Информация о документе

Цена 40000UZS
Размер 871.8KB
Покупки 0
Дата загрузки 31 Октябрь 2026
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Юриспруденция

Продавец

DocX Seller

Дата регистрации 31 Октябрь 2026

0 Продаж

Fransiyada intellektual mulkni himoya qilish tizimi va xususiyatlari

Купить
O’ZBEKISTON RESPUBLIKA SI OLIY TA ’LIM, FA N VA IN N OVA TSIY A LA R VA ZIRLIGI MIRZO ULUG’BEK N OMIDA GI O’ZBEK ISTON MILLIY UN IVERSITETI IJ TIMOIY FAN LAR FAKULTETI “Huquqiy fanlar” kafedrasi “Patentshunoslik” bakalavr yo‘nalishi Xorijiy mamlakatlarda intellektual mulk obyektlarini huquqiy himoya qilish fanidan KURS I SHI MA VZU: Fransiyada intellektual mulkni himoya qilish tizimi va xususiyatlari. Toshk ent – 2024 MUN DA RIJ A Boblar v a paragrafl arning nomlanishi bet lar Kirish Intellektual mulk umumiy tasnifi 3 Birinchi bob Fransiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qilishning umumiy tamoyillari 4 - 17 1.1 Intellektual mulk tushunchasi va mohiyati, 4 - 15 1.2 Intellektual mulk subyektlarining huquq va 16 - 17 Ik k inchi bob Fransiyada himoya qilinuvchi intellektual mulk obyektlari va ularni himoya qiluvchi organlar 18 - 20 2.1 Fransiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qiluvchi 18 - 20 Uchinchi bob Fransiyada intellektual mulkni tartibga soluvchi qonunchilik bazasi 20 - 23 3.1 Intellektual mulk kodeksi; 20 - 21 3.2 Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar 21 - 22 3.3 Xalqaro qonunlar 22 - 23 X ulosa Fransiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qilishga oid ayrim mulohazalar 23 - 24 Foy dalanilgan adabiy ot lar v a manbalar ro’y xat i 25 - 26 Ilov alar 27 - 28 2 Kirish Intellektual mulk umumiy tasnifi Intellektual mulk zamonamizning asosiy boyliklaridan biri desak adashmagan bo'lamiz. Uni himoya qilish va huquqiy himoyasini ta'minlash zamonamizning dolzarb vazifalaridan biri bo'lib kelmoqda. Qisqa so'zlar bilan aytganda intellektual mulk (matnda IM deb yuritilishi mumkin) - bu tijorat qiymatiga ega bo'lgan insonning intellektual faoliyati natijasi hisoblanadi.U fan, madaniyat, iqtisod va jamiyat hayotining boshqa sohalarini rivojlantirishning asosidir. Aytaylik, barchaga ma’lum radioni kim ixtiro qilgan, Tesla yoki Popov? Shu kabi savollarning javobi IMning hayotimizda qanchalar muhimligini belgilab beradi. Chunki u tarix zarvaraqlaridagi ismlarni belgilaydi yoki uni o‘zgartirib yuboradi! Yuqoridagi kabi savollar bugungi kunda ham talaygina.O’z navbatida bunday holatlar IMning huquqiy himoyasiga ehtiyoj talabni oshiradi. Har bir davlat o'zining intellektual mulk huquqiy himoya qilish borasida o'zining metodlariga ega va yondashishi turlicha. Ammo maqsad birgina intellektual mulkni himoya qilish, faqat IMga bo’lgan ba’zi qarashlar turfaligi va jahon qonun tizimlari farqlanishi hisobiga IM bo’yicha mamlakatlar qonunidagi farqlarga duch kelish ehtimoli bor. Ushbu kurs ishining maqsadi Fransiyada intellektual mulkni himoya qilish tizimi va xususiyatlarini o’rganish, O’zbekiston qonunchiligi bilan farqlarini solishtirish va ularga subyektiv xulosa berishdan iborat. Maqsadimiz doirasida hal qilinishi kerak bo'lgan ba'zi masalalar bor. Ular: •Fransiyada qo'riqlanadigan intellektual mulk obyektlarini tavsifi; •Fransiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qiluvchi organlarni tavsifi; •Fransiyada intellektual mulkni tartibga soluvchi qonunchilik bazasini tahlili: Izlanish davomida mavzuga oid adabiyotlarni tahlil qilish, Fransiya milliy qonunchiligi va jahon xalqaro qonunchilik bazalarini o’rganish, ularni tahlil qilish va O’zbekiston qonunchiligi bilan solishtirish maqsad qilingan. 3 Birinchi bob Fransiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qilishning umumiy tamoyillari "Intellektual mulk" atamasining paydo bo‘lishi 18-asr oxiridagi Fransiya qonunchiligi bilan bog‘liq. Bu atama fransuz ma’rifatparvar faylasuflari (Didro, Volter, Gelvetsiy, Golbax, Russo) asarlarida ishlab chiqilgan. Nazariyaning mohiyati shundan iboratki, insonning barcha ishlari (moddiy obyektlar yoki ijodiy mehnat natijalari) uning mulkidir. Shunday qilib, ijodiy mehnat natijalarini yaratuvchisi ularni tasarruf etishning mutlaq huquqiga ega. Shuni yodda tutish kerakki, bu g‘oya o‘z ifodasini topgan moddiy obyektga emas, balki g‘oyaga bo‘lgan huquq ko‘rib chiqiladi. Intellektual mulk (IM) ijodiy ishlar, ixtirolar, san’at asarlari, sanoat namunalari, dizaynlar, ramzlar, adabiy va badiiy asarlar, dasturiy ta’minot va boshqalar ko‘rinishidagi inson ongining mehnat mahsullarini qamrab oladi. Inson faoliyatining ijodiy va intellektual natijalarini himoya qiluvchi asosiy tushunchadir. IMning huquqiy himoyasi mualliflar, ixtirochilar va huquq egalarini ijodiy va innovatsion yutuqlari uchun taqdim etiladi. Bunday himoya odatda patentlar, mualliflik huquqlari, tovar belgilari va intellektual mulkning boshqa shakllari tizimi orqali amalga oshiriladi. U mualliflik huquqi egalariga o‘z asarlaridan foydalanish, sotish, tarqatish yoki ko‘paytirish uchun eksklyuziv huquqlarni beradi. Bunga «Qirolicha Anna statuti»ni misol qilishimiz ham mumkin. Statut bosma kitoblarning nusxalarini mualliflarga yoki ushbu nusxalarni xaridorlarga, unda ko'rsatilgan vaqtlarda berish orqali o'rganishni rag'batlantirish to’g'risida bo’lgan. Qirolicha Anna nizomi barcha nashrlar uchun o'n to'rt yillik mualliflik huquqi muddatini belgilab qo'ygan. U muallifning hayoti davomida bir marta yangilanishi mumkin edi. Ushbu davr oxirida mualliflik huquqi muddati tugaydi va asar barcha tomonidan nashr etilishi mumkin bo'lgan omma uchun ochiq bo'ladi. Intellektual mulk innovatsiyalar va ijodkorlikning muhim omili hisoblanadi. 1 «An Act for the Encouragement of Learning, by vesting the Copies of Printed Books in the Authors or purchasers of such Copies, during the Times therein mentioned» 1710 4 Int ellek t ual mulk oby ek t lari v a suby ek t lari Intellektual mulk sohasida biz IM obyekti va IM subyektlariga duch kelamiz. IM obyektlari va subyektlariga oydinlik kiritib olsak. IM obyektlari - Bu asarlarning o'zi. Ya'ni, insonlar aqliy mehnat mahsullari: badiiy asarlar, san’at asarlari, matnlar, rasmlar, chizmalar, film va kinolar. Ular asosan 4 guruhga bo’linadi: • Patentlar; • Tovar belgilari; • Mualliflik huquqi obyektlari • Nou-Hau Patent ixtiroga, foydali modelga, sanoat namunasiga va seleksiya yutuqlariga beriladigon mutlaq huquqdir. Boshqacha qilib aytganda, patent - bu mahsulot yoki jarayonga bo‘lgan mutlaq huquq bo‘lib, u qoida tariqasida, muayyan harakatni amalga oshirishning yangi usulini ifodalaydi yoki muayyan muammoga yangi texnik yechimni taklif qiladi. Patent olish uchun ixtiro haqidagi texnik ma’lumotlar patentga talabnomada ommaga oshkor etilishini talab qiladi. Patent egasi boshqa tomonlarga ixtirodan o‘zaro kelishilgan shartlarda foydalanishga ruxsat berishi yoki litsenziyalashi mumkin. Patent egasi, shuningdek, ixtiroga bo‘lgan huquqini boshqa birovga sotishi mumkin, keyinchalik upatentning yangi egasiga aylanadi. Patentning amal qilish muddati tugagach, ixtironi himoya qilish to‘xtatiladi va ixtiro jamoat mulkiga kiradi; bu shuni anglatadiki, har kim ixtirodan tijorat maqsadlarida foydalanishi mumkin va bunday foydalanish patentni buzmaydi. Biron bir IM obyekti ixtiro yoki seleksiya yutug’i bo’lsin, unga patent olish oson emas albatta.Patent olish uchun bajarilishi kerak bo'lgan ko'plab shartlar mavjud va shu tufayli har qanday sharoitda qo’llaniladigan, universal to'liq ro'yxatni yaratish mumkin emas.Lekin quyida ba'zi asosiy mezonlar mavjud: •Yangilik Agar ixtiro texnika taraqqiyoti darajasidan ma’lum bo‘lmasa, u yangi deb hisoblanadi. 5 •Ixt irolik darajasi Ixtiro ixtirochilik bosqichiga ega bo'lishi kerak, ya’ni har qanday tegishli texnik sohada o'rtacha malakaga ega bo'lgan mutaxassis uchun aniq bo'lmasligi kerak. •Sanoat da qo’llanilishi Ixtiro sanoat yoki biznes maqsadlarida foydalanish imkoniyatiga ega bo'lishi kerak, ya'ni u sof nazariy bo'lmasligi va ijobiy natija berishi kerak. •Pat ent ga lay oqat liligi Ko‘pgina mamlakatlarda patentlanadigan obyektga odatda ilmiy nazariyalar, estetik ehtiyojlarni qondirishga qaratilgan yechimlar, matematik usullar, o‘simlik navlari va hayvonlar zotlari, tabiatda mavjud bo‘lgan moddalarning kashfiyoti, tijorat operatsiyalarini amalga oshirish usullari, tibbiy yordam ko‘rsatish usullari ( tibbiy mahsulotlardan farqli o‘laroq) va kompyuter dasturlari kirmaydi. •Oshk or qilinishi y et arliligi Ixtiro patentga layoqatliligini baholash uchun arizada yetarlicha ochib berilishi kerak. Ya’ni o‘rta soha mutaxassisiga yetarli, aniq ma’lumot berilishi uchun. Ba’zi mamlakatlarda ixtirodan "eng yaxshi foydalanish" oshkor etilishi kerak. Da’volarga tavsif qo‘shilishi kerak. Aytib o’tish joizki patent muhofazasini olish xarajatlari turli mamlakatlarda sezilarli darajada farq qiladi. Hatto bir mamlakat ichida ham xarajat turli omillarga, masalan, ixtironing tabiati, uning murakkabligi, patent vakilining to‘lovi, talabnomaning ko‘lami va patent idorasi tomonidan ekspertiza o‘tkazishda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan e’tirozlarga bog’liq holda o‘zgarishi mumkin. O’z navbatida Fransiyada ham patentlash jarayoni bir necha bosqichlarni o‘z ichiga oladi. 1.A riza berish Fransiya intellektual mulk idorasi (INPI) Fransiyada patent talablarini ko‘rib chiqadi.Arizada ko’rsatilishi kerak bo’lgan narsalar: • ariza yozma shakli • ixtiro formulasi va umumiy tavsifi • ixtiro chizmalari 6 2.Rasmiy ek spert iza Ushbu bosqichda arizaning rasmiy talablarga javob berishi aniqlanadi va arizaga topshirish sanasi belgilanadi. Patentga ariza berish to’g’ridan to’g’ri Fransiya Intellektual Mulk Idorasi (INPI) yoki Yevropa Patent Idorasi (EPO) orqali amalga oshiriladi. Ta’kidlash joizki Yevropa Patent Idorasi orqali olingan patent Yevropaning ko’plab davlatlarida amal qiladi. Yuqorida ta’kidlanganidek patentlar ma’lum bir hudud bo’yicha amal qiladi. Ma’lum bir ixtiro muhofazasi bir davlatda himoya qilinsa boshqa davlatda muhofaza qilinmasligi mumkin. Albatta ariza beruvchi arizada topshirishdan oldin ba’zi mulohazali holatlarni inobatga olishi yoki iloji boricha IM sohasi mutaxassislariga murojaat etishi tavsiya etiladi. 3.Ek spert iza v a baholash Qidiruv INPI yoki EPO tomonidan patent so'ralayotgan ixtironing texnik darajasi va yangiligini aniqlash uchun amalga oshiriladi. Patent qidiruvi o'tkazilganidan so'ng, talabnoma beruvchiga da'vo qilingan ixtiro Fransiya qonunlariga yoki Evropa Patent Konventsiyasi talablariga javob bera olishi yoki aksiligini bildirish maqsadida patent olish imkoniyatlari qanday ekanligi ko'rsatilgan hisobot yuboriladi. 4.Murojaat ning nashr et ilishi Ariza muvaffaqiyatli tekshirilganidan so'ng, u INPI rasmiy axborotnomasida e'lon qilinadi. Bu odatda ariza topshirilgandan keyin 18 oy o'tgach sodir bo’ladi. 5.Pat ent berilishi Agar ariza tekshirishning barcha bosqichlaridan muvaffaqiyatli o‘tgan bo‘lsa, INPI patent sertifikatini beradi va Fransiya patent blyutelenida e’lon qilinganidan boshlab kuchga kiradi. Patent ma’lum bir muddat davomida amal qiladi, odatda ariza berilgan kundan boshlab 20 yil va patent egasi ixtiyoriga ko’ra yana 5 yil muddatga uzaytirish mumkin. 6.Pat ent ni saqlash Patentning amal qilishini ta'minlash uchun yillik texnik to'lovlar to'lanishi kerak. Patent hujjatlariga o'zgartirishlar kiritilishi ham mumkin. Endi boshida berilgan savolga javob topsak. Radioning ixtirochisi kim? Ushbu holatda aniq javob berish mushkul. Chunki radio ixtiro qilinish davrining 7 ixtirochilari yetarlicha bo’lgan, barcha ixtirochilar parallel fikrlashgan, ya’ni fikrlarida ko’plab o’xshashliklar bo’lgan desak adashmagan bo’lamiz. « 1896-y il 24-mart da rus olimi A lek sandr Popov Sank t -Pet erburgda bo‘lib o‘t gan Rossiy a fi zik -k imy o jamiy at ining y opiq y ig‘ilishida duny oda birinchi mart a radiot elegramma uzat di. O‘zining dizay nidagi uzat uv chi v a qabul qilgichdan foy dalanib, u Morze alifbosida " Heinrich Hert z" t ergan so‘zlarini uzat di.(Genrix Gert z)» Bir qator tarixchilarning ta'kidlashicha, Popovga harbiy-dengiz flotida ishlayotgan paytda maxfiylik siyosati, ixtiroga o'zining ustuvorligini oqlashga to'sqinlik qilgan. ma’lumot beradi sayti . Ammo radio tarixon bo’lsak qiziqarli ma’lumotlarga ega chiqamiz. Misol uchun: • 1831 yil - ingliz fizik kimyogari May k l Faraday elektromagnit induksiya hodisasini kashf etdi. • 1837 yil - nemis fizigi va astronomi Karl Av gust fon Sht ay nxay l ikki simli telegraf apparati xususiyatlarini o'rganib, simlardan birini yo'q qilish va telegraf aloqasi uchun bitta simdan foydalanish mumkinligini aniqladi. Bu uni ikkala simni ham yo'q qilish va telegraf signallarini stansiyalarni bog'laydigan simlarsiz erdan uzatish mumkinligini nazariyasiga olib keldi. • 1845 yil - May k l Faraday elektromagnit maydon tushunchasini kiritdi. • 1854 yil - shotlandiyalik J ey ms Bov man Lindsay suv ustida simsiz telegraf tizimi uchun patent oldi. • 1860-1865 - ingliz fizigi J ey ms Klerk Mak sv ell elektromagnit maydon nazariyasini yaratdi. • 1866 yil - Mahlon Lumis simsiz aloqa usulini kashf etganini e'lon qildi. Aloqa ikkita uçurtma tomonidan ko'tarilgan ikkita elektr simlari yordamida amalga oshirildi: ulardan biri (kalit bilan) radio uzatgichning antennasi, ikkinchisi radio 8 qabul qiluvchining antennasi edi. Bir simning zanjiri erdan uzilganda, ikkinchi simning zanjiridagi galvanometr ignasi chetga chiqdi. • 1872 yil - Uily am Genri Uord 30 aprelda "Telegraf uchun elektr energiyasini yig'ish uchun yaxshilanishlar" nomli 126356-sonli AQSh patenti chiqarildi. Patentga ko'ra, "atmosferadagi elektr qatlami" telegraf simi kabi signallarni olib yurishi mumkin. • 1872 yil - 30 iyul Malon Lumis simsiz aloqa uchun AQSh patenti 129971, "Telegrafiyadagi yaxshilanishlar" ni oldi. • 1885 yil - amerikalik ixtirochi Tomas A lv a Edison 23 mayda (1891 yil 29 dekabrda tasdiqlangan, AQSh patenti № 465971) "Elektr signallarini uzatish usuli" uchun № 166455 patent arizasini topshirdi. 1888 yilda Qo'shma Shtatlardagi Buyuk Blizzard paytida ushbu uzatish tizimi qorli poezdlardan simsiz xabarlarni jo'natish va qabul qilish uchun ishlatilgan (bu favqulodda signallarni yuborish uchun simsiz telegrafdan birinchi muvaffaqiyatli foydalanish bo'lishi mumkin: nogiron poezdlar T. A. Edison orqali aloqa qila oldilar. telegraf tizimi) • 1886-1888 yillar - Nemis fizigi Gey nrix Gert s Mak sv ell tomonidan matematik tarzda bashorat qilingan elektromagnit to'lqinlarning mavjudligini isbotladi (generator va qabul qiluvchining turli nisbiy pozitsiyalarida tajribalar). Hertz o'zi vibrator deb atagan qurilma yordamida elektromagnit signallarni masofadan va simlarsiz uzatish va qabul qilish bo'yicha muvaffaqiyatli tajribalar o’tkazdi. • 1891-yil — Nik ola Tesla (Sent-Luis, Missuri, AQSH) maʼruzalar vaqtida radio signallarini uzoq masofalarga uzatish tamoyillarini omma oldida tasvirlab berdi. Bularning barchasi nimani anglatadi?! Radioning tarixida juda ko’plab olimlar ismiga ko’zimiz tushishi mumkin. Uning ixtirochisi aynan bir kishi deyishimiz noto’g’rilikka yaqin. IM sohasida aynan Patent egasi uning ixtirochisi bo’ladi lekin ro’yhatimizda bunday ismlar bir nechta. Shuning uchun savolimizga javobimiz har bir olim va ixtirochilar radio ixtirosiga balkim insoniyat taraqqiyotiga qo’shgan ulkan hissaga ega. 9 Tov ar belgilari. Tovar belgisi - bu turli korxonalarning tovarlari va xizmatlarini farqlash uchun mo'ljallangan belgi. Tovar belgilari intellektual mulk huquqi sifatida himoyalangan. Tovar belgisini himoya qilish, uni davlat ro’yhatidan o’tkazish orqali amalga oshiriladi. Fransiyda tovar belgilarini ro’yhatdan o’tkazishning bir necha usullari bor. • INPI orqali to’g’ridan to’gri Fransiya qonunchiligi asosida olish; • Tovar belgilari bo’yicha Madrid sistemasi orqali olish; • Yevropa EUIPO tizimi orqali Tovar belgilarini roʻyxatdan oʻtkazish 1991-yil 4-yanvarda qabul qilingan “Tovar belgilari va xizmat koʻrsatish belgilari toʻgʻrisida”gi qonun asosida amalga oshiriladi. Fransiya rezidenti boʻlmagan va hatto Yevropa Ittifoqi davlatlaridan birining rezidenti boʻlmagan har qanday yuridik yoki jismoniy shaxs o'z belgisini milliy tartibdan foydalangan holda ro'yxatdan o'tkazish huquqiga ega, faqat vakolatxona orqali harakat qilish sharti bilan. Ammo hatto tovar belgisiga bo’lgan mutlaq huquqqa ega bo’lgan har qanday yuridik yoki jismoniy shaxsning huquqlari ham 5 yil foydalanmaslik natijasida bekor qilinadi.Tovar belgisini ro'yxatdan o'tkazish muddati har xil bo'lishi mumkin, lekin odatda o'n yil. Qo'shimcha to'lovlarni to'lash sharti bilan cheksiz ko'p marta yangilanishi mumkin. Tovar belgilariga bo'lgan huquqlar xususiy shaxslarning huquqlari bo'lib, sud qarorlari bilan amalga oshiriladi. So'z yoki so’z birikmalari, harflar va raqamlar birikmasi tovar belgisini tashkil qilishi mumkin. Shu bilan birga, tovar belgilari dizaynlar, belgilar, tovarlarning shakli va qadoqlari kabi uch o'lchovli elementlardan, tovushlar yoki hidlar kabi vizual bo'lmagan ko'rsatkichlardan yoki farqlovchi elementlar sifatida ishlatiladigan ranglardan iborat bo’lishi ham mumkin. Bu sohadagi imkoniyatlar deyarli cheksizdir.Ammo tovar belgilari bo’la olmaydigon, qonun taqiqlagan belgilar ham bor. Ular: • umum ma'lum yoki umumiy qabul qilingan belgilar 10 • yolg’on axborot beruvchi yoki chalg'ituvchi belgilar; • jamoat tartibiga yoki yaxshi axloqqa zid bo'lgan belgilar; • yangi yoki original bo'lmagan belgilar; • boshqa ro'yxatga olingan tovar belgilari bilan bir xil yoki chalkash darajada o'xshash belgilar. • geografik ko'rsatkichni tashkil etuvchi belgilar; • shaxsning roziligisiz olingan uning ismi yoki familiyasini ifodalovchi belgilar,; • muallifning yoki mualliflik huquqi egasining roziligisiz olingan mualliflik huquqi yoki turdosh huquqlar bilan himoyalangan belgini ifodalovchi belgilar. Albatta bu ro’yhat turli davlatlar qonunchiligiga ko’ra ba’zi qo’shimchalar kiritilishini yoki ba’zilariga ruxsat berilishini aks ettirishi mumkin. Madrid sav do belgilari t izimi tovar belgilarini roʻyxatga olishning xalqaro tizimi boʻlib, u tovar belgisi egalariga birgina ariza bilan dunyoning bir nechta mamlakatlarida tovar belgisini roʻyxatdan oʻtkazish uchun ariza berish imkonini beradi.Tizim quyidagicha ishlaydi: 1. Tovar belgisining egasi tovar belgisini ro'yxatdan o'tkazish uchun o'z mamlakatining (tovar kelib chiqqan mamlakat) milliy patent idorasiga ariza beradi. 2. Ishlab chiqarilgan mamlakatning milliy patent idorasi talabnomaning muvofiqligini ko'rib chiqadi va agar ma'qullangan bo'lsa, uni Jahon intellektual mulk tashkiloti (BIMT) Xalqaro byurosiga yuboradi. 3. BIMT Xalqaro byurosi tovar belgisini Xalqaro tovar belgilari reestrida ro'yxatdan o’tkazadi. 4. Tovar belgisi egasi Madrid tizimida ishtirok etuvchi boshqa mamlakatlarda tovar belgisini himoya qilish uchun so'rov yuborishi mumkin. 2 BIMT saytining Madrid tizimi bo’yicha 11 5. So‘rov yuborilgan ishtirokchi davlatning milliy patent idorasi talabnomaning muvofiqligini ko‘rib chiqadi va agar talabnoma ma’qullangan bo‘lsa, tovar belgisini shu davlatning milliy tovar belgilari reestrida ro‘yxatdan o’tkazadi. Madrid tizimining o’ziga yarasha afzalliklari va kamchiliklari bor. Afzalliklari: • Vaqt va pulni tejash. Savdo belgisi egasi vaqt va pulni tejagan holda bir ariza bilan dunyoning bir qancha mamlakatlarida tovar belgisini ro‘yxatdan o‘tkazish uchun ariza berishi mumkin. • Jarayonning soddaligi. Madrid tizimi bo'yicha tovar belgisini ro'yxatdan o'tkazish tartibi tovar belgisini dunyoning har bir davlatida alohida ro'yxatdan o'tkazish tartibiga nisbatan soddalashtirilgan. • Huquqiy himoyaning birligi. Madrid tizimida ro'yxatga olingan tovar belgisi tizimda ishtirok etuvchi barcha mamlakatlarda yagona huquqiy himoyaga ega.2023-yil 20-iyul holatiga ko‘ra, Madrid savdo belgilari tizimi 124 mamlakatni qamrab oladi. Kamchiliklari: • Himoya doirasi bo'yicha cheklovlar. Madrid tizimida ro'yxatga olingan tovar belgisi uchun himoya ba'zi a'zo mamlakatlarda cheklangan bo'lishi mumkin. • Bojlarni to'lash zarurati. Madrid tizimi bo'yicha tovar belgisini ro'yxatdan o'tkazish uchun ariza bergan tovar belgisi egasi BIMT Xalqaro byurosiga va tovar belgisini himoya qilish to'g'risidagi so'rov yuborilgan ishtirokchi davlatlarning milliy patent idoralariga yig'im to'lashi shart. Muallifl ik huquqi - mualliflarning o'z adabiy badiiy va san'at asarlariga ega bo'lgan huquqlarini tavsiflash uchun ishlatiladigan yuridik atama. Mualliflik huquqi asarlarning keng doirasini qamrab oladi: kitoblar, musiqa asarlari, tasviriy san'at asarlari, haykaltaroshlik va filmlar, kompyuter dasturlari, ma'lumotlar 3 Articles L122-1 et seq of the French Intellectual Property Code 12 bazalari, reklama, xaritalar va texnik rasmlar. Jahon amaliyotida mualliflik huquqi obyektlariga quyidagilar kiradi: • romanlar, she'rlar, pyesalar, ma'lumotnomalar, gazeta maqolalari kabi adabiy asarlar; • kompyuter dasturlari, ma'lumotlar bazalari; • filmlar, musiqa va xoreografiya; • chizmalar, rasmlar, fotosuratlar va haykaltaroshlik kabi badiiy asarlar; • arxitektura inshootlari; • reklamalar, xaritalar va texnik chizmalar. Mualliflik huquqini himoya qilish g'oyalar, jarayonlar, ishlash usullari yoki matematik tushunchalarga emas, balki ifoda shakliga taalluqlidir. Mualliflik huquqi ismlar, shiorlar yoki logotiplarga nisbatan qoʻllanilishi yoki qoʻllanilmasligi mumkin, ularda yetarli darajada original ijodkorlik mavjudligiliga qaraladi. Mualliflik huquqi qonunida ikki xil huquq mavjud: •mulk iy huquqlar mualliflik huquqi egasiga uning asarlaridan boshqalar tomonidan foydalanishi natijasida moddiy tovon olish imkonini beradi; •nomulk iy huquqlar muallifning nomoddiy huquqlarini himoya qiladi. Mualliflik huquqi to'g'risidagi qonunlarning ko'pchiligi mualliflik huquqi egasi asarga nisbatan muayyan harakatlarga ruxsat berish yoki taqiqlash yoki ba'zi hollarda uning asaridan uchinchi shaxs tomonidan foydalanilganligi uchun haq olish huquqiga ega ekanligini ta'kidlaydi (masalan, jamoaviy boshqaruv sxemasi bo'yicha). Asarga bo'lgan mulk huquqi egasi quyidagilarni taqiqlash yoki ruxsat berishga haqli: • uni turli shakllarda ko’paytirishga, masalan bosma nashr yoki ovoz yozish orqali; • uning ommaviy ijrosiga, masalan spektakl yoki musiqa asari shaklida; • uni yozishga, masalan CD yoki DVD ko’rinishida; 13 • radio, kabel yoki sun'iy yo'ldosh orqali eshittirishga; • uning boshqa tillarga tarjimasiga; • uni qayta ishlash, masalan, romanni film ssenariysiga aylantirish. Asarga bo‘lgan mualliflik huquqi muallifning obro‘siga putur yetkazishi mumkin bo‘lgan asarga kiritilgan har qanday o‘zgartirishlarga e’tiroz bildirish huquqiga ega chiqishi keng e’tirof etilgan nomoddiy huquqlarga yaqqol misoldir.Aksariyat mamlakatlarda va Fransiyada ham Bern konventsiyasiga muvofiq mualliflik huquqi himoyasi roʻyxatdan oʻtish yoki boshqa rasmiyatchiliklarsiz avtomatik tarzda beriladi. Biroq, ko'pgina mamlakatlarda asarlarni ixtiyoriy ro'yxatga olishni nazarda tutuvchi tizim mavjud. Ushbu tizim asar egasi yoki muallifi haqidagi nizolarni hal qilishga yordam beradi, shuningdek, moliyaviy operatsiyalarni, sotishni, huquqlarni topshirishni yoki o'tkazishni osonlashtiradi. Mulkiy huquqlar vaqt bilan cheklangan va ularning muddati mamlakat qonunchiligiga bog'liq. Bern konventsiyasiga aʼzo boʻlgan mamlakatlarda asar muallifining vafotidan keyin himoya muddati kamida 50 yil boʻlishi kerak. Biroq, davlatlar uzoqroq himoya muddatlarini belgilashlari mumkin.Fransiyada mualliflik huquqi himoyasi muallifning vafotidan so’ng 70 yilni tashkil etadi. Tijorat sirlari maxfiy ma'lumotlarga bo'lgan intellektual mulk (IP) huquqlaridir. Ular sotilishi yoki litsenziyalanishi mumkin.Umuman olganda, ma'lumot tijorat siri deb hisoblanishi uchun quyidagilar shartlar qanoatlantirilishi kerak: •maxfiyligi tufayli t ijorat qiy mat iga ega bo’lishi; •faqat chek langan odamlar doirasiga ma'lum bo’lishi; •ushbu ma'lumotlarning qonuniy egasi tomonidan uning maxfiyligini saqlash, shu jumladan biznes sheriklari va bo'ysunuvchilar bilan maxfiylik to'g'risida shartnomalar tuzish uchun oqilona choralar ko'rilishi kerak. 4 Fransiya in 14 Bunday ma'lumotlarni boshqa shaxslar tomonidan adolatsiz savdo amaliyotiga zid ravishda ruxsatsiz olish, foydalanish yoki oshkor qilish adolatsiz amaliyot va tijorat siri huquqlarining buzilishi deb hisoblanadi.Umuman olganda, korxonaga raqobatdosh ustunlik beradigan va maxfiy bo'lgan har qanday ma'lumot tijorat siri sifatida himoyalanishi mumkin. Bu texnik ma'lumotlar (masalan, ishlab chiqarish jarayonlari, farmatsevtika tadqiqotlari ma'lumotlari, kompyuter dasturlari dizayni) yoki tijorat (masalan, marketing usullari, etkazib beruvchilar va mijozlar ro'yxati yoki reklama strategiyalari) bo'lishi mumkin.Tijorat siri alohida jamoat mulkining bir qismi bo'lgan, ammo sir sifatida birlashganda kompaniyaga raqobatdosh ustunlik beradigan elementlarning kombinatsiyasi ham bo'lishi mumkin. Tijorat siri bo'lishi mumkin bo'lgan ma'lumotlarga misol sifatida moliyaviy ma'lumotlar, formulalar, retseptlar va manba kodlari kiradi.Huquqiy tizimga qarab, tijorat sirlari insofsiz raqobatdan himoya qilishning umumiy tushunchasi yoki maxsus qoidalar yoki maxfiy axborotni himoya qilish bo'yicha sud amaliyoti orqali himoya qilinadi.Tijorat sirining buzilishi sodir bo'lganligini aniqlash uchun har bir holatning o'ziga xos xususiyatlarini hisobga olish kerak. Biroq, umuman olganda, maxfiy ma'lumotlarga nisbatan adolatsiz amaliyotlar sanoat yoki tijorat josusligi, shartnomani buzish va ishonchni buzishni o'z ichiga oladi.Fransiyada qonunchiligida alohida «Tijorat sirlari» to’g’risidagi qonun mavjud va «Intellektual mulk kodeksi» ham mavjud. 5 Loi nº 2018-670 du 30 juillet 2018 relative à la protection du secret des affaires 6 Code de la propriété intellectuelle (version consolidée au 30 juin 2022) 15 Int ellek t ual mulk suby ek t larining huquq v a majburiy at lari: •Int ellek t ual mulk oby ek t idan foy dalanish huquqi. Bu huquq intellektual mulk obyektidan o'z maqsadiga muvofiq foydalanish, jumladan, intellektual mulk obyektini takror ishlab chiqarish, tarqatish, ommaviy namoyish qilish, namoyish qilish, topshirish, sotish, olib kirish va olib chiqish qobiliyatidan iborat. •Int ellek t ual mulk oby ek t ini t asarruf et ish huquqi. Ushbu huquq intellektual mulk obyektini boshqa shaxslarga, shu jumladan begonalashtirish (sotish, hadya qilish, ayirboshlash va boshqalar) yo'li bilan, shuningdek intellektual mulk obyektidan foydalanish huquqini (litsenziya) berish yo'li bilan berish qobiliyatidan iborat. •Int ellek t ual mulk k a bo‘lgan huquqlarni himoy a qilish huquqi. Ushbu huquq intellektual mulk obyektiga bo‘lgan huquqlarni buzgan shaxslardan yetkazilgan zararni qoplashni talab qilish, shuningdek intellektual mulk obyektiga bo‘lgan huquqlarning buzilishini to‘xtatishni talab qilish qobiliyatidan iborat. Int ellek t ual mulk suby ek t lari quy idagi majburiy at larga ega: • Int ellek t ual mulk qonunlariga rioy a qilish majburiy at i. Bu shuni anglatadiki, intellektual mulk subyektlari intellektual mulk sohasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi qoidalarga, shu jumladan intellektual mulkka bo‘lgan huquqlarning paydo bo‘lishi, tugatilishi va amalga oshirilishi shartlarini belgilovchi qoidalarga rioya qilishlari shart. •Int ellek t ual mulk dan adolat li foy dalanish majburiy at i. Bu shuni anglatadiki, intellektual mulk egalari intellektual mulkdan boshqalarning huquqlarini buzmaydigan tarzda foydalanishlari kerak. Xususan, Fransiya qonunchiligiga muvofiq, intellektual mulk obyektidan foydalanuvchi intellektual mulk subyektlari muallif yoki mualliflik huquqi egasining familiyasini, shuningdek, agar intellektual mulk obyekti hosila asar bo‘lsa, mualliflik huquqi obyekti manbasini ko‘rsatishi shart. 16 Int ellek t ual mulk suby ek t larining jav obgarligi qonun hujjat lariga muv ofi q k engay t irilishi y ok i chek lanishi mumk in. Misol uchun, Fransiya qonunchiligiga ko‘ra, mualliflik huquqi bilan himoyalangan asarlardan foydalanish huquqlari bolalarni himoya qilish yoki raqobat kabi jamoat manfaatlarini himoya qilish uchun cheklanishi mumkin. Int ellek t ual mulk huquqini buzganlik uchun jav obgarlik Fransiya qonunchiligi intellektual mulkka jiddiy e’tibor beradi. Agar muallifning mualliflik huquqi buzilsa birinchi navbatda u muallifligini isbotlashi va aynan qaysi huquqlari buzilganligini ko’rsatib o’tishi ta’lab etiladi.Misol uchun, qaysidir muallifga tegishli bo’lgan qo’shiq plagiat qilingan bo’lsa yoki badiiy asarlari o’g’irlangan bo’lsa va qonun buzarlik Fransiya qonunchligida belgilangan bo’lsa, ushbu holatda davo qilinayotganda ko’rsatib o’tishi kerak bo’ladi. Albatta bunday holatlar mashaqqat tug’dirishi turgan gap, ammo bu o’z mevasini beradi. Ya’ni, Fransiya qonunchiliga intellektual mulk huquqi buzilganligi uchun 3 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish va 300.000 yevro, jamoaviy qonun buzilishi aks ettirilgan taqdirda esa 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish va 500.000 yevro ko’rinishidagi jarima turlari mavjud. Albatta bular hali hammasi emas, chunki ushbu jarimalar, jazolar jinoyatning 1-martta sodir etilganligi uchun. Qonun buzilishi takrorlanadigon hollarda ushbu ko’rsatkichlar o’zgarishi turgan gap. 7 8 Юлия Искова: зашита ИС в Франции 17 Frant siy ada himoy a qilinuv chi int ellek t ual mulk oby ek t lari v a ularni himoy a qiluv chi organlar Frantsiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qilish uchun quyidagi organlar javobgardir: •Frant siy a Pat ent v a sav do idorasi (IN PI) . Bu patentlar, sanoat namunalari, tovar belgilari va boshqa intellektual mulk ob'ektlarini ro'yxatdan o'tkazuvchi davlat organidir. •Int ellek t ual mulk milliy mark azi (CN PI). Bu fuqarolar va yuridik shaxslarga intellektual mulk masalalari bo‘yicha axborot va maslahatlar beruvchi davlat organidir. •Sud organlari. Sud organlari intellektual mulk huquqlarining buzilishi to'g'risidagi ishlarni ko'rib chiqadi. •Fransiy a bojxonasi Fransuz bojxonasi IMni o'z ichiga olishi mumkin bo'lgan tovarlarni olib kirish va olib chiqishni nazorat qiladi va IMdan noqonuniy foydalanishga qarshi choralar ko’radi. Frantsiya Patent va Savdo idorasi (INPI) Frantsiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qilish uchun mas'ul bo'lgan asosiy organdir. INPI patentlar, sanoat namunalari, tovar belgilari, geografik ko'rsatkichlar, savdo nomlari va boshqa intellektual mulk ob'ektlarini ro'yxatdan o'tkazadi. INPI, shuningdek, intellektual mulk qonunlariga rioya etilishini nazorat qiladi. Intellektual mulk milliy markazi (CNPI) fuqarolar va yuridik shaxslarga intellektual mulk masalalari bo‘yicha axborot va maslahatlar beruvchi davlat organi hisoblanadi. CNPCI intellektual mulk qonunchiligi, intellektual mulkni ro'yxatdan o'tkazish tartiblari va intellektual mulk huquqlarini himoya qilish bo'yicha ma'lumotlarni taqdim etadi. CNPCI, shuningdek, intellektual mulk huquqlarini himoya qilish muhimligi haqida jamoatchilik xabardorligini oshirish bo'yicha tadbirlarni amalga oshiradi. 18 Sud organlari intellektual mulk huquqlarining buzilishi to'g'risidagi ishlarni ko'rib chiqadi. Adliya organlari mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz intellektual mulk obyektidan foydalanishni taqiqlash, mualliflik huquqi egasiga etkazilgan zarar uchun tovon to'lash va boshqa holatlar to'g'risida qaror qabul qilishi mumkin.Frantsiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qilish Intellektual mulk kodeksiga muvofiq amalga oshiriladi. Intellektual mulk kodeksi intellektual mulk obyektlarining huquq va majburiyatlarini, shuningdek, intellektual mulk obyektlarini ro'yxatga olish va intellektual mulk huquqlarini himoya qilish tartibini belgilaydi. Fransuz bojxonasi IMni himoya qilishda muhim rol o’ynaydi.Fransuz bojxona organlarining IMni himoya qilish sohasidagi faoliyatini huquqiy tartibga solish quyidagi normativ hujjatlar asosida amalga oshiriladi: • Intellektual mulk to'g'risidagi qonunlar kodeksi (Code de la proprieté intellectuelle); • Bojxona kodeksi (Code des douanes); • Intellektual mulk bilan himoyalangan tovarlarni qalbakilashtirish va noqonuniy savdosiga qarshi kurash to'g'risidagi nizom (EI) No 608/2013. Fransuz bojxonasi vakolatlari talaygina. Bojxona chegara orqali tovarlarni olib o'tayotgan shaxslardan IMdan foydalanishning qonuniyligini tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etishlarini talab qilishi, chegara orqali olib o'tilgan tovarlarni IM obyektlari mavjudligini tekshirishi, intellektual mulk huquqlarini buzadigan tovarlarni ushlab turish, intellektual mulk huquqlarini buzgan tovarlarni musodara qilish choralarini ko’rishi va boshqa ma’suliyatlar va vakolatlarga ega va ular quyidagilardan iborat: • Chegara orqali olib o'tilgan tovarlarni IM obyektlari mavjudligini tekshiradi. Agar tovarlar intellektual mulk huquqlarini buzganligi aniqlansa, bojxona organi ushbu tovarlarni ushlab turishi va huquq egasiga chora ko'rish uchun topshirishi mumkin. 19 • Soxta va noqonuniy savdoga qarshi kurashish uchun IM huquqlari egalari bilan ishlaydi. Bojxona organlari huquq egalariga ularning huquqlarini poymol etishi mumkin bo‘lgan tovarlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni taqdim etishi, shuningdek, tekshiruv o‘tkazish va qalbaki tovarlarni olib qo‘yishda yordam berishi mumkin. • Chegara orqali tovarlarni olib o'tayotgan shaxslar bilan tushuntirish ishlarini olib boradi. Bojxona ushbu shaxslarga IMni himoya qilish qoidalari va IMdan noqonuniy foydalanishning mumkin bo'lgan oqibatlari haqida ma'lumot beradi. Frant siy ada int ellek t ual mulk ni t art ibga soluv chi qonunchilik bazasi Int ellek t ual mulk k odek si Fransiyaning Intellektual mulk kodeksi (Code de la propriété intellectuelle) Fransiyada intellektual mulk sohasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi asosiy qonunchilik hujjatidir. Kodeks 1992-yilda qabul qilingan va o‘shandan buyon bir necha bor o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilgan. Fransiyaning har qanday IM munosabatlari ushbu kodeks ustiga quriladi. Kodeks uch qismdan iborat: •Birinchi qism mualliflik huquqi va turdosh huquqlarga bag'ishlangan. •Ik k inchi qism ixtiro, foydali model va sanoat na’munalariga bag’ishlangan. •Uchinchi qism intellektual mulkning boshqa obyektlariga bag’ishlangan. Int ellek t ual mulk ni huquqiy himoy a qilish Kodeks bo’yichamualliflik huquqi, turdosh huquqlar, patent huquqlari va boshqa intellektual mulk huquqlari qonun bilan himoya qilinadi. Mualliflik huquqi egasi o'z huquqlarini noqonuniy foydalanishdan himoya qilish huquqiga ega. Intellektual mulkdan noqonuniy foydalanish bir necha javobgarlik turlariga olib boradi, ular: •Fuqarolik jav obgarlik Intellektual mulk obyektlaridan noqonuniy foydalanganlik uchun fuqarolik javobgarligi zararni qoplash, tovon to'lash va boshqa choralar shaklida yuzaga keladi. 20 •Ma’muriy jav obgarlik Intellektual mulk obyektlaridan noqonuniy foydalanganlik uchun ma’muriy javobgarlik jarimalar, tovarlarni musodara qilish va boshqa choralar shaklida amalga oshiriladi. • Intellektual mulkdan qonunga xilof ravishda foydalanganlik uchun jinoiy javobgarlik ozodlikdan mahrum qilish va boshqa choralar shaklida bo’ladi. Fransiya kodeks bilan cheklanib qolgani yo’q albatta. Fransiya intellektual mulk sohasidagi qator xalqaro shartnomalar, kelishuvlar, jumladan, Bern konventsiyasi, Parij konventsiyasi va Madrid kelishuvi ishtirokchisi hisoblanadi. Bern k onv ensiy asi Adabiy, badiiy va sanʼat asarlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Bern konventsiyasi mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni himoya qilishni tartibga soluvchi xalqaro shartnomadir. Konventsiya 1886-yil 9-sentyabrda Bernda qabul qilingan va keyin bir necha marta qayta koʻrib chiqilgan. Hozirda Konventsiya 183 davlat tomonidan ratifikatsiya qilingan. Bern konventsiyasi mualliflik huquqini xalqaro himoya qilishni rivojlantirishda muhim rol o‘ynadi. Konventsiya dunyoda mualliflik huquqini himoya qilishning yagona tizimini yaratishga hissa qo'shdi va turli mamlakatlarda mualliflar huquqlarini himoya qilishni ta'minladi.Bern konventsiyasining mualliflar uchun asosiy afzalliklari: • Mualliflarning asarlariga mualliflik huquqi bir qancha mamlakatlarda soddalashtirilgan tartibda himoyalangan. • Mualliflarning asarlari uzoqroq muddatga mualliflik huquqi bilan himoyalangan. • Mualliflar o'z asarlaridan foydalanganlik uchun adolatli tovon olish imkoniyatiga ega. Parij k onv ent siy asi - Sanoat mulkini himoya qilish to‘g‘risidagi Parij konventsiyasi sanoat mulki obyektlarini, shu jumladan patentlar, tovar belgilari, sanoat namunalari, foydali modellar, xizmat ko‘rsatish belgilari, firma nomlari, geografik ko‘rsatkichlarni himoya qilishni hamda adolatsiz raqobatga chek qo‘yishni tartibga soluvchi xalqaro shartnomadir.Konventsiya 1883-yil 20-martda 21 Parijda qabul qilingan va keyin bir necha marta qayta ko'rib chiqilgan. Hozirda Konvensiya 177 davlat tomonidan ratifikatsiya qilingan. Parij konventsiyasi sanoat mulkini xalqaro muhofaza qilishni rivojlantirishda muhim rol o‘ynadi. Konventsiya dunyoda sanoat mulkini himoya qilishning yagona tizimini yaratishga hissa qo‘shdi va turli mamlakatlarda mualliflik huquqi egalarining huquqlarini himoya qilishni ta’minladi.Parij konventsiyasining ariza beruvchilar uchun asosiy afzalliklari quyidagilardan iborat: • Bir necha mamlakatlarda soddalashtirilgan tartib yordamida sanoat mulki obyektini himoya qilish imkoniyati. • Sanoat mulki obyektiga bo'lgan huquqlarni uzoqroq muddatga himoya qilish. • Insofsiz raqobatdan yanada samarali himoya. Madrid k elishuv i Belgilarni xalqaro ro'yxatga olish to’g'risidagi Madrid kelishuvi bir necha mamlakatlarda tovar belgilarini ro'yxatdan o'tkazish jarayonini soddalashtiradigan xalqaro shartnomadir. Konventsiya ishtirokchi mamlakatlarda qo'llaniladigan tovar belgilarini ro'yxatga olishning yagona tizimini o'rnatadi.Shartnoma 1891 yil 14 aprelda Madridda tuzilgan va shundan beri bir necha bor qayta ko'rib chiqilgan. Hozirda Bitim 123 davlat tomonidan ratifikatsiya qilingan.Madrid kelishuvining ariza beruvchilar uchun asosiy afzalliklari: • Soddalashtirilgan tartib yordamida bir qancha mamlakatlarda tovar belgisi himoyasini olish imkoniyati. • Bir necha mamlakatlarda tovar belgisini ro'yxatdan o'tkazish uchun vaqt va pulni tejash. • Bir qancha mamlakatlarda tovar belgilarini boshqarish tartib- qoidalarini soddalashtirish. Int ellek t ual mulk huquqlarining sav do aspek t lari t o'g'risidagi bit im (TRIPS) 22 TRIPS JST tarkibiga kiradi va JSTga a'zo mamlakatlarda intellektual mulkni himoya qilish bo'yicha minimal standartlarni belgilaydi. Shartnoma mualliflik huquqlari, turdosh huquqlar, patentlar, tovar belgilari, geografik ko'rsatkichlar va tijorat sirlarini o'z ichiga olgan barcha asosiy intellektual mulkni qamrab oladi. Frantsiya TRIPSga 1995 yilda JSTga a'zo bo'lgach qo'shildi.Fransiya intellektual mulk sohasida yetakchi xalqaro tashkilot hisoblangan Butunjahon intellektual mulk tashkiloti (WIPO) orqali boshqa davlatlar bilan ham hamkorlik qiladi. X ulosa Kurs ishi davomida quydiagi xulosalar qilindi: •Frantsiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qilish Intellektual mulk kodeksida mustahkamlangan umumiy tamoyillar asosida amalga oshiriladi. •Frantsiyada himoyalangan intellektual mulk mualliflik huquqi va turdosh huquqlar, patentlar, sanoat namunalari, tovar belgilari, geografik ko'rsatkichlar, savdo nomlari va savdo sirlarini o'z ichiga oladi. •Frantsiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qilish Frantsiya Patent va savdo idorasi, Intellektual mulk milliy markazi (INPI) va sud organlari tomonidan amalga oshiriladi. •Frantsiyada intellektual mulkni tartibga soluvchi qonunchilik bazasi Intellektual mulk kodeksi, mualliflik huquqi va turdosh huquqlar to'g'risidagi qonun, patent qonuni, tovar belgilari to'g'risidagi qonun va boshqalarni o'z ichiga oladi. Fransiya xalqaro kelishuvlarda aktiv a’zosi hisoblanadi. Faqat Fransiyada va boshqa ko’plab mamlakatlarda IMda kamchilik kuzatildi.Intellektual mulkning zaif nuqtasi - bu g‘oyani faqat bir kishi o‘ylab topishi nazariyasi. Amaliyot shuni ko‘rsatadiki, ma’lum bir vaqtning o‘zida fanning holati taxminan bir vaqtning o‘zida bir-birining ishidan bexabar bo‘lgan turli odamlar tomonidan amalga oshirilishi mumkin bo‘lgan kashfiyot yoki ixtironi "tayyorlashi" mumkin. Agar "intellektual mulk" tushunchasi qo‘llanilsa, ixtirodan 23 moddiy foyda olish imkoniyati faqat uni e’lon qilgan birinchi shaxsga o‘tadi, bu juda adolatsiz bo‘lishi mumkin. Ko‘pgina ma’lum holatlar mavjud (masalan, yuqorida Popov va Markoni, Tesla va Edisonlarni qayd e’tib o’tdik) qayd etilgan intellektual mulk huquqi munozarali bo‘lgan va shaxsning ixtiroga qo‘shgan haqiqiy hissasiga unchalik mos kelmagan. 24 Foy dalanilgan adabiy ot lar ro’y hat i: 1. Madrid Agreement Concerning the International Registration of Marks Madrid Agreement (Marks) (1891), revised at Brussels (1900), at Washington (1911),at The Hague (1925), at London (1934), Nice (1957) and at Stockholm (1967), and amended in 1979 / WIPO 2. PCT Applicant’s Guide – International Phase – Annex C 3. Статистический профиль стран по интеллектуальной собственности 2022 4. Code de la propriété intellectuelle 5. Радио // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. 6. Шерман, Брэд Создание современного закона об интеллектуальной собственности: брrанский опыт, 1760–1911 гг. / Брэд Шерман и Лайонел Бентли. — Кембридж; Нью-Йорк: Издательство Кембриджского универсrета, 1999. — xx, 242 стр. ISBN 978-0-521-56363-5 7.Бабкин С. А. Интеллектуальная собственность в Интернет. — М.: АО "Центр ЮрИнфоР", 2006. — 512 с. — 5000 экз. — . 8.Дозорцев В. А. Интеллектуальные права: Понятие.кодификаци. Сборник статей/ Исследовательский центр частного права. — М.: Статут, 2005. — 416 с. — ISBN 5-8354-0168-X. 9.Лессиг Л. Свободная культура / Пер. О. Данилова под ред. В. Ильина. — М.: Прагматика культуры, 2007. ISBN 5-98392-009-X. 10.Сергеев А.П. Право интеллектуальной собственности в Российской Федераци : учеб. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.: Проспект, 2006. — 752 с. — ISBN 5-482-00216-0. 11.Судариков С. А. Право интеллектуальной собственности : учеб. — М.: Проспект, 2009. — 368 с. — ISBN 978-5-392-00450-8. 12.Лrературные конвенци // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890— 1907. 25 Foy dalanilgan int ernet manbalar: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 26 Ilov alar: Rasmdagi ixtiro chizmalariga namuna (1-rasm). Rasmdagi Fransiya ixtiroga ariza topshirish statistikasi. (2-rasm). 9 WIPO g’aroyib ixtirolar 10 d f WIPO Fransiya statistika 2022 27 Quy idagi jadv alda Y ev ro pat ent olish narxlari k o’rsat ilgan: 11 Boshqa mamlak at da pat ent olishning 3 y o’nalishi mav jud Milliy tartib Mintaqaviy tartib Xalqaro tartib Himoyani alohida Ba’zi mamlakatlar WIPO tomonidan yaratilgan mamlakatlarda mintaqaviy patentlarni PCT tizimi bir vaqtning o‘zida to‘g‘ridan-to‘g‘ri har beruvchi hududiy patent 150 dan ortiq mamlakatlarda bir davlatning milliy idorasini tashkil etadigan patent himoyasini olish patent idorasiga ariza mintaqaviy shartnomalar tartibini sezilarli darajada berish orqali olish tuzdilar. Bunday holda, soddalashtiradi. Har bir mumkin. Ba’zi hollarda bitta mintaqaviy patent mamlakat/mintaqada bir arizani tegishli milliy talabnomasi ma’lum bir nechta milliy va/yoki tilga tarjima qilish mintaqadagi bir nechta mintaqaviy arizalarni kerak bo‘ladi. mamlakatlarda himoyani topshirish o‘rniga, PCT tizimi ta’minlashi mumkin; bu bitta tilda bitta ariza holda tegishli mintaqaviy topshirish va faqat bitta ariza kelishuvga qo‘shilgan to‘lovini to‘lash imkonini barcha davlatlarda amal beradi. qiladigan milliy patentlar to‘plami yoki yagona patent beriladi. Hududiy patent idoralariga quyidagilar kiradi: • Evropa patent idorasi (EPO) PCT tizimi, shuningdek, milliy protsedura bo‘yicha milliy to‘lovlarni to‘lashdan oldin ixtironing tijorat qiymatini baholash uchun vaqt olish imkoniyatini beradi. • Afrika mintaqaviy intellektual mulk tashkiloti (ARIPO) • Afrika Intellektual Mulk Tashkiloti (OAPI) • Evrosiyo Patent Tashkiloti (EAPO) • Fors ko'rfazi hamkorlik 11 prices for each patent in EPO 28

MUNDARIJA

Kirish Intellektual mulk umumiy tasnifi

Birinchi bob Fransiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qilishning umumiy tamoyillari

Intellektual mulk tushunchasi va mohiyati, subyektlari va obyektlari

Intellektual mulk subyektlarining huquq va majburiyatlari. Intellektual mulk buzganlik uchun javobgarlik

Ikkinchi bob Fransiyada himoya qilinuvchi intellektual mulk obyektlari va ularni himoya qiluvchi organlar

Fransiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qiluvchi organlar (Fransiya patent va savdo idorasi, INPI, Sud organlari)

Uchinchi bob Fransiyada intellektual mulkni tartibga soluvchi qonunchilik bazasi

Intellektual mulk kodeksi

Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar to‘g‘risidagi qonun

Xalqaro qonunlar

Xulosa Fransiyada intellektual mulk huquqlarini himoya qilishga oid ayrim mulohazalar

Foydalanilgan adabiyotlar va manbalar ro’yxati

Купить