Huquq normalari 8-sinf - Юриспруденция - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	2.6MB
Покупки	0
Дата загрузки	11 Январь 2020
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Юриспруденция

Huquq normalari 8-sinf

Купить

Huquq normalari 8-sinf O’zbekiston davlati va huquqi asoslari fani 17-mavzu

Biz huquq bilan huquqbuzarlikni, qonuniylik bilan qonunbuzarlikni bir-biridan ajratib olishimiz uchun muayyan me’yorlar, usullar, vositalar va hujjatlar zarurdir.

Huquq normasi – bu huquq tizimining eng asosiy, dastlabki elementi.

Huquq normasining asosiy vazifasi – ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish. Huquq alohida normalar, xulq- atvor qoidalaridan tashkil topgan.

Huquqiy norma tuzilishiga ko‘ra bir-biri bilan bog‘liq bo‘lgan quyidagi uch tarkibiy qism (element)dan: gipoteza, dispozitsiya, sanksiyalardan tashkil topishi mumkin.

Gipotezada norma harakatga kelishi uchun zarur bo‘lgan shart-sharoitlar bayon etiladi. Sanksiyada huquq normalari bajarilmagani uchun davlat tomonidan qo‘llaniladigan majburlov chorasi bayon etiladi.Dispozitsiyada xulq-atvor qoidalarining o‘zi ifodalanib, huquq subyektlarining huquq va majburiyatlari belgilab beriladi.

“ Norma” - so‘zi lotinchadan tarjima qilinganda “qoida”, “namuna” ma’nosini anglatadi. “ Gipoteza” – yunoncha so‘z bo‘lib, faraz qilish, fikr yuritish degan ma’noni anglatadi. “ Dispozitsiya” – lotin tilidan olingan bo‘lib, bayon qilish degan ma’noni anglatadi. “ Sanksiya” – lotin tilidan olingan bo‘lib, majburiy chora degan ma’noni anglatadi.

Jinoyat kodeksining 203- moddasini misol qilib olaylik: “ Suv yoki suv havza laridan foydalanish shartlarini buzish og‘ir oqibatlarga sabab bo‘lsa, eng kam oylik ish haqining ellik barobaridan yuz barobarigacha miqdorda jarima yoki uch yilgacha axloq tuzatish ishlari, yoxud olti oygacha qamoq yoki uch yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi”.01 26 03170B 1E0E0E0D24 20 03 160D0E0D0A1208

Yuqoridagi moddaning “Suv yoki suv havzalaridan foydalanish shartlarini buzish” qismi gipotezaga misol bo‘la oladi. “Og‘ir oqibatlarga sabab bo‘lsa” qismi dispozitsiya, “eng kam oylik ish haqining ellik barobaridan yuz barobarigacha miqdorda jarima yoki uch yilgacha axloq tuzatish ishlari, yoxud olti oygacha qamoq yoki uch yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi” qismi esa sanksiyaga misol bo‘la oladi.31 322B 1909 1302 030B0E080B04 32102326 030B0E080B04 170B 3214 14 080B03170607 16 1E 130B 030B0E080B04 08

Ayrim qonun hujjatlarida huquq normasi bu uch tarkibiy elementdan emas, balki 2 ta tarkibiy elementdan tashkil topgan bo‘lishi ham mumkin.

Huquq normasining quyidagi belgilari mavjud: – davlatning (xalqning) irodasini aks ettiradi; – davlat tomonidan normativ hujjatlarda aks ettiriladi; – davlat tomonidan muhofaza qilinadi, zarur bo‘lgan hollarda davlatning majburlov kuchi bilan ta’minlanadi; – jamiyat va davlat nuqtai nazaridan eng muhim bo‘lgan ijtimoiy munosabatlarni mustahkamlaydi.

O‘zbekiston Respublikasi Mustaqillikka erishganidan buyon ko‘pgina xalqaro huquqiy hujjatlarga qo‘shildi.Huquqiy normalarga misol qilib xalqaro huquqiy hujjatlarni ham keltirish mumkin.

Quyida biz kundalik hayotimizda ta’sir ko‘rsatadigan ayrim muhim xalqaro huquqiy hujjatlar ro‘yxatini taqdim qilamiz: – Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi; – Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiya; – Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar to‘g‘risidagi xalqaro pakt; – Fuqarolik va siyosiy huquqlar to‘g‘risidagi xalqaro pakt; – Texnik va kasb ta’limi bo‘yicha konvensiya; – Rivojlanish huquqi to‘g‘risidagi deklaratsiya; – Xalqaro madaniy hamkorlik tamoyillari to‘g‘risidagi deklaratsiya; – Ishga qabul qilishning minimal yoshi to‘g‘risidagi konvensiya.38 16 24 0706 2204 39 2204 1C06 2204 39 16 2204 3A 24 2204 3B 2204 36 2204 3C 16 2204 39 16

Savol va topshiriqlar 1. Huquq normasi tushunchasini ta’riflab bering. 2. Huquq normasi zarurligini asoslab bering. Bunda, agar huquq normasi mavjud bo‘lmasa, jamiyat qanday qiyinchiliklarga duch kelishi mumkinligiga e’tibor bering. 3. Huquq normasining asosiy vazifasi nimadan iborat? 4. Huquqiy normaning tarkibiy elementlarini sanab bering. 5. Gipoteza nima? Misol keltiring. 6. Dispozitsiya nima? Misol keltiring. 7. Sanksiya nima? Misol keltiring. 8. Har qanday huquqiy normada ham bu uch element mavjudmi? Javobingizni asoslang. Huquq normasining qanday belgilari mavjud?

Купить