Kirish Roʻyxatdan oʻtish

Docx

  • Referatlar
  • Diplom ishlar
  • Boshqa
    • Slaydlar
    • Referatlar
    • Kurs ishlari
    • Diplom ishlar
    • Dissertatsiyalar
    • Dars ishlanmalar
    • Infografika
    • Kitoblar
    • Testlar

Dokument ma'lumotlari

Narxi 2000UZS
Hajmi 1.8MB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 07 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Referatlar
Fan Pedagogika

Sotuvchi

Bohodir Jalolov

Funksiya grafigi parametrlarini sozlash. lab ish

Sotib olish
SHAROF RASHIDOV NOMIDAGI SAMARQAND
DAVLAT UNIVERSITETI MATEMATIKA FAKULTETI
AMALIY MATEMATIKA YO’NALISHI 3-KURS
TALABASI TOSHNIYOZOV ANVAR
KOMPYUTERLI MATEMATIK TIZIMLAR FANIDAN
    
LABORATORIYA ISHI
Mavzu:  Funksiya grafigi parametrlarini 
sozlash.
               Laborat oriy a ishining maqsadi
1. Nazariy qism
2. Amaliy qism
2.1. Masalaning qo’yilishi
2.2. Masalani yechish
Xulosa
Adabiyotlar 1. Nazariy qism 
Maple   tizimining tarmoqlanish operatori. 
  Tarmoqlanuvchi   programmalarini   tayyorlash   uchun   Maple   tizimida   quyidagi
operatorlar   bor:   if,   then,   else,     fi   …va   ular   yerdamida   kuyidagi   konstruksiyani
yaratish mumkin:  if< taqqoslash sharti > then< operatorlar > 
|elif < taqqoslash sharti > then< operatorlar >| 
|else 
< operatorlar >| fi: 
  Vertikal chiziqlar | | ichidagi konstruksiyaning zarur bo’lmagan parametrlari 
ko’rsatilgan . amalda quyidagi ikkita shartli ifoda ishlatiladi: 
1) if< Shart > then< operatorlar 1 > fi -  agarda  Shart  bajarilsa 
operatorlar1  bajariladi, bo’lmasa hech narsa bajarilmaydi 
2) if< Shart > then< operatorlar 1 > else < operatorlar2 > fi -  agarda  Shart 
bajarilsa  operatorlar1  bajariladi, aks holda   operatorlar2  bajariladi 
Shartlar berilishida ixtiyeriy mantiqiy blgilar (<, <=, >, >=, =, <> ) va operatorlar 
(and, or, not ) ishlatiladi va ular yerdamida  true  yeki  false  kabi mantiqiy qiymatlar
beriladi. 
Maple   tizimining parametrli takrorlash operatori. 
 
Maple  tizimida parametrli takrorlash operatori quyidagi konstruksiyaga ega:  |
for < name >| |from < expr1 >| |to < expr2 >|  |by < expr3 > | |while 
< expr4 >| do  <statement sequence>  od: 
Bunda  name  – siklni boshqarish o’zgaruvchisining nomi, expr1 - boshqarish 
o’zgaruvchisining boshlang’ich qiymati, expr2 - boshqarish o’zgaruvchisining 
oxirgi qiymati,   expr3 – o’zgaruvchining o’zgarish qadami, expr4 – sikl jarayonida 
bajariladigan shart ( do  va  od  so’zlari orasidagi obyektlar to’plami). Agar  < expr2 > 
bloki yozilmasa, u holda uzgaruvchi +1 qadam bilan (expr1 < expr2 bajarilgan 
holda) o’zgaradi. 
 
Maple   tizimining old shartli takrorlash operatori. Takrorlashni 
boshqarish. 
   
  Maple  tizimida old shartli takrorlash operatori quyidagi konstruksiyaga ega: 
while < expr4 > do  <statement sequence>  od: 
  Ba’zan dasturda o’zgaruvchi qiymatini tashlab ketish uchun  next  (keyingi) 
operatori ishlatiladi, masalan: 
> for i in [1.2.3.-2.4]    do if i=  -2  then next else print (i) fi od: -  natijada -2 
qiymatni ekranga chiqarmaydi:  1 
2 
3 
4  break  operatori dasturni bajarilishini 
vaqtincha tuxtatadi: 
> for i in [1.2.3.-2.4]    do if i=  -2  then break  else print (i) fi od: -  natijada 
quyidagini beradi 
1 
2 
3   bunda o’zgaruvchi  i=  -2 qiymatni qabul qilganda dastur sikl 
bajarilish jarayenini tuxtatdi va uning 4 ga eag bulgan qiymati ekranga 
chiqmadi. 
Quit, done, stop  operatorlari ham xozir ishlaydigan dastur ishini tuxtatashi 
mumkin (xususan sikl jarayenini), bunda ishlab turgan dastur oynasi (rabocheye 
okno )xam yepiladi.  
 
Maple   tizimida funksiya hosil qilish vositalari. 
  1 usul:  ixtiyoriy o’zgaruvchiga kiritilgan funksiyani o’zlashtirish: 
> m:=sqrt(x^2+y^2) 
m  :   x 2 
  y 2
 
> x:=3; y:=4; m 
25  
> eval f(m) 
2 usul : foydalanuvchi fuksiyasini funksional operator yordamida hosil qilish: 
name:=(x, y, …)->expr . Ish jarayenida funksiyani chaqirish  name:=(x, y, …)  
ko’rinishda yoziladi, bunda  –  name  nomli foydalanuvchi funksiyasining formal 
parametrlari ruyxati.  (x, y, …)  aniq parametrlar o’rnida qo’yganda, ular o’z 
qiymatlarini faqat sikl tanasida ( expr)  saqlab qoladilar. Funksiyadan tashqarida bu 
o’zgaruvchilar aniqmas bo’lib qoladi, yo avvalgi o’zlashtirgan qiymatni saqlab 
qoladilar. 
3 usul: foydalanuvchi funksiyasini  unapply  operatori yordamida kiritish: 
  name:=unapply(expr, var1, var2, …) 
> restart; 
> fm:= unapply(sqrt(x^2+y^2),x ,y) 
fm :   ( x ,  y )    x 2 
  y 2
  > fm(4..3) 
> fe:= unapply(x^2+y^2,x ,y); 
fe  :   ( x ,  y )    x 2 
  y 2
 
> fe(sin(x),cos(x));  sin( x ) 2 
cos( x ) 2
> simplify(fe(sin(x),cos(x))); 
1 
 Bunda  simplify  – buyrug’i ( expr)  dagi ifodani soddalashtiradi, uning 
ko’rinishlari: 
1) simplify(expr); 
2) simplify(expr, n1, n2, …) - berilgan  n1, n2,...  parametrlarini e’tiborga olgan
holda ifodani soddalashtiradi; 
3) simplify(expr, assume=prop)  – barcha shartlarni e’tiborga olgan holda 
ifodani soddalatiradi; 
 
Maple   tizimida protsedura yaratish vositalari. 
 
Protsedura   deb   shunday   programma   moduliga   aytiladiki,   modul   mustaqil
qiymatga   ega   bulib,   tizim   qurilma   operatorlari   va   funksiyalari   uchun   murakkab
bo’lgan bitta yeki  bir nechta operasiya bajaradi. Har qanday protseduraning nomi
va   parametrlari   bor,   va   ular   qurilma   fuksiyaga   uxshab   chaqiriladi   -   nomi   va
parametrlarini   kursatish   bilan.   Protsedura   parametrlari   o’zgaruvchilar   nomi   b-n
beriladi:  proc(x)  yeki  proc(x,y,z)  kabi.  prog(n::integer)  buyrug’ida  n  o’zgaruvchi
nomidan   keyin   quyilgan   ::   belgi s i   n   o’zgaruvchi   butun   son   ekanligini   bildirib
turadi.   name (faktik   parametrlar)   ifoda   b-n   chaqiriladigan   protsedurada   formal
parametrlarini o’rniga amaldagi (real) parametrlar qo’yiladi. Masalan,   z   kompleks
sonning modulini hisoblaymiz, bunda  z  yagona protsedura parametri: 
> mode:=proc(z) 
> evalf(sqrt(Re(z)^2+Im(z)^2)) 
> end 
Kiritilayotgan parametrlar o’zgaruvchilar tipiga mos kelmasa dastur 
ishlamaydi. 
RETURN  operatori  
> mode:=proc(z) 
> evalf(sqrt(Re(z)^2+Im(z)^2)) 
> RETURN (%) 
> end  Ixtiyoriy   ifoda  RETURN  operatorining   parametri bo’lishi mumkin. Agarda 
RETURN  operatori ishlatilmasa oxirgi ifoda qiymati qaytariladi . 
Parametrlar   ro’yxatida   ko’rsatilgan   o’zgaruvchilar   lokal   o’zgaruvchilar   deyiladi,
ularning   o’zgarishi   protsedura   ichida   kuzatiladi   xolos,   protseduradan   tashqari   esa
bu o’zgaruvchilar protseduradan oldingi qiymatlarini qabul qiladilar. 
 
Maple   tizimida protsedura faoliyatini kengaytiruvchi kalitlar. 
 Protseduradaga kalitli suzlarni  options opsed  so’zi b-n kiritish mumkin, ularni 
kengaytiruvchi kalitlar  deb ataydilar: 
• arrow  –  ->  notasiyadagi protsedura-operatorni aniqlaydi; 
• builtin  – funksiyani qurilma funksiya kabi aniqlaydi (protsedurada birinchi 
bo’lib ishlatilishi kerak); 
• call_external  – tashqi programmali modullarga murojaatni tashkil 
ta’minlaydi; 
• copyright  – protsedurani nusxa olishdan (kopirovaniye) himoya qiladi 
(protsedura tanasini ko’rishdan himoya qiladi); 
• inline  – protsedurani buysungan (podchinennaya) protsedura kabi aniqlaydi;
• operator  – protsedurani e’lon qiladi – funksional operator; 
• system –  protsedurani sistemali protsedura kabi aniqlaydi; 
• remember –  protsedura uchun jadval xotirasini aniqlaydi (u protseduraga 
qilingan murojat natijalarini jadval xotirasiga kiritishni ta’minlaydi, 
iteratsion protseduralar bilan ishlaganda vaqtdan yutishga imkon beradi); 
trace -  protsedura trassirovkasini aniqlaydi (zadayet v ы vod otladochnoy 
informasii); 
Graphics  2D  Options  Axis Graphics  3d   Options    Polarplot
Graphics  2D    Polarplot Graphics  3d    spacecurve
Graphics    Packages  plots    Inequal                                        Foydalanilgan adabiyotlar
1. Матросов А. Решение задач математики и механики в среде Maple 6. СПб.:
Питер, 2000.
2. В.З. АЛАДЬЕВ. Основы программирования в Maple. Таллинн, 2006.
3. Основы использования математического пакета Maple в моделировании:
Учебное пособие / Международный институт компьютерных технологий.
Липецк, 2006. 119с.
4. Дьяконов В. Maple 6. Учебный курс СПб.: Питер, 2001.
5. Аладьев В.З., Лиопо В.А., Никитин А.В. Математический пакет Maple в
физическом моделировании.- Гродно: Гродненский госу-дарственный
университет им. Янки Купалы, 2002, 416 с.
6. O’runbayev E., Murodov F. Kompyuter algebrasi tizimlarining amaliy
tadbiqlari. –SamDU nashri – Samarqand, 2003, 96 s.
7.  Аладьев   В . З .,  Богдявичюс   М . А . Решение физико-технических и
математических задач с пакетом  Maple V .- Вильнюс: Изд-во  Техника ,
1999, 686 c., ISBN 9986-05-398-6.
8.  Аладьев   В . З .,  Богдявичюс   М . А .  Maple 6:  Решение математичес-ких,
статистических и инженерно-физических задач.- Москва:  Лаборатория
Базовых   Знаний , 2001, 850 с. + CD-ROM, ISBN 5-93308-085-X.
9. Математика на компьютере: Maple 8. — М.: СОЛОН-Пресс, 2003.176 с:

Funksiya grafigi parametrlarini sozlash. lab ish

Sotib olish
  • O'xshash dokumentlar

  • Maktabgacha ta‘lim tashkilotida ovqatlanish ratsionini tashkil etish
  • Umumta‘lim maktablarida Imom Buxoriy hadislarini o‘rganishning ahamiyati
  • 2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
  • 1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
  • 1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi

Xaridni tasdiqlang

Ha Yo'q

© Copyright 2019-2026.

  • Balansdan chiqarish bo'yicha ko'rsatmalar
  • Biz bilan aloqa
  • Saytdan foydalanish yuriqnomasi
  • Fayl yuklash yuriqnomasi
  • Русский