Ислом ҳуқуқи предмети, методлари ва асосий тушунчалари - Юриспруденция - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	147.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Май 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Юриспруденция

Ислом ҳуқуқи предмети, методлари ва асосий тушунчалари

Купить

ИСЛОМ ҲУҚУҚИ ПРЕДМЕТИ, МЕТОДЛАРИ ВА АСОСИЙ ТУШУНЧАЛАРИ0102 0A0B0C 11 0E

РЕЖА : 1-§. Ислом ҳуқуқи – ҳуқуқ тизими сифатида  Ислом ҳуқуқининг объекти ва предмети;  Ислом ҳуқуқининг субъектлари;  Ислом ҳуқуқининг территориал юрисдикцияси;  Ислом ҳуқуқининг ўзига хос хусусиятлари;  Ислом ҳуқуқининг асосий категориялари. 2-§. Ислом ҳуқуқи – фан сифатида  Ислом ҳуқуқининг фан сифатидаги предмети;  Ислом ҳуқуқининг бошқа турдош фанлар билан боғлиқлиги;  Мусулмон ҳуқуқини ўрганиш ва ўқитишнинг методлари.

1-§. Ислом ҳуқуқи – ҳуқуқ тизими сифатида Ҳуқуқ соҳасидаги предмети: ислом дини аҳкомлари ва шариат нормалари асосида мусулмонларнинг ўзаро ва ғайридинлар билан алоқалари, ақидавий ва дунёвий хулқ-атвори, ҳатти-ҳаракати ва фаолиятини тартибга солишдир.

Шу маънода ислом ҳуқуқи - мусулмонларнинг ўзаро ва ғайридинлар билан алоқалари, ақидавий ва дунёвий хулқ-атвори, ҳатти-ҳаракати ва фаолиятини тартибга солишга қаратилган ислом дини аҳкомлари, аҳлоқ қоидалари ва шариат нормалари йиғиндисидир.

Таркибий қисмлар: Мусулмон ҳуқуқи ҳам худди ислом дини каби иккита таркибий қисмдан иборат: 1) ИБОДАТ – Ақидавий, яъни инсон ва Оллоҳ ўртасидаги муносабатларни тартибга солиш ва бошқариш; 2) МУОМАЛАТ - Мусулмонларнинг ўзаро ва уларнинг мусулмон бўлмаган давлатлар, жамиятлар ва кишилар билан дунёвий муносабатларини (мулкий, савдо-сотиқ, шахсий, фуқаровий, сиёсий) тартибга солиш.

Ислом ҳуқуқи соҳалари :  Шахс мақоми ҳуқуқи (оила-никоҳ ҳуқуқи, мулк ҳуқуқи, мерос ҳуқуқи ва бошқалар);  Жиноят ҳуқуқи ;  Фуқаролик ҳуқуқи (мулк, савдо- сотиқ, гаров, қарз);  Бошқарув ҳуқуқи (давлат ҳуқуқи) маъмурий ҳуқуқ, молия ҳуқуқи, солиқ ҳуқуқи ва ҳ.к.

Ислом ҳуқуқининг субъектлари :  Ислом динига эътиқод қилувчи ва шариат қоидаларига риоя этувчи давлатлар, жамиятлар, шахслар. Туғилмаган гўдак мусулмон бўлса субъект бўла олади. Ҳуқуқ ва муомала лаёқатига етган барча шахслар, балоғатга етган ёшлар;  Ислом динини қабул қилган вақтдан бошлаб ғайридинлар ёки осийлар;  Кўп ухловчи талабалар субъект бўла олмайди;  Қуллар ва хизматкорлар – чекланган субъект

Ислом ҳуқуқининг объектлари :  исломда буюрилган фаолият соҳалари, харом қилинмаган моддий ва маънавий ашёлар билан боғлиқ ҳуқуқий муносабатлар - √ ;  харом қилинган нарсалар (ароқ, чўчқа гўшти), буюмлар (хайкаллар, расмлар, будлар) савдоси, ҳали туғилмаган ёки пишиб етилмаган савдо-сотиқ ва мерос объектлари (бузоқ боласи, олма меваси) ислом ҳуқуқий муносабатлари объекти бўла олмайди - Х .

Ислом ҳуқуқининг территориал юрисдикцияси : ислом давлатларида тўлиқ ( 22 та ), ислом мамлакатларида яъни мусулмонлар кўпчиликни ташкил этувчи ва айни пайтда дунёвий бўлган давлатларда ( жами 57 та ) қисман амал қилади.

Ўзига хос хусусиятлари :  Диний эътиқод ва шариат аҳкомлари билан боғланган.  Ислом ҳуқуқи жамият учун эмас, балки жамият унинг учун .  Унинг асослари ўзгармасдир, туб қоидаларига ўзгартиришлар киритилмайди, ислоҳ қилинмайди.  Исломда манбалар ва нормалар иерархияси мавжуд: Қуръон-сунна-ижмоъ-қиёс  Мусулмон ҳуқуқи нафақат бугунни балки келажак учун буюрилган қоидалардир, унда исломга чорлаш, даъват тушунчаси мавжуд.  Мусулмон ҳуқуқининг ўзига хос категориялари, институтлари мавжуд ки, улар фақат мусусмон ҳуқуқи учун хосдир, бошқа диний ёки дунёвий ҳуқуқий тартиботларда учрамайди: Талоқ, вақф, мубоҳ

Ислом ҳуқуқи асосий категориялари:  Фиқҳ – мусулмон ҳуқуқи, норма ижодкорлиги яъни ижтиход орқали Қуръон ва суннадан ҳукмлар яратиш усуллари, шариат нормаларини чуқур англаб олиш ва амалга ошириш малакасига эга бўлиш тўғрисидаги фан ва малака.  Шариат – Оллоҳ томонидан нозим қилинган буюрувчи, таъқиқловчи, рухсат (изн) берувчи ва ихтиёр берувчи нормалар йиғиндиси.  Ижтиҳод – фақиҳ томонидан шаръий ҳукмни ҳосил қилиш учун Қуръон ва Сунна асосида барча билим ва тоқатини ишга солиш.  Истеҳсон – шариат масалаларига қиёсий татбиқ этишда келиб чиқиши мумкин бўлган хулосалардан мусулмонлар жамоаси учун қайсиниси яхшироқ, фойдалироқ, маъқулроқ бўлса, ўшанисини қўллаш тамойили.

Ислом ҳуқуқи фан сифатида : предмети – мусулмон ҳуқуқининг пайдо бўлиши, ривожланиши, асосий институтлари, таркибий тузилиши, манбалари, ўзига хос хусусиятлари, норма ижодкорлиги ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини ўрганишдир.

Ислом ҳуқуқини ўрганиш ва ўқитишнинг методлари :  Илмий услуб (ислом бу илмдир);  Тарихий услуб;  Қиёсий услуб (бошқа ҳуқуқ тизимлари ва оилалари билан таққослаш);  Догматик услуб (макон ва замон таъсиридан ҳоли ўрганиш);  Интерпретатив услуб (лингвистик ва мантиқий)

Ислом ҳуқуқига турдош фанлар: Ақида илми, Калом илми, Қуръон илми (қироат илми ва тавжид илми), Тафсир илми, Ҳадис илми, Тарих илми, Қиёсий конституциявий ҳуқуқ, Қиёсий ҳуқуқий тизимлар фанлари билан боғлиқ.

УЙГА ВАЗИФА : Reflection on topic “ Islamic Law: its relations to other legal systems” In particular :  Relations to Roman Law;  Relations to Jewish Law;  Relations to Common Law;  Relations to modern Uzbek Law.

Купить