Normativ-huquqiy hujjat - huquqning manbasi - Юриспруденция - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	16 Сентябрь 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Юриспруденция

Normativ-huquqiy hujjat - huquqning manbasi

Купить

Normativ-huquqiy hujjat - huquqning manbasi

Reja: 1. Normativ - huquqiy hujjat huquqning manbasi2 . N o rm a ti v- h u q u q iy h u jj a tn ing tu r la r i 3. Normativ - huquqiy hujjatlarning amal qilishi

Norm ati v-hu quq iy h ujja t - vako latl i dav lat orga ni (yok i ma nsa bdo r sha xs) ning belg ilan gan tarti bda qab ul qilga n, i jtim oiy mun osab atla rni tarti bga solis hga qar atilg an, umu mm ajbu riy tusd agi qoid alar ni o 'rnat uvc hi, o‘zg artir uvc hi y oki b eko r qiluv chi yur idik hujj ati.

N o rm a ti v -h u q u q iy h u jj at n in g q u y id a g i x u s u s iy a tla rin i k o ‘rsa tis h m u m k in : - d av la t n o m id a n q o n u n d a b e lg il a n g a n t ar tib d a q ab u l q ili n a d i; - v ak o la tl i s u b y e k tl ar n in g h u q u q i jo d k or lig i f a o li y a ti m a h su li h is o b la n ad i; - b ar c h a u c h u n u m u m m a jbu riy q o id al a rn i o ‘r n a ta d i, o ‘z g a rti ra d i (t a k o m ill a sh tir a d i) y o ki b ek o r q ilad i; - m a x s u s p ro ts e s su a l t a rt ib d a am a lg a o sh iril a d i; - ra s m iy s h a k lg a e g a ( q o n u n , fa rm o n , q a ro r v a b o s h q a la r); - m u a y y a n t u rd a g i i jt im o iy m u no s a b a tl a rn i ta rti b g a s o li s h g a q a ra til g a n ; - h u q u q iy q o id a n in g m a z m u n

Boshqa huquq manbalariga nisbatan normativ-huquqiy hujjatlarning quyidagi afzal jihatlarini ko‘rsatib o'tish mumkin: birinchidan, normativ-huquqiy hujjatlar bayon etishning muayyan qoidalariga asoslanib yaratilganligi bois ularda huquq normalari aniq ifoda etiladi. ikkinchidan, normativ-huquqiy hujjatlar birgalikda qonunchilikning yaxlit bir tizimini tashkil qiladi. Har bir normativ-huquqiy hujjat qonunchilikning iyerarxik tizimida o'zining belgilangan o'rniga ega bo‘lib boshqa hujjatlar bilan birga muayyan munosabatlarni kompleks asosda tartibga solishga qaratilgandir. uchinchidan, normativ-huquqiy hujjatlarni boshqa huquq manbalaridan farqli o'laroq tez va qisqa muddatlarda qabul qilish, o‘zgartirishlar kiritish yoki zarur holatlarda bekor qilish mumkin.

0 ‘z navbatida, davlat organlari yoki mansabdor shaxslar tomonidan chiqarilgan barcha huquqiy hujjatlar ham normativ-huquqiy hujjat bo‘la olmaydi. Faqatgina umurniy huquq va majburiyatlarni o‘rnatuvchi, o‘zgartiruvchi yoki bekor qiluvchi hujjatlargina normativ- huquqiy hujjat sifatida e’tirof etiladi.

Normativ-huquqiy hujjatlarning quyidagi turlari mavjud: 0 ‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi; 0 ‘zbekiston Respublikasining qonunlari; 0 ‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari; 0 ‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va qarorlari; 0 ‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari; vazirliklar, davlat qo‘mitalari va idoralarning buyruqlari hamda qarorlari; mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari.

Normativ-huquqiy hujjatlar muayyan bir tizim bo‘lib, ushbu tizim ularning yuridik kuchiga asoslangan holda tashkil topadi. Shuningdek, normativ-huquqiy hujjatlarning farqi quyidagi uchta jihat bilan bog'liq: -normativ-huquqiy hujjatlar tomonidan hal etiladigan masalalarning mazmuni va xilma xilligi; -yuridik tabiati yoki yuridik kuchiga ko‘ra bir-biridan farq qilishi; -normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish jarayoni va tartibining turlichaligi.

Normativ-huquqiy hujjatlarni ikki turga, ya’ni qonun va qonunosti hujjatlariga bo‘lish mumkin. Normativ-huquqiy hujjatlar qonun hujjatlaridir va ular 0 ‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlari majmuini tashkil qiladi. 0 ‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlari, 0 ‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari qonunlardir. 0 ‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va qarorlari, 0 ‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari, vazirliklar, davlat qo‘mitalari va idoralarning buyruqlari hamda qarorlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari qonunosti hujjatlaridir.

Normativ-huquqiy hujjatlar vaqt, hudud va shaxslarga nisbatan amal qilish doirasiga ega bo‘ladi. Normativ-huquqiy hujjatlar, agar hujjatlarning o‘zida kechroq muddat ko'rsatilgan bo‘lmasa, ular rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi. Normativ-huquqiy hujjatlar orqaga qaytish kuchiga ega emas va ular amalga kiritilganidan keyin yuzaga kelgan ijtimoiy munosabatlarga nisbatan tatbiq etiladi. Normativ-huquqiy hujjat, agar uning matnida boshqacha izoh berilmagan bo‘lsa, muddatsiz amal qiladi. Normativ-huquqiy hujjatning amal qilish muddati butun hujjat uchun yoki unirig qismlari uchun belgilanishi mumkin. Bunday holda normativ-huquqiy hujjat yoxud uning qismi qaysi muddatga yoki qanday hodisa yuz berguniga qadar o‘z kuchini saqlab qolishi ko'rsatilishi kerak.

Normativ-huquqiy hujjat yoki uning qismi quyidagi hollarda o'zining amal qilishini tugatadi: - normativ-huquqiy hujjat yoki uning qismi mo‘ljallangan muddat tugaganda yoki hodisa yuz berganda; - normativ-huquqiy hujjat yoki uning qismi qonunda belgilangan tartibda Konstitutsiyaga xilof yoxud haqiqiy emas deb topilganda; - normativ-huquqiy hujjat yoki uning qismi o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilganda; - normativ-huquqiy hujjat yoki uning qismi bekor qilinganda.

Normativ-huquqiy hujjatlarning shaxslar bo'yicha amal qilishi deganda ularning jismoniy va yuridik shaxslarga, ya’ni O‘zbekiston Respublikasining fuqarolari va yuridik shaxslariga, shuningdek o‘z faoliyatini 0 ‘zbekiston Respublikasi hududida amalga oshirganda chet el yuridik shaxslariga, 0 ‘zbekiston Respublikasi hududidagi chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarga tatbiq etiladi.

Normativ-huquqiy hujjatlarning hudud bo‘yicha amal qilishi uni qabul qilgan organning yurisdiksiyasi bilan belgilanadi. Qoida tariqasida, normativ- huquqiy hujjatlar mamlakatning butun hududiga nisbatan tatbiq etiladi. Normativ-huquqiy hujjatni qabul qilgan organ uning hudud bo‘yicha amal qilishi doirasini cheklab qo‘yishi mumkin.

Davlat hududi tushunchasiga quyidagilar kiradi: quruqlik, suv hududlari, havo bo‘shlig‘i, xorijdagi elchixonalar va vakolatxonalar egallab turgan hudud, muayyan davlat bayrog‘i ostida bo'lgan dengiz, daryo, havo va kosmik kemalar hududi.

E'tiboringiz uchun rahmat!

Купить