Estetik kategoriyalarning jamiyat hayotidagi o’rni - Философия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	15 Декабрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Философия

Estetik kategoriyalarning jamiyat hayotidagi o’rni

Купить

Estetik kategoriyalarning jamiyat hayotidagi o’rni

 Reja: 1.Estetika fani haqida 2.Estetikaning asosiy kategoriyalari 3.Estetik kategoriyalarning jamiyat hayotidagi o’rni

Estetika fani voqelikni estetik mushohada etish va badiiy ijod jarayonlarining uzviy mutanosibligini namoyon qiladi va ifodalaydi. Estetika — bu nafosat olami, san at va badiiy ijod jarayonlari ʼ qonuniyatlarini his-tuyg‘u, sezgi-idrok qilish vositalari orqali o‘rganadigan va o‘rgatadigan fandir

"Estetika" terminini nemis faylasufi A.Baumgarten (1714—1776) ilmiy muomalaga kiritgan. Estetikaning sinonimi sifatida go zallik falsafasi, ʻ san at falsafasi, badiiy ijod falsafasi iboralari ʼ qo llanib kelingan. Keyingi paytlarda ʻ nafoyeatshunoslik yoki nafosat falsafasi atamalari ham Estetikani anglatadigan bo ldi. Estetika o z ʻ ʻ ichiga san at Estetikasi, tabiat Estetikasi, texnika ʼ Estetikasi, dizayn, sport Estetikasi, turmush Estetikasi, atrof muhitni go zallashtirish va boshqalar ʻ sohalarni qamrab oladi.

Estetika kategoriyalari Ulug’vorlikGo’zallik KulgulilikFojiaviylik

Go’zallik narsalarning tashqi ko’rinishini, holatini, bajarilgan ish yoki qilingan harakatidagi o’zaro hamohanglikni ifodalovchi tushunchadir. Go’zallik insonlarda yaxshi taassurot qoldiradi.

Ulug’vorlilik insonning narsa- hodisalarga estetik va axloqiy hamda badiiy me’zonlar asosida yondashishi va ularda yuksak hayratlanish tuyg’usini hosil qiluvchi hissiyotlar majmuasidir. Ulug’vorlik o’zida hajm, miqdor , ko’lam va buyuklikni mujassam etadi

Immanuel Kant esa go’zallik va ulug’vorlikni uyg’unlikda rivojlanuvchi tushuncha deb ataydi.Ingliz nafosatshunosi E.Biork go’zallikni ulug’vorlik bilan solishtiradi va ularni bir-biriga qarama-qarshi tushuncha sifatida qaraydi.

Fojiaviylik muammosi har doim falsafiy va estetik tafakkur sohiblarining e’tiborini jalb qilib kelgan. Deyarli barcha ulkan ijjodkorlar yaratgan asarlarda fojiali ohanglar mavjudligini juda ko’p ko’ramiz. Masalan, M.Shayxzodaning “Jaloliddin Manguberdi” va “Mirzo Ulug’bek” asarlarida fojiali ohanglar boshidan oxirigacha sezilib turadi.

ARISTOTEL fikricha, kulgu ayrim xatoliklar hamda kishilarga ozor yetkazadigan va zarar keltiradigan xunuklikni keltirib chiqaradi. Insondagi jahldorlik, sustkashlik, qizg’anchiqlik, subtsizlik, izzattalblik, shuhratparastlik illatlari kulguning oybyektidir. Kulgulilikda hazilning o’rni beqiyos Hazil insonlarni fikrlashga, so’zlarni o’rinli qo’llashga, qiziqarli iboralar bilan fikrni bayon etishga undaydi. Hazilning qo’pol ko’rinishi masxara hisoblanadi. Kinoya, piching, kesatiq so’zlarni hazil orqali ifodalashda muhim vositalardir .

Shaxsning ijtimoiy jarayonlar bilan bo‘ladigan munosabatlarida go‘zallik nisbiylik xususiyatiga ega bo‘ladi. Bu xolat ayniqsa, go‘zallikning moddiy va ma’naviy qadriyatlar tizimidagi o‘rnida yaqqol ko‘zga tashlanadi. Chunki, go‘zallikning har qanday taxlili shaxs va jamiyat munosabatlari bilan muqoyasa qilingandagina uning ijtimoiy-ma’naviy xususiyatlari yanada oydinlashadi. Shu bois go‘zallikning ma’naviy va moddiy qadriyatlar tizimidagi o‘rniga e’tibor qaratish maqsadga muvofiq

Jamiyatdagi ulug‘vorlik umuminsoniy qadriyatlar, qahramonlik, jasorat, xalqparvarlik, bunyodkorlik tushunchalari bilan uyg‘unlashadi. Davlatda barqarorlik, jamiyatda adolat ustuvorligi, shaxsning erkin va hurfikrlilik asosida faoliyat olib borishi ijtimoiy tizimning ulug‘vorligini aks ettiradi.

San'atda fojia va fojiaviy qahramon obrazini ifodalash quyidagi jihatlar bilan belgilanadi Fojiaviy asar hayot va ijtimoiy aloqalarni qamrab olishi va real tasvirlashi Inson shaxsni tòlaqonlik ravishda ifodalashi Davrning yorqin insonparvar orzulari bilan axloq qoidalari òrtasidagi tòqnashuvining natijasini yoritishi

E’tiboringiz uchun Rahmat!

Купить