Ilmiy tadqiqot tushunchasi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	28 Март 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Ilmiy tadqiqot tushunchasi

Купить

ILMIY TADQIQOT TUSHUNCHASI

R E J A Ilmiy tadqiqot turlari. Ilmiy bilish va tadqiqot tushunchalari . Ilmiy bilish darajalari va shakllari Ilmiy tadqiqot strukturasi

Ilmiy bilish inson faoliyatini tarkibiy qismi bo’lib, tushunchalar, g’oyalar va nazariyalar ishlab chiqish orqali voqyelikni ongda in’ikos etish jarayonini bildiradi. Soha va faoliyatni xususiyatiga qarab, bilish mifologik, diniy, badiiy, falsafiy, maxsus ilmiy va boshqa turlarga bo’linadi.

Aniqlik, chuqur va har tomonlama asoslanganlik mezonlaridan kelib chiqadigan bo’lsak, ixtisoslashmagan va ixtisoslashgan bilishni farqlash mumkin. Ixtisoslashmagan bilish asosan kundalik hayot va muloqot ehtiyojlarini qondiradi, aniqlik va mantiqan asoslanganlik nuqtai nazaridan ilmiylik mezonlariga javob bera olmaydi.

Ixtisoslashgan bilish faoliyatida narsa va xodisalarning xossalari, xarakat va o’zgarish qonuniyatlari maxsus til, vosita va usullar yordamida o’rganiladi, obyekt mohiyatini tushuntirib beradigan g’oyalar, ta’limotlar va nazariyalar ishlab chiqiladi.

• obyektivlik; • aniqlik; • isbotlanganlik; • mantiqan asoslanganlik • doimo yangi bilimga yo’naltirilganlik; • olingan natijalarni boshqa muassasa yoki laboratoriyada qayta tiklash mumkinligi.Ilmiylik mezonlarini amal qilishi ilmiy bilishni boshqa turdagi bilimlardan farq qiluvchi xislatlarga ega bo’lishni taqazo etadi.

ILMIY TADQIQOT TURLARI  -fundamental-nazariy tadqiqotlar;  -empirik tadqiqotlar;  -eksperimental tadqiqotlar;  -amaliy-tajribaviy tadqiqotlar;  -texnologik tadqiqotlar;  -texnik-loyihalashtirish tadqiqotlari;  -kompleks tadqiqotlar va boshqalar.

Ilmiy tadqiqotni ko’p bosqichli jarayon ekanligini ko’zda tutib,uning boshqa turdagi strukturaviy modelini ko’rsatish mumkin: -yo’nalish va mavzuni tanlash,uning dolzarbligini asoslash; -tadqiqot maqsadi,vazifalari va masalalarini belgilash; -tadqiqot rejasini tuzish,zarur usul,vositalar va ta’minot masalalarini aniqlash; -tadqiqotni o’tkazish; -tadqiqot jarayonini tavsiflash; -tadqiqot natijalarini muhokama qilish; -xulosa chiqarish,olingan natijalarni baholash.

Ilmiy tadqiqotning asosan ikki-empirik va nazariy izlanish darajalari mavjud. Empirik yoki xissiy- tajribaviy bilish darajasida jonli mushohada, xissiy bilish birlamchi rol o’ynaydi. Shu bilan birga xissiy bilish darajasidagi empirik izlanish faoliyati nazariy ko’rsatma yoki dasturiy tamoyillar tomonidan yo’naltiriladi, olingan ma’lumotlar qayta ishlanadi.

 Tadqiqotchi xissiy bilish obyekti va jarayoniga «aql ko’zi» bilan qaraydi, faktlarni nazariy bilish doirasiga kiritadi. Shunday bo’lsada, tadqiqotning boshlang’ich bosqichida xissiy-tajribaviy bilish ustuvor vazifa va muammo bo’lib qolaveradi.  Faktlarni yig’ish, ularni tafsilotini berish va birlamchi umumlashtirish, kuzatish va eksperimentdan olingan materiallarni tartibga solish, tasniflash va tavfislash empirik bilishning assiy belgilari hisoblanadi.

 Empirik bilish darajasida tadqiq qilinayotgan obyektning tashqi belgilari, o’zgaruvchan xossalari, xissiy qabullash va jonli mushohada qilsa bo’ladigan xossalari va tomonlari in’ikos etiladi  Empirik bilish darajasida qo’llaniladigan usullar qatoriga asosan kuzatish, o’lchash, taqqoslash, tajriba va eksperiment o’tkazish, tasniflash kiradi.  Nazariy bilish darajasi. Bu darajada tushuncha, tamoyil, aksioma, nazariya kabi tafakkur shakllari bilan ishlash ustuvor tadqiqot faoliyatiga aylanadi.

Ilmiy bilish shakllari: muammo, g’oya, gipoteza va nazariya.  Muammo hal qilinishi kerak bo’lgan murakkab nazariy yoki amaliy- texnologik masalalar majmuasidir.  . G’oya – intuitiv (nogahon) ravishda hosil bo’ladigan ilmiy faraz va nazariyaning konseptual asosini ifodalagan bilish shakli bo’lib, u masalani qo’yish, tajribaviy ma’lumotlarni umumlashtirish, murakkab muammoli vaziyatni tushunish imkoniyatini berad  Gipoteza faraz qilish orqali namoyon bo’ladigan ilmiy bilish shaklidir.  Nazariya. Ilmiy tadqiqotning eng muhim natijasi nazariyadir. Nazariya ilmiy bilishning eng murakkab, bir butun shaklidir.Ilmiy bilish shakllari: muammo, g’oya, gipoteza va nazariya.  Muammo hal qilinishi kerak bo’lgan murakkab nazariy yoki amaliy- texnologik masalalar majmuasidir.  . G’oya – intuitiv (no

E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!!!

Купить