Mehnat shartnomasi va uning munosabatlari - Юриспруденция - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	452.2KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Юриспруденция

Mehnat shartnomasi va uning munosabatlari

Купить

Reja: 1.Mexnat shartnomasi munosabatlari. 2.Mehnat shartnomasi taraflarining moddiy javobgarligi. 3. Mehnat shartnomasini tuzish. Mehnat shartnomasi va uning munosabatlari

O’zbekisgon Respublikasining Konstitutsiyasiga ko’ra, har kim o’z qobiliyatiga ko’ra mehnat qilishi uchun ish beruvchi bilan mehnat shartnomasini tuzish holda u eki bu faoliyat gurihini erkin tanlash huquqiga ega ekanligi belgilangan. Mehnat shartnomasi, mehat kodeksiga asosan, xodim bilan ish beruvchi o’rtasida muayyan mutaxassislik, malaka, lavozim bo’yicha ishni ichki mehnat tartibiga bo’ysungan holda taraflar kelishuvi, shuningdek, mehnat to’g’risidagi qonunlar va boshqa normatnv hujjatlar, jumladan jamoa shartnomalari va kelishuvlari bilan belgilangan shartlar asosida haq evaziga bajarish haqidagi kelishuvdir.

Mehnat shartnomasining mazmunini taraflarning huquq va burchlarini belgilovchi shartlar tashkil qiladi. Bu shartlar taraflarning bevosita kelishuvi, shuningdek, mehnat to’g’risidagi qonunlar bilan belgilanadi. Mexnat kodeksiga ko’ra mehnat shartnomasi quyidagi muddatlarga tuziladi: 1) nomuayyan muddatga; 2) besh yildan ortiq bo’lmagan muayyan muddatga; 3) nuayyan ishni bajarish muddagiga.Fakultativ (qushimcha) shartlar nehnat shartnomasi (kontrakt)ga kiritil- gan bo’lsa, taraflarning ularni bajarishi majburiy hisoblanadi (agar shartnoma shartlarini taraflardan biri buzsa, u muddatidan oldin bekor qilinishi mumkin).

Ish beruvchining tashabbusi bilan vaqtincha boshqa ishga o’tkazishga ishdan chiqarish zarurati yoki bekor turib qolinishi munosabati bilan yo’l qo’yiladi. Xodimning mehnat faoliyatini tasdiqdovchi asosiy hujjat mehnat daftarchasidir Amaldagi mehnat kodeksiga binoan, ish beruvchi korxona besh kundan ortiq ishlagan barcha xodimlarga mehnat daftarchasini yuritishi shart (o’rindoshlik asosida ishlovchilar bundan mustasno). Mehnat shartnomasini bekor qilish asoslari (sabablari) mehnat daftarchasiga yozilmaydi.

Mehnat kodeksiga ko’ra, mexnat shartmomasini bekor qilish uchun yana bir asos bo’lishi mumkin. Chunonchi, dastlabki sinov natijasi qoniqarsiz bo’lsa (ishga qabul qilishda dastlabki sinov muddati belgilangan hollarda), ish beruv- chi xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasini xodimlarning korxonadagi va-killik organlarining roziligini olmasdan va ishdan bo’shatish nafaqasini tula-masdan turib ham bekor qilishga haqqi bo’ladi. Mehnat kodeksining 97-moddasiga asosan, mehnat shartnomasi quyidagi asoslarga ko’ra bekor qilinishi mumkin: 1) taraflarning kelishuviga ko’ra (ushbu asosga binoan mehnat shartnomasining barcha turlari istalgan vaqgda bekor qilinish mumkin); 2) taraflardan birining tashabbusi bilan; 3) muddatning tugashi bilan; 4) taraflar ixtiyoriga bog’liq bo’lmagan holatlarga ko’ra; 5

Mehnat shartnomasi yoki unga qo’shimcha ravishda tuzilgan yozma shakldagi kelishuvda, shuningdek jamoa shartnomasida mehnat shartnomasi taraflarining moddiy javobgarligi aniqlashtirib qo’yilishi mumkin. Bunda shartnoma bo’yicha ish beruvchining hodim oldidagi javobgarligi ushbu kodeksda nazarda tutilganidan kam, hodimning ish beruvchi oldidagi javobgarligi esa nazarda tutilganidan ko’p bo’lmasligi kerak. Mustaqillik davrida ishlab chiqilgan mehnat qonunchiligida ish vaqti tushunchasiga ham katta e’tibor qaratildi. Ish vaqti xalqaro inson huquqlari me’yorlariga muvofiqlashtirildi. Xususan, Mehnat kodeksining 115- moddasiga asosan xodim uchun ish vaqtining normal muddati haftasiga qirq soatdan oshmasligi, olti kunlik ish haftasida har kungi ishning muddati yetti soatdan ortib ketmasligi lo

Mehnat shartnomasining bir tarafi o’zining g’ayrihuquqiy aybli xulq-atvori (harakati yoki harakatsizligi) natijasida boshqa tarafga yetkazgan zarari uchun, basharti ushbu ushbu Kodeksda boshqacha holat nazarda tutilmagan bo’lsa, moddiy javobgar bo’ladi. Taraflarning har biri o’ziga yetkazilgan moddiy zararning miqdorini isbotlab berishi shart. O’z mehnat vazifalarini bajarishi munosabati bilan yoki mehnat qilish imkoniyatidan g’ayriqonuniy ravishda mahrum etilganligi natijasida hodimga, boquvchisi ish bilan bog’liq holda vafot etgan taqdirda esa – uning oila a’zolariga (192-moddaning birinchi qismi) yetkazilgan har qanday zararni (shu jumladan, ma’naviy zararni) ish beruvchi, basharti ushbu Kodeksda boshqacha holat nazarda tutilmagan bo’lsa, to’liq hajmda to’laydi.

Xodim mehnat qilish imkoniyatidan g’ayriqonuniy ravishda mahrum etilgan barcha hollarda ololmay qolgan ish haqini ish beruvchi unga to’lashi shart. Bunday majburiyat, agar ish haqi ishga qabul qilish g’ayriqonuniy ravishda rad etilganligi, mehnat shartnomasi g’ayriqonuniy ravishda bekor qilinganligi yoki hodim g’ayriqonuniy ravishda boshqa ishga o’tkazilganligi va mehnat nizolarini ko’ruvchi organning bunday ishlar yuzasidan chiqarilgan qarori. O’z vaqtida bajarilmaganligi, mehnat daftarchasini berish kechiktirilganligi, har qanday yo’llar bilan hodimning sha’niga dog’ tushuruvchi ma’lumotlar tarqatilganligi natijasida, basharti bu ma’lumotlar haqiqatga to’g’ri kelmasa, shuningdek boshqa hollarda olinmay qolgan bo’lsa, kelib chiqadi.

Xodimning ish beruvchining hududida ham, uning tashqarisida ham mehnatda mayib bo’lishi, shuningdek ish beruvchi tomonidan ajratilgan transportda ish joyiga kelayotgan yoki ishdan qaytayotgan vaqtda shikastlanishi natijasida yetkazilgan zarar uchun ish beruvchi moddiy javobgar bo’ladi. Mehnatda mayib bo’lish oqibatida yoki o’z mehnat vazifalarini bajarishi bilan bog’liq holda sog’lig’ining boshqacha tazda shikastlanishi sababli hodimga yetkazilgan zararni ish beruvchi , basharti zarar uning aybi bilan kelib chiqmaganligini isbotlab berolmasa, to’lashi shart. O’z mehnat vazifalarini bajarayotgan vaqtda yuqori xavf manbai natijasida hodimning sog’lig’iga yetkazilgan zararni ish beruvchi, basharti zarar uni bartaraf qilish mumkin bo’lmagan kuchlar tufayli yoki jabrlanuvchi qasddan qilganligi

1. O`zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. T. «Adolat» 2014 y. 2. O`zbekiston Respublikasining «Mehnat kodeksi». T. «Adolat» 2014 y. 3. O`zbekiston Respublikasining Mehnat huquqi. Oliy o`quv yurtlari uchun darslik. A.A.Inoyatov. –T. «Iqtisodiyot va huquq dunyosi» 2002 y. 4. O`zbekiston Respublikasi mehnat Qonunchiligi bo`yicha me`yoriy huquqiy hujjatlar to`plami. Toshkent, «Iqtisodiyot va huquq dunyosi», 2006 y. 5. Gasanov M.Yu. , Sokolov E.A., «O`zbekiston Respublikasida mehnat shartnomasi (kontrakti)», T. 1-2-3, 1996 y. Adabiyotlar ro`yxati:

Купить