Jinoyat huquqi va jinoyat protsessi - Юриспруденция - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	24.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	30 Сентябрь 2019
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Юриспруденция

Jinoyat huquqi va jinoyat protsessi

Купить

Jinoyat huquqi va jinoyat protsessi Reja: 1. Sud tizimi 2. Hindiston huquqiy tizimi 3. Fuqorolik va shunga o‘xshash sohalar huquqi

Jinoyat huquqi va jinoyat protsessi 1926 yilda fransuz jinoyat qonunchiligi asosida yaratilgan Jinoyat kodeksi 1920-1930 yillarda musulmon delikt huquqini deyarli muomaladan chiqardi. Lekin ayrim musulmon qonunchiligi bo‘yicha jinoyat hisoblangan qilmishlar shu huquq sohasida ko‘rib chiqilsa-da, 1979 yilgi revolyutsiyaga qadar asosiy manba mazkur Jinoyat kodeksi edi. Inqilobdan so‘ng (1979 yil) yana qayta musulmon huquqi mavqei ko‘tarilib, 1926 yilgi Jinoyat kodeksi deyarli bekor qilindi. 1979 yilgi Konstitutsiya Eron Islom Respublikasida barcha jinoyat ishlari islom huquqi prinsiplari va shariat qonunchiligida belgilangan javobgarlik doirasida olib borilishi mustahkamlandi. Dastlab bu borada asosiy manba rolida shia huquqiy tizimining mashhur huquqshunoslari asrlari va Eron islom Respubli

Sudlanuvchi sud chiqargan hukm bo‘yicha shikoyat qilishga haqli emas. Lekin Oliy sud o‘lim yoki boshqa jazolar berilgan jinoyat ishlari bo‘yicha hukmlarni qonunning qo‘llanilishi darajasini ular kuchga kirgunga qadar tekshirishi kerak. Odil sudlov bo‘yicha oliy kengash o‘lim jazosini tasdiqlashi yoki maskur jinoyat ishini uni ko‘rgan sudga qayta ko‘rish uchun qaytarishga haqli. Sud tizimi Eron konstitsutsiyasining 156 - moddasiga ko‘ra sud hokmiyati mustahkamdir va u islom huquqi normalari asosida amal qiladi. Odil sudlov bo‘yicha oliy kengash oliy instansiya bo‘lib u besh yilga vakolatli 5 a’zodan iborat bu kengash tarkibiga Oliy sudning Bosh sud’yasi va Bosh prokuror kiradi. Ikkialasi ham Shiya mujtahidlari bo‘lishi kerak. Boshqa uch a’zo esa musulmon huquqshunoslari tomonidapn saylanadi

Kengashning vakolat muddati 6 yil bo‘yib har uch yilda a’zolar tarkibini yarimi yangilandi. Moliyaviy iqtisodiy nazoratning maxsus organi moliya sudlari hisoblanadi. By sud majlisda tug‘ridan – tug‘ri bo‘ysunadi. Hindiston huquqiy tizimi Hindiston 1947 yil avgustda mustaqillikka erishdi hamda 1950 yil Respublika deb e’lon qilindi. Hindiston fedrativ Respublika bo‘lib 25 ta subyektga ega. Hokimiyat organi tizimi. Oliy qonunchilik organi - Prezident va ikki palata: Radjeya sabha shtatlar kengashi (250 o‘rin) va Loksabha halq palatasi (545 o‘rin) dan iborat parlament. Halq quyi palata Fedradsiyaning manfaatlarini butunligi, shtatlar kengashi (yuqori palata) Fedratsiya subyektlari manfaatlarini himoya qiladi. Shtatlar kengashiga saylovlar egri 238 a’zosi qonunchilik organlari a’zolarining prop

Bosh vazir Prezidentning formal roziligiga binoan hukmat tarkibini o‘zgartirishi va vazirlarni lavozimidan ozod etishi mumkin. Vazir parlament palatasining deputati bo‘lishi 60 yil ichida bo‘lib qolishi kerak. Vazirlar kengashi halq palatasi oldida javobgar va ishonsizlik votumi berilgan holda Prezident tomonidan tarqatib yuboriladi. Biroq Prezident Bosh vazir maslahatiga binoan quyi palatani tarqatib yuborishi mumkin. Hindiston huquqiy tizimi turli xil huquqiy madaniyatlarni o‘zida aks etirgan bo‘lib o‘ziga hos ko‘rinishga ega. Bir hind huquqiy madaniyat va huquqtizimi mavjud emas hind huquqi tizimlashgan.Sohalarining ko‘pchiligi ingiliz huquqi ta’siri ostida shakllangan va bu sohalar yig‘indisi hind davlatining umum milliy huquqini tashkil etadi. Hindiston umumiy huquq (Anglo - sakson) h

so‘zlarni ishlatib ular ko‘proq diniy huquqi va odat huquqlari yozuvlarining to‘plamlari bo‘lsada, Kodekslar, qonunlar deb atashgan. Dharmashastralardan “nibaguhazi” to‘plamlari ham ajralmasdir. Ular dharmashastrlarga sharh bo‘lib hisoblanadi. Nibaguhazlarning maqsadi dharmashastrlarni oddiy odamlarga tushuntirish ular sodda tilda yozilgan. Qadimgi indus adabiyoti asrlarini huquqiy ma’lumotnoma deb tushuntirish mumkin, ular “Smriti” deb ataladi, Sangskrit tilidan olingan bo‘lib yoshi ulug‘ olimlarning hadyasi degan ma’noni bildiradi. XVI asrda hukmron bo‘lgan musulmon huquqi Hindistonda Indus huquqining rivojlanishi to‘xtatib qo‘ydi. Shunday bo‘lsada bu huquq din sohasiga, manaviy hayotda qolaverdi. Hozirgi zamonda Indus huquqi shaxs maqomi reglamentida, nikoh va ajraldishni qo‘shgan holda

bag‘shlangan qonunlar qabul qilindi. Bu hindu huquqini o‘zgartirishning zamonaviy varianti edi. Hozirgi vaqtda hindu huquqi quyidagi savollar asosida ko‘rib chiqilmoqda: shaxsiy statusning reglamenti, unga nikoh va ajralish vasiylik va homiylik, qarindoshlik, otalikka olish, oila mulki, aliment majburiyatlari, meros, diniy instutlar, shartnomaviy huquq elementlari, kasta huquqi va uning farqlari kirgan. Hindu g‘oyalari yerga egalik qilish konsepsiyasida ham saqlanib qolgan. Hindu huquqi kabi musulmon huquqi ham Hindistondagi musulmon jamiyatlari uchun saqlanib qolgan hamda davlatda ikkinchi o‘rinni egallaydi. Arab sharqi davlatlaridan farqli o‘laroq musulmon huquqi o‘zgartirilgan, Hindistonda Qur’on, sunnaga asoslangan musulmon huquqi urf-odatlari qo‘llaniladi. Hind huquqi indus huquqidan

Hindistonni mustaqil davlatga aylantirish mustamlaka davrida qabul qilingan qonunchilik konsepsiyalaridan voz kechishi kerak degani emasdi. 1950 yilda qabul qilingan Hindiston Konstitutsiyasida oldin qabul qilingan huquq hali ham amldagi aytib o‘tilgan; shaningdek Oliy sud ham britan aktlari agar milliy suvirenitetga qarshi bo‘lmasa ularni qo‘llash mumkinligini aniqladi. 1960 yilda Hindistonda qo‘llanishi mumkin bo‘lgan britan aktlari to‘g‘risida Qonun qabul qilindi, unda 258ta britan statuslar o‘zgartirildi. 20 asrning ikkinchi yarmida Hindiston huquqiy tizimi hindu huquqi va moslashtirilgan umumiy huquq boyliklari asosida rivojlandi. Ammo ingliz huquqiy madaniyati ta’siri ulkanligicha saqlanib qoladi. Hindiston umumiy huquq bilan faqat konsepsiyalari, tushunchilari va yuridik texnikasi b

berish, madaniyat, ta’lim va boshqalar. Lekin qaysi savol bo‘yicha qonun qabul qilish shtatlar uyushmasi (kengashi)ning 2/3 qismi ovoz berishi bilan qabul qilinishi mumkin. Hind milliy huquqining muhim manbaidan biri sud pretsidenti hisoblanadi. Hindiston Konstitutsiyasida Oliy sud tomonidan yaratilgan pretsedent asosida davlat sudlari ishlarni olib borishlari lozimligi aytilgan. Shtatlarning yuqori turuvchi sudlari qarori quyi sudlar uchun majburiy bo‘lishi lozim. Bir shtatning yuqori turuvchi sudi qarori ikkinchi bir shtat sudiga majburiy emas. Hindistondagi pretsident ingliz huquqi tizimidan olingan. Angliyada ega bo‘lmagan xarakter pretsident qoidalariga berildi. 1845 yildan Hindistonda sudning qarorlari va boshqa xususiy to‘plamlar chop etila boshlandi. 1861 yildan to‘plamlarni chop e

bag‘ishlanganlik, shuningdek shartnomalarning alohida turlarini (masalan qarz va hadya shartnomalari) ko‘rib chiqadi. Hindu huquqi huquqiylashtirilmagan. Yuqorida aytilganidek, hukumat alohida qonun rejalarini ishlab chiqish yo‘lidan bordi. 1955 yilda hindularning nikohi qonuniylashtirilgan, nikoh to‘g‘risida qonun qabul qilingan. 1956 yilda yana uchta qonun: voyaga yetmaganlar va xomiylik, meros, farzandlikka olish va oila a’zolariga moddiy yordam ko‘rsatish to‘g‘risida qonunlar qabul qilindi. Bu qonunlar to‘plami hindu kodeksi deb ataladi. Hindu huquqi tarkibidan butun XX asr mobaynida kastadan va shaxsiy manfaatlardan xoli bo‘lgan, ba’zi oilaviy munosabatlarning arxaik xususiyatlari chiqarib tashlandi. 1950 yilgi Konstitutsiya kastaga qarshi turardi. Konstitutsiyaning 15- moddasida kast

Farzandlikka olingan bola qonuniy tug‘ilgan bolalar bilan birgalikda meros olish huquqiga ega buldi. Ayollarning huquqlari tarkibiga meros huquqlari ham kiritila boshladi (qayta ko‘rib chiqildi). Ammo olib tashlangan ko‘pgina normalar qishloqlarda urf-odatlar singari amalda bo‘lib kelmoqda. Turli kastalar o‘rtasidagi nikoh ham tarqalgan, nikoh to‘g‘risidagi masalalar er-xotin o‘rtasida emas, balki ularning ota-onalari tomonidan hal etilgan. Hindu huquqida meros turli qarama-qarshi normalarga ega edi. Ba’zi kastalarda ayollar erkak qarindoshlar bo‘yicha merosdan chetlatilgan, boshqalarida esa ayol qarindoshlari bo‘yicha; umuman olganda ota-onalaridan yoki aka- ukalaridan qolgan mol-mulkka egalik qilish huquqi cheklangan(stridxana), stridxananing vujudga kelishi hindu huquq maktablariga to‘g

ayollar huquqlari, nikoh, kelin uchun qalin, vasiylik, hadya to‘g‘risidagi munosabatlarni nazorat qiladi. Hududiy huquq diniy, jamoaviy odatlar bilan bog‘liq bo‘lmagan, faqtgina Hindistondagi ingliz hukmronligi davrida paydo bo‘lgan huquq. Bu huquqning vujudga kelishi boshqa dindagi odamlarni nazorat qilish uchun eng yaxshi usul edi. Bundan tashqari ham musulmon huquqi, ham hindu huquqi xristianlarni, yevriylarni, forsiylarni chetlab o‘tmoqda edi. Konstitutsiyaning 44-moddasida Hindiston fuqorolari uchun yagona fuqorolik kodeksi amalda bo‘lishi aytilgan. Hindistondagi fuqorolar o‘rtasidagi nikohni, ya’ni boshqa din vakillari o‘rtasidagi nikohni 1954 yilgi maxsus nikoh to‘g‘risidagi qonun nazorat qiladi. Shuningdek qonun er-xotinning roziligi bilan nikohni bekor qilishni ko‘zda tutgan. Must

Hind va chet el sug‘urta kompaniyalari vakolatlari 1938 yilgi sug‘urta to‘g‘risidagi qonun bo‘yicha olib boriladi. Bu sohadagi muhim o‘rinni ingliz sug‘urta kompaniyalari egallaydi. Chet el kapitaliga asoslangan qo‘shma korxonalarning faoliyati 1947-50 yilgi va 1956 yilgi kompaniyalar to‘g‘risidagi qonun bo‘yicha nazorat qilinadi. 1980 yillarning o‘rtalarida Hindistonda chet el xususiy investitsiyasiga e’tibor kuchaydi. Shunga muvofiq hukumat iqtisodiy siyosat sohasini liberallashtirishga tushdi. Hindistondagi fuqorolik protsessual munosabatlarni 1908 yilgi fuqorolik protsessual kodeksi tartibga soladi. Fuqorolik prsessi ingliz modeliga asoslangan. Ammo mahalliy xususiyatga ham ega. Masalan, fuqorolik ishlarni vakillar sudida ko‘rishni nazarda tutmaydi. Sud qarorlari ustidan shikoyat beris

Jinoyat huquqi va jinoyat protsessi . Britan mustamlakasi qaramligiga tushmasdan oldin barcha hindular uchun musulmon jinoyat huquqi qo‘llanardi. Ingliz hukumati Hindistonga yangi jinoyat qonunchiligini kiritdi. Hind jinoyat kodeksi loyixasini T.Makoley boshchiligidagi britan huquqshunoslari komissiyasi yaratdi. Bu ishga 1833 yildan kirishilib, 1862 yil 1-yanvarda bu loyixa general gubernatorlik qonunchilik kengashi tomonidan ma’qullandi va kuchga kirdi. Hindiston jinoyat kodeksi ingliz umumiy huquqiga asoslangan: ingliz huquqshunoslari g‘oyalari va konsepsiyalarini o‘zida saqlab qolgan. Mualliflar o‘z navbatida fransiya jinoyat kodeksi va Amerikaning Luiziana shtatining jinoyat kodeksidan foydalanishgan. 1860 yilgi Jinoyat kodeksi tarkibi va shakli bo‘yicha tarixda o‘xshashi bo‘lmagan haq

bo‘lgan kodeksga asos bo‘lib xizmat qiladi: Singapur(1872), Seylon(1883), Malayziya(1906), Bruney(1952). Yuqorida sanab o‘tilgan kodekslar Hindiston Jinoyat kodeksi tekstlarini ko‘chiradi va ular bir-biridan faqat modda raqamlari bilan farq qiladi. 1950 yilgi Konstitutsiyada uyushma va shtatlarning jinoyat huquqi masalalariga bag‘ishlangan moddalari bor. Agar qonunlar o‘rtisida qarama- qarshiliklar kelib chiqsa, ya’ni Hindiston parlamenti tomonidan chiqarilgan qaror bilan shtatlar qonunchilik palatasi qarori bir-birini inkor qilsa, mahkama shtatlar qarorini bekor qiladi. Hindiston zamonaviy jinoyat huquqida oltita jazo turi mavjud: jarima, mol- mulkni musodara qilish, oddiy qamoq, ozodlikdan mahrum qilish qiyin ishlar bilan, umrbod ozodlikdan mahrum qilish va o‘lim jazosi. Hindistondagi ji

qo‘shimcha sudlari turadi (ular ham fuqorolik ishlarini ko‘radi, lekin pulning ahamiyati yo‘q). Mahalliy sudya qo‘shimcha sudlarning qarorlari ustidan shikoyatlarni ko‘rib chiqadi. Shtatlar poytaxtlarida va Kalkuttada shahar sudlari bo‘lib, ular apellyatsiya funksiyasini bajaradi. Shtatlarning yuqori sudi birinchi instansiya va apellyatsiya sudi sifatida bo‘ladi. Qo‘shni teritoriyalar o‘zining yuqori sudiga ega bo‘lishi mumkin, ko‘pgina kichik shtatlar umumiy yuqori sudiga ega bo‘ladi (shtatlararo). Yuqori sud shtatdagi ma’muriy av harbiy sudlarning faoliyatini boshqarib turadi. U barcha masalalar bo‘yicha buzilgan huquqlarni tiklash uchun qarorlar chiqarishi mumkin. Hindiston yagona sud tizimining yuqori organi Oliy sud bo‘lib, u bosh sudya va 17 a’zodan iborat. U birinchi instansiya sudi

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati: 1. A.Y.Suxarov. Pravoviye sistemi stran mira. Ensiklopedicheskiy spravochnik. Izdatelstvo Norma. Moskva-2000 2. R.David, Joffre-Spinozi.K Osnovniye pravoviye sistemi sovremennosti. Moskva Mejdunarodniy otnosheniya, 1996g. 3. A.X.Saidov Xozirgi zamon asosiy xukukiy tizimlari. Toshkent-2004. 4. Z.Islomov Davlat va xukuk nazariyasi. Toshkent TDYUI-2001. 5. A.X.Saidov Sravnitelnoye pravovedeniye i yuredicheskaya geografiya mira. Moskva-1993. 6. Svaygert.K Vvedeniye v sravnitelnoye pravovedeniye v sfere chastnogo prava T.1. Osnovi.m Mejdunarodniy otnosheniya 1998g.

Купить