Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 823.4KB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Юриспруденция

Продавец

Bohodir Jalolov

Ҳуқуқни тадбиқ қилиш

Купить
Ҳуқуқни тадбиқ қилишҲуқуқни тадбиқ қилиш Бажарди:Бажарди: ҲУҚУҚНИ ТАДБИҚ ЭТИШ ВА ҚЎЛЛАШ ҲУҚУҚНИ ТАДБИҚ ЭТИШ ВА ҚЎЛЛАШ ТУШУНЧАЛАРИ ВА ШАКЛИТУШУНЧАЛАРИ ВА ШАКЛИ  Ҳуқуқ нормалари хаётга тадбик Ҳуқуқ нормалари хаётга тадбик этилсагина у мазмун касб этади ва этилсагина у мазмун касб этади ва жамият учун ахамиятга эга булади. жамият учун ахамиятга эга булади. агарда ҳуқуқ тадбик этилмас экан агарда ҳуқуқ тадбик этилмас экан охир окибатда у узининг мохиятини охир окибатда у узининг мохиятини бутунлай йукотади. Жамиятдаги бутунлай йукотади. Жамиятдаги ижтимоий муносабатларни ҳуқуқий ижтимоий муносабатларни ҳуқуқий тартибга солишнинг самараси куп тартибга солишнинг самараси куп жихатдан ҳуқуқ нормаларини тугри жихатдан ҳуқуқ нормаларини тугри тадбик этишга боглик.тадбик этишга боглик.  Дархакикат мавжуд ҳуқуқ нормаларини Дархакикат мавжуд ҳуқуқ нормаларини амалда кулламасдан туриб, давлдат амалда кулламасдан туриб, давлдат ижтимоий муносабатларини уз максади ижтимоий муносабатларини уз максади йулида тартибга сололмайди. Энг йулида тартибга сололмайди. Энг умумий ва кенг маънода олганда, умумий ва кенг маънода олганда, ҳуқуқий нормаларни тадбик этиш – бу ҳуқуқий нормаларни тадбик этиш – бу ҳуқуқий нормалар ёрдамида ижтимоий ҳуқуқий нормалар ёрдамида ижтимоий муносабатларга таъсир этишдир.муносабатларга таъсир этишдир. Ҳуқуқни тадбиҲуқуқни тадби ққ этиш этиш  бу давлат томонидан юридик жихатдан бу давлат томонидан юридик жихатдан мустахкамланган ва кафолатланган мустахкамланган ва кафолатланган имкониятларнинг амалга оширилиши хамда имкониятларнинг амалга оширилиши хамда уларни кишилар ва уларнинг ташкилотлари уларни кишилар ва уларнинг ташкилотлари фаолиятида хаётга тадбик этишдир.фаолиятида хаётга тадбик этишдир.  Баъзи юридик адабиётларда Баъзи юридик адабиётларда «ҳуқуқни «ҳуқуқни тадбик этиш», «ҳуқуқий нормаларни тадбик тадбик этиш», «ҳуқуқий нормаларни тадбик этиш», «ҳуқуқий нормани амалга ошириш», этиш», «ҳуқуқий нормани амалга ошириш», «ҳуқуқий нормани кулланиш»«ҳуқуқий нормани кулланиш» каби каби тушунчалар юзасидан мунозарали фикрлар тушунчалар юзасидан мунозарали фикрлар мавжуд. мавжуд.  Купчилик назариётчи олимларнинг Купчилик назариётчи олимларнинг фикрларича ҳуқуқий нормаларни тадбик этиш – фикрларича ҳуқуқий нормаларни тадбик этиш – бу ҳуқуқий нормаларни амалга ошириш бу ҳуқуқий нормаларни амалга ошириш демакдир.демакдир.  «Тадбик» этиш сузи лотинчадан олинган «Тадбик» этиш сузи лотинчадан олинган булиб, “realis”, моддий ёки моддийлаштириш булиб, “realis”, моддий ёки моддийлаштириш деган маънони англатади. Хозирги кунда бу суз деган маънони англатади. Хозирги кунда бу суз купрок у ёки бу режани дастур ва лойихаларни, купрок у ёки бу режани дастур ва лойихаларни, максадларни ва х.кларни хаётда амалга максадларни ва х.кларни хаётда амалга ошириш ёки уларни тадбик этиш маъносида ошириш ёки уларни тадбик этиш маъносида кулланилади. “Ҳуқуқни тадбик этиш” термини кулланил  Ҳуқуқни тадбик этиш мураккаб жараён булиб, у Ҳуқуқни тадбик этиш мураккаб жараён булиб, у маълум муддат мобайнида амалга оширилади. маълум муддат мобайнида амалга оширилади. Бу жараённи нафакат субъектив ҳуқуқ ва Бу жараённи нафакат субъектив ҳуқуқ ва мажбуриятлар эгалари (шахслар), балки давлат мажбуриятлар эгалари (шахслар), балки давлат хам узининг органлари, яъни ҳуқуқин ижод хам узининг органлари, яъни ҳуқуқин ижод килувчи, ҳуқуқни ижро килувчи, ҳуқуқни килувчи, ҳуқуқни ижро килувчи, ҳуқуқни кулловчи органлар оркали иштирок этади.кулловчи органлар оркали иштирок этади.  Купгина юридик адабиётларда ҳуқуқни тадбик Купгина юридик адабиётларда ҳуқуқни тадбик этишнинг шакллари турлича курнишларда этишнинг шакллари турлича курнишларда булиб, уларни умумлаштирган холда булиб, уларни умумл Ҳуқуқни тадбик этишнинг норматив Ҳуқуқни тадбик этишнинг норматив хужжатларда курсатилган коидаларни хужжатларда курсатилган коидаларни кулланиш даражасига кура уч хил шаклини кулланиш даражасига кура уч хил шаклини курсатиш мумкин:курсатиш мумкин:  Ҳуқуқий фаолият амалга ошириладиган Ҳуқуқий фаолият амалга ошириладиган умумий вазифалар ва тамойиллар уз умумий вазифалар ва тамойиллар уз ифодасини топган конунлар хамда ифодасини топган конунлар хамда моддаларнинг мукаддималарида кузда моддаларнинг мукаддималарида кузда тутилган умумий курсатмаларни тасдик тутилган умумий курсатмаларни тасдик этиш;этиш;  Ҳуқуқ субъектларининг ҳуқуқий холатини, Ҳуқуқ субъектларининг ҳуқуқий холатини, хамда ваколатлар доирасини урнатувчи хамда ваколатлар доирасини урнатувчи умумий нормаларни тадбик этиш;умум Ҳуқуқни тадбик этиш субъектларига Ҳуқуқни тадбик этиш субъектларига кура уни куйидаги икки шаклини кура уни куйидаги икки шаклини курсатиш мумки:курсатиш мумки:  индивидуал ва биргаликда тадбик этиш индивидуал ва биргаликда тадбик этиш куринишидаги. Ҳуқуқ нормаларини куринишидаги. Ҳуқуқ нормаларини амалда куллинилиш учун давлат амалда куллинилиш учун давлат органлари, жамоат ташкилотлари ва органлари, жамоат ташкилотлари ва баъзи фукароларнинг маълум баъзи фукароларнинг маълум даражадаги амалий фаолияти талаб даражадаги амалий фаолияти талаб килинади. Ҳуқуқ нормалари кишиларнинг килинади. Ҳуқуқ нормалари кишиларнинг маълу муносабатларига нисбатан тадбик маълу муносабатларига нисбатан тадбик килинадив ва шунга кура муайян ҳуқуқий килинадив ва шунга кура муайян ҳуқуқий муносабатларнинг ву Ҳуқуқни тадбик этувчи субъектлар Ҳуқуқни тадбик этувчи субъектлар фаолияти характерига кура, турт хил фаолияти характерига кура, турт хил шаклни курсатиш мумкиншаклни курсатиш мумкин  Ҳуқуқ нормасига риоя килиш, ҳуқуқ нормасини Ҳуқуқ нормасига риоя килиш, ҳуқуқ нормасини бажариш, ҳуқуқ нормасидан фойдаланиш ва бажариш, ҳуқуқ нормасидан фойдаланиш ва ҳуқуқ нормасини куллаш.ҳуқуқ нормасини куллаш.  Ҳуқуқ нормаларига риоя килиш – бу ҳуқуқ Ҳуқуқ нормаларига риоя килиш – бу ҳуқуқ нормалари белгиланган мажбуриятларни нормалари белгиланган мажбуриятларни бажариш ва ҳуқуқ нормаси ман этилган бажариш ва ҳуқуқ нормаси ман этилган харакатларни содир этмасликдан иборат;харакатларни содир этмасликдан иборат;  Ҳуқуқ нормаларини бажариш – одатда хаётга Ҳуқуқ нормаларини бажариш – одатда хаётга тадби  Ҳуқуқ нормаларидан фойдаланиш – Ҳуқуқ нормаларидан фойдаланиш – бунда ҳуқуқ нормалари оркали тартибга бунда ҳуқуқ нормалари оркали тартибга солинадиагн ижтимоий муносабатлар солинадиагн ижтимоий муносабатлар катнашчиларининг тегишли катнашчиларининг тегишли нормаларида назарда тутилган нормаларида назарда тутилган ҳуқуқлардан фойдаланищ;ҳуқуқлардан фойдаланищ;  Ҳуқуқ нормаларини куллаш – маълум Ҳуқуқ нормаларини куллаш – маълум юридик ишлар буйича юридик фактлар юридик ишлар буйича юридик фактлар ёки муайян ҳуқуқ нормаларига ёки муайян ҳуқуқ нормаларига асосланиб, ваколатли органлар ёки асосланиб, ваколатли органлар ёки мансабдор шахслар томонидан мансабдор шахслар томонидан индивидуал карорни тайёрлаш ва уни индивидуал карорни тайёрлаш ва уни кабул килиш билан боглик булган кабул килиш  Ҳуқуқни тадбик этишнинг юридик Ҳуқуқни тадбик этишнинг юридик механизми турли хил булиб, унинг механизми турли хил булиб, унинг мазмуни у ёки бу мамлакатнинг мазмуни у ёки бу мамлакатнинг ҳуқуқий тизими хусусиятлари ҳуқуқий тизими хусусиятлари билан белгиланади.билан белгиланади.  Ҳуқуқни тадбик этиш жараёни давлат ва унинг Ҳуқуқни тадбик этиш жараёни давлат ва унинг органлари игштирокисиз содир булади. органлари игштирокисиз содир булади. Фукаролар ва ташкилотлар ҳуқуқий Фукаролар ва ташкилотлар ҳуқуқий муносабатларга ихтиёрий, мажьурлов кучисиз муносабатларга ихтиёрий, мажьурлов кучисиз ва узаро келишувига асосан киришадилар ва ва узаро келишувига асосан киришадилар ва шу муносабат оркали узларининг субъектив шу муносабат оркали узларининг субъектив ҳуқуқларидан фойдаланадилар, ҳуқуқларидан фойдаланадилар, мажбуриятларни бажарадилар хамда конун мажбуриятларни бажарадилар хамда конун биланг урнатилган нормаларга риоя киладилар. биланг урнатилган нормаларга риоя киладилар. Шу билан бирга баъзи холларда ҳуқуқни тадбик Шу билан бирга баъзи холларда ҳуқуқни тадбик эт  Бир катор ҳуқуқий муносабатлар давлат Бир катор ҳуқуқий муносабатлар давлат органларининг бевосита иштироки билан органларининг бевосита иштироки билан белгиланади. Масалан, армия сафларига белгиланади. Масалан, армия сафларига чакириш, фукароларнинг нафака олиш чакириш, фукароларнинг нафака олиш ҳуқуқини амалги ошириш учун тегишли ҳуқуқини амалги ошириш учун тегишли ижтимоий таъминот органининг карорини ижтимоий таъминот органининг карорини чикарилиши ва х.кчикарилиши ва х.к  Умуман олганда, давлатнинг ҳуқуқини Умуман олганда, давлатнинг ҳуқуқини куллаш борасидаги фаолияти жамият куллаш борасидаги фаолияти жамият манфаатларидан келиб чикади ва конунга манфаатларидан келиб чикади ва конунга мувофик равишда амалга оширилади.мувофик равишда амалга оширилади. ҲУҚУҚНИ КУЛЛАШҲУҚУҚНИ КУЛЛАШ  Ҳуқуқни куллашҲуқуқни куллаш – бу маълум – бу маълум юридик ишлар буйича юридик юридик ишлар буйича юридик фактлар ёки муайян ҳуқуқ фактлар ёки муайян ҳуқуқ нормаларига асосланиб, нормаларига асосланиб, ваколатли органлар ёки ваколатли органлар ёки мансабдор шахслар томонидан мансабдор шахслар томонидан индивидуал карорни тайёрлаш ва индивидуал карорни тайёрлаш ва уни кабул килиш билан боглик уни кабул килиш билан боглик булган хокимлик фаолиятидир.булган хокимлик фаолиятидир. Ҳуқуқни куллашнинг куйидаги Ҳуқуқни куллашнинг куйидаги белгилари мавжуд:белгилари мавжуд: 1. Давлат хокимияти функциясини куллаш 1. Давлат хокимияти функциясини куллаш ваколатига эга булган органлар ёки ваколатига эга булган органлар ёки мансабдор шахслар томонидан амалга мансабдор шахслар томонидан амалга оширилади;оширилади; 2. Индивидуал харакатга эга;2. Индивидуал харакатга эга; 3. Муайян ҳуқуқий окибатларни – субъектив 3. Муайян ҳуқуқий окибатларни – субъектив ҳуқуқ, мажбуриятлар, жавобгарликларни ҳуқуқ, мажбуриятлар, жавобгарликларни урнатишга йуналтирилган булади;урнатишга йуналтирилган булади; 4. Махсус белгиланган процессуал 4. Махсус белгиланган процессуал шаклларда амалга оширилади;шаклларда амалга оширилади; 5. Индивидуал харакатга эга булган юридик 5. Индивидуал хар Ҳуқуқни қўллаш. Ҳуқуқни Ҳуқуқни қўллаш. Ҳуқуқни қўллаш босқичлари.қўллаш босқичлари. 1. 1. Ҳуқуқ нормаси билан тартибга Ҳуқуқ нормаси билан тартибга солиниши лозим булган юридик солиниши лозим булган юридик ишнинг фактик томонини урганиш ва ишнинг фактик томонини урганиш ва урнатиш;урнатиш; 2. 2. Курилаётган юридик ишга мос Курилаётган юридик ишга мос келадиган ҳуқуқ нормасини тахлили келадиган ҳуқуқ нормасини тахлили килиш ва жойлаш;килиш ва жойлаш; 3. 3. Курилаётган юридик иш буйича Курилаётган юридик иш буйича хокимият кучга эга булган тегишли хокимият кучга эга булган тегишли карор, яъни кулланиш актини чикариш.карор, яъни кулланиш актини чикариш.  Бу боскичларда амалга Бу боскичларда амалга ошириладиган харакатларнинг ошириладиган харакатларнинг хаммаси конунчилик талаблари хаммаси конунчилик талаблари асосида ваколатли давлат органлари, асосида ваколатли давлат органлари, мансабдор шахслар ёки жамоат мансабдор шахслар ёки жамоат ташкилотлар томонидануларнинг ташкилотлар томонидануларнинг ваколатлари доирасида олиб ваколатлари доирасида олиб борилиши лозим.борилиши лозим. Юкорида кайд этилган ҳуқуқ нормаларини Юкорида кайд этилган ҳуқуқ нормаларини куллаш боскичларининг куйидагича куллаш боскичларининг куйидагича тахлил килиш мумкин:тахлил килиш мумкин:  Курилаётган юридик ишга нисбатан Курилаётган юридик ишга нисбатан ҳуқуқ нормасини куллашни талаб этувчи ҳуқуқ нормасини куллашни талаб этувчи фактик томонни урганиш ва урнатиш фактик томонни урганиш ва урнатиш учун давлат, ҳуқуқ нормаси учун давлат, ҳуқуқ нормаси кулланилаётган иш юридик ахамиятга кулланилаётган иш юридик ахамиятга эгами, шу масалани хал этишда ҳуқуқ эгами, шу масалани хал этишда ҳуқуқ нормасини кулламасдан хам (ижтимоий нормасини кулламасдан хам (ижтимоий нормалар: ахлок ёки одоб нормалари нормалар: ахлок ёки одоб нормалари асосида) хал этиш мумкинми, деган асосида) хал этиш мумкинми, д  Агар курилаётган иш юридик Агар курилаётган иш юридик характерга эга булса, унинг фактик характерга эга булса, унинг фактик холатлари содир килинганда, масалан, холатлари содир килинганда, масалан, жиноятни содир килган шахс, жиноят жиноятни содир килган шахс, жиноят содир этилган вакт, жой ва уни кандай содир этилган вакт, жой ва уни кандай усулда амалга оширилганлиги, жиноят усулда амалга оширилганлиги, жиноят туфайли келиб чиккан окибатлар, туфайли келиб чиккан окибатлар, айблилик даражаси (характери-касддан айблилик даражаси (характери-касддан ёки эхтиётсизликдан) ва бошка холатлар; ёки эхтиётсизликдан) ва бошка холатлар; фукаролик – ҳуқуқий низолар келиб фукаролик – ҳуқуқий низолар келиб чикканида – битим тузиш холатлари, унинг чикканида – битим тузиш холатлари, унинг мазмуни, бу би  Одатда фактик холатлар утмишда руй Одатда фактик холатлар утмишда руй берган булади ва шунинг учун ҳуқуқни берган булади ва шунинг учун ҳуқуқни кулловчи бу холатларни бевосита узи кулловчи бу холатларни бевосита узи тузата олмайди. Бу фактик холатлар тузата олмайди. Бу фактик холатлар утмишда руй берган холатларни узида утмишда руй берган холатларни узида ифода (акс) эттирган моддий ва номоддий ифода (акс) эттирган моддий ва номоддий далиллар (гувохларнинг кургазмалари, далиллар (гувохларнинг кургазмалари, эксперт хулосалари, вокеа содир булган эксперт хулосалари, вокеа содир булган жойни куздан кечириш баённомалари ва жойни куздан кечириш баённомалари ва х.к) ёрдамида аникланадих.к) ёрдамида аникланади ҲУҚУҚ НОРМАЛАРИНИ ҲУҚУҚ НОРМАЛАРИНИ КУЛЛАШНИНГ ИККИНЧИ БОСКИЧИКУЛЛАШНИНГ ИККИНЧИ БОСКИЧИ Ҳуқуқ нормаларини куллашнинг иккинчи Ҳуқуқ нормаларини куллашнинг иккинчи боскичи – курилаётган ишга мос келадиган боскичи – курилаётган ишга мос келадиган ҳуқуқ нормасини танлаш ва тахлил килишдир. ҳуқуқ нормасини танлаш ва тахлил килишдир. Агар ишнинг биринчи боскичида курилаётган Агар ишнинг биринчи боскичида курилаётган иш юридик характерга эга булган ҳуқуқ иш юридик характерга эга булган ҳуқуқ нормаларини талаб этади деган хулоасга нормаларини талаб этади деган хулоасга келинадиган булса, шу ишни олиб бораётган келинадиган булса, шу ишни олиб бораётган шахс, барча ҳуқуқ нормалари орасида мазкур шахс, барча ҳуқуқ нормалари орасида мазкур ишга мос келадиган махсус ҳуқуқ нормасини ишга мос келадиган ҲУҚУҚ НОРМАСИНИ ҲУҚУҚ НОРМАСИНИ КУЛЛАНИЛИШИНИНГ 3-БОСКИЧИКУЛЛАНИЛИШИНИНГ 3-БОСКИЧИ  Ҳуқуқ нормасини кулланилишининг 3-боскичи Ҳуқуқ нормасини кулланилишининг 3-боскичи ҳуқуқни куллайдиган орган ва ташкилот ҳуқуқни куллайдиган орган ва ташкилот томонидан,шунингдек ҳуқуқни кулловчи томонидан,шунингдек ҳуқуқни кулловчи мансабдор шахс томонидан карор кабул мансабдор шахс томонидан карор кабул килиниши ёки ҳуқуқ нормасини кулланилишини килиниши ёки ҳуқуқ нормасини кулланилишини актларни чикарилишидир. Бу актда ҳуқуқ актларни чикарилишидир. Бу актда ҳуқуқ нормасини шархланган мазмунга нормасини шархланган мазмунга мослаштирилган аник иш, факт ва муносабатнинг мослаштирилган аник иш, факт ва муносабатнинг хал этилиши уз ифодасини топган булади. хал этилиши уз ифодасини топган булади. Курилаётган ҲУҚУҚИЙ ТАРТИБГА СОЛИШ.ҲУҚУҚИЙ ТАРТИБГА СОЛИШ.  Ҳар бир инсоннинг кундалик ҳаётида Ҳар бир инсоннинг кундалик ҳаётида тез-тез- тез учрайдиган саволлар туғилади, тез учрайдиган саволлар туғилади, яъни ишдаги рўй яъни ишдаги рўй берадиган ҳар хил берадиган ҳар хил ситуация (шароитлар)ситуация (шароитлар) да унга қандай да унга қандай тўғри ёндошиш, ёки жамоат жойларида, тўғри ёндошиш, ёки жамоат жойларида, уйда ва ҳоказо ҳолларда. Умуман уйда ва ҳоказо ҳолларда. Умуман қисқачақисқача айтганда, давлат жамият айтганда, давлат жамият ва бошқа кишиларнинг ва бошқа кишиларнинг манфаатларидан келиб чиққан манфаатларидан келиб чиққан ҳолда ўзингни қандай тутиш ёки ҳолда ўзингни қандай тутиш ёки ҳаракатларингни қандай  Бу саволларга жавобни аксарият Бу саволларга жавобни аксарият кўпчилик ҳолларда кишиларнинг бир кўпчилик ҳолларда кишиларнинг бир неча авлодлари тажрибаларидан келиб неча авлодлари тажрибаларидан келиб чиқиб, жамиятда ўз шаклини топган чиқиб, жамиятда ўз шаклини топган (ёки шаклланган) ижтимоий (социал) (ёки шаклланган) ижтимоий (социал) нормалардан излаш мумкин.нормалардан излаш мумкин.  Лекин шуни таъкидлаш керакки, социал Лекин шуни таъкидлаш керакки, социал (ижтимоий) нормалар тизими норматив (ижтимоий) нормалар тизими норматив тартибга солиш тизимининг фақат тартибга солиш тизимининг фақат маълум қисми сифатида юзага чиқади. маълум қисми сифатида юзага чиқади.  Сабаби жамиятда Сабаби жамиятда икки хил нормалар икки хил нормалар (ҳуқуқий қоидалар) (ҳуқуқий қоидалар) ҳаракат қилади, ҳаракат қилади, буларга:буларга: а) социал (ижтимоий) а) социал (ижтимоий) техник;техник; б) ижтимоий (социал) б) ижтимоий (социал) шахсий нормалар шахсий нормалар киради.киради.
Купить
  • Похожие документы

  • Haq evaziga xizmat ko‘rsatish shartnomasi shartlarini buzganlik uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik asoslari
  • Davlat – fuqarolik huquqiy munosabatlar ishtirokchisi
  • Biznesda shartnoma huquqi: muhim shartlar va nizolarni hal qilish
  • Biznes huquqining huquqiy tizimdagi o'rni va rivojlanish istiqbollari
  • O'zbekiston Respublikasi kasaba uyushmalarining konstitutsiyaviy-huquqiy asoslari

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha