohdan ajralgan er va xotinning umumiy m

FokinaLida.75@mail.ru• Agar er yoki xotinning biron e’tiborga loyik manfaati talab kilsa, tenglik tamoyilidan chekinish mumkin. Bunday xodisalarning ro’yxati yangi konunchilikda tula-tukis burilgan. Birinchi navbatda, bu er xotindan uzok muddat davomida uzrsiz sabablarga kura daromadlar olmagan bulsa, bu koidani tadbik etishda juda extiyot bulish lozim. Bir tomondan mexnatga uz kobiliyatini erkin tasarruf etishlik xar bir fuqaroning konstitutsiyaviy huquqi xisoblanadi. Xech Kim mexnat qilishga majbur etilmaydi yoki mexnat qilishdan bosh tortganligi uchun jazolanmaydi. • Er xotinning birgalikdagi umumiy mulkini bulishda er (xotin) ning topgan daromadini xisobga olmaslik favkuloddagi noxaklik bulib xisoblanadi. Bunday xolda er-xotinning bu faktga nisbatan munosabatini aniklash axamiyatiga eg

FokinaLida.75@mail.ru• Xissalarni aniklashda avval ideal xissalar, ya’ni huquq (masalan, uy-joyni egallashda 50%), keyin esa er bilan xotinning xoxishi buyicha, amaliy asosda, kaysi ashyo er yo xoitnga tegishliligi aniklanadi. Sud ashyolarni bulishda, birinchi navbatda, er-xotinlarning uz xoxishlarini xisobga olib, kaysi ashyoni kimga berishni xal kiladi. Agar er-xotin uzaro kelisha olmasalar, nizo sud orkali xal kilinadi. • 4. Bulinishi lozim bulgan ashyolardan tashkari er-xotinlarga tegishli bulgan, narsalarni talab qilish huquqi va ularning umumiy karzlari xam bulishi mumkin. • Talab etish huquqi er-xotinlarga tegishli bulgan kimmatbaxo kogozlarda (aktsiyalar, davlat zayomi, beletlari, veksellarda) aks etishi mumkin. Talab eish huquqiga molik ashyolar mazkur mulkning aktivi tarkibiga ka

FokinaLida.75@mail.ruEr va xotin mol-mulkining shartnomaviy tartibi • Nikohlanuvchi shaxslarning yoki er va xo ti nning nikohda bulgan davrda va (yoki) er va xotin nikohdan ajratilgan takdirda ularning mulkiy va huquq va xamda majburiyatlarini belgilovchi kelishuvi nikoh shartnomasi deb xisoblanadi. • Ilgari amalda bo’lgan oila qonunchiligida er va xotinning faqat qonuniy mulk tartibi ma’lum edi. Hozirgi vaqtda qonuniy mulk tartibini saqlab qolish bilan birga mulkning shartnomaviy tartibiga ham o’rin berildi. U nikoh shartnomasi deb yuritiladi. • Nikoh shartnomasiga ko’ra er va xotinning har ikkalasiga ham nikohda o’lgan davrlarida yoki nikohdan ajratilgan paytlarida o’z huquq va majburiyatlarini aniqlab olish imkoniyati yaratiladi. • Nikoh shartnomasi fuqarolik huquqiy shartnomalarining t

$FokinaLida.75@mail.ru• Nikoh shartnomasi nikoh davlat ro’y\\atiga olinguniga kadar xam, shuningdek nikoh davrida xam tuzilishi mumkin. • Nikoh davlat ro’yxatiga olingunga kadar tuzilgan nikoh shartnomasi nikoh davlat ro’yxatiga olingan kundan boshlab kuchga kiradi. • Nikoh shartnomasi yozma shaklda tuziladi va notarial tartibda tasdiklanishi lozim. Bu qoidaga rioya qilmaslik shartnomani haqiqiy emas deb topish uchun asos bo’ladi. • Nikoh shartnomasini tuzish yoki tuzmaslik ixtiyoriy er – xotinning o’ziga tegishlidir. Nikoh shartnomasini tuzishda agar er (xotig) muomila layoqatiga ega bo’lmasa, u holda nikoh shartnomasini uning nomidan homiysi tuzadi. • Er va xotin nikoh shartnomasiga kura birgalikdagi umumiy mulkning konunda belgilangan (ushbu Kodeksning 23- moddasi) tartibini uzgartirishg$

FokinaLida.75@mail.ru• Er va xotin nikoh shartnomasida uzaro moddiy ta’minot berish, oila xarajatlarini kutarish, bir-birining daromadida ishtirok etish, boshka shaxslar bilan mulkiy shartnomalar tuzish, birgalikda tadbirkorlik faoliyati bilan shugullanish buyicha uz huquq va majburiyatlarini belgilab olishga, nikohdan ajralganda er va xotindan xar biriga beriladigan mulkni aniklab olishga, shuningdek nikoh shartnomasiga er va xotinning mulkiy munosabatlariga oid boshka ma’lumotlar kiritishga xakli. • Nikoh shartnomasida nazarda tutilgan huquq va majburiyatlar muayyan muddat bilan cheklanishga yoki muayyan shart-sharoitning yuzaga kelishi yoxud kelmasligiga boglik kilib kuyilishi mumkin. • Nikoh shartnomasi er-xotinning huquq layokati yoki muomala layokati, ularning uz huquqlarini ximoya q

FokinaLida.75@mail.ru• Nikoh shartnomasini bajarishdan bir tomonlama bosh tortishga yul kuyilmaydi. Nikoh shartnomasi er-xotindan birining talabi bilan Uzbekistoan Respublikasi Fuqarolik kodeksida belgilangan asoslar va tartibda sudning xal kiluv karori bilan uzgartirilishi yoki bekor kilinishi mumkin. • Nikoh tugatilgan paytdan boshlab nikoh shartnomasining amal qilishi xam tugaydi, nikoh shartnomasida nikoh tugatilganidan keyingi davr uchun nazarda tutilgan majburiyatlar bundan mustasno. • Nikoh shartnomasi sud tomonidan Uzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksida nazarda tutilgan asoslar buyicha tula yoki kisman xakikiy emas deb topilishi mumkin. • Nikoh shartnomasining shartlari ushbu Kodeks 31- moddasi beshinchi kismining talablariga zid kelsa, sud er-xotindan birining talabiga binoan

FokinaLida.75@mail.ru• uchunchidan, nikoh shartnomasi notarial rasmiylashtirilishi shart; • to’rtinchidan, nikoh shartnomasi qatnashchilarining bayon etilgan xohishi uning haqiqiy hohishiga mos kelishi, ya’ni kelishuv to’g’ri tushunilib, uni tuzish ixtiyoriy asosda bo’lmog’i kerak. • Er (xotin) ning majburiyatlari buyicha xak undirish fakat uning mol-mulkiga karatilish mumkin. Ushbu mol-mulk yetarli bulmagan takdirda xam undirishni er-xotinning mol- mulkiga karatish uchun kreditor karzdor er (xotin) ulushini er-xotinning umumiy mol-mulkidan ajratib undirib berilishini talab qilishga xaklidir. • Agar sud er (xotin) ning majburiyatlari buyicha orttirilgan barcha ashyolar oila extiyojlari uchun ishlatilganligi aniklansa, er-xotinning umumiy majburiyatlari buyicha, shuningdek er (xotin) ning m

FokinaLida.75@mail.ru• Agar er-xotinning umumiy mol-mulki ularning biri tomonidan jinoiy yul bilan topilgan mablag xisobiga orttirilgani yoki kupaygan sud xukmi bilan aniklangan bulsa, xakni undirish tegishli ravishda er-xotinning umumiy mol-mulkiga yoki uning bir kismiga karatilishi mumkin. • Er-xotinning voyaga yetmagan bolalari yetkazgan zarar uchun javobgarligi fuqarolik konun xujjatlari bilan belgilanadi. • Er (xotin) nikoh shartnomasi tuzayotgani, uni uzgartirayotgani yoki bekor kilayotgani tugrisida uz kreditorini (kreditorlarini) xabardor qilishi shart. Ushbu majburiyatni bajarmagan takdirda er yoki xotin, nikoh shartnomasi mazmunidan kat’i nazar, uz majburiyatlari buyicha javobgar buladi. • Karzdor er (xotin) ning kreditori (kreditorlari) sharoit jiddiy uzgargani tufayli nikoh sha

FokinaLida.75@mail.ruAdabiyotlar r o’ yxati: • Ra h bariy adabiyotlar: • 1. Karimov I.A. Uzbekistonda demokratik uzgarishlarni shakllantirishning asosiy yunalishlari// Uzbekiston ovozi. 31 avgust 2002 y. • 2. Karimov I.A. «Bizning bosh maqsadimiz jamiyatni demokratlashtirish va yangilash, mamlakatni modernizatsiya va isloh etishdir»Toshkent-2005 yil. «O’zbekiston» • 3.Karimov I.A. O’zbekistonning 16 yillik mustaqil taraqqiyot yo’li. “Jizzax haqiqati”, 2007y, 31 avgust. • Maxsus adabiyotlar: • 1. Uzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga sharxlar. • 2. Saidov A, Tadjixanov U, Odilkoriev X. "Davlat va xukuk asoslari". T.,"SHark", 2002 yil. • 3. Z.Islomov, O.Xusanov, M.Mirxamidov. Xukukshunoslik. Ma’ruzalar matni. T., 2000 yil. • 4. F.Otaxujaev. "Nikox va uni xukukiy tarti

Купить

Информация о документе

Продавец

Er va xotinning huquq va majburiyatlari

Похожие документы