Hujayra nazariyasininng shakllari - Pedagogika - Slaydlar

Dokument ma'lumotlari

Narxi	3000UZS
Hajmi	8.6MB
Xaridlar	0
Yuklab olingan sana	07 Noyabr 2026
Kengaytma	pptx
Bo'lim	Slaydlar
Fan	Pedagogika

Hujayra nazariyasininng shakllari

Sotib olish

Mav zu Hujay ra nazariy asininng shak llari

•
Tirik organizmlarning ichki tuzilishini
o‘rganish mikroskopning kashf etili shi
bilan bog‘liq. 1665- yilda ingliz olimi
Robert Guk daraxt po‘stlog‘idagi po‘kak
to‘qimadan yupqa kesmalar tayyorlab
mikroskop yordamida kuzatganda
ajoyib yangilikni kashf etdi. U
daraxtning po‘stlog‘i bir xil massadan
iborat bo‘lmay, balki juda mayda
bo‘shliqlardan ya’ni, katakchalardan
iborat ekanligini aniqladi. Bu mayda
bo‘shliqlarni R. Guk «sellula» (katakcha,
uyacha, hujra) deb atadi
Robert Guk

•
Gollandiyalik olim A. Levenguk
1680- yilda qondagi qizil qon
tanachalari — eritrositlarni
o‘rganadi. Uzoq vaqt davomida
hujayraning asosiy qismi uning
tashqi qobig‘i deb hisoblangan.
Faqat XIX asrning boshlarida olimlar
hujayra qandaydir suyuq-roq
modda bilan to‘ldirilgan degan
xulosaga keladilar. 1831- yilda ingliz
botanigi B. Braun hujayralarda
yadro mavjudligini aniqlaydi. Chex
olimi Ya. Purkine 1839- yilda
hujayra tarkibidagi suyuqlikni
prot oplazma deb atashni taklif
etadi.A. Levenguk

•
XIX asr boshlarida o‘simlik va hayvon organizmlari hujayralardan
tashkil topgan degan xulosa vujudga keladi. 1838 —1839- yillarda
nemis olimlari: botanik M. Shleyden va zoolog T. Shvann o‘sha
vaqtgacha fanda to‘plangan ma’lumotlarga tayanib hujayra
nazariyasining asosini yaratdilar
M. Shleyden
T. Shvann

•
Bugungi kunda hujayra
nazariyasining asosiy
qoidalari
quyidagilardan iborat:
1. Barcha tirik
organizmlar, ya’ni
mikroorganizm,
o‘simlik va hayvonlar
tanasi hujayralardan
tashkil topgan.

2. Yangi hujayralar faqat avval
mavjud bo‘lgan hujayralarning
bo‘linishi tufayli vujudga
keladi.

Organizmlarning hujayralardan
tashkil topishi ularning kelib
chiqishi bir xil ekanligidan darak
beradi.

•
Hujayra tirik organizmlarning tuzilish va
funksional birligi hisoblanadi.

Har bir hujayra mustaqil ravishda hayot
kechirish xususiyatiga ega.

Hujayra nazariyasininng shakllari

Sotib olish