Kirish Roʻyxatdan oʻtish

Docx

  • Referatlar
  • Diplom ishlar
  • Boshqa
    • Slaydlar
    • Referatlar
    • Kurs ishlari
    • Diplom ishlar
    • Dissertatsiyalar
    • Dars ishlanmalar
    • Infografika
    • Kitoblar
    • Testlar

Dokument ma'lumotlari

Narxi 2000UZS
Hajmi 26.6KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 07 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Referatlar
Fan Pedagogika

Sotuvchi

Bohodir Jalolov

Fungitsidlar. urug‘larni dorilashda qo‘llaniladigan preparatlar

Sotib olish
FUNGITSIDLAR. URUG’LARNI DORILASHDA
QO’LLANILADIGAN PREPARATLAR .
Reja:
     1.Fungitsid larning qo’llashning biologik asoslari:
     2.Fungitsidlarning qo’llash joylariga qarab bo’linishi:
         a. Urug’larning dorilashda
         b. O’simliklarni tinim davrida
         v. Tuproqka berilishi
         g. O’simliklarni vegetatsiya  (o’suv) davrida
     3.Fungitsidlarning tavsifi va izohi
         a. Kontakt ta’sir etuvchi
         b. sistemali fungitsidlar           Ta’rif:   O’simliklarning     kasaliklariga     qarshi     qo’llaniladigan
preparatlarga   fungitsidlar   deb   ataladi.     Ma’lumki   kasallik     qo’zg’atuvchi
bakteriyalar   zamburug’lar   asosan   havodan   shamol,   yomg’ir,   hasharotlar
odamlar   yordamida   tarqaladi.   O’simlikka   esa   ustitsa,     og’izcha,
chechevichka,   ko’zcha   va   mexaniq   jarohatlar   o’rnidan   o’tadi.   Ayrim
parazitlar   epidermesdan   o’tishi   mumkin.   Misol   uchun   un     shudringi
kasalliklari   qo’zg’atuvchilari.   Organizmga   tushishi   bilan   sporalari   ko’karib
epidermani yirtib to’qimaga kiradi  va  oziqlana  boshlaydi.
  Zamburug’   ekzoparazit   (o’simlik   ustida)   rivojlana   boshlaydi.
Ko’pchilik   hollarda   parazit   hujayralarda,   to’qimalar   orasida     rivojlanadi
(endoparazit)   kila,   rak,   soxta   un-shudring.   Bunday   hollarda     parazitlarni
yo’qotish   mumkin.   SHuning   uchun   ham   oldini   olish     choralariga     e’tiborni
kuchaytirish lozim.
                    Qarshi   kurashda   fungitsidlarni   tanlash     parazitlarning     rivojlanish
xususiyatlari, o’simliklarning kasallanish darajalari  inobatga  olinishi kerak.
         Bir yillik ekinlar uchun (don, texnik ekinlar) kasallik manbalaridan biri,
urug’   shuning   uchun   qarshi   kurashni   urug’larni   zararlantirishdan   boshlash
lozim.   Ko’chat   hamda   eqiladigan   ekinlar   uchun   urug’larni   dorilashdan
tashqari tuproqni (issiqxona, parnik)  dezinfektsiya qilish maqsadga muvofiq.
Bu   ishni     bajarish     bilan     birinchidan,   sog’lom   nihol   yetishtirishga;
ikkinchidan infektsiya tarqalishni  oldini  olishga erishiladi.
    Ko’p yillik ekinlarni yetishtirganda (mevali,   rezavor,   tok)   yer   ustini
infektsiya,   tuproqdagi   o’simlik   qoldiqlaridagi   infektsiyalarini   yo’qotishga
qaratilishi  kerak.  Ayniqsa   qishlab  qoluvchi    davrlarini    yo’qotish  o’simlikni
sog’lom,   baquvvat   kasallikka   chalinmay   o’sib     rivojlanishini   taminlaydi.
Infektsiya manbalari tarqalishi va qo’llanilishi yunalishiga qarab fungitsidlar
qo’yidagilarga bo’linadi:
 1. Urug’larni dorilash uchun.  2. Tuproqni ishlash uchun.
 3. O’simliklarni tinch (tinim) holatida ishlash uchun.
 4. O’simliklari vegetattsiya davrida ishlash uchun.
  Ta’rif:
  1.   Urug’larni   dorilashdagi   fungitsidlar   -bu   kimyoviy   birikmalar
kasallik   qo’zg’atuvchi   infektsiya   urug’da   yoki   tuproqda   saqlangan     holatda
asosan   urug’larni   saqlashda     qo’llaniladi,     natijada     o’simliklar     vegetatsiya
davridagi   kimyoviy   ishlov   miqdori     kamayadi     yoki     umuman     hojat
kolmaydi.
   2.   Tuproqni   ishlashda   qo’llaniladigan   fungitsidlar-   asosan     tuproqni
zararsizlantirish   maqsadida   qo’llaniladigan     kimyoviy     moddalar     (teplitsa,
parniklar   )   bularning   samaradorligi   yuqori,   asosan   gaz,     bug’   holatida
beriladi.
  3.   O’simliklarning   tinch   holatida     qo’llaniladigan     fungitsidlar     bu
kimyoviy   moddalar   kasallik   infektsiyalarni   qishlab   koluvchi   davrlariga
qarshi    qo’llaniladi,    ularning    o’simlikning    yashil    qismlariga    ta’sir  etishi
inobatga olinib kech kuzda yoki erta  bahorda  qo’llash tavsiya etiladi.
4. O’simliklarning vegetatsiya davrida  qo’llaniladigan  fungitsidlar- bu
kimyoviy birikmalar o’simliklar o’sib, rivojlanayotgan davrlarda qo’llaniladi
(kasallik   oldidan,   kasallik     tushgan     paytda)     bir,   bir   necha   marta   (qayta   -
qayta).     Fungitsidlar   ta’sir   etish   xarakteriga   qarab   oldini   oluvchi   va
davolovchilarga bo’linadi.
1. Oldini oluvchi(himoyalovchi) fungitsidlar patogenlarni   reproduktiv
organlariga, organizmga o’tgunga qadar  ta’sir etadi. 
2.   Davolovchi   fungitsidlar   -   patogenlarning     vegetativ,     reproduktiv
hamda qishlab koluvchi davrlariga ta’sir etadi. Qo’llash muddatlari, patogen
rivojlanish   davrlariga   qarab   samaradorligi   ham   turlicha   bo’ladi.   Qancha   tez
va   o’z   vaqtida   bajarilsa,     shuncha     samarasi   yuqori   bo’ladi   va   aksincha, fungitsidlarning   bu   guruhi   bir     paytning   o’zida   bir   xil   quvvatda   ham   oldini
oluvchi   ham   davolovchi   bo’lishi   mumkin. Organizmga tarqalishiga qarab
fungitsidlar:       Kontakt   fungitsidlar-   o’simlik   shirasiga   so’rilib   kasallik
infektsiyasiga   tegib   ta’sir   etadi,   misning,     oltingugurtning     anorganik
birikmalari,   ditiokarbomin   kislota   mahsulotlari     misolida     ko’rish     mumkin.
Ularning   ta’sir   muddatlari   o’simlik   ustida   yopishib   turishi,     meteorologik
sharoitlarga bog’liq.
Sistemali  (ichki)    fungitsidlar-  o’simlikka  so’rilib,  (ildiz,    barg,    ildiz-
barg;   keksa-yosh   barg   siljishi)   o’simlikka     ma’lum     quvvatda     ta’sir
etmasdan, organizmdagi  infektsiyaga  ta’sir  etadi (benlat,  vitavaks, ridomil,
bayleton   va     boshqalar).     Ta’sir     etish     vaqti,   muddati,   samaradorligi
meteorologik   sharoitga   uncha   bog’liq     emas,   balki,   metabolizm
(parchalanish) xarakteri va tezligiga bog’liq.
Ta’rif:   O’simliklarni   vigetatsiya   davrida   qo’llaydigan   fungitsidlar.   Bu
guruhga   kiruvchi   fungitsidlar   o’z   navbatida   kontakt   va   sistemalilarga
bo’linadi.
Kontakt   fungitsidlarni   qo’llash   bir   necha   bor   takrorlanadi     (2-6     va
undan ko’proq) chunki, ta’sir etish muddatlari qisqa 5-25 kun.  Fungitsidlarni
qo’llash muddatlarini to’g’ri aniqlash katta  ahamiyatga ega, fungitsidlarning
samaradorligi   yuzaga   to’g’ri,   tekis   taqsimlanishiga,   barglar   ustki,   ostki
tomonidan bir tekisda ishlanganligiga, tez oqib ketmasligiga bog’liq. 
    Soxta   un   shudring   va   boshqa   kasalliklarga   kontakt     ta’sir     etuvchi
fungitsidlar.   (tokning   mildyu,   kartoshkaning   fitoftora,   piyozning
perenosporoz,     tamakining   perenosporoz,   lavlagining   perenosporoz   va
boshqa  ka
 salliklar)  mevali daraxtlarning dog’, qo’tir kabi kasalliklari
1.Mis   guruhi.   Bordo   suyuqligi,   xlorokis   medi,   ayniqsa   mildyu,
fitoftoroz,   perenosporoz,   olmaning   qo’tir   va   boshqa   dog’     kasalliklariga yaxshi   ta’sir   etadi,   chunki   bu     zamburug’larining     mitseliyalari,   tanalari
to’qimalari  ichida  hujayralarda    rivojlanganligi    tufayli    kontakt  fungitsidlar
bilan o’ldirish qiyin, shuning uchun  ham  qarshi  kurashda oldini olish katta
ahamiyatga ega.
   Mis   preparatlari   rivojlanish   oldidan   berilganda     samarasi     yuqori
bo’ladi   (rezerv,     ko’k   purkash   iborasi   shundan   kelib   chiqqan).   Bordo
suyuqligi 10-20 kun ta’sir etishi mumkin, lekin kamchiligi-  fitotoksik - ya’ni
o’simlikka salbiy ta’sir etadi (ayniqsa yog’ingarchilik ko’p bo’lganda, ta’siri
yanada kuchayadi). 
Gullash va vegetatsiya davrida misli fungitsidlarni qo’llashni  cheklash
lozim.
Mevalarni pishish oldidan xlorokis med qo’llansa yaxshi chunki, Bordo
suyuqligidan   ko’ra   fitotoksikligi   kam.     Mis   birikmalari   turg’un,   ular   tashqi
muhitda   aylanib (tsirkulyatsiya)   o’simlik, tuproq, suv havzalarida yig’ilishi
mumkin.       Suv   havzalarida   organik   moddalarning     mineralizatsiya
jarayonlariga   salbiy   ta’sir   etadi   chunki     zamburug’,     bakteriyalarga
fungitsidlik,  bakteritsidlik ta’sir etadi.    0,2-0,5 g quvvatda organizmda qayt
(qusish) ni olib  keladi,  1-2 g  esa o’limga olib kelishi mumkin.   Mis- odam
organizmi, hayvonlar uchun zaharlidir.   Oshqozon   ichak   sistemasini kuchli
yallig’lantiradi,   yuqori   nafas   yullarini,     terini     tekkan   joylarini   yaralaydi,
qo’tir, temiratkiga olib keladi.
1.   Bordo   suyuqligi-   ohak   va   mis   kuporosidan   tayyorlanadi.     Ishqorli
reaktsiyada   yaxshi.   1-4   %   i       400-1200   l/ga   normada   tavsiya   etilgan.
Quvvati   mis   kuporosiga   nisbatan   belgilanadi.   100l   1%     bordo   suyuqligi
tayyorlash   uchun   1kg   mis  kuporosi   50   l  suvda   va     1   kg     ohak     50   l     suvda
eritilib   tayyorlanadi.   Nordon   reayatsiyali   bordo   suyuqligi   ohak   bilan
neytrallanadi.  Bordo   suyuqligi   o’simlik   kasallanishi   boshlanishi   oldidan   yuqori
samarali   chunki,   kontakt   ta’sir   etuvchi   preparat   (ko’rtak   chiqarish     oldidan)
bu   ishni   3-4%     BJ   bilan   bajarilishi     tavsiya     etiladi.   (qo’tir,     meva   chirish,
klyasterosporioz, olxo’rining qizil dog’lanishi va hokazo).
Bordo   suyuqligi   yopishqoqligi   bilan   birinchi     o’rinda     tursada,     mis
kuporosi   sarfining   ko’pligi,   tayyorlashning   murakkabligi,     o’simlikka   salbiy
ta’sir etishi (ko’ydirish) uning  qo’llanilishini  cheklaydi  va o’rniga xlorokis
medi preparatini tavsiya etadi. Odamlarga kam ta’sir etuvchi.
   2. Xlorokis medi. Mis xlor oksidi
90%     ho’l     kukun     holatida     chiqariladi     ko’kish-yashil,   hidsiz.
O’simliklarning   vegetatsiya   davrida   0.4%     quvvatli   suspenziyasi   bilan
purkash tavsiya etilgan.   Olma, nok, olxo’ri, shaftoli, gilos, o’rik   uchun 4-8
kg/ga,   tokda   6 kg; kartoshka, pomidorda- 2.4-3.2 kg; lavlagi- 3.2-4   kg/ga;
bodring,   piyoz   2.4   kg.   Xlorokis   med   Bordo   suyuqligi     tavsiya     etilgan
kasalliklarga   qarshi   tavsiya   etilgan.     Salbiy   tomoni:   o’simlikka   yaxshi
yopishmay   oqib   ketadi.     Ijobiy   tomoni:   1.   o’simlikni   kuydirmaydi;2.
tayyorlanishi oson;
O’simliklar   vegetatsiya   davrida   bu   guruhdan     mis,     marganets,     ruxli
tuzlardan   foydalaniladi.   Zamburug’larning   hayotiy   jarayonlarini     biroz
to’xtatadi,  fermentlar aktivligini susaytiradi.  Tashqi muhitda 1-1,5 oy ichida
parchalanadi. Polikarbatsin  tsinebga nisbatan chidamliroq. O’simlikda  uzoq
saqlanadi,     termik     ishlov,     abiotik   faktorlar   ta’sirida   tezroq   parchalanadi.
Parchalanish   paytida   parchalanuvchi,   bug’lanuvchi   moddalar     serouglerod,
serovodorod, dimetilamin  ajratadi. Parchalanish  mahsulotlari  zaharli. Lekin
odamlarga ta’siri kam. Oxirgi ishlov 8-20 kun.
Kontakt   ta’sir   etuvchi-   himoyalovchi   fungitsid     80%     li     ho’llanuvchi
kukun   holatida   chiqariladi.   Olma,   nokning   qo’tir,   tokning     mildyu,
lavlagining   perenosporoz,   tserkesporoz,   bug’doyning   zang   kasalliklariga 0,4%  quvvatli    suspenziyasi    tavsiya    etilgan.(fitoftoroz).   Qo’tir  kasalligiga
qarshi   0,4%   birinchi   ishlov   ko’rtak   chiqarishda;   ikkinchisi   guldan   so’ng
darhol; va har 10-12 kunda qaytarilmog’i kerak.  Oxirgi ishlov 20 kun. Max.
ishlov   6   marta.     Fitoftoroz(kartoshka)   2,4   kg/ga   0,4%
butanizatsiya(shonalash), gullash oldidan; qolganlari 10-15 kun o’tkazilib; 5
martagacha; Lavlagida (tserkosporoz, perenosporoz) 2,4-3,2 kg/ga; birinchisi:
kasallik   alomatlari   paydo   bo’lganda   va   har   10-15   kun   o’tkazilib   3
martagacha,  bug’doyda gektariga 5 kg; tamakida 2,4-3,2kg tokda- 6kg. 
Ditom   M-45   ta’sir   etuvchi   moddasi   16%   marganets   2%     ruxning
etilenbditiokarbomati.   80%   li   ho’llashuvchi   kukun   suvda   kam     eruvchi.
Bordo suyuqligi o’rnida tavsiya etilgan.
 Kartoshka, tomatni  FITOFTORA,  tokni  mildyu  kasalligiga  qarshi 1,2-1,6
kg/ga kartoshkada 2-3 kg/ga tokzorda tavsiya etilgan. Oxirgi ishlov 20 kun.
Kartoshka 5, tok- 6 marta ishlashi mumkin.  
Un shudring va boshqa kasalliklarga kontakt ta’sir etuvchi  fungitsidlar.
Kontakt   ta’sir   etuvchi   fungitsidlar   ham   o’z     navbatida     himoyalovchi
va   dovolovchilarga   bo’linadi.   Un   shudring   kasalliklari   tashqi     mitseliydan
iborat   (oidium,   un     shudring)   bularni     davolashda     anorganik   oltingugurt,
nitrofenollar   ya’ni:   morestan,   ravral,   plondrel,   ronilan   kabilar   misol   bo’la
oladi.   Bu  preparatlar  akaritsidlik     xususiyatlariga  egadirlar.     euporen-     keng
ko’lamli  fungitsid  chirish,  mildyu kasalliklariga qarshi foydalaniladi.
    Oltingugurt birikmalari
Asosan un shudring kasalliklari uchun samarali preparatlar bo’lib,  dog’
kasalliklariga   ham   qo’llaniladi.   Fungitsidlik   xususiyatlari   elementar
oltingugurt   bug’lari     ajralib   serovodorod   ajratib   zamburug’   sporalari,
mitseliyalarga   ta’sir   etadi   va   ditoksikatsiya   (oltingugurt)   hodisasiga   olib
keladi. Serovodorod katalaza, laktaza fermentlariga ta’sir etadi.   Oltingugurt
ikkinchidan  fermentlardagi  temir,  mis,  marganets, ruxni biriktirib sulfidlar hosil   qiladi.   Bu   hodisalar   o’z   navbatida   zamburug’ning   normal   metabolizm
jarayonini  buzadi  va  o’limga  olib keladi.
ISO   ning   fungitsidlik   xususiyati   ham   elementar   oltingugurt
ajratishidadir. Oltingugurt preparatlarining ta’sirchanligi havoning  haroratiga
bog’liq 20 gradusdan past bo’lsa   kam   samaradorli,   35   gradusdan   yuqori
bo’lganda   o’simlikka   ta’sir   etadi.   Oltingugurt   preparatlarini   moyli
preparatlar  bilan  birgalikda  qo’llash mumkin emas. Moyli preparatlar bilan
ishlaganda   maydonlarga   15   kun   oldin   yoki   15   kun   keyin   qo’llash   tavsiya
etiladi.       Oltingugurt   preparatlari   har   7-10   kunda   takroran   tavsiya
etiladi.Oltingugurt   preparatlari   kam     ta’sir     etuvchi,     lekin     changida     uzoq
ishlash   o’pkaga   ta’sir   etadi.     Dorivor     o’simliklardan     tashqari     hamma
o’simliklarni dorilash hosilni yig’ishga bir kun kolganda ruxsat beriladi.
                      1.   Oltingugurt   kukuni   -95-99   %   elementar   oltingugurtdan     iborat.
Suvda erimaydi. Gigroskopik emas.   O’z   o’zidan   yonib   ketishi xavfi   bor.
Ayniqsa mineral o’g’itlar bilan (azotli). 15-30 kg/gda   changlash   usuli bilan
ishlatiladi. Harorat 20 gradusdan yuqori   bo’lganda.   Un   shudring, zang va
kanalarga qarshi tavsiya etilgan.
2.   Kolloid   yoki   ho’llanuvchi   oltingugurt-   Serovodorodni     gazlardan
tozalash   yuli   bilan   olinadi.   Pasta   holatida   70   %   li   elementar   oltingugurt
xaltalari   suv   va   nam   o’tkazmaydigan   bo’lishi   kerak.   Oltingugurt suvda
erimaydi,   lekin   stabilizator     turg’unlashtiruvchi     va   ho’llovchi   ko’shilishi
suvda   aralashishini   ta’minlaydi.   Ho’llovchi   kukunida   90-95%   elementar
oltingugurt   bor.   Pastasi   ham,     ho’llanuvchi   kukuni   ham   purkash   yuli   bilan
0,2-1% quvvatda tavsiya etilgan.
1. Olma, nok, behida 8-16 kg/ga;
2. tokda  9-12 kg/ga
3. Qovun tarvuzda 3-4kg/ga
4. Bodring 2-4 kg/ga 3.   ISO   izvestkovo   sern ы y   otvar-   ohak,   oltingugurt   qaynatmasi   gilos
tusli   qizg’ish   suyuqlik   maxsus   usul   bilan   1:2:17   nisbatda     ohak,   oltingugurt
va suvda 70 minutda tayyorlanadi. 
Kam ta’sir etuvchi preparat kaltsiy  polisulfidi  parchalanishi  natijasida
ajralgan serovodorod odamlar uchun zaharlidir. ISO organizmda yara paydo
qiladi. 
Nitrofemol mahsulotlari
1.   Karatan-   kontakt   ta’sir   etuvchi   fungitsid,   himoyalovchi     va
davolovchi   xususiyatga   ega.   Un   shudring   kasalliklariga     qarshi     samarali
zamburug’ mitseliysida plazpolizga uchrab to’liq yoki qisman   parchalanadi,
natijada   ko’karmaydi.   Oltingugurtdan   ko’ra   samaraliroq.   Parsha   (qo’tir)
kasalligidan   saqlaydi.       Akaritsid   ta’siriga   ham   ega,   lekin   oltingugurtdan
ko’ra   pastroq.       Ta’sir   kuchi   12-14   kun.   Quvvati   oshishi   bilan   ta’sir   kuchi
uzoqlashadi   lekin   o’simlikni   kuydirishi   mumkin.   Ishqorli   va   moyli
preparatlar   bilan   qo’llash   mumkin   emas.     25%   ho’llanuvchi   kukuni   (sariq);
50%   kontsentrat   emulsiya   bor;       Olma,   nok,   smorodina,   yer   tut,   tarvuz,
qovun,     bodring,     bog’gul,     xrezantemaning   un   shudringiga   qarshi   0.1%
quvvatda  tavsiya  etilgan.  Oxirgi  ishlov  20  kun.    6  martagacha  ishlov  berish
mumkin.   Teplitsa   (issiqxonada)   bodringni   oxirgi     ishlov     berish     2     kun,
(lekin yuvish kerak).  SD50 sichqonlar uchun 112,5;  kalamushlar uchun 600-
825   mg/kg.   YUqori   ta’sirli   (kuchli   )preparat.     Arilar   uchun   kam   ta’sirli
bo’lishiga qaramasdan 1 kunga  berkitish tavsiya etiladi.
2.   Akreks-(dinobuton)   un   shudring   kasalliklariga   qarshi     olma,     nok,
bog’gul,   xrizantema,   gvozdika,   hosilini   yig’ishga   20   kun     qolganda
to’xtatiladi   (ishlov).     Teplitsada   bodring   2   kun   qolganda   to’xtatiladi.   50%
ho’llanuvchi     kukuni-     0.1-0.15%     quvvatdagi     suspenziyada   1.5-3.0   kg/ga
normada     tavsiya     etilgan.     Issiqxonada     o’simlikka     ta’sir   etsa   quvvati kamaytiriladi. Sevin bilan ishqorli preparatlar bilan   birga   qo’llash   tavsiya
etilmaydi.
Geterotsiklik va boshqa guruhlar (birikmalar)
                    1.   Rovral-   yuqori   fungitsidlik   xususiyatiga   ega,     un     shudring,
bodritsis,  tsineriya, moniliya fruktigenata, sklerotino, sklerotum, rizoktoniya
solani, al-ternariya    solani,   gelmintosporium,    fuzarium va tiletiyaga  qarshi
tavsiya   etilgan.   Rovral   benzimidozol   guruhiga   kiruvchi   sistemali
fungitsidlarga   chidamli   kasalliklarga   yaxshi   samara   beradi.   50%   li
ho’llanuvchi kukuni   urug’larni   dorilashda   va vegetatsiya davrida 0.15-0.2
% quvvatida tavsiya etilgan.
1.Oidium kul rang chirishga 1.52 kg/ga 4 martagacha; 20 kun.
2.Zemlyanika   (er   tut)   kulrang   chirish,     un     shudring     1.2     kg/ga
normada.
3.Teplitsada   bodring,   pomidorning   oq   chirish,   kul   rang     chirishiga
qarshi   rovralga   1:2   va   1:1   nisbatda     bo’r,     ohak     ko’shib     ishlash     tavsiya
etiladi.      SD 50 kalamush uchun 3500 mg/kg.
2.   Ronilan.   -kontakt   ta’sir   etuvchi,     himoyalalovchi     preparat.     Un
shudring kul rang chirish, monilioz, sklerotiniozga qarshi 50% li ho’llanuvchi
kukuni   0.15-0.2%     quvvatda     tavsiya     etilgan.   Tok   (uzumga)   1-1.5   kg/ga   4
marta oxirgi ishov 30 kun.  Oidiumga qarshi har 14-20 kunga qarshi takroran
4 marta  ishlash tavsiya etilgan.
Kungaboqar- kulrang va oq chirishga 1-1.5 kg/ga  issiqxonalarda oq va
kulrang   chirishga   qarshi   1:2;   1:1   nisbatda   bo’r   va   ohak   ko’shib   ishlash
tavsiya etilagan. Kam ta’sir etuvchi SD50 = 10000 mg/kg;
3.   Plondrel-   fosfororganik   birikma   kontakt     ta’sir     etuvchi,
himoyalovchi,     davolovchi   xususiyatlarga   ega.   Un   shudring,     qo’tir
kasalliklariga.   50%   ho’llanuvchi   kukuni   0.15-0.2%   quvvatdagi   suspenziyasi
olmani 6 martagacha; 3-4 kg/ga  normada.  Oxirgi  ishlov  20  kun. Tokda 30 kun.   1.5-2.25   kg/ga;   bug’doyda   1-1.2   kg/ga;   20   kun;     fitotoksik   emas   lekin
ayrim   mevalarni   rangi   qo’ng’ir     tusga     o’tishi     mumkin.   SK50   4930-5660
mg/kg; kam ta’sir etuvchi.
Sistemali fungitsidlar.
Soxta   un   shudringi   va   boshqa   kasalliklar   uchun.   Sistemali
fungitsidlarning   fikomitset   zamburug’larga   qarshi   yaratilish     navbatda
fungitsidlar   tarixida   yangi   davr   hisoblanadi.     Ridomil,     alett,     misli
fungitsidlardan,   boshqa   kontakt   fungitsidlardan   sistemali     organizmlar
o’simlikning   yer   ustki   organizmlari   ildiz   ildiz   sistemasi   orqali   tez   so’rilib
akropetal   siljiydi(7)   va   uzoq   fungitsidlik   xususiyatiga   ega   bo’ladi   (20-70
kungacha). Bu ishlab berishni  muddatlarini cho’zish (1-2dan 3-5 haftagacha)
imkoniyatini   yaratdi.   O’simlik     organizmiga   juda   tezlik   bilan   (1soat   ichida)
so’rilishi   ob-     havo     sharoitiga   bog’liqligini   ham   deyarli   yuqotdi.   Sistemali
fungitsidlarga   chidamlilikni   yo’qotish   maqsadida   kontakt   fungitsidlar   bilan
almashtirib turish va boshqa guruhlari bilan qo’shib ishlatish lozim. 
1.   G’allada un shudring uchun tavsiya etilgan 28% li kolloid eritmasi
0.65-1 l/ga normada   SD50= 6340mg/kg.
  Bayleton-sistemasi   fungitsd   profilaktika   va   davolovchi   xususiyatga
ega.
 1. G’allaning un shudring, zang
 2. Lavlagining zang
 3. yer tutning kulrang chirish
 4. Tok oidium, kulrang chirish
 5. Olma qo’tir, un shudring
     5 % va 25 %  h.k.      SD50   568 mg/kg
Tekto- sistemali  fungitsid.  Ayniqsa  lavlagi,  kartoshkani  saqlashdagi
kasalliklariga   yaxshi   samarali.   45%   konts.   suspenziya     holida   chiqariladi.   1
tonna   tuganakga   2   litr   suvga   60-90   ml     normada   sarflanadi.   Tekto   60   g tabletka   holida   ham   chiqarilgan.   Tomatning   teplitsada   kulrang   chirishiga
qarshi tutatiladi.
 Bronokot- kontakt ta’sir etuvchi. Bakteritsidlik  aktivligi  yuqori. 12%
dust gommozga (chigitni dorilashda).
 Beret, 20% suvda eruvchi kukuni. Beret 050,5 %  p.s.  beret universal
285,   28,5%   t.n.s.   Beret   universal,     57%     suvda     eruvchi     kukun.   Biologik
samaradorligi   beret   universal   80%.   Tavsiyasi   g’alla   ekinlari   urug’larini
dorilashda ildiz chirish.
  Bisol-2   g’o’zada   viltga   qarshi   ekishdan   oldin   24   soat   namlanadi.
Norma 1 l/g. Ishchi aralashmaning l/t. O’simlikni shonalash davrida purkash
4 l/ga normada. 400 l/ga.  Suyuqlik  rangsiz,  ammiak  hidli. Saqlash muddati
2 yil.
 Raksil. Toshkuya, qattiq qora kuya, zang g’allada.
  Trixodermin.   0.5-1     l/t.     Donli     ekinlarda     ildiz     chirish     urug’larini
dorilash. 
Boshqa kasalliklarga samarali sistemali fungitsidlar. 
Plantvaks-   sistemali   fungitsid,   o’simliklarning   ildiz     sistemasi   va   yer
ustki qismidan so’riladi  va o’simlikka akropetal siljiydi. G’alla  ekinlarining
zang     kasalliklariga     (sariq,       qo’ng’ir,   poya).   20%   kontsentr   emulsiyasi.
Bug’doyning   zang   kasalliklariga   2-4   l/ga   tavsiya   etilgan.   Oxirgi   ishlov   20
kun. SD50  2000 mg/kg.
Suvmileks-   sistemali   fungitsid   himoyalovchi   va     davolovchi     kulrang
chirish,   sklerotinioz   kasalliklariga   50%   h.k.   0.1%     quvvatdagi   suspenziyasi
tavsiya   etilgan.   Uzumning   kulrang   chirishiga   1.0-1.5   kg/ga,   4   martagacha,
14-20   kunda   1   purkash     tavsiya     etilgan.     Oxirgi     ishlov   20   kun.
Issiqxonaldarda bodringning kulrang, ok chirishiga,   pomidorning chirishiga
ohak   bilan   1:1   va   1:2   nisbatda     ishlash     tavsiya   etilgan.   Kungaboqar   oq, kulrang chirish urug’larni dorilashda   4   kg/t normada 0.5 l/t yopishtiruvchi
bilan ishlash tavsiya etilgan.
Ritsid-p   (kitatsin-p)   sistemali   va   kontakt   fungitsid,   himoyalovchi   va
davolovchi.   O’simlikka   ildiz   va   yer   ustki   organlaridan   singadi.   SHolining
pirikulyarioz   kasalligiga   50%   e.k.     samolyotdan     purkashda   1-2   l/ga   ishchi
aralashma 200 l/ga tavsiya etilgan. Oxirgi ishlov 20 kun. SD50= 660 mg/kg.
Urug’larni dorilashdagi fungitsidlar.
Urug’larni   dorilashdan   asosiy     maqsad:     urug’larning     sirtidagi
infektsiyani yo’qotish (bug’doy, qattiq qora  kuyasi,  arpa  tosh  qora  kuyasi,
javdar poya qora kuyasi, tariq chang kora kuyasi)   urug’   kobiqlari orasidagi
infektsiyani   yo’qotish,   sulining   chang   qora     kuyasi,     bug’doyning
gelmintosporiozi,   kungaboqar   oq     chirishi,   Don   ichidagi   infektsiya   (arpa,
bug’doy chang qora kuyasi).
Tuproq   infektsiyasini  yo’qotish   (makkajo’xori   donining   mog’orlashini
g’alla   ekinlarining   fuzarioz,   ildiz   chirishi,   g’o’zaning   ildiz   chirishi   va
hokazolar)   ayniqsa   urug’larni   oldindan   namlab   dorilash   samaradorlidir.
CHunki,   fungitsid   urug’   bilan   uzoq   birgalikda   bo’ladi;   ikkinchidan   urug’ni
ekish oldidan dorilashdan ko’ra fungitsid sarfi 20-30% ga kamayadi.
Urug’larni   muttasil   dorilab     turganda     gommoz,     ildiz     chirish     qattiq
qora   kuya   kasalliklari     deyarli     takrormasligi     aniqlangan.   Urug’larni
dorilashda asosan  oddiy  va  kombinirlashgan  doilardan  foydalaniladi.
Oddiy preparatlar. 
Oddiy preparatlardan simob guruhi katta ahamiyatga ega,   chunki ular
juda   ko’plab   kasalliklarga   qarshi   samaralidir.     Lekin     don   ichidagi
infektsiyaga ta’sir etmayli. Lekin odamlar uchun xavfli. Foydalanilgan adabiyotlar
1. Kimsanboyev   X.X.,   Yo’ldoshev   A.   va   boshqalar   -   O’simliklarni
kimyoviy himoya qilish. Darslik - T.: “O’qituvchi”, 1997.-280 b.
2. Xo’jaev   SH.T.,   Xolmurodov   E.A.   -   “Entomologiya,   o’simliklarni
zararkunandalardan   uyg’unlashgan   himoya   qilish,   qishlok   xo’jalik
ekinlarini   himoya   qilish   va   agrotoksikologiya   asoslari”.   Darslik   -
Toshkent, “Fan” nashriyoti, 2009.-396 b.
3. Xasanov   B.O.   va   boshqalar   “G’o’zani   zararkunanda   kasallik   va
begona   o’tlardan   himoya   qilish”.   Darslik-   “Universitet”   nashriyoti,
Toshkent. 2002.-379 b.
4. O’ zbekiston   Respublikasi   q ishlo q   x o’ ja l igida   ishlatish   uchun
ruxsat   etilgan   pestitsidlar   va   agroximikatlar   r o’ yxati.   “ O ’ simliklar
himoyasi   va   karantini ” jurnali ilovasi. Toshkent, 2013.-335 b.
5. YAxontov   V.V.   -   O’rta   Osiyoda   qishloq   ekinlarining   va
mahsulotlarining   zararkunandalarini   va   ularga   qarshi   kurash.   Darslik-
T., 1962. -186 b.
6. Vasilev V.II., Livshits I.Z.- Vrediteli plodov ы x kultur 2-e izd. 
Uchebnik.-M.: «Kolos», 1984,-190 b.
7. Kimsanboyev X.X. va bosh q alar. -   G’o’ zaning zararkunandalariga
q arshi uy g’ unlashgan kurash choralari. Ma’ruza matni. T., 1994.-196 b.
8. K i msa n boyev   X.X.,   Boltaev   B.S.,   Sulaymonov   B.A.   -   Bo g’
za rarkuna n dalar g a   q arshi   uy g’ unla shg an   kurash   choralari.   O’q uv
qo’ llanma  T oshkent. 1998,- 168 b.

Fungitsidlar. urug‘larni dorilashda qo‘llaniladigan preparatlar

Sotib olish
  • O'xshash dokumentlar

  • Maktabgacha ta‘lim tashkilotida ovqatlanish ratsionini tashkil etish
  • Umumta‘lim maktablarida Imom Buxoriy hadislarini o‘rganishning ahamiyati
  • 2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
  • 1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
  • 1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi

Xaridni tasdiqlang

Ha Yo'q

© Copyright 2019-2026.

  • Balansdan chiqarish bo'yicha ko'rsatmalar
  • Biz bilan aloqa
  • Saytdan foydalanish yuriqnomasi
  • Fayl yuklash yuriqnomasi
  • Русский