Gorizonatl rezervuarlarning mahsulot osti suv orqali korroziyasi himoya qilish uchun protektorli himoyasini loyihalash - Геология - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	867.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	18 Декабрь 2024
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Геология

Gorizonatl rezervuarlarning mahsulot osti suv orqali korroziyasi himoya qilish uchun protektorli himoyasini loyihalash

Купить

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM , FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI ISLOM KARIMOV NOM IDAGI TOSHKENT DAVLAT TEXNIKA UNIVERSITETI “ NEFT VA GAZ ” FAKULTETI “ NEFT GAZNI QAYTA ISHLASH OBEKTLARI ” KAFEDRASI Korroziyadan himoya qilish “ Gorizonatl rezervuarlarning mahsulot osti suv orqali korroziyasi himoya qilish uchun protektorli himoyasini loyihalash KURS ISHI 2

MUNDARIJA KIRISH 3 ASOSIY QISM 9 Korroziya turlari ( Kimyoviy va elektrokimyoviy korroziya ) 9 Korrozion muhit ( atmosfera korroziyasi , dengiz korroziyasi , tuproq va boshqa turdagi korroziyalar ) 13 Korroziyadan himoyalash usullari ( Katodli himoya , protektorli va elektrodrenaj himoyasi ) 16 Gorizonatl rezervuarlarning mahsulot osti suv orqali korroziyasi himoya qilish uchun protektorli himoyasini loyihalash 22 HISOB QISMI 27 XULOSA 30 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 31 3

KIRISH Metallar korroziyasining nazariyasini o'rganish XVIII asrdan boshlanadi. 1748-yilda M.V. Lomonosov massalar saqlanish qonunini yaratish bilan bir qatorda, metallar korroziyasi ilmini o'rganishga asos soldi. Lomonosovning tajriba ishlarini davom ettirib, 1773-yili fransuz kimyogari A. Lavuaze o'z ishida metallning oksidlanishi, uni kislorod bilan hosil qilgan birikmasi ekanligini tasdiqladi. E.Xoll (1819) va G.Devi (1829) metallarni korroziyalanish nazariyalarini rivojlantirib, o'z ishlarida temir va mis havosiz (O2) korroziyalanmasliklarini ko'rsatib berdilar. G.Devi, M.Faradey, O.De la Rivi, N.N.Beketov va boshqalar o'z ishlarida metallarni korroziyalanishi elektrokimyoviy mexanizm asosida sodir bo'lishligini hamda metallarni korrozion passivligi, ularni

pechi korroziya yo'qotishlarini to'ldirish uchun ishlaydi" deb ishoniladi. Ko'pgina metallurgiya quvvati korroziyaga qarshi xarajatlarni qoplash bilan bog'liq. Taxmin qilish mumkinki, korroziyadan metall yo'qotishlarni kamaytiradigan barcha himoya choralari bilvosita mamlakat metall zaxirasining ko'payishiga yordam beradi. Shuning uchun ham akademik Y.M. Kolotyrkin Bir vaqtlar u korroziyadan himoya qilishni "ko'rinmas metallurgiya" deb atagan. Xalq xo‘jaligini turli tarmoqlarida ishlatiladigan asbob-uskunalar, jixozlar va texnologik qurilmalar, asosan metallardan tayyorlangan bo‘ladilar. Bajariladigan texnologik jarayonlarni turiga va sharoitiga ko‘ra, ularning bittasini massasi bir necha yuz tonnani tashkil qiladi. Masalan, neft-gaz bilan ta’minlash

komponentlarini bulg‘alanishi natijasida sodir bo‘ladigan salbiy oqibatlarning qiymatlari kiradi. Ma'lumotlarga qaraganda, metallarning korroziyadan qaytarib bo'lmaydigan yillik yo'qolish ko'rsatkichi konstruksion qurilma boshlang'ich massasining 8 foiziga teng deb qabul qilingan. Amalda esa, uning umumiy yillik yo'qolish ko'rsatkichi 20 foizgacha bo'ladi. Neft va gaz sanoati obyektlarining metall qurilmalari uzoq vaqt davomida ishlaydi va shunga ko'ra ular loyihalanadi. (Masalan, magistral quvurlarini o'rtacha ishlash muddati 33 yilga mo'ljallanganligi tasdiqlangan). Qurilmalarni ishlash muddati ularning korroziyadan himoya qilinish ko'rsatkichi orqali belgilanadi. Metall qurilmalarini korroziyadan himoya qilish uchun, ularning yuzasida izol

qilishda qo'rg'oshin ishlatilganligi to'g'risida yozgan, ya'ni temirdan yasalgan buyumlarni tashqi yuzasi qo'rg'oshin va boshqa metallar bilan qoplashni (ularning suvlari yuritilgan) tavsiya etgan. Bir necha asrlar davomida kimyogarlar oddiy metallarni (masalan po'latni) zanglamas, issiqlikka chidamli nodir metallga aylantirish ustida ish olib borganlar. Bu muammoni yechish, po'lat tarkibiga boshqa metallarni ma'lum miqdorda qo'shish (legirlash) orqali amalga oshirilgan. Natijada, po'latni asosiy xossalarini saqlash bilan bir qatorda, uni korroziyaga va yuqori haroratga chidamlilik xossalari oshirilgan. Masalan, po'lat tarkibiga 15 foizdan ortiqroq xrom metali qo'shilganda, u zanglamas po'latga aylangan. Nеft va gaz sanoatida jiho

Nеft va gaz sanoatida qo`llaniladigan jihozlarning ish unumdorligi kamayishi va ishdan chiqishi asosan korroziya natijasida kuzatiladi. Ayniqsa quvurlar, jumraklar va po`lat rеzеrvuarlar, armaturalar shular jumlasidandir. Tizimda ishlaydigan jihozlarda bir vaqtning o`zida atrof-muhit ta`sirida tashqi sirtlar korroziyasi va хom-ashyo (mahsulot) tarkibi va хususiyatlariga bog`liq ravishda ichki sirtlar korroziyasi sodir bo`ladi. Mеtallarning korroziyaga qarshilik ko`rsatish qobiliyati korroziyabardoshlik dеyiladi. Mеtall va uning qotishmalari har хil haroratli sharoitlarda va turli muhitlarda turlicha korroziya- bardoshlilikka ega bo`ladi. 8

ASOSIY QISM Korroziya jarayonining tasnifi va korrozion yemirilishning ko`rinishlari (Kimyoviy va elektrokimyoviy korroziya) Mеtall (matеrial) lar ularni qurshab turgan muhitlarning tajavvuzkorlik хususiyatlariga bog`liq ravishda har хil tеzlikda еmiriladi. Bu yemirilishning asosiy sababi mеtall sirtining tash q i muhit bilan kimyoviy yoki elеtrokimyoviy o` zaro ta`siri natijasida sodir bo` ladi. SHuning uchun korrozion jarayonlar mеtall sirtida sodir bo`ladigan reaksiyalar mехanizmiga ko`ra kimyoviy va elеktrokimyoviy korroziyalarga bo`linadi. Korrozion jarayonlarni qo`yidagicha tasniflash mumkin: a) mеtall sirtining tashqi muhit bilan o`zaro ta`siridagi reaksiyalar mехanizmlariga ko`ra: kimyoviy va elеktrokimyoviy korroziya; b) korrozion muhitning turiga ko`ra: atmosfеrada, gazli, elеktr

Korrozion jarayonlarning tashqi omillar ta`sirida korrozion yemirilish tavsifi, kinеtika va mехanizmlari o`zgaradi. Korroziya mahsulotlari faqat anod qismlarda hosil bo`ladi. Elеktrokimyoviy mехanizmlar orqali qo`yidagi korrozion jarayonlar turlari sodir bo`ladi: a) elеktrolitlardagi korroziya; b) tuproqdagi korroziya; v) elеktrokorroziya. Korroziyadan shikastlanishning tavsifi va uning hosil bo`lishi sharoitlariga ko`ra umumiy (to`liq), maхalliy va tanlama korroziyalarga bo`linadi. Umumiy korroziyada korroziya mahsulotlari mеtall sirtining barcha qismlarini tеkis yoki notеkis ko`rinishda qoplaydi. ( 1-Rasm ). Maхalliy korroziya mеtall sirtlarining ipsimon, bo`ylama, alohida qismlarida dog`, donador, nuqtasimon va sirt ostki qatlamida tarqalgan ko`rinishda sodir bo`ladi (2-Rasm ). Tanlanma

2-Rasm . Mahalliy korroziya ko`rinishlari: a–dog`simon; b – j arohatsimon; v – pittingli (nuqtasimon); g - sirt osti; d – bo`ylama; е – ipsimon. Po`lat va boshqa qotishmalar bir nеcha qattiq eritmali strukturalardan tashqil topganligi uchun tanlanma korroziya turiga moyildir. Tanlanma korroziya qotishmalarning bir nеcha strukturalardan iborat bo`lganida tanlanma-struktura (3a-Rasm) va bir nеcha komponеntlardan iborat bo`lganda komponеnt-tanlanma (3b-Rasm) turlarga bo`linadi. Struktura tanlanma korroziyaga, masalan, fеrrit (anod) va tsеmеntit (katod) (Rasm 3a), komponеnt-tanlanma korroziyaga esa latunning ruхsizlanish jarayonlari (Rasm 3b) misol bo`la oladi. е- е- е- е- F e 2 + F e 2 + F e 2 + F e 2 + Z n C u а ) б ) 3- Rasm Tanlanma korroziya turlari : a – struktura - tanlanma ; b – kompon

sirtlarining o`zaro siljishi yoki ishqalanishlarning birgalikda ta`siri natijasida m е tall sirtlari yemirilishi hodisasi korrozion - eroziya d е yiladi. Korrozion erroziya ishqalanishdagi korroziya va frеtting - korroziya ko`rinishlarda bo`ladi. Atmosfеradagi korroziya mеtall konstruktsiyalardan normal еr atmosfеrasi sharoitida foydalanishda sodir bo`ladi. Korroziya tеzligi va yemirilish turlari mеtall tabiatiga, namlik, atmosfеra muhitining ifloslanganlik darajasi va harorat kabi omillarga bog`liq. Atmosfеra muhitida mеtallar korroziyasini tеzlashtiruvchi omillardan biri atmosfеra namligi hisoblanadi. Quruq atmosfеra (nisbiy namlik 60% gacha)da mеtall sirti oksidlanishi ro`y bеradi va sirtda korroziya jarayonlarini sеkinlashtiruvchi oksid himoya qoplamalari hosil bo`ladi. Atmosfеra namli

Natijada, metallarning oksidlari (korroziya mahsulotlari) hosil bo‘ladi. Masalan: Fe2O3, Al2O3, ZnO, Cyo va boshqalar. Metallarning elektrokimyoviy korroziya mexanizmi asosidagi yemirilishlari elektrolitlar ta’sirida sodir bo‘ladi. Oksidlanish va qaytarilish jarayonlari metall yuzasini turli uchastkalarida amalga oshadi va korroziya mahsulotlari (metall gidroksidlari) faqat anod uchastkalarida hosil bo‘ladi. Umuman, metallarning elektrokimyoviy korroziya asosidagi yemirilishi quyidagi korroziya jarayonlararida sodir bo‘ladi: elektrolitlardagi korroziya; tuprok korroziyasi; elektrokorroziya; atmosfera korroziyasi; biokorroziya va kontrakt korroziyasi (o‘zaro ta’sir korroziyasi). Metallardagi korroziya yemirilishlari (jaroxatlari) umumiy va mahalliy ko‘rinishda bo‘ladi. Umumiy yemirilish met

Bu yerda korroziya mahsuloti ( metall oksidi) Reaksiya davomida hosil bo‘layotgan metall oksidlari, metall yuzasida oksid parda ko‘rinishida joylashib, keyingi sodir bo‘layotgan reaksiya tezligiga ma’lum darajada ta’sir ko‘rsatadi. Hosil bo‘layotgan oksid pardaning tuzilishi g‘ovvak ko‘rinishida bo‘lsa, metalllning keyingi yangi qatlamlarida oksidanish jarayonlari sodir bo‘lib, uning korrozion yemirilishini tezlashtiradi. Oksid parda tuzilishi zich (butun) ko‘rinishida bo‘lsa, metallning keyingi qatlamlarida sodir bo‘ladigan oksidlanish jarayonlarini sekinlashtirib, uni passivlashtiradi, ya’ni korrozion yemirilishini sekinlashtiradi. Elektrokimyoviy korroziya korroziyanning eng keng tarqalgan turidir . Elektrokimyoviy korroziya metall atrofdagi elektrolitik o'tkazuvchan muhit bilan alo

Kristall panjaraning tutashgan joy(uzel)larida, yadro bilan kuchsiz bog‘langan yarim erkin elektronlari bo‘lgan metall atomlari joylashgan bo‘ladi. Kristall panjaralarni uzellaridagi mujassamlashgan yarim erkin elektronlar soni panjaraning to‘zilishiga bog‘liq bo‘ladi. Oddiy sharoitda, erkin elektronlar atom chegarasidan chiqib keta olmaydilar. Buning uchun ularga qo‘shimcha energiya (qizdirish, elektr maydoni, yorug‘lik v. k. z) kerak bo‘ladi. Qattiq jismlar suyuqliklar ta’sirida erishlari yoki parchalanishlari mumkin. Jismlarning erish jarayonini tug‘ri tasavvur qilish uchun ularni ko‘p tarqalgan erituvchi – suv ta’siri misolida ko‘rib chiqamiz. Suvning hosil qiluvchi kislorod va vodorod atomlari qutblashgan (musbat va manfiy) molekulalarni hosil qiladilar. Qutblanish suv molekulasining

maydon kuchiga qarshi ish bajarish kerak. Bajariladigan ish erkin energiya farqiga bog‘liq bo‘ladi, ya’ni qanchalik qo‘sh qavatining potensiallar farqi katta bshlsa, shunchalik ko‘p ish bajariladi. Ionlarning o‘tishi qo‘sh elektr qavatidagi potensialllar farqi tenglashguncha adar ya’ni metalldagi metall ionlari va eritmadagi metall ionlari o‘rtasidagi erkin energiya tenglashishiga qadar davom etishi mumkin. Keyin muvozanat sodir bo‘ladi. Shu xolatdagi ko‘rsatkich muvozanatdagi elektrod potensialiga to‘g‘ri keladi. Agar eritmadagi ionlarning erkin energiyasi metalldagidan katta bo‘lsa, masalan, misni CuSO4 eritmasi bilan o‘zaro ta’sirida, metall ionlari eritmadan chiqib metall yuzasiga o‘tiradi va qo‘sh elektr qavatining musbat qoplamasini g‘osil qiladi (5-rasm. b). 5 -rasm . Metall yuzasid

Korroziyadan himoyalash usullari(Katodli himoya,protektorli va elektrodrenajli himoya) Himoya qilish usullari bo‘yicha ma’lumotlar Yer osti magistral quvurlarining ichki va tashqi yuzalarini korroziyadan himoya qilish qo‘yidagi usullar yordamida amalga oshiriladi.  quvurlarni zovurlarga maxsus yotqizish;  quvurlarni izolyatsiya materiallari bilan o‘rash (passiv usul);  quvurlarni elektrokimyoviy himoya vositalari yordamida himoya qilish (aktiv usul);  quvur va rezervuarlarning ichki yuzalarini ingibitorlar va epokidli lok– bo’yoqlar yordamida himoya qilish va boshqalar. Quvurlarni maxsus yotqizish usullari va ularning himoya qilish mexanizmi Quvurlarni zovur ichiga maxsus yotqizish bir necha usullar orqali amalga oshirilib, ularning korroziyadan himoya qilish mexazmlari tuproq tarkibid

Shuni ta’kidlash kerakki, quvurlarni maxsus yotqazish usullari amalda kam ishlatiladi. Lekin, yer osti quvurlarini korroziyadan himoya qilish yo‘nalishida, ular to‘g‘risida umumiy ma’lumotlarga ega bo‘lish kerak. 6– Rasm. Quvurlarni maxsus yotqizish usullari chizmasini umumiy ko‘rinishlari. 1 – zovur; 2 – yer osti quvuri; 3 – tuproq; 4 – qum yoki bitum bilan ishlangan tog‘ jinsi; 5 – yer supasi; 6 – drenaj ariqchasi. a – oddiy tuproq bilan urash; b – qum yoki bitum bilan ishlangan tog‘ jinsi bilan urash; v – yer supachasiga o‘rnatish va drenaj ariqchasini hosil qilish Izolyatsiya qoplamalarining turlari va ularga bo‘lgan talablar Yer osti quvurlarini yuzasida hosil qilingan izolyatsiya qoplamalarini himoya qilish mexanizmi korroziya zanjirining Om qarshiligini oshirish, tegishlicha korroz

 Qoplamaning metall yuzasiga yopishqoqligini yuqori bo‘lish (adgeziyasi). Bu qoplamaga bo‘lgan asosiy talablardan biri hisoblanadi. Qoplamaning yopishqoqligi yomon bo‘lsa, mexanik ta’sirlarga ko‘rsatadigan qarshiligi kamayadi, hamda elektrolitni quvur yuzasigacha kirib kelishini onsonlashtiradi;  Kimyoviy turg‘unlik – qoplamalarning agressiv tuproq muhitida uzoq ishlashini ta’minlaydi;  Elektrokimyoviy neytrallik – qoplamaning ayrim tashkil etuvchilarini katod jarayonida qatnashmasligini ta’minlaydi, aks holda elektrokimyoviy himoya qilinganda quvur izolyatsiyasining bo‘zilishi sodir bo‘lishi mumkin;  Mexanik maxkamligini yuqori bo‘lishi – quvur trassasida payvand - yotqizish ishlarini normal bajarilishini ta’minlaydi;  Issiqlikka (haroratga) chidamlik – bu kursatkich «issiq» quvurni

muhitda erib, asosiy konstruksiyani yemirilishdan saqlaydigan metall – protektor ulanadi. Protektor to‘la erib ketganda yoki himoyalanadigan konstruksiya bilan kontakt yo‘qolganda protektor almashtiriladi. Protektor bilan atrof muhit orasidagi o‘tish qarshiligi uncha katta bo‘lmasa u samarali ishlaydi. Biroq protektorning ta’sir doirasi ma’lum masofa orqali cheklangandir. Himoyalanadigan konstruksiyadan mumkin bo‘lgan maksimal uzoqlashish masofasi protektor himoya tasirining radiusi deyiladi. Katodli himoyani tashkil qilish uchun tashqaridan energiya olib kelish qiyinchilik tug‘diradigan va elektr liniyalarini tortib kelish iqtisodiy zarar bo‘ladigan hollarda protektorli himoya qo‘llaniladi. Bunday himoya daryo va dengiz suvlarida, tuproq va boshqa neytral muhitlarda ishlatiladigan metall

tortish podstansiyalarining manfiy qutbi bilan anod zonasida birlashtiruvchi o‘tkazgich (drenaj) orqali oqishi mumkin bo‘lsa. Shu bilan birga, anod zonalarining turli xil xarakteristikalari bir xil printsip asosida ishlaydigan, lekin dizayndagi har xil bo‘lgan drenaj moslamalarini ishlatishni talab qiladi. Shakl. 34-da magistral quvurlarni elektrlashtirilgan temir yo‘llarning adashgan oqimlari korroziyasidan himoya qilish uchun ishlatiladigan uchta asosiy drenaj turlarining sxemalari ko‘rsatilgan. Drenajni elektrdan himoya qilish magistral quvurni adashgan oqimlardan himoya qilish uchun mo‘ljallangan bo‘lib, u quvur liniyasidan elektr tortish pallasida temir yo‘l qismiga yoki temir yo‘l tortish podstansiyasining assimilyatsiya kabellari shinasiga olib keladi. Adashgan oqimlar muhim qadriya

Gorizonatl rezervuarlarning mahsulot osti suv orqali korroziyasi himoya qilish uchun protektorli himoyasini loyihalash Neft ishlab chiqarish uchun mo'ljallangan tank parkini qurish talab etiladi neft va neft mahsulotlarini saqlash, shuningdek, ba'zilari uchun texnologik operatsiyalar (neft mahsulotlarini suvdan va mexanik aralashmalar, neft mahsulotlarini aralashtirish va boshqalar). Tanklar karbonli po'latdan St.0, St.2, St.3, St.3kp. Ba'zan yuqori sifatli po'lat navlari NL1, NL2, MHGS, 19G va boshqalar ishlatiladi. Eng keng tarqalgani vertikal po'latdir hajmi 100 dan 120 000 m 3 gacha bo'lgan silindrsimon tanklar (9-rasm) Paneli bilan temir vertikal silindrsimon tank tomning hajmi 5000 m 3 : 1 - tana; 2 - qoplama; 3 - qo'llab-quvvatlash stend; 4- narvon; 5

10-Rasm. 2000 m 3 hajmli tomchi shaklidagi tank: 1 - qo'llab-quvvatlash qurilmasi; 2 - tank tanasi; 3 – zinapoyalar Gorizontal po'lat silindrsimon tanklar dan hajmlarni ishlab chiqaradi 20 dan 200 m 3 gacha va vertikal bo'lganlardan farqli o'laroq, odatda fabrikalarda ishlab chiqariladi va o'rnatish joyiga tugallangan shaklda etkazib beriladi. Quduqlardan olinadigan mahsulotlar unda emulsiyalangan neftdan iborat minerallashgan suv, neft va suvda erigan gazlar, shuningdek, har xil qattiq mineral zarralar turi. Ushbu mahsulotlar qazib olish, yig'ish va preparat tijorat neft, neft gazi, rezervuar (tijorat) ga bo'linadi. suv. Tanklarni ishlatish amaliyoti shuni ko'rsatadiki, ularning ishonchliligi va chidamlilik, asosan, ichki korroziya natijasida kamayadi ishla

potentsial siljish kerak. Himoya potentsialining qiymatini tanlashga davlat ta'sir qiladi metall yuzalar, korroziy muhitning kimyoviy tarkibi, harorat, muhitning harakat tezligi va boshqalar. Tavsiya etilgan mahalliy protektor qotishmalarining kimyoviy tarkibi tank himoyasi,1- jadval da keltirilgan Qotishma nomi Qotishm a turi Asosiy komponentlar Boshqa iflosliklar yo'q, % Mg Al Zn Mn Fe Cu Ni Si Magniyli МП 1 Qoldi q 5-7 2.1- 4.0 0.02 -0.5 0.00 3 0.00 4 0.00 1 0.0 4 МП 2 Qoldi q 5-7 2.0- 4.0 0.02 -0.5 0.3 0.15 0.00 8 0.2 5 Alyuminiy li АП1 - qoldi q 4.0- 6.0 - 0.10 0.01 - 0.1 0 АП2 - qoldi q 1.0- 2.0 - 0.10 0.01 - 0.1 0 Misli ЦП1 - 0.4- 0.6 qoldi q - 0.00 1 0.00 1 - - ЦП2 0.2- 0.3 0.5- 0.7 qoldi q 0.1- 0.3 0.00 4 0.00 1 - - Sanoat tomonidan ishlab chiqarilgan himoya vositalarining

14-rasm. Himoyachi turi PRM 15-rasm. Himoyachi turi P-KOA: 1-po'lat armatura; 2 – himoyachi Protector turi П - КОЦ :1- po’lat armature , 2-protektor Protector O’lchami Qotishma Turi Protektorlar o’lchami Protector Massasi,kg Ishchi Sirt D B B1 H H1 L ПРМ-10 ПРМ-20 П-КОА-12 П-КОА-20 П-КОЦ-18 П-КОЦ-36 МП1,МП2 МП1,МП2 АП1,АП2 АП1,АП2 ЦП1,ЦП2 ЦП1,ЦП2 400 400 - - - - - - 140 280 100 130 - - 130 160 85 110 70 140 120 140 60 90 40 80 - - - - - - 310 350 600 600 10 20 12 20 18 36 0.12 0.16 0.11 0.15 0.15 0.21 Protektor qotishmalarini qo ' llash sohalari fizik - kimyoviyga bog ' liq ishlab chiqarilgan suvning xususiyatlari va tanklarning ishlash shartlari . CO2 va H2S ni o'z ichiga olmaydi past gidroksidi elektrolitlar, ular mumkin barcha qotishmalardan foydalanish mumkin. Mineraliz

10 1.5 0.08 0.4 0.3 0.25 0.2 0.15 0.12 0.1 0.08 0.06 20 1.2 0.06 0.3 0.2 0.18 0.14 0.12 0.09 0.08 0.06 0.05 30 1.0 0.05 0.25 0.18 0.15 0.12 0.1 0.08 0.06 0.05 0.04 40 0.8 0.04 0.22 0.15 0.12 0.1 0.08 0.06 0.05 0.04 0.03 HISOB QISM Gorizontal tanklar uchun protektor himoyasini hisoblash Gorizontal tanklarni himoya qilish variantlaridan biri (bulits) alyuminiydan tayyorlangan kengaytirilgan protektorni ishlatishdan iborat maxsus payvandlangan bo'shliqlarda o'qga joylashtirilgan qotishma (16-rasm) 26

Bulit uchun protektorni himoya qilish sxemasi (a – kesma bulit, b - reja ko'rinishi) 1 - bulit; 2 - o'rnatish nurlari - ajratgichlar yoki bulite qattiqlik uchburchagining gorizontal qirralari; 3 - himoyachi; 4 - potentsial o'lchov birligi; 5 - mustahkamlovchi tirgak; 6-o'rin mustahkamlovchi novdani bulite yoki montaj armaturasiga payvandlash nurlar; 7 - ishlaydigan po'lat elektrod; 8 - to'ldirish qutisi muhri 17-rasm. Gorizontal rezervuar, uning o’lchamlari va parametrlari • Bulit diametri D=3,4 м , bulit uzunligi L Б =19,8 м ; • bulitning ichki yuzasida korroziyaga qarshi qoplamaning qalinligi δп =1,5·10 -4 м ; • bulitning korroziyaga qarshi qoplamasining nuqsonli koeffitsienti S 0 =0,1 м 2 / м 2 ; • protektorining ishlash muddati Тп =10 yil • bulitning korroziyada

• protektor balandligi ommaviy ravishda h п =0,6 м ; • protektorning sterjen diametri d п =0,06 м , 1 chiziqli metrning og'irligi m 0 =8.0 кг / м ; • protektor va o'qning tabiiy potentsiallari o'rtasidagi farqi uchun АЦ 5Mr5 ∆E е =0,3 В ; • himoyachining anodik erish tezligi q=5.5 кг / А · год ; • tank ishlab chiqarilgan po'latning polarizatsiyaga chidamliligi Рс = 1 Ом · м 2 ; himoya qiluvchi materialning polarizatsiyaga chidamliligi Рп =0,15 Ом · м 2 . 1. Himoya katod polarizatsiyasini hisoblash 2. minimal talab qilinadigan himoya oqimi zichligini hisoblash uchun bulit yuzalar (agar qoplama bo'lsa - qoplama nuqsonlarida) 3. Bulitning ichki yuzasi bilan aloqa qilish maydonini hisoblash suvli faza ᴪ=2arccos3.4 − 2∗1 3.4 =166.49 Bulitning ichki yuzasi maydoni S b =108.67

7. Zarur bo'lishini ta'minlaydigan qadamlar qatorlari sonini hisoblash bulitning ichki yuzasini himoya qilishning joriy kuchi (en yaqin butun songa yaxlitlangan katta tomoni) N=1.13/2.16=0.52 N=1 deb qabul qilamiz 8. Protektor va o'q o'rtasidagi umumiy qarshilikni hisoblash A=1.65, A=0.788, A=0.859, R 1 =0.002, R 2 =0.235, R 3 =0.214, 9. Bulitning himoya toki kuchini hisoblash I b = 0.3 − 0.1 0.002 + 0.1 3.14 ∗ 0.06 ∗ 19.8 ∗ 1 = 6.95 10. Hisoblangan miqdorning etarliligini tekshirish dizayn davrida himoya oqim kuchini I'B ta'minlash uchun himoyachilar Tp himoyasi xizmatlari I=8∗1∗19.8 ∗0.75 10 ∗5.5 -=2.16 11. O'qning pastki qismidagi himoya oqimining zichligini hisoblash J=0.417 J/J 3 =0.417/0.104=3.9 XULOSA Men ushbu “ Gorizonatl rezervuarlarning mahsulot osti

korroziyadan himoya qilish usullarini yoritib berganman.Ushbu kurs ishim 17ta rasm, 3 ta jadval va 32 betdan iborat. Kirish qismida korroziya haqida umumiy tushuncha va fanga xissa qo’shgan olimlar haqida to’xtalib o’tilgan. O'zRFA akademigi M.A. Obidova, prof. A.Abduqodirov, prof. G.Sh. Tolipov M.V. Lomonosov, A. Lavuaze, G.Devi M.Faradey, O.De la Rivi, N.N.Beketov, V.A. Kistakovskiy G.A. Akimov, N.A. Izgarishev, N.D. Tomashov, Asosiy qism 4 bo’limdan iborat bo’lim : 1.Korroziya turlari bo’limida korroziya turlari keltirilgan.Kimyoviy va elektrokimyoviy korroziyani bir-biridan farqlari ,ularni xosil bo’lish sharoitlari keltirilgan. 2.Korrozion muhit bo’limida korroziyani keltirib chiqaradigan muhitlar haqida batafsil malumot berilgan.Muhitlar turlari va ularni dielektrik xossalari, ki

1. Ткакченко В.Н. Электрохимическая защита трубопроводов / Волгоград: НП ИПД «Авторское перо», 2005. 2. Иоссель Ю.Я. Математические методы расчета электрохимической коррозии и защиты металлов / Ю.Я. Иоссель, Г.Э. Кленов. – М.: Металлургия, 1984. 3. Камолов С.К. Буранов Д.В. <<Коррозиядан химоя килиш курси буйича лабаратория ишларини бажаришга>> методик курсатма. ТДТУ, 2004 4. Шлугер М.А. Курс коррозии и защиты металлов / М.А. Шлугер, Ф.Ф. Ажогин, Е.А Ефимов. – М.: Металлургия, 1981. 5. Клинов И.Я. Коррозия химической аппаратуры. Коррозионностойкие материалы / И.Я. Клинов. – М.: Машиностроение , 1967. 6. Колотыркин Я.М. Металл и коррозия / Я.М. Колотыркин. – М.: Металлургия, 1985. 7. Малахов А.И. Коррозия и основы гальваностегии / Тютина К.М., Цупак Т.Е. - М: Химия, 1987. 8. Кеше Г. Коррози

«Противокоррозионная защита магистральных трубопроводов и промысловых объектов». 21. Дизенко Е.И. и др. Противокоррозионная защита трубопроводов и резервуаров. Учебник. - М.: Недра, 1995. 22. Кузнецов М.В. и др. Противокоррозионная защита трубопроводов и резервуаров. Учебник. - М.: Недра, 1992. 4. Камалов С.К. Коррозиядан ҳимоя қилиш. Маъруза матнлари. - Т.: ТошДТУ, 2001. 32

Купить