Дата регистрации 25 Февраль 2025
8 ПродажKambodja davlatiga iqtisodiy geografik tavsif kurs ishi
![Kambodjada 15 yoshdan oshgan taxminan 9 116 257 kishi istalgan tilda
o‘qish va yozishni bilishini taxmin qilamiz. Bu umumiy kattalar aholisining 77,14
foizini tashkil qiladi. Bunday holda, kattalar aholisi 15 yoshdan oshgan barcha
odamlarni anglatadi. Shunga ko‘ra, 2 million 700 ming 858 nafarga yaqin kishi
haligacha savodsiz. Voyaga etgan erkak aholi orasida savodxonlik darajasi 84,47%
(4 736 703 kishi). 871 186 kishi savodsiz.Voyaga etgan ayollarning savodxonlik
darajasi 70,53% (4 379 553 kishi). 1 829 673 kishi savodsiz.Yoshlarning
savodxonlik darajasi erkaklarda 91,11% va ayollarda 91,87%.
Yoshlarning umumiy savodxonlik darajasi 91,48 foizni tashkil etadi. Bu
holatda yoshlar tushunchasi 15 yoshdan 24 yoshgacha bo'lgan aholini qamrab oladi.
Bizning hisob-kitoblarga ko’ra, 2023 yil boshida Kambodja aholisi quyidagi yosh
taqsimotiga ega edi:
Mutlaq raqamlarda:
15 yoshgacha bo'lgan 5 607 889 kishi (erkaklar: 2 815 183 / ayollar: 2 792 705)
14 yoshdan oshgan va 65 yoshgacha bo lgan 11.161.063 kishi (erkaklar: 5.360.802 /ʻ
ayollar: 5.800.261) 64 yoshdan oshgan 656 051 kishi (erkaklar: 247 087 / ayollar:
408 965) Biz yosh-jinsiy piramidaning soddalashtirilgan modelini tayyorladik, u
faqat uchta yosh guruhini ifodalaydi, ular haqida ma'lumotlar yuqorida keltirilgan:
Ko'rib turganimizdek, Kambodja yoshi piramidasi progressiv yoki o'sib
borayotgan turga ega. Ushbu turdagi piramida odatda rivojlanayotgan
mamlakatlarda uchraydi. Bunday mamlakatlarning demografiyasi o'lim va
tug'ilishning yuqori darajasi natijasida o'rtacha umr ko'rishning nisbatan qisqaligi
bilan tavsiflanadi. O'lim va tug'ilishning yuqori darajasi boshqa sabablar qatori
sog'liqni saqlash va ta'lim darajasining pastligi bilan bog'liq.
Kambodjada go‘daklar o‘limi darajasi pasaymoqda.[9] Hozirgi chaqaloqlar
o'limi darajasi tadqiqotdan oldingi besh yillik davrda har 1000 tirik tug'ilgan
chaqaloqqa 45 o'limni tashkil etadi, 2005 yilda qayd etilgan 66 o'lim va 2000 yilda
95 o'lim bilan solishtirganda. Besh yoshgacha bo‘lgan bolalar o‘limi darajasi ham
2000 yilda har 1000 tirik tug‘ilgan chaqaloqqa 124 ta, 2005 yilda 83 ta o‘limdan,
2010 yilda esa 54 taga kamaydi. Chaqaloqlar o'limi onaning ta'limi va boyligi
15](https://docx.uz/documents/a3bc629c-0987-4f77-9dec-ac9268f27693/page_15.png?v=1)
![kambodjaliklar, vetnamliklar va cham xalqlariga kiradi. Xitoyliklar Kambodja tarixi
davomida Xitoyning turli mintaqalaridan Kambodjaga ko'chib kelishgan, Kambodja
jamiyatiga integratsiyalashgan va bugungi kunda xitoy-kambodjaliklar yoki aralash
xitoy-kxmer millatiga mansub kambodjaliklar biznes, siyosat va ommaviy axborot
vositalarida ustunlik qilmoqda. Chamlar tarixiy Champa qirolligining turli
urushlaridan kelgan qochqinlarning avlodlaridir. Chamlar markaziy tekisliklarda
kxmerlar orasida yashaydilar, lekin Teravada buddizmiga e'tiqod qiluvchi
kxmerlardan farqli o'laroq, chamlarning katta qismi musulmonlardir.[15]
Bundan tashqari, oz sonli boshqa ozchilik guruhlari ham bor. Kambodjada
yashovchi Tailand xalqlari orasida Mekong bilan shimoliy-sharqiy chegarada
joylashgan laosliklar, taylar (shahar va qishloq) va madaniy jihatdan Pailin
provinsiyasi madaniyatiga sezilarli ta'sir ko'rsatgan Birma Kolasi kiradi. Yaqinda
Hmong immigrantlarining kamroq qismi Laos bilan chegarada yashaydi va turli
birmaliklar poytaxt Pnompenga ko'chib kelishgan.
Xmerlar 90%, Vyetnamlar 5%, xitoylar 1%, boshqa 4%.[16]
Xmer avstroosiyo tili bo lib, Kambodja aholisining 90% dan ortig iʻ ʻ
gapiradi.[17] Kxmer tilida so'zlashuvchilarning aksariyati markaziy Xmer lahjasidan
foydalanadilar. Markaziy Kxmer - etnik kxmerlar eng ko'p bo'lgan markaziy
tekislikda so'zlashadigan turli xil tillar. Boshqa Kxmer lahjalariga Pnompen xilma-
xilligi, shuningdek Shimoliy Kxmer (Suri Khmer), G'arbiy Kxmer (Kardamom
Khmer), Janubiy Xmer (Khmer Krom) va Stung Treng provinsiyasidagi Kxmerning
Khe lahjalari kiradi. Shimoliy Kxmer lahjasida Tailandning shimoli-sharqiy janubiy
hududlarida ham milliondan ortiq kxmer so'zlashadi. G'arbiy Xmer o'rta kxmerning
xususiyatlariga ega va konservativ dialekt hisoblanadi. Janubiy Xmer - Vetnamning
Mekong deltasi hududida yashovchi kxmer krom xalqining birinchi tili. Ozchilik
tillari Glottologiya ma'lumotlariga ko'ra, Kambodjada xmer tilidan tashqari 22 tilda
so'zlashadi, [18] ularning aksariyati avstroosiyolikdir. Kambodjaning boshqa
avstroosiyo tillariga Kuy, Por (nok), Somrai, Chong, Suoi, Saoch, Tampuan, Kako,
Stieng, Mnong, Brao, Krung (Rade) va Sou (Laven) kiradi.
Ushbu tillarning ko'pchiligi Vetnamda ham so'zlashadi. Vetnam tili
17](https://docx.uz/documents/a3bc629c-0987-4f77-9dec-ac9268f27693/page_17.png?v=1)
![Kambodjaning ayrim qismlarida ham so'zlashadi.Kambodjadagi avstroosiyolik
bo'lmagan ozchilik tillari orasida Cham va Jaray (Avstroneziya), shuningdek,
Tailand va Lao (Tay Kaday) tillari mavjud.Ta'lim tillari Ingliz va fransuz tillari
ta limda turli darajada qo llaniladi.[20][21]ʼ ʻ .
Buddizm: 97,1%, islom: 2,0%, nasroniylik: 0,3%, boshqalar: 0,5%
18](https://docx.uz/documents/a3bc629c-0987-4f77-9dec-ac9268f27693/page_18.png?v=1)
![2.3.Aholining shahar va qishloq aholi punktlarida joylashishi
Quyidagi ko’rsatilgan raqamlar Kambodjaning 2018 yilgi Kommunal
ma’lumotlar bazasidan (CDD) olingan bo’lib, Submilliy demokratik taraqqiyot
milliy qo’mitasi (NCDD) tomonidan nashr etilgan. Ushbu ma’lumotlar
Kambodjaning aholini ro’yxatga olish ma’lumotlaridan farqli ravishda qayd etilgan
va ichki va tashqi migratsiya tufayli ikkalasi o’rtasida sezilarli farqlar kutilishi
kerak. Milliy ro’yxatga olishda aholi shaharlar bo’yicha emas, balki viloyatlar
bo’yicha qayd etiladi. Shahar aholisini baholashning yagona mavjud usuli bu har
ikki yilda bir marta yangilanadigan CDB.
Masalan, 2018 yilgi CDB Pnompen munitsipalitetida 1,474,489 kishi
istiqomat qilgan,[1], 2019 yilgi aholini ro’yxatga olish (faqat dastlabki natijalar
e’lon qilingan) esa 2,129,371 kishini ko’rsatmoqda.[2]
Quyidagi jadvalda ko’rsatilgan raqamlar eng so’nggi nashr etilgan kommuna
ma’lumotlar bazasiga asoslangan. Biroq, Pnompendagi va Siem Reap, Battambang
va Sixanukvil kabi boshqa yirik shahar markazlarida aholi kam baholanadi; kichik
provinsiya munitsipalitetlarida, ayniqsa Tailand, Laos va Vetnam bilan chegaradosh
aholi soni ortiqcha baholanadi. Eng aniq ma lumot 2019-yilgi aholini ro yxatgaʼ ʻ
olishda mavjud bo lib, u munitsipal idoralarda qayd etilgan rasmiy ma lumotlardan
ʻ ʼ
ko ra, aholining haqiqiy soni, ya ni aholini ro yxatga olish vaqtidagi aniq soni[2]
ʻ ʼ ʻ
haqida ma lumot beradi. Bugungi kunga qadar hech qanday aholini ro’yxatga
ʼ
olishda shaharlar bo’yicha ma’lumot yo’q.
Munitsipalitetning aholi soni munitsipalitet hududiga qarab o’zgaradi va
Kambodjada katta aholiga ega bo’lgan boshqa kichik urbanizatsiyalashgan shaharlar
ham bor, ular Bantay Meanchey provinsiyasidagi Poipet kabi yirik tumanlarning bir
qismidir. Aslida, CDB yordamida ushbu shaharlarning aholisini taxmin qilish
mumkin emas.
19](https://docx.uz/documents/a3bc629c-0987-4f77-9dec-ac9268f27693/page_19.png?v=1)
![Kambodjada etishtiriladigan boshqa ekinlarga makkajo’xori, hindiston
yong’og’i, manok (yucca), shakarqamish, shirin kartoshka, soya, yeryong’oq,
kunjut, mango, banan, apelsin, non va papayya kabi turli xil mahalliy meva va
sabzavotlar kiradi.
Chorvachilik nuqtai nazaridan, Kambodja fermerlari cho’chqa va qoramol
kabi hayvonlarni boqishadi. Mamlakat iqtisodiyotini qo‘llab-quvvatlashda
baliqchilik sanoati ham muhim o‘rin tutadi. Kambodjadagi Mekong va Tonle Sap
daryolarida keng tarqalgan ba’zi turlarga sazan, perch, smelt va o’pka baliqlari
kiradi.
Qishloq xo'jaligida mehnatga layoqatli aholining 60% ishlaydi va mamlakat
umumiy yalpi ichki mahsulotining taxminan uchdan bir qismini tashkil qiladi.
Mamlakat hududining beshdan bir qismi dehqonchilikka ega bo lib, asosiy qishloqʻ
xo jaligi ekinlari sholi hisoblanadi (2009 yilda 7,6 million tonna sholi yig ib
ʻ ʻ
olingan, dunyoda 13-o rinda). 2000-yillarda Kambodja 30 yillik tanaffusdan keyin
ʻ
yana guruch eksportchisiga aylandi (2010 yilda 800 ming tonna[3]).
Shuningdek, makkajo xori (258 ming tonna), banan (148 ming tonna), tabiiy
ʻ
kauchuk (27 ming tonna, dunyoda 16-o rin) yetishtiriladi.
ʻ 2009 yilda baliq ovlash
515 ming tonnani tashkil etdi (dunyoda 38-o'rin), ichki chuchuk suv havzalari baliq
ovining 95% ni ta'minlaydi, ularning aksariyati Tonle Sap ko'lida ovlanadi[4].
Milliy iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlaridan biri daraxt kesish hisoblanadi.
Kambodjaning an anaviy qimmatbaho yog och turlari yetishtiriladi – tik, sandal,
ʼ ʻ
qora va mahogan, qimmatbaho mebel ishlab chiqarishda qo llaniladi va eksport
ʻ
qilinadi.
Qishloq xo jaligi mamlakat iqtisodiyotining asosidir. Bu havaskor
ʻ
aholining 70% dan ortig'ini ish bilan ta'minlaydi. 2 million gektardan kam yer
ekiladi (1962).Kichik va o rta dehqon xo jaliklari (3 gektargacha) ustunlik qiladi.
ʻ ʻ
1963-yilda 250 ga yaqin ta’minot, marketing va kredit kooperativlari mavjud edi.
Qishloq xo'jaligi darajasi unumdorligi juda kam.Ekiladigan maydonning 3% dan
kamrog ida sun iy sug orish qo llaniladi.
ʻ ʼ ʻ ʻ Asosiy qishloq xo'jaligi Eksport hosili esa
26](https://docx.uz/documents/a3bc629c-0987-4f77-9dec-ac9268f27693/page_26.png?v=1)
![marshrutning yangi ta’mirlangan qismini ochdi. Urush paytida buzilgan yo’l,
ehtimol, Vetnam armiyasi muhandislari tomonidan tiklangan.
1980-yillarning oxirlarida Kambodjaning yo l tarmog i yetarli darajadaʻ ʻ
foydalanilmagan va sanoatdan oldingi agrar jamiyat tomonidan qo yilgan oddiy
ʻ
talablarga ham javob bera olmadi. Yuk mashinalari va avtobuslar kabi tijoriy
transport vositalari yetishmas edi va ularning ishlashi uchun zarur bo’lgan ehtiyot
qismlar yo’q edi. Moliyaviy ahvolga tushib qolgan hukumatlar yo’l qurilishi va
ta’mirlashga e’tibor bermadi, isyonchilar esa muntazam ravishda ko’priklarni
vayron qildilar va ba’zi yo’nalishlarni sayohat qilish uchun xavfli qilib qo’yishdi.
Kambodja o’zining asosiy magistrallarini xalqaro standartlarga
yangilamoqda va ularning aksariyati 2006 yildan beri sezilarli darajada yaxshilandi.
Hozirda asosiy yo‘llarning aksariyati asfaltlangan. Va Poipetdagi Tailand bilan
chegaradan Siem Reap (Angkor Wat, Angkor Wat)gacha bo’lgan yo’l qurilishi
hozirda davom etmoqda. Xitoy kompaniyalari 3 milliard dollardan ortiq Xitoy
kreditlari hisobiga moliyalashtirilib, 3000 km yo l, shuningdek, bir qancha yirik
ʻ
ko priklar qurdi.[1]
ʻ
Tez yo l tarmog i ishlab chiqilmoqda, 190 km uzunlikdagi Pnompen-
ʻ ʻ
Sixanukvill ekspress yo li (E4) 2022-yil oktabrda ochiladi va Bavetgacha bo lgan
ʻ ʻ
qurilish 2023-yil iyun oyida boshlanadi.[2]
Mototsikllar Kambodjada eng keng tarqalgan transport vositasidir. "Ciclos"
(frantsuz tilida bo'lgani kabi) yoki pedikablar 1990-yillarda mashhur bo'lgan, ammo
tobora ko'proq Hindistondan olib kelingan remorklar (mototsikllarga biriktirilgan
yonboshlar) va rikshalar bilan almashtirilmoqda. Velosipedlar Kambodjaga xosdir,
chunki velosipedchi yo'lovchi o'rindig'ining orqasida o'tiradi, qo'shni
mamlakatlardagi pedikablardan farqli o'laroq, velosipedchi old tomonda o'tirib, yon
aravachani tortadi. So'nggi yillarda mobil telefonlarning kirib borishi 78% ga
yetganligi sababli, minadigan ilovalar mashhur bo'ldi. Birinchi mahalliy sayohat
ilovasi ExNet taksi ilovasi 2016-yilda ishga tushirilgan, shundan so ng yana bir
ʻ
mahalliy ilova PassApp taxi ham taqdim etilgan.[3]
ExNet va PassApp o'z qo'llanilishi uchun bir xil texnologiya va
30](https://docx.uz/documents/a3bc629c-0987-4f77-9dec-ac9268f27693/page_30.png?v=1)
![arxitekturadan foydalanadi, bundan tashqari ExNet taksini chaqirish xizmati,
PassApp esa ko'proq rikshaga asoslangan. Uber va Grab bozorga 2017 yilda kirib
kelgan. Uber va Grabning paydo bo'lishi va keyinchalik birlashishi mahalliy
ilovalarga salbiy ta'sir ko'rsatmadi, chunki mahalliy aholi birinchi navbatda
ustunlikka ega va ko'plab takroriy mijozlarni jalb qilishi mumkin. Bugungi kunda
PassApp Kambodja transport bozorida Singapur Grab-ga qobiliyatli raqobatchi
sifatida ko'riladi. Thai Duong avtobusi Kambodja
Ijaraga olinadigan shaxsiy transport vositalaridan tashqari, jamoat transporti
ham mavjud, ammo faqat poytaxtda. Pnompen shahar avtobuslari qatnovi 2015-
yilda JICA ko magida uchta yo nalish bilan boshlangan.[4] Bugungi kundaʻ ʻ
Pnompen shahridagi shahar avtobuslari 13 ta yo‘nalishda ishlaydi.
Ikkita temir yo'l liniyasi mavjud bo'lib, ikkalasi ham Pnompen shahridan
boshlanadi va umumiy uzunligi 1000 mm (3 fut 3,3 × 8 dyuym) bir yo'l o'lchagichda
taxminan 612 kilometrni tashkil qiladi. Frantsiya mustamlaka hukumati tomonidan
qurilgan birinchi liniya yoki shimoliy liniya 1932-yilda Pnompen temir yo'l
stantsiyasining ochilishi bilan 1930-1940 yillar oralig'ida Pnompendan Tailand
chegarasidagi Poipetgacha bo'lgan. Tailand bilan yakuniy aloqa 1942 yilda Qirollik
davlat temir yo'llari tomonidan yakunlandi. Bangkok va Battambang o'rtasidagi
aloqa Frantsiya Indochina hukumati 1946 yil 17 dekabrda Battambang va Sisofon
hududi ustidan Tailand suverenitetini qaytarib berganida to'xtatildi, chunki Tailand
fransuzlarga qarshi, kxmer millatchi siyosiy harakati Khmer Issarak tarafdori
hisoblanadi. .[5] Uchinchi liniya Pnompenni Vetnamga [6] bog‘lash rejalashtirilgan,
bu Singapur va Xitoyning Kunming shahri o‘rtasidagi rejalashtirilgan temir yo‘l
koridoridagi yakuniy yo‘qolgan bo‘g‘in. Shuningdek, shimoldan janubga yangi
yo‘nalish qurish rejalashtirilgan. Pnompendan Sisofongacha va Sisofondan
Poipetgacha bo'lgan liniyalar tiklandi; 2018 yil aprel oyida Poipetdan Srey
Sisophongacha va iyul oyi boshida Sisofondan Pnompengacha (2018) boshlanadi.
[7]
Tarmoqning faol qismi, janubiy liniyasi, Takeo va Kampotda to'xtaydigan
31](https://docx.uz/documents/a3bc629c-0987-4f77-9dec-ac9268f27693/page_31.png?v=1)
![Pnompen-Sixanukvil liniyasidir. Kambodjada qayta ochilgan birinchi liniya
Pnompendan Tuk Measgacha bo'lgan 118 km yo'l va 2011 yil may oyida janubiy
yo'nalishni to'liq rekonstruksiya qilish edi[8] (yoki Royal Toll Railway). Royal Toll
Railway (Kambodja)[9] Kambodja qirollik hukumatidan Kambodja temir yo‘l
tarmog‘ini boshqarish uchun 30 yillik imtiyoz oldi.
Mamlakatning keng ko’lamli ichki suv yo’llari tarixan ichki savdoda
muhim rol o’ynagan. Mekong va Tonle Sap daryolari, ularning ko’plab irmoqlari va
Tonle Sap katta navigatsiya uzunligini qo’llab-quvvatladi, shu jumladan 0,6 metrli
kemalar uchun yil bo’yi 3700 kilometr va 1,8 metrli kemalar uchun yana 282
kilometr suzish mumkin edi. Metr. Ba’zi hududlarda, ayniqsa Mekong daryosining
g’arbiy qismida va Tonle Sap daryosining shimolida, qishloqlar aloqa uchun
butunlay suv yo’llariga bog’liq edi. Yo’llar yoki temir yo’llar bo’lmaganda qayiqlar,
keraksiz yuklar yoki barjalar yo’lovchilar, guruch va boshqa oziq-ovqat
mahsulotlarini tashiydi.
Aloqa, transport va pochta vazirligi ma’lumotlariga ko’ra, Kambodjaning
Bassak daryosi va o’rta Mekong orqali asosiy parom qatnovi 1985 yilda tiklangan.
Mekong daryosi bo‘ylab yirik yuk tashish yo‘llari ham transport uchun tozalangan.
Aero Cambodia endi barcha suv yo’llari va orollarga dengiz samolyotlari
xizmatlarini taklif qiladi.
Kambodjada ikkita yirik port, Pnompen avtonom porti va Kampong Som
nomi bilan ham tanilgan Sixanukvil avtonom porti va beshta kichik port mavjud.
Bassak, Mekong va Tonle Sap daryolarining qo'shilish joyida joylashgan Pnompen,
nam mavsumda 8000 tonna va quruq mavsumda 5000 tonna kemalarni tashishga
qodir yagona daryo portidir. 2018 yilda port umumiy hajmi 2,9 million tonna
bo'lgan 205 ming TEU qabul qildi. Kompaniyaning 2018-yildagi foydasi 7,35
million AQSH dollarini tashkil etdi, bu 2017-yilga nisbatan 36 foizga ko‘p.[12]
Sixanukvil porti 1979 yil oxirida qayta ochildi. U 1960 yilda Frantsiya
ko'magida qurilgan. 1980 yilda 180 ga yaqin sovet dokerlari o'zlari bilan yuk
ko'taruvchi va yuk mashinalari bilan Kampong Somda uzoq qirg'oqchilar yoki
malakasiz Kambodja dock ishchilari uchun murabbiy sifatida ishlayotgani haqida
32](https://docx.uz/documents/a3bc629c-0987-4f77-9dec-ac9268f27693/page_32.png?v=1)
![mashinalari, traktorlar, yo‘l texnikasi, ehtiyot qismlar eksport qilinadi. 2010 yilda
Vetnam orqali Kambodjaga 100 ga yaqin Belarus traktorlari, 2011 yilda esa 250
dona yetkazib berildi. Belorussiyadan ushbu uskunani ishlab chiqaruvchilar
Kambodja fermerlarining ishonchini qozonishga muvaffaq bo'lishdi. Ayni paytda
ushbu mamlakatning agrosanoat sohasida qo'llaniladigan traktorlarning yarmidan
ko'pi (taxminan 3 ming dona) Belarusda ishlab chiqarilgan.
Rossiya va Kambodja o'rtasidagi munosabatlar 1995 yilda imzolangan
Do'stlik munosabatlari tamoyillari to'g'risidagi qo'shma deklaratsiyaga asoslanadi.
Hozir nafaqat ikki davlat tashqi ishlar vazirliklari o‘rtasida muloqot, balki parlament
yo‘nalishidagi aloqalar ham yo‘lga qo‘yilgan. Aytish joizki, keyingi yillarda tovar
ayirboshlash hajmi oshgani kuzatilmoqda. Shunday qilib, 2016 yilning yanvar-
noyabr oylarida u 130,4 million AQSH dollarini tashkil qildi. 2015 yilning shu
davriga nisbatan o‘sish 30,6 foizni tashkil etdi . AQSh-Kambodja munosabatlari
20-asrning ikkinchi yarmida Kambodjada so'l kuchlar hokimiyat tepasiga kelganligi
sababli, AQSh bilan munosabatlar dushman bo'lmasa ham, do'stona emas edi.
Kambodja iqtisodiyoti hali ham o'nlab yillar davom etgan urush va ichki
tartibsizliklardan aziyat chekmoqda. Bu mamlakat iqtisodiyoti ko'p jihatdan AQSh
dollariga bog'liq. 1992 yilda Qo'shma Shtatlar mamlakat bilan iqtisodiy
munosabatlarni normallashtirgandan so'ng, u Kambodjadan eng yirik tovarlar
importchisiga aylandi (asosan tikuvchilik mahsulotlari).
Pnompenning Tailand bilan munosabatlari bahsli hududlarda vaqti-vaqti
bilan kelib chiqadigan chegara mojarolari tufayli murakkablashadi. To‘qnashuvlar,
asosan, Preah Vihear ibodatxonalari majmuasiga egalik qilish bo‘yicha
kelishmovchilik tufayli yuz bergan. Qarama-qarshilikning eng yuqori cho'qqisi 2008
yildan 2011 yilgacha bo'lgan, o'shanda chegaradagi to'qnashuvlarda 38 kishi halok
bo'lgan va 100 ga yaqin kishi jarohatlangan.
Kambodjalik talabalarning katta guruhlari hozirda Isroilda qishloq xo‘jaligi
fanlarini o‘rganishmoqda[5]. Isroil-Kambodja savdo palatasi 2010 yilda tashkil
etilgan[6]. 2017-yil sentabr oyi boshida Isroil va Kambodja ikki davlat o‘rtasida
to‘g‘ridan-to‘g‘ri aviaqatnovlarni yo‘lga qo‘yish niyati bayonnomasini imzolagan
35](https://docx.uz/documents/a3bc629c-0987-4f77-9dec-ac9268f27693/page_35.png?v=1)
![edi. Hujjatning imzolanishi Kambodja hukumati tomonidan olib borilayotgan ochiq
osmon siyosati, shuningdek, 2017 yilning birinchi yarmida ushbu mamlakatga
Isroildan sayyohlar oqimining 7900 kishiga ko‘payishi (36 foizga o‘sish) natijasi
bo‘ldi. 2016 yilning shu davriga[7][8]. Harbiy sohada ham hamkorlik
rivojlanmoqda. 2017-yilda Isroil hukumati va Markaz o rtasida to rt oylikʻ ʻ
shartnoma imzolangan bo lib, unga ko ra, Markazning 23 nafar xodimi va 12 nafar
ʻ ʻ
qidiruvchi it mamlakatga eski minalangan maydonlarni (asosan Golan tepaliklarida,
Yahudiyada) tozalash bo yicha to liq miqyosdagi loyiha ustida ishlash uchun keladi.
ʻ ʻ
va Samariya va Arava cho'li).
36](https://docx.uz/documents/a3bc629c-0987-4f77-9dec-ac9268f27693/page_36.png?v=1)
-
Похожие документы
- Materiklar va okeanlar tabiiy geografiyasida geografik mintaqalarni o`rganish
- O`lkashunoslikda toponimlardan foydalanish masalalari
- Maktab geografiya darslarida “litosfera” mavzusini o`rganish metodikasi
- Qashqadaryo viloyatining madaniy landshaftlari
- Cho`llarda tabiatdan foydalanishning geoekologik jihatlari