Mehnat ta’lim gigienasi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Mehnat ta’lim gigienasi

Купить

Mehnat ta’lim Mehnat ta’lim gigienasigigienasi 1. Mehnat ta’lim gigienasi 2. Mehnat ta’lim gigienasi predmeti Reja:

O’quvchilar aqliy mehnat gigiyenasining zarur shartlarini kun tar t iblariga rioya qilish. Fizkultura va sport bilan shug’ullanish, o’quv va o’qishdan tashqari mashgulotlar uchun sharoit yaratish, bir faoliyatini ikkinchisi bilan almashtirib turish, spirtli ichimliklar ichmaslik, chekmaslik, zararli odatlarga berilmaslik va hokozalarini ongli ravishda bajarishga harakat qilishlari kerak. Aqliy faoliyat uzoq vaqt davom etaversa, ularning ish qobilyati asta- sekin pasayib, ish sifati yomonlasha boshlaydi, bajarayoygan ishga nisbatan etibor kamayadi, o’zlashtirish pasayadi, bo’shashadi, mudraydi. Bu holat miyaning ish bajarayotgan markazlaridagi nerv hujayralari qo’zg’alish holatidan tormozlanish holatiga o’tganligini, yani ular charchaganini ko’rsatadi.

Darsda charchashning birinchi bosqichi aktiv tormozlanish bo’shashi bog’liq. Bu harakatlar o ’ zgacha ko’rinishda namoyon bo’ladi. O’quvchilarning o’zlari aktiv yo’ldan to’xtagan bo’ladilar- sinfda ozgina shovqin- suron ko’tariladi. Charchashning bundan keyingi ikkinchi bosqichi qo’ zg’alish prosesslarining bo’shashi,bilan birga davom etadi. Charchash bu tashqi muhit bilan miya po’stlog’idagi nerv hujayralari o’rtasidagi aloqaning vaqtincha uzilishidir. Charchash deganda, miya hujayralarining shu bilan birga butun organizmning ishchanlik qobilyati pasayishi tushuniladi.

Yuqori sinf o’quvchilari esa charchash vaqtida ham ishlash qobilyatlarini yo’qotmaydilar. Biroq ko’p ishlash natijasida ish qobilyati pasayadi. Ota- onalar va o’qituvchilar o’quvchi hulqida va holatida aqliy charchash alomatlarini sezsalar, ko’pincha e’tibor bermaydilar, chunki bu o’zgarishlar vaqtinchalik bo’lib, tez o’tib ketadi. Lekin bular bolada boshlanayotgan surunkali chaqaloqlikning birlamchi belgilari bo’lib, astenik sindrom deb ataladi va bu kasallik markaziy nerv sistemasi faoliyati buzilishining bir turi hisoblanadi.

Aqliy mexnat faoliyatini yuqori mahsuldorlitgini ta’minlovchi sharoitlar quyidagilardan iborat. - Har qanday mehnatni bajarishga asta- sekin kirishi; - ish bajarishning optimal ritmini va tartibini tanlash va unga rioya qilish - ishni izchilikda va ketma- ket bajarishga odatlanish; - mehnat va dam olishni to’g’ri tashkil qilish, bir ish turini ikkinchisi bilan almashtirib olib borish; - Mu n tazam ravishda jismoni y mashqlar bilan shug’ullanish tufayli aqliy mehnat malakalarini avtomatlashtirish va takomillashtirish hamda avtomatik malaka hosil qilish; Toliqishning ortib borishi ish faoliyatining pasayishi bilan xarakterlanadi, ammo odam iroda kuchi bilan ma’lum vaqtgacha aqliy mehnatni talab darajasida davom ettirishi mumkin. Mehnat faoliyatining progressiv pasayish davri. Bu davr toliqis

O ’qituvchi yangi materialni o’quvchining optimal ish qobilyatiga ega bo’lgan vaqda tushuntirish; darsning birinchi yarimida. Dars berishning aktiv usullarini qo’llab, o’quvchi, diqqatini uzoq vaqt bitta predmetda ushlab turmasdan tushuntirilsa, yuksak natijaga erishiladi. Dars berish usulini o’zgartirib turish uni yuqori saviyada olib boorish sinf xonalarini tanaffuz paytida shamollashtirish; o’quvchi faoliyatini turli vazifalarga jalb qilish, o’quv texnika vositalaridan, televuizordan, programmalashtirilgan ovoz yozish aparatidan, diafilimlardan foydalanishning o’zi asosiy gigiyena qoidalariga qat’iy rioya qilishni talab qiladi.

Agarda charchash xolati o’z vaqtida dam olish bilan almashtirilsa u o’ta charchash holatiga o’tadi. Bu organism uchun kasallikdir. O’ta charchagan bolalar darsni yaxshi natija o’zlashtirishlari pasayib ketadi. Maktab o’quvchilarida o’ta charchash, asosan o’quv va o’qitishdan tashqari ishlarning meyoridan ortib ketishi, kun tartibing buzilishi, ochiq havoda yetarli sayr qilmaslik, ovqatlanishning to’g’ri tashkil qilmaslik natijasida kelib chiqadi.

Bu negativ holatlarni yo’qotish uchun ota- onalar, vrachlar va pedagoklar birgalikda ish olib borib, uni yuzaga keltirgan sabablarni bartaraf etishga harakat qilishlari kerak. Buning uchun maktabda dars jadvallari va o’quv yuklamalari bolaning yosh xususiyatini hisobga olgan holda tuzilishi, o’quvchilar vitaminlarga boy, yuqori kaloriyali ovqatlar iste’mol qilishi, aktiv dam olishi sof havoda sayr qilishi, tonusi kuchaytiradigan achiq choy, kofeyn, kofe ichmasliklari kerak. O’qituvchilar o’quvchilar bilan, ularning xarakterini, hisobga olgan holda muomala qilishlari kerak.

O’ta charchash natijasida nerv sistemasida qo’zg’alish va tormozlanish kelishib ishlash xususiyatini buzilishiga ya’ni asabiylik yoki nevrozga olib keladi. Dars materialini tushuntirishda ko’rgazma qurollaridan (rasmlar namoyish qilish, tajribalar ko’rsatish) didaktiv o’quv vositalaridan maksimal foydalanish.

Adabiyotlar: 1. Yunusov A. Yu. Odam fiziologiyasi. Toshkent. «O’qituvchi». 1964 y. 511 bet. 2. Maxmudov E., Aminov B., Qurbonov Sh. O’smirlar fiziologiyasi va maktab gigienasi. Toshkent. «O’qituvchi». 1984 y. 181 bet. 3. Azimov I, Sobitov Sh. Umumiy va sport fiziologiyasidan amaliy mashg’ulotlar. Toshkent. «O’qituvchi». 1985 y. 168 bet. 4. Klemeshev L. S., Ergashev M. S. Yoshga oid fiziologiya va gigiena. T. O’qituvchi. 1991 y. 5. Sodiqov Q. S. o’quvchilar fiziologiyasi va gigienasi. T. O’qituvchi. 1992 y.

Купить