Dokument ma'lumotlari

Narxi 30000UZS
Hajmi 169.0KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 01 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Testlar
Fan Huquqshunoslik

Sotuvchi

DocX Seller

Ro'yxatga olish sanasi 31 Oktyabr 2026

1 Sotish

Huquqshunoslik. Nostrifikatsiya (xorijiy diplomni tan olish) test sinoviga tayyorgarlik: variantlar to‘plami (2025–2026)

Sotib olish
HUQUQSHUNOSLIK Nostrifikatsiya (xorijiy diplomni tan olish) test sinoviga tayyorgarlik: variantlar to'plami (2025–2026) 20 ta variant • 1000 ta topshiriq • javoblari bilan Mashq to'plami • 2025–2026 o'quv yili Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 1 Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma • Nostrifikatsiya — xorijiy davlatda olingan ta'lim hujjatini O'zbekistonda tan olish (ekvivalentligini qayd etish). Arizalar my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlari orqali beriladi; test sinovini Bilimni baholash agentligi o'tkazadi. • Test faqat oliy ta'lim (va qayta tayyorlash) hujjatlari bo'yicha, ekspert xulosasi ijobiy bo'lgandan keyin o'tkaziladi. Test arizachining mutaxassisligi bo'yicha olinadi. • Format: 50 ta test savoli, 100 daqiqa (har bir savolga ~2 daqiqa). Har bir to'g'ri javob — 2 ball, maksimal — 100 ball. Tan olish uchun 56 ball (kamida 28 ta to'g'ri javob) talab qilinadi; o'tolmagan talabgor qayta ro'yxatdan o'tib, testni qayta topshirishi mumkin. • 2026-yil kuzgi sessiyalar: 15-oktyabr, 29-oktyabr, 12-noyabr, 26-noyabr, 10-dekabr, 24- dekabr. Ishtirokchilar ro'yxati har sessiyadan kamida 3 kun oldin e'lon qilinadi; ro'yxatni my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlarida ariza raqami bo'yicha tekshirish mumkin. Pasport yoki ID-karta bilan o'z vaqtida keling. • Testsiz tan olinadiganlar: QS, THE yoki ARWU reytinglarining TOP-1000 taligiga kiruvchi OTM bitiruvchilari, xalqaro shartnomalar yoki hukumat qarorlari asosida o'qiganlar, O'zbekistondagi xorijiy OTM filiallari bitiruvchilari va boshqa belgilangan toifalar. • To'plam tuzilishi: 20 ta variant × 50 savol. Har bir variant mutaxassislikning barcha asosiy bo'limlarini qamrab oladi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa javoblar kaliti bor. O'zingizni sinash uchun avval variantni 100 daqiqada yechib, keyin kalit bilan tekshiring. • Muhim: rasmiy test savollari ochiq e'lon qilinmaydi. Bu mutaxassislik dasturlari asosida tuzilgan mashq savollari; format va talablar o'zgarishini uzbmb.uz va my.gov.uz da kuzatib boring. Har bir variant tuzilishi Topshiriqlar Turi Izoh 1–50 Yopiq test (4 ta variant) Mutaxassislik fanlari bo'yicha bitta to'g'ri javob; har bir to'g'ri javob 2 ball Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 2 Mundarija № Variant Topshiriqlar 1 1-variant 1–50 2 2-variant 51–100 3 3-variant 101–150 4 4-variant 151–200 5 5-variant 201–250 6 6-variant 251–300 7 7-variant 301–350 8 8-variant 351–400 9 9-variant 401–450 10 10-variant 451–500 11 11-variant 501–550 12 12-variant 551–600 13 13-variant 601–650 14 14-variant 651–700 15 15-variant 701–750 16 16-variant 751–800 17 17-variant 801–850 18 18-variant 851–900 19 19-variant 901–950 20 20-variant 951–1000 Jami topshiriqlar 1000 Javoblar kaliti (hujjat oxirida) Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 3 1-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Shartli bitimda kechiktiruvchi shart deganda nima tushuniladi? A) Huquq va burchlar vujudga kelishi bog'liq qilingan, yuz berishi noma'lum holat B) Yuz berishini taraflardan biri o'z xohishiga ko'ra belgilaydigan holat C) Yuz berishi bilan huquq va burchlar bekor bo'ladigan holat D) Albatta yuz berishi ma'lum bo'lgan kalendar sana To'g'ri javob: A) Huquq va burchlar vujudga kelishi bog'liq qilingan, yuz berishi noma'lum holat✔ 2. Bitim nima? A) Huquqiy oqibat keltirib chiqarmaydigan, ixtiyoriy bajariladigan kelishuvlar B) Davlat organi tomonidan shaxsga nisbatan qabul qilingan ma'muriy hujjat C) Faqat yozma shaklda tuzilgan va imzolangan ikki tomonlama shartnoma D) Fuqarolik huquq va burchlarini belgilash, o'zgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan harakatlar To'g'ri javob: D) Fuqarolik huquq va burchlarini belgilash, o'zgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan ✔ harakatlar 3. Qiynoqlar taqiqlanishining xalqaro huquqdagi xususiyati qaysi? A) Faqat tinchlik davrida amal qiladigan nisbiy taqiq B) Urush paytida yoki favqulodda holatda cheklanishi mumkin C) Milliy xavfsizlikka tahdid bo'lsa, istisnolar mavjud D) Mutlaq taqiq, hech qanday istisno holatlar uni oqlay olmaydi To'g'ri javob: D) Mutlaq taqiq, hech qanday istisno holatlar uni oqlay olmaydi ✔ 4. Romano-german huquq oilasining asosiy huquq manbai qaysi? A) Normativ-huquqiy hujjat (qonun) B) Sud pretsedenti (sudlar amaliyoti) C) Diniy matnlar (muqaddas kitoblar) D) Huquqiy odat (an'anaviy qoidalar) To'g'ri javob: A) Normativ-huquqiy hujjat (qonun) ✔ 5. Davlatni boshqa siyosiy tashkilotlardan ajratib turuvchi belgi qaysi? A) A'zolik badallari asosida moliyalashtirilishi B) O'z ustavining mavjudligi C) Saylov kampaniyalarida qatnashishi D) Davlat suvereniteti va ommaviy hokimiyatga egaligi To'g'ri javob: D) Davlat suvereniteti va ommaviy hokimiyatga egaligi ✔ 6. Biznes va inson huquqlari bo'yicha BMTning yo'naltiruvchi prinsiplari (2011) qanday uch ustunga asoslanadi? A) Raqobatni himoya qilish, iste'molchilar huquqlarini ta'minlash va faoliyatni litsenziyalash majburiyati B) Soliq imtiyozlari, investitsiyalarni himoya qilish va eksportni rag'batlantirish C) Sud, prokuratura va advokatura organlarining o'zaro hamkorligi D) Davlatning himoya majburiyati, korporatsiyalarning hurmat mas'uliyati, himoya vositalaridan foydalanish To'g'ri javob: D) Davlatning himoya majburiyati, korporatsiyalarning hurmat mas'uliyati, himoya ✔ vositalaridan foydalanish Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 4 7. Qilmishning jinoiyligini istisno qiluvchi holatlarga nima kiradi? A) Mastlik holati, kuchli ruhiy hayajonlanish, og'ir moddiy ahvol va ishsizlik B) Zaruriy mudofaa, oxirgi zarurat, jinoyatchini ushlash, asosli tavakkalchilik, buyruqni bajarish C) Shaxsning birinchi marta, ehtiyotsizlik bilan jinoyat sodir etishi D) Jabrlanuvchining roziligi va uning keyinchalik shikoyatini qaytarib olishi To'g'ri javob: B) Zaruriy mudofaa, oxirgi zarurat, jinoyatchini ushlash, asosli tavakkalchilik, ✔ buyruqni bajarish 8. Yevropa inson huquqlari sudi qayerda joylashgan? A) Bryussel B) Gaaga C) Strasburg D) Lyuksemburg To'g'ri javob: C) Strasburg ✔ 9. Hokimiyatlar bo'linishi nazariyasini klassik shaklda «Qonunlar ruhi haqida» asarida asoslagan mutafakkir kim? A) N. Makiavelli B) Sh. Monteskye C) J.-J. Russo D) T. Gobbs To'g'ri javob: B) Sh. Monteskye ✔ 10. Jismoniy majburlash natijasida o'z harakatlarini boshqara olmagan holda zarar yetkazgan shaxsning javobgarligi qanday hal qilinadi? A) U faqat fuqarolik-huquqiy javobgarlikka tortiladi B) U to'liq jinoiy javobgarlikka tortiladi, majburlash faqat yengillashtiruvchi holat C) U majburlagan shaxs bilan teng ulushda javobgar bo'ladi D) Uning qilmishi jinoyat hisoblanmaydi, javobgarlik majburlagan shaxs zimmasiga tushadi To'g'ri javob: D) Uning qilmishi jinoyat hisoblanmaydi, javobgarlik majburlagan shaxs zimmasiga ✔ tushadi 11. Real zarar va boy berilgan foyda birgalikda nimani tashkil etadi? A) Zararlar (ziyon) tarkibini B) Qarzning asosiy summasini C) Ma'naviy zararni D) Neustoykani To'g'ri javob: A) Zararlar (ziyon) tarkibini ✔ 12. Qonuniylik va huquqiy tartibot o'rtasidagi nisbat qanday? A) Ular aynan bir xil tushuncha B) Ular bir-biriga bog'liq emas va alohida o'rganiladi C) Huquqiy tartibot qonuniylikni amalga oshirish natijasidir D) Qonuniylik huquqiy tartibot o'rnatilganining natijasidir To'g'ri javob: C) Huquqiy tartibot qonuniylikni amalga oshirish natijasidir ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 5 13. Ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy huquqlarni amalga oshirish bo'yicha davlat majburiyatining xususiyati qanday ta'riflanadi? A) Mavjud resurslar maksimal darajasida bosqichma-bosqich (progressiv) amalga oshirish B) Majburiyat yo'q, chunki bu huquqlar faqat deklarativ xarakterga ega C) Ratifikatsiyadan so'ng darhol va to'liq hajmda, resurslardan qat'i nazar amalga oshirish D) Faqat xalqaro moliyaviy yordam hisobiga amalga oshirish To'g'ri javob: A) Mavjud resurslar maksimal darajasida bosqichma-bosqich (progressiv) amalga ✔ oshirish 14. To'g'ri qasd bilan sodir etilgan jinoyatning xususiyati nima? A) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, istamagan, ammo ongli ravishda yo'l qo'ygan B) Shaxs qilmish xavfliligini anglagan, oqibatni oldindan ko'rgan va uni istagan C) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, ammo ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan D) Shaxs oqibatni ko'rgan, lekin uning oldini olishga yengiltaklik bilan umid qilgan To'g'ri javob: B) Shaxs qilmish xavfliligini anglagan, oqibatni oldindan ko'rgan va uni istagan ✔ 15. Inson huquqlari bo'yicha «maxsus protseduralar» (maxsus ma'ruzachilar) qaysi organ tizimiga kiradi? A) Xavfsizlik Kengashi B) Jahon savdo tashkiloti C) BMT Inson huquqlari kengashi D) Xalqaro Sud To'g'ri javob: C) BMT Inson huquqlari kengashi ✔ 16. Pora olish jinoyatining subyekti kim? A) 16 yoshga to'lgan har qanday aqli raso shaxs B) Faqat yuridik shaxs C) Mansabdor shaxs D) Faqat voyaga yetmagan shaxs To'g'ri javob: C) Mansabdor shaxs ✔ 17. Mastlik holatida jinoyat sodir etgan shaxs jinoiy javobgarlikdan ozod qilinadimi? A) Faqat ehtiyotsizlik jinoyatlarida ozod qilinadi B) Ha, chunki u o'z harakatlarini boshqara olmagan C) Faqat birinchi marta jinoyat sodir etgan bo'lsa ozod qilinadi D) Yo'q, mastlik holati jinoiy javobgarlikdan ozod qilmaydi To'g'ri javob: D) Yo'q, mastlik holati jinoiy javobgarlikdan ozod qilmaydi ✔ 18. Huquqni qo'llashda qonunda bo'shliq mavjud bo'lsa, o'xshash munosabatni tartibga soluvchi aniq normani qo'llash nima deb ataladi? A) Qonun analogiyasi B) Inkorporatsiya C) Huquq analogiyasi D) Kengaytirib sharhlash To'g'ri javob: A) Qonun analogiyasi ✔ 19. Davlat shaklining tarkibiy elementlari to'g'ri ko'rsatilgan javobni belgilang. A) Konstitutsiya, qonunlar, qonunosti hujjatlari B) Boshqaruv shakli, davlat tuzilishi shakli, siyosiy rejim C) Davlat apparati, aholi, hudud D) Hokimiyat tarmoqlari, davlat ramzlari, poytaxt To'g'ri javob: B) Boshqaruv shakli, davlat tuzilishi shakli, siyosiy rejim ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 6 20. Mulk huquqining mazmunini qaysi vakolatlar tashkil etadi? A) Sotish, ijaraga berish va garovga qo'yish B) Egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish C) Talab qilish, undirish va himoya qilish D) Saqlash, ta'mirlash va sug'urtalash To'g'ri javob: B) Egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish✔ 21. Huquq manbai sifatida huquqiy odat qachon yuridik ahamiyat kasb etadi? A) Davlat uni sanksiyalasa (tan olsa) B) U yozma shaklga keltirilsa C) U axloq normasiga mos bo'lsa D) Uni jamiyatning ko'pchiligi qo'llasa To'g'ri javob: A) Davlat uni sanksiyalasa (tan olsa) ✔ 22. Oxirgi zarurat holatida qanday shart bajarilishi kerak? A) Faqat davlat yoki jamiyat manfaatlari himoya qilingan bo'lishi B) Yetkazilgan zarar oldi olingan zarardan katta yoki unga teng bo'lishi C) Faqat mulkiy zarar yetkazilgan bo'lib, shaxsga zarar yetkazilmagan bo'lishi D) Xavfni boshqa vositalar bilan bartaraf etib bo'lmasligi va yetkazilgan zararning kamroq bo'lishi To'g'ri javob: D) Xavfni boshqa vositalar bilan bartaraf etib bo'lmasligi va yetkazilgan zararning ✔ kamroq bo'lishi 23. Huquqni «xalq ruhi» (Volksgeist) mahsuli sifatida tushuntirgan tarixiy maktab namoyandasi kim? A) I. Bentam B) L. Dyugi C) G. Kelzen D) F. K. fon Savinyi To'g'ri javob: D) F. K. fon Savinyi ✔ 24. Ofertani qabul qilish to'g'risidagi javob qanday ataladi? A) Oferta B) Aksept C) Kompensatsiya D) Subrogatsiya To'g'ri javob: B) Aksept ✔ 25. Jinoyatning obyektiv tomoniga xos majburiy belgi qaysi? A) Maqsad B) Motiv C) Qilmish D) Aqli rasolik To'g'ri javob: C) Qilmish ✔ 26. Huquqni amalga oshirishning faqat vakolatli davlat organlari tomonidan bajariladigan alohida shakli qaysi? A) Huquqni ijro etish B) Huquqdan foydalanish C) Huquqni qo'llash D) Huquqqa rioya qilish To'g'ri javob: C) Huquqni qo'llash ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 7 27. Vakolatnoma nima? A) Notariusning merosxo'rga beradigan meros huquqi to'g'risidagi guvohnomasi B) Ish beruvchining xodimga xizmat safariga borish to'g'risida bergan yozma buyrug'i C) Bir shaxsning boshqa shaxsga uchinchi shaxslar oldida vakillik qilish uchun bergan yozma vakolati D) Sudning fuqaroga vakil tayinlash to'g'risida chiqargan ajrimi To'g'ri javob: C) Bir shaxsning boshqa shaxsga uchinchi shaxslar oldida vakillik qilish uchun bergan ✔ yozma vakolati 28. Asossiz boylik orttirish majburiyati qachon vujudga keladi? A) Shaxs asossiz ravishda boshqa shaxs hisobidan mol-mulk olganda yoki tejaganda B) Sud qarori bilan qarzdordan qarz undirilganda C) Merosxo'r vasiyatnoma bo'yicha merosni belgilangan muddatda qabul qilganda D) Shartnoma bo'yicha belgilangan haq to'liq olinganda To'g'ri javob: A) Shaxs asossiz ravishda boshqa shaxs hisobidan mol-mulk olganda yoki tejaganda ✔ 29. Shaxs sud qaroriga asosan tasodifan noto'g'ri hukm qilinib, keyinchalik oqlandi. Xalqaro standartlarga ko'ra uning qaysi huquqi bor? A) Faqat ishini qayta ko'rib chiqishni so'rash huquqi B) Faqat rasmiy uzr so'ralishini talab qilish huquqi C) Hech qanday huquqi yo'q, chunki u oqlangan D) Qonunga muvofiq kompensatsiya olish huquqi To'g'ri javob: D) Qonunga muvofiq kompensatsiya olish huquqi ✔ 30. Jinoyatda ishtirokchilarning turlari qaysilar? A) Bajaruvchi, tashkilotchi, dalolatchi, yordamchi B) Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, sudlanuvchi, mahkum C) Tergovchi, prokuror, sudya, himoyachi D) Jabrlanuvchi, guvoh, ekspert, mutaxassis To'g'ri javob: A) Bajaruvchi, tashkilotchi, dalolatchi, yordamchi ✔ 31. O'z-o'zidan haqiqiy bo'lmagan (mutlaq) bitim bilan nizoli bitimning farqi nimada? A) Mutlaq bitim sud qaroridan qat'i nazar, nizoli bitim esa sud topgach haqiqiy emas B) Nizoli bitim tuzilgan paytidan boshlab hech qanday oqibat keltirmaydi C) Mutlaq bitim sud uni haqiqiy emas deb topgandagina haqiqiy bo'lmaydi D) Mutlaq bitim faqat taraflar kelishuvi bilan haqiqiy emas deb topiladi To'g'ri javob: A) Mutlaq bitim sud qaroridan qat'i nazar, nizoli bitim esa sud topgach haqiqiy emas ✔ 32. O'zbekistonda o'lim jazosi qachondan boshlab bekor qilingan? A) 2008-yil 1-yanvardan B) 2001-yil 1-yanvardan C) 2012-yil 1-yanvardan D) 2005-yil 1-avgustdan To'g'ri javob: A) 2008-yil 1-yanvardan ✔ 33. Quyidagilardan qaysi biri majburiyat bajarilishini ta'minlash usuli hisoblanmaydi? A) Neustoyka B) Restitutsiya C) Kafillik D) Garov To'g'ri javob: B) Restitutsiya ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 8 34. Spirtli ichimliklarga ruju qo'yishi oqibatida oilasini og'ir moddiy ahvolga solib qo'ygan fuqaroga nisbatan sud qanday chora qo'llashi mumkin? A) Uning muomala layoqatini cheklash B) Uni huquq layoqatidan qisman mahrum qilish C) Uning ustidan vasiylik belgilash D) Uni muomalaga layoqatsiz deb topish To'g'ri javob: A) Uning muomala layoqatini cheklash✔ 35. Konfederatsiyaning federatsiyadan asosiy farqi nimada? A) Konfederatsiya faqat monarxiya shaklida bo'ladi va uning boshlig'i merosiy hukmdor hisoblanadi B) Konfederatsiyada sub'ektlar mavjud emas, hudud faqat ma'muriy birliklarga bo'linadi C) Konfederatsiyada yagona fuqarolik, yagona konstitutsiya va umumiy oliy qonun chiqaruvchi organ mavjud D) Konfederatsiyada a'zo davlatlar suverenitetini saqlab qoladi va ittifoq xalqaro shartnomaga asoslanadi To'g'ri javob: D) Konfederatsiyada a'zo davlatlar suverenitetini saqlab qoladi va ittifoq xalqaro ✔ shartnomaga asoslanadi 36. «Lex specialis derogat legi generali» qoidasining ma'nosi qaysi? A) Keyin qabul qilingan qonun avvalgisidan ustun turadi B) Yuqori yuridik kuchga ega hujjat quyisidan ustun turadi C) Maxsus norma umumiy normadan ustun qo'llaniladi D) Qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas To'g'ri javob: C) Maxsus norma umumiy normadan ustun qo'llaniladi ✔ 37. Fuqaroning vafot etishi meros huquqiy munosabatini vujudga keltirdi. Bu yuridik fakt qaysi turga kiradi? A) Hodisa B) Yuridik xatti-harakat C) Yuridik hujjat D) Huquqqa xilof harakat To'g'ri javob: A) Hodisa ✔ 38. Shaxsiy hayot daxlsizligi huquqiga quyidagilardan qaysi biri kirmaydi? A) Yozishmalar sirini saqlash B) Shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish C) Davlat organlarida ishlash huquqi D) Uy-joy daxlsizligi To'g'ri javob: C) Davlat organlarida ishlash huquqi ✔ 39. Irqiy kamsitishning barcha shakllarini tugatish to'g'risidagi xalqaro konvensiya qaysi yili qabul qilingan? A) 1984 B) 1979 C) 1965 D) 1990 To'g'ri javob: C) 1965 ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 9 40. Shaxsning shaxsiy ma'lumotlari uning roziligisiz ochiq internet manbasida e'lon qilindi va bu qonuniy maqsadga xizmat qilmaydi. Asosan qaysi huquq buzilgan? A) Saylov huquqi B) Shaxsiy hayot daxlsizligi huquqi C) Erkin harakatlanish huquqi D) Yig'ilishlar erkinligi To'g'ri javob: B) Shaxsiy hayot daxlsizligi huquqi✔ 41. Huquq layoqati (huquqiy layoqat) deganda nima tushuniladi? A) O'z harakatlari bilan huquqlarni amalga oshirish qobiliyati B) Sudda vakil bo'lish qobiliyati C) Huquqbuzarlik uchun javob berish qobiliyati D) Huquqlarga ega bo'lish va majburiyatlarni zimmaga olish qobiliyati To'g'ri javob: D) Huquqlarga ega bo'lish va majburiyatlarni zimmaga olish qobiliyati ✔ 42. O'zbekiston Jinoyat kodeksiga ko'ra jinoiy javobgarlikning umumiy yoshi qancha? A) 16 yosh B) 14 yosh C) 18 yosh D) 15 yosh To'g'ri javob: A) 16 yosh ✔ 43. Bitim haqiqiy emas deb topilganda umumiy oqibat qanday? A) Ikki tomonlama restitutsiya — har bir taraf olgan narsasini qaytaradi B) Olingan hamma narsa davlat daromadiga o'tkaziladi C) Aybdor taraf olgan narsasini ikki baravar miqdorda qaytaradi D) Taraflar bitim bo'yicha olingan narsani o'zlarida saqlab qoladi To'g'ri javob: A) Ikki tomonlama restitutsiya — har bir taraf olgan narsasini qaytaradi ✔ 44. Amnistiya va avf etishning farqi nimada? A) Ular o'rtasida farq yo'q, ikkalasi ham faqat ozodlikdan mahrum qilinganlarga taalluqli B) Avf etish faqat sud tomonidan, amnistiya esa faqat prokuror tomonidan qo'llaniladi C) Amnistiya individual aniqlanmagan shaxslar doirasiga, avf etish esa individual aniqlangan shaxsga nisbatan qo'llaniladi D) Avf etish individual aniqlanmagan shaxslar doirasiga, amnistiya esa individual aniqlangan shaxsga nisbatan qo'llaniladi To'g'ri javob: C) Amnistiya individual aniqlanmagan shaxslar doirasiga, avf etish esa individual ✔ aniqlangan shaxsga nisbatan qo'llaniladi 45. Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi xalqaro paktga ko'ra favqulodda holatda ham cheklanishi mumkin bo'lmagan huquqqa misol qaysi? A) Erkin harakatlanish huquqi B) Yig'ilishlar erkinligi C) Assotsiatsiyalar erkinligi D) Qiynoqqa solinmaslik huquqi To'g'ri javob: D) Qiynoqqa solinmaslik huquqi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 10 46. BMT Inson huquqlari kengashi doirasida barcha a'zo davlatlarda inson huquqlari ahvolini davriy ko'rib chiqish mexanizmi qanday ataladi? A) Universal davriy sharh (UPR) B) Favqulodda sessiya C) Maslahat xulosasi D) Individual shikoyat tartibi To'g'ri javob: A) Universal davriy sharh (UPR)✔ 47. Ayb shakllari qaysilar? A) Motiv va maqsad B) Harakat va harakatsizlik C) Tayyorgarlik va suiqasd D) Qasd va ehtiyotsizlik To'g'ri javob: D) Qasd va ehtiyotsizlik ✔ 48. Inson huquqlari sohasida «actio popularis» deganda nima tushuniladi? A) Bir davlatning boshqa davlat ustidan shartnomaviy organga beradigan davlatlararo shikoyati B) Faqat huquqi bevosita buzilgan jabrlanuvchining shaxsiy shikoyati C) Shaxsiy manfaati buzilmagan bo'lsa ham, jamoat manfaati uchun da'vo qo'zg'atish imkoniyati D) Prokurorning sud qaroriga nisbatan keltiradigan protesti To'g'ri javob: C) Shaxsiy manfaati buzilmagan bo'lsa ham, jamoat manfaati uchun da'vo qo'zg'atish ✔ imkoniyati 49. A. avtomobilini sotib, uni B.ga topshirdi. Umumiy qoidaga ko'ra, ko'char ashyoga mulk huquqi qachon o'tadi? A) Narx to'liq to'langan paytdan B) Ashyo topshirilgan paytdan (boshqacha belgilanmagan bo'lsa) C) Shartnoma notarial tasdiqlanib, davlat ro'yxatidan o'tgan paytdan D) Shartnoma imzolangan paytdan To'g'ri javob: B) Ashyo topshirilgan paytdan (boshqacha belgilanmagan bo'lsa) ✔ 50. Qonunning orqaga qaytish kuchiga ega emasligi tamoyilidan qaysi holat istisno hisoblanadi? A) Yangi soliq yoki majburiy yig'im joriy qiluvchi qonunlar B) Yangi jinoyat tarkibini belgilovchi qonunlar va kodekslar C) Javobgarlikni og'irlashtiruvchi yoki kuchaytiruvchi qonunlar D) Javobgarlikni yengillashtiruvchi yoki bekor qiluvchi qonunlar To'g'ri javob: D) Javobgarlikni yengillashtiruvchi yoki bekor qiluvchi qonunlar ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 11 2-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. O'zbekiston Respublikasida davlat hokimiyati tizimi qaysi tamoyil asosida tuzilgan? A) Hokimiyatlar birligi va har bir davlat organining oliy vakillik organiga bo'ysunishi B) Partiyaviy rahbarlik va demokratik markazlashuv tamoyili C) Hokimiyatning to'liq ijro etuvchi organlarda mujassamlashuvi D) Hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatlariga bo'linishi To'g'ri javob: D) Hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatlariga bo'linishi✔ 2. Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun sabab bo'lishi mumkin bo'lgan manba qaysi? A) Faqat prokurorning yozma ko'rsatmasi, boshqa manbalar sabab bo'la olmaydi B) Faqat sudning jinoyat ishini qo'zg'atish to'g'risidagi ajrimi C) Fuqarolar arizasi, aybni bo'yniga olib kelish, mansabdorlar va OAV xabarlari D) Faqat imzosiz (anonim) xatlar va ijtimoiy tarmoqlardagi tasdiqlanmagan xabarlar To'g'ri javob: C) Fuqarolar arizasi, aybni bo'yniga olib kelish, mansabdorlar va OAV xabarlari ✔ 3. Ekspertiza qachon majburiy tayinlanadi? A) O'lim sababi, tan jarohatlari og'irligini aniqlashda va qonundagi boshqa hollarda B) Faqat iqtisodiy jinoyatlar bo'yicha zarar miqdorini aniqlash uchun C) Har qanday jinoyat ishida, ishning toifasidan qat'i nazar D) Faqat ayblanuvchi yoki uning himoyachisining yozma iltimosi bo'yicha To'g'ri javob: A) O'lim sababi, tan jarohatlari og'irligini aniqlashda va qonundagi boshqa hollarda ✔ 4. Quyidagilardan qaysi biri reabilitatsiya qiluvchi asos hisoblanadi? A) Jabrlanuvchi bilan yarashish B) Javobgarlikka tortish muddatining o'tishi C) Jinoyat hodisasining yo'qligi D) Amnistiya akti To'g'ri javob: C) Jinoyat hodisasining yo'qligi ✔ 5. Germaniya Federativ Respublikasining Asosiy qonuni qaysi yili qabul qilingan? A) 1945 B) 1949 C) 1990 D) 1919 To'g'ri javob: B) 1949 ✔ 6. Sud majlisi oshkora o'tkazilishi qoidasidan qaysi hol istisno bo'lishi mumkin? A) Sud zalida tomoshabinlar uchun joy yetishmasligi B) Davlat sirlari, tijorat siri yoki shaxsiy hayot daxlsizligini muhofaza qilish zarurati C) Taraflardan biri jurnalistlar ishtirokiga norozilik bildirgani D) Ishning murakkabligi va ko'p dalillar tekshirilishi To'g'ri javob: B) Davlat sirlari, tijorat siri yoki shaxsiy hayot daxlsizligini muhofaza qilish zarurati ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 12 7. Qarshi da'vo deganda nima tushuniladi? A) Mustaqil talabli uchinchi shaxsning taraflarga qo'zg'atgan da'vosi B) Birinchi instansiya qaroriga qarshi berilgan apellyatsiya shikoyati C) Prokurorning boshqa shaxs manfaatida qo'zg'atgan da'vosi D) Javobgarning dastlabki da'vo bilan birga ko'rish uchun da'vogarga qo'zg'atgan da'vosi To'g'ri javob: D) Javobgarning dastlabki da'vo bilan birga ko'rish uchun da'vogarga qo'zg'atgan ✔ da'vosi 8. Shaxsni gumon qilinuvchi sifatida ushlash uchun asoslardan biri qaysi? A) Shaxs jinoyat sodir etayotganda yoki darhol undan keyin qo'lga olinganda B) Shaxsning doimiy yashash joyi va ish joyi yo'qligi, boshqa asoslarsiz C) Shaxsning tergovchi chaqiruviga bir marta kelmagani, uzrli sababdan qat'i nazar D) Shaxsning ilgari boshqa jinoyat uchun sudlanganligi To'g'ri javob: A) Shaxs jinoyat sodir etayotganda yoki darhol undan keyin qo'lga olinganda ✔ 9. Apellyatsiya instansiyasining asosiy vakolatlari qaysilar? A) Faqat qarorning qonuniyligi haqida tavsiyaviy xulosa berish B) Faqat arizani ko'rmasdan qoldirish va ishni tugatish C) Faqat qarorni bekor qilib ishni birinchi instansiyaga qaytarish D) Qarorni o'zgarishsiz qoldirish, o'zgartirish yoki bekor qilib yangi qaror chiqarish To'g'ri javob: D) Qarorni o'zgarishsiz qoldirish, o'zgartirish yoki bekor qilib yangi qaror chiqarish ✔ 10. Ishga daxldor holatlarni aniqlash uchun maxsus bilim talab qilinganda sud nima tayinlaydi? A) Sud topshirig'i B) Ekspertiza C) Guvohni so'roq qilish D) Joyida ko'zdan kechirish To'g'ri javob: B) Ekspertiza ✔ 11. Jinoyat protsessida tortishuv prinsipi nimani anglatadi? A) Ish faqat yopiq sud majlisida, taraflarning ishtirokisiz ko'riladi B) Himoyachining ishtiroki ixtiyoriy bo'lib, sud uni o'z xohishiga ko'ra chetlatadi C) Ayblov, himoya va ishni hal qilish funksiyalari ajratilgan, taraflar teng huquqli D) Sud ayblov funksiyasini bajarib, dalillarni to'plash va ayblovni isbotlashga mas'ul To'g'ri javob: C) Ayblov, himoya va ishni hal qilish funksiyalari ajratilgan, taraflar teng huquqli ✔ 12. Fuqarolik protsessida isbotlash burchi umumiy qoidaga ko'ra kimning zimmasida? A) Faqat da'vogarning, chunki u sudga murojaat qilgan B) Javobgarning, chunki u o'z aybsizligini isbotlashi kerak C) Faqat sudning, chunki u haqiqatni aniqlashi shart D) Har bir tarafning — o'z talab va e'tirozlari asosidagi holatlarni isbotlash bo'yicha To'g'ri javob: D) Har bir tarafning — o'z talab va e'tirozlari asosidagi holatlarni isbotlash bo'yicha ✔ 13. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qachon qabul qilingan (dastlabki tahriri)? A) 1995-yil 26-mart B) 1992-yil 8-dekabr C) 1991-yil 31-avgust D) 1990-yil 20-iyun To'g'ri javob: B) 1992-yil 8-dekabr ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 13 14. Turkiston general-gubernatorligi qaysi yili tashkil etilgan? A) 1853 B) 1867 C) 1876 D) 1886 To'g'ri javob: B) 1867✔ 15. O'zbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzod uchun Konstitutsiyada belgilangan eng kam yosh qancha? A) 30 yosh B) 35 yosh C) 25 yosh D) 40 yosh To'g'ri javob: B) 35 yosh ✔ 16. Fransiyada 1791-yilda qabul qilingan birinchi konstitutsiyaga ko'ra boshqaruv shakli qanday edi? A) Absolyut monarxiya B) Imperiya C) Konstitutsiyaviy monarxiya D) Respublika To'g'ri javob: C) Konstitutsiyaviy monarxiya ✔ 17. Ehtiyot chorasini qo'llashning maqsadi nima? A) Ayblanuvchini hukm chiqarilgunga qadar oldindan jazolash va uni aybiga iqror bo'lishga undash B) Tergovni tezlashtirish va ishni tezroq sudga yuborish C) Ayblanuvchi yashirinishi, yangi jinoyat qilishi yoki tergovga to'sqinligining oldini olish D) Jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni tezroq qoplashni ta'minlash To'g'ri javob: C) Ayblanuvchi yashirinishi, yangi jinoyat qilishi yoki tergovga to'sqinligining oldini ✔ olish 18. O'zbekiston Respublikasida fuqarolik borasida qaysi qoida to'g'ri? A) Ikki fuqarolik umumiy qoida sifatida tan olinadi B) O'zbekiston Respublikasi hududida yagona fuqarolik o'rnatiladi C) Fuqarolik viloyatlar bo'yicha belgilanadi D) Qoraqalpog'iston fuqarosi O'zbekiston fuqarosi hisoblanmaydi To'g'ri javob: B) O'zbekiston Respublikasi hududida yagona fuqarolik o'rnatiladi ✔ 19. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga ko'ra qonunga xilof yo'l bilan olingan dalillar qanday maqomga ega? A) Sud ixtiyoriga ko'ra, ishning muhimligiga qarab foydalaniladi B) Faqat prokuror roziligi bilan ayblov dalili sifatida foydalaniladi C) Faqat fuqarolik ishlarida foydalaniladi, jinoyat ishlarida emas D) Ular yuridik kuchga ega emas, ulardan foydalanishga yo'l qo'yilmaydi To'g'ri javob: D) Ular yuridik kuchga ega emas, ulardan foydalanishga yo'l qo'yilmaydi ✔ 20. Amir Temur davlatini boshqarish tartibi, harbiy ishlar va qonun-qoidalar bayon qilingan asar qaysi? A) Boburnoma B) Zafarnoma C) Temur tuzuklari D) Qutadg'u bilig To'g'ri javob: C) Temur tuzuklari ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 14 21. Ayblanuvchi sifatida jalb qilish to'g'risidagi qaror qachon chiqariladi? A) Faqat sud majlisida, prokurorning iltimosiga ko'ra B) Faqat jabrlanuvchining aybdorni ko'rsatgan arizasiga ko'ra C) Jinoyat ishi qo'zg'atilgan zahoti, dalillar mavjudligidan qat'i nazar D) Shaxsning jinoyat sodir etganini ko'rsatuvchi yetarli dalillar to'planganda To'g'ri javob: D) Shaxsning jinoyat sodir etganini ko'rsatuvchi yetarli dalillar to'planganda✔ 22. Germaniyada 1919-yilda qabul qilingan va ijtimoiy huquqlarni ham mustahkamlagan konstitutsiya qanday nomlanadi? A) Prussiya konstitutsiyasi B) Veymar konstitutsiyasi C) Bonn Asosiy qonuni D) Frankfurt konstitutsiyasi To'g'ri javob: B) Veymar konstitutsiyasi ✔ 23. Yangi ochilgan holatlar bo'yicha jinoyat ishini qayta tiklashga misol keltiring. A) Mahkumning jazoni o'tash davrida sog'lig'i yomonlashgani B) Guvohning bila turib yolg'on ko'rsatma bergani qonuniy kuchga kirgan hukm bilan aniqlangani C) Mahkum hukm bilan qat'iyan norozi ekanligini bildirgani D) Mahkum hukmdan keyin yangi va tajribali advokat yollagani To'g'ri javob: B) Guvohning bila turib yolg'on ko'rsatma bergani qonuniy kuchga kirgan hukm bilan ✔ aniqlangani 24. Hanafiy mazhabining Movarounnahrda keng qo'llanilgan mashhur fiqhiy asari «Al-Hidoya» muallifi kim? A) Ibn Sino B) Imom Buxoriy C) Burhoniddin Marg'inoniy D) Abu Mansur Moturidiy To'g'ri javob: C) Burhoniddin Marg'inoniy ✔ 25. Temuriylar va keyingi davrda xizmat uchun merosiy, soliqlardan ozod qilingan holda berilgan yer- mulk qanday atalgan? A) Vaqf B) Xiroj C) Ushr D) Suyurg'ol To'g'ri javob: D) Suyurg'ol ✔ 26. Sudlanuvchi kim? A) Sudda ko'rsatma bergan guvoh B) Hukm qonuniy kuchga kirgan mahkum C) Jinoyat joyida ushlangan shaxs D) Ishi sudda ko'rilishi tayinlangan ayblanuvchi To'g'ri javob: D) Ishi sudda ko'rilishi tayinlangan ayblanuvchi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 15 27. O'zbekiston Respublikasi Senati a'zolari asosan qanday tartibda shakllantiriladi? A) Har bir viloyatdan fuqarolar tomonidan to'g'ridan-to'g'ri yashirin ovoz berish yo'li bilan saylanadi B) Hududiy vakillik organlari qo'shma majlislarida saylanadi, bir qismini Prezident tayinlaydi C) Siyosiy partiyalar tomonidan ularning saylovda olgan ovozlariga mutanosib ravishda tayinlanadi D) To'liq tarkibi Prezident tomonidan Qonunchilik palatasi bilan kelishgan holda tayinlanadi To'g'ri javob: B) Hududiy vakillik organlari qo'shma majlislarida saylanadi, bir qismini Prezident ✔ tayinlaydi 28. Jinoyat ishini qo'zg'atish rad etildi. Ariza beruvchi qanday huquqqa ega? A) Rad etish qarori ustidan prokurorga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga B) Hech qanday huquqqa ega emas, qaror yakuniy hisoblanadi C) Faqat fuqarolik da'vosi qo'zg'atish huquqiga D) Faqat ommaviy axborot vositalariga murojaat qilish huquqiga To'g'ri javob: A) Rad etish qarori ustidan prokurorga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ✔ 29. Shartnomaviy sudlovlilik nima? A) Yuqori sud raisining ishni boshqa sudga topshirishi B) Prokurorning ishni ko'radigan sudni tanlashi C) Taraflarning nizoni hakamlik sudiga topshirish kelishuvi D) Taraflarning kelishuvi bilan ish uchun hududiy sudlovlilikning o'zgartirilishi To'g'ri javob: D) Taraflarning kelishuvi bilan ish uchun hududiy sudlovlilikning o'zgartirilishi ✔ 30. O'zbekiston SSR Oliy Kengashi tomonidan Mustaqillik (suverenitet) to'g'risidagi deklaratsiya qachon qabul qilingan? A) 1991-yil 29-dekabr B) 1990-yil 20-iyun C) 1992-yil 8-dekabr D) 1991-yil 31-avgust To'g'ri javob: B) 1990-yil 20-iyun ✔ 31. Ijro hujjatlariga nima kiradi? A) Notarial tasdiqlangan har qanday vakolatnoma va ishonchnomalar B) Sudga berilgan da'vo arizasi va unga ilova qilingan hujjatlar C) Taraflarning nizo bo'yicha o'zaro yozishmalari va talabnomalari D) Sud beradigan ijro varaqasi va qonunda ijro hujjati deb tan olingan boshqa hujjatlar To'g'ri javob: D) Sud beradigan ijro varaqasi va qonunda ijro hujjati deb tan olingan boshqa ✔ hujjatlar 32. O'zbekiston Respublikasi fuqarosini chet davlatga berish (ekstraditsiya) haqida Konstitutsiya nima deydi? A) O'zbekiston Respublikasi fuqarosi chet davlatga berilishi mumkin emas B) Faqat og'ir va o'ta og'ir jinoyatlar sodir etganda beriladi C) Agar xalqaro shartnoma bo'lsa, fuqaro so'rov asosida beriladi D) Prezident qarori bilan alohida hollarda fuqaro berilishi mumkin To'g'ri javob: A) O'zbekiston Respublikasi fuqarosi chet davlatga berilishi mumkin emas ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 16 33. 1804-yilda qabul qilingan va kontinental huquqqa katta ta'sir ko'rsatgan Fransiya fuqarolik kodeksi qanday nom bilan ham mashhur? A) Napoleon kodeksi B) Sharl kodeksi C) Robespyer kodeksi D) Lyudovik kodeksi To'g'ri javob: A) Napoleon kodeksi✔ 34. Islom huquqining (fiqh) an'anaviy asosiy manbalari to'g'ri ko'rsatilgan javob qaysi? A) Qur'on, Sunna, ijmo', qiyos B) Sunna, Yasa, Tuzuk, Ulojeniye C) Qur'on, yarliq, farmon, tuzuk D) Avesto, Qur'on, yasa, odat To'g'ri javob: A) Qur'on, Sunna, ijmo', qiyos ✔ 35. Sud buyrug'i nima? A) Apellyatsiya instansiyasining ishni mohiyatan hal qilgan qarori B) Sud ijrochisining ijro harakatlarini boshlash to'g'risidagi qarori C) Qonunda ko'rsatilgan talablar bo'yicha taraflarni chaqirmasdan chiqariladigan sudya qarori D) Sud raisining sud faoliyatini tashkil etish bo'yicha buyrug'i To'g'ri javob: C) Qonunda ko'rsatilgan talablar bo'yicha taraflarni chaqirmasdan chiqariladigan ✔ sudya qarori 36. Da'vogar qarz undirish to'g'risidagi ish davomida undiriladigan summani oshirishni so'radi. Bu qanday protsessual harakat? A) Da'vo asosini o'zgartirish B) Da'vo predmetini almashtirish C) Qarshi da'vo qo'zg'atish D) Da'vo talablari miqdorini oshirish To'g'ri javob: D) Da'vo talablari miqdorini oshirish ✔ 37. Konstitutsiyaga ko'ra xususiy mulk qanday himoya qilinadi? A) Xususiy mulk davlat ehtiyojlari uchun istalgan paytda, kompensatsiyasiz va sud qarorisiz olib qo'yilishi mumkin B) Xususiy mulk faqat yuridik shaxslarga tegishli bo'lib, fuqarolar faqat shaxsiy mulkka ega bo'ladi C) Xususiy mulk himoyasi kafolatlari Konstitutsiyada emas, faqat Prezident farmonlarida belgilanadi D) Xususiy mulk daxlsiz va davlat himoyasida; undan faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda va tartibda mahrum etish mumkin To'g'ri javob: D) Xususiy mulk daxlsiz va davlat himoyasida; undan faqat qonunda nazarda tutilgan ✔ hollarda va tartibda mahrum etish mumkin 38. Qarzdor sud buyrug'iga qarshi belgilangan muddatda e'tiroz bildirdi. Oqibat qanday? A) Ish sud buyrug'i tartibida qaytadan ko'rib chiqiladi B) Qarzdorga asossiz e'tiroz uchun jarima solinadi C) Sudya buyruqni bekor qiladi, undiruvchi talabni da'vo tartibida qo'yishi mumkin D) Buyruq baribir ijro etiladi, e'tiroz esa apellyatsiyada ko'riladi To'g'ri javob: C) Sudya buyruqni bekor qiladi, undiruvchi talabni da'vo tartibida qo'yishi mumkin ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 17 39. Ko'chmas mulkka bo'lgan huquq to'g'risidagi da'volar qaysi sudlovlilik qoidasi bo'yicha ko'riladi? A) Mutlaq sudlovlilik (mulk joylashgan yerda) B) O'zaro bog'liq ishlar sudlovliligi C) Shartnomaviy sudlovlilik D) Da'vogarning tanlovi bo'yicha sudlovlilik To'g'ri javob: A) Mutlaq sudlovlilik (mulk joylashgan yerda)✔ 40. Da'vo qanoatlantirilgan bo'lsa, da'vogar to'lagan sud xarajatlari umumiy qoidaga ko'ra kimdan undiriladi? A) Teng ulushda ikkala tarafdan B) Uchinchi shaxsdan C) Davlat byudjetidan D) Javobgardan To'g'ri javob: D) Javobgardan ✔ 41. Ushlab turish ehtiyot chorasidan nimasi bilan farq qiladi? A) Ular o'rtasida farq yo'q, ushlab turish qamoqqa olish ehtiyot chorasining boshqacha nomlanishi hisoblanadi B) Ushlab turish faqat qonuniy kuchga kirgan sud hukmi asosida, jazoni ijro etish maqsadida qo'llaniladigan uzoq muddatli chora hisoblanadi C) Ushlab turish ehtiyot choralarining eng yengili bo'lib, shaxsning erkinligini cheklamaydi va faqat tilxat olishdan iborat bo'ladi D) Ushlab turish qisqa muddatli majburlov chorasi bo'lib, shaxsning daxldorligini aniqlash va ehtiyot chorasi masalasini hal qilish uchun qo'llaniladi To'g'ri javob: D) Ushlab turish qisqa muddatli majburlov chorasi bo'lib, shaxsning daxldorligini ✔ aniqlash va ehtiyot chorasi masalasini hal qilish uchun qo'llaniladi 42. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga ko'ra yer, yer osti boyliklari, suv, o'simlik va hayvonot dunyosi qanday maqomga ega? A) Faqat xususiy mulk bo'lib, erkin oldi-sotdi ob'ekti hisoblanadi B) Mahalliy hokimliklarning mutlaq kommunal mulki hisoblanadi C) Umummilliy boylik, ulardan oqilona foydalanish zarur va ular davlat muhofazasida D) Xalqaro tashkilotlar nazoratidagi umumbashariy resurslar hisoblanadi va ular orqali taqsimlanadi To'g'ri javob: C) Umummilliy boylik, ulardan oqilona foydalanish zarur va ular davlat muhofazasida ✔ 43. Davlat boshlig'ini konstitutsiyani buzganlik yoki og'ir jinoyat uchun parlament tomonidan lavozimdan chetlashtirishning maxsus tartibi qanday ataladi? A) Ishonchsizlik votumi B) Impichment C) Ratifikatsiya D) Veto To'g'ri javob: B) Impichment ✔ 44. Oqlov hukmi qachon chiqariladi? A) Sudlanuvchi aybini to'liq tan olib, chin ko'ngildan pushaymon bo'lganda B) Jinoyat hodisasi, tarkibi bo'lmaganda yoki sudlanuvchining daxldorligi isbotlanmaganda C) Sudlanuvchi yetkazilgan zararni to'liq va ixtiyoriy qoplaganda D) Jabrlanuvchi arizasini qaytarib olganda, ishning toifasidan qat'i nazar To'g'ri javob: B) Jinoyat hodisasi, tarkibi bo'lmaganda yoki sudlanuvchining daxldorligi ✔ isbotlanmaganda Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 18 45. Yustinianning «Corpus juris civilis» to'plamiga kirmaydigan qism qaysi? A) Institutsiyalar B) Digestalar C) Salik haqiqati D) Novellalar To'g'ri javob: C) Salik haqiqati✔ 46. Saylovchilar o'z deputatini chaqirib olish huquqiga ega bo'lgan, deputat saylovchilar topshiriqlariga bog'langan mandat turi qanday ataladi? A) Bo'sh mandat B) Proporsional mandat C) Imperativ mandat D) Erkin mandat To'g'ri javob: C) Imperativ mandat ✔ 47. Angliya 1701-yilgi Taxt vorisligi to'g'risidagi aktining (Act of Settlement) ahamiyatli qoidalaridan biri qaysi? A) Habeas Corpus Act qoidalarining to'liq bekor qilinishi B) Parlamentning qirol farmoni bilan butunlay tarqatilishi C) Respublika e'lon qilinishi va monarxiyaning tugatilishi D) Sudyalar lavozimini ularning yaxshi xulq-atvoriga bog'lash To'g'ri javob: D) Sudyalar lavozimini ularning yaxshi xulq-atvoriga bog'lash ✔ 48. Bola tug'ilganda fuqarolikni ota-onaning fuqaroligiga ko'ra olish tamoyili qanday ataladi? A) Optatsiya B) Naturalizatsiya C) Jus sanguinis (qon huquqi) D) Jus soli (yer huquqi) To'g'ri javob: C) Jus sanguinis (qon huquqi) ✔ 49. Konstitutsiyaga ko'ra ota-onalar va voyaga yetgan farzandlarning o'zaro majburiyatlari qanday ifodalangan? A) Ota-onalar farzandini voyaga yetguncha boqib tarbiyalashga, voyaga yetgan farzandlar ota- onasiga g'amxo'rlikka majbur B) Faqat voyaga yetgan farzandlar ota-onalar oldida majbur, ota-onalar majburiyati qonun bilan belgilanadi C) Faqat ota-onalar farzandlar oldida majburiyatga ega, farzandlar zimmasida konstitutsiyaviy majburiyat yo'q D) Bu majburiyatlar faqat Oila kodeksida belgilangan, Konstitutsiyada esa ular haqida hech qanday qoida mavjud emas To'g'ri javob: A) Ota-onalar farzandini voyaga yetguncha boqib tarbiyalashga, voyaga yetgan ✔ farzandlar ota-onasiga g'amxo'rlikka majbur 50. Fuqarolik, jinoiy, iqtisodiy va ma'muriy ishlar bo'yicha O'zbekistondagi oliy sud organi qaysi? A) Oliy sud B) Bosh prokuratura C) Sudyalar oliy kengashi D) Konstitutsiyaviy sud To'g'ri javob: A) Oliy sud ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 19 3-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Er-xotinning birgalikdagi mulki tarkibiga nima kiradi? A) Nikohdan oldin er-xotinlardan biriga tegishli bo'lgan mol-mulk B) Er-xotinlardan biri nikoh davrida meros sifatida olgan mol-mulk C) Nikoh davomida er-xotin orttirgan mol-mulk, shu jumladan mehnat daromadlari D) Er-xotinlardan biriga nikoh davrida hadya qilingan mol-mulk To'g'ri javob: C) Nikoh davomida er-xotin orttirgan mol-mulk, shu jumladan mehnat daromadlari✔ 2. Ma'muriy huquqiy tartibga solishning asosiy metodi qaysi? A) Arbitraj metodi B) Hokimiyat-bo'ysunish (imperativ) metodi C) Dispozitiv (taraflar tengligi) metodi D) Tavsiyaviy metod To'g'ri javob: B) Hokimiyat-bo'ysunish (imperativ) metodi ✔ 3. Moliya huquqining asosiy tartibga solish metodi qaysi? A) Hakamlik (arbitraj) metodi B) Taraflar tengligi (dispozitiv) metodi C) Hokimiyat ko'rsatmalari (imperativ) metodi D) Tavsiyaviy (rag'batlantirish) metodi To'g'ri javob: C) Hokimiyat ko'rsatmalari (imperativ) metodi ✔ 4. Valyutani tartibga solish nuqtai nazaridan «rezident» deganda kim tushuniladi? A) Davlatda doimiy yashovchi jismoniy shaxslar va uning qonunlari bo'yicha tuzilgan yuridik shaxslar B) Faqat Markaziy bankdan litsenziya olgan tijorat banklari va ularning filiallari C) Davlatda vaqtincha bo'lib turgan chet el fuqarolari va xorijiy kompaniyalar vakolatxonalari D) Faqat davlat organlari, davlat unitar korxonalari va davlat jamg'armalari To'g'ri javob: A) Davlatda doimiy yashovchi jismoniy shaxslar va uning qonunlari bo'yicha tuzilgan ✔ yuridik shaxslar 5. Tovar belgisiga bo'lgan huquq qanday himoya qilinadi? A) U faqat jinoiy javobgarlik orqali, sud ishtirokisiz himoya qilinadi B) U faqat mahalliy hokimlik qarori bilan, ma'muriy tartibda himoya qilinadi C) U ro'yxatdan o'tkazilgach huquq egasining mutlaq huquqi sifatida himoya qilinadi D) U hech qanday himoya qilinmaydi va har kim undan erkin foydalanadi To'g'ri javob: C) U ro'yxatdan o'tkazilgach huquq egasining mutlaq huquqi sifatida himoya qilinadi ✔ 6. Nikoh qachon haqiqiy emas deb topiladi? A) Nikoh tuzish shartlari buzilganda yoki to'sqinlik bo'lganda, sud tartibida B) Er-xotinlar o'zaro kelishib, bir yildan ortiq alohida yashaganda C) Er-xotinlardan biri doimiy yashash uchun boshqa shaharga ko'chib ketganda D) Er-xotinda nikoh davomida uzoq vaqt farzand bo'lmaganda To'g'ri javob: A) Nikoh tuzish shartlari buzilganda yoki to'sqinlik bo'lganda, sud tartibida ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 20 7. Soliq bazasi o'sishi bilan stavkasi ham ortib boradigan soliq solish usuli qanday ataladi? A) Qat'iy (fiks) B) Progressiv C) Regressiv D) Proporsional To'g'ri javob: B) Progressiv✔ 8. Bola nikohdan ajratilgandan keyin qonunda belgilangan muddat ichida tug'ilgan bo'lsa, uning otasi kim deb yoziladi? A) Onaning arizasida ko'rsatgan istalgan shaxs B) Onaning sobiq eri (agar boshqacha isbotlanmasa) C) Hech kim yozilmaydi, otalik faqat sud orqali belgilanadi D) Bolaning onasi tanlagan erkak, uning roziligisiz To'g'ri javob: B) Onaning sobiq eri (agar boshqacha isbotlanmasa) ✔ 9. Davlat xizmatchisining tijorat tashkilotini boshqarishda ishtirok etishiga oid taqiq qaysi institut doirasida tartibga solinadi? A) Fuqarolik huquqiy layoqati va muomala layoqatini cheklash instituti B) Saylov huquqi va saylov kampaniyasini moliyalashtirish qoidalari C) Ma'muriy qamoq va ma'muriy ushlab turish choralarini qo'llash D) Davlat xizmatidagi cheklovlar va manfaatlar to'qnashuvining oldini olish To'g'ri javob: D) Davlat xizmatidagi cheklovlar va manfaatlar to'qnashuvining oldini olish ✔ 10. Diniy marosim bo'yicha tuzilgan, lekin davlat ro'yxatidan o'tkazilmagan nikoh qanday huquqiy oqibatga ega? A) U ro'yxatdan o'tgan nikoh bilan bir xil huquqiy oqibatlarni keltirib chiqaradi B) U er-xotinlik huquq va majburiyatlarini keltirib chiqarmaydi C) U birga yashash muddati o'tgach avtomatik qonuniy nikohga aylanadi D) U faqat er-xotinning mulkiy huquqlarini keltirib chiqaradi To'g'ri javob: B) U er-xotinlik huquq va majburiyatlarini keltirib chiqarmaydi ✔ 11. Ma'muriy hujjatning «o'z-o'zidan haqiqiy emasligi» (nullity) qachon yuzaga keladi? A) Hujjat adresati u bilan rozi bo'lmasa va yozma ravishda norozilik bildirsa B) Hujjat qabul qilinganidan keyin bir oydan ortiq muddat o'tib ijro etilsa C) Hujjatda o'ta jiddiy va ochiq-oydin kamchilik bo'lsa (masalan, ijrosi ob'ektiv imkonsiz) D) Hujjatda mazmunga ta'sir qilmaydigan ahamiyatsiz texnik yoki imlo xatosi bo'lsa To'g'ri javob: C) Hujjatda o'ta jiddiy va ochiq-oydin kamchilik bo'lsa (masalan, ijrosi ob'ektiv ✔ imkonsiz) 12. Soliq bazasining miqdoridan qat'i nazar, bir xil foizli stavka qo'llaniladigan soliq solish qanday nomlanadi? A) Murakkab progressiv B) Regressiv C) Progressiv D) Proporsional (tekis) To'g'ri javob: D) Proporsional (tekis) ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 21 13. Tabiiy monopoliya nima? A) Faqat xorijiy kompaniyalarning milliy bozordagi ulushi ellik foizdan oshgan holat B) Tadbirkorning patent asosida ixtirodan foydalanish bo'yicha shaxsiy mutlaq huquqi C) Davlat tomonidan har qanday xususiy tadbirkorlik taqiqlangan iqtisodiyot sohasi D) Texnologik xususiyatlar tufayli raqobat sharoitida talabni qondirish samarasiz bo'lgan bozor holati To'g'ri javob: D) Texnologik xususiyatlar tufayli raqobat sharoitida talabni qondirish samarasiz ✔ bo'lgan bozor holati 14. Yuqori budjetdan quyi budjetga uning xarajatlari va daromadlari o'rtasidagi tafovutni qoplash uchun qaytarilmaydigan asosda beriladigan mablag' qanday ataladi? A) Penya B) Budjet krediti C) Dotatsiya D) Soliq imtiyozi To'g'ri javob: C) Dotatsiya ✔ 15. Ishlab chiqarish kooperativining o'ziga xos belgisi nima? A) Faqat davlat organi qarori bilan tashkil etilishi B) Fuqarolarning shaxsiy mehnat ishtirokiga asoslangan ixtiyoriy birlashmasi C) Faqat bitta ta'sischi tomonidan tashkil etilishi D) Aksiyalar chiqarib, ularni ommaviy joylashtirish huquqi To'g'ri javob: B) Fuqarolarning shaxsiy mehnat ishtirokiga asoslangan ixtiyoriy birlashmasi ✔ 16. Chet el fuqarosi bilan O'zbekiston fuqarosining O'zbekiston hududida nikoh tuzishi shakli va tartibi qaysi qonunga ko'ra belgilanadi? A) O'zbekiston Respublikasi qonunchiligiga ko'ra B) Ikki davlat qonunlarining umumiy qoidalariga ko'ra C) Nikohlanuvchilar kelishib tanlagan istalgan davlat qonuniga ko'ra D) Chet el fuqarosi fuqaroligidagi davlat qonuniga ko'ra To'g'ri javob: A) O'zbekiston Respublikasi qonunchiligiga ko'ra ✔ 17. Fuqarolar tomonidan bankka qo'yilgan omonatlarni bank bankrot bo'lgan holda kafolatlash tizimi qanday ataladi? A) Omonatlarni kafolatlash (sug'urtalash) tizimi B) Budjet xarajatlarini sekvestr qilish tizimi C) Aksiz markalari bilan tamg'alash tizimi D) Banklararo kliring hisob-kitoblari tizimi To'g'ri javob: A) Omonatlarni kafolatlash (sug'urtalash) tizimi ✔ 18. Raqobat to'g'risidagi qonunchilikka ko'ra «ustun mavqe» nima? A) Davlat ulushi bo'lgan korxonaning boshqa korxonalarga nisbatan qonun bilan berilgan imtiyozli mavqei B) Tadbirkorning raqobatchilarga nisbatan yuqori daromadga va ko'p xodimlarga ega bo'lishi C) Subyektning bozorda raqobatni cheklash yoki boshqalarning bozorga kirishini qiyinlashtirish imkonini beruvchi mavqei D) Tovarning raqobatchilar tovarlariga nisbatan yuqori sifati va xaridorlar orasidagi obro'si To'g'ri javob: C) Subyektning bozorda raqobatni cheklash yoki boshqalarning bozorga kirishini ✔ qiyinlashtirish imkonini beruvchi mavqei Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 22 19. Ma'muriy majburlov choralari maqsadiga ko'ra qanday turlarga bo'linadi? A) Ogohlantiruvchi (profilaktik), ma'muriy ehtiyot choralari va ma'muriy jazolar B) Fuqarolik-huquqiy, jinoiy-huquqiy va intizomiy majburlov choralari C) Faqat jarima, musodara va ma'muriy qamoq choralari D) Moliyaviy, soliq va bojxona majburlov choralari To'g'ri javob: A) Ogohlantiruvchi (profilaktik), ma'muriy ehtiyot choralari va ma'muriy jazolar✔ 20. Abu Nasr Forobiyning ideal jamiyat va davlat haqidagi asari qaysi? A) Devonu lug'atit turk B) Fozil odamlar shahri C) Siyosatnoma D) Qutadg'u bilig To'g'ri javob: B) Fozil odamlar shahri ✔ 21. Haydovchi qizil chiroqda chorrahadan o'tdi, lekin hech qanday zarar yetkazilmadi. Bu ma'muriy huquqbuzarlik tarkibi qaysi turga kiradi? A) Qisqartirilgan jinoiy tarkib B) Murakkab moddiy tarkib C) Moddiy tarkib D) Formal tarkib To'g'ri javob: D) Formal tarkib ✔ 22. Soliq solish ob'ektining qiymat, jismoniy yoki boshqa xususiyatlarini ifodalovchi va soliq hisoblanadigan miqdor qanday ataladi? A) Soliq stavkasi B) Soliq bazasi C) Soliq davri D) Soliq imtiyozi To'g'ri javob: B) Soliq bazasi ✔ 23. Fuqaro tuman hokimining unga yer ajratishni rad etgan qarori ustidan nizolashmoqchi. Bu ish qaysi sudga taalluqli? A) Konstitutsiyaviy sudga B) Hakamlik sudiga C) Jinoyat ishlari bo'yicha sudga D) Ma'muriy sudga To'g'ri javob: D) Ma'muriy sudga ✔ 24. Ota-onalik huquqidan mahrum qilingan ota bolani ta'minlash majburiyatidan ozod bo'ladimi? A) Yo'q, bolani ta'minlash majburiyati saqlanib qoladi B) Ha, mahrum qilingan paytdan avtomatik ravishda ozod bo'ladi C) Ha, agar bola ustidan vasiylik belgilangan bo'lsa D) Ha, agar bolaning onasi qayta turmush qurgan bo'lsa To'g'ri javob: A) Yo'q, bolani ta'minlash majburiyati saqlanib qoladi ✔ 25. Davlat-xususiy sheriklikning mohiyati nima? A) Davlat tomonidan xususiy korxonani qonun asosida tovonsiz musodara qilish B) Xususiy korxonaning ixtiyoriy ravishda davlat korxonasiga aylantirilishi C) Davlat va xususiy sherik resurslarini birlashtirib ijtimoiy ahamiyatli loyihalarni amalga oshirish D) Davlatning muayyan sohalarda xususiy tadbirkorlik faoliyatini taqiqlashi To'g'ri javob: C) Davlat va xususiy sherik resurslarini birlashtirib ijtimoiy ahamiyatli loyihalarni ✔ amalga oshirish Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 23 26. Tadbirkorlik faoliyatining asosiy belgilari qaysilar? A) Davlat topshirig'i asosida, davlat mablag'lari hisobiga va davlat nazorati ostida amalga oshirilishi B) Faqat xorijiy investorlar ishtirokida va erkin iqtisodiy zonalarda amalga oshirilishi C) Mustaqillik, o'z tavakkalchiligi va mulkiy javobgarligi ostida, foyda olishga yo'naltirilganlik D) Faqat ijtimoiy va xayriya maqsadlariga yo'naltirilganlik, foyda taqsimlanmasligi To'g'ri javob: C) Mustaqillik, o'z tavakkalchiligi va mulkiy javobgarligi ostida, foyda olishga ✔ yo'naltirilganlik 27. Yetkazib berish shartnomasining oldi-sotdi shartnomasidan farqi nimada? A) Yetkazib berish shartnomasi bo'yicha tovarga mulk huquqi xaridorga hech qachon o'tmaydi B) Tadbirkor-yetkazib beruvchi tovarni shaxsiy ehtiyojga bog'liq bo'lmagan maqsadlar uchun belgilangan muddatda topshiradi C) Yetkazib berish shartnomasi bo'yicha tovar har doim tekin, qarshi majburiyatsiz topshiriladi D) Yetkazib berish shartnomasi faqat jismoniy shaxslar o'rtasida, shaxsiy ehtiyojlar uchun tuziladi To'g'ri javob: B) Tadbirkor-yetkazib beruvchi tovarni shaxsiy ehtiyojga bog'liq bo'lmagan ✔ maqsadlar uchun belgilangan muddatda topshiradi 28. Nikohdan ajratish qanday tartibda amalga oshiriladi? A) Faqat notarial idorada, er-xotinning birgalikdagi arizasi bilan B) Faqat diniy idorada, ikki guvoh ishtirokida C) Faqat mahalla fuqarolar yig'inining yarashtirish komissiyasida D) Sud tartibida, qonunda nazarda tutilgan hollarda esa FHDYo organida To'g'ri javob: D) Sud tartibida, qonunda nazarda tutilgan hollarda esa FHDYo organida ✔ 29. Sud nikohdan ajratish to'g'risidagi ishni ko'rishda er-xotinni yarashtirish uchun qanday chora ko'rishi mumkin? A) Ishni yarashtirish uchun prokurorga yuboradi B) Er-xotinga oilani saqlamagani uchun jarima soladi C) Ish yuritishni tugatib, taraflarga yarashishni tavsiya qiladi D) Yarashish uchun muddat tayinlab, ishni keyinga qoldiradi To'g'ri javob: D) Yarashish uchun muddat tayinlab, ishni keyinga qoldiradi ✔ 30. O'n yoshga to'lgan bolaning ismi yoki familiyasini o'zgartirish uchun qonun nimani talab qiladi? A) Maktab ma'muriyatining roziligini B) Hech qanday qo'shimcha shart yo'q C) Bolaning roziligini D) Bobo-buvining yozma roziligini To'g'ri javob: C) Bolaning roziligini ✔ 31. Nikoh qachon bekor bo'lgan hisoblanadi? A) Er-xotinlardan biri vafot etganda yoki vafot etgan deb e'lon qilinganda, shuningdek nikohdan ajratilganda B) Er-xotinlardan biri doimiy yashash uchun chet elga ketib, boshqa fuqarolikni olganda C) Er-xotinlardan biri bedarak yo'qolgan deb topilganda, sud qaroridan qat'i nazar D) Er-xotin bir yildan ortiq alohida yashagan va bu holat guvohlar bilan tasdiqlanganda To'g'ri javob: A) Er-xotinlardan biri vafot etganda yoki vafot etgan deb e'lon qilinganda, ✔ shuningdek nikohdan ajratilganda Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 24 32. Intizomiy javobgarlikning ma'muriy javobgarlikdan asosiy farqi nimada? A) Intizomiy javobgarlik faqat sud tomonidan hukm chiqarish yo'li bilan qo'llaniladi B) Intizomiy javobgarlik faqat jarima shaklida bo'ladi va budjetga undiriladi C) Intizomiy javobgarlik faqat chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmaganlarga qo'llaniladi D) Intizomiy javobgarlik xizmat intizomini buzganlik uchun bo'ysunish tartibida qo'llaniladi To'g'ri javob: D) Intizomiy javobgarlik xizmat intizomini buzganlik uchun bo'ysunish tartibida ✔ qo'llaniladi 33. Budjet mablag'larini oluvchi tashkilot ajratilgan mablag'larni ko'zda tutilmagan maqsadlarga sarfladi. Bu qanday budjet huquqbuzarligi? A) Penya va jarimalarni to'lamaslik B) Soliq to'lashdan bo'yin tovlash (soliq huquqbuzarligi) C) Valyuta qonunchiligini buzish (kontrabanda) D) Budjet mablag'laridan maqsadsiz foydalanish To'g'ri javob: D) Budjet mablag'laridan maqsadsiz foydalanish ✔ 34. Pretenziya (talabnoma) tartibi nima? A) Prokurorning sud qarori ustidan yuqori sudga protest keltirishi B) Hakamlik sudi qarorini bekor qilish uchun davlat sudiga ariza berish C) Kuchga kirgan sud qarorini majburiy ijro etish uchun sud ijrochisiga murojaat qilish D) Sudga murojaatdan oldin nizoni kontragentga yozma talab yuborish orqali hal qilishga urinish To'g'ri javob: D) Sudga murojaatdan oldin nizoni kontragentga yozma talab yuborish orqali hal ✔ qilishga urinish 35. Otalikni sud tartibida belgilash ishida sud qanday dalillarni hisobga oladi? A) Faqat onaning tushuntirishlari va bola tug'ilganligi haqidagi guvohnomani B) Bolaning shu shaxsdan kelib chiqishini ishonchli tasdiqlaydigan har qanday dalillarni C) Faqat ota-onaning birga yashaganligini tasdiqlovchi guvohlar ko'rsatmalarini D) Faqat yozma hujjatlar — xatlar, arizalar va so'rovnomalarni To'g'ri javob: B) Bolaning shu shaxsdan kelib chiqishini ishonchli tasdiqlaydigan har qanday ✔ dalillarni 36. Huquqbuzarlikni to'xtatish va ish yuritishni ta'minlash maqsadida shaxsni ma'muriy ushlab turish qaysi majburlov choralari guruhiga kiradi? A) Ma'muriy ehtiyot (to'xtatish) choralari B) Ma'muriy jazolar (jarima va boshqalar) C) Moddiy javobgarlik (zararni qoplash) choralari D) Intizomiy choralar To'g'ri javob: A) Ma'muriy ehtiyot (to'xtatish) choralari ✔ 37. Budjet daromadlarining xarajatlardan oshishi qanday ataladi? A) Inflyatsiya B) Profitsit C) Defitsit D) Dotatsiya To'g'ri javob: B) Profitsit ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 25 38. Affillangan shaxs bilan bitim tuzishda qanday maxsus tartib belgilanadi? A) Bunday bitim maxsus tartibsiz, umumiy asosda direktor tomonidan tuziladi B) Affillangan shaxs bilan har qanday bitim qonun bilan to'liq taqiqlanadi C) Bunday bitim faqat sudning oldindan beradigan ruxsati bilan tuziladi D) Qaror qonundagi maxsus tartibda, bitimdan manfaatdor bo'lmagan organ yoki shaxslar tomonidan qabul qilinadi To'g'ri javob: D) Qaror qonundagi maxsus tartibda, bitimdan manfaatdor bo'lmagan organ yoki ✔ shaxslar tomonidan qabul qilinadi 39. Davlat bojining huquqiy tabiati qanday? A) Shartnoma majburiyatini buzganlik uchun kreditorga to'lanadigan fuqarolik-huquqiy neustoyka (jarima) B) Bank tomonidan omonatlar bo'yicha hisoblanadigan foiz daromadi C) Organlar yuridik ahamiyatli harakat bajargani yoki hujjat bergani uchun undiriladigan majburiy to'lov D) Fuqarolar tomonidan davlat organlariga beriladigan ixtiyoriy xayriya mablag'i To'g'ri javob: C) Organlar yuridik ahamiyatli harakat bajargani yoki hujjat bergani uchun ✔ undiriladigan majburiy to'lov 40. MChJ ishtirokchisining jamiyatdan chiqishi qanday oqibatga olib keladi? A) Ishtirokchi jamiyatdan chiqqanda hech qanday to'lov olmaydi, ulushi boshqa ishtirokchilarga tekin o'tadi B) Jamiyat ishtirokchi chiqqan kundan boshlab avtomatik ravishda tugatilgan hisoblanadi C) Chiqqan ishtirokchi jamiyatning hamma qarzlari uchun shaxsan to'liq javob beradi D) Ulushi jamiyatga o'tib, unga ulushining haqiqiy qiymati qonun va ustavdagi tartibda to'lanadi To'g'ri javob: D) Ulushi jamiyatga o'tib, unga ulushining haqiqiy qiymati qonun va ustavdagi ✔ tartibda to'lanadi 41. Kommandit shirkatning to'liq shirkatdan farqi nimada? A) Unda hech bir ishtirokchi shirkat majburiyatlari bo'yicha javob bermaydi B) Unda faqat bitta ishtirokchi bo'lib, u shirkat qarzlari uchun cheklanmagan javob beradi C) U notijorat tashkilot bo'lib, foyda olishni asosiy maqsad qilmaydi D) Unda to'liq sheriklar bilan birga faqat hissalari doirasida javobgar bo'lgan kommanditchilar bor To'g'ri javob: D) Unda to'liq sheriklar bilan birga faqat hissalari doirasida javobgar bo'lgan ✔ kommanditchilar bor 42. Ma'muriy organ shaxsga litsenziya berdi, shaxs uning asosida investitsiya qildi. Keyin organ qonuniy asosga ega bo'lmagan holda litsenziyani bekor qildi. Ma'muriy tartib-taomillarning qaysi prinsipi buzilgan? A) Ishonchni himoya qilish (qonuniy kutishlar) prinsipi B) Inkvizitsionlik (rasmiy tekshirish) prinsipi C) Ma'muriy organning tezkorlik prinsipi D) Oshkoralik (shaffoflik) prinsipi To'g'ri javob: A) Ishonchni himoya qilish (qonuniy kutishlar) prinsipi ✔ 43. Ma'muriy-huquqiy munosabatning o'ziga xos belgisi qaysi? A) Taraflardan biri doimo davlat-hokimiyat vakolatlariga ega organ yoki mansabdor bo'lishi B) Taraflar o'rtasida to'liq huquqiy tenglik va o'zaro mulkiy avtonomiya mavjud bo'lishi C) Faqat taraflarning ixtiyoriy shartnomasi asosida vujudga kelishi D) Faqat jismoniy shaxslar o'rtasida, davlat ishtirokisiz vujudga kelishi To'g'ri javob: A) Taraflardan biri doimo davlat-hokimiyat vakolatlariga ega organ yoki mansabdor ✔ bo'lishi Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 26 44. Moliyaviy nazoratni amalga oshirish vaqtiga ko'ra tasniflashda qanday turlar ajratiladi? A) Davlat va xususiy nazorat B) Dastlabki, joriy va keyingi nazorat C) Soliq va bojxona nazorati D) Ichki va tashqi sud nazorati To'g'ri javob: B) Dastlabki, joriy va keyingi nazorat✔ 45. Majburiy davlat ijtimoiy sug'urtasi badallari moliya huquqining qaysi institutiga kiradi? A) Davlat maqsadli jamg'armalari va majburiy to'lovlar B) Davlat krediti va davlat qarzini boshqarish C) Valyutani tartibga solish va valyuta nazorati D) Tijorat banklaridagi depozitlar va omonatlar To'g'ri javob: A) Davlat maqsadli jamg'armalari va majburiy to'lovlar ✔ 46. Ekologik zararni qoplashning ustuvor usuli sifatida ko'pincha qaysi biri tan olinadi? A) Faqat jamoatchilik oldida ommaviy axborot vositalarida rasman uzr so'rash B) Faqat pul kompensatsiyasi, tiklash ishlari talab qilinmaydi C) Buzilgan tabiiy muhitni asl holatiga keltirish (natura shaklida tiklash) D) Faqat aybdor mansabdor shaxsga ma'muriy qamoq qo'llash To'g'ri javob: C) Buzilgan tabiiy muhitni asl holatiga keltirish (natura shaklida tiklash) ✔ 47. Ma'muriy huquqning predmetini qanday munosabatlar tashkil etadi? A) Jinoyat va jazo, jinoiy javobgarlik va jazoni ijro etish bilan bog'liq munosabatlar B) Mulkiy va shaxsiy nomulkiy munosabatlar, xususan shartnomaviy majburiyatlar C) Davlatlararo va xalqaro tashkilotlar ishtirokidagi munosabatlar D) Davlat boshqaruvi (ijro hokimiyati faoliyati) sohasidagi ijtimoiy munosabatlar To'g'ri javob: D) Davlat boshqaruvi (ijro hokimiyati faoliyati) sohasidagi ijtimoiy munosabatlar ✔ 48. Ma'muriy nizoni sudgacha hal qilishning yuqori turuvchi organga murojaat qilish shakli qanday ataladi? A) Ma'muriy shikoyat B) Hakamlik muhokamasi C) Kassatsiya D) Apellyatsiya To'g'ri javob: A) Ma'muriy shikoyat ✔ 49. Soxta bankrotlik nima? A) Qarzdorning to'lov qobiliyatini tiklash uchun sanatsiya o'tkazilishi B) Kreditorning qarzdordan talab qilish huquqidan ixtiyoriy voz kechishi C) Qarzdor tomonidan to'lovga qodir emasligi to'g'risida bila turib yolg'on e'lon qilinishi D) Qarzdorning haqiqatda to'lovga qodir bo'lmasligi va buni sudga ochiq e'lon qilishi To'g'ri javob: C) Qarzdor tomonidan to'lovga qodir emasligi to'g'risida bila turib yolg'on e'lon ✔ qilinishi 50. Oila huquqi qanday munosabatlarni tartibga soladi? A) Fuqarolar va davlat o'rtasidagi soliq hamda ijtimoiy to'lovlar bo'yicha munosabatlarni B) Mehnat jamoasida xodimlar va ish beruvchi o'rtasidagi ijtimoiy-mehnat munosabatlarini C) Faqat er-xotin o'rtasidagi mulkiy shartnomalar va ularni bajarish munosabatlarini D) Nikoh, qarindoshlik va farzandlikka olishdan kelib chiqadigan munosabatlarni To'g'ri javob: D) Nikoh, qarindoshlik va farzandlikka olishdan kelib chiqadigan munosabatlarni ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 27 4-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. O'zbekiston Respublikasi BMTga qaysi yili a'zo bo'lgan? A) 1995 B) 1992 C) 1993 D) 1991 To'g'ri javob: B) 1992✔ 2. Ikki davlat imzolagan shartnoma qaysidir xalqaro jus cogens normasiga zid ekani aniqlandi. Vena konvensiyasiga ko'ra uning maqomi qanday? A) Shartnoma faqat Xavfsizlik Kengashi qarori bilan bekor qilinadi B) Shartnoma haqiqiy, lekin bajarilmaydi C) Shartnoma tuzilgan paytdan o'z-o'zidan haqiqiy emas D) Shartnoma uchinchi davlatlar roziligi bilan amal qiladi To'g'ri javob: C) Shartnoma tuzilgan paytdan o'z-o'zidan haqiqiy emas ✔ 3. Xalqaro jinoyat sudining Rim Statuti qaysi yili qabul qilingan? A) 1993 B) 2005 C) 1998 D) 2002 To'g'ri javob: C) 1998 ✔ 4. Asosan suvda suzuvchi qushlar yashash joyi sifatida xalqaro ahamiyatga ega suv-botqoq yerlari to'g'risidagi konvensiya qaysi? A) Ramsar konvensiyasi B) Bern konvensiyasi C) Bazel konvensiyasi D) Bonn konvensiyasi To'g'ri javob: A) Ramsar konvensiyasi ✔ 5. Yuridik shaxsning shaxsiy qonunini aniqlashda «inkorporatsiya nazariyasi» nimani anglatadi? A) Yuridik shaxs ta'sischilari fuqaroligi davlati huquqini qo'llash B) Yuridik shaxs asosiy faoliyat yuritadigan davlat huquqini qo'llash C) Yuridik shaxs ta'sis etilgan (ro'yxatdan o'tgan) davlat huquqini qo'llash D) Yuridik shaxsning boshqaruv organlari joylashgan davlat huquqini qo'llash To'g'ri javob: C) Yuridik shaxs ta'sis etilgan (ro'yxatdan o'tgan) davlat huquqini qo'llash ✔ 6. Dastlabki sinov muddatida xodimga mehnat qonunchiligi qanday tatbiq etiladi? A) To'liq tatbiq etiladi B) Tatbiq etilmaydi, munosabatlar fuqarolik qonunchiligi bilan tartibga solinadi C) Faqat ish haqi to'lash qismida tatbiq etiladi D) Faqat mehnatni muhofaza qilish qoidalari qismida tatbiq etiladi To'g'ri javob: A) To'liq tatbiq etiladi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 28 7. Korxona ruxsat etilgan normativlardan ortiq ifloslantiruvchi moddalarni daryoga tashladi va baliqlar nobud bo'ldi. Korxonaga nisbatan qanday javobgarlik turlari qo'llanilishi mumkin? A) Faqat ogohlantirish, chunki korxona faoliyati iqtisodiy ahamiyatga ega B) Faqat korxona rahbariga nisbatan intizomiy javobgarlik choralari C) Ma'muriy (yoki jinoiy) javobgarlik bilan birga ekologik zararni qoplash bo'yicha mulkiy javobgarlik D) Hech qanday javobgarlik qo'llanilmaydi, chunki zarar aniq shaxsga emas, tabiatga yetkazilgan To'g'ri javob: C) Ma'muriy (yoki jinoiy) javobgarlik bilan birga ekologik zararni qoplash bo'yicha ✔ mulkiy javobgarlik 8. Eng yaqin aloqa prinsipining mohiyati nima? A) Faqat xalqaro shartnoma normalarini qo'llash B) Sud joylashgan davlat huquqini har doim qo'llash C) Munosabat bilan eng yaqin bog'langan davlat huquqini qo'llash D) Har doim ikki davlat huquqini birgalikda qo'llash To'g'ri javob: C) Munosabat bilan eng yaqin bog'langan davlat huquqini qo'llash ✔ 9. BMT Xalqaro Sudi qayerda joylashgan? A) Nyu-York B) Gaaga C) Jeneva D) Strasburg To'g'ri javob: B) Gaaga ✔ 10. Konsullik munosabatlari to'g'risidagi Vena konvensiyasi qaysi yili qabul qilingan? A) 1975 B) 1969 C) 1961 D) 1963 To'g'ri javob: D) 1963 ✔ 11. UNIDROIT Xalqaro tijorat shartnomalari prinsiplari qanday huquqiy tabiatga ega? A) Taraflar tanlaganda yoki lex mercatoria sifatida qo'llanilishi mumkin bo'lgan «yumshoq huquq» hujjati B) BMT Xavfsizlik Kengashining hamma davlatlar uchun majburiy rezolyutsiyasi C) Har bir a'zo davlat parlamenti tomonidan qabul qilinadigan namunaviy milliy qonun D) Davlatlar ratifikatsiya qilgan va ular uchun majburiy xalqaro konvensiya To'g'ri javob: A) Taraflar tanlaganda yoki lex mercatoria sifatida qo'llanilishi mumkin bo'lgan ✔ «yumshoq huquq» hujjati 12. Milliy rejim nima? A) Chet elliklarga mahalliy fuqarolardan ko'proq huquqlar berilishi B) Chet elliklarga hech qanday fuqarolik huquqlari berilmasligi C) Chet el shaxslariga mahalliy shaxslar bilan bir xil huquqlar berilishi D) Faqat muayyan davlat fuqarolariga alohida imtiyozlar berilishi To'g'ri javob: C) Chet el shaxslariga mahalliy shaxslar bilan bir xil huquqlar berilishi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 29 13. Mehnat huquqining predmetini nima tashkil etadi? A) Yollanib ishlash asosidagi individual mehnat munosabatlari va ular bilan bog'liq munosabatlar B) Fuqarolar o'rtasida ish va xizmatlarni bajarish bo'yicha tuziladigan fuqarolik-huquqiy munosabatlar C) Ish beruvchilar va soliq organlari o'rtasidagi majburiy to'lovlar bo'yicha munosabatlar D) Davlat boshqaruvi organlari va ularning xizmatchilari o'rtasidagi ma'muriy munosabatlar To'g'ri javob: A) Yollanib ishlash asosidagi individual mehnat munosabatlari va ular bilan bog'liq ✔ munosabatlar 14. Yuqori xavf manbai bo'lgan faoliyat (masalan, kimyoviy zavod) atrof-muhitga yetkazgan zarar uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik qanday asosda yuzaga keladi? A) Aybdan qat'i nazar (qat'iy javobgarlik), yengib bo'lmas kuch yoki jabrlanuvchi qasdidan tashqari B) Faqat zarar yetkazuvchining qasdi va g'arazli maqsadi to'liq isbotlangan taqdirdagina C) Faqat zarar yetkazuvchining ehtiyotsizligi sudda isbotlansa D) Faqat zarar yetkazuvchi davlat korxonasi bo'lgan taqdirdagina To'g'ri javob: A) Aybdan qat'i nazar (qat'iy javobgarlik), yengib bo'lmas kuch yoki jabrlanuvchi ✔ qasdidan tashqari 15. Bitta intizomiy nojo'ya harakat uchun nechta intizomiy jazo qo'llanilishi mumkin? A) Uchta B) Faqat bitta C) Cheklanmagan miqdorda D) Ikkita To'g'ri javob: B) Faqat bitta ✔ 16. Har qanday shartnomaning muhim sharti hisoblanadigan shart qaysi? A) Hakamlik izohi B) Fors-major izohi C) Shartnoma predmeti to'g'risidagi shart D) Neustoyka to'g'risidagi shart To'g'ri javob: C) Shartnoma predmeti to'g'risidagi shart ✔ 17. Ish beruvchi xodimga uning roziligisiz boshqa joyga — boshqa shaharga ko'chib, ishni davom ettirishni buyurdi. Xodim rad etdi. Bu qanday baholanadi? A) Boshqa joyga ko'chish uchun xodim roziligi talab qilinadi, rad etish nojo'ya harakat emas B) Xodim ish beruvchiga ko'chirish xarajatlari uchun jarima to'lashi shart C) Xodim rad etgan kundan boshlab avtomatik bo'shatilgan hisoblanadi D) Xodim buyruqni bajarmaganligi uchun intizomiy jazoga tortilishi kerak To'g'ri javob: A) Boshqa joyga ko'chish uchun xodim roziligi talab qilinadi, rad etish nojo'ya ✔ harakat emas 18. Atmosfera havosiga chiqariladigan ifloslantiruvchi moddalar uchun korxonaga belgilanadigan maksimal hajm qanday ataladi? A) Soliq bazasi (ekologik soliq hisoblanadigan miqdor) B) Chiqindilarning yo'l qo'yiladigan eng yuqori normativi (limit) C) Penya (kechiktirilgan to'lov uchun summa) D) Kvorum (qaror qabul qilish uchun zarur minimal ovozlar soni) To'g'ri javob: B) Chiqindilarning yo'l qo'yiladigan eng yuqori normativi (limit) ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 30 19. Davlatning xalqaro shartnomaga majburiyligiga rozilikni vakolatli organ tomonidan yakuniy tasdiqlashi qanday ataladi? A) Ratifikatsiya B) Notifikatsiya C) Denonsatsiya D) Parafirovka To'g'ri javob: A) Ratifikatsiya✔ 20. Parij kelishuvi (2015) global harorat ko'tarilishini qanday darajada cheklashni maqsad qilib qo'ygan? A) Haroratni 1972-yildagi darajada saqlash va uni qat'iy belgilab qo'yish B) Faqat rivojlangan davlatlar hududida o'rtacha haroratni pasaytirish C) 2°C dan ancha past darajada saqlash va 1,5°C gacha cheklashga intilish (sanoatlashgacha bo'lgan davrga nisbatan) D) Haroratning 3°C gacha ko'tarilishiga yo'l qo'yib, asosan moslashish choralariga e'tibor qaratish va moliyalashtirish To'g'ri javob: C) 2°C dan ancha past darajada saqlash va 1,5°C gacha cheklashga intilish ✔ (sanoatlashgacha bo'lgan davrga nisbatan) 21. Cho'llanishga qarshi kurash bo'yicha BMT konvensiyasi qaysi yili qabul qilingan? A) 1994 B) 1972 C) 1992 D) 2001 To'g'ri javob: A) 1994 ✔ 22. Uchinchi tomonning taraflar o'rtasida muzokaralarni tashkil qilishga ko'maklashib, o'zi mazmunli takliflar bilan ishtirok etmaydigan usul qanday ataladi? A) Vositachilik (mediatsiya) B) Tergov komissiyasi C) Xolis xizmat (yaxshi xizmatlar) D) Sud tartibi To'g'ri javob: C) Xolis xizmat (yaxshi xizmatlar) ✔ 23. Orol dengizi fojiasining asosiy sababi sifatida qaysi omil e'tirof etiladi? A) Amudaryo va Sirdaryo suvlaridan sug'orishda haddan ortiq foydalanilgani B) Mintaqada tez-tez sodir bo'lgan kuchli zilzilalar C) Jahon okeani sathining ko'tarilishi va yer osti suvlarining o'zgarishi D) Vulqon faolligi va tabiiy iqlim o'zgarishlari To'g'ri javob: A) Amudaryo va Sirdaryo suvlaridan sug'orishda haddan ortiq foydalanilgani ✔ 24. Iqlim o'zgarishi bo'yicha hukumatlararo ekspertlar guruhining (IPCC) asosiy vazifasi qaysi? A) Uglerod chiqindilari kvotalari savdosini boshqarish B) Iqlim o'zgarishi bo'yicha ilmiy ma'lumotlarni baholash va hukumatlarga ma'ruzalar tayyorlash C) Iqlim bo'yicha xalqaro nizolarni sud tartibida hal qilish D) Iqlim bo'yicha majburiyatlarini buzgan davlatlarga iqtisodiy sanksiyalar qo'llash va nazorat qilish To'g'ri javob: B) Iqlim o'zgarishi bo'yicha ilmiy ma'lumotlarni baholash va hukumatlarga ma'ruzalar ✔ tayyorlash Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 31 25. Kollizion normaning «hajmi» nimani ko'rsatadi? A) Normaning amal qilish muddati va hududini B) Munosabatga qo'llanilishi lozim bo'lgan huquq tartibotini C) Norma qaysi turdagi munosabatlarga taalluqli ekanligini D) Nizo bo'yicha undiriladigan sud xarajatlari miqdorini To'g'ri javob: C) Norma qaysi turdagi munosabatlarga taalluqli ekanligini✔ 26. Xodim g'ayriqonuniy ravishda ishdan bo'shatilgan deb topilsa, sud qanday qaror chiqaradi? A) Ishni mohiyatan ko'rmasdan mehnat inspeksiyasiga yuboradi B) Xodimni ish beruvchi tanlagan boshqa ishga joylashtirishni majburlaydi C) Xodimni avvalgi ishiga tiklaydi va majburiy progul vaqti uchun o'rtacha ish haqini undiradi D) Faqat ma'naviy zararni undiradi, ish joyiga tiklash masalasini hal qilmaydi To'g'ri javob: C) Xodimni avvalgi ishiga tiklaydi va majburiy progul vaqti uchun o'rtacha ish haqini ✔ undiradi 27. Xalqaro odat normasining shakllanishi uchun qaysi ikki element zarur? A) BMT Bosh Assambleyasi rezolyutsiyasi va Xavfsizlik Kengashi qarori B) Eng malakali yuristlar doktrinasi va milliy oliy sudlarning qarorlari C) Davlatlar amaliyoti (usus) va uni huquqiy majburiy deb tan olish (opinio juris) D) Ratifikatsiya va ratifikatsiya yorliqlarini depozitariyga topshirish To'g'ri javob: C) Davlatlar amaliyoti (usus) va uni huquqiy majburiy deb tan olish (opinio juris) ✔ 28. Ekologik sug'urtaning asosiy maqsadi qaysi? A) Avariya yoki ifloslanishdan yetkazilgan zararni qoplash uchun moliyaviy kafolat B) Korxonani litsenziya olish majburiyatidan ozod qilish C) Korxonaning soliq to'lovlarini kamaytirish va imtiyoz olish D) Davlat ekologik ekspertizasini o'tkazish zaruratini sug'urta polisi bilan almashtirish To'g'ri javob: A) Avariya yoki ifloslanishdan yetkazilgan zararni qoplash uchun moliyaviy kafolat ✔ 29. Intizomiy javobgarlik moddiy javobgarlikdan nimasi bilan farq qiladi? A) Intizomiy javobgarlik intizom buzilgani uchun, moddiy javobgarlik esa ish beruvchiga yetkazilgan zarar uchun qo'llaniladi B) Intizomiy javobgarlik faqat sud tomonidan, moddiy javobgarlik esa faqat ish beruvchi tomonidan qo'llaniladi C) Ular o'rtasida farq yo'q, ikkalasi ham ish haqidan ushlab qolish shaklida bo'ladi D) Moddiy javobgarlik faqat jinoyat sodir etilganda, intizomiy javobgarlik esa har qanday huquqbuzarlikda qo'llaniladi To'g'ri javob: A) Intizomiy javobgarlik intizom buzilgani uchun, moddiy javobgarlik esa ish ✔ beruvchiga yetkazilgan zarar uchun qo'llaniladi 30. O'zaro munosabat (reciprocity) prinsipi nimani anglatadi? A) Ikki davlat sud tizimlarining yagona xalqaro sudga birlashtirilishi B) Davlat boshqa davlat shaxslariga o'z shaxslariga u yerda berilgan huquqlarga mos huquqlar berishi C) Davlatlarning bir-biriga qarshi bojxona to'lovlarini oshirib, savdo urushi olib borishi D) Davlatlar diplomatik munosabatlar o'rnatish uchun o'zaro elchilar almashishi To'g'ri javob: B) Davlat boshqa davlat shaxslariga o'z shaxslariga u yerda berilgan huquqlarga mos ✔ huquqlar berishi Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 32 31. Retorsiya nima? A) Chet el sud qarorini milliy sud tomonidan tan olish va ijro etish tartibi B) Chet el fuqarosini ariza asosida davlat fuqaroligiga qabul qilish tartibi C) Xalqaro shartnomani parlament tomonidan ratifikatsiya qilish va kuchga kiritish tartibi D) Boshqa davlatning kamsituvchi cheklovlariga javoban shu davlat shaxslariga qo'llanadigan javob cheklovlari To'g'ri javob: D) Boshqa davlatning kamsituvchi cheklovlariga javoban shu davlat shaxslariga ✔ qo'llanadigan javob cheklovlari 32. Xalqaro ekologiya huquqida davlatlar o'z yurisdiksiyasidagi faoliyat boshqa davlatlar atrof- muhitiga zarar yetkazmasligini ta'minlash majburiyati qaysi mashhur arbitraj ishida shakllangan? A) Trail Smelter ishi (AQSh — Kanada) B) Nikaragua ishi (Nikaragua — AQSh) C) Marbury v. Madison (AQSh) D) Lotus ishi (Fransiya — Turkiya) To'g'ri javob: A) Trail Smelter ishi (AQSh — Kanada) ✔ 33. Chet el sud qarorlarini tan olish va ijro etish qanday asosda amalga oshiriladi? A) Xalqaro shartnoma yoki o'zaro munosabat prinsipi asosida, milliy qonundagi tartibda B) Faqat Prezident farmoni bilan, har bir qaror bo'yicha alohida C) Faqat diplomatik kanallar orqali, milliy sud ishtirokisiz D) Har qanday chet el qarori avtomatik ravishda, hech qanday tekshiruvsiz ijro etiladi To'g'ri javob: A) Xalqaro shartnoma yoki o'zaro munosabat prinsipi asosida, milliy qonundagi ✔ tartibda 34. Xalqaro sud topshirig'i nima? A) Bir davlat sudining boshqa davlat fuqarosiga nisbatan sirtdan hukm chiqarishi B) Xalqaro sudning milliy sudga ishni ko'rishni to'xtatish haqidagi ko'rsatmasi C) Prokurorning chet el sudi qarori ustidan milliy sudga protest keltirishi D) Bir davlat sudining boshqa davlat sudiga muayyan protsessual harakatlarni bajarish to'g'risidagi iltimosi To'g'ri javob: D) Bir davlat sudining boshqa davlat sudiga muayyan protsessual harakatlarni ✔ bajarish to'g'risidagi iltimosi 35. Prorogatsion kelishuv nima? A) Kreditorning qarzdorni qarzdan ozod qilish to'g'risidagi kelishuvi B) Taraflarning shartnoma buzilganda jarima to'lash to'g'risidagi kelishuvi C) Taraflarning majburiyatni bajarish muddatini uzaytirish to'g'risidagi kelishuvi D) Taraflarning nizoni muayyan davlat sudida ko'rish to'g'risidagi kelishuvi To'g'ri javob: D) Taraflarning nizoni muayyan davlat sudida ko'rish to'g'risidagi kelishuvi ✔ 36. BMT Ustavining qaysi bobi tinchlikka tahdid, tinchlikni buzish va tajovuz aktlariga nisbatan harakatlarni nazarda tutadi? A) VI bob B) VII bob C) XII bob D) IX bob To'g'ri javob: B) VII bob ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 33 37. Mehnatni muhofaza qilish bo'yicha asosiy javobgarlik kimning zimmasida? A) Xodimning B) Mehnat inspektorining C) Ish beruvchining D) Kasaba uyushmasining To'g'ri javob: C) Ish beruvchining✔ 38. Xodimlar soni yoki shtatlar qisqarishi munosabati bilan bo'shatishda ish beruvchining asosiy majburiyati qaysi? A) Xodimni ogohlantirmasdan, o'sha kunning o'zida bo'shatish B) Xodimni faqat sud orqali, uning roziligi bilan bo'shatish C) Xodimni oldindan ogohlantirish va imkon bo'lsa boshqa ish taklif qilish D) Xodimdan o'qitish xarajatlarini undirib olish To'g'ri javob: C) Xodimni oldindan ogohlantirish va imkon bo'lsa boshqa ish taklif qilish ✔ 39. Yillik asosiy ta'tilni pul kompensatsiyasi bilan almashtirish umumiy qoidaga ko'ra qanday baholanadi? A) Asosan taqiqlanadi; shartnoma bekor qilinganda foydalanilmagan ta'til uchun kompensatsiya to'lanadi B) Faqat ish beruvchining ishlab chiqarish ehtiyojlari yuzasidan mumkin C) Har doim, xodimning yoki ish beruvchining xohishiga ko'ra mumkin D) Faqat xodimning yozma arizasi bilan, istalgan miqdorda mumkin To'g'ri javob: A) Asosan taqiqlanadi; shartnoma bekor qilinganda foydalanilmagan ta'til uchun ✔ kompensatsiya to'lanadi 40. O'zbekiston Fuqarolik kodeksiga ko'ra jismoniy shaxsning shaxsiy qonuni umumiy qoidaga ko'ra qanday aniqlanadi? A) Har doim O'zbekiston huquqi bo'yicha B) Sud joylashgan davlat huquqi bo'yicha C) U fuqarosi bo'lgan davlat huquqi bo'yicha D) U vaqtincha bo'lgan joy davlati huquqi bo'yicha To'g'ri javob: C) U fuqarosi bo'lgan davlat huquqi bo'yicha ✔ 41. Muddatli mehnat shartnomasi qachon tuzilishi mumkin? A) Munosabatlarni nomuayyan muddatga belgilab bo'lmaydigan, qonunda ko'rsatilgan hollarda B) Faqat davlat xizmatida va harbiy xizmatda bo'lgan shaxslar bilan C) Ish beruvchining xohishiga ko'ra, xodimning roziligidan qat'i nazar har qanday holatda D) Faqat chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslar bilan To'g'ri javob: A) Munosabatlarni nomuayyan muddatga belgilab bo'lmaydigan, qonunda ✔ ko'rsatilgan hollarda 42. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga ko'ra tabiiy resurslar (yer, yer osti boyliklari, suv, o'simlik va hayvonot dunyosi) qanday maqomga ega? A) Faqat fermer xo'jaliklari va qishloq xo'jaligi korxonalari mulki B) Hokimliklarning xususiy mulki bo'lib, ular tomonidan auksionda erkin sotiladi C) Umummilliy boylik, ulardan oqilona foydalanish zarur va ular davlat muhofazasida D) Xalqaro hamjamiyat mulki bo'lib, BMT tomonidan boshqariladi To'g'ri javob: C) Umummilliy boylik, ulardan oqilona foydalanish zarur va ular davlat muhofazasida ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 34 43. Qisqartirilgan ish vaqti kimlarga belgilanadi? A) Faqat ayollarga, ularning yoshi va oilaviy ahvolidan qat'i nazar B) O'rindoshlik asosida ishlovchilarga va masofaviy ishlovchi xodimlarga C) Rahbar lavozimdagi va yuqori malakali xodimlarga, ularning mas'uliyati inobatga olinib D) Voyaga yetmaganlar, nogironligi bo'lgan shaxslar, zararli sharoitda ishlovchilar va boshqa toifalarga To'g'ri javob: D) Voyaga yetmaganlar, nogironligi bo'lgan shaxslar, zararli sharoitda ishlovchilar va ✔ boshqa toifalarga 44. Noyob yoki yo'qolib ketish xavfi ostidagi hayvon va o'simlik turlari ro'yxatini o'z ichiga oluvchi rasmiy hujjat qanday ataladi? A) Kadastr kitobi B) Yashil kitob C) Oq kitob D) Qizil kitob To'g'ri javob: D) Qizil kitob ✔ 45. Kollizion norma nima? A) Munosabat ishtirokchilarining huquq va burchlarini bevosita belgilovchi moddiy norma B) Chet el elementli munosabatga qaysi davlat huquqi qo'llanilishini ko'rsatuvchi norma C) Xalqaro jinoyatlar uchun javobgarlikni belgilovchi norma D) Fuqarolik protsessida protsessual muddatlarni belgilovchi norma To'g'ri javob: B) Chet el elementli munosabatga qaysi davlat huquqi qo'llanilishini ko'rsatuvchi ✔ norma 46. Qabul qiluvchi davlat diplomatik agentni hech qanday sabab ko'rsatmasdan «persona non grata» deb e'lon qildi. Bu Vena konvensiyasiga muvofiqmi? A) Yo'q, Vena konvensiyasiga ko'ra sabab yozma ko'rsatilishi shart B) Faqat diplomatik munosabatlar uzilib, elchixona yopilgan holdagina bunga yo'l qo'yiladi C) Ha, qabul qiluvchi davlat buni istalgan paytda sabab ko'rsatmasdan qilishi mumkin D) Faqat BMT Xalqaro Sudining roziligi bilan bunga yo'l qo'yiladi To'g'ri javob: C) Ha, qabul qiluvchi davlat buni istalgan paytda sabab ko'rsatmasdan qilishi mumkin ✔ 47. Ish vaqtidan tashqari ish umumiy qoidaga ko'ra qanday amalga oshiriladi? A) Xodimning roziligi bilan, qonundagi cheklovlar doirasida va oshirilgan haq to'lab B) Faqat haq to'lanmasdan, keyinchalik dam olish kuni berish sharti bilan C) Faqat dam olish va bayram kunlari, kasaba uyushmasi qarori bilan D) Ish beruvchining buyrug'i bilan, hech qanday cheklovsiz va oddiy stavkada To'g'ri javob: A) Xodimning roziligi bilan, qonundagi cheklovlar doirasida va oshirilgan haq to'lab ✔ 48. Diplomatik agentning qabul qiluvchi davlat jinoiy yurisdiksiyasidan immuniteti qanday xususiyatga ega? A) To'liq immunitet; undan faqat yuboruvchi davlat voz kechishi mumkin B) Faqat xizmat vazifalari bilan bog'liq harakatlarga taalluqli C) Faqat elchiga taalluqli, boshqa diplomatlarga emas D) Faqat og'ir jinoyatlarda qo'llanilmaydi To'g'ri javob: A) To'liq immunitet; undan faqat yuboruvchi davlat voz kechishi mumkin ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 35 49. Xalqaro Sud Statutining 38-moddasida xalqaro huquqning qaysi manbalari sanab o'tilgan? A) Davlatlarning konstitutsiyalari va ichki qonunlari, shuningdek milliy oliy sudlarning qarorlari B) Xalqaro konvensiyalar, xalqaro odat, umumiy huquq prinsiplari, yordamchi vosita sifatida sud qarorlari va doktrina C) Faqat ikki tomonlama shartnomalar va ularni ratifikatsiya qilish to'g'risidagi milliy hujjatlar D) Faqat BMT Bosh Assambleyasi rezolyutsiyalari va Xavfsizlik Kengashi qarorlari, shuningdek Bosh kotib ma'ruzalari To'g'ri javob: B) Xalqaro konvensiyalar, xalqaro odat, umumiy huquq prinsiplari, yordamchi vosita ✔ sifatida sud qarorlari va doktrina 50. Xalqaro Sudning «Pulp Mills» (Argentina — Urugvay, 2010) ishida qaysi talab umumiy xalqaro huquq talabi sifatida e'tirof etilgan? A) Chegaraviy daryolar va ularning qirg'oqlarini xususiylashtirish B) Transchegaraviy zarar xavfi bor loyihalar uchun atrof-muhitga ta'sirni baholash C) Chegaraviy daryo bo'yidagi har qanday sanoat zavodlarini yopish majburiyati D) Ekologik soliq va to'lovlarni bekor qilish to'g'risidagi majburiyat To'g'ri javob: B) Transchegaraviy zarar xavfi bor loyihalar uchun atrof-muhitga ta'sirni baholash ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 36 5-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Mulkdor qo'shnisining o'z uchastkasi orqali o'tadigan suv quvurini to'sib qo'ygani ustidan da'vo qilmoqda; mulk uning egaligida qolgan. Bu qanday da'vo? A) Regress da'vosi B) Restitutsiya da'vosi C) Negator da'vo D) Vindikatsion da'vo To'g'ri javob: C) Negator da'vo✔ 2. Yevropa inson huquqlari sudi amaliyotidagi «baholash chegarasi» (margin of appreciation) doktrinasi nimani anglatadi? A) Davlatlarga konvensiya huquqlarini amalga oshirishda muayyan ixtiyoriylik berilishi B) Sudning siyosiy ahamiyatga ega ishlarni mazmunan ko'rishdan bosh tortish huquqi C) Sud tomonidan undiriladigan adolatli kompensatsiyaning maksimal chegarasi D) Sudga shikoyatlarni qabul qilishning ichki vositalar tugaganidan keyingi muddati To'g'ri javob: A) Davlatlarga konvensiya huquqlarini amalga oshirishda muayyan ixtiyoriylik ✔ berilishi 3. Normaning mazmunini uning boshqa normalar bilan aloqasi, hujjatdagi o'rni orqali aniqlash qanday sharhlash usuli hisoblanadi? A) Grammatik B) Teleologik (maqsadli) C) Tizimli D) Tarixiy-siyosiy To'g'ri javob: C) Tizimli ✔ 4. Xususiy kompaniya o'z ishchilarini qul sharoitida ushlab turibdi, davlat bunga chora ko'rmayapti. Davlat inson huquqlariga oid qaysi majburiyatini buzmoqda? A) Shartnomaviy organga hisobot berish majburiyati B) Shartnomani ratifikatsiya qilish majburiyati C) Uchinchi shaxslarning tajovuzidan himoya qilish majburiyati D) Hurmat qilish, ya'ni o'zi huquqni buzmaslik majburiyati To'g'ri javob: C) Uchinchi shaxslarning tajovuzidan himoya qilish majburiyati ✔ 5. Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiyaga ko'ra «bola» deganda kim tushuniladi? A) Milliy qonunchilikdan qat'i nazar, 14 yoshga to'lmagan har bir inson B) Milliy qonunchilikdan qat'i nazar, 21 yoshga to'lmagan har bir inson C) Milliy qonunchilikdagi balog'at yoshidan qat'i nazar, 16 yoshga to'lmagan har bir inson D) 18 yoshga to'lmagan har bir inson, agar qonunga ko'ra balog'atga ertaroq yetmasa To'g'ri javob: D) 18 yoshga to'lmagan har bir inson, agar qonunga ko'ra balog'atga ertaroq ✔ yetmasa 6. Huquqiy ong tuzilmasiga qaysi elementlar kiradi? A) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya B) Sud, prokuratura va advokatura C) Huquqiy mafkura va huquqiy psixologiya D) Qonun, farmon va boshqa normativ hujjatlar To'g'ri javob: C) Huquqiy mafkura va huquqiy psixologiya ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 37 7. Qasddan sodir etiladigan jinoyatning bosqichlari qaysilar? A) Tayyorgarlik, suiqasd, tugallash B) Qo'zg'atish, tergov, sud C) Ishtirok, takror, retsidiv D) Qasd, ehtiyotsizlik, kazus To'g'ri javob: A) Tayyorgarlik, suiqasd, tugallash✔ 8. O'g'rilik va talonchilikning farqi nimada? A) Talonchilik faqat qurol ishlatib, o'g'rilik esa qurolsiz sodir etiladi B) O'g'rilik faqat uyga kirib, talonchilik faqat ko'chada sodir etiladi C) O'g'rilik — yashirin, talonchilik — ochiq talon-toroj qilish D) O'g'rilik faqat kechasi, talonchilik faqat kunduzi sodir etiladi To'g'ri javob: C) O'g'rilik — yashirin, talonchilik — ochiq talon-toroj qilish ✔ 9. Real shartnoma konsensual shartnomadan nimasi bilan farq qiladi? A) Real shartnoma faqat ko'chmas mulkka nisbatan tuziladi B) Real shartnoma faqat notarial shaklda tuzilgandagina haqiqiy bo'ladi C) Real shartnoma har doim bepul va bir tomonlama bo'ladi D) Real shartnoma ashyo topshirilgan paytdan tuzilgan hisoblanadi To'g'ri javob: D) Real shartnoma ashyo topshirilgan paytdan tuzilgan hisoblanadi ✔ 10. Kazus (aybsiz zarar yetkazish) nima? A) Shaxs zararni oldindan ko'rmagan va ko'rishi lozim yoki mumkin bo'lmagan holat B) Shaxs zararni ko'rmagan, ammo ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan holat C) Shaxs zararni oldindan ko'rgan, istamagan, lekin ongli ravishda yo'l qo'ygan holat D) Shaxs avval sudlangan jinoyatini yana takroran sodir etgan holat To'g'ri javob: A) Shaxs zararni oldindan ko'rmagan va ko'rishi lozim yoki mumkin bo'lmagan holat ✔ 11. Jinoyat tarkibining elementlari qaysilar? A) Jinoyatchi, jabrlanuvchi, guvoh, tergovchi B) Obyekt, obyektiv tomon, subyekt, subyektiv tomon C) Ayb, motiv, maqsad, zarar D) Qilmish, oqibat, jazo, hukm To'g'ri javob: B) Obyekt, obyektiv tomon, subyekt, subyektiv tomon ✔ 12. Muomala layoqati cheklangan fuqaro ustidan nima belgilanadi? A) Homiylik B) Vasiylik C) Ishonchli boshqaruv D) Patronaj To'g'ri javob: A) Homiylik ✔ 13. Tasarruf etish vakolati nimani anglatadi? A) Mol-mulkni amalda o'z xo'jaligida ushlab turish imkoniyatini B) Mol-mulkning yuridik taqdirini belgilash imkoniyatini C) Mol-mulkni boshqa shaxsdan talab qilib olish imkoniyatini D) Mol-mulkning foydali xususiyatlarini olish imkoniyatini To'g'ri javob: B) Mol-mulkning yuridik taqdirini belgilash imkoniyatini ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 38 14. Firibgarlik nima? A) O'zganing mulkini mulkdor va boshqalar bilmagan holda yashirin olish B) O'zganing mulkini aldash yoki ishonchni suiiste'mol qilish yo'li bilan qo'lga kiritish C) O'zganing mulkini hayot uchun xavfli zo'rlik ishlatib, hujum qilib olish D) O'zganing mulkini qasddan nobud qilish yoki unga shikast yetkazish To'g'ri javob: B) O'zganing mulkini aldash yoki ishonchni suiiste'mol qilish yo'li bilan qo'lga kiritish✔ 15. Qaysi talablarga da'vo muddati tatbiq etilmaydi? A) Qarz shartnomasi bo'yicha qarzni qaytarish talablariga B) Shaxsiy nomulkiy huquqlarni himoya qilish talablariga C) Ijara shartnomasi bo'yicha ijara haqini undirish talablariga D) Shartnoma bo'yicha neustoyka undirish talablariga To'g'ri javob: B) Shaxsiy nomulkiy huquqlarni himoya qilish talablariga ✔ 16. Xalqaro huquqda o'z taqdirini o'zi belgilash huquqi kimga tegishli kollektiv huquq hisoblanadi? A) Xalqlarga B) Faqat korporatsiyalarga C) Faqat siyosiy partiyalarga D) Faqat davlatlarga To'g'ri javob: A) Xalqlarga ✔ 17. Uchinchi shaxs foydasiga shartnoma deganda nima tushuniladi? A) Uchinchi shaxs taraflardan birining vakili sifatida tuzgan shartnoma B) Qarzdor bajarishni shartnomada ko'rsatilgan uchinchi shaxsga amalga oshirishi lozim bo'lgan shartnoma C) Uchinchi shaxs qarzdor o'rniga majburiyatni bajaradigan shartnoma D) Uchinchi shaxs qarzdorning majburiyati uchun kafil bo'ladigan shartnoma To'g'ri javob: B) Qarzdor bajarishni shartnomada ko'rsatilgan uchinchi shaxsga amalga oshirishi ✔ lozim bo'lgan shartnoma 18. Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, lekin yetarli asossiz uning oldini olishga yengiltaklik bilan umid qilgan. Bu qanday ayb shakli? A) Beparvolik tarzidagi ehtiyotsizlik B) Egri qasd C) Takabburlik tarzidagi ehtiyotsizlik D) To'g'ri qasd To'g'ri javob: C) Takabburlik tarzidagi ehtiyotsizlik ✔ 19. Taraflar haqiqatda oldi-sotdi qilib, uni hadya shartnomasi bilan rasmiylashtirdi. Bu holatda qanday qoida qo'llaniladi? A) Hadya haqiqiy emas, taraflar haqiqatda nazarda tutgan bitim qoidalari qo'llaniladi B) Har ikkala bitim to'liq haqiqiy hisoblanadi va ikkalasining qoidalari qo'llaniladi C) Har ikkala bitim haqiqiy emas, olingan narsa davlat daromadiga o'tkaziladi D) Hadya shartnomasi qoidalari qo'llaniladi, chunki shakl mazmundan ustun turadi To'g'ri javob: A) Hadya haqiqiy emas, taraflar haqiqatda nazarda tutgan bitim qoidalari qo'llaniladi ✔ 20. BMT Inson huquqlari kengashi qaysi yili tashkil etilgan va qaysi organ o'rnini egallagan? A) 2001-yil, Inson huquqlari qo'mitasi o'rnini B) 2006-yil, Inson huquqlari komissiyasi o'rnini C) 1993-yil, Oliy komissar boshqarmasi o'rnini D) 1946-yil, Vasiylik kengashi o'rnini To'g'ri javob: B) 2006-yil, Inson huquqlari komissiyasi o'rnini ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 39 21. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasini qaysi organ qabul qilgan? A) Yevropa Kengashi B) BMT Bosh Assambleyasi C) BMT Xalqaro Sudi D) BMT Xavfsizlik Kengashi To'g'ri javob: B) BMT Bosh Assambleyasi✔ 22. Ko'zda tutilgan huquqiy oqibatlarni keltirib chiqarish niyatisiz, faqat ko'rinish uchun tuzilgan bitim qanday ataladi? A) Shartli bitim B) Konsensual bitim C) Soxta (ko'rinish uchun) bitim D) Niqoblangan (yashirin) bitim To'g'ri javob: C) Soxta (ko'rinish uchun) bitim ✔ 23. H. L. A. Xartning «Huquq tushunchasi» asarida huquq qanday qoidalar birligi sifatida tushuntiriladi? A) Tabiiy va pozitiv qoidalar B) Moddiy va protsessual qoidalar C) Birlamchi va ikkilamchi qoidalar D) Diniy va axloqiy qoidalar To'g'ri javob: C) Birlamchi va ikkilamchi qoidalar ✔ 24. O'zbekiston Jinoyat kodeksiga ko'ra jinoyatlar xususiyati va ijtimoiy xavflilik darajasiga ko'ra qanday toifalarga bo'linadi? A) Ijtimoiy xavfi katta bo'lmagan, uncha og'ir bo'lmagan, og'ir va o'ta og'ir B) Yengil, o'rtacha va og'ir C) Qasddan va ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilgan D) Shaxsga, mulkka va davlatga qarshi To'g'ri javob: A) Ijtimoiy xavfi katta bo'lmagan, uncha og'ir bo'lmagan, og'ir va o'ta og'ir ✔ 25. Huquqiy normaning klassik mantiqiy tuzilishi qaysi elementlardan iborat? A) Preambula, asosiy qism, yakuniy qism B) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya C) Sub'ekt, ob'ekt, mazmun D) Maqsad, vosita, natija To'g'ri javob: B) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya ✔ 26. Fuqarolik protsessual huquqining predmeti nima? A) Jinoyat ishlarini tergov qilish va sudda ko'rish jarayonidagi munosabatlar B) Notarial harakatlarni amalga oshirish va meros rasmiylashtirish munosabatlari C) Fuqarolik ishlarini sudda ko'rish va hal qilishda sud va ishtirokchilar o'rtasidagi munosabatlar D) Fuqarolar va yuridik shaxslar o'rtasidagi mulkiy va shaxsiy nomulkiy munosabatlar To'g'ri javob: C) Fuqarolik ishlarini sudda ko'rish va hal qilishda sud va ishtirokchilar o'rtasidagi ✔ munosabatlar Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 40 27. Shaxs ijtimoiy xavfli oqibat kelib chiqishini anglagan, uni xohlamagan, ammo ongli ravishda yo'l qo'ygan. Bu aybning qaysi shakli? A) Beparvolik B) To'g'ri qasd C) O'z-o'ziga ishonish D) Bilvosita qasd To'g'ri javob: D) Bilvosita qasd✔ 28. Huquq tizimining asosiy tarkibiy elementlari ierarxiyasi to'g'ri ko'rsatilgan javob qaysi? A) Kodeks — qonun — farmon B) Huquq normasi — huquq sohasi — huquq instituti C) Huquq sohasi — huquq instituti — huquq normasi D) Huquq oilasi — huquq manbai — sanksiya To'g'ri javob: C) Huquq sohasi — huquq instituti — huquq normasi ✔ 29. Ijara shartnomasida ijaraga beruvchi qanday majburiyatni oladi? A) Mol-mulkni haq evaziga vaqtincha egalik qilish va foydalanishga berish B) Mol-mulkni muddat oxirida ijarachining mulkiga o'tkazish C) Mol-mulkni tekin va muddatsiz foydalanishga berish D) Mol-mulkni ijarachi topshirig'iga ko'ra sotib olib berish To'g'ri javob: A) Mol-mulkni haq evaziga vaqtincha egalik qilish va foydalanishga berish ✔ 30. «Stare decisis» tamoyili nimani anglatadi? A) Hech kim o'z ishida sudya bo'lolmaydi B) Ish bir marta hal qilingan bo'lsa, u o'sha taraflar o'rtasida qayta ko'rilmaydi C) Qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas va faqat kelajakka amal qiladi D) Sud avvalgi qarorlarda belgilangan pretsedentga amal qilishi shart To'g'ri javob: D) Sud avvalgi qarorlarda belgilangan pretsedentga amal qilishi shart ✔ 31. Jinoyat predmeti va jinoyat obyektining farqi nimada? A) Predmet — qo'riqlanadigan ijtimoiy munosabatlar, obyekt — ta'sir ko'rsatiladigan moddiy narsa B) Predmet va obyekt bir xil tushuncha bo'lib, faqat turli kodekslarda qo'llaniladi C) Predmet — ta'sir ko'rsatiladigan moddiy narsa, obyekt — qo'riqlanadigan ijtimoiy munosabatlar D) Predmet — jinoyat sodir etgan shaxs, obyekt — jinoyatdan jabrlangan shaxs To'g'ri javob: C) Predmet — ta'sir ko'rsatiladigan moddiy narsa, obyekt — qo'riqlanadigan ijtimoiy ✔ munosabatlar 32. Vakil o'z vakolatidan tashqariga chiqib bitim tuzdi, vakil qilingan shaxs keyinchalik uni ma'qulladi. Oqibat qanday? A) Bitim faqat sud tasdiqlagan paytdan boshlab kuchga kiradi B) Bitim faqat vakilning o'zi uchun huquq va burchlar keltirib chiqaradi C) Bitim tuzilgan paytdan vakil qilingan shaxs uchun huquq va burchlar keltirib chiqaradi D) Bitim baribir haqiqiy emas, chunki vakolat oldindan berilmagan To'g'ri javob: C) Bitim tuzilgan paytdan vakil qilingan shaxs uchun huquq va burchlar keltirib ✔ chiqaradi Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 41 33. Ish beruvchi barcha ishga oluvchilardan bo'yi kamida 185 sm bo'lishini talab qildi, bu ish uchun asossiz va ayollarga nomutanosib ta'sir qiladi. Bu qanday holat? A) Bilvosita kamsitish B) Qonuniy kasbiy talab C) To'g'ridan-to'g'ri kamsitish D) Ijobiy harakat To'g'ri javob: A) Bilvosita kamsitish✔ 34. Tergovchi ayblanuvchidan iqror olish uchun «terrorchilik hujumining oldini olish» bahonasida jismoniy azob berdi. Xalqaro huquq nuqtai nazaridan bu qanday baholanadi? A) Agar prokuror ruxsat bersa qonuniy B) Favqulodda holatda oqlanadi C) Qiynoq sifatida mutlaqo taqiqlangan va oqlanmaydi D) Faqat ommaviy qurbonlar bo'lsa oqlanadi To'g'ri javob: C) Qiynoq sifatida mutlaqo taqiqlangan va oqlanmaydi ✔ 35. Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi xalqaro pakt hamda Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar to'g'risidagi xalqaro pakt qaysi yili qabul qilingan? A) 1948 B) 1959 C) 1976 D) 1966 To'g'ri javob: D) 1966 ✔ 36. Tovlamachilik nima? A) O'zganing mulkini aldash yoki ishonchni suiiste'mol qilish yo'li bilan qo'lga kiritish B) O'ziga ishonib topshirilgan o'zganing mulkini o'zlashtirish yoki uni sarflab yuborish C) Mulk yoki mulkiy foydani zo'rlik, mulkni nobud qilish yoki sharmandali ma'lumotni oshkor qilish bilan qo'rqitib talab qilish D) O'zganing mulkini egasi va boshqa shaxslar bilmagan holda, yashirin tarzda talon-toroj qilish To'g'ri javob: C) Mulk yoki mulkiy foydani zo'rlik, mulkni nobud qilish yoki sharmandali ma'lumotni ✔ oshkor qilish bilan qo'rqitib talab qilish 37. Jazoni og'irlashtiruvchi holatga qaysi biri kiradi? A) Voyaga yetmaganni jalb qilish B) Zararni ixtiyoriy qoplash C) Aybdor ayolning homiladorligi D) Aybni chin ko'ngildan tan olish To'g'ri javob: A) Voyaga yetmaganni jalb qilish ✔ 38. Shaxs qilmishining xavfli oqibatlarini oldindan ko'rgan, ularni istamagan, ammo ongli ravishda ularga yo'l qo'ygan. Bu ayb shakli qanday ataladi? A) To'g'ri qasd B) Egri (bilvosita) qasd C) Beparvolik D) O'z-o'ziga ishonish To'g'ri javob: B) Egri (bilvosita) qasd ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 42 39. Vindikatsion da'vo nima? A) Mulkka yetkazilgan zararni pul shaklida to'liq qoplash talabi B) Egalikdan mahrum bo'lgan mulkdorning mulkni o'zganing qonunsiz egaligidan talab qilishi C) Haqiqiy bo'lmagan bitim bo'yicha berilgan narsani qaytarish talabi D) Egalikdagi mulkdan foydalanishga to'sqinlikni bartaraf etish talabi To'g'ri javob: B) Egalikdan mahrum bo'lgan mulkdorning mulkni o'zganing qonunsiz egaligidan ✔ talab qilishi 40. Kreditor va qarzdor bir shaxsda birlashganda majburiyat qanday asosda bekor bo'ladi? A) Qarzdan kechish B) Yangilash (novatsiya) C) Qarzdor va kreditorning bir shaxsda birlashishi D) Bir xil talablarni hisobga o'tkazish To'g'ri javob: C) Qarzdor va kreditorning bir shaxsda birlashishi ✔ 41. Inson huquqlarining uchinchi avlodiga (birdamlik huquqlari) qaysi huquq misol bo'ladi? A) Rivojlanish va tinchlik huquqi B) Shaxsiy daxlsizlik huquqi C) So'z erkinligi D) Mehnat qilish huquqi To'g'ri javob: A) Rivojlanish va tinchlik huquqi ✔ 42. Amerikalararo inson huquqlari sudi qayerda joylashgan? A) Vashington B) San-Xose (Kosta-Rika) C) Mexiko D) Buenos-Ayres To'g'ri javob: B) San-Xose (Kosta-Rika) ✔ 43. Bir xil yuridik kuchga ega ikki qonun normasi o'zaro zid. Ikkalasi ham umumiy norma. Qaysi qoidaga ko'ra kolliziya hal etiladi? A) Lex specialis (maxsus norma ustun) B) Lex superior (yuqori kuchdagi norma ustun) C) Lex mitior (yengilroq norma ustun) D) Lex posterior (keyingi qabul qilingan norma ustun) To'g'ri javob: D) Lex posterior (keyingi qabul qilingan norma ustun) ✔ 44. Shaxs o'z harakatining ijtimoiy xavfli oqibatlari kelib chiqishini oldindan ko'rgan, lekin yengiltaklik bilan ularning oldini olishga umid qilgan. Aybning bu shakli qanday ataladi? A) Beparvolik (oldindan ko'rmaslik) B) Bilvosita qasd (ongli yo'l qo'yish) C) O'z-o'ziga ishonish (takabburlik) D) To'g'ri qasd (oqibatni xohlash) To'g'ri javob: C) O'z-o'ziga ishonish (takabburlik) ✔ 45. Uyushgan guruhning oddiy guruhdan farqi nimada? A) Uyushgan guruh birgalikda jinoiy faoliyat uchun oldindan uyushgan barqaror birlashma B) Uyushgan guruh faqat bir marta, oldindan kelishmasdan jinoyat sodir etadi C) Uyushgan guruhda tashkilotchi va rahbar bo'lmaydi D) Uyushgan guruh kamida o'n nafar ishtirokchidan iborat bo'lishi shart To'g'ri javob: A) Uyushgan guruh birgalikda jinoiy faoliyat uchun oldindan uyushgan barqaror ✔ birlashma Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 43 46. Yuridik javobgarlik tamoyillari qatoriga quyidagilardan qaysi biri KIRMAYDI? A) Qonuniylik (javobgarlik faqat qonun asosida) B) Javobgarlikning muqarrarligi (jazodan qochib bo'lmasligi) C) Adolatlilik (jazoning qilmishga mosligi) D) Jamoaviy javobgarlik (qarindoshlar uchun javobgarlik) To'g'ri javob: D) Jamoaviy javobgarlik (qarindoshlar uchun javobgarlik)✔ 47. Shaxsning dinga e'tiqod qilish erkinligini namoyon etishi (ibodat, marosim) qanday cheklanishi mumkin? A) Qonunda belgilangan, jamoat xavfsizligi, tartibi, sog'lig'i, axloqi yoki boshqalar huquqlari uchun zarur cheklovlar B) Faqat aholining ko'pchiligi e'tiqod qiladigan din foydasiga, boshqa dinlarga nisbatan cheklanadi C) Mahalliy hokimning xohishiga ko'ra, hech qanday qonuniy asos va sabab ko'rsatilmasdan cheklanishi mumkin D) Hech qanday holatda, hatto jamoat xavfsizligiga tahdid bo'lsa ham cheklanishi mumkin emas To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan, jamoat xavfsizligi, tartibi, sog'lig'i, axloqi yoki boshqalar ✔ huquqlari uchun zarur cheklovlar 48. Huquqiy munosabatning tarkibiy elementlari qaysilar? A) Ayb va qasd B) Taklif va akseptlash C) Gipoteza va sanksiya D) Subyekt, obyekt va mazmun To'g'ri javob: D) Subyekt, obyekt va mazmun ✔ 49. Bir tomonlama bitimga misol qaysi? A) Oldi-sotdi shartnomasi B) Ayirboshlash shartnomasi C) Ijara shartnomasi D) Vasiyatnoma To'g'ri javob: D) Vasiyatnoma ✔ 50. Davlatni tirik organizmga o'xshatuvchi nazariya qaysi olim nomi bilan ko'proq bog'liq? A) G. Kelzen B) Aristotel C) L. Petrajitskiy D) G. Spenser To'g'ri javob: D) G. Spenser ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 44 6-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Ajrim hal qiluv qarordan nimasi bilan farq qiladi? A) Ajrim bilan ishni mohiyatan hal qilmaydigan masalalar hal etiladi B) Ajrim bilan ish mohiyatan hal qilinadi, qaror bilan esa protsessual masalalar C) Ajrim faqat apellyatsiya instansiyasi tomonidan chiqariladi D) Ajrim ustidan hech qanday holatda shikoyat qilinmaydi To'g'ri javob: A) Ajrim bilan ishni mohiyatan hal qilmaydigan masalalar hal etiladi✔ 2. O'rta asr musulmon davlatlarida xizmat evaziga yerdan soliq yig'ish huquqi bilan beriladigan yer- mulk qanday atalgan? A) Ager publicus B) Vaqf C) Allod D) Iqto To'g'ri javob: D) Iqto ✔ 3. Qadimgi Misrda davlat boshqaruvining xususiyati qanday edi? A) Parlamentar respublika va saylanadigan hukumat B) Polis demokratiyasi va xalq yig'ini hukmronligi C) Konfederatsiya va mustaqil nomlar ittifoqi D) Fir'avn timsolidagi mutlaq, ilohiylashtirilgan hokimiyat To'g'ri javob: D) Fir'avn timsolidagi mutlaq, ilohiylashtirilgan hokimiyat ✔ 4. Qonunchilik tashabbusi huquqi deganda nima tushuniladi? A) Qabul qilingan qonunni rasmiy sharhlash va uni amalda tushuntirib berish huquqi B) Qonunni imzolash va uni rasmiy nashrlarda e'lon qilish huquqi C) Qonun loyihasini parlamentga majburiy ko'rib chiqish uchun kiritish huquqi D) Qabul qilingan qonunga veto qo'yish va uni qaytarish huquqi To'g'ri javob: C) Qonun loyihasini parlamentga majburiy ko'rib chiqish uchun kiritish huquqi ✔ 5. Deputatning parlament faoliyati davomida bildirgan fikri va ovozi uchun javobgarlikka tortilmasligi qanday ataladi? A) Deputat indemniteti B) Parlament kvorumi C) Deputat imkoniyati D) Imperativ mandat To'g'ri javob: A) Deputat indemniteti ✔ 6. Fuqarolik protsessida tortishuv prinsipining mohiyati nima? A) Sud o'z tashabbusi bilan ish uchun zarur hamma dalillarni to'playdi va tekshiradi B) Prokuror har bir ishda taraflardan birining manfaatini himoya qiladi C) Taraflar talab va e'tirozlarini dalillar bilan asoslaydi, sud xolis hakam bo'ladi D) Ish taraflarning iltimosiga ko'ra yopiq sud majlisida ko'riladi To'g'ri javob: C) Taraflar talab va e'tirozlarini dalillar bilan asoslaydi, sud xolis hakam bo'ladi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 45 7. Fuqaroviy javobgar kim bo'lishi mumkin? A) Qonunga ko'ra ayblanuvchi yetkazgan zarar uchun mulkiy javob beradigan shaxs B) Jabrlanuvchi, agar u jinoyat sodir etilishiga sabab bo'lgan bo'lsa C) Faqat davlat, jinoyat davlat xizmatchisi tomonidan sodir etilgan bo'lsa D) Faqat ayblanuvchining o'zi, boshqa shaxslar emas To'g'ri javob: A) Qonunga ko'ra ayblanuvchi yetkazgan zarar uchun mulkiy javob beradigan shaxs✔ 8. Ayblanuvchining aybiga iqrorligi qanday holatda ayblov hukmiga asos bo'lishi mumkin? A) Faqat iqror prokuror ishtirokida, video yozuv bilan qayd etilgan bo'lsa B) Faqat iqror yozma shaklda va ayblanuvchi qo'li bilan yozilgan bo'lsa C) Iqror bo'lishning o'zi, boshqa dalillarsiz ham yetarli asos hisoblanadi D) Faqat ishdagi dalillar majmui bilan tasdiqlangan taqdirda To'g'ri javob: D) Faqat ishdagi dalillar majmui bilan tasdiqlangan taqdirda ✔ 9. Saljuqiylar vaziri Nizomulmulkning davlat boshqaruviga oid asari qaysi? A) Qobusnoma (Nasihatnoma) B) Siyosatnoma (Siyar ul-muluk) C) Hidoya (Al-Hidoya fi sharh) D) Temur tuzuklari (Tuzukoti Temuriy) To'g'ri javob: B) Siyosatnoma (Siyar ul-muluk) ✔ 10. Lex flagi (bayroq qonuni) qaysi sohada qo'llaniladi? A) Iste'molchilar huquqlarini himoya qilishda B) Meros munosabatlarida C) Nikoh va oilaviy munosabatlarda D) Dengiz va havo kemalariga oid munosabatlarda To'g'ri javob: D) Dengiz va havo kemalariga oid munosabatlarda ✔ 11. «Yangi holatlar» va «yangi ochilgan holatlar»ning farqi nimada? A) Yangi ochilgan holatlar qaror chiqarilgunga qadar mavjud bo'lgan, yangi holatlar esa qarordan keyin vujudga kelgan holatlar B) Yangi holatlar qaror chiqarilgunga qadar mavjud bo'lgan, yangi ochilgan holatlar esa qarordan keyin vujudga kelgan holatlar C) Yangi holatlar faqat jinoyat ishlariga, yangi ochilgan holatlar esa fuqarolik ishlariga xos D) Ular sinonim tushunchalar bo'lib, bir xil protsessual oqibatlarga olib keladi To'g'ri javob: A) Yangi ochilgan holatlar qaror chiqarilgunga qadar mavjud bo'lgan, yangi holatlar ✔ esa qarordan keyin vujudga kelgan holatlar 12. Sud konstitutsiyaviy nazoratining AQShda shakllanishiga asos bo'lgan mashhur ish qaysi? A) Roe v. Wade B) Brown v. Board of Education C) Marbury v. Madison D) Miranda v. Arizona To'g'ri javob: C) Marbury v. Madison ✔ 13. Jabrlanuvchi deb kim e'tirof etiladi? A) Jinoyat sodir etilganini o'z ko'zi bilan ko'rgan va bu haqda xabar bergan shaxs B) Jinoyatdan ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar ko'rgan va shu haqda qaror chiqarilgan shaxs C) Ayblanuvchining yaqin qarindoshi bo'lib, uning hibsga olinishidan ma'naviy azob chekkan shaxs D) Jinoyat sodir etilishiga ko'maklashgan, ammo o'zi ham zarar ko'rgan shaxs To'g'ri javob: B) Jinoyatdan ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar ko'rgan va shu haqda qaror ✔ chiqarilgan shaxs Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 46 14. Ikkinchi jahon urushidan keyin asosiy harbiy jinoyatchilarni sud qilgan xalqaro tribunal qayerda bo'lib o'tgan? A) Nyurnberg B) Jeneva C) Gaaga D) Versal To'g'ri javob: A) Nyurnberg✔ 15. Dalillarning maqbulligi (dopustimost) nimani anglatadi? A) Muayyan holatlar faqat qonunda ko'rsatilgan isbotlash vositalari bilan tasdiqlanishi mumkinligini B) Dalil taraflar tomonidan e'tirozsiz tan olinganligini C) Dalil ishdagi boshqa dalillar bilan to'liq mos kelishi va ishonchli ekanligini D) Dalil ish uchun ahamiyatli holatlar to'g'risida ma'lumot berishini To'g'ri javob: A) Muayyan holatlar faqat qonunda ko'rsatilgan isbotlash vositalari bilan ✔ tasdiqlanishi mumkinligini 16. Fuqaro ushlangan paytda unga uning huquqlari va ushlash asoslari tushuntirilmadi. Konstitutsiyaning yangi tahririda mustahkamlangan qaysi kafolat buzilgan? A) Ushlanganga huquqlari va ushlash asoslarini tushuntirish («Miranda qoidasi») B) Mulk daxlsizligi va mulkdan mahrum qilinmaslik kafolati C) Yig'ilishlar, mitinglar va namoyishlar o'tkazish erkinligi kafolati D) Shaxsiy ma'lumotlar va yozishmalar sirini himoya qilish kafolati To'g'ri javob: A) Ushlanganga huquqlari va ushlash asoslarini tushuntirish («Miranda qoidasi») ✔ 17. Chingizxon tomonidan joriy etilgan mo'g'ul huquqi yodgorligi qanday nomlanadi? A) Hidoya B) Yasa (Buyuk Yasa) C) Tuzuk D) Yarliq kodeksi To'g'ri javob: B) Yasa (Buyuk Yasa) ✔ 18. Jinoyat ishi bo'yicha dalillar deganda nima tushuniladi? A) Faqat ayblanuvchining tergovchi yoki prokuror huzurida o'z aybiga iqror bo'lganligi to'g'risidagi bayonoti B) Faqat jinoyatni o'z ko'zi bilan ko'rgan guvohlarning sud majlisida bergan og'zaki ko'rsatmalari C) Faqat jinoyat joyidan olib qo'yilgan ashyolar va ular bo'yicha o'tkazilgan ekspertiza natijalari D) Qonunda nazarda tutilgan tartibda olingan, ish uchun ahamiyatli holatlarni aniqlash imkonini beruvchi har qanday faktik ma'lumotlar To'g'ri javob: D) Qonunda nazarda tutilgan tartibda olingan, ish uchun ahamiyatli holatlarni ✔ aniqlash imkonini beruvchi har qanday faktik ma'lumotlar 19. Hukmga qo'yiladigan asosiy talablar qaysilar? A) Tezkorlik va tejamkorlik B) Taraflarning roziligi va kelishuvi C) Qonuniylik, asoslilik va adolatlilik D) Qisqalik, tushunarlilik va ommaboplik To'g'ri javob: C) Qonuniylik, asoslilik va adolatlilik ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 47 20. O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari bo'yicha vakili (ombudsman) institutining asosiy vazifasi qaysi? A) Jinoyat ishlarini qo'zg'atish va tergov qilishni tashkil etish B) Qonunlarni rasmiy sharhlash va ularning konstitutsiyaviyligini aniqlash C) Saylovlar va referendumlarni tayyorlash hamda o'tkazishni ta'minlash D) Inson huquqlariga rioya etilishi ustidan parlament nazoratini ta'minlash To'g'ri javob: D) Inson huquqlariga rioya etilishi ustidan parlament nazoratini ta'minlash✔ 21. Sud hujjatlarini majburiy ijro etish bo'yicha asosiy organ qaysi? A) Majburiy ijro byurosi B) Notariat C) Ichki ishlar organlarining patrul xizmati D) Prokuratura To'g'ri javob: A) Majburiy ijro byurosi ✔ 22. Shaxs ushlab turilganda unga qanday huquqlar darhol tushuntirilishi kerak? A) Faqat sukut saqlash huquqi, boshqa huquqlar tergov oxirida tushuntiriladi B) Faqat qarindoshlariga telefon qilish huquqi C) Ushlash asoslari, himoyachiga ega bo'lish va ko'rsatma berishdan bosh tortish huquqi va boshqalar D) Hech qanday huquq tushuntirilmaydi, ular ayblov e'lon qilinganda tushuntiriladi To'g'ri javob: C) Ushlash asoslari, himoyachiga ega bo'lish va ko'rsatma berishdan bosh tortish ✔ huquqi va boshqalar 23. Movarounnahrda dehqonlar tomonidan hosilning bir qismi sifatida to'lanadigan asosiy yer solig'i qanday atalgan? A) Feod B) Vergeld C) Desyatina D) Xiroj To'g'ri javob: D) Xiroj ✔ 24. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining yuridik kuchi borasida qaysi tasdiq to'g'ri? A) Konstitutsiya faqat uni rivojlantiruvchi qonunlar orqali amal qiladi B) Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega, to'g'ridan-to'g'ri amal qiladi C) Konstitutsiya ratifikatsiya qilingan xalqaro shartnomalardan keyin turadi D) Konstitutsiya faqat davlat organlari uchun majburiy, fuqarolar uchun emas To'g'ri javob: B) Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega, to'g'ridan-to'g'ri amal qiladi ✔ 25. Noto'g'ri javobgarni almashtirish nimani anglatadi? A) Javobgar o'z vakilini boshqa malakali vakil bilan almashtirishi B) Sud da'vogarning roziligi bilan noto'g'ri javobgarni tegishli javobgar bilan almashtirishi C) Sud ishni javobgar yashaydigan joydagi sudga yuborishi D) Javobgar ishga uchinchi shaxs sifatida jalb qilinishi To'g'ri javob: B) Sud da'vogarning roziligi bilan noto'g'ri javobgarni tegishli javobgar bilan ✔ almashtirishi Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 48 26. Hal qiluv qarorining qonuniy kuchga kirishi qanday xususiyatlarni keltirib chiqaradi? A) Qaror taraflar uchun faqat tavsiyaviy ahamiyatga ega bo'lishini B) Qaror bir yil o'tgach avtomatik bekor bo'lishini C) Majburiylik, istisno etuvchanlik, preyudiktsiallik va ijro etiluvchanlikni D) Qarorni chiqargan sud uni istalgan vaqtda o'zgartira olishini To'g'ri javob: C) Majburiylik, istisno etuvchanlik, preyudiktsiallik va ijro etiluvchanlikni✔ 27. Prokuror fuqarolik protsessida qanday shakllarda ishtirok etishi mumkin? A) Faqat ish holatlari bo'yicha guvoh sifatida B) Boshqa shaxslar manfaatida da'vo qo'zg'atish va qonundagi hollarda xulosa berish C) Faqat sud majlisini boshqarish va tartibni ta'minlash uchun D) Faqat maxsus bilim talab qiladigan masalalarda ekspert sifatida To'g'ri javob: B) Boshqa shaxslar manfaatida da'vo qo'zg'atish va qonundagi hollarda xulosa berish ✔ 28. Kiyev Rusining yirik huquq yodgorligi qaysi? A) Sobor ulojeniyesi B) Domostroy C) Sudebnik D) Rus haqiqati To'g'ri javob: D) Rus haqiqati ✔ 29. Konstitutsiyaviy huquq sohasining predmetiga nima kiradi? A) Mehnat shartnomasi tuzish, ish vaqti va mehnatga haq to'lash bilan bog'liq munosabatlar B) Konstitutsiyaviy tuzum asoslari, shaxs maqomi asoslari, davlat tuzilishi va hokimiyat organlari tizimi C) Mulkiy va shaxsiy nomulkiy munosabatlar, shartnomalar va meros bilan bog'liq munosabatlar D) Jinoyat va jazo, jinoiy javobgarlik asoslari va jazoni ijro etish bilan bog'liq munosabatlar To'g'ri javob: B) Konstitutsiyaviy tuzum asoslari, shaxs maqomi asoslari, davlat tuzilishi va ✔ hokimiyat organlari tizimi 30. Movarounnahrda yer egaligining diniy muassasalarga xayriya sifatida berilgan va sotilishi taqiqlangan shakli qanday atalgan? A) Iqto B) Suyurg'ol C) Vaqf D) Mulk-xiroj To'g'ri javob: C) Vaqf ✔ 31. Angliyada shaxsni o'zboshimchalik bilan hibsga olishdan himoya qilgan Habeas Corpus Act qaysi yili qabul qilingan? A) 1215 B) 1701 C) 1628 D) 1679 To'g'ri javob: D) 1679 ✔ 32. Qadimgi Bobil podshosi Hammurapi qonunlarida qaysi jazo prinsipi yaqqol namoyon bo'lgan? A) Jazoning individuallashuvi B) Talion (teng qasos) prinsipi C) Aybsizlik prezumpsiyasi D) Hokimiyatlar bo'linishi To'g'ri javob: B) Talion (teng qasos) prinsipi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 49 33. Fuqaroviy da'vogar kim? A) Jinoyatdan mulkiy zarar ko'rib, uni qoplash talabi bilan da'vo qilgan va shunday deb e'tirof etilgan shaxs B) Jinoyat ishida davlat manfaatlarini himoya qiluvchi prokuror C) Jinoyat ishi bo'yicha guvoh sifatida chaqirilgan va xarajatlari qoplanadigan shaxs D) Ayblanuvchining fuqarolik ishlari bo'yicha vakili sifatida qatnashuvchi advokat To'g'ri javob: A) Jinoyatdan mulkiy zarar ko'rib, uni qoplash talabi bilan da'vo qilgan va shunday ✔ deb e'tirof etilgan shaxs 34. Fuqarolik protsessual muomala layoqati umumiy qoidaga ko'ra qachon to'liq vujudga keladi? A) Fuqaro tug'ilgan paytdan B) Fuqaro 16 yoshga to'lganda C) Fuqaro 14 yoshga to'lganda D) Fuqaro 18 yoshga to'lganda To'g'ri javob: D) Fuqaro 18 yoshga to'lganda ✔ 35. Jinoyat protsessining vazifalariga nima kiradi? A) Faqat jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zarar bo'yicha fuqarolik da'volarini hal qilish B) Jinoyatlarni tez va to'liq ochish, aybdorlarni fosh etish va aybsizni javobgarlikka tortmaslik C) Jarimalar va musodara qilingan mulk hisobiga davlat byudjetiga daromad tushirish D) Ayblanuvchini iloji boricha qattiq jazolash va jabrlanuvchining talablarini so'zsiz bajarish To'g'ri javob: B) Jinoyatlarni tez va to'liq ochish, aybdorlarni fosh etish va aybsizni javobgarlikka ✔ tortmaslik 36. Ish yuritishni to'xtatib turish bilan ish yuritishni tugatishning farqi nimada? A) To'xtatib turish faqat apellyatsiya instansiyasida, tugatish faqat birinchi instansiyada qo'llaniladi B) Tugatish vaqtinchalik bo'lib, holat bartaraf bo'lgach ish davom etadi; to'xtatib turishda esa ish yakunlanadi C) To'xtatib turish vaqtinchalik bo'lib, holat bartaraf bo'lgach ish davom etadi; tugatishda esa ish yakunlanadi D) Ikkalasi ham bir xil oqibatga olib keladi, faqat asoslari ro'yxati bilan farqlanadi To'g'ri javob: C) To'xtatib turish vaqtinchalik bo'lib, holat bartaraf bo'lgach ish davom etadi; ✔ tugatishda esa ish yakunlanadi 37. Qoraqalpog'iston Respublikasining O'zbekiston Respublikasi tarkibidan ajralib chiqish masalasi Konstitutsiyaga ko'ra qanday hal etiladi? A) Oliy Majlis palatalarining qo'shma qarori bilan B) Bunday huquq Konstitutsiyada nazarda tutilmagan C) Qoraqalpog'iston xalqining umumiy referendumi asosida D) Jo'qorg'i Kenges deputatlarining ko'pchilik ovozi bilan To'g'ri javob: C) Qoraqalpog'iston xalqining umumiy referendumi asosida ✔ 38. Ehtiyot choralariga nima kiradi? A) Ish haqidan ushlab qolish, hayfsan va lavozimdan ozod qilish B) Ma'muriy qamoq, ogohlantirish va litsenziyadan mahrum qilish C) Mol-mulkni musodara qilish, jarima va axloq tuzatish ishlari D) Chiqib ketmaslik tilxati, shaxsiy kafillik, garov, uy qamog'i, qamoqqa olish To'g'ri javob: D) Chiqib ketmaslik tilxati, shaxsiy kafillik, garov, uy qamog'i, qamoqqa olish ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 50 39. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga ko'ra Qoraqalpog'iston Respublikasi maqomi qanday? A) Oddiy ma'muriy-hududiy birlik (viloyat) B) Mustaqil davlat (konfederatsiya a'zosi) C) O'zbekiston tarkibidagi muxtor viloyat D) O'zbekiston tarkibidagi suveren respublika To'g'ri javob: D) O'zbekiston tarkibidagi suveren respublika✔ 40. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining yangi tahririga ko'ra shaxs sudning qarorisiz necha soatdan ortiq ushlab turilishi mumkin emas? A) 48 soat B) 24 soat C) 96 soat D) 72 soat To'g'ri javob: A) 48 soat ✔ 41. Fuqarolik protsessual huquq layoqati kimga tegishli? A) Faqat O'zbekiston fuqarolari va rezident yuridik shaxslarga B) Fuqarolik huquq layoqatiga ega hamma fuqarolar va yuridik shaxslarga C) Faqat 18 yoshga to'lgan va muomalaga layoqatli fuqarolarga D) Faqat davlat ro'yxatidan o'tgan yuridik shaxslarga To'g'ri javob: B) Fuqarolik huquq layoqatiga ega hamma fuqarolar va yuridik shaxslarga ✔ 42. Aybsizlik prezumpsiyasining mazmuni nima? A) Gumon qilinuvchi jinoyat ishi qo'zg'atilgan paytdan to oqlanguniga qadar aybdor hisoblanadi B) Ayblanuvchi tergov va sudda o'z aybsizligini dalillar bilan isbotlashi shart C) Shaxsning aybi qonuniy tartibda isbotlanib, kuchga kirgan hukm bilan aniqlanmaguncha u aybsiz hisoblanadi D) Prokurorning ayblov xulosasi shaxsning aybdorligini oldindan tasdiqlovchi hujjat hisoblanadi To'g'ri javob: C) Shaxsning aybi qonuniy tartibda isbotlanib, kuchga kirgan hukm bilan ✔ aniqlanmaguncha u aybsiz hisoblanadi 43. Rim huquqida rimliklar va chet elliklar o'rtasidagi munosabatlarni tartibga solgan huquq tizimi qanday ataladi? A) Ius sacrum B) Ius civile C) Ius honorarium D) Ius gentium To'g'ri javob: D) Ius gentium ✔ 44. O'zbekiston Respublikasida fuqarolar necha yoshdan boshlab saylash huquqiga ega? A) 16 yoshdan B) 21 yoshdan C) 18 yoshdan D) 25 yoshdan To'g'ri javob: C) 18 yoshdan ✔ 45. Turkiston general-gubernatorligining birinchi general-gubernatori kim bo'lgan? A) A. N. Kuropatkin B) K. P. fon Kaufman C) M. D. Skobelev D) M. G. Chernyayev To'g'ri javob: B) K. P. fon Kaufman ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 51 46. Ixtisoslashgan konstitutsiyaviy sud orqali amalga oshiriladigan markazlashgan konstitutsiyaviy nazorat modeli qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Sh. Monteskye B) J. Marshall C) A. Daysi D) G. Kelzen To'g'ri javob: D) G. Kelzen✔ 47. Jinoyat ishini reabilitatsiya qiluvchi asoslar bo'yicha tugatish nimani anglatadi? A) Shaxsning aybi tan olinib, u faqat jazo tayinlashdan ozod qilinishi B) Ishning tergovni davom ettirish uchun boshqa tergov organiga yuborilishi C) Shaxsning aybsiz deb tan olinishi va zararni qoplash huquqi D) Ish yuritishning vaqtincha to'xtatilishi To'g'ri javob: C) Shaxsning aybsiz deb tan olinishi va zararni qoplash huquqi ✔ 48. Shartnomaviy sudlovlilikni qaysi ishlarga nisbatan qo'llab bo'lmaydi? A) Qarz undirish to'g'risidagi ishlarga B) Neustoyka undirish to'g'risidagi ishlarga C) Zararni qoplash to'g'risidagi ishlarga D) Mutlaq sudlovlilikdagi ishlarga To'g'ri javob: D) Mutlaq sudlovlilikdagi ishlarga ✔ 49. Da'vo asosi nima? A) Javobgarning da'voga qarshi bildirgan e'tirozlari B) Da'vo arizasida ko'rsatilgan undiriladigan summa miqdori C) Da'vogar o'z talabini asoslaydigan yuridik faktlar (holatlar) D) Da'vo arizasi shakli va rekvizitlariga qo'yiladigan talablar To'g'ri javob: C) Da'vogar o'z talabini asoslaydigan yuridik faktlar (holatlar) ✔ 50. Himoyachining ishtiroki majburiy bo'lgan ishda gumon qilinuvchi himoyachidan voz kechdi. Bu voz kechish qanday baholanadi? A) U har doim qabul qilinadi va himoyachi ishdan chetlatiladi B) U ishni tugatish uchun asos bo'ladi C) U faqat prokurorning roziligi bilan qabul qilinadi D) U tergovchi yoki sud uchun majburiy emas To'g'ri javob: D) U tergovchi yoki sud uchun majburiy emas ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 52 7-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Budjet jarayonining bosqichlari to'g'ri ketma-ketlikda ko'rsatilgan javob qaysi? A) Hisobotni tasdiqlash, loyihani tuzish, ijro etish, qabul qilish B) Ijro etish, loyihani tuzish, qabul qilish, hisobotni tasdiqlash C) Qabul qilish, loyihani tuzish, ijro etish, hisobotni tasdiqlash D) Tuzish, ko'rib chiqish va qabul qilish, ijro etish, hisobotni tasdiqlash To'g'ri javob: D) Tuzish, ko'rib chiqish va qabul qilish, ijro etish, hisobotni tasdiqlash✔ 2. Davlat xizmatlarini elektron shaklda ko'rsatishga qaratilgan ma'muriy islohot yo'nalishi qanday ataladi? A) Sekvestr B) Privatizatsiya C) Nostrifikatsiya D) Elektron hukumat To'g'ri javob: D) Elektron hukumat ✔ 3. Soliq to'lovchi soliq organining qarori bilan rozi emas. Nizoni hal qilish yo'llari borasida qaysi tasdiq to'g'ri? A) Faqat prokuraturaga murojaat qilish orqali nizolashish mumkin B) Qaror ustidan shikoyat qilib bo'lmaydi, u yakuniy hisoblanadi C) Qarorni yuqori soliq organiga yoki sudga shikoyat qilish mumkin D) Faqat parlament deputatiga murojaat orqali nizolashish mumkin To'g'ri javob: C) Qarorni yuqori soliq organiga yoki sudga shikoyat qilish mumkin ✔ 4. Tugatish ish yuritishida kreditorlar talablari qanday tartibda qanoatlantiriladi? A) Faqat birinchi murojaat qilgan kreditor talabi to'liq qanoatlantiriladi B) Qonunda belgilangan navbatma-navbatlik asosida C) Faqat davlatning soliq talablari qanoatlantiriladi D) Kreditorlarning o'zaro kelishuviga ko'ra istalgan tartibda To'g'ri javob: B) Qonunda belgilangan navbatma-navbatlik asosida ✔ 5. Aksiyadorlarning javobgarligi qanday? A) Jamiyat qarzlari uchun o'z mol-mulki bilan cheklanmagan solidar javob beradi B) Jamiyat qarzlari uchun har doim subsidiar tarzda, butun mulki bilan javob beradi C) Jamiyat majburiyatlari bo'yicha javob bermaydi, zarar tavakkalchiligi aksiyalar qiymati doirasida D) Faqat davlat oldida, soliq qarzlari bo'yicha shaxsan javob beradi To'g'ri javob: C) Jamiyat majburiyatlari bo'yicha javob bermaydi, zarar tavakkalchiligi aksiyalar ✔ qiymati doirasida 6. Yirik bitim nima? A) Faqat davlat organi bilan tuziladigan davlat xaridi bitimi B) Jamiyat tomonidan tuziladigan, summasidan qat'i nazar har qanday tijorat bitimi C) Faqat xorijiy kompaniya bilan tuziladigan va valyutada to'lanadigan bitim D) Qiymati jamiyat aktivlari balans qiymatining qonunda belgilangan ulushidan ortiq bo'lgan mulk bilan bog'liq bitim To'g'ri javob: D) Qiymati jamiyat aktivlari balans qiymatining qonunda belgilangan ulushidan ortiq ✔ bo'lgan mulk bilan bog'liq bitim Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 53 7. O'zbekistonda ma'muriy organlar va mansabdor shaxslarning qarorlari ustidan nizolarni ko'rib chiquvchi ixtisoslashgan sudlar qaysilar? A) Iqtisodiy sudlar B) Hakamlik sudlari C) Ma'muriy sudlar D) Harbiy sudlar To'g'ri javob: C) Ma'muriy sudlar✔ 8. O'zbekistonda jarima miqdorlari odatda qaysi ko'rsatkichga karrali tarzda belgilanadi? A) Bazaviy hisoblash miqdori (BHM) B) Davlat budjeti taqchilligi C) Markaziy bank qayta moliyalash stavkasi D) O'rtacha oylik ish haqi To'g'ri javob: A) Bazaviy hisoblash miqdori (BHM) ✔ 9. Quyidagi shaxslardan qaysilari o'rtasida nikoh tuzishga yo'l qo'yilmaydi? A) Yosh farqi yigirma yildan ortiq bo'lgan shaxslar o'rtasida B) To'g'ri shajara bo'yicha qarindoshlar, tug'ishgan va o'gay aka-uka, opa-singillar o'rtasida C) Avval bir-biri bilan nikohda bo'lib, ajrashgan shaxslar o'rtasida D) Turli davlat fuqaroligiga ega bo'lgan shaxslar o'rtasida To'g'ri javob: B) To'g'ri shajara bo'yicha qarindoshlar, tug'ishgan va o'gay aka-uka, opa-singillar ✔ o'rtasida 10. Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etilgan, lekin u kam ahamiyatli. Vakolatli organ og'zaki izoh bilan cheklandi. Bu qanday asosda mumkin? A) Ishni hakamlik sudiga ko'rib chiqish uchun o'tkazish B) Huquqbuzarni ma'muriy qamoqqa olish va unga jarima solish C) Huquqbuzarlikning kam ahamiyatliligi tufayli ma'muriy javobgarlikdan ozod qilish D) Ishni jinoyat ishi sifatida qayta qo'zg'atish va tergov organiga yuborish majburiyati To'g'ri javob: C) Huquqbuzarlikning kam ahamiyatliligi tufayli ma'muriy javobgarlikdan ozod qilish ✔ 11. Farzandlikka olishning huquqiy oqibati nima? A) Bola farzandlikka oluvchilardan faqat ta'minot olish huquqiga ega bo'ladi, meros huquqi esa vujudga kelmaydi B) Bola o'z biologik ota-onasi bilan hamma huquqiy aloqalarini to'liq saqlab qoladi C) Bola va farzandlikka oluvchilar o'rtasida qon-qarindoshlardagidek huquq va majburiyatlar vujudga keladi D) Farzandlikka oluvchilar bola uchun vasiy maqomini oladi, ota-ona maqomini emas To'g'ri javob: C) Bola va farzandlikka oluvchilar o'rtasida qon-qarindoshlardagidek huquq va ✔ majburiyatlar vujudga keladi 12. Nikoh tuzishning majburiy shartlariga nima kiradi? A) Har ikki tarafning ota-onalaridan notarial tasdiqlangan yozma rozilik olinganligi B) Nikohlanuvchilarning bir millatga va bir diniy e'tiqodga mansubligi C) Nikohlanuvchilarning o'zaro ixtiyoriy roziligi va nikoh yoshiga yetganligi D) Nikohlanuvchilarning mustaqil turar joyga va doimiy daromadga egaligi To'g'ri javob: C) Nikohlanuvchilarning o'zaro ixtiyoriy roziligi va nikoh yoshiga yetganligi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 54 13. Ma'muriy javobgarlikni og'irlashtiruvchi holatga misol qaysi? A) Ixtiyoriy ravishda zararni qoplash B) Huquqbuzarlikni mastlik holatida sodir etish C) Huquqbuzarlikni voyaga yetmagan shaxs sodir etishi D) Huquqbuzarlikni og'ir shaxsiy yoki oilaviy sharoit ta'sirida sodir etish To'g'ri javob: B) Huquqbuzarlikni mastlik holatida sodir etish✔ 14. Oila qonunchiligidan kelib chiqadigan talablarga da'vo muddati umumiy qoidaga ko'ra qanday qo'llaniladi? A) Har qanday talabga uch yillik umumiy da'vo muddati qo'llaniladi B) Da'vo muddati tatbiq etilmaydi, qonunda nazarda tutilgan hollardan tashqari C) Har qanday talabga bir yillik qisqartirilgan da'vo muddati qo'llaniladi D) Har qanday talabga o'n yillik maxsus da'vo muddati qo'llaniladi To'g'ri javob: B) Da'vo muddati tatbiq etilmaydi, qonunda nazarda tutilgan hollardan tashqari ✔ 15. Nikohdan ajratilgan er-xotinning birgalikdagi mulkni bo'lish to'g'risidagi talablariga qanday muddat qo'llaniladi? A) Bir yillik da'vo muddati B) Hech qanday muddat qo'llanilmaydi C) Uch yillik da'vo muddati D) Bir oylik muddat To'g'ri javob: C) Uch yillik da'vo muddati ✔ 16. Dehqon xo'jaligi fermer xo'jaligidan nimasi bilan farq qiladi? A) Faqat yuridik shaxs maqomida, katta yer maydonlarida faoliyat yurituvchi yirik xo'jalik B) Faqat chorvachilik bilan shug'ullanadigan va yer ijarasiga ega bo'lmagan xo'jalik C) Davlat tomonidan tashkil etiladigan va davlat buyurtmasini bajaruvchi korxona D) Asosan oila a'zolari mehnatiga asoslangan, tomorqa yerida faoliyat yurituvchi mayda tovar xo'jaligi To'g'ri javob: D) Asosan oila a'zolari mehnatiga asoslangan, tomorqa yerida faoliyat yurituvchi ✔ mayda tovar xo'jaligi 17. Tadbirkorlik faoliyatida majburiyatni bajarmaganlik uchun javobgarlikning o'ziga xosligi nimada? A) Tadbirkor shartnomaviy majburiyatlarni bajarmaganligi uchun hech qachon javob bermaydi B) Tadbirkor shartnoma buzilganda faqat jinoiy javobgarlikka tortiladi, mulkiy javobgarlik bo'lmaydi C) Tadbirkor aybidan qat'i nazar javob beradi, engib bo'lmaydigan kuch bo'lmasa (boshqacha belgilanmagan bo'lsa) D) Tadbirkor faqat aybi kreditor tomonidan to'liq isbotlangan taqdirdagina javob beradi To'g'ri javob: C) Tadbirkor aybidan qat'i nazar javob beradi, engib bo'lmaydigan kuch bo'lmasa ✔ (boshqacha belgilanmagan bo'lsa) 18. Dividend nima? A) Jamiyat xodimlariga to'lanadigan ish haqi va mukofotlar B) Aksiyadorlarga aksiyalari bo'yicha taqsimlanadigan sof foydaning bir qismi C) Jamiyat olgan bank krediti bo'yicha to'lanadigan foizlar D) Aksiya joylashtirilgandagi uning nominal qiymati To'g'ri javob: B) Aksiyadorlarga aksiyalari bo'yicha taqsimlanadigan sof foydaning bir qismi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 55 19. Bankrotlik ishida qarzdor va kreditorlar o'rtasida kelishuv bitimi tuzishning maqsadi nima? A) Qarzdor rahbarini jinoiy javobgarlikka tortish uchun asos yaratish B) Muddatlarni kechiktirish, bo'lib to'lash yoki qarzni kechirish orqali bankrotlik ishini tugatish C) Kreditorlarning talablari miqdorini neustoyka hisobiga oshirish D) Qarzdorning mol-mulkini kreditorlar foydasiga musodara qilish To'g'ri javob: B) Muddatlarni kechiktirish, bo'lib to'lash yoki qarzni kechirish orqali bankrotlik ✔ ishini tugatish 20. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishlarni ko'rib chiqishga vakolatli organlar faoliyati qanday nomlanadi? A) Qonunchilik tashabbusi B) Ma'muriy yurisdiksiya C) Parlament nazorati D) Konstitutsiyaviy nazorat To'g'ri javob: B) Ma'muriy yurisdiksiya ✔ 21. Muayyan maqsadga yo'naltirilgan, qaytarilmaydigan va foydalanilishi ustidan hisobot beriladigan budjetlararo transfert qanday ataladi? A) Dotatsiya B) Soliq krediti C) Subvensiya D) Budjet ssudasi To'g'ri javob: C) Subvensiya ✔ 22. Ma'muriy organ o'z vakolatidan tashqari chiqib qabul qilgan qaror doktrinada qanday tavsiflanadi? A) Ultra vires (vakolatdan tashqari) hujjat B) Lex specialis (maxsus norma) C) Pacta sunt servanda (shartnomaga sodiqlik) D) Res judicata (hal qilingan ish) To'g'ri javob: A) Ultra vires (vakolatdan tashqari) hujjat ✔ 23. Kompleks tadbirkorlik litsenziyasi (franshiza) shartnomasining predmeti nima? A) Ko'chmas mulkni tadbirkorlik faoliyati uchun uzoq muddatli ijaraga berish B) Haq evaziga mutlaq huquqlar majmuidan (tovar belgisi, tijorat tajribasi va h.k.) foydalanish huquqini berish C) Bankdan tadbirkorlik faoliyatini boshlash uchun imtiyozli kredit olish D) Ishlab chiqarilgan mahsulotni ulgurji xaridorga yetkazib berish va sotish To'g'ri javob: B) Haq evaziga mutlaq huquqlar majmuidan (tovar belgisi, tijorat tajribasi va h.k.) ✔ foydalanish huquqini berish 24. Aksiz solig'i odatda qaysi tovarlarga nisbatan qo'llaniladi? A) Hayotiy muhim dori vositalari va tibbiy buyumlarga B) Asosiy oziq-ovqat mahsulotlariga (non, un) C) Kitoblar, darsliklar va o'quv adabiyotlariga D) Alkogol va tamaki mahsulotlari kabi maxsus tovarlarga To'g'ri javob: D) Alkogol va tamaki mahsulotlari kabi maxsus tovarlarga ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 56 25. Xotin turmush o'rtog'ining familiyasini olgan edi. Nikohdan ajralgach u qanday huquqqa ega? A) U familiyani faqat sud qarori bilan o'zgartirishi mumkin B) U umumiy familiyani saqlab qolishi yoki nikohgacha bo'lgan familiyasini tiklashi mumkin C) U umumiy familiyani faqat sobiq erning roziligi bilan saqlab qolishi mumkin D) U nikohgacha bo'lgan familiyasini majburan tiklashi kerak To'g'ri javob: B) U umumiy familiyani saqlab qolishi yoki nikohgacha bo'lgan familiyasini tiklashi ✔ mumkin 26. Milliylashtirish nima? A) Zarar ko'rib ishlayotgan davlat korxonasini tugatish B) Xususiy mulkni qonun asosida, qiymati va zararlarini qoplagan holda davlat mulkiga o'tkazish C) Davlat mulkini auksion orqali xususiy shaxslarga sotish D) Davlat yerini fermer xo'jaligiga uzoq muddatli ijaraga berish To'g'ri javob: B) Xususiy mulkni qonun asosida, qiymati va zararlarini qoplagan holda davlat ✔ mulkiga o'tkazish 27. Insofsiz raqobatga misol keltiring. A) Tovar narxini ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish hisobiga pasaytirish B) Mahsulotni ommaviy axborot vositalarida haqqoniy reklama qilish C) Yangi hududiy bozorlarga chiqish va filiallar ochish D) Raqobatchining tovar belgisidan ruxsatsiz foydalanish yoki uning tovarini noto'g'ri taqqoslash To'g'ri javob: D) Raqobatchining tovar belgisidan ruxsatsiz foydalanish yoki uning tovarini noto'g'ri ✔ taqqoslash 28. Budjet loyihasini ko'rib chiqish bosqichida moliyaviy hujjatni qabul qilishdan oldin uning asosliligini tekshirish qaysi nazorat turiga kiradi? A) Dastlabki nazorat B) Keyingi nazorat C) Joriy nazorat D) Operativ-qidiruv nazorati To'g'ri javob: A) Dastlabki nazorat ✔ 29. Ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lgan 14 yoshdan 18 yoshgacha bo'lgan voyaga yetmagan ustidan nima belgilanadi? A) Vasiylik B) Patronaj C) Homiylik D) Ishonchli boshqaruv To'g'ri javob: C) Homiylik ✔ 30. Tadbirkorlik subyektlari huquqlarini himoya qilish kafolatlariga nima kiradi? A) Davlat organlarining g'ayriqonuniy aralashuvini taqiqlash va shu tufayli yetkazilgan zararni qoplash B) Faqat davlat korxonalarini himoya qilish va xususiy korxonalarni nazorat qilish C) Tadbirkorlarni hamma soliq va majburiy to'lovlardan butunlay ozod qilish D) Tadbirkorlarning sudga murojaat qilish huquqini cheklab, nizolarni ma'muriy tartibda hal qilish To'g'ri javob: A) Davlat organlarining g'ayriqonuniy aralashuvini taqiqlash va shu tufayli ✔ yetkazilgan zararni qoplash Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 57 31. O'zaro bog'liq shaxslar o'rtasidagi bitimlarda bozor narxlaridan foydalanilishini nazorat qilish qanday nomlanadi? A) Pul emissiyasi ustidan nazorat B) Transfert narxlarni belgilash ustidan nazorat C) Budjet xarajatlarini sekvestr qilish D) Milliy valyutani devalvatsiya qilish To'g'ri javob: B) Transfert narxlarni belgilash ustidan nazorat✔ 32. Tijorat banklari jalb qilingan mablag'larining bir qismini Markaziy bankda saqlashi shart bo'lgan miqdor qanday nomlanadi? A) Ustav kapitali B) Budjet profitsiti C) Dividend fondi D) Majburiy zaxira To'g'ri javob: D) Majburiy zaxira ✔ 33. Ota-onaning voyaga yetmagan bolaga nisbatan huquqlari umumiy qoidaga ko'ra qachon tugaydi? A) Bola o'rta maktabni tamomlab, oliy ta'limga kirganda B) Bola 18 yoshga to'lganda yoki undan oldin to'liq muomala layoqatini olganda C) Bola 16 yoshga to'lib, mehnat faoliyatini boshlaganda D) Bola 14 yoshga to'lib, pasport olganda To'g'ri javob: B) Bola 18 yoshga to'lganda yoki undan oldin to'liq muomala layoqatini olganda ✔ 34. Soliq solishning «hududiylik» prinsipiga ko'ra davlat qanday daromadlarni soliqqa tortadi? A) Uning hududida manbaga ega bo'lgan daromadlarni, kim olishidan qat'i nazar B) Faqat davlat korxonalari va muassasalari daromadlarini C) Faqat chet el korxonalari tomonidan olingan daromadlarni D) Faqat o'z fuqarolarining dunyoning istalgan joyida olgan daromadlarini To'g'ri javob: A) Uning hududida manbaga ega bo'lgan daromadlarni, kim olishidan qat'i nazar ✔ 35. Ota-onalik huquqidan mahrum qilingan shaxs bu huquqlarni tiklashi mumkinmi? A) Faqat bola 18 yoshga to'lgach, uning roziligi bilan B) Faqat prokurorning protesti asosida, qayta ko'rish tartibida C) Hech qachon mumkin emas, mahrum qilish qaytarib bo'lmaydigan chora D) Mumkin, sud tartibida, xulq-atvori o'zgargan va bu bola manfaatlariga mos bo'lsa To'g'ri javob: D) Mumkin, sud tartibida, xulq-atvori o'zgargan va bu bola manfaatlariga mos bo'lsa ✔ 36. Ish beruvchi xodimning ish haqidan daromad solig'ini ushlab qoldi, lekin budjetga o'tkazmadi. Bu holatda soliqni o'tkazmaganlik uchun asosan kim javobgar bo'ladi? A) Soliq organi va uning inspektori B) Ish beruvchiga xizmat ko'rsatuvchi bank C) Soliq agenti sifatida ish beruvchi D) Daromad oluvchi xodimning o'zi To'g'ri javob: C) Soliq agenti sifatida ish beruvchi ✔ 37. Ota-onaning bolaga nisbatan huquq va majburiyatlari qanday prinsipga asoslanadi? A) Bola bilan yashovchining ustunligi B) Onaning ustunligi C) Ota-onaning teng huquqliligi D) Otaning ustunligi To'g'ri javob: C) Ota-onaning teng huquqliligi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 58 38. Soliqni belgilangan muddatda to'lamaganlik uchun har bir kechiktirilgan kun uchun hisoblanadigan summa qanday ataladi? A) Aksiz B) Neustoyka C) Jarima D) Penya To'g'ri javob: D) Penya✔ 39. Soliq qonunchiligiga ko'ra soliqlarni hisoblash, ushlab qolish va budjetga o'tkazish majburiyati yuklatilgan shaxs (masalan, ish beruvchi xodim ish haqidan) qanday ataladi? A) Soliq kafili B) Soliq maslahatchisi C) Soliq agenti D) Soliq to'lovchi To'g'ri javob: C) Soliq agenti ✔ 40. Ma'muriy huquqbuzarlikning jinoyatdan asosiy farqi nimada? A) Ma'muriy huquqbuzarlik aybsiz sodir etiladi B) Ijtimoiy xavflilik darajasining pastligi C) Ma'muriy huquqbuzarlik faqat yuridik shaxslar tomonidan sodir etiladi D) Ma'muriy huquqbuzarlik uchun javobgarlik faqat sud tomonidan belgilanmaydi To'g'ri javob: B) Ijtimoiy xavflilik darajasining pastligi ✔ 41. Ota-onalik huquqidan mahrum qilingan ota keksayib, voyaga yetgan farzandidan aliment talab qildi. Sud qanday qaror qilishi mumkin? A) Ish vasiylik organiga hal qilish uchun yuboriladi B) Aliment ikki baravar oshirilgan miqdorda undiriladi C) Farzand bunday ota-onani ta'minlash majburiyatidan ozod qilinishi mumkin D) Aliment farzandning daromadidan albatta undiriladi To'g'ri javob: C) Farzand bunday ota-onani ta'minlash majburiyatidan ozod qilinishi mumkin ✔ 42. Yakka tartibdagi tadbirkor o'z majburiyatlari bo'yicha qanday javob beradi? A) Faqat davlat tomonidan berilgan kafolat va subsidiyalar doirasida B) Faqat tadbirkorlik uchun maxsus ajratgan va ro'yxatdan o'tkazgan summa doirasida C) Qonunga ko'ra undiruv qaratilishi mumkin bo'lmagan mulkdan tashqari butun mol-mulki bilan D) Hech qanday javob bermaydi, chunki u yuridik shaxs tashkil etmagan To'g'ri javob: C) Qonunga ko'ra undiruv qaratilishi mumkin bo'lmagan mulkdan tashqari butun ✔ mol-mulki bilan 43. Mansabdor shaxs o'z qarindoshiga davlat shartnomasi berilishi to'g'risidagi qarorni qabul qilmoqchi. Qaysi vaziyat yuzaga kelgan? A) Manfaatlar to'qnashuvi B) Ma'muriy ehtiyot chorasi C) Ma'muriy ixtiyoriylik D) Normativ ijodkorlik To'g'ri javob: A) Manfaatlar to'qnashuvi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 59 44. «Jim turish — rozilik alomati» prinsipi ruxsat berish tartib-taomillarida nimani anglatadi? A) Organ belgilangan muddatda javob bermasa, ruxsat berilgan hisoblanadi B) Organ belgilangan muddatda javob bermasa, ariza rad etilgan hisoblanadi C) Organ javob bermasa, ariza to'liq hujjatlar bilan qayta topshiriladi D) Organ javob bermasa, ariza beruvchi albatta sudga murojaat qilishi shart To'g'ri javob: A) Organ belgilangan muddatda javob bermasa, ruxsat berilgan hisoblanadi✔ 45. Ma'muriy qamoq qaysi toifadagi shaxslarga nisbatan qo'llanilmaydi? A) Chet el fuqarolariga B) Voyaga yetmaganlarga C) Takroran huquqbuzarlik sodir etganlarga D) Voyaga yetgan erkaklarga To'g'ri javob: B) Voyaga yetmaganlarga ✔ 46. Budjet klassifikatsiyasining asosiy vazifasi qaysi? A) Daromad va xarajatlarni yagona tizim bo'yicha guruhlash va taqqoslanuvchanligini ta'minlash B) Milliy valyutaning chet el valyutalariga nisbatan rasmiy kursini belgilash C) Har bir turdagi soliq stavkalarini va soliq imtiyozlarini belgilash hamda o'zgartirish D) Tijorat banklariga litsenziyalar berish va ularni bekor qilish tartibini belgilash To'g'ri javob: A) Daromad va xarajatlarni yagona tizim bo'yicha guruhlash va taqqoslanuvchanligini ✔ ta'minlash 47. Nikoh davrida umumiy mablag' hisobiga olingan shaxsiy foydalanish buyumlari (kiyim, poyabzal) umumiy qoidaga ko'ra kimning mulki hisoblanadi? A) Er-xotin bilan birga yashovchi voyaga yetmagan bolalarning mulki B) Har doim er-xotinning birgalikdagi mulki, ular teng ulushda bo'linadi C) Undan foydalangan er yoki xotinning (qimmatbaho buyumlar va zeb-ziynatlardan tashqari) D) Ularni sotib olish uchun pul to'lagan er yoki xotinning mulki To'g'ri javob: C) Undan foydalangan er yoki xotinning (qimmatbaho buyumlar va zeb-ziynatlardan ✔ tashqari) 48. Huquqiy normaning qaysi elementi uni qo'llash shart-sharoitlarini (qachon, qanday holatda amal qilishini) belgilaydi? A) Gipoteza B) Preambula C) Dispozitsiya D) Sanksiya To'g'ri javob: A) Gipoteza ✔ 49. Aliment to'lashi shart bo'lgan ota-onaning daromadi tartibsiz yoki natura shaklida bo'lsa, sud alimentni qanday shaklda belgilashi mumkin? A) Faqat daromadga nisbatan ulush shaklida B) Qat'iy pul summasida C) Aliment bunday holatda belgilanmaydi D) Faqat mol-mulkni bolaga o'tkazish shaklida To'g'ri javob: B) Qat'iy pul summasida ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 60 50. Ma'muriy huquqbuzarlik tarkibida ob'ektiv tomonning majburiy belgisi qaysi? A) Maqsad (ko'zlangan natija) B) Hissiy holat (affekt va boshqalar) C) Motiv (ichki undovchi sabab) D) Qilmish (harakat yoki harakatsizlik) To'g'ri javob: D) Qilmish (harakat yoki harakatsizlik)✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 61 8-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Xalqaro tashkilotning xalqaro huquq sub'ektligi qanday tavsiflanadi? A) Hosilaviy (derivativ) va maxsus (funksional) sub'ektlik B) Asl (suveren) sub'ektlik, davlatlarnikiga teng C) Sub'ektlik umuman mavjud emas D) Cheklanmagan, universal sub'ektlik To'g'ri javob: A) Hosilaviy (derivativ) va maxsus (funksional) sub'ektlik✔ 2. «Pacta sunt servanda» prinsipining mazmuni qaysi? A) Shartnoma vaziyat har qanday o'zgarganda avtomatik ravishda bekor bo'ladi B) Shartnoma faqat ratifikatsiya qilingandan va ro'yxatdan o'tkazilgandan keyin tuzilgan hisoblanadi C) Shartnoma uning ishtirokchisi bo'lmagan uchinchi davlatlar uchun ham majburiydir D) Har bir amaldagi shartnoma uning ishtirokchilari uchun majburiy va vijdonan bajarilishi kerak To'g'ri javob: D) Har bir amaldagi shartnoma uning ishtirokchilari uchun majburiy va vijdonan ✔ bajarilishi kerak 3. Hujum natijasida tinch aholiga yetadigan tasodifiy zarar kutilayotgan aniq harbiy ustunlikdan ortiq bo'lmasligi kerakligi qaysi prinsip? A) Suverenitet prinsipi B) Mutanosiblik prinsipi C) Komplementarlik prinsipi D) O'zarolik prinsipi To'g'ri javob: B) Mutanosiblik prinsipi ✔ 4. INCOTERMS qoidalarining huquqiy tabiati qanday? A) Xalqaro sudning hamma davlatlar uchun majburiy pretsedenti B) Taraflar shartnomada havola qilgandagina qo'llaniladigan savdo atamalari to'plami C) Davlatlar uchun majburiy bo'lgan ratifikatsiya qilingan xalqaro shartnoma D) Har bir davlat parlamenti qabul qilgan milliy qonun To'g'ri javob: B) Taraflar shartnomada havola qilgandagina qo'llaniladigan savdo atamalari ✔ to'plami 5. Mehnatga haq to'lash tizimining asosiy shakllari qaysilar? A) Vaqtbay va ishbay B) Naqd va naqdsiz C) Asosiy va qo'shimcha D) Oylik va yillik To'g'ri javob: A) Vaqtbay va ishbay ✔ 6. Vaziyatning tub o'zgarishi shartnomani bekor qilish asosi bo'lishi mumkinligi haqidagi doktrina qanday nomlanadi? A) Rebus sic stantibus B) Uti possidetis C) Pacta sunt servanda D) Terra nullius To'g'ri javob: A) Rebus sic stantibus ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 62 7. Qochqinlar maqomi to'g'risidagi konvensiya qaysi yili qabul qilingan? A) 1989 B) 1966 C) 1951 D) 1948 To'g'ri javob: C) 1951✔ 8. Xodim nomuayyan muddatli mehnat shartnomasini o'z tashabbusi bilan bekor qilmoqchi. Uning majburiyati nima? A) Bo'shash uchun sudga ariza bilan murojaat qilish B) Ish beruvchidan bo'shashga yozma ruxsat olish C) Ish beruvchini qonunda belgilangan muddatda yozma ogohlantirish D) Ish beruvchiga kompensatsiya to'lash To'g'ri javob: C) Ish beruvchini qonunda belgilangan muddatda yozma ogohlantirish ✔ 9. Boshqa ishga o'tkazish bilan ko'chirishning farqi nimada? A) O'tkazish xodimning roziligisiz har doim mumkin, ko'chirish esa faqat sud qarori bilan amalga oshiriladi B) Ko'chirish faqat boshqa shaharga yuborishni, o'tkazish esa faqat lavozimni oshirishni anglatadi C) O'tkazishda mehnat funksiyasi yoki muhim shartlar o'zgaradi, ko'chirishda esa mehnat funksiyasi saqlanib, ish joyi o'zgaradi D) O'tkazish va ko'chirish bir xil ma'noni anglatadi, ikkalasi uchun ham xodimning roziligi talab qilinmaydi To'g'ri javob: C) O'tkazishda mehnat funksiyasi yoki muhim shartlar o'zgaradi, ko'chirishda esa ✔ mehnat funksiyasi saqlanib, ish joyi o'zgaradi 10. Fuqaro uyi yaqinidagi korxona havoni ifloslantirayotgani va bu uning sog'lig'iga zarar yetkazayotgani haqida da'vo qo'zg'atdi. Uning qaysi talablari ekologik huquq nuqtai nazaridan asosli bo'lishi mumkin? A) Zararli faoliyatni to'xtatish yoki cheklash va sog'liqqa yetkazilgan zararni qoplash B) Korxona to'laydigan soliqlarni unga o'tkazishni talab qilish C) Korxonani bozor narxidan ancha past narxda o'ziga sotishni sud orqali talab qilish D) Korxona egasini jinoiy tartibda qamoqqa olishni talab qilish To'g'ri javob: A) Zararli faoliyatni to'xtatish yoki cheklash va sog'liqqa yetkazilgan zararni qoplash ✔ 11. Tabiatdan umumiy foydalanish bilan maxsus foydalanishning asosiy farqi nimada? A) Maxsus foydalanish har doim bepul, umumiy foydalanish esa har doim pullik amalga oshiriladi B) Umumiy foydalanish ruxsatnomasiz, maxsus foydalanish esa ruxsatnoma (litsenziya, limit) asosida C) Farqi yo'q, ikkala atama ham ruxsatnoma asosidagi foydalanishni anglatadi D) Umumiy foydalanish faqat yuridik shaxslarga, maxsus foydalanish faqat fuqarolarga ruxsat etiladi To'g'ri javob: B) Umumiy foydalanish ruxsatnomasiz, maxsus foydalanish esa ruxsatnoma ✔ (litsenziya, limit) asosida 12. Xalqaro jinoyat sudining milliy sudlarga nisbatan qaysi prinsip asosida faoliyat yuritishi Rim Statutida belgilangan? A) Universal yurisdiksiya prinsipi B) Komplementarlik (to'ldiruvchilik) prinsipi C) Ustuvorlik (milliy sudlardan ustunlik) prinsipi D) Ekstraterritorial yurisdiksiya prinsipi To'g'ri javob: B) Komplementarlik (to'ldiruvchilik) prinsipi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 63 13. Xalqaro tovar oldi-sotdisi shartnomalari to'g'risidagi BMT konvensiyasi qaysi yil qabul qilingan va qanday nomlanadi? A) 1958-yil, Nyu-York konvensiyasi B) 1993-yil, Minsk konvensiyasi C) 1980-yil, Vena konvensiyasi D) 1965-yil, Vashington konvensiyasi To'g'ri javob: C) 1980-yil, Vena konvensiyasi✔ 14. Ommaviy tartib haqidagi izohning mazmuni nima? A) Jamoat tashkilotlari qarorlari chet el huquqi normalaridan ustun turadi va birinchi navbatda qo'llaniladi B) Chet el huquqi kollizion norma ko'rsatgan bo'lsa, oqibatlaridan qat'i nazar har doim qo'llaniladi C) Chet el huquqi normasini qo'llash sud davlati huquq tartiboti asoslariga zid bo'lsa, u qo'llanilmaydi D) Chet el elementli munosabatlarga faqat xalqaro shartnomalar qo'llaniladi, milliy huquq emas To'g'ri javob: C) Chet el huquqi normasini qo'llash sud davlati huquq tartiboti asoslariga zid bo'lsa, ✔ u qo'llanilmaydi 15. Xususiy-huquqiy munosabatdagi «chet el elementi» qanday shakllarda namoyon bo'ladi? A) Subyekt, obyekt yoki yuridik faktning chet el bilan bog'liqligi B) Faqat shartnoma matni chet tilida tuzilganligi shaklida C) Faqat to'lov chet el valyutasida amalga oshirilishi shaklida D) Faqat munosabat ishtirokchilaridan biri chet el fuqarosi bo'lishi shaklida To'g'ri javob: A) Subyekt, obyekt yoki yuridik faktning chet el bilan bog'liqligi ✔ 16. O'zbekiston mehnat qonunchiligiga ko'ra normal ish vaqtining davomiyligi haftasiga qancha soatdan oshmasligi kerak? A) 44 soat B) 36 soat C) 40 soat D) 48 soat To'g'ri javob: C) 40 soat ✔ 17. Individual mehnat nizolari qaysi organlarda ko'riladi? A) Faqat mahalla fuqarolar yig'inida B) Faqat prokuratura organlarida C) Faqat hakamlik sudida D) Mehnat nizolari komissiyasida va sudda To'g'ri javob: D) Mehnat nizolari komissiyasida va sudda ✔ 18. Ish beruvchi xodimni mast holatda ishga kelgani uchun ishdan chetlatdi. Ishdan chetlatish davrida ish haqi qanday bo'ladi? A) Umumiy qoidaga ko'ra to'lanmaydi B) To'liq to'lanadi C) Yarmi to'lanadi D) Kasaba uyushmasi to'laydi To'g'ri javob: A) Umumiy qoidaga ko'ra to'lanmaydi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 64 19. Fuqaroligi bo'lmagan shaxsning shaxsiy qonuni odatda qanday aniqlanadi? A) U tug'ilgan davlat huquqi bo'yicha B) Nizo ko'rilayotgan sud davlati huquqi bo'yicha C) U doimiy yashaydigan davlat huquqi bo'yicha D) BMT Qochqinlar ishi bo'yicha komissarligi qarori bo'yicha To'g'ri javob: C) U doimiy yashaydigan davlat huquqi bo'yicha✔ 20. Xodim mehnat vazifalarini bajarish paytida uchinchi shaxsga zarar yetkazdi. Jabrlanuvchi oldida kim javob beradi? A) Xodim a'zo bo'lgan kasaba uyushmasi tashkiloti B) Ish beruvchi hududidagi mehnat inspeksiyasi C) Ish beruvchi (keyin u xodimga regress talabi qo'yishi mumkin) D) Faqat zarar yetkazgan xodimning o'zi, o'z mol-mulki bilan To'g'ri javob: C) Ish beruvchi (keyin u xodimga regress talabi qo'yishi mumkin) ✔ 21. Davlatning xalqaro shartnomadan qonuniy tartibda bir tomonlama chiqishi qanday ataladi? A) Akkreditatsiya B) Annulyatsiya C) Denonsatsiya D) Ratifikatsiya To'g'ri javob: C) Denonsatsiya ✔ 22. Quyidagilardan qaysi biri mehnat huquqining prinsipi hisoblanmaydi? A) Ish beruvchining xodim ustidan cheklanmagan hokimiyati B) Majburiy mehnatni taqiqlash C) Mehnat huquqlarini himoya qilishni ta'minlash D) Mehnat sohasida kamsitishni taqiqlash To'g'ri javob: A) Ish beruvchining xodim ustidan cheklanmagan hokimiyati ✔ 23. Mehnat vazifalarini bajarish bilan bog'liq holda xodimning sog'lig'iga zarar yetkazilsa, ish beruvchi qanday javobgarlikka ega? A) Faqat kasaba uyushmasi bilan birgalikda teng ulushda javob beradi B) Qonunchilikka muvofiq zararni qoplash majburiyatiga ega C) Hech qanday javobgar emas, zararni faqat davlat ijtimoiy sug'urtasi qoplaydi D) Faqat xodimning aybi yo'qligi sud tomonidan isbotlansa javob beradi To'g'ri javob: B) Qonunchilikka muvofiq zararni qoplash majburiyatiga ega ✔ 24. BMT Xavfsizlik Kengashida muhim (protsedura bo'lmagan) masala bo'yicha bir doimiy a'zo qarshi ovoz berdi, qolganlarning hammasi «tarafdor». Qaror qabul qilinadimi? A) Yo'q, doimiy a'zoning qarshi ovozi veto hisoblanadi B) Ha, ko'pchilik ovoz yetarli bo'lgani uchun qabul qilinadi C) Ha, agar BMT Bosh kotibi qarorga rozilik bildirsa D) Ha, agar keyinchalik Bosh Assambleya uni tasdiqlasa To'g'ri javob: A) Yo'q, doimiy a'zoning qarshi ovozi veto hisoblanadi ✔ 25. 1992-yilgi Rio-de-Janeyro konferensiyasida imzolash uchun ochilgan konvensiyalar qaysilar? A) Xavfli chiqindilar bo'yicha Bazel va kimyoviy moddalar bo'yicha Rotterdam konvensiyalari B) Kioto protokoli va Parij kelishuvi (iqlim bo'yicha majburiyatlar) C) Yovvoyi fauna savdosi to'g'risidagi konvensiya (CITES) va Ramsar konvensiyasi D) Iqlim o'zgarishi bo'yicha BMT doiraviy konvensiyasi va Biologik xilma-xillik konvensiyasi To'g'ri javob: D) Iqlim o'zgarishi bo'yicha BMT doiraviy konvensiyasi va Biologik xilma-xillik ✔ konvensiyasi Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 65 26. Mehnat sohasida kamsitish deganda nima tushuniladi? A) Ishning xususiyatidan kelib chiqadigan malaka va tajriba talablariga asoslangan farqlash B) Ishchanlik sifatlariga bog'liq bo'lmagan holatlar (jinsi, millati, dini va h.k.) bo'yicha huquqlarni cheklash C) Voyaga yetmaganlar va homilador ayollar uchun alohida himoya choralarini qo'llash D) Og'ir mehnat sharoitida ishlaydiganlarga qonunda qo'shimcha kafolatlar berish To'g'ri javob: B) Ishchanlik sifatlariga bog'liq bo'lmagan holatlar (jinsi, millati, dini va h.k.) bo'yicha ✔ huquqlarni cheklash 27. Ozon qatlamini yemiruvchi moddalar bo'yicha Monreal protokoli qaysi yili qabul qilingan? A) 1987 B) 1992 C) 1985 D) 1997 To'g'ri javob: A) 1987 ✔ 28. Ko'chib yuruvchi yovvoyi hayvon turlarini muhofaza qilish to'g'risidagi konvensiya qaysi? A) CITES (1973) B) Bonn konvensiyasi (1979) C) Ramsar konvensiyasi (1971) D) Vena konvensiyasi (1985) To'g'ri javob: B) Bonn konvensiyasi (1979) ✔ 29. Xalqaro nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish vositasi bo'lmagan javob qaysi? A) Vositachilik B) Muzokaralar C) Harbiy blokada D) Arbitraj To'g'ri javob: C) Harbiy blokada ✔ 30. Alohida qo'llanuvchi imperativ normalar xalqaro xususiy huquqda qanday ahamiyatga ega? A) Ular kollizion norma chet el huquqini ko'rsatgan bo'lsa, hech qachon qo'llanilmaydi B) Ular faqat chet el elementi bo'lmagan ichki munosabatlarga qo'llaniladi C) Ular faqat taraflar shartnomada ularga havola qilgandagina qo'llaniladi D) Ular qo'llanilishi lozim bo'lgan chet el huquqidan qat'i nazar munosabatni tartibga soladi To'g'ri javob: D) Ular qo'llanilishi lozim bo'lgan chet el huquqidan qat'i nazar munosabatni tartibga ✔ soladi 31. Ish haqidan ushlab qolishlar umumiy qoidaga ko'ra qanday asosda amalga oshiriladi? A) Faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda B) Kasaba uyushmasining qarori bilan C) Ish beruvchi va bank kelishuvi bilan D) Ish beruvchining istalgan buyrug'i bilan To'g'ri javob: A) Faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda ✔ 32. Xalqaro fuqarolik protsessida «xalqaro sudlovlilik» nima? A) Taraflar kelishuvi bilan xalqaro tijorat arbitrajini tashkil etish B) Milliy sud qarorini xalqaro tashkilotga tasdiqlash uchun yuborish C) Xalqaro elementli ishni qaysi davlat sudi ko'rishga vakolatli ekanligini belgilash D) Ishni BMT Xalqaro sudiga ko'rib chiqish uchun yuborish tartibi To'g'ri javob: C) Xalqaro elementli ishni qaysi davlat sudi ko'rishga vakolatli ekanligini belgilash ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 66 33. «Avlodlararo adolat» prinsipi ekologiya huquqida nimani anglatadi? A) Soliq yukini turli avlodlar o'rtasida teng taqsimlash prinsipi B) Faqat keksa avlod vakillarining ijtimoiy va mulkiy huquqlarini alohida himoya qilish talabi C) Hozirgi avlod resurslardan kelajak avlodlar manfaatlarini hisobga olib foydalanishi kerak D) Meros mulkini avlodlar o'rtasida teng ulushlarda taqsimlash qoidasi To'g'ri javob: C) Hozirgi avlod resurslardan kelajak avlodlar manfaatlarini hisobga olib foydalanishi ✔ kerak 34. Muhofaza etiladigan tabiiy hududda turistik mehmonxona qurish uchun ruxsat so'raldi. Bunday hududda faoliyatga ruxsat berishda asosiy mezon nima bo'lishi kerak? A) Hududning muhofaza rejimiga va ekologik ekspertiza xulosasiga muvofiqligi B) Faqat yaratiladigan yangi ish o'rinlari soni C) Faqat qurilish ishlarining tezligi va muddati D) Faqat kiritilayotgan investitsiyalar hajmi, manbasi va qoplanish muddati To'g'ri javob: A) Hududning muhofaza rejimiga va ekologik ekspertiza xulosasiga muvofiqligi ✔ 35. O'zbekiston Respublikasi Prezidenti qanday turdagi hujjatlar chiqaradi? A) Qonunlar va kodekslar B) Farmonlar, qarorlar va farmoyishlar C) Buyruqlar va ko'rsatmalar D) Hukmlar va ajrimlar To'g'ri javob: B) Farmonlar, qarorlar va farmoyishlar ✔ 36. Quyidagi holatlardan qaysi birida xodim to'liq moddiy javobgar bo'ladi? A) U bilan to'liq moddiy javobgarlik to'g'risida yozma shartnoma tuzilgan va topshirilgan qimmatliklar yetishmasa B) Zarar engib bo'lmaydigan kuch yoki tabiiy ofat tufayli yetkazilganda C) Normal ishlab chiqarish-xo'jalik tavakkalchiligi natijasida zarar yetkazilganda D) Xodim ehtiyotsizlik bilan uskunani buzganda, boshqa maxsus holatlar bo'lmasa To'g'ri javob: A) U bilan to'liq moddiy javobgarlik to'g'risida yozma shartnoma tuzilgan va ✔ topshirilgan qimmatliklar yetishmasa 37. 1980-yilgi Vena konvensiyasi (CISG) qaysi shartnomalarga tatbiq etilmaydi? A) Xom ashyo va qishloq xo'jaligi mahsulotlarining xalqaro oldi-sotdisiga B) Shaxsiy, oilaviy yoki uy-ro'zg'or ehtiyojlari uchun tovar sotib olishga C) Turli davlatlarda tijorat korxonalari bo'lgan taraflar o'rtasidagi tovar oldi-sotdisiga D) Sanoat uskunalari va dastgohlarning xalqaro oldi-sotdisiga To'g'ri javob: B) Shaxsiy, oilaviy yoki uy-ro'zg'or ehtiyojlari uchun tovar sotib olishga ✔ 38. BMT Xalqaro Sudining maslahat xulosasini so'rash huquqiga kimlar ega? A) BMT Bosh Assambleyasi, Xavfsizlik Kengashi, vakolat berilgan boshqa organlar va muassasalar B) Faqat xalqaro nodavlat tashkilotlar va transmilliy korporatsiyalar C) Faqat huquqi buzilgan jismoniy shaxslar va ularning advokatlari D) Har qanday BMT a'zosi bo'lgan davlat bevosita o'z nomidan, Bosh Assambleya ruxsatisiz To'g'ri javob: A) BMT Bosh Assambleyasi, Xavfsizlik Kengashi, vakolat berilgan boshqa organlar va ✔ muassasalar Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 67 39. Davlat ekologik ekspertizasining asosiy maqsadi qaysi? A) Korxonaning soliq va boshqa majburiy to'lovlarni o'z vaqtida to'laganligini tekshirish B) Korxonadagi mehnat sharoitlari va mehnat xavfsizligi qoidalariga rioya etilishini tekshirish C) Rejalashtirilgan faoliyatning ekologik talablarga muvofiqligini oldindan aniqlash va unga yo'l qo'yish mumkinligini baholash D) Ishlab chiqarilgan mahsulot sifatini texnik reglamentlar va standartlarga muvofiqligi bo'yicha majburiy sertifikatlash To'g'ri javob: C) Rejalashtirilgan faoliyatning ekologik talablarga muvofiqligini oldindan aniqlash va✔ unga yo'l qo'yish mumkinligini baholash 40. Yer fondining toifalarga bo'linishi qaysi asosiy mezonga ko'ra amalga oshiriladi? A) Yerlarning asosiy (maqsadli) foydalanish yo'nalishiga ko'ra B) Yerlarning bozor qiymati va kadastr bahosiga ko'ra C) Yer egasining fuqaroligi va huquqiy maqomiga ko'ra D) Yerning dengiz sathidan balandligi va relyefiga ko'ra To'g'ri javob: A) Yerlarning asosiy (maqsadli) foydalanish yo'nalishiga ko'ra ✔ 41. Shartnomalar huquqi to'g'risidagi Vena konvensiyasi qaysi yili qabul qilingan? A) 1961 B) 1945 C) 1982 D) 1969 To'g'ri javob: D) 1969 ✔ 42. Taraflar huquqni tanlamagan bo'lsa, oldi-sotdi shartnomasiga MDH davlatlari, shu jumladan O'zbekiston qonunchiligida qabul qilingan yondashuvga ko'ra qaysi davlat huquqi qo'llaniladi? A) Shartnoma imzolangan davlat huquqi, taraflar joylashuvidan qat'i nazar B) Sotuvchi ta'sis etilgan, yashaydigan yoki asosiy faoliyat joyi bo'lgan davlat huquqi C) Nizo ko'rilayotgan sud davlati huquqi, har qanday holatda D) Xaridor ta'sis etilgan, yashaydigan yoki asosiy faoliyat joyi bo'lgan davlat huquqi To'g'ri javob: B) Sotuvchi ta'sis etilgan, yashaydigan yoki asosiy faoliyat joyi bo'lgan davlat huquqi ✔ 43. Noqonuniy bo'shatilgan xodim qonunda nazarda tutilgan hollarda ishga tiklanish o'rniga nimani talab qilishi mumkin? A) Bo'shatish asosi ifodasini o'zgartirish va kompensatsiya to'lash B) Ish beruvchi faoliyatini to'xtatib qo'yish C) Ish beruvchi rahbarini lavozimidan ozod qilish D) Ish beruvchining mol-mulkini musodara qilish To'g'ri javob: A) Bo'shatish asosi ifodasini o'zgartirish va kompensatsiya to'lash ✔ 44. Ekologik huquqlar qatoriga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) Vijdon va diniy e'tiqod erkinligi huquqi B) Har yili haq to'lanadigan mehnat ta'tiliga chiqish va dam olish huquqi C) Davlat organlariga saylash va saylanish huquqi D) Qulay atrof-muhitga va uning holati haqida ishonchli axborotga bo'lgan huquq To'g'ri javob: D) Qulay atrof-muhitga va uning holati haqida ishonchli axborotga bo'lgan huquq ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 68 45. BMT Xavfsizlik Kengashining doimiy a'zolari to'g'ri ko'rsatilgan javob qaysi? A) AQSh, Germaniya, Yaponiya, Rossiya, Xitoy B) AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya, Rossiya, Xitoy C) AQSh, Xitoy, Braziliya, Rossiya, Fransiya D) AQSh, Buyuk Britaniya, Hindiston, Rossiya, Fransiya To'g'ri javob: B) AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya, Rossiya, Xitoy✔ 46. Ekologik huquqbuzarlik uchun jinoiy javobgarlik qachon kelib chiqadi? A) Faqat qoidabuzarlik davlat korxonasi tomonidan sodir etilganda B) Har qanday, hatto eng kichik ekologik qoidabuzarlik uchun ham, oqibatidan qat'i nazar C) Faqat qoidabuzarlikni chet el fuqarolari sodir etgan taqdirda D) Qilmish jinoyat qonunida nazarda tutilgan va yuqori ijtimoiy xavfli bo'lsa To'g'ri javob: D) Qilmish jinoyat qonunida nazarda tutilgan va yuqori ijtimoiy xavfli bo'lsa ✔ 47. Lex mercatoria nima? A) Rim xususiy huquqidagi oila va meros munosabatlarini tartibga soluvchi qoidalar B) Davlatlar o'rtasida tuzilgan va ratifikatsiya qilingan savdo shartnomalari majmui C) Muayyan davlatning tijorat munosabatlarini tartibga soluvchi milliy kodeksi D) Xalqaro savdoning nodavlat tartibga soluvchilari (odatlar, prinsiplar, amaliyot) majmui To'g'ri javob: D) Xalqaro savdoning nodavlat tartibga soluvchilari (odatlar, prinsiplar, amaliyot) ✔ majmui 48. Unifikatsiyalangan moddiy-huquqiy normalarning kollizion normalardan farqi nimada? A) Moddiy-huquqiy normalar faqat jinoyat huquqida, kollizion normalar esa faqat fuqarolik huquqida qo'llaniladi B) Moddiy normalar munosabatni bevosita tartibga soladi, kollizion normalar esa qo'llaniladigan huquqni ko'rsatadi C) Ular sinonim bo'lib, ikkalasi ham faqat milliy qonunchilikda mavjud D) Kollizion normalar munosabatni bevosita tartibga soladi, moddiy normalar esa qo'llaniladigan huquqni ko'rsatadi To'g'ri javob: B) Moddiy normalar munosabatni bevosita tartibga soladi, kollizion normalar esa ✔ qo'llaniladigan huquqni ko'rsatadi 49. Atrof-muhit holatini kuzatish, baholash va prognoz qilish tizimi qanday ataladi? A) Ekologik monitoring B) Ekologik sertifikatsiya C) Ekologik audit D) Ekologik ekspertiza To'g'ri javob: A) Ekologik monitoring ✔ 50. «Xarakterli ijro» konsepsiyasi nimani anglatadi? A) Faqat shartnoma bo'yicha pul to'lovchi taraf huquqini qo'llash B) Har doim tegishli xalqaro shartnoma normalarini qo'llash C) Sud o'z xohishiga ko'ra tanlagan huquqni qo'llash D) Shartnoma mohiyatini belgilovchi ijroni amalga oshiruvchi taraf huquqini qo'llash To'g'ri javob: D) Shartnoma mohiyatini belgilovchi ijroni amalga oshiruvchi taraf huquqini qo'llash ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 69 9-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Mehnat sohasidagi asosiy prinsiplar va huquqlar to'g'risidagi XMT deklaratsiyasiga (1998) qaysi prinsip kiradi? A) Majburiy mehnatning har qanday shaklini yo'q qilish B) Kasaba uyushmalarini taqiqlash C) Eng kam ish haqini xalqaro miqdorda belgilash D) Ish vaqtini 30 soat qilib belgilash To'g'ri javob: A) Majburiy mehnatning har qanday shaklini yo'q qilish✔ 2. Huquqni sohalarga ajratishning asosiy mezonlari qaysilar? A) Qabul qiluvchi organ va sana B) Tartibga solish predmeti va metodi C) Hujjatning nomi va shakli D) Sanksiya turi va hajmi To'g'ri javob: B) Tartibga solish predmeti va metodi ✔ 3. Normativ-huquqiy hujjatlarni mazmunini o'zgartirmasdan, ma'lum tartibda to'plamlarga birlashtirish qanday tizimlashtirish turi? A) Kodifikatsiya B) Konsolidatsiya C) Inkorporatsiya D) Unifikatsiya To'g'ri javob: C) Inkorporatsiya ✔ 4. Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiyaning bolalarga oid barcha harakatlarda asosiy e'tibor qaratilishi kerak bo'lgan markaziy prinsipi qaysi? A) Ota-onalar ustuvorligi prinsipi B) Diniy tarbiya prinsipi C) Davlat manfaatlari ustuvorligi prinsipi D) Bolaning eng yaxshi manfaatlari prinsipi To'g'ri javob: D) Bolaning eng yaxshi manfaatlari prinsipi ✔ 5. «Xalqaro inson huquqlari billi» qaysi hujjatlarni o'z ichiga oladi? A) Jeneva konvensiyalari va ularga 1977-yilgi qo'shimcha protokollar B) BMT Ustavi, Xalqaro Sud Statuti va Bosh Assambleyaning asosiy rezolyutsiyalari C) Yevropa inson huquqlari konvensiyasi va Yevropa ijtimoiy xartiyasi D) Umumjahon deklaratsiya, ikki xalqaro pakt va ularning fakultativ protokollari To'g'ri javob: D) Umumjahon deklaratsiya, ikki xalqaro pakt va ularning fakultativ protokollari ✔ 6. Kuchli ruhiy hayajonlanish holatida qasddan odam o'ldirish qanday baholanadi? A) Yengillashtiruvchi holatlarda sodir etilgan alohida tarkib sifatida B) Og'irlashtiruvchi holatlarda qasddan odam o'ldirish sifatida C) Jinoyat emas, chunki shaxs o'zini boshqara olmagan D) Ehtiyotsizlik oqibatida odam o'ldirish sifatida To'g'ri javob: A) Yengillashtiruvchi holatlarda sodir etilgan alohida tarkib sifatida ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 70 7. Jinoiy jazoning maqsadlari qaysilar? A) Faqat mahkumga jismoniy va ma'naviy azob berish orqali uni jazolash B) Mahkumni tuzatish hamda yangi jinoyatlar sodir etilishining oldini olish C) Jabrlanuvchi va uning qarindoshlari uchun qasos olish D) Davlat byudjetini jarimalar va musodara hisobiga to'ldirish To'g'ri javob: B) Mahkumni tuzatish hamda yangi jinoyatlar sodir etilishining oldini olish✔ 8. «Muomala layoqati» tushunchasining mazmuni nima? A) Sudda da'vogar yoki javobgar sifatida ishtirok etish qobiliyati B) O'z harakatlari bilan huquqlarni olish, amalga oshirish va burchlarni bajarish qobiliyati C) Mol-mulkka egalik qilish va undan foydalanishning umumiy imkoniyati D) Fuqarolik huquqlariga ega bo'lish va burchlarni zimmasiga olish qobiliyati To'g'ri javob: B) O'z harakatlari bilan huquqlarni olish, amalga oshirish va burchlarni bajarish ✔ qobiliyati 9. Fuqaroning huquq layoqati qachon vujudga keladi? A) U tug'ilgan paytdan boshlab B) U fuqarolik pasportini olgan paytdan boshlab C) Uning tug'ilishi FHDYo organida qayd etilgan paytdan D) U 18 yoshga to'lgan paytdan boshlab To'g'ri javob: A) U tug'ilgan paytdan boshlab ✔ 10. Ommaviy huquq va xususiy huquqqa bo'linishni manfaat mezoni orqali ifodalagan Rim yuristi kim? A) Tsitseron B) Papinian C) Ulpian D) Gay To'g'ri javob: C) Ulpian ✔ 11. Huquqiy davlatning asosiy belgisi qaysi? A) Sud hokimiyatining ijro hokimiyatiga bo'ysunishi va hisobot berishi B) Yagona partiyaning davlat va jamiyat ustidan hukmronligi C) Davlat boshlig'ining qonun bilan cheklanmagan keng vakolatlari D) Qonunning ustunligi va davlatning o'zi ham huquq bilan bog'langanligi To'g'ri javob: D) Qonunning ustunligi va davlatning o'zi ham huquq bilan bog'langanligi ✔ 12. Fuqaroning sha'ni, qadr-qimmati va ishchanlik obro'sini sud tartibida himoya qilish uchun qanday shart talab qilinadi? A) Ma'lumot faqat bosma ommaviy axborot vositasida tarqatilgan bo'lishi B) Ma'lumotni tarqatgan shaxs davlat xizmatchisi bo'lishi C) Tarqatilgan ma'lumot obro'ga putur yetkazuvchi va haqiqatga to'g'ri kelmasligi D) Tarqatilgan ma'lumot haqoratli so'zlar bilan ifodalangan bo'lishi To'g'ri javob: C) Tarqatilgan ma'lumot obro'ga putur yetkazuvchi va haqiqatga to'g'ri kelmasligi ✔ 13. A. o'g'irlik qilish uchun qo'shnining uyiga kirdi, lekin qo'riqlash signalizatsiyasi chalinganidan qo'rqib, hech narsa olmay qochib ketdi. Bu holat qanday baholanadi? A) Jinoyat tarkibi yo'q B) Tugallangan o'g'irlik C) Ixtiyoriy qaytish D) O'g'irlikka suiqasd To'g'ri javob: D) O'g'irlikka suiqasd ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 71 14. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1966-yil 16-dekabr B) 1950-yil 4-noyabr C) 1945-yil 24-oktabr D) 1948-yil 10-dekabr To'g'ri javob: D) 1948-yil 10-dekabr✔ 15. Quyidagilardan qaysi biri fuqarolik huquqlari obyekti hisoblanmaydi? A) Ishlar va xizmatlar B) Intellektual faoliyat natijalari C) Fuqaroning huquq layoqati D) Ashyolar, shu jumladan pul va qimmatli qog'ozlar To'g'ri javob: C) Fuqaroning huquq layoqati ✔ 16. O'zbekiston Respublikasida inson huquqlari bo'yicha parlament vakili (ombudsman) instituti qaysi yili ta'sis etilgan? A) 1995 B) 2017 C) 2000 D) 1992 To'g'ri javob: A) 1995 ✔ 17. Muomala layoqati deganda nima tushuniladi? A) O'z harakatlari bilan huquqlarga ega bo'lish, ularni amalga oshirish va majburiyatlarni bajarish qobiliyati B) Faqat tadbirkorlik faoliyati bilan shug'ullanish va yuridik shaxs tashkil etish uchun berilgan huquq C) Fuqaroning tug'ilgan paytdan vujudga keladigan va o'limi bilan tugaydigan huquqlarga ega bo'lish qobiliyati D) Davlat organlariga ariza va shikoyatlar bilan murojaat qilish uchun berilgan konstitutsiyaviy huquq To'g'ri javob: A) O'z harakatlari bilan huquqlarga ega bo'lish, ularni amalga oshirish va ✔ majburiyatlarni bajarish qobiliyati 18. Aqli norasolik deganda nima tushuniladi? A) Shaxsning jinoyat paytida jinoiy javobgarlik yoshiga yetmaganligi va tajribasizligi B) Shaxsning past ma'lumot darajasi va qonunlarni bilmasligi tufayli o'z harakatlari oqibatini tushunmasligi C) Jinoyat paytida ruhiy kasallik tufayli harakatlar ahamiyatini anglay olmaslik yoki ularni boshqara olmaslik D) Shaxsning jinoyat sodir etish paytida kuchli alkogol yoki giyohvandlik mastligi holatida bo'lishi To'g'ri javob: C) Jinoyat paytida ruhiy kasallik tufayli harakatlar ahamiyatini anglay olmaslik yoki ✔ ularni boshqara olmaslik 19. Qiynoqlarga qarshi konvensiyaga fakultativ protokol qanday mexanizmni nazarda tutadi? A) Ozodlikdan mahrum qilish joylariga muntazam tashriflar va milliy preventiv mexanizmlar B) Faqat yillik hisobot topshirish va uni muhokama qilish C) Qiynoqqa yo'l qo'ygan davlat rahbarlariga nisbatan Xalqaro jinoyat sudida ish qo'zg'atish D) Davlatlarga iqtisodiy va siyosiy sanksiyalar qo'llash tartibi To'g'ri javob: A) Ozodlikdan mahrum qilish joylariga muntazam tashriflar va milliy preventiv ✔ mexanizmlar Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 72 20. Qasddan odam o'ldirish jinoyatining asosiy obyekti nima? A) Jamoat tartibi va xavfsizligi B) Insonning hayoti C) Insonning sog'lig'i D) Insonning sha'ni va qadr-qimmati To'g'ri javob: B) Insonning hayoti✔ 21. Ozodlikdan mahrum qilish bilan bog'liq bo'lmagan choralarga oid BMT minimal standart qoidalari qanday nomlanadi? A) Tokio qoidalari B) Bangalor prinsiplari C) Pekin qoidalari D) Riyod yo'riqnomasi To'g'ri javob: A) Tokio qoidalari ✔ 22. Ko'chmas mulk garovi qanday ataladi? A) Franshiza B) Ipoteka C) Lizing D) Faktoring To'g'ri javob: B) Ipoteka ✔ 23. Bosqinchilik talonchilikdan nimasi bilan farq qiladi? A) Bosqinchilik — mulkni yashirin, mulkdor va boshqa shaxslar bilmagan holda olib qo'yish B) Bosqinchilik — mansabdor shaxs tomonidan xizmat mavqeidan foydalanib mulkni o'zlashtirish C) Bosqinchilik — mulkni aldash yoki ishonchni suiiste'mol qilish yo'li bilan qo'lga kiritish D) Bosqinchilik — hayot yoki sog'liq uchun xavfli zo'rlik ishlatib yoki shunday zo'rlik bilan qo'rqitib hujum qilish To'g'ri javob: D) Bosqinchilik — hayot yoki sog'liq uchun xavfli zo'rlik ishlatib yoki shunday zo'rlik ✔ bilan qo'rqitib hujum qilish 24. Jinoyat kodeksida voyaga yetmaganlarga nisbatan qanday maxsus choralar nazarda tutilgan? A) Majburiy xarakterdagi tarbiyaviy choralar B) Faqat ozodlikdan mahrum qilish jazosi C) Umrbod ozodlikdan mahrum qilish D) Faqat ota-onaga jarima solish To'g'ri javob: A) Majburiy xarakterdagi tarbiyaviy choralar ✔ 25. M. Veber tasnifiga ko'ra hokimiyat legitimligining turlari qaysilar? A) Demokratik, avtoritar, totalitar B) Diniy, dunyoviy, aralash C) Monarxiya, respublika, federatsiya D) An'anaviy, xarizmatik, ratsional-huquqiy To'g'ri javob: D) An'anaviy, xarizmatik, ratsional-huquqiy ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 73 26. Ulushli va birgalikdagi umumiy mulkning asosiy farqi nimada? A) Ulushli mulk faqat ko'chmas mulkka, birgalikdagi mulk esa ko'char mulkka taalluqli B) Ulushli mulkni tasarruf etish taqiqlangan, birgalikdagi mulkni esa erkin tasarruf etish mumkin C) Birgalikdagi mulk faqat yuridik shaxslarga, ulushli mulk esa fuqarolarga tegishli D) Ulushli mulkda mulkdorlarning ulushlari aniqlangan, birgalikdagi mulkda esa oldindan aniqlanmagan To'g'ri javob: D) Ulushli mulkda mulkdorlarning ulushlari aniqlangan, birgalikdagi mulkda esa ✔ oldindan aniqlanmagan 27. Huquqni suveren buyrug'i sifatida ta'riflagan ingliz pozitivisti kim? A) E. Kok B) J. Lokk C) A. Daysi D) J. Ostin To'g'ri javob: D) J. Ostin ✔ 28. Huquqning manbalari (shakllari) qatoriga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) Gazetadagi maqola B) Normativ-huquqiy hujjat C) Siyosiy partiya dasturi D) Darslik To'g'ri javob: B) Normativ-huquqiy hujjat ✔ 29. Maxsus subyekt deganda nima tushuniladi? A) Jinoyat sodir etish paytida aqli noraso holatida bo'lgan shaxs B) Umumiy belgilardan tashqari qonundagi qo'shimcha belgilarga (lavozim, kasb va h.k.) ega shaxs C) O'zbekiston hududida jinoyat sodir etgan chet el fuqarosi D) Jinoiy javobgarlik yoshiga yetmagan, ammo jinoyat sodir etgan voyaga yetmagan shaxs To'g'ri javob: B) Umumiy belgilardan tashqari qonundagi qo'shimcha belgilarga (lavozim, kasb va ✔ h.k.) ega shaxs 30. Sub'ektlar o'z sub'ektiv huquqlarini o'z xohishiga ko'ra foydalanadigan huquqni amalga oshirish shakli qaysi? A) Foydalanish B) Rioya qilish C) Ijro etish D) Qo'llash To'g'ri javob: A) Foydalanish ✔ 31. Tarixan kamsitilgan guruhlar tengligini ta'minlash uchun vaqtinchalik maxsus choralar qanday ataladi? A) Teskari diskriminatsiya B) Majburiy assimilyatsiya C) Segregatsiya (ajratib qo'yish) D) Ijobiy (afirmativ) choralar To'g'ri javob: D) Ijobiy (afirmativ) choralar ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 74 32. Shaxsni qonunga xilof ravishda ozodlikdan mahrum qilishdan himoya qilishning klassik protsessual vositasi (shaxsni sudga olib kelish talabi) qanday ataladi? A) Actio popularis B) Habeas corpus C) Res judicata D) Amicus curiae To'g'ri javob: B) Habeas corpus✔ 33. Vakolatli organ tomonidan berilgan va umumiy majburiy kuchga ega sharh qanday ataladi? A) Ilmiy-amaliy sharh B) Normativ (rasmiy) sharh C) Doktrinal sharh D) Kundalik sharh To'g'ri javob: B) Normativ (rasmiy) sharh ✔ 34. O'zbekiston Respublikasi huquq tizimi qaysi huquq oilasiga ko'proq mansub? A) Diniy (musulmon) huquq B) Anglo-sakson (umumiy huquq) C) An'anaviy odat huquqi D) Romano-german (kontinental) To'g'ri javob: D) Romano-german (kontinental) ✔ 35. Harakatsizlik qachon jinoiy javobgarlikka sabab bo'ladi? A) Shaxs harakatni bajarishi shart va bajarish imkoniyatiga ega bo'lganda B) Har qanday holda, agar zarar yuz bergan bo'lsa C) Faqat davlat xizmatchilari va mansabdor shaxslar uchun D) Hech qachon, chunki javobgarlik faqat faol harakat uchun bo'ladi To'g'ri javob: A) Shaxs harakatni bajarishi shart va bajarish imkoniyatiga ega bo'lganda ✔ 36. Muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqaro ustidan nima belgilanadi? A) Homiylik B) Patronaj C) Ishonchli boshqaruv D) Vasiylik To'g'ri javob: D) Vasiylik ✔ 37. Fuqarolik huquqi predmetini qaysi munosabatlar tashkil etadi? A) Soliq va boshqa majburiy to'lovlarni undirish jarayonida yuzaga keladigan munosabatlar B) Jinoyat sodir etilishi munosabati bilan davlat va shaxs o'rtasida yuzaga keladigan munosabatlar C) Ishtirokchilar tengligiga asoslangan mulkiy va ular bilan bog'liq shaxsiy nomulkiy munosabatlar D) Davlat organlari o'rtasidagi hokimiyat va bo'ysunuvga asoslangan boshqaruv munosabatlari To'g'ri javob: C) Ishtirokchilar tengligiga asoslangan mulkiy va ular bilan bog'liq shaxsiy nomulkiy ✔ munosabatlar 38. Ulushli umumiy mulk ishtirokchisi o'z ulushini begona shaxsga sotmoqchi. Boshqa ishtirokchilar qanday huquqqa ega? A) Ulushni sotishga bir yilga qadar taqiq qo'yish huquqiga B) Shu narx va shartlarda imtiyozli sotib olish huquqiga C) Sotuv bitimini o'z xohishlariga ko'ra bekor qildirish huquqiga D) Ulushni uning bozor qiymatining yarmiga sotib olish huquqiga To'g'ri javob: B) Shu narx va shartlarda imtiyozli sotib olish huquqiga ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 75 39. Jurnalist mansabdor shaxsning korrupsiyaga oid faoliyati haqida asosli maqola chop etdi. So'z erkinligi standartlariga ko'ra siyosatchi va mansabdor shaxslarga nisbatan tanqid chegaralari qanday? A) Ularni ommaviy axborot vositalarida tanqid qilish taqiqlangan B) Ular faqat sud ruxsati bilan va oldindan tanqid qilinishi mumkin C) Ular tanqiddan oddiy fuqarolarga nisbatan kuchliroq himoyalangan D) Ular uchun tanqid chegaralari oddiy fuqarolarga nisbatan kengroq To'g'ri javob: D) Ular uchun tanqid chegaralari oddiy fuqarolarga nisbatan kengroq✔ 40. Moddiy tarkibli jinoyat formal tarkibli jinoyatdan nimasi bilan farq qiladi? A) Moddiy tarkibda jinoyat tugallanishi uchun qonunda ko'rsatilgan oqibat yuz berishi shart B) Moddiy tarkibli jinoyatlar faqat ehtiyotsizlik bilan, formallari esa faqat qasddan sodir etiladi C) Formal tarkibda oqibat har doim majburiy, moddiy tarkibda esa ixtiyoriy belgi hisoblanadi D) Moddiy tarkib faqat mulkka qarshi jinoyatlarda, formal tarkib esa shaxsga qarshi jinoyatlarda bo'ladi To'g'ri javob: A) Moddiy tarkibda jinoyat tugallanishi uchun qonunda ko'rsatilgan oqibat yuz ✔ berishi shart 41. Engib bo'lmaydigan kuch (fors-major) deganda nima tushuniladi? A) Qarzdorning kontragentlari tomonidan majburiyatlar buzilishi B) Muayyan sharoitda favqulodda va oldini olib bo'lmaydigan holatlar C) Bozorda tovar narxlarining keskin va kutilmagan ko'tarilishi D) Qarzdorda zarur pul mablag'larining vaqtincha yetishmasligi To'g'ri javob: B) Muayyan sharoitda favqulodda va oldini olib bo'lmaydigan holatlar ✔ 42. Tadbirkorlik faoliyatida majburiyatni bajarmagan shaxs umumiy qoidaga ko'ra qachon javobgarlikdan ozod bo'ladi? A) Bajarish engib bo'lmaydigan kuch tufayli imkonsiz bo'lganini isbotlasa B) O'zining aybi yo'qligini va ehtiyotkorlik ko'rganini isbotlasa C) Majburiyat uning kontragentlari aybi bilan buzilganini isbotlasa D) Bajarmaslik moliyaviy qiyinchilik tufayli bo'lganini isbotlasa To'g'ri javob: A) Bajarish engib bo'lmaydigan kuch tufayli imkonsiz bo'lganini isbotlasa ✔ 43. Shaxs ishini mustaqil va xolis sud tomonidan oqilona muddatda ochiq ko'rib chiqilishi qaysi huquqning mazmuniga kiradi? A) Saylash va saylanish (siyosiy) huquqi B) Ta'lim olish va bilim egallash huquqi C) Odil sudlov (adolatli sud muhokamasi) huquqi D) Mulkka egalik qilish huquqi To'g'ri javob: C) Odil sudlov (adolatli sud muhokamasi) huquqi ✔ 44. Haydovchi to'satdan yo'lga chiqqan piyodani urib ketmaslik uchun keskin burilib, boshqa shaxsning to'siq devorini buzdi. Bu holat qanday baholanadi? A) Asosli tavakkalchilik B) Mulkni qasddan nobud qilish C) Oxirgi zarurat D) Zaruriy mudofaa To'g'ri javob: C) Oxirgi zarurat ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 76 45. Suv ob'ektlari bo'ylab belgilanadigan va xo'jalik faoliyati cheklanadigan hudud qanday ataladi? A) Suvni muhofaza qilish zonasi (qirg'oq bo'yi zonasi) B) Bojxona nazorati zonasi (chegara) C) Rekreatsion savdo zonasi (turizm va savdo uchun) D) Erkin iqtisodiy zona (soliq imtiyozlari beriladigan) To'g'ri javob: A) Suvni muhofaza qilish zonasi (qirg'oq bo'yi zonasi)✔ 46. Ehtiyotsizlik bilan sodir etiladigan jinoyatlarda tayyorgarlik va suiqasd bosqichlari mavjud bo'lishi mumkinmi? A) Yo'q, ular faqat qasddan sodir etiladigan jinoyatlarda bo'lishi mumkin B) Ha, qasddan jinoyatlardagi kabi hamma bosqichlar mavjud C) Faqat suiqasd bosqichi mavjud bo'lishi mumkin D) Faqat tayyorgarlik bosqichi mavjud bo'lishi mumkin To'g'ri javob: A) Yo'q, ular faqat qasddan sodir etiladigan jinoyatlarda bo'lishi mumkin ✔ 47. Jinoyat sodir etishdan ixtiyoriy qaytish nima? A) Shaxs sherigining tahdidi va majburlashi natijasida jinoyatni davom ettirishdan to'xtashi B) Shaxs politsiya xodimlari kelayotganini ko'rib, qo'lga tushmaslik uchun jinoyatni to'xtatishi C) Shaxs jinoyatni tugallagandan keyin pushaymon bo'lib, yetkazilgan zararni ixtiyoriy qoplashi D) Shaxs jinoyatni oxiriga yetkazish mumkinligini anglagan holda uni o'z ixtiyori bilan butunlay to'xtatishi To'g'ri javob: D) Shaxs jinoyatni oxiriga yetkazish mumkinligini anglagan holda uni o'z ixtiyori bilan ✔ butunlay to'xtatishi 48. Huquqiy munosabatning tarkibi (elementlari) to'g'ri ko'rsatilgan javobni toping. A) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya (huquqiy normaning tarkibiy qismlari) B) Ayb, sababiy bog'lanish va oqibat (javobgarlik asoslari) C) Qonun, farmon va qaror (normativ-huquqiy hujjatlar turlari) D) Sub'ektlar, ob'ekt va mazmun (sub'ektiv huquq va yuridik majburiyat) To'g'ri javob: D) Sub'ektlar, ob'ekt va mazmun (sub'ektiv huquq va yuridik majburiyat) ✔ 49. Yevropa inson huquqlari va asosiy erkinliklarini himoya qilish konvensiyasi qaysi yili imzolangan? A) 1950 B) 1961 C) 1969 D) 1948 To'g'ri javob: A) 1950 ✔ 50. Yuridik shaxslar faoliyat maqsadiga ko'ra qanday turlarga bo'linadi? A) Yirik va kichik B) Milliy va xorijiy C) Davlat va xususiy D) Tijoratchi va notijorat To'g'ri javob: D) Tijoratchi va notijorat ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 77 10-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Rossiya imperiyasi tomonidan bosib olingandan keyin Buxoro amirligi va Xiva xonligi qanday maqomga ega bo'ldi? A) To'liq mustaqil davlat sifatida qoldi B) Rossiyaning vassal (protektorat) davlatlariga aylandi C) Britaniya imperiyasi protektoratiga o'tdi D) Bevosita Rossiya guberniyalariga aylantirildi To'g'ri javob: B) Rossiyaning vassal (protektorat) davlatlariga aylandi✔ 2. Ruhiy kasalligi tufayli o'z harakatlarining ahamiyatini tushuna olmaydigan fuqaro kim tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topiladi? A) Psixiatriya muassasasining tibbiy komissiyasi B) Fuqaroning yashash joyidagi hokimlik C) Sud D) Vasiylik va homiylik organi To'g'ri javob: C) Sud ✔ 3. Aybga iqror bo'lish to'g'risidagi kelishuvning mohiyati nima? A) Prokuror ayblanuvchi bilan kelishib ayblovni bekor qiladi va ishni sudga yubormaydi B) Ayblanuvchi aybiga iqror bo'lgani uchun jinoiy javobgarlikdan to'liq ozod qilinadi va ish tugatiladi C) Jabrlanuvchi ayblanuvchini kechirib, uni javobgarlikka tortmaslik haqida sudga ariza beradi D) Ayblanuvchi aybiga iqror bo'lib, jinoyatni ochishga yordam beradi va zararni qoplaydi, evaziga ish soddalashtirilgan tartibda ko'riladi va jazo yengillashadi To'g'ri javob: D) Ayblanuvchi aybiga iqror bo'lib, jinoyatni ochishga yordam beradi va zararni ✔ qoplaydi, evaziga ish soddalashtirilgan tartibda ko'riladi va jazo yengillashadi 4. Sud muhokamasining chegaralari qanday belgilanadi? A) Ish faqat ayblanuvchiga nisbatan va unga qo'yilgan ayblov doirasida ko'riladi B) Sud har qanday shaxsga nisbatan har qanday ayblov bo'yicha ishni ko'rishi mumkin C) Sud ayblovni o'z xohishiga ko'ra cheksiz og'irlashtirishi mumkin D) Sud muhokama davomida yangi ayblanuvchilarni o'zi aniqlab, ularni ishga jalb qiladi To'g'ri javob: A) Ish faqat ayblanuvchiga nisbatan va unga qo'yilgan ayblov doirasida ko'riladi ✔ 5. Angliyada «Shonli inqilob»dan keyin parlament ustunligini mustahkamlagan Huquqlar to'g'risidagi bill qaysi yili qabul qilingan? A) 1832 B) 1649 C) 1689 D) 1707 To'g'ri javob: C) 1689 ✔ 6. Ekspert xulosasi sud uchun qanday ahamiyatga ega? A) U boshqa dalillar bilan birga baholanadigan oddiy dalil B) U dalil hisoblanmaydi va faqat maslahat ahamiyatiga ega C) U majburiy bo'lib, boshqa dalillardan ustun turadi D) U faqat ekspertizani tayinlagan taraf uchun majburiy To'g'ri javob: A) U boshqa dalillar bilan birga baholanadigan oddiy dalil ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 78 7. Qadimgi Spartada oliy hokimiyat qanday tuzilgan edi? A) Ikki shoh, gerusiya, eforlar va xalq yig'ini (apella) B) Bitta fir'avn, oliy kohinlar kengashi va mirzolar C) Ikki konsul, senat va xalq tribunlari D) To'qqiz arxont, areopag kengashi va geliyeya To'g'ri javob: A) Ikki shoh, gerusiya, eforlar va xalq yig'ini (apella)✔ 8. Davlat hokimiyatining vertikal (hududiy) taqsimlanishi qaysi institut orqali namoyon bo'ladi? A) Parlamentning ikki palatali tuzilishi B) Hokimiyatlarning gorizontal bo'linishi tarmoqlari C) Sud instansiyalari tizimi D) Federalizm va mahalliy o'zini o'zi boshqarish To'g'ri javob: D) Federalizm va mahalliy o'zini o'zi boshqarish ✔ 9. Jadidlar harakatining huquqiy-siyosiy g'oyalari markazida nima turgan? A) Ta'lim islohoti, milliy uyg'onish va muxtoriyat g'oyalari B) Krepostnoylik huquqini joriy etish va mulkni davlatlashtirish C) Mustamlakachilik siyosatini qo'llab-quvvatlash va kengaytirish D) Xonlik tizimini mustahkamlash va an'anaviy tartiblarni saqlash To'g'ri javob: A) Ta'lim islohoti, milliy uyg'onish va muxtoriyat g'oyalari ✔ 10. Angliyada umumiy huquq (common law) qatorida rivojlangan, kansler sudi tomonidan qo'llanilgan huquq tizimi qanday ataladi? A) Statut huquqi B) Savdo odatlari C) Adolat huquqi (equity) D) Kanonik huquq To'g'ri javob: C) Adolat huquqi (equity) ✔ 11. O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi qanday tuzilishga ega? A) Ikki palatali: Qonunchilik palatasi va Senat B) Ikki palatali: Xalq palatasi va Hududlar palatasi C) Uch palatali parlament D) Bir palatali parlament To'g'ri javob: A) Ikki palatali: Qonunchilik palatasi va Senat ✔ 12. Movarounnahrda bozorlarda o'lchov-tarozi va axloq qoidalariga rioya etilishini nazorat qilgan mansabdor kim edi? A) Mirob B) Otaliq C) Muhtasib D) Qozikalon To'g'ri javob: C) Muhtasib ✔ 13. «O'zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi asoslari to'g'risida»gi Konstitutsiyaviy qonun qachon qabul qilingan? A) 1991-yil 31-avgust B) 1992-yil 2-mart C) 1991-yil 1-sentabr D) 1990-yil 24-mart To'g'ri javob: A) 1991-yil 31-avgust ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 79 14. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga ko'ra din va davlat munosabati qanday? A) Islom davlat dini sifatida e'lon qilingan B) Din masalalari faqat oila va mahalla doirasida tartibga solinadi C) Diniy tashkilotlar davlatdan ajratilgan va qonun oldida tengdir D) Diniy tashkilotlar davlat organlari tarkibiga kiradi To'g'ri javob: C) Diniy tashkilotlar davlatdan ajratilgan va qonun oldida tengdir✔ 15. Sudga taalluqlilik va sudlovlilik o'rtasidagi farq nima? A) Taalluqlilik ishning hududiy, sudlovlilik esa predmetli tegishliligini belgilaydi B) Taalluqlilik faqat jinoyat protsessida, sudlovlilik faqat fuqarolik protsessida qo'llaniladi C) Taalluqlilik ish qaysi organ tizimiga tegishliligini, sudlovlilik esa qaysi aniq sud ko'rishini belgilaydi D) Taalluqlilik va sudlovlilik bir xil ma'noni anglatuvchi sinonim tushunchalar To'g'ri javob: C) Taalluqlilik ish qaysi organ tizimiga tegishliligini, sudlovlilik esa qaysi aniq sud ✔ ko'rishini belgilaydi 16. Bola tug'ilgan davlat hududiga ko'ra fuqarolikni olish tamoyili qanday ataladi? A) Filiatsiya B) Jus soli C) Reintegratsiya D) Jus sanguinis To'g'ri javob: B) Jus soli ✔ 17. Dastlabki tergov ustidan prokuror nazorati nimani anglatadi? A) Prokuror tergovchining lavozimini va ish haqini belgilaydi B) Prokuror tergovda ayblanuvchining himoyachisi vazifasini bajaradi C) Prokuror tergov natijalariga ko'ra o'zi hukm chiqaradi va jazo tayinlaydi D) Prokuror tergov qonuniyligini nazorat qiladi va qonun buzilishlarini bartaraf etish choralarini ko'radi To'g'ri javob: D) Prokuror tergov qonuniyligini nazorat qiladi va qonun buzilishlarini bartaraf etish ✔ choralarini ko'radi 18. O'zbekiston Respublikasida konstitutsiyaviy nazoratni amalga oshiruvchi organ qaysi? A) Bosh prokuratura B) Adliya vazirligi C) Oliy sud D) Konstitutsiyaviy sud To'g'ri javob: D) Konstitutsiyaviy sud ✔ 19. Quyidagilardan qaysi biri jinoyat ishi bo'yicha isbotlanishi lozim bo'lgan holatlarga kirmaydi? A) Yetkazilgan zararning xususiyati va miqdori B) Shaxsning aybdorligi va qasd shakli C) Jinoyat hodisasi (vaqti, joyi, usuli) D) Ayblanuvchining siyosiy qarashlari To'g'ri javob: D) Ayblanuvchining siyosiy qarashlari ✔ 20. AQSh Konstitutsiyasiga dastlabki o'nta tuzatish qanday nomlanadi? A) Federalist maqolalar B) Konfederatsiya moddalari C) Huquqlar to'g'risidagi bill D) Mustaqillik deklaratsiyasi To'g'ri javob: C) Huquqlar to'g'risidagi bill ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 80 21. Aybsizlik prezumpsiyasining mazmuniga mos javobni toping. A) Ayblanuvchi o'z aybsizligini isbotlashi shart, aks holda aybdor hisoblanadi B) Tergovchi dalillar yetarli bo'lsa, shaxsni rasman aybdor deb e'lon qilishi mumkin C) Aybi qonuniy tartibda sudda aniqlanmaguncha shaxs aybdor hisoblanmaydi D) Shaxs ehtiyot chorasi sifatida qamoqqa olingan paytdan boshlab aybdor hisoblanadi To'g'ri javob: C) Aybi qonuniy tartibda sudda aniqlanmaguncha shaxs aybdor hisoblanmaydi✔ 22. Apellyatsiya tartibida ishni ko'rishning o'ziga xos xususiyati nima? A) Qonuniy kuchga kirmagan hukm qayta ko'rilib, ish faktik va huquqiy jihatdan tekshiriladi B) Sud yangi dalillarni tekshirmaydi va faqat hukmning shaklini baholaydi C) Faqat qonuniy kuchga kirgan hukmlar qayta ko'riladi va faqat huquqiy masalalar tekshiriladi D) Ish faqat prokuror protesti bo'yicha, taraflar ishtirokisiz ko'riladi To'g'ri javob: A) Qonuniy kuchga kirmagan hukm qayta ko'rilib, ish faktik va huquqiy jihatdan ✔ tekshiriladi 23. Ashyoviy dalillarga nima kiradi? A) Jinoyat quroli, jinoyat izlarini saqlagan yoki jinoyat obyekti bo'lgan predmetlar B) Ekspertning maxsus bilimlar asosida tuzgan yozma xulosasi C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchining ish holatlari haqidagi tushuntirishlari D) Ish bo'yicha guvohlar va jabrlanuvchining tergovda bergan ko'rsatmalari To'g'ri javob: A) Jinoyat quroli, jinoyat izlarini saqlagan yoki jinoyat obyekti bo'lgan predmetlar ✔ 24. Garov ehtiyot chorasi qanday qo'llaniladi? A) Ayblanuvchining mol-mulki hukm chiqarilgunga qadar davlat foydasiga musodara qilinadi B) Ayblanuvchi jabrlanuvchiga zararni qoplash uchun oldindan jarima to'laydi C) Ayblanuvchining qarindoshlari uning o'rniga qamoqda saqlanishga rozilik beradi D) Pul yoki qimmatliklar depozitga kiritilib, ayblanuvchining lozim darajada xulq-atvori ta'minlanadi To'g'ri javob: D) Pul yoki qimmatliklar depozitga kiritilib, ayblanuvchining lozim darajada xulq- ✔ atvori ta'minlanadi 25. Jinoyat protsessida tarjimonning ishtiroki qanday ta'minlanadi? A) Tarjimon xizmati faqat ishtirokchining o'z hisobidan pullik asosda beriladi B) Faqat sudning ixtiyoriga ko'ra, sudya zarur deb topsa C) Ish yuritilayotgan tilni bilmaydiganlarga ona tilida ko'rsatma berish va tarjimondan foydalanish huquqi ta'minlanadi D) Tarjimon faqat chet el fuqarolari uchun, O'zbekiston fuqarolariga esa ta'minlanmaydi To'g'ri javob: C) Ish yuritilayotgan tilni bilmaydiganlarga ona tilida ko'rsatma berish va ✔ tarjimondan foydalanish huquqi ta'minlanadi 26. Frank davlatidagi ilk o'rta asr huquq yodgorligi qaysi? A) O'n ikki jadval B) Rus haqiqati C) Saksonlar ko'zgusi D) Salik haqiqati (Lex Salica) To'g'ri javob: D) Salik haqiqati (Lex Salica) ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 81 27. Bir shaxsning O'zbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimini egallashi borasida Konstitutsiyada qanday cheklov belgilangan? A) Cheklov yo'q, bir shaxs istalgancha qayta saylanishi mumkin B) Bir shaxs faqat bir muddatga, qayta saylanish huquqisiz saylanadi C) Bir shaxs surunkasiga ikki muddatdan ortiq Prezident bo'lishi mumkin emas D) Bir shaxs surunkasiga uch muddatdan ortiq Prezident bo'lishi mumkin emas To'g'ri javob: C) Bir shaxs surunkasiga ikki muddatdan ortiq Prezident bo'lishi mumkin emas✔ 28. Da'voning elementlari qaysilar? A) Taraflar va ularning vakillari B) Da'vo predmeti va da'vo asosi C) Davlat boji va boshqa sud xarajatlari D) Da'vo arizasi va unga ilova qilinadigan hujjatlar To'g'ri javob: B) Da'vo predmeti va da'vo asosi ✔ 29. Hukmning qanday turlari mavjud? A) Ayblov va oqlov hukmi B) Ajrim va qaror C) Xulosa va protest D) Shikoyat va iltimosnoma To'g'ri javob: A) Ayblov va oqlov hukmi ✔ 30. Sud xarajatlari tarkibiga nimalar kiradi? A) Faqat taraflar to'lagan advokat xizmati haqi B) Davlat boji va ishni ko'rish bilan bog'liq xarajatlar C) Faqat ekspertlar va tarjimonlarga to'lanadigan haq D) Faqat sud tomonidan solingan protsessual jarimalar To'g'ri javob: B) Davlat boji va ishni ko'rish bilan bog'liq xarajatlar ✔ 31. Ilk feodal davlatlarda yer-mulkni harbiy xizmat evaziga shartli egalik qilish qanday atalgan? A) Allod (erkin merosiy yer egaligi) B) Vaqf (diniy xayriya mulki) C) Ager publicus (davlat yeri) D) Benefitsiy, keyinchalik feod (len) To'g'ri javob: D) Benefitsiy, keyinchalik feod (len) ✔ 32. Tinch miting o'tkazishni so'ragan fuqarolarga hokimlik faqat siyosiy shiorlari tufayli rad javobi berdi. Bunda qaysi konstitutsiyaviy huquq buzilgan bo'lishi mumkin? A) Mehnat qilish va kasbni erkin tanlash huquqi B) Ta'lim olish va ilmiy ijod erkinligi huquqi C) Yig'ilishlar, mitinglar va namoyishlar o'tkazish erkinligi D) Mulk huquqi va mulkdan erkin foydalanish hamda tasarruf etish huquqi To'g'ri javob: C) Yig'ilishlar, mitinglar va namoyishlar o'tkazish erkinligi ✔ 33. Tegishli tarzda xabardor qilingan javobgar sud majlisiga uzrsiz kelmadi. Qonunda nazarda tutilgan hollarda sud qanday ish yuritishni qo'llashi mumkin? A) Ish ko'rishni javobgar kelguniga qadar muddatsiz to'xtatib turadi B) Ishni tugatadi va da'vogarga qayta murojaat huquqini tushuntiradi C) Sirtdan ish yuritadi (javobgar ishtirokisiz qaror chiqaradi) D) Arizani ko'rmasdan qoldiradi To'g'ri javob: C) Sirtdan ish yuritadi (javobgar ishtirokisiz qaror chiqaradi) ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 82 34. Sudyalarning mustaqilligi tamoyili qaysi qoidada ifodalanadi? A) Sudyalar mustaqil va faqat qonunga bo'ysunadi B) Sudyalar prokurorga bo'ysunadi C) Sudyalar Prezidentga hisobot beradi D) Sudyalar mahalliy hokimga bo'ysunadi To'g'ri javob: A) Sudyalar mustaqil va faqat qonunga bo'ysunadi✔ 35. Apellyatsiya va kassatsiya tartibida qayta ko'rishning asosiy farqi nimada? A) Kassatsiyada ish har doim faktik jihatdan qaytadan ko'riladi B) Apellyatsiya faqat prokuror protesti bo'yicha boshlanadi C) Kassatsiyada faqat qonuniy kuchga kirmagan qarorlar ko'riladi D) Kassatsiyada asosan qonuniy kuchga kirgan sud hujjatlarining qonuniyligi tekshiriladi To'g'ri javob: D) Kassatsiyada asosan qonuniy kuchga kirgan sud hujjatlarining qonuniyligi ✔ tekshiriladi 36. Konstitutsiyaviy huquqiy munosabatlarning o'ziga xos sub'ekti sifatida qaysi biri olinishi mumkin? A) Ishchi va ish beruvchi B) Xalq C) Aksiyadorlik jamiyati D) Sotuvchi va xaridor To'g'ri javob: B) Xalq ✔ 37. O'zbekiston Respublikasi mustaqilligini qo'llab-quvvatlash bo'yicha umumxalq referendumi qachon o'tkazilgan? A) 1992-yil 8-dekabr B) 1991-yil 29-dekabr C) 1995-yil 26-mart D) 1991-yil 31-avgust To'g'ri javob: B) 1991-yil 29-dekabr ✔ 38. Da'voni ta'minlash choralariga misol keltiring. A) Guvohni sud majlisida so'roq qilish B) Ish yuritishni to'xtatib turish C) Ish bo'yicha ekspertiza tayinlash D) Javobgarning mol-mulkini xatlash To'g'ri javob: D) Javobgarning mol-mulkini xatlash ✔ 39. Nizo predmetiga nisbatan mustaqil talab bilan arz qilmaydigan uchinchi shaxs ishga qachon jalb etiladi? A) U nizo predmetiga o'zi uchun alohida mustaqil talab qo'ysa B) Qaror uning taraflardan biriga nisbatan huquq va majburiyatlariga ta'sir qilishi mumkin bo'lganda C) U taraflardan birining yaqin qarindoshi yoki oila a'zosi bo'lsa D) U ish holatlari to'g'risida guvoh sifatida ma'lumot bera oladigan bo'lsa To'g'ri javob: B) Qaror uning taraflardan biriga nisbatan huquq va majburiyatlariga ta'sir qilishi ✔ mumkin bo'lganda 40. Da'voni ta'minlash choralarining maqsadi nima? A) Sud qarori ijrosi qiyinlashishi yoki imkonsiz bo'lishining oldini olish B) Javobgarni sudga kelishga majburlash va jarimaga tortish C) Ish bo'yicha kelgusidagi sud xarajatlarini oldindan qoplash D) Taraflarning ish bo'yicha dalillarni yo'qotishiga yo'l qo'ymaslik To'g'ri javob: A) Sud qarori ijrosi qiyinlashishi yoki imkonsiz bo'lishining oldini olish ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 83 41. Tergovchining protsessual mustaqilligi nimada namoyon bo'ladi? A) U tergov natijalariga ko'ra o'zi hukm chiqarish va jazo tayinlash huquqiga ega B) U har bir tergov harakatini oldindan sud bilan kelishishi va sud ajrimi asosida o'tkazishi shart C) U prokuror nazoratidan to'liq ozod bo'lib, uning qarorlari ustidan shikoyat qilinmaydi D) U tergov yo'nalishi va harakatlari haqida mustaqil qaror qiladi (sud ruxsati yoki prokuror roziligi talab qilinadigan hollardan tashqari) To'g'ri javob: D) U tergov yo'nalishi va harakatlari haqida mustaqil qaror qiladi (sud ruxsati yoki ✔ prokuror roziligi talab qilinadigan hollardan tashqari) 42. Taraflar o'rtasidagi o'sha predmet va o'sha asos bo'yicha nizo yuzasidan qonuniy kuchga kirgan sud qarori mavjud. Sud yangi da'vo bo'yicha qanday harakat qiladi? A) Ishni umumiy tartibda qaytadan mohiyatan ko'radi B) Ish yuritishni to'xtatib turadi C) Arizani harakatsiz qoldiradi D) Ish yuritishni tugatadi (arizani qabul qilishni rad etadi) To'g'ri javob: D) Ish yuritishni tugatadi (arizani qabul qilishni rad etadi) ✔ 43. Lex loci delicti commissi formulasi qaysi munosabatlarga qo'llaniladi? A) Delikt (zarar yetkazish) majburiyatlariga B) Meros munosabatlariga C) Shartnomaviy majburiyatlarga D) Nikoh tuzish munosabatlariga To'g'ri javob: A) Delikt (zarar yetkazish) majburiyatlariga ✔ 44. O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi necha nafar deputatdan iborat? A) 100 B) 120 C) 150 D) 250 To'g'ri javob: C) 150 ✔ 45. Gumon qilinuvchining himoyalanish huquqi qachondan boshlab ta'minlanadi? A) Faqat ayblov xulosasi tuzilgandan keyin B) Faqat ish sudga yuborilgandan keyin C) Ushlangan yoki gumon qilinuvchi deb e'tirof etilgan paytdan D) Faqat birinchi instansiya hukmi chiqarilgandan keyin To'g'ri javob: C) Ushlangan yoki gumon qilinuvchi deb e'tirof etilgan paytdan ✔ 46. Germaniya Fuqarolik tuzuklari (BGB) qachon kuchga kirgan? A) 1871-yil B) 1919-yil C) 1804-yil D) 1900-yil 1-yanvar To'g'ri javob: D) 1900-yil 1-yanvar ✔ 47. Fuqarolik protsessual muddatlarining turlari qaysilar? A) Faqat moddiy huquqdagi da'vo muddatlari B) Faqat taraflar kelishuvi bilan belgilanadigan muddatlar C) Qonunda belgilangan va sud tomonidan tayinlanadigan muddatlar D) Faqat sud tomonidan tayinlanadigan muddatlar To'g'ri javob: C) Qonunda belgilangan va sud tomonidan tayinlanadigan muddatlar ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 84 48. Qo'shimcha hal qiluv qarori qachon chiqariladi? A) Taraflar qarorning mazmunini tushunmay, izoh so'raganda B) Ish uchun muhim yangi ochilgan holatlar aniqlanganda C) Qarorda yozuv yoki arifmetik xatolar aniqlanganda D) Sud dalillar keltirilgan biror talab yoki sud xarajatlari masalasini hal qilmaganda To'g'ri javob: D) Sud dalillar keltirilgan biror talab yoki sud xarajatlari masalasini hal qilmaganda✔ 49. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining yangi tahririga ko'ra O'zbekiston qanday davlat sifatida tavsiflanadi? A) Federativ, demokratik, ijtimoiy va diniy davlat B) Suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat C) Unitar, sotsialistik, xalq demokratik va dunyoviy davlat D) Konstitutsiyaviy monarxiya shaklidagi demokratik davlat To'g'ri javob: B) Suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat ✔ 50. Tanib olish uchun ko'rsatishda qanday qoida amal qilinadi? A) Tanib olinadigan shaxs tashqi ko'rinishi o'xshash bir necha shaxs orasida ko'rsatiladi B) Tanib olinadigan shaxs tanib oluvchiga yakka holda ko'rsatiladi C) Tanib olish faqat sud majlisida, sudlanuvchi ishtirokida o'tkaziladi D) Tanib olish faqat fotosuratlar orqali, shaxsni ko'rsatmasdan o'tkaziladi To'g'ri javob: A) Tanib olinadigan shaxs tashqi ko'rinishi o'xshash bir necha shaxs orasida ✔ ko'rsatiladi Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 85 11-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Qarzdorni to'lovga qodir emas (bankrot) deb e'tirof etish qaysi organ vakolatiga kiradi? A) Kreditorlar yig'ilishi B) Mahalliy hokimlik C) Sud D) Soliq organi To'g'ri javob: C) Sud✔ 2. Budjet tamoyillaridan biri sifatida «budjet to'liqligi» nimani anglatadi? A) Budjet bir yilga emas, faqat uch yilga tuzilishi kerak B) Budjet daromadlari va xarajatlari unda to'liq hajmda aks ettirilishi kerak C) Budjet har doim profitsit bilan tuzilishi va ijro etilishi kerak D) Budjet faqat mahalliy darajada, markazsiz tuzilishi kerak To'g'ri javob: B) Budjet daromadlari va xarajatlari unda to'liq hajmda aks ettirilishi kerak ✔ 3. MChJning ustav fondi nimadan iborat? A) Bankdan olingan uzoq muddatli kredit mablag'laridan B) Joylashtirilgan aksiyalarning nominal qiymatidan C) Davlat tomonidan ajratilgan budjet mablag'laridan D) Ishtirokchilar ulushlarining nominal qiymatidan To'g'ri javob: D) Ishtirokchilar ulushlarining nominal qiymatidan ✔ 4. Nikoh haqiqiy emas deb topilganda, nikohga to'sqinlik qiluvchi holatlardan bexabar bo'lgan vijdonli er (xotin) qanday huquqqa ega? A) Faqat ikkinchi tarafni jinoiy javobgarlikka tortishni talab qilish huquqiga B) Faqat nikohni sud orqali qayta tiklashni talab qilish huquqiga C) Hech qanday mulkiy yoki nomulkiy huquqqa ega bo'lmaydi D) Zararni qoplashni talab qilish va mulkni bo'lishda birgalikdagi mulk qoidalarini qo'llashni so'rash huquqiga To'g'ri javob: D) Zararni qoplashni talab qilish va mulkni bo'lishda birgalikdagi mulk qoidalarini ✔ qo'llashni so'rash huquqiga 5. Davlat boshqaruvi organlari tizimida «gorizontal» munosabatlar qaysi organlar o'rtasida vujudga keladi? A) Bir pog'onadagi, bir-biriga bo'ysunmaydigan organlar B) Hukumat va unga bo'ysunuvchi vazirlik C) Vazirlik va uning hududiy boshqarmasi D) Hokim va uning o'rinbosari (rahbar va xodim) To'g'ri javob: A) Bir pog'onadagi, bir-biriga bo'ysunmaydigan organlar ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 86 6. Ota-onalik huquqini cheklashning ota-onalik huquqidan mahrum qilishdan farqi nimada? A) Cheklash ota-onaning hamma huquqlarini butunlay va qaytarib bo'lmaydigan tarzda tugatadi, mahrum qilish esa vaqtinchalik chora B) Cheklash faqat FHDYo organi tomonidan, mahrum qilish esa vasiylik organi tomonidan amalga oshiriladi C) Cheklash ota-onalik huquqidan mahrum qilmasdan bolani olib qo'yish bo'lib, ko'pincha ota- onaga bog'liq bo'lmagan sabablar bilan qo'llaniladi D) Cheklashda ota-ona bolani ta'minlash majburiyatidan ozod qilinadi, mahrum qilishda esa ozod qilinmaydi To'g'ri javob: C) Cheklash ota-onalik huquqidan mahrum qilmasdan bolani olib qo'yish bo'lib, ✔ ko'pincha ota-onaga bog'liq bo'lmagan sabablar bilan qo'llaniladi 7. Ko'chmas mulkka bo'lgan mulk huquqi qaysi davlat huquqi bo'yicha belgilanadi? A) Oldi-sotdi shartnomasi tuzilgan davlat huquqi bo'yicha B) Mulkdor fuqaroligi bo'lgan davlat huquqi bo'yicha C) Mol-mulk joylashgan davlat huquqi bo'yicha D) Taraflar tanlagan istalgan davlat huquqi bo'yicha To'g'ri javob: C) Mol-mulk joylashgan davlat huquqi bo'yicha ✔ 8. Soliqlarni bevosita (to'g'ri) va egri soliqlarga bo'lishda egri soliqqa misol qaysi? A) Qo'shilgan qiymat solig'i B) Mol-mulk solig'i C) Foyda solig'i D) Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig'i To'g'ri javob: A) Qo'shilgan qiymat solig'i ✔ 9. Nikohdan ajralgan ota-ona bola qaysi biri bilan yashashi to'g'risida kelisha olmadi. Bu masala kim tomonidan hal qilinadi? A) Mahalla fuqarolar yig'ini raisi tomonidan B) Qonunga ko'ra bola har doim ona bilan qoladi C) Bolaning o'zi tomonidan, uning yoshidan qat'i nazar D) Sud tomonidan, bola manfaatlari va uning fikrini inobatga olib To'g'ri javob: D) Sud tomonidan, bola manfaatlari va uning fikrini inobatga olib ✔ 10. Ma'muriy organ fuqaroning ijtimoiy nafaqa olish huquqini rad etdi, ammo rad etish sabablarini ko'rsatmadi. Ma'muriy hujjatga qo'yiladigan qaysi talab buzilgan? A) Asoslantirilganlik (sabablarni ko'rsatish) talabi B) Saylov talabi C) Gerbli blankada rasmiylashtirish talabi D) Notarial tasdiqlash talabi To'g'ri javob: A) Asoslantirilganlik (sabablarni ko'rsatish) talabi ✔ 11. Jismoniy shaxs ma'muriy jarima to'g'risidagi qarordan norozi. Uning qaysi huquqi bor? A) Qaror ustidan qonunda belgilangan tartib va muddatda shikoyat (protest) keltirish B) Qaror ustidan shikoyat qilish huquqi yo'q, u darhol yakuniy hisoblanadi C) Faqat Prezident devoniga murojaat qilib, qarorni bekor qildirish D) Faqat jarimani ikki baravar miqdorda to'lab, qarorni bekor qildirish To'g'ri javob: A) Qaror ustidan qonunda belgilangan tartib va muddatda shikoyat (protest) keltirish ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 87 12. Davlat va xususiy sektor o'rtasida infratuzilma loyihalarini birgalikda amalga oshirishning shartnomaviy shakli qanday ataladi? A) Davlat-xususiy sheriklik B) Ma'muriy qamoq C) Nostrifikatsiya D) Davlat monopoliyasi To'g'ri javob: A) Davlat-xususiy sheriklik✔ 13. Epidemiya xavfi tufayli muayyan hududga kirishning vaqtincha cheklanishi (karantin) ma'muriy majburlovning qaysi turiga kiradi? A) Jinoiy-huquqiy chora (sud hukmi bilan) B) Ma'muriy jazo (huquqbuzarlik uchun) C) Intizomiy jazo (xizmat bo'yicha) D) Ma'muriy ogohlantirish (profilaktik) chorasi To'g'ri javob: D) Ma'muriy ogohlantirish (profilaktik) chorasi ✔ 14. Moliyaviy-huquqiy javobgarlikning o'ziga xos chorasiga misol qaysi? A) Soliq qonunchiligi buzilganda moliyaviy sanksiya (jarima) va penya undirish B) Mol-mulkni musodara qilish bilan birga ozodlikdan mahrum etish jazosi C) Soliq qarzdorini ozodlikdan mahrum qilish D) Davlat xizmatchisiga intizomiy hayfsan berish To'g'ri javob: A) Soliq qonunchiligi buzilganda moliyaviy sanksiya (jarima) va penya undirish ✔ 15. O'zbekiston Respublikasida davlat moliyaviy nazoratini (tashqi davlat auditini) amalga oshiruvchi oliy organ qaysi? A) Markaziy saylov komissiyasi B) Adliya vazirligi C) Hisob palatasi D) Raqobat qo'mitasi To'g'ri javob: C) Hisob palatasi ✔ 16. Muayyan yoshga yetgan (umumiy qoidaga ko'ra 10 yosh) bolani farzandlikka olish uchun nima talab qilinadi? A) Mahalla fuqarolar yig'inining tavsiyanomasi B) Bola o'qiyotgan maktab ma'muriyatining roziligi C) Bolaning yaqin qarindoshlarining yozma roziligi D) Bolaning o'zining roziligi To'g'ri javob: D) Bolaning o'zining roziligi ✔ 17. Budjet xarajatlarining daromadlardan oshib ketishi qanday ataladi? A) Budjet taqchilligi (defitsit) B) Sekvestr (qisqartirish) C) Profitsit (ortiqcha) D) Subvensiya (maqsadli yordam) To'g'ri javob: A) Budjet taqchilligi (defitsit) ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 88 18. Qasddan bankrotlik nima? A) Qarzdorning sud taklif qilgan sanatsiya rejasiga ixtiyoriy rozilik berishi B) Bozor kon'yunkturasining tasodifiy o'zgarishi natijasida korxona daromadining kamayishi C) Engib bo'lmaydigan kuch yoki tabiiy ofat tufayli to'lovga qodir emaslik holatining yuzaga kelishi D) Rahbar yoki mulkdor tomonidan to'lovga qodir emaslik holatini qasddan yuzaga keltirish yoki oshirish To'g'ri javob: D) Rahbar yoki mulkdor tomonidan to'lovga qodir emaslik holatini qasddan yuzaga ✔ keltirish yoki oshirish 19. Er nikohgacha sotib olgan kvartirasini nikoh davrida sotdi va pulini o'z hisobiga qo'ydi. Ajralishda bu summa umumiy qoidaga ko'ra qanday baholanadi? A) Bolalar nomiga o'tkaziladigan mulk hisoblanadi B) Birgalikdagi mulk sifatida er-xotin o'rtasida teng bo'linadi C) Nikoh davrida olinganligi sababli xotinga yarmi beriladi D) Erning shaxsiy mulki hisoblanadi To'g'ri javob: D) Erning shaxsiy mulki hisoblanadi ✔ 20. Ma'muriy tartib-taomillarda «ma'muriy hujjat» deganda nima tushuniladi? A) Sudning jinoyat ishi bo'yicha aybdorlik masalasini hal qilgan hukmi B) Parlament qabul qilgan va noaniq doiradagi shaxslarga qaratilgan umumiy majburiy qonun C) Ikki xususiy shaxs o'rtasida tuzilgan fuqarolik-huquqiy shartnoma D) Ma'muriy organning muayyan shaxsga nisbatan huquqiy oqibat keltiruvchi yakka tartibdagi qarori To'g'ri javob: D) Ma'muriy organning muayyan shaxsga nisbatan huquqiy oqibat keltiruvchi yakka ✔ tartibdagi qarori 21. Tadbirkorlik huquqining predmetiga qanday munosabatlar kiradi? A) Faqat xodim va ish beruvchi o'rtasidagi individual mehnat munosabatlari B) Er-xotin va ota-ona hamda bolalar o'rtasidagi shaxsiy va mulkiy oilaviy munosabatlar C) Jinoyat ishlarini tergov qilish va sudda ko'rish jarayonida vujudga keladigan munosabatlar D) Tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish va uni davlat tomonidan tartibga solishda vujudga keladigan munosabatlar To'g'ri javob: D) Tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish va uni davlat tomonidan tartibga solishda ✔ vujudga keladigan munosabatlar 22. Ma'muriy huquq manbalariga quyidagilardan qaysi biri kirmaydi? A) Vazirliklarning ro'yxatdan o'tgan normativ buyruqlari B) Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeks C) Vazirlar Mahkamasi qarorlari D) Xususiy shaxslar o'rtasidagi oldi-sotdi shartnomasi To'g'ri javob: D) Xususiy shaxslar o'rtasidagi oldi-sotdi shartnomasi ✔ 23. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishda shaxsni javobgarlikdan ozod qiluvchi holat qaysi? A) Ish beruvchining ko'rsatmasini bajarish B) Huquqbuzarlikni takroran sodir etish C) Javobgarlikdan qochish D) Zaruriy mudofaa holatida harakat qilish To'g'ri javob: D) Zaruriy mudofaa holatida harakat qilish ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 89 24. Soliqning yig'imdan asosiy farqi nimada? A) Yig'im faqat chet el fuqarolari va xorijiy yuridik shaxslardan undiriladigan to'lovdir B) Yig'im organ yuridik ahamiyatli harakat bajarishi uchun undiriladi, soliqda bunday qarshi ijro yo'q C) Soliq faqat mahalliy budjetlarga, yig'im esa faqat respublika budjetiga tushadigan to'lovdir D) Soliq ixtiyoriy to'lov, yig'im esa majburiy to'lov hisoblanadi va qonun bilan belgilanadi To'g'ri javob: B) Yig'im organ yuridik ahamiyatli harakat bajarishi uchun undiriladi, soliqda bunday ✔ qarshi ijro yo'q 25. Moliya huquqining predmetini qanday munosabatlar tashkil etadi? A) Mehnat shartnomasi bo'yicha ish beruvchi va xodim o'rtasidagi mehnatga haq to'lash munosabatlari B) Xususiy shaxslar o'rtasidagi oldi-sotdi, ijara va pudrat munosabatlari C) Davlat va mahalliy pul fondlarini shakllantirish, taqsimlash va ulardan foydalanish munosabatlari D) Er-xotin hamda ota-ona va bolalar o'rtasidagi oilaviy mulkiy munosabatlar To'g'ri javob: C) Davlat va mahalliy pul fondlarini shakllantirish, taqsimlash va ulardan foydalanish ✔ munosabatlari 26. Ota-onalik huquqidan mahrum qilish uchun asos qaysi? A) Ota-onaning uzoq vaqt ishsiz bo'lishi va kam ta'minlanganligi B) Ota-onaning turli shaharlarda yashashi va bola bilan kam ko'rishishi C) Ota-onaning majburiyatlardan bo'yin tovlashi yoki bolaga shafqatsiz munosabati D) Ota-onaning nikohdan ajralishi va yangi oila qurishi To'g'ri javob: C) Ota-onaning majburiyatlardan bo'yin tovlashi yoki bolaga shafqatsiz munosabati ✔ 27. Soliq bazasining bir birligiga to'g'ri keladigan soliq miqdori qanday ataladi? A) Soliq agenti B) Soliq davri C) Soliq stavkasi D) Soliq kvotasi To'g'ri javob: C) Soliq stavkasi ✔ 28. Shaxsning huquqni inkor etishi, unga hurmatsizlik bilan qarashida ifodalanadigan huquqiy ong deformatsiyasi qanday ataladi? A) Huquqiy idealizm B) Huquqiy pozitivizm C) Huquqiy nigilizm D) Huquqiy madaniyat To'g'ri javob: C) Huquqiy nigilizm ✔ 29. Soliqning majburiy to'lov sifatidagi asosiy belgilari to'g'ri ko'rsatilgan javob qaysi? A) Faqat natura shaklida, mahsulot yoki xizmat ko'rinishida to'lanishi B) Faqat yuridik shaxslar tomonidan va faqat foydadan to'lanishi C) Ixtiyoriylik, qaytariluvchanlik va taraflar shartnomasi asosida belgilanishi D) Majburiylik, individual beg'arazlik, qonun bilan belgilanishi, pul shaklida to'lanishi To'g'ri javob: D) Majburiylik, individual beg'arazlik, qonun bilan belgilanishi, pul shaklida to'lanishi ✔ 30. Nikoh davlat ro'yxatidan o'tkazilgunga qadar tuzilgan nikoh shartnomasi qachon kuchga kiradi? A) Taraflar imzolagan paytdan B) Notarial tasdiqlangan paytdan C) Birinchi farzand tug'ilgan paytdan D) Nikoh davlat ro'yxatidan o'tkazilgan paytdan To'g'ri javob: D) Nikoh davlat ro'yxatidan o'tkazilgan paytdan ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 90 31. Faktoring shartnomasining mohiyati nima? A) Bir tadbirkor boshqasiga tovarlarni haq evaziga vaqtincha foydalanishga beradi B) Bank mijozga ta'minotsiz, qaytarish sharti bilan pul mablag'larini kreditga beradi C) Moliya agenti mijozga mablag' beradi, mijoz esa unga uchinchi shaxsga bo'lgan pul talabini o'tkazadi D) Qarzdor o'z mol-mulkini kreditorga majburiyat bajarilishini ta'minlash uchun garovga beradi To'g'ri javob: C) Moliya agenti mijozga mablag' beradi, mijoz esa unga uchinchi shaxsga bo'lgan pul✔ talabini o'tkazadi 32. Tadbirkorlik huquqining tartibga solish metodiga xos xususiyat nima? A) Dispozitiv va imperativ metodlarning uyg'unligi B) Faqat dispozitiv metod qo'llanilib, davlat aralashuvi to'liq istisno qilinadi C) Faqat imperativ metod qo'llanilib, taraflar erkinligi to'liq istisno qilinadi D) Faqat jinoiy-huquqiy ta'sir choralari qo'llaniladi To'g'ri javob: A) Dispozitiv va imperativ metodlarning uyg'unligi ✔ 33. Ma'muriy organ shaxs uchun noqulay qaror qabul qilishdan oldin uning fikrini bilishi shart. Bu qaysi huquq hisoblanadi? A) Ma'muriy qamoq huquqi B) Veto huquqi C) Imperativ mandat huquqi D) Tinglanish (eshitilish) huquqi To'g'ri javob: D) Tinglanish (eshitilish) huquqi ✔ 34. To'liq shirkat ishtirokchilarining javobgarligi qanday? A) Faqat shirkatni boshqaruvchi bitta ishtirokchi javob beradi B) Ular shirkat majburiyatlari bo'yicha o'z mol-mulki bilan solidar subsidiar javob beradi C) Ular shirkat majburiyatlari bo'yicha hech qanday javob bermaydi D) Ular faqat shirkat ustav kapitaliga qo'shgan hissalari doirasida javob beradi To'g'ri javob: B) Ular shirkat majburiyatlari bo'yicha o'z mol-mulki bilan solidar subsidiar javob ✔ beradi 35. Markaziy bankning pul-kredit siyosatidagi asosiy maqsadi odatda qanday belgilanadi? A) Narxlar barqarorligini ta'minlash B) Davlat budjeti taqchilligini to'g'ridan-to'g'ri moliyalashtirish C) Korxonalarni xususiylashtirish D) Soliqlarni undirish To'g'ri javob: A) Narxlar barqarorligini ta'minlash ✔ 36. Nikoh shartnomasida qaysi masalani belgilash mumkin emas? A) Ajralish holatida mulkni bo'lish tartibi B) Er-xotinning sudga murojaat qilish huquqini cheklash C) Er-xotinning bir-birini ta'minlash bo'yicha majburiyatlari D) Birgalikdagi mulkning ulushli mulkka aylantirilishi To'g'ri javob: B) Er-xotinning sudga murojaat qilish huquqini cheklash ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 91 37. Ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lgan bolalarni oilaga tarbiyaga olishning qanday shakllari mavjud? A) Farzandlikka olish, vasiylik (homiylik), patronat va boshqa oilaviy shakllar B) Faqat bolaning yaqin qarindoshlari qaramog'iga topshirish C) Faqat davlat bolalar uyiga yoki mehribonlik uyiga joylashtirish D) Faqat farzandlikka olish, boshqa shakllar qonunda nazarda tutilmagan To'g'ri javob: A) Farzandlikka olish, vasiylik (homiylik), patronat va boshqa oilaviy shakllar✔ 38. Unitar korxonaning asosiy xususiyati nima? A) A'zolik badallari hisobiga faoliyat yurituvchi va foyda taqsimlamaydigan notijorat tashkilot B) Aksiyalar chiqaradigan va ularni fond birjasida joylashtiradigan tijorat tashkiloti C) Mol-mulki ishtirokchilar ulushlariga bo'lingan va ishtirokchilar soni cheklanmagan tijorat tashkiloti D) Biriktirilgan mol-mulkka mulk huquqiga ega bo'lmagan, mol-mulki ulushlarga bo'linmaydigan tijorat tashkiloti To'g'ri javob: D) Biriktirilgan mol-mulkka mulk huquqiga ega bo'lmagan, mol-mulki ulushlarga ✔ bo'linmaydigan tijorat tashkiloti 39. Investitsiya qonunchiligidagi «qonunchilik o'zgarganda kafolat» (grandfather clause) qanday mazmunga ega? A) Investor ahvolini yomonlashtiruvchi keyingi qonunlar unga qonunda belgilangan muddat davomida qo'llanilmaydi B) Investor investitsiya qilgan paytdan boshlab hamma soliqlardan muddatsiz ozod qilinadi C) Investor har doim yangi qabul qilingan qonunlarga, ular ahvolini yomonlashtirsa ham, darhol bo'ysunadi D) Investor faqat o'z davlati qonunlariga bo'ysunadi va milliy qonunchilik unga tatbiq etilmaydi To'g'ri javob: A) Investor ahvolini yomonlashtiruvchi keyingi qonunlar unga qonunda belgilangan ✔ muddat davomida qo'llanilmaydi 40. Ota-onalik huquqidan mahrum qilish qaysi tartibda amalga oshiriladi? A) Vasiylik va homiylik organi qarori bilan B) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori bilan C) Prokuror qarori bilan D) Faqat sud tartibida To'g'ri javob: D) Faqat sud tartibida ✔ 41. Er xotinining roziligisiz nikoh davrida orttirilgan avtomobilni sotdi (notarial tasdiq va ro'yxatdan o'tkazish talab qilinmaydigan bitim deb faraz qilinsin). Umumiy qoidaga ko'ra bu bitim qanday baholanadi? A) Bitim haqiqiy, ammo olingan pul avtomatik ravishda xotinning shaxsiy mulkiga o'tadi B) Rozilik bor deb taxmin qilinadi; bitim faqat xaridor roziliksizlikni bilgan yoki bilishi lozim bo'lganda nizolashiladi C) Bitim o'z-o'zidan haqiqiy emas, chunki xotin rozilik bermagan D) Bitim haqiqiy emas, avtomobil xaridordan tekin olib qo'yilib xotinga beriladi To'g'ri javob: B) Rozilik bor deb taxmin qilinadi; bitim faqat xaridor roziliksizlikni bilgan yoki bilishi ✔ lozim bo'lganda nizolashiladi 42. Davlat xizmatchisining huquqiy maqomi qaysi elementlardan iborat? A) Faqat ish haqi, mukofotlar va yillik mehnat ta'tili B) Faqat intizomiy jazolar va ularni qo'llash hamda olib tashlash tartibi C) Faqat lavozim nomi, darajasi va shtat jadvalidagi o'rni D) Huquqlar, majburiyatlar, cheklovlar, kafolatlar va javobgarlik To'g'ri javob: D) Huquqlar, majburiyatlar, cheklovlar, kafolatlar va javobgarlik ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 92 43. O'zbekiston Respublikasining milliy valyutasi qaysi? A) Rubl B) Manat C) So'm D) Tanga To'g'ri javob: C) So'm✔ 44. Ustun mavqeni suiiste'mol qilishga misol keltiring. A) Raqobatchilardan arzonroq narxda sifatli mahsulot taklif qilish B) Mahsulot sifatini oshirish va yangi texnologiyalarni joriy etish C) Soliqlarni o'z vaqtida to'lash va xodimlarga yuqori ish haqi berish D) Asossiz monopol yuqori narx belgilash yoki shartnoma tuzishdan asossiz bosh tortish To'g'ri javob: D) Asossiz monopol yuqori narx belgilash yoki shartnoma tuzishdan asossiz bosh ✔ tortish 45. Oddiy va imtiyozli aksiyalarning asosiy farqi nimada? A) Imtiyozli aksiyalar faqat davlatga, oddiy aksiyalar esa faqat jismoniy shaxslarga tegishli B) Imtiyozli aksiya odatda ovoz huquqini bermaydi, lekin dividend olishda ustunlik beradi C) Oddiy aksiya ovoz huquqini bermaydi, imtiyozli aksiya esa ikki ovoz beradi D) Ular o'rtasida farq yo'q, faqat nominal qiymati bilan farqlanadi To'g'ri javob: B) Imtiyozli aksiya odatda ovoz huquqini bermaydi, lekin dividend olishda ustunlik ✔ beradi 46. O'zbekiston Respublikasida Davlat budjeti qanday huquqiy shaklda tasdiqlanadi? A) Moliya vazirligi buyrug'i bilan B) Markaziy bank qarori bilan C) Hokimlar qarori bilan D) Qonun shaklida To'g'ri javob: D) Qonun shaklida ✔ 47. O'zbekiston Respublikasi Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksiga ko'ra ma'muriy javobgarlikka tortilish yoshi qancha? A) 14 yosh B) 18 yosh C) 21 yosh D) 16 yosh To'g'ri javob: D) 16 yosh ✔ 48. Vasiy vasiylikdagi shaxs nomidan qanday bitimlar tuzishi uchun vasiylik va homiylik organining oldindan roziligi talab qilinadi? A) Kommunal xizmatlar va jamoat transporti uchun to'lov qilish bitimlari B) Vasiylikdagi shaxs uchun darslik va o'quv qurollarini sotib olish bitimlari C) Kundalik oziq-ovqat va kiyim-kechak sotib olish kabi mayda maishiy bitimlar D) Vasiylikdagi shaxs mol-mulkini begonalashtirish va uni kamaytiruvchi boshqa bitimlar To'g'ri javob: D) Vasiylikdagi shaxs mol-mulkini begonalashtirish va uni kamaytiruvchi boshqa ✔ bitimlar Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 93 49. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni ko'rishda ishtirok etuvchi tarjimon qanday hollarda jalb qilinadi? A) Tarjimon hech qachon jalb qilinmaydi, ish faqat davlat tilida B) Faqat ishtirokchi chet el fuqarosi bo'lsa, tilni bilishidan qat'i nazar C) Ish yuritish olib borilayotgan tilni bilmaydigan shaxs ishtirok etganda D) Faqat ish ko'rayotgan mansabdor shaxs shaxsan talab qilsa To'g'ri javob: C) Ish yuritish olib borilayotgan tilni bilmaydigan shaxs ishtirok etganda✔ 50. Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini tekshirishda qaysi prinsip qo'llaniladi? A) Tekshirishlar istalgan organ tomonidan, istalgan vaqtda va cheklovsiz o'tkaziladi B) Tadbirkorlik subyektlarini tekshirish qonun bilan butunlay taqiqlangan C) Tekshirishlar qonundagi asoslar va tartibda, vakolatli organ tomonidan o'tkaziladi D) Tekshirishlar faqat tadbirkorning o'z taklifi bilan, uning hisobidan o'tkaziladi To'g'ri javob: C) Tekshirishlar qonundagi asoslar va tartibda, vakolatli organ tomonidan o'tkaziladi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 94 12-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Ishga qabul qilishda qonunda nazarda tutilmagan hujjatlarni talab qilish qanday baholanadi? A) Faqat rahbar lavozimlar uchun majburiy B) Faqat davlat tashkilotlarida ruxsat etiladi C) Taqiqlanadi D) Bu ish beruvchining qonuniy huquqi To'g'ri javob: C) Taqiqlanadi✔ 2. Xalqaro jinoyat sudi qaysi jinoyatlar bo'yicha yurisdiksiyaga ega? A) Faqat xalqaro terrorizm, dengiz qaroqchiligi va giyohvand moddalar savdosi B) Kontrabanda, soliq jinoyatlari va jinoiy daromadlarni legallashtirish C) Genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, harbiy jinoyatlar va agressiya jinoyati D) Milliy qonunlarga ko'ra har qanday og'ir va o'ta og'ir jinoyatlar To'g'ri javob: C) Genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, harbiy jinoyatlar va agressiya jinoyati ✔ 3. Xalqaro xususiy huquqda «shaxsiy statut» deganda nima tushuniladi? A) Shaxsning chet elda sodir etgan jinoyatlari uchun javobgarligini belgilovchi qoidalar B) Shaxsning huquq va muomala layoqati, shaxsiy huquqlari va oilaviy maqomini tartibga soluvchi huquq C) Shaxsning soliq rezidentligini va soliq majburiyatlarini belgilovchi qoidalar D) Shaxsning mehnat stajini va pensiya huquqlarini belgilovchi qoidalar To'g'ri javob: B) Shaxsning huquq va muomala layoqati, shaxsiy huquqlari va oilaviy maqomini ✔ tartibga soluvchi huquq 4. Transchegaraviy kontekstda atrof-muhitga ta'sirni baholash to'g'risidagi konvensiya qaysi? A) Bonn konvensiyasi (1979) B) Espoo konvensiyasi (1991) C) Monreal protokoli (1987) D) Ramsar konvensiyasi (1971) To'g'ri javob: B) Espoo konvensiyasi (1991) ✔ 5. Chet el rasmiy hujjatlarini konsullik legallashtiruvi talabini bekor qiluvchi xalqaro shartnoma qaysi? A) 1958-yilgi Nyu-York konvensiyasi B) 1961-yilgi Gaaga Apostil konvensiyasi C) 1965-yilgi Vashington konvensiyasi D) 1980-yilgi Vena konvensiyasi To'g'ri javob: B) 1961-yilgi Gaaga Apostil konvensiyasi ✔ 6. BMT Bosh Assambleyasi qarorlarining (budjet va ichki masalalardan tashqari) huquqiy tabiati qanday? A) Faqat Xalqaro Sud uchun majburiy B) Faqat doimiy a'zolar uchun majburiy C) Har doim majburiy D) Odatda tavsiyaviy xususiyatga ega To'g'ri javob: D) Odatda tavsiyaviy xususiyatga ega ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 95 7. Qochqinni ta'qib xavfi bo'lgan davlatga qaytarishni taqiqlovchi prinsip qanday nomlanadi? A) Uti possidetis B) Non-refoulement C) Pacta tertiis D) Estoppel To'g'ri javob: B) Non-refoulement✔ 8. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga ko'ra davlat hokimiyatining yagona manbai kim? A) Xalq B) Oliy Majlis C) Prezident D) Konstitutsiyaviy sud To'g'ri javob: A) Xalq ✔ 9. Ekologik nazorat sub'ektiga ko'ra qanday turlarga bo'linadi? A) Faqat xalqaro ekologik tashkilotlar tomonidan nazorat B) Faqat sud va prokuratura organlari amalga oshiradigan nazorat C) Faqat soliq va bojxona organlari tomonidan nazorat D) Davlat, idoraviy, ishlab chiqarish va jamoatchilik nazorati To'g'ri javob: D) Davlat, idoraviy, ishlab chiqarish va jamoatchilik nazorati ✔ 10. To'liqsiz ish vaqtining qisqartirilgan ish vaqtidan farqi nimada? A) To'liqsiz ish vaqti qonun bilan belgilanib, to'liq haq saqlanadi; qisqartirilgan esa kelishuv bilan, ishlagan vaqtga mutanosib to'lanadi B) To'liqsiz ish vaqti kelishuv bilan belgilanib, haq ishlagan vaqtga mutanosib to'lanadi; qisqartirilgan esa qonun bilan, to'liq haq saqlangan holda C) To'liqsiz ish vaqti faqat voyaga yetmaganlarga, qisqartirilgan esa faqat pensionerlarga belgilanadi D) Ular o'rtasida farq yo'q, ikkalasi ham ish beruvchining bir tomonlama qarori bilan belgilanadi To'g'ri javob: B) To'liqsiz ish vaqti kelishuv bilan belgilanib, haq ishlagan vaqtga mutanosib ✔ to'lanadi; qisqartirilgan esa qonun bilan, to'liq haq saqlangan holda 11. BMT Ustavi qachon imzolangan? A) 1955-yil 18-aprel, Bandungda B) 1948-yil 10-dekabr, Parijda C) 1945-yil 26-iyun, San-Fransiskoda D) 1919-yil 28-iyun, Versalda To'g'ri javob: C) 1945-yil 26-iyun, San-Fransiskoda ✔ 12. Qayta yuborish (renvoi) nima? A) Xalqaro shartnomani parlamentga ratifikatsiya qilish uchun yuborish B) Sud qarorini qayta ko'rib chiqish uchun yuqori sudga yuborish C) Ishni sudlovlilik bo'yicha boshqa davlat sudiga ko'rish uchun yuborish D) Ko'rsatilgan chet el huquqining kollizion normasi sud davlati huquqiga qaytarib yuborishi To'g'ri javob: D) Ko'rsatilgan chet el huquqining kollizion normasi sud davlati huquqiga qaytarib ✔ yuborishi Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 96 13. Taraflarning ixtiyoriga bog'liq bo'lmagan holatlar bo'yicha mehnat shartnomasini bekor qilish asoslariga nima kiradi? A) Xodimning o'z xohishi bilan bo'shash to'g'risidagi arizasi B) Xodimning muntazam ravishda ishga kechikib kelishi C) Taraflarning o'zaro yozma kelishuvi D) Ishni davom ettirishni istisno qiluvchi jazo tayinlangan hukmning qonuniy kuchga kirishi To'g'ri javob: D) Ishni davom ettirishni istisno qiluvchi jazo tayinlangan hukmning qonuniy kuchga ✔ kirishi 14. Jiddiy yoki qaytarib bo'lmaydigan zarar xavfi mavjud bo'lsa, to'liq ilmiy dalillarning yo'qligi samarali choralarni kechiktirishga sabab bo'lmasligi kerakligi haqidagi prinsip qanday ataladi? A) Kompensatsiya prinsipi B) Ehtiyotkorlik prinsipi C) Suverenitet prinsipi D) Ifloslantiruvchi to'laydi prinsipi To'g'ri javob: B) Ehtiyotkorlik prinsipi ✔ 15. Chet el sud qarorini tan olishni rad etish asoslariga nima kiradi? A) Ish chet el sudida bir yildan ortiq ko'rilganligi B) Qaror chet tilida yozilganligi va unga rasmiy tarjima ilova qilinganligi C) Qarorni chiqargan sudya chet el fuqarosi ekanligi D) Ommaviy tartibga zidlik yoki javobgarning ish ko'rilishidan tegishli tarzda xabardor qilinmagani To'g'ri javob: D) Ommaviy tartibga zidlik yoki javobgarning ish ko'rilishidan tegishli tarzda ✔ xabardor qilinmagani 16. Ish beruvchi xodimni vaqtincha mehnatga layoqatsizligi davrida o'z tashabbusi bilan bo'shatishi mumkinmi? A) Mumkin, qonunda nazarda tutilgan istalgan asosda B) Faqat kasaba uyushmasi roziligi bilan mumkin C) Mumkin emas (tashkilot tugatilishi holatidan tashqari) D) Faqat shtatlar qisqarishi munosabati bilan mumkin To'g'ri javob: C) Mumkin emas (tashkilot tugatilishi holatidan tashqari) ✔ 17. «Kompetentsiya-kompetentsiya» prinsipi nimani anglatadi? A) Arbitrlar soni taraflar talabiga ko'ra ikki baravar ko'paytirilishi mumkin B) Arbitraj faqat vakolatli davlat organining har bir ish bo'yicha ruxsati bilan ishlaydi C) Arbitraj sudi o'z vakolati masalasini, jumladan arbitraj kelishuvining haqiqiyligini o'zi hal qiladi D) Davlat sudi arbitraj vakolatini har bir ish bo'yicha oldindan va yakuniy belgilab beradi To'g'ri javob: C) Arbitraj sudi o'z vakolati masalasini, jumladan arbitraj kelishuvining haqiqiyligini ✔ o'zi hal qiladi 18. Mehnat intizomi deganda nima tushuniladi? A) Ichki mehnat tartibi, mehnat shartnomasi va qonunchilikda belgilangan xulq-atvor qoidalariga bo'ysunish B) Ish beruvchining xodimlarni o'z xohishiga ko'ra rag'batlantirish va jazolash huquqi C) Xodimning ishga o'z vaqtida kelishi va ish kuni tugaguncha ish joyida bo'lishi D) Xodimning ish beruvchiga shaxsiy sadoqati va uning har qanday ko'rsatmasini bajarishi To'g'ri javob: A) Ichki mehnat tartibi, mehnat shartnomasi va qonunchilikda belgilangan xulq-atvor ✔ qoidalariga bo'ysunish Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 97 19. O'rmon fondi yerlarida daraxtlarni ruxsatnomasiz kesish qanday huquqbuzarlik hisoblanadi? A) Soliq huquqbuzarligi (budjetga to'lovni to'lamaslik) B) Mehnat huquqbuzarligi (mehnat intizomini buzish) C) Ekologik huquqbuzarlik (o'rmon qonunchiligini buzish) D) Saylov huquqbuzarligi (saylov qoidalari) To'g'ri javob: C) Ekologik huquqbuzarlik (o'rmon qonunchiligini buzish)✔ 20. Shaharda yangi chiqindi yoqish zavodi qurilishi rejalashtirilmoqda. Ekologik huquq standartlariga ko'ra qaror qabul qilishdan oldin aholining qaysi huquqi ta'minlanishi kerak? A) Faqat zavod yaqinida yashovchilar uchun mol-mulk solig'i bo'yicha imtiyoz olish huquqi B) Faqat mahalliy kengash saylovlarida ovoz berish huquqi C) Jamoatchilik muhokamasi va ekologik qaror qabul qilishda ishtirok etish huquqi D) Faqat qurilayotgan zavodda ishga joylashish huquqi To'g'ri javob: C) Jamoatchilik muhokamasi va ekologik qaror qabul qilishda ishtirok etish huquqi ✔ 21. Jamoa kelishuvi jamoa shartnomasidan nimasi bilan farq qiladi? A) Ular o'rtasida farq yo'q, faqat ularni imzolovchi shaxslarning lavozimi bilan farqlanadi B) Jamoa kelishuvi tashkilot darajasida, jamoa shartnomasi esa respublika, tarmoq yoki hududiy darajada tuziladi C) Jamoa kelishuvi respublika, tarmoq yoki hududiy darajada, jamoa shartnomasi esa tashkilot darajasida tuziladi D) Jamoa kelishuvi faqat bitta xodim bilan, jamoa shartnomasi esa hamma xodimlar bilan tuziladi To'g'ri javob: C) Jamoa kelishuvi respublika, tarmoq yoki hududiy darajada, jamoa shartnomasi esa ✔ tashkilot darajasida tuziladi 22. Diplomatik vakolatxona boshlig'iga qabul qiluvchi davlat tomonidan oldindan rozilik berilishi qanday ataladi? A) Notifikatsiya B) Ekzekvatura C) Agreman D) Akkreditatsiya xati To'g'ri javob: C) Agreman ✔ 23. Chiqindilar bilan bog'liq ishlarda «chiqindilar ierarxiyasi» qaysi ustuvorlikni nazarda tutadi? A) Oldini olish, qayta foydalanish, qayta ishlash, energiya olish, so'ng ko'mish B) Har qanday chiqindini faqat yoqish orqali yo'q qilish C) Chiqindilarni faqat boshqa davlatlarga eksport qilish D) Avval poligonga ko'mish, keyin zarurat bo'lsa qayta ishlash va qayta foydalanish To'g'ri javob: A) Oldini olish, qayta foydalanish, qayta ishlash, energiya olish, so'ng ko'mish ✔ 24. Lex fori nimani anglatadi? A) Kema bayrog'i davlati qonuni B) Ish ko'rilayotgan sud davlati qonuni C) Zarar yetkazilgan joy qonuni D) Shartnoma tuzilgan joy qonuni To'g'ri javob: B) Ish ko'rilayotgan sud davlati qonuni ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 98 25. Xalqaro gumanitar huquqning asosiy hujjatlari bo'lgan Jeneva konvensiyalari qaysi yili qabul qilingan? A) 1949 B) 1907 C) 1929 D) 1977 To'g'ri javob: A) 1949✔ 26. Locus regit actum formulasi asosan nimani belgilashda qo'llaniladi? A) Jismoniy shaxsning muomala layoqatini B) Bitim shaklini — u tuzilgan joy qonuniga ko'ra C) Delikt majburiyatlari bo'yicha javobgarlikni D) Ashyoga bo'lgan mulk huquqi mazmunini To'g'ri javob: B) Bitim shaklini — u tuzilgan joy qonuniga ko'ra ✔ 27. «Sof huquq nazariyasi» va «asosiy norma» (Grundnorm) tushunchasi muallifi kim? A) E. Erlix B) H. Xart C) R. Dvorkin D) G. Kelzen To'g'ri javob: D) G. Kelzen ✔ 28. BMT Xalqaro Sudi nechta sudyadan iborat? A) 9 B) 12 C) 21 D) 15 To'g'ri javob: D) 15 ✔ 29. Homilador ayolni ish vaqtidan tashqari ishlarga jalb qilish mumkinmi? A) Faqat tashkilot rahbarining ruxsati bilan mumkin B) Faqat dam olish kunlari mumkin C) Mumkin, uning yozma roziligi bilan cheklovsiz D) Mumkin emas To'g'ri javob: D) Mumkin emas ✔ 30. Mehnat munosabatlarining subyektlari kimlar? A) Ish beruvchi va mehnat inspeksiyasi B) Pudratchi va buyurtmachi C) Xodim va ish beruvchi D) Xodim va kasaba uyushmasi To'g'ri javob: C) Xodim va ish beruvchi ✔ 31. Xo'jalik yurituvchi sub'ekt faoliyatining ekologik talablarga muvofiqligini mustaqil baholash qanday ataladi? A) Ekologik audit B) Ekologik monitoring C) Ekologik litsenziya D) Ekologik referendum To'g'ri javob: A) Ekologik audit ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 99 32. Diplomatik munosabatlar to'g'risidagi Vena konvensiyasi qaysi yili qabul qilingan? A) 1969 B) 1963 C) 1945 D) 1961 To'g'ri javob: D) 1961✔ 33. Xalqaro xususiy huquqning predmeti nima? A) Davlat va uning hududidagi soliq to'lovchilar o'rtasidagi munosabatlar B) Suveren davlatlar o'rtasidagi siyosiy, harbiy va diplomatik munosabatlar C) Chet el elementi bilan murakkablashgan xususiy-huquqiy munosabatlar D) Xalqaro tashkilotlar va ularning a'zo davlatlari o'rtasidagi munosabatlar To'g'ri javob: C) Chet el elementi bilan murakkablashgan xususiy-huquqiy munosabatlar ✔ 34. Xalqaro huquqning imperativ normasi (jus cogens) qanday xususiyatga ega? A) Undan davlatlar o'zaro shartnoma orqali istalgan vaqtda chetga chiqishi mumkin bo'lgan norma B) Undan chekinish mumkin bo'lmagan, xalqaro hamjamiyat tomonidan qabul qilingan va tan olingan norma C) U faqat mintaqaviy darajada, muayyan davlatlar guruhi o'rtasida amal qiluvchi norma D) U faqat ikki davlat o'rtasida tuzilgan maxsus shartnoma bilan o'rnatiladigan norma To'g'ri javob: B) Undan chekinish mumkin bo'lmagan, xalqaro hamjamiyat tomonidan qabul ✔ qilingan va tan olingan norma 35. Eng ko'p qulaylik yaratish rejimi nima? A) Chet elliklarga faqat vaqtinchalik viza berib, mehnat faoliyatini taqiqlash B) Boshqa davlat shaxslariga istalgan uchinchi davlat shaxslariga berilganidan yomon bo'lmagan rejim berish C) Chet el shaxslariga mahalliy shaxslar bilan to'liq bir xil huquqlar va majburiyatlar berish D) Chet el investorlarini hamma soliq va bojxona to'lovlaridan muddatsiz ozod qilish To'g'ri javob: B) Boshqa davlat shaxslariga istalgan uchinchi davlat shaxslariga berilganidan yomon ✔ bo'lmagan rejim berish 36. Lex voluntatis prinsipi nimani anglatadi? A) Faqat xalqaro savdo odatlarini qo'llash B) Sud o'z ixtiyoriga ko'ra huquqni tanlashi C) Taraflar o'zlari tanlagan huquqni qo'llash D) Har doim faqat milliy qonunni qo'llash To'g'ri javob: C) Taraflar o'zlari tanlagan huquqni qo'llash ✔ 37. Ish vaqti nima? A) Xodim ish joyida yoki ish beruvchi hududida bo'ladigan har qanday vaqt, shu jumladan tanaffuslar B) Xodim mehnat shartnomasi va ichki tartib qoidalariga ko'ra mehnat vazifalarini bajarishi lozim bo'lgan vaqt C) Xodimning uyidan ish joyiga kelishi va qaytib ketishiga sarflanadigan vaqt D) Xodim kunning birinchi yarmida ish beruvchi topshiriqlarini bajaradigan vaqt To'g'ri javob: B) Xodim mehnat shartnomasi va ichki tartib qoidalariga ko'ra mehnat vazifalarini ✔ bajarishi lozim bo'lgan vaqt Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 100 38. Davlatning ichki huquq qoidalariga havola qilib, xalqaro shartnomani bajarmaslikni oqlay olishi masalasida Vena konvensiyasi qanday pozitsiyada? A) Yo'l qo'ymaydi: ichki huquq shartnomani bajarmaslikka asos bo'lolmaydi B) Bunga ruxsat beradi, chunki ichki huquq xalqaro huquqdan ustun C) Faqat ikki tomonlama shartnomalarda va o'zaro rozilik bilan mumkin D) Faqat konstitutsiyaviy qoidalarga havola qilish orqali mumkin To'g'ri javob: A) Yo'l qo'ymaydi: ichki huquq shartnomani bajarmaslikka asos bo'lolmaydi✔ 39. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar orasida eng qat'iy muhofaza rejimiga ega, xo'jalik faoliyati to'liq chetlashtiriladigan hudud qanday ataladi? A) Milliy bog' B) Dam olish bog'i C) Davlat qo'riqxonasi D) Rekreatsiya zonasi To'g'ri javob: C) Davlat qo'riqxonasi ✔ 40. Yo'qolib ketish xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlari bilan xalqaro savdo to'g'risidagi konvensiya qanday qisqartma bilan ma'lum? A) CBD B) UNCCD C) CITES D) IPCC To'g'ri javob: C) CITES ✔ 41. Dastlabki sinov natijasi qoniqarsiz deb topildi. Mehnat shartnomasini bekor qilish masalasi qanday hal qilinadi? A) Ish beruvchi xodimni faqat sud qarori asosida ishdan bo'shatishi mumkin B) Ish beruvchi sinov muddati ichida shartnomani qonunda belgilangan tartibda bekor qilishi mumkin C) Shartnoma bekor qilinmaydi, sinov muddati qonunda belgilangan chegaradan tashqari uzaytiriladi D) Xodim uning roziligisiz past malakali boshqa lavozimga majburan o'tkaziladi To'g'ri javob: B) Ish beruvchi sinov muddati ichida shartnomani qonunda belgilangan tartibda ✔ bekor qilishi mumkin 42. Shartnomaning uchinchi davlatlarga nisbatan amal qilishi borasidagi «pacta tertiis nec nocent nec prosunt» prinsipi nimani anglatadi? A) Shartnoma uchinchi davlatlar uchun ham, ularning roziligisiz majburiydir B) Shartnoma uchinchi davlatga uning roziligisiz majburiyat ham, huquq ham yaratmaydi C) Shartnoma faqat depozitariy davlat uchun majburiy hisoblanadi D) Shartnoma uchinchi davlatga avtomatik ravishda huquqlar beradi To'g'ri javob: B) Shartnoma uchinchi davlatga uning roziligisiz majburiyat ham, huquq ham ✔ yaratmaydi 43. Ozon qatlamini muhofaza qilish to'g'risidagi doiraviy konvensiya qaysi? A) 1971-yilgi Ramsar konvensiyasi B) 1985-yilgi Vena konvensiyasi C) 1989-yilgi Bazel konvensiyasi D) 1979-yilgi Jeneva konvensiyasi To'g'ri javob: B) 1985-yilgi Vena konvensiyasi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 101 44. Germaniyada yashovchi O'zbekiston fuqarosi Toshkentdagi kvartirasini sotdi. Kvartiraga mulk huquqining o'tishi qaysi huquq bo'yicha belgilanadi? A) Taraflar tanlagan istalgan davlat huquqi bo'yicha B) Sotuvchi yashayotgan Germaniya huquqi bo'yicha C) Xaridor fuqaroligi davlati huquqi bo'yicha D) O'zbekiston huquqi bo'yicha (lex rei sitae) To'g'ri javob: D) O'zbekiston huquqi bo'yicha (lex rei sitae)✔ 45. Atrof-muhit masalalari bo'yicha axborotdan foydalanish, qaror qabul qilishda jamoatchilik ishtiroki va odil sudlovga erishish to'g'risidagi konvensiya qaysi? A) Orxus konvensiyasi (1998) B) Espoo konvensiyasi (1991) C) Stokgolm konvensiyasi (2001) D) Bazel konvensiyasi (1989) To'g'ri javob: A) Orxus konvensiyasi (1998) ✔ 46. Quyidagilardan qaysi biri xalqaro xususiy huquq manbai hisoblanmaydi? A) Xalqaro odatlar B) Milliy qonunchilik C) Siyosiy partiyalar dasturlari D) Xalqaro shartnomalar To'g'ri javob: C) Siyosiy partiyalar dasturlari ✔ 47. Voyaga yetmaganlarni qanday ishlarga jalb qilish taqiqlanadi? A) Faqat ofisdagi kompyuter bilan bog'liq ishlarga B) Og'ir, zararli va xavfli sharoitdagi ishlarga, tungi va ortiqcha ishlarga C) Har qanday haq to'lanadigan ishga, ota-onaning roziligidan qat'i nazar D) Faqat qishloq xo'jaligidagi mavsumiy ishlarga To'g'ri javob: B) Og'ir, zararli va xavfli sharoitdagi ishlarga, tungi va ortiqcha ishlarga ✔ 48. Ish beruvchi tashabbusi bilan mehnat shartnomasini bekor qilish asoslariga nima kiradi? A) Xodimning kasaba uyushmasi faoliyatida faol ishtirok etishi B) Tashkilot tugatilishi, shtatlar qisqarishi, malaka yetarli emasligi, vazifalarni qo'pol buzish C) Xodimning homiladorligi yoki uch yoshgacha bolasi borligi D) Xodimning biror siyosiy partiya yoki jamoat birlashmasiga a'zo bo'lishi To'g'ri javob: B) Tashkilot tugatilishi, shtatlar qisqarishi, malaka yetarli emasligi, vazifalarni qo'pol ✔ buzish 49. Kioto protokoli (1997) qaysi davlatlar guruhi uchun issiqxona gazlari chiqindilarini qisqartirish bo'yicha miqdoriy majburiyatlarni belgilagan? A) Faqat neft va gaz eksport qiluvchi davlatlar guruhi B) Asosan rivojlangan va o'tish iqtisodiyotidagi davlatlar (I ilova davlatlari) C) Faqat kichik orol davlatlari va qirg'oqbo'yi davlatlari D) Faqat rivojlanayotgan davlatlar, shu jumladan eng kam rivojlanganlar To'g'ri javob: B) Asosan rivojlangan va o'tish iqtisodiyotidagi davlatlar (I ilova davlatlari) ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 102 50. Davlatni xalqaro huquq sub'ekti sifatida tan olishning «deklarativ» nazariyasiga ko'ra tan olish qanday ahamiyatga ega? A) Tan olish davlatni avtomatik ravishda BMT a'zosiga aylantiradi B) Tan olish faqat BMT tomonidan jamoaviy qaror shaklida amalga oshiriladi C) Tan olish davlatni yaratadi: tan olinmaguncha u xalqaro huquq sub'ekti hisoblanmaydi D) Tan olish davlat mavjudligini faqat qayd etadi, uning sub'ektligi tan olishga bog'liq emas To'g'ri javob: D) Tan olish davlat mavjudligini faqat qayd etadi, uning sub'ektligi tan olishga bog'liq✔ emas Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 103 13-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Kafillik shartnomasi bo'yicha kafil qanday majburiyatni oladi? A) Qarzdorga majburiyatni bajarishi uchun zarur mablag'ni qarzga berish B) Qarzdor majburiyatni bajarishi uchun kreditor oldida javob berish C) Kreditorning talab huquqini o'z nomiga qabul qilib olish D) Qarzdorning mol-mulkini ijro tugaguncha saqlab turish To'g'ri javob: B) Qarzdor majburiyatni bajarishi uchun kreditor oldida javob berish✔ 2. Vijdon erkinligining «forum internum» jihati qanday xususiyatga ega? A) U faqat davlat ro'yxatidan o'tgan dinlarga taalluqli B) U faqat jamoat joylarida amal qiladi C) Shaxsning ichki e'tiqodi erkinligi mutlaq va cheklanmaydi D) U qonun bilan keng va istalgan asosda cheklanishi mumkin To'g'ri javob: C) Shaxsning ichki e'tiqodi erkinligi mutlaq va cheklanmaydi ✔ 3. Jinoyat tushunchasining asosiy belgilari qaysilar? A) Qilmishning axloqsizligi, jamoatchilik tomonidan qoralanishi va ommaviyligi B) Ijtimoiy xavflilik, qonunda taqiqlanganlik, aybli sodir etilganlik va jazoga sazovorlik C) Moddiy zarar yetkazilganlik, jabrlanuvchi mavjudligi va uning ariza bilan murojaati D) Davlat manfaatlariga daxl qilish, mansabdor shaxs tomonidan sodir etilganlik To'g'ri javob: B) Ijtimoiy xavflilik, qonunda taqiqlanganlik, aybli sodir etilganlik va jazoga sazovorlik ✔ 4. Ishtirokchilikda bajaruvchining ekstsessi nima? A) Bajaruvchining jinoyatni oxiriga yetkazishdan ixtiyoriy ravishda qaytishi B) Tashkilotchining jinoyat rejasidan tashqari qo'shimcha ko'rsatmalar berishi C) Bajaruvchining boshqa ishtirokchilar qasdi bilan qamrab olinmagan jinoyat sodir etishi D) Ishtirokchilarning jinoyatni oldindan kelishib, birgalikda sodir etishi To'g'ri javob: C) Bajaruvchining boshqa ishtirokchilar qasdi bilan qamrab olinmagan jinoyat sodir ✔ etishi 5. Sud tomonidan aniq fuqaroga nisbatan chiqarilgan hukm qanday huquqiy hujjat hisoblanadi? A) Normativ-huquqiy hujjat B) Huquqni qo'llash hujjati C) Huquqiy doktrina D) Huquqiy odat To'g'ri javob: B) Huquqni qo'llash hujjati ✔ 6. Bir sohadagi normalarni qayta ishlab, yangi yagona yaxlit hujjat (kodeks) yaratish qanday tizimlashtirish turi? A) Inkorporatsiya B) Kodifikatsiya C) Konsolidatsiya D) Hisobga olish To'g'ri javob: B) Kodifikatsiya ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 104 7. Inson irodasiga bog'liq bo'lmagan holda yuzaga keladigan va huquqiy oqibat keltirib chiqaradigan yuridik faktlar qanday ataladi? A) Yuridik hujjatlar B) Harakatlar C) Huquqiy aktlar D) Hodisalar To'g'ri javob: D) Hodisalar✔ 8. Yusuf Xos Hojibning davlatni boshqarish va adolat haqidagi mashhur asari qaysi? A) Siyosatnoma B) Boburnoma C) Fozil odamlar shahri D) Qutadg'u bilig To'g'ri javob: D) Qutadg'u bilig ✔ 9. O'xshash munosabatni tartibga soluvchi norma ham bo'lmaganda, ishni huquqning umumiy tamoyillari va mazmuni asosida hal qilish nima deyiladi? A) Qonun analogiyasi B) Konsolidatsiya C) Cheklovchi sharhlash D) Huquq analogiyasi To'g'ri javob: D) Huquq analogiyasi ✔ 10. «Jonli huquq» (living law) tushunchasi bilan bog'liq sotsiologik yo'nalish namoyandasi kim? A) I. Kant B) G. Gegel C) T. Akvinskiy D) E. Erlix To'g'ri javob: D) E. Erlix ✔ 11. Shartli hukm qilish nima? A) Sud jazoni o'tab bo'lgan shaxsning sudlanganligini muddatidan oldin olib tashlashi B) Sud tayinlangan jazoni o'tash davomida uni boshqa, yengilroq jazo turi bilan almashtirishi C) Sud jazoni o'tatmasdan, sinov muddati belgilab, mahkumni xulq-atvori bilan tuzalishga ishonch bildirishi D) Davlat amnistiya akti asosida mahkumni jazoni o'tashdan to'liq ozod qilishi To'g'ri javob: C) Sud jazoni o'tatmasdan, sinov muddati belgilab, mahkumni xulq-atvori bilan ✔ tuzalishga ishonch bildirishi 12. Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi xalqaro paktga ikkinchi fakultativ protokolning maqsadi qaysi? A) O'lim jazosini bekor qilish B) Qiynoqlarning oldini olish milliy mexanizmi C) Individual shikoyatlar tartibini joriy etish D) Bolalarni qurolli mojarolarga jalb etishni taqiqlash To'g'ri javob: A) O'lim jazosini bekor qilish ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 105 13. Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi xalqaro paktga birinchi fakultativ protokol nimani nazarda tutadi? A) Shaxslarning Inson huquqlari qo'mitasiga individual murojaat qilish huquqini B) O'lim jazosini bekor qilishni va uni qayta joriy etmaslikni C) Xalqaro jinoyat sudini tashkil etish va uning yurisdiksiyasini D) Davlatlararo urushni taqiqlash va umumiy qurolsizlanish majburiyatini To'g'ri javob: A) Shaxslarning Inson huquqlari qo'mitasiga individual murojaat qilish huquqini✔ 14. Afrika inson va xalqlar huquqlari xartiyasi qanday nom bilan ham ma'lum? A) Keyptaun konvensiyasi B) Banjul xartiyasi C) Addis-Abeba deklaratsiyasi D) Lagos protokoli To'g'ri javob: B) Banjul xartiyasi ✔ 15. Jazoni yengillashtiruvchi holatlarga nima kiradi? A) Jinoyatni alohida shafqatsizlik bilan yoki umumxavfli usulda sodir etish B) Jinoyatni uyushgan guruh tarkibida, oldindan til biriktirib sodir etish C) Chin ko'ngildan pushaymon bo'lish, jinoyatni ochishga yordam berish, zararni ixtiyoriy qoplash D) Jinoyatni takroran yoki xavfli retsidiv holatida sodir etish To'g'ri javob: C) Chin ko'ngildan pushaymon bo'lish, jinoyatni ochishga yordam berish, zararni ✔ ixtiyoriy qoplash 16. Zaruriy mudofaa chegarasidan chiqish deganda nima tushuniladi? A) Mudofaaning tajovuz xususiyati va xavfliligiga aniq nomuvofiqligi B) Mudofaachining voqea haqida politsiyaga xabar bermasligi C) Tajovuzchiga mudofaa vaqtida har qanday zarar yetkazilishi D) Mudofaa qilayotgan shaxsning tajovuzdan qochib qutula olmasligi To'g'ri javob: A) Mudofaaning tajovuz xususiyati va xavfliligiga aniq nomuvofiqligi ✔ 17. K. Vasak konsepsiyasiga ko'ra inson huquqlarining birinchi avlodi qaysi huquqlarni o'z ichiga oladi? A) Iqtisodiy va ijtimoiy huquqlar B) Fuqarolik va siyosiy huquqlar C) Ekologik huquqlar D) Kollektiv (birdamlik) huquqlari To'g'ri javob: B) Fuqarolik va siyosiy huquqlar ✔ 18. O'zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksida umumiy da'vo muddati necha yil etib belgilangan? A) Bir yil B) Besh yil C) O'n yil D) Uch yil To'g'ri javob: D) Uch yil ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 106 19. Meros ochilish vaqti deb nima hisoblanadi? A) Meros qoldiruvchi vafot etgan kun (yoki vafot etgan deb e'lon qilish to'g'risidagi sud qarori kuchga kirgan kun) B) Merosxo'rlar merosni qabul qilish uchun notariusga murojaat qilgan kun C) Notarius meros huquqi to'g'risida guvohnoma bergan kun D) Meros qoldiruvchi vasiyatnomani notarial tasdiqlatgan kun To'g'ri javob: A) Meros qoldiruvchi vafot etgan kun (yoki vafot etgan deb e'lon qilish to'g'risidagi ✔ sud qarori kuchga kirgan kun) 20. Davlat tuzilishi shakliga ko'ra davlatlar qanday turlarga bo'linadi? A) Demokratik va antidemokratik davlatlar B) Unitar va federativ (murakkab) davlatlar C) Monarxiya va respublika (boshqaruvga ko'ra) D) Huquqiy va ijtimoiy davlatlar To'g'ri javob: B) Unitar va federativ (murakkab) davlatlar ✔ 21. Ommaviy oferta nima? A) Davlat organining fuqarolarga yo'llagan majburiy ko'rsatmasi B) Faqat bitta aniq shaxsga yo'llangan, muhim shartlarni o'z ichiga olgan taklif C) Auksion yoki tanlovda ishtirok etish uchun yuborilgan ariza D) Javob bergan har qanday shaxs bilan shartnoma tuzish niyati ko'ringan, muhim shartlarni o'z ichiga olgan taklif To'g'ri javob: D) Javob bergan har qanday shaxs bilan shartnoma tuzish niyati ko'ringan, muhim ✔ shartlarni o'z ichiga olgan taklif 22. Asosiy jazo bilan qo'shimcha jazoning farqi nimada? A) Asosiy jazo faqat jarima, qo'shimchasi faqat ozodlikdan mahrum qilish B) Qo'shimcha jazo har doim asosiy jazodan og'irroq bo'ladi C) Asosiy jazo mustaqil, qo'shimcha jazo esa asosiy jazoga qo'shib tayinlanadi D) Qo'shimcha jazo faqat voyaga yetmaganlarga nisbatan qo'llaniladi To'g'ri javob: C) Asosiy jazo mustaqil, qo'shimcha jazo esa asosiy jazoga qo'shib tayinlanadi ✔ 23. Da'vo muddati nima? A) Sotuvchi tovar sifatini kafolatlaydigan muddat B) Sud ishni qabul qilgandan keyin ko'rib chiqishi lozim bo'lgan muddat C) Qarzdor shartnoma bo'yicha majburiyatni bajarishi lozim bo'lgan muddat D) Huquqi buzilgan shaxsning da'vosi bo'yicha huquqini himoya qilish muddati To'g'ri javob: D) Huquqi buzilgan shaxsning da'vosi bo'yicha huquqini himoya qilish muddati ✔ 24. Jinoyatning motivi va maqsadi qaysi element tarkibiga kiradi? A) Obyektiv tomon B) Subyektiv tomon C) Obyekt D) Subyekt To'g'ri javob: B) Subyektiv tomon ✔ 25. Neustoykaning qanday turlari ajratiladi? A) Jarima va penya B) Kafillik va kafolat C) Zakalat va avans D) Garov va ipoteka To'g'ri javob: A) Jarima va penya ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 107 26. To'g'ridan-to'g'ri kamsitish bilan bilvosita kamsitishning farqi nimada? A) Bilvositada neytral ko'rinadigan qoida muayyan guruhga nomutanosib salbiy ta'sir qiladi B) To'g'ridan-to'g'ri kamsitish qonuniy, bilvosita kamsitish esa noqonuniy hisoblanadi C) Bilvosita kamsitish faqat og'zaki ifodalarda namoyon bo'ladi, to'g'ridan-to'g'ri esa yozma D) Ularning farqi yo'q, ikkala atama sinonim sifatida ishlatiladi To'g'ri javob: A) Bilvositada neytral ko'rinadigan qoida muayyan guruhga nomutanosib salbiy ta'sir✔ qiladi 27. Fuqarolik-huquqiy tartibga solish metodiga xos asosiy belgi qaysi? A) Bir tarafning ikkinchisiga hokimiyat bilan bo'ysunishi B) Taraflarning yuridik tengligi va dispozitivlik C) Davlat majburlovi va jazo choralarining ustuvorligi D) Faqat imperativ ko'rsatmalar orqali tartibga solish To'g'ri javob: B) Taraflarning yuridik tengligi va dispozitivlik ✔ 28. Norma: «Agar shaxs boshqa shaxsning mulkini qasddan nobud qilsa, u zararni qoplashi shart». Bu yerda «agar shaxs ... nobud qilsa» qismi normaning qaysi elementi? A) Dispozitsiya B) Sanksiya C) Preambula D) Gipoteza To'g'ri javob: D) Gipoteza ✔ 29. Jinoyat qonunining hudud bo'yicha amal qilishi asosan qaysi prinsipga asoslanadi? A) Himoya prinsipiga — faqat davlat manfaatlariga qarshi jinoyatlar uchun B) Hududiylik prinsipiga — O'zbekiston hududida sodir etilgan jinoyatlar uchun O'zbekiston qonuni bo'yicha C) Universal prinsipga — har qanday jinoyat uchun dunyoning istalgan joyida D) Fuqarolik prinsipiga — faqat O'zbekiston fuqarolari javobgar bo'ladi To'g'ri javob: B) Hududiylik prinsipiga — O'zbekiston hududida sodir etilgan jinoyatlar uchun ✔ O'zbekiston qonuni bo'yicha 30. BMT Inson huquqlari bo'yicha Oliy komissari lavozimi qaysi xalqaro konferensiya tavsiyasi asosida 1993-yilda ta'sis etilgan? A) Tehron Xalqaro inson huquqlari konferensiyasi B) Rio Atrof-muhit va rivojlanish konferensiyasi C) Vena Butunjahon inson huquqlari konferensiyasi D) Pekin Butunjahon ayollar konferensiyasi To'g'ri javob: C) Vena Butunjahon inson huquqlari konferensiyasi ✔ 31. Yuridik shaxsning asosiy belgilari qatoriga nima kiradi? A) Kamida uch nafar ta'sischining va ro'yxatdan o'tgan ustav fondining mavjudligi B) Alohida mol-mulk, mustaqil javobgarlik, o'z nomidan huquq va burchlarga ega bo'lish C) Davlat ulushi va davlat organi tomonidan tayinlangan rahbarning mavjudligi D) Faqat foyda olish maqsadi va tijorat banki hisobvarag'ining mavjudligi To'g'ri javob: B) Alohida mol-mulk, mustaqil javobgarlik, o'z nomidan huquq va burchlarga ega ✔ bo'lish Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 108 32. O'zlashtirish yoki rastrata yo'li bilan talon-toroj qilishning o'ziga xos belgisi nima? A) Mol-mulk boshqalar bilmagan holda yashirin olingan B) Mol-mulk aybdorga ishonib topshirilgan yoki uning ixtiyorida bo'lgan C) Mol-mulk hayot uchun xavfli zo'rlik ishlatib olingan D) Mol-mulk aldash yo'li bilan mulkdorning o'zidan olingan To'g'ri javob: B) Mol-mulk aybdorga ishonib topshirilgan yoki uning ixtiyorida bo'lgan✔ 33. Oferta nima? A) Shartnoma tuzish niyatini ifodalovchi, muhim shartlarni o'z ichiga olgan aniq taklif B) Tuzilgan shartnomani bir tomonlama bekor qilish to'g'risidagi bildirishnoma C) Noaniq doiradagi shaxslarga yo'llangan, muhim shartlarsiz reklama e'loni D) Shartnoma tuzish to'g'risidagi taklifga yuborilgan to'liq javob To'g'ri javob: A) Shartnoma tuzish niyatini ifodalovchi, muhim shartlarni o'z ichiga olgan aniq taklif ✔ 34. Normativ-huquqiy hujjatning individual huquqni qo'llash hujjatidan asosiy farqi nimada? A) U faqat yozma shaklda bo'ladi, huquqni qo'llash hujjati esa og'zaki B) U faqat bitta aniq huquqiy munosabatni tartibga soladi va bir marta qo'llaniladi C) U faqat sud tomonidan chiqariladi va faqat sudlar uchun majburiy D) U noaniq doiradagi shaxslarga qaratilgan va ko'p marta qo'llaniladi To'g'ri javob: D) U noaniq doiradagi shaxslarga qaratilgan va ko'p marta qo'llaniladi ✔ 35. Qilmishning jinoiyligi va jazoga sazovorligi qaysi paytdagi qonun bilan belgilanadi? A) Jinoyat ishi qo'zg'atilgan paytdagi qonun bilan B) Jazo ijro etilayotgan paytdagi qonun bilan C) Hukm chiqarilgan paytda amalda bo'lgan qonun bilan D) Qilmish sodir etilgan paytda amalda bo'lgan qonun bilan To'g'ri javob: D) Qilmish sodir etilgan paytda amalda bo'lgan qonun bilan ✔ 36. Shartnoma tuzishga taklif fuqarolik huquqida qanday ataladi? A) Sessiya B) Oferta C) Novatsiya D) Aksept To'g'ri javob: B) Oferta ✔ 37. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining yangi tahririga ko'ra Prezident necha yil muddatga saylanadi? A) 6 yil B) 5 yil C) 7 yil D) 4 yil To'g'ri javob: C) 7 yil ✔ 38. Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya qaysi yili qabul qilingan? A) 1959 B) 1989 C) 1979 D) 2000 To'g'ri javob: B) 1989 ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 109 39. Inson huquqlari sohasidagi milliy institutlar maqomiga oid xalqaro standartlar qanday nomlanadi? A) Siracusa prinsiplari B) Parij prinsiplari C) Bangalor prinsiplari D) Yogyakarta prinsiplari To'g'ri javob: B) Parij prinsiplari✔ 40. «Non bis in idem» tamoyili nimani anglatadi? A) Bir huquqbuzarlik uchun ikki marta jazolanmaslik B) Hech kim o'z ishida sudya bo'lolmaydi C) Ikkinchi tarafni ham tinglash kerak D) Qonunni bilmaslik javobgarlikdan ozod qilmaydi To'g'ri javob: A) Bir huquqbuzarlik uchun ikki marta jazolanmaslik ✔ 41. Ijobiy (rag'batlantiruvchi) huquqiy oqibatlarni nazarda tutuvchi sanksiya turi qanday ataladi? A) Huquqni tiklovchi sanksiya B) Nisbatan aniq sanksiya C) Jazo sanksiyasi D) Rag'batlantiruvchi sanksiya To'g'ri javob: D) Rag'batlantiruvchi sanksiya ✔ 42. Huquqiy normaning qaysi elementi xulq-atvor qoidasining o'zini, ya'ni sub'ektlarning huquq va majburiyatlarini ifodalaydi? A) Gipoteza B) Dispozitsiya C) Ratio decidendi D) Sanksiya To'g'ri javob: B) Dispozitsiya ✔ 43. Voyaga yetmaganlarga nisbatan odil sudlovni amalga oshirishning BMT minimal standart qoidalari qanday ataladi? A) Gavana qoidalari B) Pekin qoidalari C) Nelson Mandela qoidalari D) Tokio qoidalari To'g'ri javob: B) Pekin qoidalari ✔ 44. Fuqaro «qonunni bilmaganman» deb ma'muriy javobgarlikdan ozod etishni so'radi. Qaysi umumiy huquqiy tamoyil bunga yo'l qo'ymaydi? A) In dubio pro reo B) Pacta sunt servanda C) Audi alteram partem D) Ignorantia juris non excusat To'g'ri javob: D) Ignorantia juris non excusat ✔ 45. Sotuvchi uchinchi shaxs huquqlari bilan og'irlashgan tovarni xaridorni ogohlantirmasdan topshirdi. Xaridor qanday huquqqa ega? A) Faqat uchinchi shaxsdan tovarni o'z mulki deb tan olishni talab qilish B) Tovarni qaytarmasdan to'langan narxni to'liq qaytarishni talab qilish C) Narxni kamaytirish yoki shartnomani bekor qilish va zararni qoplashni talab qilish D) Sotuvchidan faqat neustoyka undirish, shartnoma esa o'z kuchida qoladi To'g'ri javob: C) Narxni kamaytirish yoki shartnomani bekor qilish va zararni qoplashni talab qilish ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 110 46. Jinoyatda dalolatchi kim? A) Jinoyatni tashkil qilgan, uni sodir etishga rahbarlik qilgan yoki uyushgan guruh tuzgan shaxs B) Jinoyatni bevosita o'zi sodir etgan yoki boshqa shaxslardan qurol sifatida foydalangan shaxs C) Maslahat, ko'rsatma, vosita berish yoki to'siqlarni bartaraf etish orqali ko'maklashgan shaxs D) Boshqa shaxsni ko'ndirish, pora berish, tahdid va boshqa usullar bilan jinoyatga undagan shaxs To'g'ri javob: D) Boshqa shaxsni ko'ndirish, pora berish, tahdid va boshqa usullar bilan jinoyatga ✔ undagan shaxs 47. Haydovchi aybsiz ravishda piyodaga avtomobil bilan zarar yetkazdi. Oshiqcha xavf manbai egasining javobgarligi qanday? A) U faqat aybi jabrlanuvchi tomonidan to'liq isbotlangan taqdirda zararni qoplaydi B) U faqat jinoiy javobgarlikka tortilgan taqdirda zararni qoplaydi C) U aybidan qat'i nazar javob beradi, agar zarar engib bo'lmaydigan kuch yoki jabrlanuvchi qasdi tufayli kelib chiqmagan bo'lsa D) U javobgar emas, zararni faqat majburiy sug'urta tashkiloti to'liq hajmda qoplaydi, egasi esa ozod bo'ladi To'g'ri javob: C) U aybidan qat'i nazar javob beradi, agar zarar engib bo'lmaydigan kuch yoki ✔ jabrlanuvchi qasdi tufayli kelib chiqmagan bo'lsa 48. Ayollarga nisbatan kamsitishning barcha shakllarini tugatish to'g'risidagi konvensiya qanday qisqartma bilan mashhur? A) CAT B) CERD C) CRPD D) CEDAW To'g'ri javob: D) CEDAW ✔ 49. So'z erkinligi borasida xalqaro huquqda majburiy taqiqlanishi kerak bo'lgan ifoda shakli qaysi? A) Siyosiy satira, karikatura va mansabdor shaxslar ustidan yumoristik asarlar B) Hukumat siyosatini va yuqori mansabdor shaxslarni ommaviy ravishda keskin tanqid qilish C) Muxolifat partiyalarining hukumat dasturiga zid bo'lgan siyosiy fikr va takliflari D) Kamsitish, adovat yoki zo'ravonlikka undovchi milliy, irqiy yoki diniy nafrat targ'iboti To'g'ri javob: D) Kamsitish, adovat yoki zo'ravonlikka undovchi milliy, irqiy yoki diniy nafrat ✔ targ'iboti 50. Shaxs o'g'irlash maqsadida begona uyga kirdi, ammo uyda olish mumkin bo'lgan hech qanday mol-mulk yo'q edi. Bu qilmish qanday baholanadi? A) Yaroqsiz obyektga suiqasd sifatida o'g'irlikka suiqasd B) Ixtiyoriy qaytish, chunki shaxs hech narsa olmagan C) Tugallangan o'g'irlik, chunki qasd to'liq amalga oshirilgan D) Jinoyat tarkibi yo'q, chunki o'g'irlash obyekti mavjud bo'lmagan To'g'ri javob: A) Yaroqsiz obyektga suiqasd sifatida o'g'irlikka suiqasd ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 111 14-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Davlat boshlig'i hujjatining hukumat boshlig'i yoki vazir tomonidan imzolanib, mas'uliyat ular zimmasiga o'tishi qanday ataladi? A) Ratifikatsiya B) Delegatsiya C) Kontrasignatura D) Inkorporatsiya To'g'ri javob: C) Kontrasignatura✔ 2. Yangi ochilgan holatlar bo'yicha qayta ko'rish uchun qaysi holat asos bo'lishi mumkin? A) Taraf ishga yangi, tajribali advokatni jalb qilgani B) Arizachiga ma'lum bo'lmagan va bo'lishi mumkin bo'lmagan muhim holatlar ochilgani C) Taraf sud qaroridan qat'iy norozi ekanini bildirgani D) Qaror chiqarilgandan keyin qonunchilik umumiy tarzda o'zgargani To'g'ri javob: B) Arizachiga ma'lum bo'lmagan va bo'lishi mumkin bo'lmagan muhim holatlar ✔ ochilgani 3. Ovchilik va baliqchilikka oid huquqiy tartibga solish ekologiya huquqining qaysi instituti doirasida amalga oshiriladi? A) Chiqindilar bilan ishlashni tartibga solish va nazorat qilish huquqi B) Yer osti boyliklaridan foydalanish huquqi C) Atmosfera havosini muhofaza qilish huquqi D) Hayvonot dunyosidan foydalanish va uni muhofaza qilish huquqi To'g'ri javob: D) Hayvonot dunyosidan foydalanish va uni muhofaza qilish huquqi ✔ 4. Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqaroning saylov huquqi qanday? A) Saylanish va saylash huquqiga ega emas B) Vasiy orqali ovoz beradi C) Saylash huquqiga ega, saylanish huquqiga ega emas D) Cheklanmagan saylov huquqiga ega To'g'ri javob: A) Saylanish va saylash huquqiga ega emas ✔ 5. Nizo predmetiga nisbatan mustaqil talab bilan arz qiluvchi uchinchi shaxs protsessda qanday maqomga ega? A) U faqat ish materiallari bilan tanishish huquqiga ega bo'ladi B) U guvoh huquq va majburiyatlariga ega bo'ladi C) U javobgar tarafida turib uning huquqlaridan foydalanadi D) U da'vogarning huquq va majburiyatlariga ega bo'ladi To'g'ri javob: D) U da'vogarning huquq va majburiyatlariga ega bo'ladi ✔ 6. Jinoyat ishida fuqaroviy da'vo qanday hal qilinadi? A) Faqat alohida fuqarolik ishida, jinoyat ishi tugaganidan keyin ko'riladi B) Faqat tergovchi tomonidan dastlabki tergov davomida hal qilinadi C) Jinoyat ishi bilan birga ko'riladi; zarur hollarda fuqarolik tartibida ko'rish uchun qoldirilishi mumkin D) Faqat prokuror tomonidan ma'muriy tartibda hal qilinadi To'g'ri javob: C) Jinoyat ishi bilan birga ko'riladi; zarur hollarda fuqarolik tartibida ko'rish uchun ✔ qoldirilishi mumkin Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 112 7. Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun asos nima? A) Gumon qilinuvchining aybiga to'liq iqror bo'lganligi B) Fuqaroning ariza bilan murojaat qilganligi faktining o'zi C) Jabrlanuvchining aybdorni jazolash haqidagi talabi D) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlarning mavjudligi To'g'ri javob: D) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlarning mavjudligi✔ 8. Sud ishni yopiq sud majlisida ko'rishi uchun qaysi holat asos bo'lishi mumkin? A) Davlat siri yoki shaxsiy hayot ma'lumotlarini oshkor qilmaslik zarurati B) Ishning murakkabligi va ko'p sonli dalillarning mavjudligi C) Sud zalida tomoshabinlar uchun o'rindiqlarning yetishmasligi D) Sudlanuvchining jamiyatda taniqli va mashhur shaxs ekanligi To'g'ri javob: A) Davlat siri yoki shaxsiy hayot ma'lumotlarini oshkor qilmaslik zarurati ✔ 9. Rim pretorlarining edikt orqali yaratgan huquqi qanday nomlanadi? A) Ius quiritium (kviritlar huquqi) B) Ius naturale (tabiiy huquq) C) Ius honorarium (pretor huquqi) D) Lex regia (podsho qonuni) To'g'ri javob: C) Ius honorarium (pretor huquqi) ✔ 10. Konstitutsiyaviy nazoratning «Amerika modeli» qanday xususiyatga ega? A) Faqat parlament yoki uning maxsus qo'mitasi tomonidan qonun qabul qilinishida amalga oshiriladi B) Faqat qonun kuchga kirgunga qadar oldindan (preventiv) nazorat ko'rinishida amalga oshiriladi C) Faqat maxsus tuzilgan konstitutsiyaviy sud tomonidan mavhum tartibda amalga oshiriladi D) Umumiy sudlar aniq ishlarni ko'rishda qonunning konstitutsiyaviyligini tekshiradi (diffuz nazorat) To'g'ri javob: D) Umumiy sudlar aniq ishlarni ko'rishda qonunning konstitutsiyaviyligini tekshiradi ✔ (diffuz nazorat) 11. O'rta Osiyo xonliklarida shariat asosida sud ishlarini yuritgan sudya qanday atalgan? A) Dorug'a B) Biy C) Mirob D) Qozi To'g'ri javob: D) Qozi ✔ 12. Davlat boshlig'i tomonidan qonunni imzolab, rasman e'lon qilish qanday nomlanadi? A) Kodifikatsiya B) Promulgatsiya C) Ratifikatsiya D) Denonsatsiya To'g'ri javob: B) Promulgatsiya ✔ 13. Hakamlik sudi tomonidan nizoni ko'rish uchun qanday shart zarur? A) Nizo bo'yicha davlat sudining oldindan ruxsati B) Taraflar o'rtasida hakamlik kelishuvining mavjudligi C) Nizo summasining qonunda belgilangan miqdordan oshishi D) Ishni ko'rishga prokurorning yozma roziligi To'g'ri javob: B) Taraflar o'rtasida hakamlik kelishuvining mavjudligi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 113 14. Tintuv va olib qo'yishning farqi nimada? A) Olib qo'yish yashirilgan predmetlarni qidirishga, tintuv esa joyi va egasi aniq predmetlarni olishga qaratilgan B) Tintuv faqat jamoat joylarida, olib qo'yish esa faqat turar joylarda o'tkaziladi C) Tintuv yashirilgan predmetlarni qidirishga, olib qo'yish esa joyi va egasi aniq predmetlarni olishga qaratilgan D) Ular o'rtasida farq yo'q, ikkalasi ham bir xil tartibda va asosda o'tkaziladi To'g'ri javob: C) Tintuv yashirilgan predmetlarni qidirishga, olib qo'yish esa joyi va egasi aniq ✔ predmetlarni olishga qaratilgan 15. Proporsional tizimda partiyaning parlamentga kirishi uchun olishi kerak bo'lgan minimal ovozlar ulushi qanday ataladi? A) Saylov kvotasi B) Kvorum C) Saylov to'sig'i (bareri) D) Absolyut ko'pchilik To'g'ri javob: C) Saylov to'sig'i (bareri) ✔ 16. Qadimgi Xitoyda qattiq qonunlar va jazolar orqali boshqarishni targ'ib qilgan ta'limot qanday nomlanadi? A) Legizm (fajia) B) Daosizm C) Buddizm D) Konfutsiylik To'g'ri javob: A) Legizm (fajia) ✔ 17. Jinoyat protsessi ishtirokchilaridan qaysi biri ayblov tarafiga mansub? A) Prokuror B) Himoyachi C) Fuqaroviy javobgar D) Gumon qilinuvchi To'g'ri javob: A) Prokuror ✔ 18. Proporsional saylov tizimining asosiy belgisi qaysi? A) Ovoz berish majburiy ravishda ikki turda o'tkaziladi va ikki nomzod qoladi B) Faqat mustaqil nomzodlar qatnashadi, partiyalar ishtirok etmaydi C) Mandatlar partiyalar ro'yxatlari olgan ovozlarga mutanosib taqsimlanadi D) Faqat bir mandatli okruglar qo'llaniladi va nisbiy ko'pchilik g'olib bo'ladi To'g'ri javob: C) Mandatlar partiyalar ro'yxatlari olgan ovozlarga mutanosib taqsimlanadi ✔ 19. 2023-yil 30-aprelda O'zbekiston Respublikasida qanday yo'l bilan Konstitutsiyaning yangi tahriri qabul qilindi? A) Oliy Majlis qo'shma majlisi qarori bilan B) Umumxalq referendumi orqali C) Prezident farmoni bilan D) Konstitutsiyaviy sud qarori bilan To'g'ri javob: B) Umumxalq referendumi orqali ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 114 20. Taraf apellyatsiya shikoyati berish muddatini uzrli sabab bilan o'tkazib yubordi. U nima qila oladi? A) Hech narsa qila olmaydi, qaror qonuniy kuchga kirib bo'lgan B) O'tkazib yuborilgan protsessual muddatni tiklash to'g'risida ariza berishi mumkin C) Faqat kassatsiya tartibida shikoyat berishi shart D) Shu talab bilan yangi da'vo qo'zg'atishi kerak To'g'ri javob: B) O'tkazib yuborilgan protsessual muddatni tiklash to'g'risida ariza berishi mumkin✔ 21. Arizani ko'rmasdan qoldirish qanday oqibatga olib keladi? A) Ish avtomatik ravishda apellyatsiya instansiyasiga o'tkaziladi B) Shu talab bilan sudga qayta murojaat qilish istisno qilinadi C) Sud da'voni rad etgan deb hisoblanadi va qaror qonuniy kuchga kiradi D) Asos bartaraf etilgach umumiy tartibda sudga qayta murojaat qilish mumkin To'g'ri javob: D) Asos bartaraf etilgach umumiy tartibda sudga qayta murojaat qilish mumkin ✔ 22. Qonunni buzgan holda olingan dalillarning huquqiy ahamiyati qanday? A) Ular maqbul emas deb topiladi va ayblov asosi bo'la olmaydi B) Ular boshqa dalillar kabi to'liq kuchga ega dalil sifatida qo'llaniladi C) Ular faqat apellyatsiya instansiyasida dalil sifatida tekshiriladi D) Ular faqat sudning alohida ajrimi bilan dalil sifatida qo'llaniladi To'g'ri javob: A) Ular maqbul emas deb topiladi va ayblov asosi bo'la olmaydi ✔ 23. Da'vo arizasiga qonunda talab qilingan davlat boji to'lanmagan bo'lsa, sud odatda qanday harakat qiladi? A) Arizani harakatsiz qoldirib, kamchilikni bartaraf etish uchun muddat beradi B) Da'voni mohiyatan ko'rmasdan darhol rad etadi C) Ishni ko'radi va bojni hal qiluv qarori bilan undiradi D) Ishni boj to'lanmaganligi uchun prokurorga yuboradi To'g'ri javob: A) Arizani harakatsiz qoldirib, kamchilikni bartaraf etish uchun muddat beradi ✔ 24. Tabiatni muhofaza qilish qonunchiligida «ekologik zarar» deganda nima tushuniladi? A) Faqat korxonaning budjet oldidagi soliq qarzdorligi summasi B) Faqat fuqaroga yetkazilgan ma'naviy zarar (ruhiy azob-uqubatlar) C) Atrof-muhit holati yomonlashuvi, tabiiy resurslarning kamayishi yoki nobud bo'lishi D) Faqat korxona foydasining kamayishi natijasida yuzaga kelgan iqtisodiy yo'qotish To'g'ri javob: C) Atrof-muhit holati yomonlashuvi, tabiiy resurslarning kamayishi yoki nobud ✔ bo'lishi 25. Sud hal qiluv qaroriga qo'yiladigan asosiy talablar qaysilar? A) Qonuniylik va asoslilik B) Qisqalik va ommaboplik C) Tezkorlik va tejamkorlik D) Taraflarning roziligi To'g'ri javob: A) Qonuniylik va asoslilik ✔ 26. Qo'qon xonligi Rossiya imperiyasi tomonidan tugatilib, uning hududida Farg'ona viloyati qaysi yili tashkil etilgan? A) 1895 B) 1868 C) 1873 D) 1876 To'g'ri javob: D) 1876 ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 115 27. Ko'chmanchi xalqlarda odat huquqi asosida nizolarni hal qilgan sudyalar qanday atalgan? A) Muhtasiblar B) Muftiylar C) Qozilar D) Biylar To'g'ri javob: D) Biylar✔ 28. Ahvolni yomonlashtirishga yo'l qo'ymaslik qoidasining mohiyati nima? A) Faqat mahkum yoki himoyachi shikoyati bo'yicha yuqori sud mahkumning ahvolini yomonlashtira olmaydi B) Yuqori sud har qanday shikoyat bo'yicha jazoni o'z xohishiga ko'ra og'irlashtirishi mumkin C) Prokuror yengil hukm ustidan protest keltirish huquqiga ega emas D) Jabrlanuvchi hukm ustidan shikoyat berish huquqidan mahrum qilinadi To'g'ri javob: A) Faqat mahkum yoki himoyachi shikoyati bo'yicha yuqori sud mahkumning ✔ ahvolini yomonlashtira olmaydi 29. Yuzlashtirish qachon o'tkaziladi? A) Ish uchun maxsus bilim talab qiladigan masala hal qilinishi kerak bo'lganda B) Ilgari so'roq qilingan ikki shaxs ko'rsatmalarida jiddiy qarama-qarshiliklar bo'lganda C) Guvoh yoki jabrlanuvchi gumon qilinuvchini tashqi ko'rinishidan aniqlashi kerak bo'lganda D) Voqea joyida izlar va ashyoviy dalillarni topish zarur bo'lganda To'g'ri javob: B) Ilgari so'roq qilingan ikki shaxs ko'rsatmalarida jiddiy qarama-qarshiliklar ✔ bo'lganda 30. Kelishuv bitimini sud qachon tasdiqlamaydi? A) Kelishuv ish yuritishning birinchi majlisida tuzilgan bo'lsa B) Kelishuv qonunga zid bo'lsa yoki boshqa shaxslarning huquqlarini buzsa C) Taraflar kelishuvni yozma shaklda taqdim etganda D) Kelishuv taraflarning vakillari orqali imzolangan bo'lsa To'g'ri javob: B) Kelishuv qonunga zid bo'lsa yoki boshqa shaxslarning huquqlarini buzsa ✔ 31. RSFSRning birinchi Konstitutsiyasi qaysi yili qabul qilingan? A) 1918 B) 1917 C) 1924 D) 1936 To'g'ri javob: A) 1918 ✔ 32. Rim huquqida «qul — gapiruvchi qurol» degan qarash nimani anglatgan? A) Qul to'liq huquq va muomala layoqatiga ega bo'lgan B) Qul huquq sub'ekti emas, balki huquq ob'ekti hisoblangan C) Qul faqat siyosiy huquqlardan mahrum bo'lgan D) Qul xo'jayini roziligi bilan senatda qatnasha olgan To'g'ri javob: B) Qul huquq sub'ekti emas, balki huquq ob'ekti hisoblangan ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 116 33. Surishtiruvning dastlabki tergovdan asosiy farqi nimada? A) Ular o'rtasida farq yo'q, faqat ularni olib boruvchi organlarning nomi bilan farqlanadi B) Surishtiruv odatda kamroq ijtimoiy xavfli jinoyatlar bo'yicha va qisqaroq muddatlarda olib boriladi C) Surishtiruv faqat o'ta og'ir jinoyatlar bo'yicha, uzoqroq muddatlarda olib boriladi D) Surishtiruv faqat sud tomonidan, dastlabki tergov esa faqat prokuror tomonidan olib boriladi To'g'ri javob: B) Surishtiruv odatda kamroq ijtimoiy xavfli jinoyatlar bo'yicha va qisqaroq ✔ muddatlarda olib boriladi 34. SSSRning qaysi Konstitutsiyasida KPSSning jamiyatdagi «rahbar va yo'naltiruvchi kuch» sifatidagi roli to'g'ridan-to'g'ri mustahkamlangan (6-modda)? A) 1977-yilgi B) 1936-yilgi C) 1918-yilgi D) 1924-yilgi To'g'ri javob: A) 1977-yilgi ✔ 35. Jinoyat protsessida dalillarni baholash qanday prinsip asosida amalga oshiriladi? A) Faqat ekspert xulosasiga ko'ra, chunki u eng ob'ektiv dalil hisoblanadi B) Ishning hamma holatlarini har tomonlama, to'liq va xolis ko'rib chiqishga asoslangan ichki ishonch asosida C) Faqat prokurorning dalillarga bergan bahosiga ko'ra D) Qonunda har bir dalil turi uchun oldindan belgilangan kuchga ko'ra To'g'ri javob: B) Ishning hamma holatlarini har tomonlama, to'liq va xolis ko'rib chiqishga ✔ asoslangan ichki ishonch asosida 36. Protsessual huquqiy vorislik qachon yuz beradi? A) Ishni ko'rayotgan sudya boshqa sudya bilan almashtirilganda B) Taraf o'z vakilini boshqa vakil bilan almashtirganda C) Taraf nizoli munosabatdan chiqqanda (vafot, qayta tashkil etish, talabdan voz kechish) D) Ish sudlovlilik bo'yicha boshqa sudga o'tkazilganda To'g'ri javob: C) Taraf nizoli munosabatdan chiqqanda (vafot, qayta tashkil etish, talabdan voz ✔ kechish) 37. Qadimgi Afinada qarzdorlarni qullikka sotishni bekor qilgan islohot (seisaxteya) kim nomi bilan bog'liq? A) Drakon B) Klisfen C) Perikl D) Solon To'g'ri javob: D) Solon ✔ 38. Muhim davlat masalalari bo'yicha fuqarolarning umumxalq ovoz berishi qanday ataladi? A) Inauguratsiya (lavozimga kirishish) B) Impichment (lavozimdan chetlatish) C) Abdikatsiya (taxtdan voz kechish) D) Plebissit yoki referendum To'g'ri javob: D) Plebissit yoki referendum ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 117 39. Yuridik ahamiyatga ega faktlarni aniqlash ishlari sud tomonidan qachon ko'riladi? A) Faqat prokuror yoki vasiylik organi arizasiga ko'ra B) Arizachi faktni tasdiqlovchi hujjatni boshqa tartibda ololmasa yoki tiklay olmasa C) Faqat da'vo tartibida, javobgar ishtirokida D) Har qanday holda, arizachi so'ragan zahoti To'g'ri javob: B) Arizachi faktni tasdiqlovchi hujjatni boshqa tartibda ololmasa yoki tiklay olmasa✔ 40. O'zbekiston Respublikasining davlat tili qaysi til? A) O'zbek tili B) O'zbek va rus tillari C) Davlat tili belgilanmagan D) O'zbek va qoraqalpoq tillari To'g'ri javob: A) O'zbek tili ✔ 41. Da'vo predmeti nima? A) Taraflar sudga taqdim etgan dalillar va ularning manbalari B) Da'vogarning javobgarga nisbatan sud hal etishini so'ragan moddiy-huquqiy talabi C) Sud ishni mohiyatan hal qilib chiqargan hal qiluv qarori D) Da'vogar o'z talabini asoslash uchun keltirgan yuridik faktlar majmui To'g'ri javob: B) Da'vogarning javobgarga nisbatan sud hal etishini so'ragan moddiy-huquqiy talabi ✔ 42. Ayblov xulosasi nima? A) Himoyachining ayblanuvchini oqlash to'g'risida tergovchiga yozgan iltimosnomasi B) Dastlabki tergovni yakunlovchi, ayblov mohiyatini bayon qiluvchi va ishni sudga yuborish uchun asos bo'luvchi hujjat C) Birinchi instansiya sudining ish bo'yicha aybdorlik masalasini hal qilgan yakuniy hujjati D) Ekspertning ish holatlari yuzasidan maxsus bilimlar asosida tuzgan yozma xulosasi To'g'ri javob: B) Dastlabki tergovni yakunlovchi, ayblov mohiyatini bayon qiluvchi va ishni sudga ✔ yuborish uchun asos bo'luvchi hujjat 43. O'rta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanish natijasida O'zbekiston SSR qaysi yili tuzilgan? A) 1918 B) 1924 C) 1920 D) 1929 To'g'ri javob: B) 1924 ✔ 44. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining yangi tahririda o'lim jazosi borasida qanday qoida mustahkamlangan? A) Masala qonun bilan hal etiladi B) O'lim jazosi moratoriy asosida to'xtatilgan C) O'lim jazosi faqat terrorizm uchun qo'llaniladi D) O'lim jazosi taqiqlanadi To'g'ri javob: D) O'lim jazosi taqiqlanadi ✔ 45. Qadimgi Rimda yozma huquqning dastlabki yirik yodgorligi hisoblangan qonunlar qaysi? A) O'n ikki jadval qonunlari B) Yustinian kodeksi C) Salik haqiqati D) Manu qonunlari To'g'ri javob: A) O'n ikki jadval qonunlari ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 118 46. Ayblanuvchining aybiga oid bartaraf etib bo'lmaydigan shubhalar qanday hal qilinadi? A) Ayblov foydasiga B) Qo'shimcha tergovga qaytariladi va shubha saqlanaveradi C) Prokuror qaroriga ko'ra D) Ayblanuvchi foydasiga To'g'ri javob: D) Ayblanuvchi foydasiga✔ 47. Saylovning majoritar tizimida g'olib qanday aniqlanadi? A) Okrugda belgilangan ko'pchilik ovozni olgan nomzod saylangan hisoblanadi B) Partiya rahbariyati qarori bilan C) Partiyalar olgan ovozlarga mutanosib ravishda mandat taqsimlanadi D) Qur'a tashlash yo'li bilan To'g'ri javob: A) Okrugda belgilangan ko'pchilik ovozni olgan nomzod saylangan hisoblanadi ✔ 48. Alohida tartibda ish yuritish vaqtida huquq to'g'risida nizo borligi aniqlandi. Sud qanday harakat qiladi? A) Ishni alohida tartibda oxiriga qadar davom ettiradi B) Ishni tugatib, shu masala bo'yicha qayta murojaatni taqiqlaydi C) Arizani ko'rmasdan qoldirib, da'vo tartibida murojaat huquqini tushuntiradi D) Ishni nizoni hal qilish uchun prokurorga yuboradi To'g'ri javob: C) Arizani ko'rmasdan qoldirib, da'vo tartibida murojaat huquqini tushuntiradi ✔ 49. Rossiya imperiyasida 1864-yilgi sud islohoti bilan qaysi institut joriy etilgan? A) Qozilar sudi va shariat asosidagi sud ishlarini yuritish B) Inkvizitsion tergov va cherkov sudlari tizimi C) Harbiy-dala sudlari va inqilobiy tribunallar D) Prisyajniy maslahatchilar sudi va qasamyodli advokatura To'g'ri javob: D) Prisyajniy maslahatchilar sudi va qasamyodli advokatura ✔ 50. Gumon qilinuvchi bilan ayblanuvchining farqi nimada? A) Gumon qilinuvchiga nisbatan ayblanuvchi sifatida jalb qilish to'g'risida qaror chiqarilgan, ayblanuvchiga esa hali ayb e'lon qilinmagan B) Ayblanuvchiga nisbatan ayblanuvchi sifatida jalb qilish to'g'risida qaror chiqarilgan, gumon qilinuvchiga esa hali ayb e'lon qilinmagan C) Ular o'rtasida farq yo'q, ikki atama turli kodekslarda bir xil ma'noda ishlatiladi D) Gumon qilinuvchi — ishi sudda ko'rilayotgan shaxs, ayblanuvchi — hukm chiqarilgan shaxs To'g'ri javob: B) Ayblanuvchiga nisbatan ayblanuvchi sifatida jalb qilish to'g'risida qaror ✔ chiqarilgan, gumon qilinuvchiga esa hali ayb e'lon qilinmagan Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 119 15-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Hakamlik sudining davlat sudidan asosiy farqi nimada? A) U davlat sudining quyi bo'g'ini bo'lib, sudyalari Prezident tomonidan tayinlanadi B) U faqat jinoyat ishlarini ko'radi va davlat sud tizimining tarkibiy qismi hisoblanadi C) U taraflar kelishuvi asosida tanlanadi yoki tashkil etiladi va davlat sud tizimiga kirmaydi D) Uning qarorlari faqat tavsiyaviy xarakterga ega va hech qachon majburiy ijro etilmaydi To'g'ri javob: C) U taraflar kelishuvi asosida tanlanadi yoki tashkil etiladi va davlat sud tizimiga ✔ kirmaydi 2. Bankrotlik ishida sanatsiyaning maqsadi nima? A) Qarzdorni darhol tugatib, mulkini kreditorlarga taqsimlash B) Qarzdor rahbarini jinoiy javobgarlikka tortish C) Qarzdorning mol-mulkini davlat mulkiga o'tkazish D) Qarzdorning to'lov qobiliyatini tiklash To'g'ri javob: D) Qarzdorning to'lov qobiliyatini tiklash ✔ 3. Nikoh shartnomasi nima? A) Diniy marosim bo'yicha nikoh tuzilganligini tasdiqlovchi hujjat B) Nikoh tuzilganligi to'g'risida FHDYo organi beradigan guvohnoma C) Nikohdagi va ajralgandan keyingi mulkiy huquq va majburiyatlarni belgilovchi kelishuv D) Er-xotinning shaxsiy nomulkiy huquq va burchlarini belgilovchi kelishuv To'g'ri javob: C) Nikohdagi va ajralgandan keyingi mulkiy huquq va majburiyatlarni belgilovchi ✔ kelishuv 4. Mas'uliyati cheklangan jamiyat ishtirokchilarining javobgarligi qanday? A) Ular jamiyat qarzlari uchun faqat davlat budjeti oldida javob beradi B) Ular jamiyat majburiyatlari bo'yicha o'z mol-mulki bilan cheklanmagan solidar javob beradi C) Ular jamiyat qarzlari uchun ustav fondi miqdoridan ikki baravar ko'p javob beradi D) Ular jamiyat majburiyatlari bo'yicha javob bermaydi, zarar tavakkalchiligi ulushlari qiymati doirasida To'g'ri javob: D) Ular jamiyat majburiyatlari bo'yicha javob bermaydi, zarar tavakkalchiligi ulushlari ✔ qiymati doirasida 5. Bolaning o'z fikrini bildirish huquqi oilada qanday amalga oshiriladi? A) Bola o'z manfaatlariga daxldor masalalarda fikr bildiradi, qonundagi yoshdan uning fikri albatta hisobga olinadi B) Bola faqat sud majlisida va faqat prokuror ishtirokida fikr bildira oladi C) Bolaning fikri oilaviy masalalarni hal qilishda hech qachon hisobga olinmaydi D) Bola faqat 18 yoshga to'lgach o'z manfaatlariga oid masalalarda fikr bildira oladi To'g'ri javob: A) Bola o'z manfaatlariga daxldor masalalarda fikr bildiradi, qonundagi yoshdan ✔ uning fikri albatta hisobga olinadi Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 120 6. Litsenziyalash deganda nima tushuniladi? A) Soliqlarni hisoblash, soliq deklaratsiyasini topshirish va soliq summalarini budjetga to'lash tartibi B) Muayyan faoliyat turini amalga oshirish huquqini berish va litsenziya shartlariga rioya etilishini nazorat qilish tartibi C) Tovarlarni davlat chegarasidan olib o'tishda bojxona deklaratsiyasini topshirish va rasmiylashtirish tartibi D) Tadbirkorlik sub'ektini yuridik shaxs sifatida davlat ro'yxatidan o'tkazish va unga identifikatsiya raqami berish tartibi To'g'ri javob: B) Muayyan faoliyat turini amalga oshirish huquqini berish va litsenziya shartlariga ✔ rioya etilishini nazorat qilish tartibi 7. Tijorat sirini himoya qilishning asosiy sharti nima? A) Ma'lumot noma'lumligi tufayli tijorat qiymatiga ega bo'lishi va egasi maxfiylik choralarini ko'rishi B) Ma'lumot davlat organida tijorat siri sifatida majburiy ro'yxatdan o'tkazilishi C) Ma'lumot ommaviy axborot vositalarida e'lon qilinishi va hammaga ma'lum bo'lishi D) Ma'lumot faqat elektron shaklda, kompyuter xotirasida saqlanishi To'g'ri javob: A) Ma'lumot noma'lumligi tufayli tijorat qiymatiga ega bo'lishi va egasi maxfiylik ✔ choralarini ko'rishi 8. Iqtisodiy nochorlik (to'lovga qodir emaslik, bankrotlik) deganda nima tushuniladi? A) Korxona rahbarining almashtirilishi va boshqaruv tuzilmasining o'zgarishi B) Qarzdorning bir martalik to'lovni bir kunga kechiktirishi C) Qarzdorning kreditorlar talablari va majburiy to'lovlarni to'liq to'lashga qodir emasligi D) Korxona yillik foydasining oldingi yilga nisbatan kamayishi To'g'ri javob: C) Qarzdorning kreditorlar talablari va majburiy to'lovlarni to'liq to'lashga qodir ✔ emasligi 9. Nikoh haqiqiy emas deb topilgan bo'lsa, shunday nikohdan tug'ilgan bolalarning huquqlari qanday bo'ladi? A) Ular nikohsiz tug'ilgan deb hisoblanib, otaligi qayta belgilanishi shart bo'ladi B) Ularning ota-ona va qarindoshlardan meros olish huquqlari cheklanadi C) Ular faqat onasidan aliment va meros olish huquqiga ega bo'ladi D) Nikohning haqiqiy emasligi ularning huquqlariga ta'sir qilmaydi To'g'ri javob: D) Nikohning haqiqiy emasligi ularning huquqlariga ta'sir qilmaydi ✔ 10. Farzandlikka olishni bekor qilish qanday tartibda amalga oshiriladi? A) Farzandlikka oluvchining bir tomonlama arizasi bilan B) Mahalla fuqarolar yig'inining qarori bilan C) Sud tartibida D) FHDYo organi tomonidan, ariza asosida To'g'ri javob: C) Sud tartibida ✔ 11. Joriy valyuta operatsiyalari bo'yicha konvertatsiya erkinligi deganda nima tushuniladi? A) Tashqi savdo va boshqa joriy operatsiyalar uchun valyutani erkin sotib olish va o'tkazish B) Valyutani faqat davlat tomonidan belgilangan qat'iy kurs bo'yicha sotish va sotib olish C) Naqd chet el valyutasining muomalasini to'liq taqiqlash D) Kapital harakati bo'yicha har qanday operatsiyaga cheklov joriy etilishi To'g'ri javob: A) Tashqi savdo va boshqa joriy operatsiyalar uchun valyutani erkin sotib olish va ✔ o'tkazish Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 121 12. Ma'muriy jazo qo'llashda shaxsning bir huquqbuzarlik uchun ikki marta jazolanmasligi qaysi prinsipga asoslanadi? A) In dubio pro fisco B) Dura lex sed lex C) Tabula rasa D) Non bis in idem To'g'ri javob: D) Non bis in idem✔ 13. Oilaviy korxona qanday tashkilot? A) Aksiyalari faqat bir oila a'zolari o'rtasida taqsimlangan yirik aksiyadorlik jamiyati B) Oila a'zolari uchun davlat tomonidan tashkil etiladigan va budjetdan moliyalashtiriladigan korxona C) Oila a'zolarini ijtimoiy qo'llab-quvvatlash maqsadida tuzilgan notijorat tashkilot D) Oila a'zolari ixtiyoriylik asosida tashkil etadigan, umumiy mulk va mehnatga asoslangan kichik tadbirkorlik subyekti To'g'ri javob: D) Oila a'zolari ixtiyoriylik asosida tashkil etadigan, umumiy mulk va mehnatga ✔ asoslangan kichik tadbirkorlik subyekti 14. Fuqaro bir yil davomida ikki davlatda daromad oldi va har ikkala davlat uni o'z rezidenti deb hisoblamoqda. Bunday ziddiyatni hal qilishda ikki tomonlama soliq shartnomalarida qanday mezonlar qo'llaniladi? A) Faqat har bir davlatda olingan daromadning miqdori va valyutasi B) Faqat shaxsning pasporti qaysi davlat tomonidan berilganligi mezoni C) Doimiy uy, hayotiy manfaatlar markazi, odatdagi yashash joyi va fuqarolik mezonlari D) Faqat birinchi bo'lib soliq hisoblagan davlat soliq organining yakuniy qarori To'g'ri javob: C) Doimiy uy, hayotiy manfaatlar markazi, odatdagi yashash joyi va fuqarolik ✔ mezonlari 15. Soxta nikoh nima? A) Diniy marosim bo'yicha tuzilgan va ro'yxatdan o'tkazilmagan nikoh B) Chet elda chet el qonuniga ko'ra tuzilgan nikoh C) Nikoh shartnomasi tuzilmasdan qayd etilgan nikoh D) Oila qurish niyatisiz tuzilgan nikoh To'g'ri javob: D) Oila qurish niyatisiz tuzilgan nikoh ✔ 16. Milliy valyutaning chet el valyutalariga nisbatan rasmiy kursini pasaytirish qanday ataladi? A) Denominatsiya B) Revalvatsiya C) Devalvatsiya D) Deflyatsiya To'g'ri javob: C) Devalvatsiya ✔ 17. Soliq qonunchiligidagi bartaraf etib bo'lmaydigan shubha va qarama-qarshiliklar qanday talqin etilishi kerak? A) Sud ixtiyoriga ko'ra B) Budjet foydasiga C) Soliq to'lovchi foydasiga D) Soliq organi foydasiga To'g'ri javob: C) Soliq to'lovchi foydasiga ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 122 18. Nikoh shartnomasi qanday shaklda tuziladi? A) Yozma shaklda va notarial tasdiqlanadi B) Oddiy yozma shaklda, notarial tasdiqsiz C) Og'zaki shaklda, ikki guvoh ishtirokida D) FHDYo organida nikoh bilan birga ro'yxatdan o'tkaziladi To'g'ri javob: A) Yozma shaklda va notarial tasdiqlanadi✔ 19. «Deregulyatsiya» ma'muriy islohotlar doirasida nimani anglatadi? A) Tadbirkorlikning ayrim turlarini butunlay taqiqlash B) Yangi litsenziya va ruxsatnoma turlarini joriy etish C) Ortiqcha davlat tartibga solishini, ruxsatnomalar va to'siqlarni qisqartirish D) Nazorat qiluvchi davlat organlari va ularning shtatlari sonini oshirish To'g'ri javob: C) Ortiqcha davlat tartibga solishini, ruxsatnomalar va to'siqlarni qisqartirish ✔ 20. Davlat boshqaruvining «markazlashmagan» (detsentralizatsiya) modeli nimani anglatadi? A) Vakolatlarning bir qismini quyi va hududiy organlarga, o'zini o'zi boshqarishga o'tkazish B) Boshqaruvni faqat harbiy qo'mondonlik tizimi orqali amalga oshirish C) Vakolatlarni to'liq markaziy organda to'plash va hududiy organlarni bo'ysundirish D) Hududiy organlarni tugatish va ularning vazifalarini vazirliklarga o'tkazish To'g'ri javob: A) Vakolatlarning bir qismini quyi va hududiy organlarga, o'zini o'zi boshqarishga ✔ o'tkazish 21. Xorijiy hakamlik (arbitraj) qarorlarini O'zbekistonda tan olish va ijro etish qaysi xalqaro shartnomaga asoslanadi? A) 1961-yilgi Gaaga Apostil konvensiyasi B) 1993-yilgi Minsk konvensiyasi C) 1958-yilgi Nyu-York konvensiyasi D) 1980-yilgi Vena konvensiyasi To'g'ri javob: C) 1958-yilgi Nyu-York konvensiyasi ✔ 22. Ma'muriy-huquqiy normalarning amal qilish usuliga ko'ra «majburlovchi» normaga misol qaysi? A) Fuqaro o'z xohishiga ko'ra tanlov orqali davlat xizmatiga kirishi mumkin B) Transport vositasi egasi uni belgilangan tartibda ro'yxatdan o'tkazishi shart C) Fuqaro har yili ixtiyoriy tibbiy ko'rikdan o'tishi mumkin D) Fuqaro chet elga sayohatga chiqishi va qaytishi mumkin To'g'ri javob: B) Transport vositasi egasi uni belgilangan tartibda ro'yxatdan o'tkazishi shart ✔ 23. Litsenziya nima? A) Tadbirkorga muayyan muddatga beriladigan soliq imtiyozi B) Ishlab chiqarilgan tovar sifatini tasdiqlovchi muvofiqlik sertifikati C) Litsenziyalanadigan faoliyatni amalga oshirish uchun vakolatli organ beradigan ruxsat D) Davlat tomonidan tadbirkorga berilgan buyurtma shartnomasi To'g'ri javob: C) Litsenziyalanadigan faoliyatni amalga oshirish uchun vakolatli organ beradigan ✔ ruxsat 24. Markaziy bankning tijorat banklariga beriladigan kreditlar bo'yicha belgilaydigan va pul-kredit siyosatining asosiy vositasi bo'lgan stavka qanday ataladi? A) Asosiy (qayta moliyalash) stavka B) Aksiz solig'i stavkasi C) Qo'shilgan qiymat solig'i stavkasi D) Import bojxona boji stavkasi To'g'ri javob: A) Asosiy (qayta moliyalash) stavka ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 123 25. Proporsionallik (mutanosiblik) prinsipi ma'muriy organdan nimani talab qiladi? A) Ishni manfaatlarni tortishsiz, maksimal tezlikda hal qilishni B) Tanlangan chora maqsadga yaroqli, zarur va manfaatlarga nisbatan mutanosib bo'lishini C) Har doim ariza beruvchining talabini qonuniy asosidan qat'i nazar to'liq qanoatlantirishni D) Har doim mavjud choralar ichidan eng qattiq choradan foydalanishni To'g'ri javob: B) Tanlangan chora maqsadga yaroqli, zarur va manfaatlarga nisbatan mutanosib ✔ bo'lishini 26. Budjet mablag'lari bo'yicha barcha operatsiyalar yagona g'azna hisobvarag'i orqali amalga oshiriladigan ijro tizimi qanday ataladi? A) Naqd ijro B) G'aznachilik ijrosi C) Hakamlik ijrosi D) Bank ijrosi To'g'ri javob: B) G'aznachilik ijrosi ✔ 27. Shaxsga huquq beruvchi yoki uning huquqini tasdiqlovchi ma'muriy hujjat qanday ataladi? A) Normativ hujjat B) Ichki tashkiliy hujjat C) Foydali (qulay) ma'muriy hujjat D) Yuklovchi (noqulay) ma'muriy hujjat To'g'ri javob: C) Foydali (qulay) ma'muriy hujjat ✔ 28. Iqtisodiy sudlar asosan qanday nizolarni ko'radi? A) Og'ir va o'ta og'ir jinoyatlar bo'yicha jinoyat ishlarini B) Yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar o'rtasidagi iqtisodiy nizolarni C) Jismoniy shaxslarning ma'muriy huquqbuzarliklari to'g'risidagi ishlarni D) Fuqarolar o'rtasidagi nikoh, aliment va boshqa oilaviy nizolarni To'g'ri javob: B) Yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar o'rtasidagi iqtisodiy nizolarni ✔ 29. Bola bilan alohida yashovchi ota (ona)ning huquqi qanday? A) U faqat aliment to'lash orqali bola hayotida ishtirok etadi B) U bola bilan muloqot qilish va uning tarbiyasida ishtirok etish huquqiga ega C) U bola bilan muloqot qilish huquqidan to'liq mahrum bo'ladi D) U bola bilan faqat vasiylik organi xodimi ishtirokida ko'risha oladi To'g'ri javob: B) U bola bilan muloqot qilish va uning tarbiyasida ishtirok etish huquqiga ega ✔ 30. Bolaning ismi, otasining ismi va familiyasi qanday belgilanadi? A) Ismi va familiyasi mahalla fuqarolar yig'ini tavsiyasiga ko'ra, ota-onaning roziligi bilan belgilanadi B) Ismi va familiyasi faqat bobo-buvining ismi va familiyasi bo'yicha, an'anaga muvofiq belgilanadi C) Ismi, otasining ismi va familiyasi FHDYo organi xodimining tanloviga ko'ra, ota-ona fikridan qat'i nazar belgilanadi D) Ismi ota-ona kelishuviga ko'ra, otasining ismi va familiyasi ota-ona ma'lumotlari bo'yicha (milliy an'analar hisobga olinadi) To'g'ri javob: D) Ismi ota-ona kelishuviga ko'ra, otasining ismi va familiyasi ota-ona ma'lumotlari ✔ bo'yicha (milliy an'analar hisobga olinadi) Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 124 31. Davlat qimmatli qog'ozlarini chiqarish orqali mablag' jalb qilish moliya huquqining qaysi instituti doirasida tartibga solinadi? A) Aksiz instituti B) Budjet klassifikatsiyasi C) Soliq imtiyozlari D) Davlat krediti (davlat qarzi) To'g'ri javob: D) Davlat krediti (davlat qarzi)✔ 32. Talabdan voz kechish (sessiya) nima? A) Kreditor tomonidan talab huquqining boshqa shaxsga o'tkazilishi B) Dastlabki majburiyatni yangi majburiyat bilan almashtirish C) Bir xil talablarni hisobga o'tkazish yo'li bilan majburiyat bekor bo'lishi D) Qarzdor tomonidan qarzning boshqa shaxsga o'tkazilishi To'g'ri javob: A) Kreditor tomonidan talab huquqining boshqa shaxsga o'tkazilishi ✔ 33. Qarzni boshqa shaxsga o'tkazish uchun nima talab qilinadi? A) Sudning ruxsati B) Kreditorning roziligi C) Bitimni davlat ro'yxatidan o'tkazish D) Faqat yangi qarzdorning yozma roziligi To'g'ri javob: B) Kreditorning roziligi ✔ 34. Ruhiy kasalligi sababli sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxs bilan nikoh tuzish mumkinmi? A) Mumkin, vasiyning yozma roziligi bilan B) Mumkin emas C) Mumkin, sudning alohida ruxsati bilan D) Mumkin, vasiylik organining roziligi bilan To'g'ri javob: B) Mumkin emas ✔ 35. Budjet tashkiloti uchun yil davomida xarajatlar uchun ajratiladigan mablag'lar chegarasini belgilovchi hujjat qanday ataladi? A) Soliq deklaratsiyasi B) Kassa cheki C) Litsenziya D) Xarajatlar smetasi To'g'ri javob: D) Xarajatlar smetasi ✔ 36. Bojxona to'lovlari qatoriga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) Jismoniy shaxslar mol-mulk solig'i B) Import bojxona boji C) Ish haqidan daromad solig'i D) Yer solig'i To'g'ri javob: B) Import bojxona boji ✔ 37. Budjet ijrosi davomida daromadlar rejadagidan sezilarli kam tushganda budjet xarajatlarini qonunda belgilangan tartibda mutanosib ravishda qisqartirish qanday ataladi? A) Subvensiya B) Denominatsiya C) Sekvestr D) Emissiya To'g'ri javob: C) Sekvestr ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 125 38. Adam Smit tomonidan ilgari surilgan soliqqa tortish tamoyillari qatoriga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) Adolatlilik (to'lov qobiliyatiga mutanosiblik), aniqlik, qulaylik, tejamkorlik B) Faqat progressivlik va soliq yukining doimiy ortishi C) Ixtiyoriylik, qaytariluvchanlik, shartnomaviylik va maxfiylik D) Natura shaklida to'lash, jamoaviy javobgarlik, o'zaro kafillik va ixtiyoriylik To'g'ri javob: A) Adolatlilik (to'lov qobiliyatiga mutanosiblik), aniqlik, qulaylik, tejamkorlik✔ 39. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni ko'rishda shaxsning javobgarligini yengillashtiruvchi holatga misol qaysi? A) Huquqbuzarlikni guruh bo'lib sodir etish B) Huquqbuzarlikni mast holda sodir etish C) Huquqbuzarlikni takroran sodir etish D) Aybdorning chin ko'ngildan pushaymon bo'lishi To'g'ri javob: D) Aybdorning chin ko'ngildan pushaymon bo'lishi ✔ 40. Aliment to'lash to'g'risidagi kelishuv qanday shaklda tuziladi? A) Faqat sud qarori shaklida B) Yozma shaklda va notarial tasdiqlanadi C) FHDYo organida qayd etiladi D) Og'zaki shaklda To'g'ri javob: B) Yozma shaklda va notarial tasdiqlanadi ✔ 41. Litsenziyasiz litsenziyalanadigan faoliyat bilan shug'ullanish qanday oqibatga olib kelishi mumkin? A) Qonunda belgilangan ma'muriy yoki jinoiy javobgarlikka olib kelishi mumkin B) Hech qanday oqibatga olib kelmaydi, agar soliqlar to'langan bo'lsa C) Faqat birinchi marta yozma ogohlantirish beriladi, keyin litsenziya avtomatik beriladi D) Faqat tadbirkorning soliq imtiyozlari bekor qilinadi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan ma'muriy yoki jinoiy javobgarlikka olib kelishi mumkin ✔ 42. Davlat boshqaruvi organlarini vakolat doirasiga ko'ra tasniflashda «tarmoq organi»ga misol qaysi? A) Muayyan tarmoqni boshqaradigan organ (masalan, sog'liqni saqlash vazirligi) B) Moliya vazirligi kabi ko'plab sohalarga ta'sir qiluvchi funksional organ C) Qonun loyihalarini tayyorlovchi parlament qo'mitasi yoki komissiyasi D) Umumiy vakolatli organ, ya'ni ijro hokimiyatining oliy kollegial organi To'g'ri javob: A) Muayyan tarmoqni boshqaradigan organ (masalan, sog'liqni saqlash vazirligi) ✔ 43. Voyaga yetmagan bolalar uchun aliment qaysi tartibda undirilishi mumkin? A) Faqat FHDYo organining ma'muriy qarori bilan B) Faqat mahalla fuqarolar yig'inining qarori bilan C) Aliment to'lash to'g'risidagi kelishuv asosida yoki sud tartibida D) Faqat ota-onaning ixtiyoriy og'zaki kelishuvi bilan To'g'ri javob: C) Aliment to'lash to'g'risidagi kelishuv asosida yoki sud tartibida ✔ 44. O'zbekiston Respublikasida nikoh qaysi organda tuzilgan taqdirdagina huquqiy oqibat keltirib chiqaradi? A) Mahalla fuqarolar yig'inida B) Diniy muassasada imom ishtirokida C) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlarida D) Notarial idorada notarius ishtirokida To'g'ri javob: C) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlarida ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 126 45. Ma'muriy organ ishni yuritishda faktlarni o'z tashabbusi bilan aniqlashi shartligi qaysi prinsip bilan ifodalanadi? A) Advokatlar monopoliyasi (majburiy vakillik) prinsipi B) Dispozitivlik (ixtiyoriylik) prinsipi C) Inkvizitsionlik (rasmiy tekshirish) prinsipi D) Taraflar tortishuvi prinsipi To'g'ri javob: C) Inkvizitsionlik (rasmiy tekshirish) prinsipi✔ 46. Ma'muriy sud ishlarini yuritishda ma'muriy hujjatning qonuniyligini isbotlash yuki asosan kimning zimmasida bo'ladi? A) Sudning o'z tashabbusi bilan B) Ariza beruvchi fuqaroning o'zining C) Hujjatni qabul qilgan ma'muriy organning D) Ishda ishtirok etuvchi prokurorning To'g'ri javob: C) Hujjatni qabul qilgan ma'muriy organning ✔ 47. Yakka tartibdagi tadbirkor qanday huquqiy maqomga ega? A) Mas'uliyati cheklangan jamiyat shaklida yuridik shaxs tashkil etgan va unga rahbarlik qiluvchi shaxs B) Yuridik shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik qiluvchi, davlat ro'yxatidan o'tgan jismoniy shaxs C) O'zbekistonda filial ochgan va tadbirkorlik bilan shug'ullanuvchi xorijiy yuridik shaxs D) Davlat korxonasiga rahbarlik qilish uchun tayinlangan va shartnoma asosida ishlovchi shaxs To'g'ri javob: B) Yuridik shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik qiluvchi, davlat ro'yxatidan o'tgan ✔ jismoniy shaxs 48. Mustaqil auditorlik tashkiloti tomonidan xo'jalik yurituvchi sub'ekt moliyaviy hisobotlarining ishonchliligini tekshirish qanday nazorat turiga kiradi? A) Prezident (ma'muriy) nazorati B) Nodavlat (auditorlik) moliyaviy nazorat C) Sud (protsessual) nazorati D) Parlament (deputatlik) nazorati To'g'ri javob: B) Nodavlat (auditorlik) moliyaviy nazorat ✔ 49. Tadbirkorlik subyektini davlat ro'yxatidan o'tkazishning huquqiy ahamiyati nima? A) U faqat statistik hisob yuritish uchun ahamiyatga ega, maqomga ta'sir qilmaydi B) U tadbirkor ixtiyoriga ko'ra amalga oshiriladi va huquqiy oqibat keltirmaydi C) Shu paytdan yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor maqomi vujudga keladi D) U faqat soliq imtiyozlaridan foydalanish uchun zarur bo'ladi To'g'ri javob: C) Shu paytdan yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor maqomi vujudga keladi ✔ 50. Jismoniy va yuridik shaxslarning davlat organlariga murojaatlari qanday shakllarda bo'lishi mumkin? A) Ariza, taklif va shikoyat B) Faqat sud da'vosi C) Faqat og'zaki savol D) Faqat petitsiya To'g'ri javob: A) Ariza, taklif va shikoyat ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 127 16-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. O'rindoshlik nima? A) Xodimning bir vaqtning o'zida ikki lavozimni haq to'lanmasdan bajarishi B) Xodimning ta'tildagi hamkasbini asosiy ish vaqtida qo'shimcha haqsiz almashtirishi C) Xodimning asosiy ishidan bo'sh vaqtida boshqa doimiy haq to'lanadigan ishni bajarishi D) Xodimning ishlab chiqarish zarurati bilan vaqtincha boshqa ishga o'tkazilishi To'g'ri javob: C) Xodimning asosiy ishidan bo'sh vaqtida boshqa doimiy haq to'lanadigan ishni ✔ bajarishi 2. Xavfli kimyoviy moddalar va pestitsidlar savdosida oldindan asoslangan rozilik tartibini belgilovchi konvensiya qaysi? A) Espoo konvensiyasi (1991) B) Rotterdam konvensiyasi (1998) C) Ramsar konvensiyasi (1971) D) Bonn konvensiyasi (1979) To'g'ri javob: B) Rotterdam konvensiyasi (1998) ✔ 3. Konsulga qabul qiluvchi davlat tomonidan o'z vazifalarini bajarishga ruxsat beruvchi hujjat qanday ataladi? A) Agreman B) Ekzekvatura C) Konsullik vizasi D) Ishonch yorlig'i To'g'ri javob: B) Ekzekvatura ✔ 4. «Nazorat nazariyasi» yuridik shaxsning millatini qanday aniqlaydi? A) Yuridik shaxs ta'sis etilgan va ro'yxatdan o'tgan davlat bo'yicha B) Yuridik shaxs asosiy ishlab chiqarish faoliyati yuritadigan joy bo'yicha C) Yuridik shaxsni nazorat qiluvchi shaxslar (kapital egalari) fuqaroligi bo'yicha D) Yuridik shaxs ishtirokidagi nizo ko'rilayotgan sud joyi bo'yicha To'g'ri javob: C) Yuridik shaxsni nazorat qiluvchi shaxslar (kapital egalari) fuqaroligi bo'yicha ✔ 5. O'zbekiston qonunchiligiga ko'ra sud chet el huquqi normasining mazmunini qanday aniqlaydi? A) Sudyaning shaxsiy fikri va talqiniga ko'ra B) Rasmiy talqini, qo'llanish amaliyoti va doktrinasiga muvofiq C) Faqat taraflar taqdim etgan tarjima matni bo'yicha D) O'zbekiston huquqidagi o'xshash normaga qiyoslab To'g'ri javob: B) Rasmiy talqini, qo'llanish amaliyoti va doktrinasiga muvofiq ✔ 6. Homilador ayol bilan mehnat shartnomasini ish beruvchi tashabbusi bilan bekor qilish masalasi qanday hal qilinadi? A) Faqat dastlabki sinov muddati davomida, ogohlantirishsiz mumkin B) Taqiqlanadi (tashkilot tugatilishi holatidan tashqari) C) Faqat shtatlar qisqarishi munosabati bilan mumkin D) Har qanday asosda, umumiy tartibda mumkin To'g'ri javob: B) Taqiqlanadi (tashkilot tugatilishi holatidan tashqari) ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 128 7. Mehnat shartnomasining xodim ahvolini qonunchilik va jamoa shartnomasiga nisbatan yomonlashtiradigan shartlari qanday baholanadi? A) To'liq haqiqiy, chunki xodim shartnomani ixtiyoriy imzolagan B) Faqat xodimning alohida yozma roziligi bo'lsa haqiqiy C) Faqat bir yil davomida amal qiladi D) Haqiqiy emas va qo'llanilmaydi To'g'ri javob: D) Haqiqiy emas va qo'llanilmaydi✔ 8. Chet elda chet el qonuniga ko'ra tuzilgan O'zbekiston fuqarolarining nikohi O'zbekistonda qanday tan olinadi? A) Faqat diniy marosim bilan qo'shimcha tasdiqlangan taqdirda tan olinadi B) Hech qachon tan olinmaydi va O'zbekistonda qayta tuzilishi shart C) Faqat O'zbekiston elchixonasida qayta ro'yxatdan o'tkazilgan taqdirda tan olinadi D) Tuzilgan joy qonuniga muvofiq bo'lsa va O'zbekiston qonunidagi to'sqinliklar bo'lmasa, haqiqiy deb tan olinadi To'g'ri javob: D) Tuzilgan joy qonuniga muvofiq bo'lsa va O'zbekiston qonunidagi to'sqinliklar ✔ bo'lmasa, haqiqiy deb tan olinadi 9. Ish beruvchi sifatida kimlar ishtirok etishi mumkin? A) Faqat davlat korxonalari va muassasalari B) Faqat yakka tartibdagi tadbirkorlar va fermer xo'jaliklari C) Yuridik shaxslar va qonunda belgilangan tartibda jismoniy shaxslar D) Faqat davlat ro'yxatidan o'tgan tijoratchi yuridik shaxslar To'g'ri javob: C) Yuridik shaxslar va qonunda belgilangan tartibda jismoniy shaxslar ✔ 10. Ko'p tomonlama shartnomaga ishtirokchi davlat uning ayrim qoidalarini o'zi uchun istisno qilish yoki o'zgartirish haqida bergan bir tomonlama bayonoti qanday ataladi? A) Qo'shilish B) Shart (izoh, qo'shimcha shart) C) Promulgatsiya D) Deklaratsiya-ultimatum To'g'ri javob: B) Shart (izoh, qo'shimcha shart) ✔ 11. Ishdan bo'shatish nafaqasi qanday maqsadda to'lanadi? A) Kasaba uyushmasi faoliyatini moliyalashtirish maqsadida B) Ish beruvchini xodimlarni qisqartirgani uchun rag'batlantirish maqsadida C) Bo'shatilgan xodimni yangi ish topguncha moddiy qo'llab-quvvatlash uchun D) Xodimni intizom buzganligi uchun moddiy jazolash maqsadida To'g'ri javob: C) Bo'shatilgan xodimni yangi ish topguncha moddiy qo'llab-quvvatlash uchun ✔ 12. Xalqaro gumanitar huquqda harbiy harakatlar paytida harbiy ob'ektlarni tinch aholi va fuqarolik ob'ektlaridan farqlash talabi qanday prinsip? A) Neytralitet prinsipi B) Farqlash (distinksiya) prinsipi C) Retorsiya prinsipi D) Ekstraditsiya prinsipi To'g'ri javob: B) Farqlash (distinksiya) prinsipi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 129 13. Ishga qabul qilishda dastlabki sinov belgilashning maqsadi nima? A) Mehnat shartnomasini rasmiylashtirishni sinov tugaguncha kechiktirish B) Xodimning topshirilayotgan ishga muvofiqligini tekshirish C) Xodimga sinov davrida pastroq ish haqi to'lash imkonini berish D) Xodimni sinov davrida mehnat kafolatlaridan vaqtincha chetlatish To'g'ri javob: B) Xodimning topshirilayotgan ishga muvofiqligini tekshirish✔ 14. Lex patriae bog'lanish formulasi nimani anglatadi? A) Sud joylashgan davlat qonuni B) Ashyo joylashgan joy qonuni C) Shaxs fuqaroligi bo'lgan davlat qonuni D) Shaxs yashash joyi davlati qonuni To'g'ri javob: C) Shaxs fuqaroligi bo'lgan davlat qonuni ✔ 15. «Ifloslantiruvchi to'laydi» prinsipining mazmuni qaysi? A) Ifloslantiruvchi faqat ogohlantiriladi va unga mulkiy javobgarlik yuklanmaydi B) Ifloslanish oqibatlarini bartaraf etish xarajatlarini ifloslantiruvchi qoplashi kerak C) Jabrlanuvchilar ifloslanishni bartaraf etish xarajatlarini o'zaro taqsimlaydi D) Davlat har qanday ekologik zararni o'z budjeti hisobidan qoplashi shart To'g'ri javob: B) Ifloslanish oqibatlarini bartaraf etish xarajatlarini ifloslantiruvchi qoplashi kerak ✔ 16. Bir nechta fuqarolikka ega shaxsning shaxsiy qonuni odatda qanday aniqlanadi? A) Har doim u eng oxirgi olgan fuqarolik davlati huquqi bo'yicha B) Shaxsning o'zi har bir munosabat uchun alohida tanlagan davlat huquqi bo'yicha C) Har doim u birinchi bo'lib olgan fuqarolik davlati huquqi bo'yicha D) U eng yaqin bog'langan davlat huquqi bo'yicha (fuqaroliklardan biri sud davlatiniki bo'lsa — shu davlat huquqi) To'g'ri javob: D) U eng yaqin bog'langan davlat huquqi bo'yicha (fuqaroliklardan biri sud ✔ davlatiniki bo'lsa — shu davlat huquqi) 17. Yuridik shaxsning shaxsiy qonunini aniqlashda «o'troqlik nazariyasi» nimani anglatadi? A) Yuridik shaxs ta'sis etilgan va ro'yxatdan o'tgan davlat huquqini qo'llash B) Yuridik shaxs ta'sischilari fuqaroligi davlati huquqini qo'llash C) Nizo ko'rilayotgan sud davlati huquqini qo'llash D) Yuridik shaxsning boshqaruv markazi joylashgan davlat huquqini qo'llash To'g'ri javob: D) Yuridik shaxsning boshqaruv markazi joylashgan davlat huquqini qo'llash ✔ 18. INCOTERMS qoidalari asosan qanday masalalarni tartibga soladi? A) Shartnomani haqiqiy emas deb topish asoslari va oqibatlarini B) Taraflar o'rtasidagi nizolarni hal qilish tartibi va sudlovliligini C) Tovarga mulk huquqining sotuvchidan xaridorga o'tish paytini D) Yetkazib berish shartlari, xavfning o'tishi va xarajatlarning taqsimlanishini To'g'ri javob: D) Yetkazib berish shartlari, xavfning o'tishi va xarajatlarning taqsimlanishini ✔ 19. BMT Ustaviga ko'ra xalqaro munosabatlarda kuch bilan tahdid qilish yoki uni qo'llashni taqiqlash qaysi moddada mustahkamlangan? A) 103-modda B) 2-moddaning 4-bandi C) 1-moddaning 1-bandi D) 51-modda To'g'ri javob: B) 2-moddaning 4-bandi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 130 20. Dispozitivlik prinsipi nimani anglatadi? A) Sud ishlari davlat tilida yoki aholi ko'pchiligi tilida yuritiladi B) Sud majlislari hamma uchun ochiq va oshkora o'tkaziladi C) Qonuniy kuchga kirgan sud qarorlari hamma uchun majburiy hisoblanadi D) Taraflar o'z moddiy va protsessual huquqlarini erkin tasarruf etadi To'g'ri javob: D) Taraflar o'z moddiy va protsessual huquqlarini erkin tasarruf etadi✔ 21. Yer, suv, o'rmon kabi tabiiy resurslarning miqdori, sifati va iqtisodiy bahosi to'g'risidagi tizimlashtirilgan ma'lumotlar majmui qanday ataladi? A) Qizil kitob B) Budjet klassifikatsiyasi C) Ekologik sertifikat D) Davlat kadastri To'g'ri javob: D) Davlat kadastri ✔ 22. O'zbekiston va Germaniya kompaniyalari shartnomada unga Shveytsariya huquqi qo'llanilishini belgiladi. Bu qanday prinsipning namoyon bo'lishi? A) Lex voluntatis B) Lex rei sitae C) Lex loci delicti D) Lex fori To'g'ri javob: A) Lex voluntatis ✔ 23. Dam olish vaqti turlariga nima kiradi? A) Ish kunidagi tanaffuslar, kundalik dam olish, dam olish va bayram kunlari, ta'tillar B) Faqat davlat tomonidan belgilangan bayram kunlari C) Faqat vaqtincha mehnatga layoqatsizlik davri D) Faqat yillik asosiy mehnat ta'tili va qo'shimcha ta'tillar To'g'ri javob: A) Ish kunidagi tanaffuslar, kundalik dam olish, dam olish va bayram kunlari, ta'tillar ✔ 24. Xalqaro-huquqiy javobgarlikda zararni qoplash shakllari qaysilar? A) Denonsatsiya, ratifikatsiya, qo'shilish B) Jarima, qamoq, musodara C) Restitutsiya, kompensatsiya, satisfaksiya D) Ogohlantirish, tanbeh, hayfsan To'g'ri javob: C) Restitutsiya, kompensatsiya, satisfaksiya ✔ 25. Xodim hayoti va sog'lig'iga bevosita xavf tug'diradigan ishni bajarishdan bosh tortdi. Bu qanday baholanadi? A) Intizomiy nojo'ya harakat, xodimga hayfsan e'lon qilinadi B) Xodimning qonuniy huquqi, intizomiy javobgarlikka asos bo'lmaydi C) Mehnat intizomini qo'pol buzish va ishdan bo'shatish uchun asos D) Ish haqidan ushlab qolish uchun asos bo'ladigan qoidabuzarlik To'g'ri javob: B) Xodimning qonuniy huquqi, intizomiy javobgarlikka asos bo'lmaydi ✔ 26. Kompaniya sanoat korxonasi qurilishini davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasisiz boshladi. Bu holat qanday baholanadi? A) Qonuniy, agar korxona keyinchalik belgilangan jarimani to'lasa B) Ekologik qonunchilik buzilishi; ijobiy xulosasiz loyihani amalga oshirish taqiqlanadi C) Qonuniy, agar mahalla fuqarolar yig'ini qurilishga rozilik bergan bo'lsa D) Qonuniy, chunki ekologik ekspertiza xulosasi faqat tavsiyaviy xususiyatga ega To'g'ri javob: B) Ekologik qonunchilik buzilishi; ijobiy xulosasiz loyihani amalga oshirish taqiqlanadi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 131 27. Davlat immunitetining «cheklangan» (funksional) nazariyasiga ko'ra davlat qanday harakatlari uchun immunitetdan foydalanmaydi? A) Tijorat xususiyatidagi harakatlari (acta jure gestionis) B) Diplomatik harakatlari C) Harbiy harakatlari D) Suveren hokimiyat harakatlari (acta jure imperii) To'g'ri javob: A) Tijorat xususiyatidagi harakatlari (acta jure gestionis)✔ 28. Normal ishlab chiqarish-xo'jalik tavakkalchiligi natijasida yetkazilgan zarar uchun xodimning moddiy javobgarligi qanday? A) To'liq javobgar B) Moddiy javobgarlik istisno qilinadi C) Ish beruvchi bilan teng javobgar D) Cheklangan javobgar To'g'ri javob: B) Moddiy javobgarlik istisno qilinadi ✔ 29. Fuqarolik, oilaviy va jinoiy ishlar bo'yicha huquqiy yordam va huquqiy munosabatlar to'g'risidagi MDH konvensiyasi qayerda imzolangan? A) Minsk (1993-yil) B) Vena (1980-yil) C) Gaaga (1961-yil) D) Nyu-York (1958-yil) To'g'ri javob: A) Minsk (1993-yil) ✔ 30. Ochiq dengiz huquqiy rejimining asosiy mazmuni qaysi? A) Ochiq dengiz eng yaqin qirg'oqbo'yi davlatining suvereniteti ostida bo'ladi B) Ochiq dengiz BMT mulki hisoblanadi va undan foydalanish uchun to'lov olinadi C) Ochiq dengiz har bir davlat uchun ochiq, unga hech bir davlat suverenitet da'vo qila olmaydi D) Ochiq dengizda faqat harbiy kemalar suzishi mumkin, savdo kemalari esa ruxsat bilan To'g'ri javob: C) Ochiq dengiz har bir davlat uchun ochiq, unga hech bir davlat suverenitet da'vo ✔ qila olmaydi 31. Turg'un organik ifloslantiruvchi moddalar to'g'risidagi konvensiya qaysi? A) 1992-yilgi Xelsinki konvensiyasi B) 1998-yilgi Rotterdam konvensiyasi C) 2001-yilgi Stokgolm konvensiyasi D) 1973-yilgi Vashington konvensiyasi To'g'ri javob: C) 2001-yilgi Stokgolm konvensiyasi ✔ 32. Diplomatik vakolatxona binolari daxlsizligi qanday tushuniladi? A) Binolar qabul qiluvchi davlat hududi hisoblanmaydi, balki yuboruvchi davlat hududi B) Politsiya istalgan vaqtda kirishi mumkin C) Daxlsizlik faqat urush paytida amal qiladi D) Qabul qiluvchi davlat organlari vakolatxona boshlig'ining roziligisiz binolarga kira olmaydi To'g'ri javob: D) Qabul qiluvchi davlat organlari vakolatxona boshlig'ining roziligisiz binolarga kira ✔ olmaydi Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 132 33. Atrof-muhit muammolariga bag'ishlangan BMTning birinchi yirik xalqaro konferensiyasi qayerda va qachon bo'lib o'tgan? A) Yoxannesburg, 2002 B) Kioto, 1997 C) Rio-de-Janeyro, 1992 D) Stokgolm, 1972 To'g'ri javob: D) Stokgolm, 1972✔ 34. Arbitraj kelishuvining avtonomiyasi (ajratiluvchanligi) prinsipi nimani anglatadi? A) Asosiy shartnoma haqiqiy emas deb topilsa ham, arbitraj izohi o'z-o'zidan haqiqiy emas bo'lmaydi B) Arbitraj kelishuvi asosiy shartnomadan alohida, faqat og'zaki shaklda tuzilishi mumkin C) Asosiy shartnoma bekor qilinsa, undagi arbitraj izohi ham avtomatik ravishda bekor bo'ladi D) Arbitraj kelishuvi taraflar emas, faqat davlat sudi tomonidan tuzilishi va tasdiqlanishi mumkin To'g'ri javob: A) Asosiy shartnoma haqiqiy emas deb topilsa ham, arbitraj izohi o'z-o'zidan haqiqiy ✔ emas bo'lmaydi 35. Davlat boshqa davlatning do'stona bo'lmagan, lekin huquqqa zid bo'lmagan harakatiga javoban xuddi shunday qonuniy chora ko'rdi (masalan, viza rejimini kuchaytirdi). Bu qanday chora? A) Agressiya B) Retorsiya C) Intervensiya D) Repressaliya To'g'ri javob: B) Retorsiya ✔ 36. Kosmik fazo, Oy va boshqa osmon jismlarini milliy o'zlashtirishni taqiqlovchi asosiy shartnoma qaysi? A) 1967-yilgi Kosmos to'g'risidagi shartnoma B) 1959-yilgi Antarktika to'g'risidagi shartnoma C) 1982-yilgi Dengiz huquqi konvensiyasi D) 1944-yilgi Chikago konvensiyasi To'g'ri javob: A) 1967-yilgi Kosmos to'g'risidagi shartnoma ✔ 37. Fuqaro tuman hokimligidan hududdagi ichimlik suvi sifati to'g'risidagi rasmiy ma'lumotni so'radi, ammo «xizmat siri» deb rad javobi oldi. Ekologiya huquqi nuqtai nazaridan bu qanday baholanadi? A) Qonuniy, agar fuqaroning soliq yoki kommunal to'lovlar bo'yicha qarzi bo'lsa B) Bunday axborot faqat sud ruxsati bilan va faqat advokatga berilishi mumkin C) Atrof-muhit holati haqida axborot olish huquqining buzilishi, chunki bunday axborot ochiq bo'lishi kerak D) Qonuniy, chunki ekologik axborot har doim davlat siri hisoblanadi va hech kimga oshkor etilmaydi To'g'ri javob: C) Atrof-muhit holati haqida axborot olish huquqining buzilishi, chunki bunday ✔ axborot ochiq bo'lishi kerak 38. Biologik xilma-xillik to'g'risidagi konvensiyaga genetik resurslardan foydalanish va foydani adolatli taqsimlashga oid protokol qaysi? A) Kioto protokoli B) Nagoya protokoli C) Monreal protokoli D) Gyoteborg protokoli To'g'ri javob: B) Nagoya protokoli ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 133 39. Ekologik huquqiy normalarni kodifikatsiya qilish (ekologik kodeks qabul qilish) qanday maqsadga xizmat qiladi? A) Tabiatdan foydalanganlik uchun soliqlar va to'lovlar stavkalarini oshirish B) Tarqoq ekologik normalarni yagona tizimga keltirish, ziddiyatlarni bartaraf etish C) Mavjud ekologik talablarni bekor qilish va ruxsat tartiblarini soddalashtirish D) Xalqaro ekologik shartnomalardan chiqish uchun huquqiy asos yaratish To'g'ri javob: B) Tarqoq ekologik normalarni yagona tizimga keltirish, ziddiyatlarni bartaraf etish✔ 40. Yer osti boyliklaridan foydalanish huquqi odatda qanday hujjat asosida beriladi? A) Korxona bilan tuzilgan mehnat shartnomasi B) Fuqaroning shaxsini tasdiqlovchi pasport C) Yer osti boyliklaridan foydalanish litsenziyasi D) Hokimlikning yer ajratish to'g'risidagi xati To'g'ri javob: C) Yer osti boyliklaridan foydalanish litsenziyasi ✔ 41. Ish beruvchi xodimlarning shaxsiy ma'lumotlarini qanday asosda qayta ishlashi mumkin? A) Faqat tashkilot mahsulotlarini reklama qilish maqsadlarida B) Faqat uchinchi shaxslarga ularning so'rovi bo'yicha berish uchun C) Qonun talablariga rioya qilib, mehnat munosabatlari maqsadida va maxfiylikni ta'minlab D) Hech qanday cheklovsiz, chunki xodim ish beruvchiga bo'ysunadi To'g'ri javob: C) Qonun talablariga rioya qilib, mehnat munosabatlari maqsadida va maxfiylikni ✔ ta'minlab 42. Tabiatni muhofaza qilish va rekreatsiya (turizm, dam olish) maqsadlarini uyg'unlashtiruvchi muhofaza etiladigan hudud qanday ataladi? A) Qat'iy qo'riqxona B) Sanoat zonasi C) Zaxira yerlari D) Milliy bog' To'g'ri javob: D) Milliy bog' ✔ 43. Xalqaro Sudning Gabchikovo-Nagimaros (Vengriya — Slovakiya, 1997) ishida qaysi tushuncha muhim o'rin tutgan? A) Kontinental shelf chegarasini belgilash B) Barqaror rivojlanish va ekologik ehtiyotkorlik talablari C) Diplomatik immunitet va uning chegaralarini belgilash D) Qochqinlar maqomi va ularni qaytarmaslik prinsipi To'g'ri javob: B) Barqaror rivojlanish va ekologik ehtiyotkorlik talablari ✔ 44. Xodimning moddiy javobgarligi uchun qanday shartlar zarur? A) G'ayriqonuniy xatti-harakat, to'g'ridan-to'g'ri haqiqiy zarar, sababiy bog'lanish va ayb B) Faqat to'liq moddiy javobgarlik to'g'risida yozma shartnoma mavjudligi C) Faqat zarar yetkazilganligi faktining o'zi, aybdan qat'i nazar D) Faqat ish beruvchining sudga da'vo qo'zg'atganligi To'g'ri javob: A) G'ayriqonuniy xatti-harakat, to'g'ridan-to'g'ri haqiqiy zarar, sababiy bog'lanish va ✔ ayb Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 134 45. Nikoh tuzish shartlari xalqaro xususiy huquqda odatda qaysi qonun bilan belgilanadi? A) Har bir nikohlanuvchining shaxsiy qonuni bilan (sud davlati qonunidagi to'sqinliklar ham hisobga olinadi) B) Faqat nikoh ro'yxatdan o'tkaziladigan davlat qonuni bilan, shaxsiy qonun hisobga olinmaydi C) Faqat nikohlanuvchilar ota-onalari fuqaroligi bo'yicha davlat qonuni bilan D) Nikohlanuvchilar o'zaro kelishib tanlagan istalgan davlat qonuni bilan To'g'ri javob: A) Har bir nikohlanuvchining shaxsiy qonuni bilan (sud davlati qonunidagi ✔ to'sqinliklar ham hisobga olinadi) 46. BMT Ustaviga ko'ra a'zo davlatlarning Ustav bo'yicha majburiyatlari boshqa xalqaro shartnomalar bo'yicha majburiyatlariga zid kelsa, qaysi biri ustun turadi? A) Ikki tomonlama shartnoma B) Keyinroq tuzilgan shartnoma C) BMT Ustavi bo'yicha majburiyatlar D) Mintaqaviy shartnoma To'g'ri javob: C) BMT Ustavi bo'yicha majburiyatlar ✔ 47. Uchinchi davlat huquqiga yuborish nima? A) Sudning dalillar olish uchun uchinchi davlat sudiga sud topshirig'i bilan murojaat qilishi B) Uch davlat o'rtasida huquqiy yordam to'g'risida ko'p tomonlama shartnoma tuzilishi C) Chet el huquqining kollizion normasi ishni hal qilish uchun boshqa davlat huquqini ko'rsatishi D) Uchinchi shaxsning nizo predmetiga mustaqil talab bilan ishga kirishi To'g'ri javob: C) Chet el huquqining kollizion normasi ishni hal qilish uchun boshqa davlat huquqini ✔ ko'rsatishi 48. Muddatli mehnat shartnomasining muddati tugadi, lekin taraflar munosabatni davom ettirdi va hech biri uni bekor qilishni talab qilmadi. Oqibat qanday? A) Xodim muddat tugagan kunning ertasiga ishdan bo'shatilishi shart B) Shartnoma muddat tugagan kuni avtomatik bekor bo'ladi va xodim ishsiz hisoblanadi C) Shartnoma nomuayyan muddatga tuzilgan deb hisoblanadi D) Shartnoma faqat bir oyga uzaytirilgan deb hisoblanadi To'g'ri javob: C) Shartnoma nomuayyan muddatga tuzilgan deb hisoblanadi ✔ 49. Kollizion normaning tuzilishi qaysi elementlardan iborat? A) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya B) Subyekt va obyekt C) Predmet va metod D) Hajm va bog'lovchi To'g'ri javob: D) Hajm va bog'lovchi ✔ 50. Shartnomani sharhlashning Vena konvensiyasidagi umumiy qoidasi qaysi? A) Shartnoma faqat depozitariy tomonidan sharhlanadi va bu sharh ishtirokchilar uchun majburiy hisoblanadi B) Shartnoma iqtisodiy va harbiy jihatdan kuchliroq ishtirokchi davlat foydasiga sharhlanadi C) Vijdonan, atamalarga kontekstda hamda shartnoma ob'ekti va maqsadi nuqtai nazaridan beriladigan oddiy ma'noga muvofiq D) Shartnoma faqat tayyorlov materiallari va muzokaralar bayonnomalari asosida, matndan qat'i nazar sharhlanadi To'g'ri javob: C) Vijdonan, atamalarga kontekstda hamda shartnoma ob'ekti va maqsadi nuqtai ✔ nazaridan beriladigan oddiy ma'noga muvofiq Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 135 17-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Jinoyatda gumon qilinib ushlangan shaxs advokat chaqirishni so'radi, lekin bu so'rov bir necha kun rad etildi. Qaysi huquq buzilgan? A) Mehnat qilish huquqi va ish haqi kafolatlari B) Ta'lim olish huquqi va akademik erkinlik C) Mulk huquqi va mulkiy kafolatlar D) Malakali yuridik yordam olish (himoyaga bo'lgan) huquq To'g'ri javob: D) Malakali yuridik yordam olish (himoyaga bo'lgan) huquq✔ 2. Fuqaro to'liq muomala layoqatiga umumiy qoidaga ko'ra qachon ega bo'ladi? A) 16 yoshga to'lganda B) 18 yoshga to'lganda C) 14 yoshga to'lganda D) 21 yoshga to'lganda To'g'ri javob: B) 18 yoshga to'lganda ✔ 3. Zaruriy mudofaa huquqi qachon yuzaga keladi? A) Faqat politsiya yoki boshqa vakolatli shaxs bunga ruxsat berganda B) Faqat tajovuzchi o'qotar yoki sovuq qurol bilan qurollangan bo'lsa C) Faqat tajovuz tugaganidan keyin, aybdorni jazolash uchun D) Real, mavjud ijtimoiy xavfli tajovuz bo'lganda, qochib qutulish imkoniyatidan qat'i nazar To'g'ri javob: D) Real, mavjud ijtimoiy xavfli tajovuz bo'lganda, qochib qutulish imkoniyatidan qat'i ✔ nazar 4. Yuridik shaxsning maxsus (maqsadli) huquq layoqati nimani anglatadi? A) U boshqa yuridik shaxslarni ta'sis etish huquqiga ega emasligini B) U faqat ta'sis hujjatlaridagi maqsadlarga mos huquqlarga ega bo'lishini C) U qonunda taqiqlanmagan har qanday faoliyat bilan shug'ullanishini D) U faqat davlat buyurtmalarini bajarish huquqiga ega ekanligini To'g'ri javob: B) U faqat ta'sis hujjatlaridagi maqsadlarga mos huquqlarga ega bo'lishini ✔ 5. Davlatning kelib chiqishini bir guruhning boshqasi ustidan zo'ravonlik bilan hukmronligi natijasi deb biluvchi nazariya qaysi? A) Patriarxal nazariya B) Zo'ravonlik nazariyasi C) Organik nazariya D) Psixologik nazariya To'g'ri javob: B) Zo'ravonlik nazariyasi ✔ 6. Jinoyatlar majmuining ideal turi nima? A) Bir necha shaxsning oldindan kelishib sodir etgan jinoyati B) Shaxsning turli vaqtlarda sodir etgan bir xil jinoyatlari C) Muqaddam sudlangan shaxsning yangi jinoyat sodir etishi D) Shaxs bir qilmish bilan ikki yoki undan ortiq jinoyat tarkibini sodir etishi To'g'ri javob: D) Shaxs bir qilmish bilan ikki yoki undan ortiq jinoyat tarkibini sodir etishi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 136 7. Anglo-sakson huquq oilasida sud qarorining keyingi ishlar uchun majburiy bo'lgan qismi qanday ataladi? A) Res judicata B) Obiter dictum C) Dictum generale D) Ratio decidendi To'g'ri javob: D) Ratio decidendi✔ 8. Vasiyatnomada meros qoldiruvchi butun mol-mulkini do'stiga qoldirdi. Uning voyaga yetmagan bolasi bor. Bolaning merosga nisbatan huquqi qanday? A) Vasiyatnoma mavjudligi sababli bola merosga hech qanday huquqqa ega emas B) Bola merosni do'st bilan teng ulushlarda bo'lib oladi C) Vasiyatnoma butunlay haqiqiy emas, meros qonun bo'yicha o'tadi D) Bola merosda majburiy ulushga ega To'g'ri javob: D) Bola merosda majburiy ulushga ega ✔ 9. Shaxsning majburiy g'oyib bo'lishi (enforced disappearance) qanday tavsiflanadi? A) Shaxsning ixtiyoriy ravishda, qarindoshlariga ham xabar bermasdan chet elga doimiy yashash uchun ketishi B) Davlat organlari yoki ularning roziligi bilan ozodlikdan mahrum qilib, buni tan olmaslik va taqdirini yashirish C) Shaxsning fuqarolik ishida sud tomonidan bedarak yo'qolgan deb e'lon qilinishi D) Shaxsning o'z xohishiga ko'ra fuqarolikdan voz kechishi va boshqa davlatga ko'chishi To'g'ri javob: B) Davlat organlari yoki ularning roziligi bilan ozodlikdan mahrum qilib, buni tan ✔ olmaslik va taqdirini yashirish 10. Davlat kelib chiqishining shartnoma (ijtimoiy shartnoma) nazariyasi namoyandalari qatori qaysi? A) Platon, Aristotel, Foma Akvinskiy B) T. Gobbs, J. Lokk, J.-J. Russo C) L. Gumplovich, K. Kautskiy, E. Dyuring D) K. Marks, F. Engels, V. Lenin To'g'ri javob: B) T. Gobbs, J. Lokk, J.-J. Russo ✔ 11. Huquqning psixologik nazariyasi asoschisi kim? A) R. Iyering B) F. Savinyi C) L. Petrajitskiy D) J. Ostin To'g'ri javob: C) L. Petrajitskiy ✔ 12. Jinoyat qonuni qachon orqaga qaytish kuchiga ega bo'ladi? A) Faqat Oliy sud Plenumi tegishli tushuntirish bergan bo'lsa B) Qilmish jinoiyligini istisno qiluvchi, jazoni yengillashtiruvchi yoki ahvolni yaxshilovchi bo'lsa C) Har qanday yangi qonun qabul qilinganda, uning mazmunidan qat'i nazar D) Jazoni og'irlashtiruvchi va yangi jinoyat tarkiblarini belgilovchi bo'lsa To'g'ri javob: B) Qilmish jinoiyligini istisno qiluvchi, jazoni yengillashtiruvchi yoki ahvolni ✔ yaxshilovchi bo'lsa Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 137 13. Xotin homilador bo'lsa, er uning roziligisiz nikohdan ajratish to'g'risida da'vo qo'zg'atishga haqlimi? A) Haqli, hech qanday cheklovsiz B) Haqli emas (homiladorlik va tug'ruqdan keyingi qonuniy muddatda) C) Haqli, agar FHDYo organi yoki vasiylik organi bunga yozma rozilik bersa D) Haqli, faqat prokuror orqali murojaat qilsa To'g'ri javob: B) Haqli emas (homiladorlik va tug'ruqdan keyingi qonuniy muddatda)✔ 14. Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi xalqaro pakt bajarilishini kuzatuvchi shartnomaviy organ qaysi? A) Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar qo'mitasi B) Xavfsizlik Kengashi C) Inson huquqlari kengashi D) Inson huquqlari qo'mitasi To'g'ri javob: D) Inson huquqlari qo'mitasi ✔ 15. Nogironligi bo'lgan shaxslarning huquqlari to'g'risidagi konvensiya qaysi yili qabul qilingan? A) 2015 B) 2006 C) 1993 D) 2000 To'g'ri javob: B) 2006 ✔ 16. Beparvolik tarzidagi ehtiyotsizlikka xos belgi qaysi? A) Shaxs oqibatni ko'rmagan, garchi ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan bo'lsa ham B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va uning yuz berishini istagan C) Shaxs oqibatni ko'rgan va uning oldini olishga asossiz umid qilgan D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va ongli ravishda unga yo'l qo'ygan To'g'ri javob: A) Shaxs oqibatni ko'rmagan, garchi ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan bo'lsa ham ✔ 17. Huquqbuzarlik tarkibining elementlari to'g'ri sanalgan javobni belgilang. A) Sub'ekt, ob'ekt, mazmun, yuridik fakt B) Ayb, jazo, sud, ijro C) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya, preambula D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt, sub'ektiv tomon To'g'ri javob: D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt, sub'ektiv tomon ✔ 18. Davlatning inson huquqlariga oid majburiyatlari tipologiyasi (uch darajali) qanday ifodalanadi? A) Hurmat qilish, himoya qilish va amalga oshirish (ta'minlash) B) E'lon qilish, ratifikatsiya qilish, denonsatsiya qilish C) Tavsiya qilish, kuzatish, hisobot berish D) Tergov qilish, sud qilish, jazolash To'g'ri javob: A) Hurmat qilish, himoya qilish va amalga oshirish (ta'minlash) ✔ 19. Jinoyatga suiqasd deganda nima tushuniladi? A) Tugallangan jinoyat izlarini yashirish va dalillarni yo'q qilish harakatlari B) Bevosita jinoyatga qaratilgan, shaxs ixtiyoriga bog'liq bo'lmagan sabablarga ko'ra tugallanmagan qasddan harakat C) Jinoyat sodir etish niyatini boshqa shaxslarga og'zaki yoki yozma oshkor qilish D) Jinoyat sodir etish uchun qurol va vositalarni qidirib topish yoki moslashtirish To'g'ri javob: B) Bevosita jinoyatga qaratilgan, shaxs ixtiyoriga bog'liq bo'lmagan sabablarga ko'ra ✔ tugallanmagan qasddan harakat Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 138 20. Jinoyat obyekti deganda nima tushuniladi? A) Jinoyat sodir etgan shaxsning ruhiy holati va shaxsi B) Jinoyat sodir etishda foydalanilgan qurol va vositalar C) Jinoyat qonuni qo'riqlaydigan ijtimoiy munosabatlar D) Jinoyat sodir etilgan joy, vaqt, vaziyat va boshqa obyektiv holatlar To'g'ri javob: C) Jinoyat qonuni qo'riqlaydigan ijtimoiy munosabatlar✔ 21. Sudlanganlik nima? A) Shaxsning sud majlisida ishtirokchi sifatida ishtirok etish huquqi B) Shaxsga nisbatan jinoyat ishi qo'zg'atilgan paytdagi holati C) Hukm qonuniy kuchga kirgandan sudlanganlik tugaguncha bo'lgan alohida huquqiy holat D) Shaxsning ishi sudga yuborilgan paytdan hukmgacha bo'lgan holati To'g'ri javob: C) Hukm qonuniy kuchga kirgandan sudlanganlik tugaguncha bo'lgan alohida ✔ huquqiy holat 22. Sudyalar xulq-atvoriga oid xalqaro standartlar to'plami qanday ataladi? A) Parij prinsiplari (milliy institutlar) B) Nyurnberg prinsiplari (xalqaro jinoyatlar) C) Bangalor sudyalar xulq-atvori prinsiplari D) Montevideo prinsiplari (davlat belgilari) To'g'ri javob: C) Bangalor sudyalar xulq-atvori prinsiplari ✔ 23. Ijtimoiy davlat konsepsiyasining mohiyati nimada? A) Davlat iqtisodiyotdan butunlay chetlashadi va ijtimoiy sohani bozorga topshiradi B) Davlat munosib turmush darajasini, ijtimoiy himoya va ijtimoiy adolatni ta'minlashga intiladi C) Davlat faqat mudofaa, tashqi siyosat va jamoat tartibini ta'minlash bilan cheklanadi D) Davlat o'z siyosatini diniy qadriyatlar va diniy tashkilotlar ko'rsatmalariga asoslaydi To'g'ri javob: B) Davlat munosib turmush darajasini, ijtimoiy himoya va ijtimoiy adolatni ✔ ta'minlashga intiladi 24. Hadya shartnomasining asosiy belgisi nima? A) Mulkning vaqtincha tekin foydalanishga berilishi B) Mulkning tekin, qarshi majburiyatsiz o'tkazilishi C) Mulkning haq evaziga, bo'lib-bo'lib to'lash sharti bilan topshirilishi D) Mulkning umrbod ta'minlash sharti bilan o'tkazilishi To'g'ri javob: B) Mulkning tekin, qarshi majburiyatsiz o'tkazilishi ✔ 25. Taraflarning huquqiy tengligi va avtonomiyasiga asoslangan huquqiy tartibga solish metodi qanday ataladi? A) Taqiqlovchi metod B) Imperativ metod C) Avtoritar metod D) Dispozitiv metod To'g'ri javob: D) Dispozitiv metod ✔ 26. Qiynoqlarga va boshqa shafqatsiz, g'ayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala va jazo turlariga qarshi konvensiya qaysi yili qabul qilingan? A) 1989 B) 1998 C) 1984 D) 1975 To'g'ri javob: C) 1984 ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 139 27. Inson huquqlarining xususiyatlari to'g'risidagi Vena deklaratsiyasi (1993) qaysi tamoyillarni mustahkamlaydi? A) Siyosiy huquqlar iqtisodiy va ijtimoiy huquqlardan ustun turadi B) Inson huquqlari faqat milliy darajada va har bir davlat tomonidan alohida belgilanadi C) Inson huquqlari faqat fuqarolarga taalluqli, chet elliklarga emas D) Inson huquqlari universal, bo'linmas, o'zaro bog'liq va bir-birini taqozo qiladi To'g'ri javob: D) Inson huquqlari universal, bo'linmas, o'zaro bog'liq va bir-birini taqozo qiladi✔ 28. Hukumat parlament oldida siyosiy mas'ul bo'lgan va parlament ishonchsizlik votumi orqali uni iste'foga chiqarishi mumkin bo'lgan respublika qanday ataladi? A) Parlamentar respublika B) Konfederatsiya C) Teokratik respublika D) Prezidentlik respublikasi To'g'ri javob: A) Parlamentar respublika ✔ 29. Jinoiy javobgarlikka tortish muddatining o'tishi qanday oqibatga olib keladi? A) Hech qanday huquqiy oqibatga olib kelmaydi B) Shaxs jinoiy javobgarlikdan ozod qilinadi (qonundagi istisnolardan tashqari) C) Shaxsga tayinlanadigan jazo ikki baravar oshiriladi D) Ish fuqarolik ishlari bo'yicha sudga o'tkaziladi To'g'ri javob: B) Shaxs jinoiy javobgarlikdan ozod qilinadi (qonundagi istisnolardan tashqari) ✔ 30. Ko'chmas mulkka nima kiradi? A) Davlat ro'yxatidan o'tkaziladigan avtomobil va boshqa transport vositalari B) Uy-ro'zg'or buyumlari, mebel va qimmatbaho zeb-ziynatlar C) Bankdagi omonatlar va nomi yozilgan qimmatli qog'ozlar D) Yer uchastkalari va yer bilan mustahkam bog'langan, ko'chirib bo'lmaydigan obyektlar To'g'ri javob: D) Yer uchastkalari va yer bilan mustahkam bog'langan, ko'chirib bo'lmaydigan ✔ obyektlar 31. Qayta tashkil etishning qaysi shaklida yuridik shaxs huquq va majburiyatlari taqsimlash balansi bo'yicha bir nechta yangi shaxsga o'tadi va o'zi faoliyatini to'xtatadi? A) Bo'linish B) Qo'shib yuborish C) Qo'shilish D) Ajratib chiqarish To'g'ri javob: A) Bo'linish ✔ 32. Da'vo muddatini sud qanday asosda qo'llaydi? A) Faqat ishda ishtirok etayotgan prokurorning talabiga ko'ra B) O'z tashabbusi bilan, taraflarning arizasidan qat'i nazar C) Nizodagi tarafning sud qaror chiqargunga qadar qilgan arizasiga ko'ra D) Faqat kassatsiya instansiyasida taraf shikoyatiga ko'ra To'g'ri javob: C) Nizodagi tarafning sud qaror chiqargunga qadar qilgan arizasiga ko'ra ✔ 33. Jinoyat subyektining umumiy belgilari qaysilar? A) O'zbekiston fuqaroligi va doimiy yashash joyiga egalik B) Yuridik yoki jismoniy shaxs bo'lish va muomala layoqatiga egalik C) Mansabdor shaxs bo'lish va davlat organida xizmat qilish D) Jismoniy shaxs, aqli rasolik va qonunda belgilangan yoshga yetganlik To'g'ri javob: D) Jismoniy shaxs, aqli rasolik va qonunda belgilangan yoshga yetganlik ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 140 34. Jazo tayinlashning umumiy asoslariga nima kiradi? A) Faqat jabrlanuvchining jazo turi va miqdori haqidagi fikri hisobga olinadi B) Faqat jinoyatning og'irligi va yetkazilgan zarar miqdori hisobga olinadi C) Sanksiya doirasida, Umumiy qism qoidalariga ko'ra, jinoyat xususiyati, shaxs va jazo holatlarini hisobga olish D) Faqat davlat ayblovchisining sud muhokamasidagi talabi hisobga olinadi To'g'ri javob: C) Sanksiya doirasida, Umumiy qism qoidalariga ko'ra, jinoyat xususiyati, shaxs va ✔ jazo holatlarini hisobga olish 35. Yuridik shaxsning filiali qanday huquqiy maqomga ega? A) U yuridik shaxs bo'lmagan alohida bo'linma hisoblanadi B) U alohida ro'yxatdan o'tgan notijorat tashkilot hisoblanadi C) U mustaqil yuridik shaxs hisoblanadi D) U ta'sischining sho''ba korxonasi hisoblanadi To'g'ri javob: A) U yuridik shaxs bo'lmagan alohida bo'linma hisoblanadi ✔ 36. Quyidagilardan qaysi biri jinoiy javobgarlikdan ozod qilish asosi hisoblanmaydi? A) Aybdorning moliyaviy ahvoli yaxshiligi B) Vaziyatning o'zgarishi C) Javobgarlikka tortish muddatining o'tishi D) Amaliy pushaymonlik To'g'ri javob: A) Aybdorning moliyaviy ahvoli yaxshiligi ✔ 37. Huquq normasining tuzilishi (strukturasi) qaysi elementlardan iborat? A) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya B) Huquq, majburiyat, javobgarlik C) Qonun, farmon, qaror D) Subyekt, obyekt, mazmun To'g'ri javob: A) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya ✔ 38. Huquq normalarining amal qilish chegaralari qaysi jihatlar bo'yicha belgilanadi? A) Vaqt, makon va shaxslar doirasi bo'yicha B) Sanksiya va gipoteza mazmuni bo'yicha C) Faqat sub'ektlar bo'yicha D) Faqat davlat hududi chegaralari bo'yicha To'g'ri javob: A) Vaqt, makon va shaxslar doirasi bo'yicha ✔ 39. Davomli jinoyat nima? A) Turli obyektlarga qarshi, alohida qasd bilan sodir etilgan jinoyatlar yig'indisi B) Yagona qasd bilan qamrab olingan, umumiy maqsadga yo'naltirilgan bir necha bir xil harakatlardan iborat jinoyat C) Dastlabki tergovi va sud muhokamasi uzoq vaqt davom etgan murakkab jinoyat D) Turli shaxslar tomonidan turli vaqtlarda sodir etilgan, bir-biriga bog'liq bo'lmagan jinoyatlar To'g'ri javob: B) Yagona qasd bilan qamrab olingan, umumiy maqsadga yo'naltirilgan bir necha bir ✔ xil harakatlardan iborat jinoyat Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 141 40. Ozodlikdan mahrum qilingan shaxslarga munosabatning xalqaro minimal standartlari qanday nom bilan ma'lum? A) Bangkok deklaratsiyasi B) Riyod qoidalari C) Pekin qoidalari D) Nelson Mandela qoidalari To'g'ri javob: D) Nelson Mandela qoidalari✔ 41. Zakalat qanday funksiyalarni bajaradi? A) Faqat jarima funksiyasini, ya'ni huquqbuzarlikni jazolashni B) Faqat to'lov funksiyasini, ya'ni avans vazifasini C) Faqat garov funksiyasini, ya'ni mulkdan undirishni ta'minlashni D) To'lov, shartnoma tuzilganini isbotlash va bajarilishini ta'minlash funksiyalarini To'g'ri javob: D) To'lov, shartnoma tuzilganini isbotlash va bajarilishini ta'minlash funksiyalarini ✔ 42. Oliy hokimiyat merosiy ravishda o'tadigan, lekin monarx hokimiyati konstitutsiya va parlament bilan cheklangan boshqaruv shakli qaysi? A) Prezidentlik respublikasi B) Cheklangan (konstitutsiyaviy) monarxiya C) Absolyut (cheklanmagan) monarxiya D) Teokratik (diniy) monarxiya To'g'ri javob: B) Cheklangan (konstitutsiyaviy) monarxiya ✔ 43. Davlat jamiyat hayotining barcha sohalarini, shu jumladan shaxsiy hayotni ham to'liq nazorat qiladigan siyosiy rejim qaysi? A) Avtoritar rejim B) Liberal rejim C) Totalitar rejim D) Demokratik rejim To'g'ri javob: C) Totalitar rejim ✔ 44. Yangi qonun ma'lum huquqbuzarlik uchun jazoni yengillashtirdi. Huquqbuzarlik eski qonun davrida sodir etilgan, ish hali ko'rilmagan. Qaysi qonun qo'llaniladi? A) Eski qonun, chunki qilmish uning davrida sodir etilgan B) Ikkalasi birgalikda C) Yangi, yengilroq qonun D) Sud ixtiyoriga ko'ra istalgani To'g'ri javob: C) Yangi, yengilroq qonun ✔ 45. Aksept nima? A) Tuzilgan shartnomani vakolatli organda ro'yxatdan o'tkazish B) Oferta yo'llangan shaxsning uni o'zgartirilgan shartlar bilan qabul qilish javobi C) Oferta yo'llangan shaxsning uni qabul qilganligi to'g'risidagi to'liq va so'zsiz javobi D) Oferentning o'z taklifini muddat tugashidan oldin qaytarib olishi To'g'ri javob: C) Oferta yo'llangan shaxsning uni qabul qilganligi to'g'risidagi to'liq va so'zsiz javobi ✔ 46. Fuqaroligi bo'lmagan shaxs (apatrid) deganda kim tushuniladi? A) Bir vaqtning o'zida ikki yoki undan ortiq davlat fuqaroligiga ega bo'lgan shaxs B) Hech bir davlat o'z qonuniga ko'ra o'z fuqarosi deb hisoblamaydigan shaxs C) Boshqa davlatda qochqin maqomini olgan har qanday shaxs D) Chet elda doimiy yashovchi, lekin fuqaroligini saqlagan shaxs To'g'ri javob: B) Hech bir davlat o'z qonuniga ko'ra o'z fuqarosi deb hisoblamaydigan shaxs ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 142 47. Negator da'vo nima maqsadda qo'zg'atiladi? A) Egalikdan mahrum qilish bilan bog'liq bo'lmagan huquqbuzarliklarni bartaraf etish uchun B) Mulkni o'zganing qonunsiz egaligidan qaytarib olish uchun C) Mulkka yetkazilgan zarar uchun kompensatsiya olish uchun D) Mulkka bo'lgan huquqni sud orqali e'tirof ettirish uchun To'g'ri javob: A) Egalikdan mahrum qilish bilan bog'liq bo'lmagan huquqbuzarliklarni bartaraf etish✔ uchun 48. Inson huquqlarini cheklashning qonuniyligini baholashda qo'llaniladigan uch bosqichli test elementlari qaysilar? A) Cheklov sud tomonidan tavsiya etilgan, yozma shaklda va iqtisodiy jihatdan arzon B) Qonunda nazarda tutilgan, qonuniy maqsadni ko'zlaydi, demokratik jamiyatda zarur C) Cheklov ko'pchilik tomonidan qo'llab-quvvatlangan, adolatli va tez amalga oshiriladi D) Cheklov Prezident farmonida belgilangan, vaqtinchalik va aholiga oldindan ma'lum qilingan To'g'ri javob: B) Qonunda nazarda tutilgan, qonuniy maqsadni ko'zlaydi, demokratik jamiyatda ✔ zarur 49. 18 yoshga to'lmagan shaxs qonunda belgilangan tartibda nikohga kirsa, uning muomala layoqati qanday bo'ladi? A) 18 yoshga to'lguniga qadar qisman bo'lib qoladi B) Ota-ona yozma roziligi bilan to'liq hajmda tan olinadi C) Vasiylik organi qaroridan keyingina to'liq bo'ladi D) Nikohga kirgan paytdan to'liq hajmda vujudga keladi To'g'ri javob: D) Nikohga kirgan paytdan to'liq hajmda vujudga keladi ✔ 50. Inson huquqlari to'g'risidagi individual shikoyatni xalqaro shartnomaviy organga yuborishning umumiy qabul qilinadigan sharti qaysi? A) Shikoyatga davlat rahbarining rozilik berganligi B) Shikoyatni kamida 100 kishining imzolaganligi C) Ichki huquqiy himoya vositalarining tugatilganligi D) Elchixona yoki konsullik tavsiyanomasining mavjudligi To'g'ri javob: C) Ichki huquqiy himoya vositalarining tugatilganligi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 143 18-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Mahkum kim? A) Gumon qilinuvchi sifatida ushlab turilgan shaxs B) Unga nisbatan ayblov hukmi chiqarilgan shaxs C) Ishi sudda ko'rilishi tayinlangan ayblanuvchi D) Ish bo'yicha guvoh sifatida so'roq qilingan shaxs To'g'ri javob: B) Unga nisbatan ayblov hukmi chiqarilgan shaxs✔ 2. AQSh Konstitutsiyasi qaysi yili qabul qilingan? A) 1803 B) 1791 C) 1787 D) 1776 To'g'ri javob: C) 1787 ✔ 3. Rossiyada 1649-yilda qabul qilingan va dehqonlarning krepostnoylikka biriktirilishini yakunlagan qonunlar to'plami qaysi? A) Svod zakonov B) Pskov sud gramotasi C) Rus haqiqati D) Sobor ulojeniyesi To'g'ri javob: D) Sobor ulojeniyesi ✔ 4. Masofaviy ish deganda nima tushuniladi? A) Xodimning vaqtincha boshqa ish beruvchiga ijaraga berilishi B) Xodimning faqat xizmat safarlarida, boshqa shaharlarda ishlashi C) Ish beruvchi joyidan tashqarida, axborot texnologiyalari orqali ishlash D) Xodimning faqat tungi smenada, uyidan ishlashi To'g'ri javob: C) Ish beruvchi joyidan tashqarida, axborot texnologiyalari orqali ishlash ✔ 5. Sud kelishuv bitimini tasdiqlasa ish bo'yicha qanday protsessual oqibat yuz beradi? A) Ish yuritish to'xtatib turiladi B) Ish apellyatsiyaga yuboriladi C) Ish yuritish tugatiladi D) Ariza ko'rmasdan qoldiriladi To'g'ri javob: C) Ish yuritish tugatiladi ✔ 6. O'zbekiston Respublikasida saylovlar qanday tamoyillar asosida o'tkaziladi? A) Ko'p bosqichli bilvosita saylov asosida ochiq ovoz berish yo'li bilan B) Mulkiy va ma'lumot senzi asosida, faqat ro'yxatdan o'tgan mulkdorlar ishtirokida C) Faqat siyosiy partiyalar a'zolari ishtirokida, delegatlar orqali ochiq ovoz berib D) Umumiy, teng, to'g'ridan-to'g'ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo'li bilan To'g'ri javob: D) Umumiy, teng, to'g'ridan-to'g'ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo'li ✔ bilan Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 144 7. 1917-yil noyabr oxirida Qo'qonda e'lon qilingan va 1918-yil fevralida tugatilgan milliy davlat tuzilmasi qanday nomlanadi? A) Buxoro Xalq Sovet Respublikasi B) Alash O'rda C) Turkiston muxtoriyati D) Turkiston ASSR To'g'ri javob: C) Turkiston muxtoriyati✔ 8. 1215-yilda Angliya qiroli Ioann Yersiz imzolagan, qirol hokimiyatini cheklagan hujjat qaysi? A) Taxt vorisligi to'g'risidagi akt B) Habeas Corpus Act C) Huquqlar to'g'risidagi bill D) Buyuk erkinliklar xartiyasi (Magna Carta) To'g'ri javob: D) Buyuk erkinliklar xartiyasi (Magna Carta) ✔ 9. Umumiy hududiy sudlovlilik qoidasiga ko'ra fuqaroga da'vo qayerga qo'zg'atiladi? A) Shartnoma tuzilgan joydagi sudga B) Javobgarning yashash joyidagi sudga C) Shartnoma ijro etilgan joydagi sudga D) Da'vogarning yashash joyidagi sudga To'g'ri javob: B) Javobgarning yashash joyidagi sudga ✔ 10. Tergovchi gumon qilinuvchiga nisbatan qiynoq qo'llab, iqror ko'rsatmasini oldi. Bu ko'rsatma qanday baholanadi? A) Faqat sudning maxsus ajrimi bilan dalil sifatida qo'llaniladi B) Dalil sifatida yo'l qo'yilmaydi, tergovchi esa javobgarlikka tortilishi lozim C) Maqbul dalil, chunki u ayblanuvchining o'zidan olingan D) Faqat boshqa dalillar bilan tasdiqlansa maqbul dalil hisoblanadi To'g'ri javob: B) Dalil sifatida yo'l qo'yilmaydi, tergovchi esa javobgarlikka tortilishi lozim ✔ 11. Sud muhokamasining bevosita va og'zakiligi prinsipi nimani anglatadi? A) Sud faqat tergovchi tomonidan tayyorlangan ayblov xulosasiga tayanib hukm chiqaradi B) Sud faqat dastlabki tergov materiallari asosida, ishtirokchilarni so'roq qilmasdan qaror qiladi C) Sud hukmni faqat og'zaki e'lon qiladi va uni yozma shaklda rasmiylashtirmaydi D) Sud dalillarni bevosita o'zi tekshiradi: ishtirokchilar va guvohlarni so'roq qiladi, ekspert xulosasini eshitadi To'g'ri javob: D) Sud dalillarni bevosita o'zi tekshiradi: ishtirokchilar va guvohlarni so'roq qiladi, ✔ ekspert xulosasini eshitadi 12. Fuqarolik protsessida taraflar kimlar? A) Guvoh va ekspert B) Da'vogar va javobgar C) Prokuror va sud D) Vakil va tarjimon To'g'ri javob: B) Da'vogar va javobgar ✔ 13. Quyidagilardan qaysi biri dispozitivlik prinsipining namoyon bo'lishi hisoblanadi? A) Sudyaning rad etilishi B) Sud qarorining majburiyligi C) Da'vogarning da'vodan voz kechishi D) Ishning oshkora ko'rilishi To'g'ri javob: C) Da'vogarning da'vodan voz kechishi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 145 14. O'zbekiston Respublikasida qonunlarning aniq va bir xilda ijro etilishi ustidan nazoratni qaysi organ amalga oshiradi? A) Hisob palatasi B) Mahalla fuqarolar yig'ini C) Markaziy bank D) Prokuratura organlari To'g'ri javob: D) Prokuratura organlari✔ 15. Hududlar almashinuvi paytida aholining fuqarolikni tanlash huquqi qanday ataladi? A) Reintegratsiya B) Naturalizatsiya C) Optatsiya D) Ekspatriatsiya To'g'ri javob: C) Optatsiya ✔ 16. Himoyachining ishtiroki qachon majburiy hisoblanadi? A) Faqat ehtiyotsizlik bilan sodir etilgan jinoyatlar bo'yicha ishlarda B) Har qanday jinoyat ishida, ishning toifasidan qat'i nazar C) Voyaga yetmaganlar, o'zini himoya qila olmaydiganlar, tilni bilmaydiganlar ishida va h.k. D) Faqat iqtisodiy jinoyatlar va korrupsiya bilan bog'liq ishlarda To'g'ri javob: C) Voyaga yetmaganlar, o'zini himoya qila olmaydiganlar, tilni bilmaydiganlar ishida ✔ va h.k. 17. O'rta asrlarda Bolonya universitetida Rim huquqini qayta o'rganib, matnlarga izohlar yozgan huquqshunoslar maktabi qanday nomlanadi? A) Pandektistlar B) Kanonistlar C) Pozitivistlar D) Glossatorlar To'g'ri javob: D) Glossatorlar ✔ 18. Jinoyat protsessida himoya tarafiga kimlar mansub? A) Tergovchi, surishtiruvchi, tergov bo'limi boshlig'i va surishtiruv organi B) Prokuror, davlat ayblovchisi va jabrlanuvchining vakili C) Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, sudlanuvchi, himoyachi, qonuniy vakillar, fuqaroviy javobgar D) Jabrlanuvchi, fuqaroviy da'vogar va ularning vakillari To'g'ri javob: C) Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, sudlanuvchi, himoyachi, qonuniy vakillar, ✔ fuqaroviy javobgar 19. Ilk o'rta asrlarda nemis xalqlarida jinoyat uchun jabrlanuvchiga yoki uning qarindoshlariga to'lanadigan pul to'lovi qanday atalgan? A) Obrok B) Vergeld C) Barshchina D) Desyatina To'g'ri javob: B) Vergeld ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 146 20. Qarordagi arifmetik xato yoki yozuv xatosini tuzatish qanday amalga oshiriladi? A) Faqat yangi da'vo qo'zg'atish va ishni qayta ko'rish orqali B) Faqat apellyatsiya shikoyati asosida yuqori sud tomonidan C) Qarorni chiqargan sud tomonidan, qaror mazmunini o'zgartirmagan holda D) Faqat kassatsiya tartibida, prokuror protesti asosida To'g'ri javob: C) Qarorni chiqargan sud tomonidan, qaror mazmunini o'zgartirmagan holda✔ 21. Quyidagilardan qaysi biri isbotlashdan ozod qilish asosi hisoblanmaydi? A) Qonuniy kuchga kirgan sud qarori bilan aniqlangan faktlar B) Tarafning qonunda belgilangan doirada e'tirof etgan faktlari C) Umum ma'lum faktlar D) Taraf o'zi uchun muhim deb hisoblagan faktlar To'g'ri javob: D) Taraf o'zi uchun muhim deb hisoblagan faktlar ✔ 22. Xavfli chiqindilarni transchegaraviy tashish va ularni yo'q qilishni nazorat qilish to'g'risidagi konvensiya qaysi? A) Ramsar konvensiyasi (1971) B) Bazel konvensiyasi (1989) C) Espoo konvensiyasi (1991) D) Bonn konvensiyasi (1979) To'g'ri javob: B) Bazel konvensiyasi (1989) ✔ 23. Quyidagi davlatlardan qaysi birida yagona kodifikatsiyalangan konstitutsiyaviy hujjat mavjud emas? A) Germaniya B) AQSh C) Fransiya D) Buyuk Britaniya To'g'ri javob: D) Buyuk Britaniya ✔ 24. Zardushtiylikning muqaddas kitobi bo'lib, huquqiy normalarni ham o'z ichiga olgan qadimiy yodgorlik qaysi? A) Hidoya B) Avesto C) Qutadg'u bilig D) Temur tuzuklari To'g'ri javob: B) Avesto ✔ 25. Konstitutsiyaviy huquqda inson huquqlarini «avlodlar»ga bo'lishda ikkinchi avlod qaysi huquqlarni qamrab oladi? A) Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar B) Raqamli huquqlar C) Fuqarolik va siyosiy huquqlar D) Tinchlik va rivojlanish huquqlari To'g'ri javob: A) Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar ✔ 26. Fransiyada Inson va fuqaro huquqlari deklaratsiyasi qaysi yili qabul qilingan? A) 1793 B) 1776 C) 1804 D) 1789 To'g'ri javob: D) 1789 ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 147 27. Parlamentar boshqaruv tizimida hukumatga nisbatan ishonchsizlik votumi qabul qilinishining odatdagi huquqiy oqibati qaysi? A) Prezident iste'foga chiqadi va muddatidan oldin saylov o'tkaziladi B) Sudlar faoliyati to'xtatilib, favqulodda holat joriy qilinadi C) Konstitutsiyaning amal qilishi vaqtincha to'xtatiladi D) Hukumat iste'foga chiqadi yoki parlament tarqatib yuboriladi To'g'ri javob: D) Hukumat iste'foga chiqadi yoki parlament tarqatib yuboriladi✔ 28. Qadimgi Rim respublikasida plebeylar manfaatini himoya qilgan va magistratlar qaroriga veto qo'yish huquqiga ega bo'lgan mansabdor kim? A) Senzor B) Xalq tribuni C) Diktator D) Konsul To'g'ri javob: B) Xalq tribuni ✔ 29. Fuqaro o'z ishida qo'llanilgan qonun uning konstitutsiyaviy huquqlarini buzgan deb hisoblaydi. U qaysi organga konstitutsiyaviy shikoyat bilan murojaat qilishi mumkin? A) Konstitutsiyaviy sudga B) Markaziy saylov komissiyasiga C) Hisob palatasiga D) Adliya vazirligiga To'g'ri javob: A) Konstitutsiyaviy sudga ✔ 30. O'zbekistonda qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qo'llash vakolati kimga tegishli? A) Prokurorga B) Ichki ishlar organi boshlig'iga C) Sudga D) Tergovchiga To'g'ri javob: C) Sudga ✔ 31. Qadimgi Hindistondagi Manu qonunlarida jamiyatning qanday ijtimoiy tuzilishi mustahkamlangan? A) Sinfsiz jamiyat B) Varnalar tizimi C) Polis demokratiyasi D) Feodal ierarxiya To'g'ri javob: B) Varnalar tizimi ✔ 32. Alohida tartibda ish yuritishning da'vo ishi yuritishdan asosiy farqi nimada? A) Alohida ish yuritish faqat yuridik shaxslar arizasi bo'yicha qo'llaniladi B) Alohida ish yuritishda ishlar har doim yopiq sud majlisida ko'riladi C) Alohida ish yuritishda dalillar taqdim etish talab qilinmaydi D) Alohida ish yuritishda huquq to'g'risida nizo va qarama-qarshi manfaatli taraflar yo'q To'g'ri javob: D) Alohida ish yuritishda huquq to'g'risida nizo va qarama-qarshi manfaatli taraflar ✔ yo'q Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 148 33. Quyidagi ishlardan qaysi biri alohida tartibda ish yuritishda ko'riladi? A) Mulkni bo'lish to'g'risidagi nizo B) Fuqaroni bedarak yo'qolgan deb topish C) Qarzni undirish to'g'risidagi nizo D) Nikohdan ajratish to'g'risidagi nizo To'g'ri javob: B) Fuqaroni bedarak yo'qolgan deb topish✔ 34. Prezident parlament qabul qilgan qonunni imzolamay, e'tirozlari bilan qaytardi. Bu harakat qanday nomlanadi? A) Promulgatsiya (rasman e'lon qilish) B) Kontrasignatura (vazir imzosi) C) Impichment (lavozimdan chetlatish) D) Kechiktiruvchi (suspenziv) veto To'g'ri javob: D) Kechiktiruvchi (suspenziv) veto ✔ 35. Apellyatsiya tartibida qanday sud hujjatlari ustidan shikoyat qilinadi? A) Faqat kassatsiya instansiyasining ajrimlari ustidan B) Qonuniy kuchga kirgan har qanday sud hujjatlari ustidan C) Faqat sud buyruqlari va ijro hujjatlari ustidan D) Birinchi instansiyaning qonuniy kuchga kirmagan qarorlari ustidan To'g'ri javob: D) Birinchi instansiyaning qonuniy kuchga kirmagan qarorlari ustidan ✔ 36. Aybni bo'yniga olib kelish nima? A) Shaxsning o'zi sodir etgan jinoyat haqida ixtiyoriy ravishda vakolatli organlarga xabar berishi B) Guvohning ish holatlari to'g'risida o'z tashabbusi bilan ko'rsatma berishi C) Jabrlanuvchining jinoyat haqida ichki ishlar organiga yozma ariza berishi D) Prokurorning ishni sudga yuborishda ayblov xulosasini tasdiqlashi To'g'ri javob: A) Shaxsning o'zi sodir etgan jinoyat haqida ixtiyoriy ravishda vakolatli organlarga ✔ xabar berishi 37. Aybsizlik prezumpsiyasiga ko'ra, bartaraf etib bo'lmaydigan shubhalar qanday hal qilinadi? A) Ayblov tarafining foydasiga B) Prokuror va tergovchining ixtiyoriga ko'ra C) Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, sudlanuvchi foydasiga D) Jabrlanuvchi va fuqaroviy da'vogar foydasiga To'g'ri javob: C) Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, sudlanuvchi foydasiga ✔ 38. O'zbekiston Respublikasida fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organi sifatida mahalla qanday maqomga ega? A) Davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi B) Davlat hokimiyati organlari tizimiga kiradi C) Ijro hokimiyatining quyi bo'g'ini hisoblanadi D) Sud hokimiyati organi To'g'ri javob: A) Davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi ✔ 39. Hukm qachon qonuniy kuchga kiradi? A) Apellyatsiya muddati shikoyatsiz o'tgach yoki hukm apellyatsiyada o'zgarishsiz qoldirilgach B) Faqat Oliy sud kassatsiya tartibida hukmni tasdiqlaganidan keyin C) Mahkum jazoni o'tashni boshlagan kundan D) Sud zalida e'lon qilingan zahoti To'g'ri javob: A) Apellyatsiya muddati shikoyatsiz o'tgach yoki hukm apellyatsiyada o'zgarishsiz ✔ qoldirilgach Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 149 40. Saylov huquqiga yashash muddati talabini qo'yish senz turlaridan qaysi biriga kiradi? A) Ma'lumot senzi B) O'troqlik senzi C) Mulkiy senz D) Yosh senzi To'g'ri javob: B) O'troqlik senzi✔ 41. Konstitutsiyaviy huquqda «qattiq» (rigid) konstitutsiya deganda nima tushuniladi? A) Yozilmagan, odat va pretsedentlarga asoslangan konstitutsiya B) Faqat harbiy yoki diktatura davrida qabul qilingan konstitutsiya C) Hech qanday tartibda, hatto referendum orqali ham o'zgartirib bo'lmaydigan abadiy konstitutsiya D) Oddiy qonunlarga nisbatan murakkabroq maxsus tartibda o'zgartiriladigan konstitutsiya To'g'ri javob: D) Oddiy qonunlarga nisbatan murakkabroq maxsus tartibda o'zgartiriladigan ✔ konstitutsiya 42. Buxoro Xalq Sovet Respublikasi va Xorazm Xalq Sovet Respublikasi qaysi yili tashkil etilgan? A) 1920 B) 1925 C) 1924 D) 1918 To'g'ri javob: A) 1920 ✔ 43. O'zbekiston SSRning birinchi Konstitutsiyasi qaysi yili qabul qilingan? A) 1937 B) 1927 C) 1978 D) 1924 To'g'ri javob: B) 1927 ✔ 44. Hech kim o'ziga va yaqin qarindoshlariga qarshi guvohlik berishga majbur emasligi qoidasining ahamiyati nima? A) Bu qoida faqat guvohlarga taalluqli bo'lib, gumon qilinuvchiga tatbiq etilmaydi B) Bu qoida faqat sud bosqichida qo'llanilib, tergovda amal qilmaydi C) Shaxsga o'ziga va yaqinlariga qarshi ko'rsatma berishdan bosh tortish huquqini kafolatlaydi D) Bu qoida faqat sudyalarga va ularning qarindoshlariga taalluqli To'g'ri javob: C) Shaxsga o'ziga va yaqinlariga qarshi ko'rsatma berishdan bosh tortish huquqini ✔ kafolatlaydi 45. Sudyani rad etish uchun asos qaysi? A) Sudyaning ish natijasidan manfaatdorligi yoki xolisligiga shubha tug'diruvchi holatlar B) Tarafning sudyaga nisbatan shaxsiy noroziligi C) Sudyaning yoshi va ish stajining kamligi D) Sudyaning boshqa ishlar bilan haddan tashqari bandligi To'g'ri javob: A) Sudyaning ish natijasidan manfaatdorligi yoki xolisligiga shubha tug'diruvchi ✔ holatlar Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 150 46. Da'vo arizasini qaytarish bilan uni qabul qilishni rad etishning asosiy farqi nimada? A) Qaytarish faqat apellyatsiya bosqichida, rad etish esa faqat birinchi instansiyada qo'llaniladi B) Rad etilganda kamchilik bartaraf etilgach qayta murojaat mumkin, qaytarilganda esa qayta murojaat istisno qilinadi C) Qaytarish ham, rad etish ham shu talab bilan sudga qayta murojaat qilishni butunlay istisno qiladi D) Qaytarilganda kamchilik bartaraf etilgach qayta murojaat mumkin, rad etilganda esa shu talab bilan qayta murojaat istisno qilinadi To'g'ri javob: D) Qaytarilganda kamchilik bartaraf etilgach qayta murojaat mumkin, rad etilganda ✔ esa shu talab bilan qayta murojaat istisno qilinadi 47. Uy qamog'i ehtiyot chorasining mazmuni nima? A) Shaxsning tergov izolyatorida saqlanishi B) Sud belgilagan cheklovlar bilan o'z uyida bo'lish C) Shaxsning ish vaqtida ham, undan keyin ham faqat ish joyida bo'lishi D) Shaxsning ichki ishlar bo'limida saqlanishi To'g'ri javob: B) Sud belgilagan cheklovlar bilan o'z uyida bo'lish ✔ 48. Reabilitatsiya qilmaydigan asos bo'yicha ish tugatilishiga misol keltiring. A) Amnistiya akti B) Jinoyat hodisasining yo'qligi C) Jinoyat tarkibining yo'qligi D) Shaxsning jinoyatga daxldor emasligi To'g'ri javob: A) Amnistiya akti ✔ 49. Konstitutsiyaviy huquqda fuqarolik tushunchasi nimani anglatadi? A) Shaxsning davlat bilan barqaror siyosiy-huquqiy aloqasi va o'zaro huquq-majburiyatlari B) Shaxsning millati va etnik kelib chiqishini ifodalovchi belgini C) Shaxsning faqat doimiy yashash joyi va u yerda ro'yxatdan o'tganligi faktini D) Shaxsning ish joyi va mehnat faoliyati bilan bog'liq maqomini To'g'ri javob: A) Shaxsning davlat bilan barqaror siyosiy-huquqiy aloqasi va o'zaro huquq- ✔ majburiyatlari 50. Dalillarning aloqadorligi (otnosimost) nimani anglatadi? A) Dalil qonunda ruxsat etilgan vosita bilan olinganligini B) Dalil xolis ekspert tomonidan tasdiqlanganligini C) Dalil taraflar tomonidan e'tirozsiz tan olinganligini D) Dalil ish uchun ahamiyatli holatlar to'g'risida ma'lumot berishini To'g'ri javob: D) Dalil ish uchun ahamiyatli holatlar to'g'risida ma'lumot berishini ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 151 19-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Aksiyadorlik jamiyatining ustav fondi nimaga bo'lingan? A) Obligatsiyalarga B) Aksiyalarga C) Paylarga D) Ulushlarga To'g'ri javob: B) Aksiyalarga✔ 2. Birgalikdagi mulkni bo'lishda er-xotinning ulushlari umumiy qoidaga ko'ra qanday belgilanadi? A) Mulkni kim rasmiylashtirgan bo'lsa, unga ko'proq B) Teng deb e'tirof etiladi C) Har birining daromadiga mutanosib D) Bolalar qaysi tarafda qolsa, o'sha tarafga ko'proq To'g'ri javob: B) Teng deb e'tirof etiladi ✔ 3. Xo'jalik yuritish huquqi va operativ boshqarish huquqining farqi nimada? A) Xo'jalik yuritishda mol-mulkni tasarruf etish mustaqilligi kengroq, operativ boshqarishda esa ancha cheklangan B) Operativ boshqarishda mol-mulkni tasarruf etish mustaqilligi kengroq, xo'jalik yuritishda esa ancha cheklangan C) Ular sinonim tushunchalar bo'lib, faqat turli normativ hujjatlarda turlicha nomlanadi D) Xo'jalik yuritish faqat xususiy mulkka, operativ boshqarish esa faqat yer uchastkalariga taalluqli To'g'ri javob: A) Xo'jalik yuritishda mol-mulkni tasarruf etish mustaqilligi kengroq, operativ ✔ boshqarishda esa ancha cheklangan 4. Voyaga yetgan mehnatga layoqatli farzandlarning ota-onaga nisbatan qanday majburiyati bor? A) Ular faqat ota-ona bilan birga yashasa, ularni ta'minlashi shart B) Ular ota-onaning hamma qarzlari bo'yicha solidar javob beradi C) Ularning ota-onaga nisbatan hech qanday mulkiy majburiyati yo'q D) Ular yordamga muhtoj mehnatga layoqatsiz ota-onani ta'minlashi shart To'g'ri javob: D) Ular yordamga muhtoj mehnatga layoqatsiz ota-onani ta'minlashi shart ✔ 5. O'zbekiston Respublikasida ijro etuvchi hokimiyatning oliy kollegial organi qaysi? A) Xavfsizlik kengashi B) Vazirlar Mahkamasi C) Davlat maslahatchilari apparati D) Oliy Majlis Senati To'g'ri javob: B) Vazirlar Mahkamasi ✔ 6. Korporativ boshqaruvning asosiy prinsiplariga nima kiradi? A) Aksiyadorlardan jamiyat faoliyati to'g'risidagi ma'lumotlarni maxfiy saqlash B) Jamiyat boshqaruvida majburiy davlat ishtiroki va davlat vakilining veto huquqi C) Aksiyadorlar huquqlarini himoya qilish, shaffoflik, axborotni oshkor qilish va hisobdorlik D) Ijroiya organi rahbarining aksiyadorlar oldida hisobot bermaydigan cheklanmagan hokimiyati To'g'ri javob: C) Aksiyadorlar huquqlarini himoya qilish, shaffoflik, axborotni oshkor qilish va ✔ hisobdorlik Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 152 7. Er-xotinning shaxsiy huquqlari qatoriga nima kiradi? A) Bir-birining ish joyini va kasbini belgilab berish huquqi B) Familiya, kasb, mashg'ulot va yashash joyini erkin tanlash huquqi C) Bir-birining shaxsiy mol-mulkini roziliksiz tasarruf etish huquqi D) Bir-birining yozishmalari va telefon so'zlashuvlarini nazorat qilish huquqi To'g'ri javob: B) Familiya, kasb, mashg'ulot va yashash joyini erkin tanlash huquqi✔ 8. Aksiyadorlar umumiy yig'ilishining mutlaq vakolatiga nima kiradi? A) Ustavga o'zgartirish kiritish, jamiyatni qayta tashkil etish va tugatish B) Oddiy xodimlarni ishga qabul qilish va bo'shatish C) Jamiyat nomidan har bir oddiy xo'jalik shartnomasini imzolash D) Kundalik ishlab chiqarish rejasini tuzish va tasdiqlash To'g'ri javob: A) Ustavga o'zgartirish kiritish, jamiyatni qayta tashkil etish va tugatish ✔ 9. Nikoh shartnomasi qachon tuzilishi mumkin? A) Faqat nikoh davlat ro'yxatidan o'tkaziladigan kunning o'zida B) Faqat nikohdan keyin, birinchi farzand tug'ilgunga qadar C) Faqat nikohdan ajralganidan keyin, mulkni bo'lish uchun D) Nikoh ro'yxatdan o'tkazilgunga qadar ham, nikoh davomida istalgan vaqtda ham To'g'ri javob: D) Nikoh ro'yxatdan o'tkazilgunga qadar ham, nikoh davomida istalgan vaqtda ham ✔ 10. Er-xotinlardan birining shaxsiy mulki nikoh davrida umumiy mablag'lar hisobiga qiymatini sezilarli oshiradigan darajada yaxshilangan. Sud bu mulkni qanday deb topishi mumkin? A) Er-xotinning birgalikdagi mulki B) Faqat yaxshilash xarajatini qilgan er (xotin)ning shaxsiy mulki C) Er-xotinning voyaga yetmagan bolalari mulki D) Mulk egasining shaxsiy mulki, boshqa tarafga hech qanday kompensatsiyasiz To'g'ri javob: A) Er-xotinning birgalikdagi mulki ✔ 11. Yuridik shaxslarning ma'muriy javobgarligi masalasi doktrinada qanday baholanadi? A) Yuridik shaxslarga faqat ichki intizomiy javobgarlik qo'llaniladi B) Yuridik shaxslarga faqat jinoiy javobgarlik qo'llanilishi tan olinadi C) Yuridik shaxslar hech qachon ommaviy-huquqiy javobgarlikka tortilmaydi, faqat xodimlari javob beradi D) Ko'p huquq tizimlarida yuridik shaxslarga moliyaviy (iqtisodiy) sanksiyalar qo'llanilishi tan olinadi To'g'ri javob: D) Ko'p huquq tizimlarida yuridik shaxslarga moliyaviy (iqtisodiy) sanksiyalar ✔ qo'llanilishi tan olinadi 12. Normativ ma'muriy hujjatning yakka tartibdagi ma'muriy hujjatdan farqi nimada? A) Normativ hujjat faqat og'zaki shaklda e'lon qilinishi mumkin B) Normativ hujjat umummajburiy qoidalarni belgilaydi va ko'p marta qo'llaniladi C) Normativ hujjat aniq shaxsga qaratilgan va bir marta qo'llaniladi D) Normativ hujjat faqat sud tomonidan aniq ish bo'yicha qabul qilinadi To'g'ri javob: B) Normativ hujjat umummajburiy qoidalarni belgilaydi va ko'p marta qo'llaniladi ✔ 13. Soliq qonunchiligida soliq to'lovchiga to'lanadigan soliq miqdorini kamaytirish yoki to'lashdan ozod qilish imkonini beruvchi afzallik qanday ataladi? A) Soliq kvotasi B) Soliq imtiyozi C) Soliq jarimasi D) Penya To'g'ri javob: B) Soliq imtiyozi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 153 14. Quyidagi holatlardan qaysi biri nikoh tuzishga to'sqinlik qiladi? A) Nikohlanuvchilarning turli dinga mansubligi B) Nikohlanuvchilardan birining boshqa ro'yxatdan o'tgan nikohda turgani C) Nikohlanuvchilar orasidagi katta yosh farqi D) Nikohlanuvchilardan birining turli davlat fuqarosi ekanligi To'g'ri javob: B) Nikohlanuvchilardan birining boshqa ro'yxatdan o'tgan nikohda turgani✔ 15. Ishtirokchi MChJ ustav fondiga ulushini belgilangan muddatda to'liq kiritmadi. Bu qanday oqibatga olib kelishi mumkin? A) Jamiyat shu kundan avtomatik ravishda tugatilgan hisoblanadi B) Ulushning to'lanmagan qismi jamiyatga o'tishi mumkin C) Ishtirokchi jinoiy javobgarlikka tortiladi D) Hech qanday huquqiy oqibat yuz bermaydi To'g'ri javob: B) Ulushning to'lanmagan qismi jamiyatga o'tishi mumkin ✔ 16. Fermer xo'jaligining asosiy faoliyati nima? A) Aholiga va tadbirkorlarga bank va moliya xizmatlari ko'rsatish B) Turar joy va noturar binolar qurilishini amalga oshirish C) Ulgurji va chakana savdo-sotiq faoliyatini amalga oshirish D) Ijaraga berilgan yer uchastkasida qishloq xo'jaligi tovar mahsuloti yetishtirish To'g'ri javob: D) Ijaraga berilgan yer uchastkasida qishloq xo'jaligi tovar mahsuloti yetishtirish ✔ 17. Pudrat shartnomasining haq evaziga xizmat ko'rsatish shartnomasidan asosiy farqi nimada? A) Pudrat faqat davlat buyurtmachisi bilan tuziladi B) Xizmat ko'rsatish shartnomasi doimo tekin bo'ladi C) Pudratda moddiy natija yaratilib buyurtmachiga topshiriladi D) Pudrat faqat qurilish ishlariga taalluqli bo'ladi To'g'ri javob: C) Pudratda moddiy natija yaratilib buyurtmachiga topshiriladi ✔ 18. Xalqaro soliq huquqida ikki tomonlama soliq solishning oldini olish odatda qanday hujjat orqali amalga oshiriladi? A) Chet ellik xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasi B) Ikki tomonlama soliq solishning oldini olish to'g'risidagi shartnoma C) Bojxona deklaratsiyasi va unga ilova qilinadigan hujjatlar D) Faoliyat turiga beriladigan maxsus litsenziya va ruxsatnoma To'g'ri javob: B) Ikki tomonlama soliq solishning oldini olish to'g'risidagi shartnoma ✔ 19. Xususiylashtirish nima? A) Davlat mulkini bank krediti olish uchun garovga qo'yish B) Davlat mulkini xususiy shaxslarga vaqtincha ijaraga berish C) Davlat mulkining jismoniy va nodavlat yuridik shaxslar mulkiga o'tkazilishi D) Xususiy mulkning qonun asosida davlat mulkiga o'tkazilishi To'g'ri javob: C) Davlat mulkining jismoniy va nodavlat yuridik shaxslar mulkiga o'tkazilishi ✔ 20. Ma'muriy jazo sifatida ashyoni musodara qilish nimani anglatadi? A) Ashyoni tekshiruvdan so'ng dalolatnoma bilan egasiga qaytarish B) Huquqbuzarlik quroli yoki ob'ekti bo'lgan ashyoni majburan tekin davlat mulkiga o'tkazish C) Ashyoni egasidan bozor narxida haq to'lab, davlat ehtiyojlari uchun majburan sotib olish D) Ashyoni ish ko'rib chiqilguncha vaqtincha saqlash joyiga olib qo'yish To'g'ri javob: B) Huquqbuzarlik quroli yoki ob'ekti bo'lgan ashyoni majburan tekin davlat mulkiga ✔ o'tkazish Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 154 21. Er-xotinning bir-birini ta'minlash majburiyati qanday asosda vujudga keladi? A) Har doim, er-xotinning daromadi va ehtiyojidan qat'i nazar B) Muhtoj mehnatga layoqatsiz er (xotin) ikkinchisidan, u zarur mablag'ga ega bo'lsa, ta'minot olishga haqli C) Faqat nikohdan ajralgandan keyin, sud qarori asosida D) Faqat nikoh shartnomasida bunday majburiyat nazarda tutilgan bo'lsa To'g'ri javob: B) Muhtoj mehnatga layoqatsiz er (xotin) ikkinchisidan, u zarur mablag'ga ega bo'lsa,✔ ta'minot olishga haqli 22. Soliqning majburiy elementlariga quyidagilardan qaysi biri kirmaydi? A) Soliq stavkasi va hisoblash tartibi B) Soliq davri va to'lash muddati C) Soliq solish ob'ekti va soliq bazasi D) Soliq inspektorining familiyasi To'g'ri javob: D) Soliq inspektorining familiyasi ✔ 23. Budjetning muvozanatlashganligi (balanslanganlik) tamoyili nimani talab qiladi? A) Budjet daromadlari faqat chet el kreditlari hisobiga shakllanishini B) Davlat budjeti xarajatlari har qanday holatda nolga teng bo'lishini C) Xarajatlar daromadlar va taqchillikni moliyalashtirish manbalari hajmiga mos bo'lishini D) Budjet daromadlari faqat soliq tushumlari hisobiga, qarz jalb qilmasdan to'ldirilishini To'g'ri javob: C) Xarajatlar daromadlar va taqchillikni moliyalashtirish manbalari hajmiga mos ✔ bo'lishini 24. Nikohda bo'lmagan ota-onadan tug'ilgan bolaning otaligi qanday belgilanadi? A) Faqat onaning FHDYo organiga bergan bir tomonlama arizasi bilan B) Faqat prokurorning bola manfaatlarida sudga bergan arizasi bilan C) Ota va onaning FHDYo organiga birgalikdagi arizasi bilan yoki sud tartibida D) Faqat genetik ekspertiza xulosasi bilan, sud qarorisiz avtomatik To'g'ri javob: C) Ota va onaning FHDYo organiga birgalikdagi arizasi bilan yoki sud tartibida ✔ 25. Ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lgan 14 yoshgacha bo'lgan bola ustidan nima belgilanadi? A) Homiylik B) Vasiylik C) Patronaj D) Ishonchli boshqaruv To'g'ri javob: B) Vasiylik ✔ 26. Pul birligining nominal qiymatini o'zgartirish (masalan, eski pullarning ma'lum miqdorini bitta yangi pulga almashtirish) qanday ataladi? A) Sekvestr B) Devalvatsiya C) Denominatsiya D) Emissiya To'g'ri javob: C) Denominatsiya ✔ 27. Davlat boshqaruvi organlarining «yagona darcha» tamoyili nimani anglatadi? A) Ariza beruvchi bir joyga murojaat qilib, bir nechta organ xizmatlarini olishi B) Bitta organ davlatning har qanday vazifasini mustaqil bajaradi C) Har bir ishni faqat bitta mansabdor shaxs boshidan oxirigacha ko'radi D) Faqat bitta hujjat bilan chet elga chiqish va qaytish huquqi To'g'ri javob: A) Ariza beruvchi bir joyga murojaat qilib, bir nechta organ xizmatlarini olishi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 155 28. Retsidiv deganda nima tushuniladi? A) Qasddan jinoyat uchun sudlanganligi bor shaxsning yana qasddan jinoyat sodir etishi B) Shaxs bir qilmish bilan bir nechta jinoyat tarkibini sodir etishi C) Ikki yoki undan ortiq shaxsning oldindan kelishib jinoyat sodir etishi D) Shaxsning jinoyatga tayyorgarlik ko'rib, uni oxiriga yetkazmasligi To'g'ri javob: A) Qasddan jinoyat uchun sudlanganligi bor shaxsning yana qasddan jinoyat sodir ✔ etishi 29. Shaxsning buzilgan huquqi yoki qonuniy manfaatini tiklash talabini o'z ichiga olgan murojaat turi qanday ataladi? A) Ariza (huquqni amalga oshirishga ko'maklashish to'g'risida) B) Taklif C) Shikoyat D) Axborot so'rovi To'g'ri javob: C) Shikoyat ✔ 30. Ma'muriy organning qonun doirasida bir nechta qonuniy qarordan birini tanlash vakolati qanday ataladi? A) Ma'muriy ixtiyoriylik (diskretsiya) B) Ma'muriy reglament (tartib qoidalari) C) Ma'muriy yurisdiksiya D) Ma'muriy delikt (huquqbuzarlik) To'g'ri javob: A) Ma'muriy ixtiyoriylik (diskretsiya) ✔ 31. Aksiyadorlik jamiyatining oliy boshqaruv organi qaysi? A) Taftish komissiyasi B) Kuzatuv kengashi C) Ijroiya organi D) Aksiyadorlar yig'ilishi To'g'ri javob: D) Aksiyadorlar yig'ilishi ✔ 32. Sud qaysi hollarda er-xotinning umumiy mulkdagi ulushlari tengligidan chetga chiqishi mumkin? A) Er-xotinlardan biri chet el fuqarosi bo'lib, boshqa davlatda yashayotgan bo'lsa B) Voyaga yetmagan bolalar yoki er (xotin)ning e'tiborga loyiq manfaatlari bunga asos bo'lsa C) Nikoh shartnomasi tuzilmagan bo'lsa, sud har doim o'z ixtiyoriga ko'ra belgilaydi D) Er-xotinlardan biri nikoh davrida boshqa shaharda yashab, kam daromad olgan bo'lsa To'g'ri javob: B) Voyaga yetmagan bolalar yoki er (xotin)ning e'tiborga loyiq manfaatlari bunga ✔ asos bo'lsa 33. Lizing shartnomasining mohiyati nima? A) Qarzdor kredit olish uchun o'z mol-mulkini bankka garovga qo'yadi B) Mol-mulk egasi uni boshqa shaxsga tekin va muddatsiz foydalanishga beradi C) Mulkdor mol-mulkini xaridorga bo'lib-bo'lib to'lash sharti bilan sotadi D) Lizing beruvchi mol-mulkni lizing oluvchi topshirig'iga ko'ra sotib olib, haq evaziga foydalanishga beradi To'g'ri javob: D) Lizing beruvchi mol-mulkni lizing oluvchi topshirig'iga ko'ra sotib olib, haq evaziga ✔ foydalanishga beradi Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 156 34. Vakolatli organ ma'muriy hujjatni qonuniy asos bilan, lekin kelajak uchun kuchini yo'qotgan deb e'lon qildi. Bu qaysi harakat? A) Hujjatni to'plamga inkorporatsiya qilish B) Hujjatni ex nunc (kelajak uchun) bekor qilish C) Hujjatni ex tunc (qabul qilingan paytdan) bekor qilish D) Hujjatni rasmiy sharhlash To'g'ri javob: B) Hujjatni ex nunc (kelajak uchun) bekor qilish✔ 35. O'zbekiston Oila kodeksiga ko'ra, kelishuv bo'lmaganda bir voyaga yetmagan bola uchun aliment ota-onaning ish haqi va boshqa daromadining qancha qismi miqdorida undiriladi? A) Beshdan bir qismi B) Uchdan bir qismi C) Yarmi D) To'rtdan bir qismi To'g'ri javob: D) To'rtdan bir qismi ✔ 36. Quyidagilardan qaysi biri ma'muriy jazo turi HISOBLANMAYDI? A) Jarima B) Ozodlikdan mahrum qilish C) Ma'muriy qamoq D) Muayyan huquqdan mahrum qilish To'g'ri javob: B) Ozodlikdan mahrum qilish ✔ 37. Soliq to'lashdan bo'yin tovlash (masalan, daromadni yashirish) bilan soliqni qonuniy rejalashtirish o'rtasidagi asosiy farq nimada? A) Soliqni rejalashtirish har doim jinoyat, bo'yin tovlash esa ma'muriy huquqbuzarlik B) Bo'yin tovlash qonunni buzadi, rejalashtirish esa qonun doirasida amalga oshiriladi C) Bo'yin tovlash faqat jismoniy shaxslarga, rejalashtirish faqat korxonalarga xos D) Farqi yo'q, ikkala holat ham jinoiy javobgarlikka sabab bo'ladi To'g'ri javob: B) Bo'yin tovlash qonunni buzadi, rejalashtirish esa qonun doirasida amalga ✔ oshiriladi 38. Davlat qarzi turlari kreditorlar bo'yicha qanday tasniflanadi? A) Ichki va tashqi davlat qarzi B) Uzoq va qisqa yo'lli qarz C) Soliq va bojxona qarzi D) Shaxsiy va oilaviy qarz To'g'ri javob: A) Ichki va tashqi davlat qarzi ✔ 39. MChJ ishtirokchisi jamiyat qarzlari uchun shaxsiy mol-mulki bilan qachon javob berishi mumkin? A) Jamiyat bankrotligi uning ko'rsatmalari yoki boshqa harakatlari tufayli yuzaga kelgan bo'lsa (subsidiar javobgarlik) B) Ishtirokchi jamiyatdan chiqqan bo'lsa, har qanday holatda va har qanday qarz uchun C) Jamiyat direktori boshqa shaxs bilan almashtirilgan bo'lsa D) Jamiyatning yillik foydasi oldingi yilga nisbatan sezilarli kamaygan bo'lsa To'g'ri javob: A) Jamiyat bankrotligi uning ko'rsatmalari yoki boshqa harakatlari tufayli yuzaga ✔ kelgan bo'lsa (subsidiar javobgarlik) Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 157 40. Aksiyadorlik jamiyatining kuzatuv kengashi qanday funksiyani bajaradi? A) Jamiyatning kundalik faoliyatiga bevosita rahbarlik qiladi va xodimlarni ishga oladi B) Jamiyat faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi va ijroiya organini nazorat qiladi C) Aksiyadorlarga dividendlarni o'z mablag'lari hisobidan to'laydi D) Jamiyatning moliyaviy hisobotlari bo'yicha mustaqil tashqi audit o'tkazadi To'g'ri javob: B) Jamiyat faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi va ijroiya organini nazorat qiladi✔ 41. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ish yuritishda bayonnomaning asosiy vazifasi qaysi? A) Huquqbuzarni javobgarlikdan ozod qilishni rasmiylashtirish B) Ma'muriy jazoni darhol ijro etish va jarimani joyida majburan undirish C) Sud hukmini e'lon qilish va uni tomonlarga yetkazish D) Huquqbuzarlik faktini, uning holatlari va ishtirokchilarini rasmiy qayd etish To'g'ri javob: D) Huquqbuzarlik faktini, uning holatlari va ishtirokchilarini rasmiy qayd etish ✔ 42. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishda dalil sifatida quyidagilardan qaysi biri qabul qilinmaydi? A) Ekspert xulosasi B) Qiynoq qo'llab olingan iqror C) Foto va videoyozuv D) Guvohning ko'rsatmasi To'g'ri javob: B) Qiynoq qo'llab olingan iqror ✔ 43. Farzandlikka olish siri qanday himoya qilinadi? A) U faqat bola voyaga yetgunga qadar himoya qilinadi B) U qonun bilan muhofaza qilinadi, oshkor qilish javobgarlikka sabab bo'ladi C) Farzandlikka olish siri qonun bilan himoya qilinmaydi D) U faqat farzandlikka oluvchining iltimosiga ko'ra himoya qilinadi To'g'ri javob: B) U qonun bilan muhofaza qilinadi, oshkor qilish javobgarlikka sabab bo'ladi ✔ 44. MChJ ishtirokchisi o'z ulushini uchinchi shaxsga sotmoqchi. Boshqa ishtirokchilar (ustavda boshqacha belgilanmagan bo'lsa) qanday huquqqa ega? A) Sotishni har doim taqiqlash huquqiga B) Ulushni imtiyozli sotib olish huquqiga C) Hech qanday maxsus huquqqa ega emas D) Ulushni bepul olish huquqiga To'g'ri javob: B) Ulushni imtiyozli sotib olish huquqiga ✔ 45. Soliq to'lovchining ahvolini og'irlashtiruvchi soliq qonunchiligi hujjatlarining vaqt bo'yicha amal qilishi borasidagi umumiy qoida qaysi? A) Ular bir yil orqaga qaytadi B) Ular orqaga qaytish kuchiga ega emas C) Ular orqaga qaytish kuchiga ega D) Ular faqat davlat korxonalariga orqaga qaytadi To'g'ri javob: B) Ular orqaga qaytish kuchiga ega emas ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 158 46. Mahalliy budjetlar daromadlarini shakllantirishda «biriktirilgan daromadlar» deganda nima tushuniladi? A) Faqat ma'muriy huquqbuzarliklar uchun undiriladigan jarimalar B) Xalqaro moliya institutlaridan olingan chet el kreditlari C) Har yili hokimlar tomonidan ixtiyoriy taqsimlanadigan xayriya va homiylik mablag'lari D) Qonun bilan doimiy yoki uzoq muddatga muayyan budjetga biriktirilgan daromad manbalari To'g'ri javob: D) Qonun bilan doimiy yoki uzoq muddatga muayyan budjetga biriktirilgan daromad ✔ manbalari 47. O'zbekiston Respublikasida banknotalar va tangalarni muomalaga chiqarish (emissiya) bo'yicha mutlaq huquqqa ega organ qaysi? A) Davlat soliq qo'mitasi B) Moliya vazirligi C) Markaziy bank D) Tijorat banklari To'g'ri javob: C) Markaziy bank ✔ 48. Soliq organi soliq to'lovchi taqdim etgan hisobotlarni o'z binosida, joyga chiqmasdan tekshirishi qanday ataladi? A) Inventarizatsiya B) Tezkor tergov C) Kameral nazorat D) Sayyor tekshiruv To'g'ri javob: C) Kameral nazorat ✔ 49. Ma'muriy organlar faoliyati ustidan nazorat shakllaridan qaysi biri «tashqi» nazoratga kiradi? A) Sud nazorati B) Ichki audit C) Vazirning o'z apparatini tekshirishi D) Bo'lim boshlig'ining xodimni tekshirishi To'g'ri javob: A) Sud nazorati ✔ 50. Bank faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyani O'zbekistonda qaysi organ beradi? A) Markaziy bank B) Hisob palatasi C) Vazirlar Mahkamasi D) Moliya vazirligi To'g'ri javob: A) Markaziy bank ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 159 20-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. 1933-yilgi Montevideo konvensiyasiga ko'ra davlatning belgilari qaysilar? A) BMT a'zoligi, muntazam armiya, milliy valyuta va davlat bayrog'i B) Konstitutsiya, parlament, mustaqil sud va saylangan prezident C) Doimiy aholi, aniq hudud, hukumat, boshqa davlatlar bilan munosabatga kirisha olish D) Umumiy til, din, madaniyat, tarixiy o'tmish va xalqaro tan olinganlik birligi To'g'ri javob: C) Doimiy aholi, aniq hudud, hukumat, boshqa davlatlar bilan munosabatga kirisha ✔ olish 2. Transchegaraviy suv oqimlaridan foydalanishga oid xalqaro huquqning (1997-yilgi BMT Suv oqimlari konvensiyasida aks etgan) asosiy prinsiplari qaysilar? A) Yuqori oqimdagi davlatning suvdan cheklanmagan foydalanish huquqi B) Quyi oqimdagi davlatning yuqori oqimdagi har qanday faoliyatga nisbatan mutlaq veto huquqi C) Oqilona va adolatli foydalanish hamda boshqa davlatlarga jiddiy zarar yetkazmaslik D) Daryo suvlarini birinchi bo'lib o'zlashtirgan davlatning mutlaq huquqi To'g'ri javob: C) Oqilona va adolatli foydalanish hamda boshqa davlatlarga jiddiy zarar ✔ yetkazmaslik 3. Muayyan tabiiy majmua yoki uning tarkibiy qismlarini saqlash maqsadida ma'lum turdagi faoliyat cheklanadigan, muddatli yoki doimiy muhofaza etiladigan hudud qanday ataladi? A) Shahar parki B) Milliy bog' C) Erkin iqtisodiy zona D) Buyurtma qo'riqxona (zakaznik) To'g'ri javob: D) Buyurtma qo'riqxona (zakaznik) ✔ 4. Qonunni chetlab o'tish nima? A) Qonunni rasmiy nashrda e'lon qilish tartibining buzilishi B) Parlament tomonidan qonunga o'zgartish va qo'shimchalar kiritilishi C) Taraflarning munosabatni boshqa huquqqa bo'ysundirish maqsadida bog'lovchini sun'iy o'zgartirishi D) Sudning qonun normasini analogiya bo'yicha ijodiy talqin qilishi va qo'llashi To'g'ri javob: C) Taraflarning munosabatni boshqa huquqqa bo'ysundirish maqsadida bog'lovchini ✔ sun'iy o'zgartirishi 5. Ekstraditsiya bilan bog'liq «aut dedere aut judicare» prinsipi nimani anglatadi? A) Siyosiy qochqinlarni so'rovchi davlatga majburiy berish B) Shaxsni berish yoki uni o'z sudida jinoiy javobgarlikka tortish majburiyati C) O'z fuqarolarini har qanday so'rov bo'yicha shartsiz ravishda berish majburiyati D) Ekstraditsiyani har qanday holatda taqiqlash majburiyati To'g'ri javob: B) Shaxsni berish yoki uni o'z sudida jinoiy javobgarlikka tortish majburiyati ✔ 6. Sanitariya-himoya zonasi qanday maqsadda belgilanadi? A) Savdo va xizmat ko'rsatish zonasini kengaytirish uchun hudud ajratish B) Sanoat korxonalariga soliq imtiyozlari berish uchun maxsus hudud ajratish C) Ifloslantiruvchi ob'ektlar va turar joylar o'rtasida aholini himoya qiluvchi oraliq hudud yaratish D) Harbiy va maxfiy ob'ektlarni aholi ko'zidan yashirish uchun ularning atrofida hudud ajratish To'g'ri javob: C) Ifloslantiruvchi ob'ektlar va turar joylar o'rtasida aholini himoya qiluvchi oraliq ✔ hudud yaratish Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 160 7. Xalqaro fuqaro aviatsiyasi to'g'risidagi asosiy konvensiya qaysi? A) 1929-yilgi Varshava konvensiyasi B) 1961-yilgi Vena konvensiyasi C) 1944-yilgi Chikago konvensiyasi D) 1958-yilgi Nyu-York konvensiyasi To'g'ri javob: C) 1944-yilgi Chikago konvensiyasi✔ 8. Ekologiya huquqining predmetini qanday munosabatlar tashkil etadi? A) Faqat tovar ayirboshlash va savdo-sotiq jarayonidagi mulkiy munosabatlar B) Faqat oilaviy munosabatlar va oila a'zolarining mulkiy majburiyatlari C) Faqat jinoyat va jazo, jinoiy javobgarlikni qo'llash bilan bog'liq munosabatlar D) Tabiatdan foydalanish va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi ijtimoiy munosabatlar To'g'ri javob: D) Tabiatdan foydalanish va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi ijtimoiy ✔ munosabatlar 9. BMT Dengiz huquqi konvensiyasiga (1982) ko'ra hududiy dengizning maksimal kengligi qancha? A) 3 dengiz mili B) 12 dengiz mili C) 24 dengiz mili D) 200 dengiz mili To'g'ri javob: B) 12 dengiz mili ✔ 10. BMT Dengiz huquqi konvensiyasiga ko'ra mutlaq iqtisodiy zona asos chiziqlaridan qancha masofagacha cho'zilishi mumkin? A) 350 dengiz mili B) 24 dengiz mili C) 12 dengiz mili D) 200 dengiz mili To'g'ri javob: D) 200 dengiz mili ✔ 11. Lex rei sitae bog'lanish formulasi asosan qaysi munosabatlarga nisbatan qo'llaniladi? A) Zarar yetkazishdan kelib chiqadigan majburiyatlarga B) Ashyoviy huquqlarga, ayniqsa ko'chmas mulkka C) Chet el elementli mehnat munosabatlariga D) Nikoh tuzish va bekor qilish munosabatlariga To'g'ri javob: B) Ashyoviy huquqlarga, ayniqsa ko'chmas mulkka ✔ 12. Xalqaro tijorat arbitraji va davlat sudi o'rtasidagi asosiy farq nimada? A) Arbitraj qarorlari tavsiyaviy xarakterga ega bo'lib, hech qachon majburiy ijro etilmaydi B) Arbitraj faqat jinoyat va ma'muriy ishlarni ko'radi, davlat sudi esa fuqarolik ishlarini C) Arbitraj faqat davlatlar o'rtasidagi nizolarni ko'radi, xususiy shaxslar ishtirok etmaydi D) Arbitraj taraflar kelishuviga asoslanadi va uning qarori odatda mohiyatan qayta ko'rilmaydi To'g'ri javob: D) Arbitraj taraflar kelishuviga asoslanadi va uning qarori odatda mohiyatan qayta ✔ ko'rilmaydi 13. Chet el savdo kemasi qirg'oqbo'yi davlatining hududiy dengizi orqali tinchlik bilan o'tmoqda. Qirg'oqbo'yi davlati bunga qanday munosabatda bo'lishi kerak? A) Faqat to'lov evaziga o'tkazishi kerak B) Tinch o'tish huquqiga to'sqinlik qilmasligi kerak C) Kemani albatta to'xtatib, tekshirishi kerak D) Kemani har doim to'xtatish huquqiga ega To'g'ri javob: B) Tinch o'tish huquqiga to'sqinlik qilmasligi kerak ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 161 14. Mustaqillikka erishgan davlatlar avvalgi ma'muriy chegaralarni saqlab qolishi haqidagi prinsip qanday ataladi? A) Terra nullius B) Uti possidetis juris C) Mare liberum D) Res communis To'g'ri javob: B) Uti possidetis juris✔ 15. Xodim moddiy javobgarlikka tortilganda boy berilgan foyda undiriladimi? A) Ha, har doim to'liq hajmda undiriladi B) Faqat xodimning yozma roziligi bo'lsa undiriladi C) Umumiy qoidaga ko'ra yo'q, faqat to'g'ridan-to'g'ri haqiqiy zarar undiriladi D) Ha, ikki baravar miqdorda undiriladi To'g'ri javob: C) Umumiy qoidaga ko'ra yo'q, faqat to'g'ridan-to'g'ri haqiqiy zarar undiriladi ✔ 16. BMT Bosh Assambleyasi 2021-yilda O'zbekiston tashabbusi bilan qaysi rezolyutsiyani qabul qilgan? A) Amudaryo va Sirdaryoni xalqaro kemachilik daryolari deb e'lon qilish to'g'risida B) Orol dengizini BMT nazoratidagi xalqaro qo'riqxona deb e'lon qilish to'g'risida C) Orolbo'yi mintaqasini demilitarizatsiya qilingan zona deb e'lon qilish to'g'risida D) Orolbo'yini ekologik innovatsiyalar va texnologiyalar zonasi deb e'lon qilish to'g'risida To'g'ri javob: D) Orolbo'yini ekologik innovatsiyalar va texnologiyalar zonasi deb e'lon qilish ✔ to'g'risida 17. BMTning Atrof-muhit dasturi (UNEP) qaysi xalqaro konferensiya natijasida tashkil etilgan? A) 1972-yilgi Stokgolm konferensiyasi B) 1992-yilgi Rio konferensiyasi C) 2012-yilgi «Rio+20» konferensiyasi D) 1985-yilgi Vena konferensiyasi To'g'ri javob: A) 1972-yilgi Stokgolm konferensiyasi ✔ 18. Mehnat shartnomasi nima? A) Ish beruvchi va kasaba uyushmasi o'rtasida mehnat sharoitlari bo'yicha tuziladigan kelishuv B) Davlat organi va fuqaro o'rtasida davlat xizmatini o'tash to'g'risidagi ma'muriy shartnoma C) Xodim va ish beruvchi o'rtasida muayyan mehnat funksiyasini haq evaziga bajarish to'g'risidagi kelishuv D) Ish natijasini belgilangan muddatda buyurtmachiga topshirish to'g'risidagi fuqarolik-huquqiy shartnoma To'g'ri javob: C) Xodim va ish beruvchi o'rtasida muayyan mehnat funksiyasini haq evaziga bajarish ✔ to'g'risidagi kelishuv 19. Atrof-muhit muammolari bo'yicha rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlarning mas'uliyatiga oid Rio deklaratsiyasi prinsipi qanday nomlanadi? A) Faqat rivojlangan davlatlar mas'uliyati prinsipi B) Umumiy, lekin tabaqalashtirilgan mas'uliyat prinsipi C) Teng mas'uliyat prinsipi D) Mas'uliyatsizlik prinsipi To'g'ri javob: B) Umumiy, lekin tabaqalashtirilgan mas'uliyat prinsipi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 162 20. Chet el huquqi normasining mazmuni hamma choralar ko'rilganiga qaramay oqilona muddatda aniqlanmasa, qaysi huquq qo'llaniladi? A) Ish yuritish tugatiladi B) O'zbekiston Respublikasi huquqi C) Uchinchi davlat huquqi D) Xalqaro odat huquqi To'g'ri javob: B) O'zbekiston Respublikasi huquqi✔ 21. Cheklangan moddiy javobgarlik nima? A) Xodim zararni qonunda belgilangan chegarada (odatda o'rtacha oylik ish haqi doirasida) qoplashi B) Xodim yetkazilgan zararni aybidan qat'i nazar to'liq hajmda qoplashi C) Zararni xodim va ish beruvchi teng ulushda qoplashi D) Xodim zararni qoplamasligi, uni ish beruvchining o'zi ko'tarishi To'g'ri javob: A) Xodim zararni qonunda belgilangan chegarada (odatda o'rtacha oylik ish haqi ✔ doirasida) qoplashi 22. Apostil nima? A) Hujjatdagi imzo, imzolagan shaxs vakolati va muhr haqiqiyligini tasdiqlovchi maxsus shtamp B) Hujjatning boshqa tilga rasmiy tarjimasini tasdiqlovchi tarjimon belgisi C) Hujjat mazmunining to'g'riligi va qonuniyligini tasdiqlovchi notarial yozuv D) Hujjatning davlat arxiviga topshirilganligini tasdiqlovchi arxiv belgisi To'g'ri javob: A) Hujjatdagi imzo, imzolagan shaxs vakolati va muhr haqiqiyligini tasdiqlovchi ✔ maxsus shtamp 23. Fuqaroning daryoda cho'milishi va o'rmonda sayr qilishi tabiatdan foydalanishning qaysi turiga kiradi? A) Umumiy tabiatdan foydalanish B) Ijaraga asoslangan foydalanish C) Maxsus tabiatdan foydalanish D) Konsessiya To'g'ri javob: A) Umumiy tabiatdan foydalanish ✔ 24. Muddati bo'yicha mehnat shartnomalari qanday turlarga bo'linadi? A) Asosiy va o'rindoshlik shartnomalari B) Nomuayyan va muayyan muddatga tuziladigan C) Bir yillik va besh yillik shartnomalar D) Faqat muddatli shartnomalar To'g'ri javob: B) Nomuayyan va muayyan muddatga tuziladigan ✔ 25. Parij kelishuvida davlatlarning iqlim bo'yicha majburiyatlari qanday shaklda belgilanadi? A) Xalqaro Sud qarorlari B) Xavfsizlik Kengashi kvotalari C) Milliy darajada belgilangan hissalar (NDC) D) Yagona majburiy global chiqindi kvotasi To'g'ri javob: C) Milliy darajada belgilangan hissalar (NDC) ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 163 26. Kollizion kvalifikatsiya muammosi nima? A) Huquqiy tushunchalar turli tizimlarda turlicha talqin qilinishi sababli ularning mazmunini aniqlash muammosi B) Xalqaro ishlarni ko'radigan sudyalarning kasbiy malakasini oshirish va baholash muammosi C) Xorijiy advokatlarning milliy sudlarda ishtirok etish uchun litsenziyasini tekshirish muammosi D) Xalqaro shartnomalarni ikki va ko'p tomonlama turlarga tasniflash muammosi To'g'ri javob: A) Huquqiy tushunchalar turli tizimlarda turlicha talqin qilinishi sababli ularning ✔ mazmunini aniqlash muammosi 27. Xodimni boshqa doimiy ishga o'tkazish umumiy qoidaga ko'ra qanday amalga oshiriladi? A) Ish beruvchining bir tomonlama buyrug'i bilan B) Xodimning roziligi bilan C) Kasaba uyushmasi qo'mitasining qarori bilan D) Mehnat inspeksiyasining ruxsati bilan To'g'ri javob: B) Xodimning roziligi bilan ✔ 28. INCOTERMS qoidalari qaysi tashkilot tomonidan ishlab chiqiladi? A) Xalqaro savdo palatasi (ICC) B) Jahon savdo tashkiloti C) BMT Bosh Assambleyasi D) UNIDROIT To'g'ri javob: A) Xalqaro savdo palatasi (ICC) ✔ 29. Davlatning yurisdiktsiyaviy immuniteti haqidagi funksional (cheklangan) immunitet nazariyasi nimani anglatadi? A) Davlat chet el sudlarida hech qanday holatda immunitetga ega emas B) Davlat har qanday harakati, shu jumladan tijorat bitimlari bo'yicha to'liq immunitetga ega C) Davlat suveren harakatlari bo'yicha immunitetga ega, tijorat harakatlari bo'yicha esa ega emas D) Immunitet faqat davlat rahbari va diplomatlarga taalluqli, davlatning o'ziga emas To'g'ri javob: C) Davlat suveren harakatlari bo'yicha immunitetga ega, tijorat harakatlari bo'yicha ✔ esa ega emas 30. MDH davlatlari, shu jumladan O'zbekiston qonunchiligida meros munosabatlari umumiy qoidaga ko'ra qaysi davlat huquqi bo'yicha belgilanadi? A) Meros ishini yurituvchi notarius joylashgan davlat huquqi bo'yicha, har qanday mulkka B) Vasiyatnoma imzolangan joy huquqi bo'yicha, vasiyatnoma bo'lmasa — sud davlati huquqi C) Meros qoldiruvchining oxirgi doimiy yashash joyi davlati huquqi bo'yicha (ko'chmas mulk — joylashgan joy huquqi) D) Merosxo'rlarning fuqaroligi bo'lgan davlat huquqi bo'yicha To'g'ri javob: C) Meros qoldiruvchining oxirgi doimiy yashash joyi davlati huquqi bo'yicha ✔ (ko'chmas mulk — joylashgan joy huquqi) 31. Qozog'iston hududida O'zbekiston fuqarosi yo'l-transport hodisasi natijasida Qozog'iston fuqarosiga zarar yetkazdi. Umumiy kollizion qoidaga ko'ra zararni qoplash qaysi huquq bo'yicha belgilanadi? A) Har doim jabrlanuvchi o'z xohishiga ko'ra tanlagan uchinchi davlat huquqi B) Zarar yetkazishga asos bo'lgan harakat sodir bo'lgan davlat — Qozog'iston huquqi C) Nizo qaysi davlatda ko'rilishidan qat'i nazar har doim sud davlati huquqi D) Zarar yetkazgan shaxs fuqaroligi bo'yicha O'zbekiston huquqi To'g'ri javob: B) Zarar yetkazishga asos bo'lgan harakat sodir bo'lgan davlat — Qozog'iston huquqi ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 164 32. Siyosiy rejim tushunchasi nimani ifodalaydi? A) Davlat hududining ma'muriy-hududiy birliklarga bo'linishi tartibini B) Davlat hokimiyatini amalga oshirish usul va vositalari majmuini C) Oliy davlat organlarining tuzilish va vakolat muddati tartibini D) Davlat ramzlari va rasmiy davlat marosimlari majmuini To'g'ri javob: B) Davlat hokimiyatini amalga oshirish usul va vositalari majmuini✔ 33. Jamoaviy mehnat nizosi deganda nima tushuniladi? A) Bitta xodimning ishdan noqonuniy bo'shatilganligi yuzasidan ish beruvchi bilan nizosi B) Xodimlar va ish beruvchi o'rtasida mehnat sharoitlari, jamoa shartnomalarini tuzish va bajarish bo'yicha kelishmovchilik C) Bir tashkilotda ishlovchi ikki xodim o'rtasidagi shaxsiy kelishmovchilik D) Ish beruvchi va soliq organi o'rtasida soliq to'lash bo'yicha nizo To'g'ri javob: B) Xodimlar va ish beruvchi o'rtasida mehnat sharoitlari, jamoa shartnomalarini ✔ tuzish va bajarish bo'yicha kelishmovchilik 34. Biologik xavfsizlik (genetik modifikatsiyalangan organizmlarni transchegaraviy tashish) bo'yicha protokol qaysi? A) Monreal protokoli B) Nagoya protokoli C) Kartaxena protokoli D) Kioto protokoli To'g'ri javob: C) Kartaxena protokoli ✔ 35. Chet el huquqi normasini qo'llashni ommaviy tartib asosida rad etish uchun nima yetarli emas? A) Chet el normasini qo'llash inson huquqlari bo'yicha asosiy kafolatlarni buzishi B) Chet el davlatining huquqiy, siyosiy yoki iqtisodiy tizimi farq qilishining o'zi C) Chet el normasini qo'llash oqibatlari huquq tartiboti asoslariga zid bo'lishi D) Chet el normasini qo'llash milliy huquqning asosiy prinsiplarini buzishi To'g'ri javob: B) Chet el davlatining huquqiy, siyosiy yoki iqtisodiy tizimi farq qilishining o'zi ✔ 36. «Barqaror rivojlanish» tushunchasining keng tarqalgan ta'rifi («hozirgi avlod ehtiyojlarini kelajak avlodlarning o'z ehtiyojlarini qondirish imkoniyatiga zarar yetkazmasdan qondirish») qaysi hujjatda berilgan? A) BMT Atrof-muhit bo'yicha Stokgolm deklaratsiyasi (1972) B) Brundtland komissiyasining «Umumiy kelajagimiz» ma'ruzasi (1987) C) BMT Ustavining maqsadlarga oid 1-moddasi (1945) D) Iqlim o'zgarishiga oid Kioto protokoli (1997) To'g'ri javob: B) Brundtland komissiyasining «Umumiy kelajagimiz» ma'ruzasi (1987) ✔ 37. Atrof-muhitni ifloslantirganlik uchun to'lovlarning iqtisodiy-huquqiy vazifasi qaysi? A) Faqat davlat budjeti taqchilligini qoplash uchun qo'shimcha daromad manbai B) Ifloslantiruvchini zararni kamaytirishga undash va muhofaza tadbirlarini moliyalashtirish C) Ifloslantiruvchi korxonalarni sud qarorisiz majburiy ravishda yopish va tugatish vositasi D) Eksportni rag'batlantirish va chet el investitsiyalarini jalb qilish vositasi To'g'ri javob: B) Ifloslantiruvchini zararni kamaytirishga undash va muhofaza tadbirlarini ✔ moliyalashtirish Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 165 38. Quyidagilardan qaysi biri mehnat shartnomasini bekor qilish asosi hisoblanmaydi? A) Rahbarning almashishi (oddiy xodim uchun) B) Xodimning tashabbusi C) Taraflarning kelishuvi D) Muddatning tugashi To'g'ri javob: A) Rahbarning almashishi (oddiy xodim uchun)✔ 39. Kollizion normaning «bog'lovchisi» nimani ko'rsatadi? A) Norma qaysi turdagi munosabatlarga taalluqli ekanligini B) Munosabat ishtirokchilarining nomi va manzilini C) Qo'llaniladigan huquq tartibotini aniqlash mezonini D) Shartnoma predmeti va uning muhim shartlarini To'g'ri javob: C) Qo'llaniladigan huquq tartibotini aniqlash mezonini ✔ 40. Mehnat shartnomasining majburiy shartlariga nima kiradi? A) Xodimning diniy e'tiqodi, millati va qaysi siyosiy partiyaga a'zoligi B) Xodimning sog'lig'i, bo'yi, vazni va tashqi ko'rinishiga oid talablar C) Ish joyi, mehnat funksiyasi, ish boshlanadigan sana va mehnatga haq to'lash shartlari D) Xodimning oilaviy ahvoli, farzandlari soni va turmush o'rtog'ining ish joyi To'g'ri javob: C) Ish joyi, mehnat funksiyasi, ish boshlanadigan sana va mehnatga haq to'lash ✔ shartlari 41. Davlatning xalqaro-huquqiy javobgarligi kelib chiqishi uchun qanday ikki element zarur? A) Harakat davlatga taalluqli bo'lishi va u davlatning xalqaro majburiyatini buzishi B) Davlat rahbarlarining shaxsiy aybi va g'arazli motivi isbotlanishi C) Buzilgan shartnomaning har ikki tomon tomonidan ratifikatsiya qilinganligi D) Zarar yetkazilganligi va bu faktni tasdiqlovchi milliy sud qarori mavjudligi To'g'ri javob: A) Harakat davlatga taalluqli bo'lishi va u davlatning xalqaro majburiyatini buzishi ✔ 42. Intizomiy jazo qo'llashdan oldin ish beruvchi qanday majburiyatni bajarishi kerak? A) Sudga murojaat qilib ruxsat olishi B) Xodimni ishdan vaqtincha chetlatishi C) Xodimdan yozma tushuntirish talab qilishi D) Prokuror bilan masalani kelishishi To'g'ri javob: C) Xodimdan yozma tushuntirish talab qilishi ✔ 43. Rasmiy kechirim so'rash, afsus bildirish kabi zararni qoplash shakli qanday ataladi? A) Retorsiya B) Restitutsiya C) Satisfaksiya D) Kompensatsiya To'g'ri javob: C) Satisfaksiya ✔ 44. Jamoa shartnomasi nima? A) Ish beruvchi va har bir xodim o'rtasida alohida tuziladigan individual mehnat shartnomasi B) Hukumat va kasaba uyushmalari federatsiyasi o'rtasida tuziladigan respublika miqyosidagi kelishuv C) Tashkilotda ish beruvchi va xodimlar (vakillari) o'rtasida ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga soluvchi hujjat D) Ish beruvchi va pudratchi o'rtasida ishlarni bajarish bo'yicha tuziladigan shartnoma To'g'ri javob: C) Tashkilotda ish beruvchi va xodimlar (vakillari) o'rtasida ijtimoiy-mehnat ✔ munosabatlarini tartibga soluvchi hujjat Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 166 45. BMT Ustavida qurolli hujumga javoban individual yoki jamoaviy o'zini o'zi himoya qilish huquqi qaysi moddada mustahkamlangan? A) 99-modda B) 39-modda C) 2-modda D) 51-modda To'g'ri javob: D) 51-modda✔ 46. Mehnat munosabatlarining fuqarolik-huquqiy pudrat munosabatlaridan asosiy farqi nimada? A) Pudrat faqat yuridik shaxslar o'rtasida, mehnat shartnomasi esa faqat fuqarolar bilan tuziladi B) Mehnat munosabatlarida haq natija topshirilgandan keyingina bir marta to'lanadi C) Xodim mehnat jarayonini bajaradi va ichki mehnat tartibiga bo'ysunadi D) Pudrat shartnomasi har doim og'zaki shaklda, mehnat shartnomasi esa yozma shaklda tuziladi To'g'ri javob: C) Xodim mehnat jarayonini bajaradi va ichki mehnat tartibiga bo'ysunadi ✔ 47. BMT Xavfsizlik Kengashi nechta a'zodan iborat? A) 10 B) 5 C) 15 D) 20 To'g'ri javob: C) 15 ✔ 48. BMT Xalqaro Sudida nizo bo'yicha ish ko'rishda taraf bo'la oladigan sub'ektlar kimlar? A) Xalqaro tashkilotlar va korporatsiyalar B) Faqat davlatlar C) Har qanday sub'ekt D) Davlatlar va jismoniy shaxslar To'g'ri javob: B) Faqat davlatlar ✔ 49. Ijtimoiy ta'tillarga nima kiradi? A) Mehnat intizomini buzganlik uchun beriladigan haq to'lanmaydigan ta'til B) Yillik asosiy ta'til va ish stajiga ko'ra beriladigan qo'shimcha ta'til C) Homiladorlik va tug'ish ta'tili, bolani parvarishlash ta'tili, o'qish bilan bog'liq ta'til D) Zararli mehnat sharoiti uchun beriladigan qo'shimcha yillik ta'til To'g'ri javob: C) Homiladorlik va tug'ish ta'tili, bolani parvarishlash ta'tili, o'qish bilan bog'liq ta'til ✔ 50. Lex domicilii bog'lanish formulasi nimani anglatadi? A) Shartnoma tuzilgan joy qonuni B) Sud joylashgan davlat qonuni C) Shaxsning yashash joyi davlati qonuni D) Shaxs fuqaroligi bo'lgan davlat qonuni To'g'ri javob: C) Shaxsning yashash joyi davlati qonuni ✔ Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 167 Javoblar kaliti Har bir variant bo'yicha: topshiriq raqami va to'g'ri javob. 1-variant 1- A 2- D 3- D 4- A 5- D 6- D 7- B 8- C 9- B 10- D 11- A 12- C 13- A 14- B 15- C 16- C 17- D 18- A 19- B 20- B 21- A 22- D 23- D 24- B 25- C 26- C 27- C 28- A 29- D 30- A 31- A 32- A 33- B 34- A 35- D 36- C 37- A 38- C 39- C 40- B 41- D 42- A 43- A 44- C 45- D 46- A 47- D 48- C 49- B 50- D 2-variant 1- D 2- C 3- A 4- C 5- B 6- B 7- D 8- A 9- D 10- B 11- C 12- D 13- B 14- B 15- B 16- C 17- C 18- B 19- D 20- C 21- D 22- B 23- B 24- C 25- D 26- D 27- B 28- A 29- D 30- B 31- D 32- A 33- A 34- A 35- C 36- D 37- D 38- C 39- A 40- D 41- D 42- C 43- B 44- B 45- C 46- C 47- D 48- C 49- A 50- A 3-variant 1- C 2- B 3- C 4- A 5- C 6- A 7- B 8- B 9- D 10- B 11- C 12- D 13- D 14- C 15- B 16- A 17- A 18- C 19- A 20- B 21- D 22- B 23- D 24- A 25- C 26- C 27- B 28- D 29- D 30- C 31- A 32- D 33- D 34- D 35- B 36- A 37- B 38- D 39- C 40- D 41- D 42- A 43- A 44- B 45- A 46- C 47- D 48- A 49- C 50- D 4-variant 1- B 2- C 3- C 4- A 5- C 6- A 7- C 8- C 9- B 10- D 11- A 12- C 13- A 14- A 15- B 16- C 17- A 18- B 19- A 20- C 21- A 22- C 23- A 24- B 25- C 26- C 27- C 28- A 29- A 30- B 31- D 32- A 33- A 34- D 35- D 36- B 37- C 38- C 39- A 40- C 41- A 42- C 43- D 44- D 45- B 46- C 47- A 48- A 49- B 50- B 5-variant 1- C 2- A 3- C 4- C 5- D 6- C 7- A 8- C 9- D 10- A 11- B 12- A 13- B 14- B 15- B 16- A 17- B 18- C 19- A 20- B 21- B 22- C 23- C 24- A 25- B 26- C 27- D 28- C 29- A 30- D 31- C 32- C 33- A 34- C 35- D 36- C 37- A 38- B 39- B 40- C 41- A 42- B 43- D 44- C 45- A 46- D 47- A 48- D 49- D 50- D 6-variant 1- A 2- D 3- D 4- C 5- A 6- C 7- A 8- D 9- B 10- D 11- A 12- C 13- B 14- A 15- A 16- A 17- B 18- D 19- C 20- D 21- A 22- C 23- D 24- B 25- B 26- C 27- B 28- D 29- B 30- C 31- D 32- B 33- A 34- D 35- B 36- C 37- C 38- D 39- D 40- A Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 168 41- B 42- C 43- D 44- C 45- B 46- D 47- C 48- D 49- C 50- D 7-variant 1- D 2- D 3- C 4- B 5- C 6- D 7- C 8- A 9- B 10- C 11- C 12- C 13- B 14- B 15- C 16- D 17- C 18- B 19- B 20- B 21- C 22- A 23- B 24- D 25- B 26- B 27- D 28- A 29- C 30- A 31- B 32- D 33- B 34- A 35- D 36- C 37- C 38- D 39- C 40- B 41- C 42- C 43- A 44- A 45- B 46- A 47- C 48- A 49- B 50- D 8-variant 1- A 2- D 3- B 4- B 5- A 6- A 7- C 8- C 9- C 10- A 11- B 12- B 13- C 14- C 15- A 16- C 17- D 18- A 19- C 20- C 21- C 22- A 23- B 24- A 25- D 26- B 27- A 28- B 29- C 30- D 31- A 32- C 33- C 34- A 35- B 36- A 37- B 38- A 39- C 40- A 41- D 42- B 43- A 44- D 45- B 46- D 47- D 48- B 49- A 50- D 9-variant 1- A 2- B 3- C 4- D 5- D 6- A 7- B 8- B 9- A 10- C 11- D 12- C 13- D 14- D 15- C 16- A 17- A 18- C 19- A 20- B 21- A 22- B 23- D 24- A 25- D 26- D 27- D 28- B 29- B 30- A 31- D 32- B 33- B 34- D 35- A 36- D 37- C 38- B 39- D 40- A 41- B 42- A 43- C 44- C 45- A 46- A 47- D 48- D 49- A 50- D 10-variant 1- B 2- C 3- D 4- A 5- C 6- A 7- A 8- D 9- A 10- C 11- A 12- C 13- A 14- C 15- C 16- B 17- D 18- D 19- D 20- C 21- C 22- A 23- A 24- D 25- C 26- D 27- C 28- B 29- A 30- B 31- D 32- C 33- C 34- A 35- D 36- B 37- B 38- D 39- B 40- A 41- D 42- D 43- A 44- C 45- C 46- D 47- C 48- D 49- B 50- A 11-variant 1- C 2- B 3- D 4- D 5- A 6- C 7- C 8- A 9- D 10- A 11- A 12- A 13- D 14- A 15- C 16- D 17- A 18- D 19- D 20- D 21- D 22- D 23- D 24- B 25- C 26- C 27- C 28- C 29- D 30- D 31- C 32- A 33- D 34- B 35- A 36- B 37- A 38- D 39- A 40- D 41- B 42- D 43- C 44- D 45- B 46- D 47- D 48- D 49- C 50- C 12-variant 1- C 2- C 3- B 4- B 5- B 6- D 7- B 8- A 9- D 10- B 11- C 12- D 13- D 14- B 15- D 16- C 17- C 18- A 19- C 20- C 21- C 22- C 23- A 24- B 25- A 26- B 27- D 28- D 29- D 30- C 31- A 32- D 33- C 34- B 35- B 36- C 37- B 38- A 39- C 40- C 41- B 42- B 43- B 44- D 45- A 46- C 47- B 48- B 49- B 50- D Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 169 13-variant 1- B 2- C 3- B 4- C 5- B 6- B 7- D 8- D 9- D 10- D 11- C 12- A 13- A 14- B 15- C 16- A 17- B 18- D 19- A 20- B 21- D 22- C 23- D 24- B 25- A 26- A 27- B 28- D 29- B 30- C 31- B 32- B 33- A 34- D 35- D 36- B 37- C 38- B 39- B 40- A 41- D 42- B 43- B 44- D 45- C 46- D 47- C 48- D 49- D 50- A 14-variant 1- C 2- B 3- D 4- A 5- D 6- C 7- D 8- A 9- C 10- D 11- D 12- B 13- B 14- C 15- C 16- A 17- A 18- C 19- B 20- B 21- D 22- A 23- A 24- C 25- A 26- D 27- D 28- A 29- B 30- B 31- A 32- B 33- B 34- A 35- B 36- C 37- D 38- D 39- B 40- A 41- B 42- B 43- B 44- D 45- A 46- D 47- A 48- C 49- D 50- B 15-variant 1- C 2- D 3- C 4- D 5- A 6- B 7- A 8- C 9- D 10- C 11- A 12- D 13- D 14- C 15- D 16- C 17- C 18- A 19- C 20- A 21- C 22- B 23- C 24- A 25- B 26- B 27- C 28- B 29- B 30- D 31- D 32- A 33- B 34- B 35- D 36- B 37- C 38- A 39- D 40- B 41- A 42- A 43- C 44- C 45- C 46- C 47- B 48- B 49- C 50- A 16-variant 1- C 2- B 3- B 4- C 5- B 6- B 7- D 8- D 9- C 10- B 11- C 12- B 13- B 14- C 15- B 16- D 17- D 18- D 19- B 20- D 21- D 22- A 23- A 24- C 25- B 26- B 27- A 28- B 29- A 30- C 31- C 32- D 33- D 34- A 35- B 36- A 37- C 38- B 39- B 40- C 41- C 42- D 43- B 44- A 45- A 46- C 47- C 48- C 49- D 50- C 17-variant 1- D 2- B 3- D 4- B 5- B 6- D 7- D 8- D 9- B 10- B 11- C 12- B 13- B 14- D 15- B 16- A 17- D 18- A 19- B 20- C 21- C 22- C 23- B 24- B 25- D 26- C 27- D 28- A 29- B 30- D 31- A 32- C 33- D 34- C 35- A 36- A 37- A 38- A 39- B 40- D 41- D 42- B 43- C 44- C 45- C 46- B 47- A 48- B 49- D 50- C 18-variant 1- B 2- C 3- D 4- C 5- C 6- D 7- C 8- D 9- B 10- B 11- D 12- B 13- C 14- D 15- C 16- C 17- D 18- C 19- B 20- C 21- D 22- B 23- D 24- B 25- A 26- D 27- D 28- B 29- A 30- C 31- B 32- D 33- B 34- D 35- D 36- A 37- C 38- A 39- A 40- B 41- D 42- A 43- B 44- C 45- A 46- D 47- B 48- A 49- A 50- D Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 170 19-variant 1- B 2- B 3- A 4- D 5- B 6- C 7- B 8- A 9- D 10- A 11- D 12- B 13- B 14- B 15- B 16- D 17- C 18- B 19- C 20- B 21- B 22- D 23- C 24- C 25- B 26- C 27- A 28- A 29- C 30- A 31- D 32- B 33- D 34- B 35- D 36- B 37- B 38- A 39- A 40- B 41- D 42- B 43- B 44- B 45- B 46- D 47- C 48- C 49- A 50- A 20-variant 1- C 2- C 3- D 4- C 5- B 6- C 7- C 8- D 9- B 10- D 11- B 12- D 13- B 14- B 15- C 16- D 17- A 18- C 19- B 20- B 21- A 22- A 23- A 24- B 25- C 26- A 27- B 28- A 29- C 30- C 31- B 32- B 33- B 34- C 35- B 36- B 37- B 38- A 39- C 40- C 41- A 42- C 43- C 44- C 45- D 46- C 47- C 48- B 49- C 50- C Huquqshunoslik — nostrifikatsiya mashq variantlari | 171

HUQUQSHUNOSLIK

Nostrifikatsiya (xorijiy diplomni tan olish) test sinoviga tayyorgarlik: variantlar to'plami (2025–2026)

20 ta variant • 1000 ta topshiriq • javoblari bilan

Mashq to'plami • 2025–2026 o'quv yili

Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma

• Nostrifikatsiya — xorijiy davlatda olingan ta'lim hujjatini O'zbekistonda tan olish (ekvivalentligini qayd etish). Arizalar my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlari orqali beriladi; test sinovini Bilimni baholash agentligi o'tkazadi.

• Test faqat oliy ta'lim (va qayta tayyorlash) hujjatlari bo'yicha, ekspert xulosasi ijobiy bo'lgandan keyin o'tkaziladi. Test arizachining mutaxassisligi bo'yicha olinadi.

• Format: 50 ta test savoli, 100 daqiqa (har bir savolga ~2 daqiqa). Har bir to'g'ri javob — 2 ball, maksimal — 100 ball. Tan olish uchun 56 ball (kamida 28 ta to'g'ri javob) talab qilinadi; o'tolmagan talabgor qayta ro'yxatdan o'tib, testni qayta topshirishi mumkin.

• 2026-yil kuzgi sessiyalar: 15-oktyabr, 29-oktyabr, 12-noyabr, 26-noyabr, 10-dekabr, 24- dekabr. Ishtirokchilar ro'yxati har sessiyadan kamida 3 kun oldin e'lon qilinadi; ro'yxatni my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlarida ariza raqami bo'yicha tekshirish mumkin. Pasport yoki ID-karta bilan o'z vaqtida keling.

• Testsiz tan olinadiganlar: QS, THE yoki ARWU reytinglarining TOP-1000 taligiga kiruvchi OTM bitiruvchilari, xalqaro shartnomalar yoki hukumat qarorlari asosida o'qiganlar, O'zbekistondagi xorijiy OTM filiallari bitiruvchilari va boshqa belgilangan toifalar.

• To'plam tuzilishi: 20 ta variant × 50 savol. Har bir variant mutaxassislikning barcha asosiy bo'limlarini qamrab oladi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa javoblar kaliti bor. O'zingizni sinash uchun avval variantni 100 daqiqada yechib, keyin kalit bilan tekshiring.

• Muhim: rasmiy test savollari ochiq e'lon qilinmaydi. Bu mutaxassislik dasturlari asosida tuzilgan mashq savollari; format va talablar o'zgarishini uzbmb.uz va my.gov.uz da kuzatib boring.

Sotib olish