O’quvchilarda ilmiy dunyoqarashni shakllantirish - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	159.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

O’quvchilarda ilmiy dunyoqarashni shakllantirish

Купить

O’quvchilarda ilmiy dunyoqarashni shakllantirish

Reja: 1. Aql-dunyoqarash mezoni 2. Dunyoqarash pedagogik jarayon sifatida 3. Ilmiy dunyoqarash

• O`sib kelayotgan yosh avlodning ilmiy dunyoqarashini shakllantirish hamma davrlarda bo`lgani kabi, hozir ham millatning ilg’or kishilari diqat markazida bo`lib kelmoqda. • Xo`sh, dunyoqarashni o`zini qanday tushunish kerak? Dunyoqarash-bizni o`rab olgan borliq nima, u qanday rivojlangan, tabiatda qanday inson o`rin tutadi, uning ongi qanday paydo bo`ldi va kamol topdi, jamiyatning yaralish tarixi qanday, inosniyat turmush darajasini qanday qilib yaxshilash mumkin va shu kabi masalalarga kishilarning turlicha qarashlari, munosabatlaridir.Inson o`z faoliyatida ma`lum ilmiy bilimlardan, qonuniyatlardan,tushuncha va g’oyalardan foydalanadi. Ana shu bilimlarga asoslanib, tabiat, jamiyat va inson tafakkuri hodisalarini baholaydi, ularni o`ziga talqin etib, ma`lum xulosalarga keladi.

• Kaykovusning "Qobusnoma", IV asrdagi hind faylasufi Beydaboning "Kalila va Dimna" asarlari, "Ramayana", "Maxabhorat" dostoni, Yusuf Xos Hojibning "qutadg’u bilig", Nosir Hisravning "Saodatnoma", Sa`diyning "Guliston va Bo`ston", Abdurahmon Jomiyning "Bahoriston", Navoiyning "Mahbub ul qulub", Ahmad Donishning "O`g’illarga nasihat" bundan tashqari o`tmishning "Chor darvesh", "Ming bir kecha", "Qur`oni karim", "Hadisi sharif"dagi asarlarda ham juda katta, qimmatbaho va boy ma`naviy-madaniy meros bo`lib, sharq va g’arb xalqlari ming yillar mobaynida bulardan bahramand bo`lganlar.

• . Dunyoqarash faqat insongagina xos hususiyat bo`lib, hayvonot dunyosi, boshqa narsa, buyumlar va mavjudot uchun bu hol yotdir, ularda ham dunyoqarash bo`ladi, deb o`ylash bema`nilik bo`lur edi.

• Bilimni egallash murakkab ziddiyatli jarayon bo`lib, u insondan eng avvalo fiziologik jihatdan barkamollikni, ya`ni 5 asosiy sezgi organlarini bus-butun bo`lishini, hamda bilim olish uchun tinimsiz mashq qilishni, qunt bilan mehnat qilishni talab qiladi. • Dunyoning va butun borliqning ko`rki insondir. Inson o`z go`zalligi va murakkabligi bilan yer yuzidagi barcha mavjudotlardan afzaldir. Insonning tafakkuri, aqli bor. U shu aql yordamida ilm egallaydi. Ilm tufayli dunyoni biladi va uni boshqaradi. Hayvonlar tabiatga u qanday bo`lsa, shundayligicha moslashib yashayveradilar. Inson esa tabiatni o`ziga moslashtiradi, o`zgartiradi. •

• Dunyoni bilishda ijtimoiy-tarixiy amaliyot, tafakkur va u bilan bog’liq bo`lgan til materialistik dialektikaning bilish nazariyasi uchun asosdir. • Dunyoni bilish, idrok qilish tashqi dunyoni inson sezgilari orqali aks ettirishdan boshlanadi. • Ilmiy dunyoqarash ijtimoiy-tarixiy hodisa sifatida doim vorislik asosida rivojlanadi. O`tmish dunyoqarashlari yangi davr dunyoqarashining ildizini tashkil etib, uni kerakli hayotbaxsh ozuqa bilan ta`minlab turadi

• Yoshlarni tarbiyalashda, ularni axloq-odobli, tartib-intizomli qilishga, ota-onaga mehribon bo`lishlarida, matonatli, chidamli, mehnatsevar,vatanparvar, insonparvar bo’lib shakllanishida mas’uldir. Dunyoqarashning shakllanishida har bir ota-ona ularni yoshlik chog’idan sabr-toqatli, bardoshli,quntli, qanoatli bo`lishga o`rgatmoqlari shartdir.

• Ilmiy dunyoqarash xususida gap borganda avvalo, o`quvchilar, yoshlar, unga zid, qarama- qarshi turgan diniy, fantastik, mifologik, ateistik va boshqa g’ayri ilmiy dunyoqarashlar borligi uchun ham ilmiy dunyoqarashni shakllantirish zarurligini tushunmoqlari, bu haqda to`g’ri fikr yuritishni o`rganmoqlari kerak.

• Ilmiy dunyoqarashni hamma vaqt bir zaylda, o`zgarmay turaveradigan bilimlar deb qaramay, bilimlar to’la bo`lmagan bilimlardan to’la bilimlarga qarab borishligini unutmaslik zarur. Masalan, qayta qurish munosabati bilan dunyo o`zgardi, oldingi tushunchalar ham o`zgardi. Yangi tarkib topayotgan jamiyatdagi hamma yangiliklar ham, qabul qilinayotgan qaror va farmonlar ham o`zgarmas emas. Shu bois ilmiy dunyoqarash bu hodisa va voqealarning hammasiga kishilar oddiy tomoshabin bo`lib turaverishi kerak emasligini, bu o`zgarishlarning faol ishtirokchilari bo`lishlik, tahlil yo`li bilan umumlashtira bilishni talab qiladi.

• . Aql va bilim tajriba orqali qo`lga kiradi. Demak, bilimli odam aqlli, mulohazali ham bo`ladi. • Biroq, ilmiy dunyoqarashni shakllantirishda gen (zot) ning ham juda ahamiyati katta. Oldingi yevropalashtirilgan ta`lim va tarbiya uslubimizda qilingan xatolardan eng buyugi, bizningcha, zotga e`tibor bermaslik bo`lib, biz ta`lim oluvchining qobiliyatiga, uning zotiga e`tibor berib o`tirmay, agar yetarli bilimni bersak kutilgan shaxs shakllanaveradi, deb o`ylashimiz kerak edi

• O`zbekiston Prezidenti I. Karimovning bozor iqtisodiga o`tishda O`zbekistonning o`z taraqiyot yo`li borligi haqidagi 5 tamoyilini bilish ilmiy dunyoqarashni muhim elementidir.Bular: 1) iqtisodning siyosatdan ustun bo`lishligi; 2) Iqtisodni boshqarishda davlat asosiy isloxotchi bo`lishi; 3) qonunga hammaning itoat qilishligi; 4) kuchli ijtimoiy siyosat yurgizib, aholini kam ta`minlangan qismini ijtimoiy muhofaza qilish; 5) Bozor iqtisodiga o`tishda shoshma- shosharlikka yo`l qo`ymay bosqichma- bosqich o`tish kabilardir.

• Ilmiy dunyoqarashni amalga oshirishda kishi narsa va buyumlarning, voqea va hodisalarning ko`rinib turgan ifodasiga, shakliga qarab emas, balki ularning ichki mohiyatiga, mazmuniga qarab baho berish kerak. • Shunday qilib, ilmiy dunyoqarashni shakllantirish bir, ikki, uch kishi yoki bir necha guruh tomonidan bo`lmay, balki ko`pchilik, ijtimoiy fikr tomonidan bajariladigan ijtimoiy-tarixiy harakterdagi hodisadir. Demak, ilmiy dunyoqarashni shakllantirish kishidan ko`p mehnat, malaka talab qiladigan murakkab, sermashaqqat faoliyat sohasidir.

ETIBORINGIZ UCHUN RAHMAT !!!

Купить