“О`zbekistonda demokratik islohatlarni chuqurlashtirishning ustuvor yо`nalishlari” (Prezident konsepsiyasi asosida) - Юриспруденция - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	3.8MB
Покупки	0
Дата загрузки	26 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Юриспруденция

“О`zbekistonda demokratik islohatlarni chuqurlashtirishning ustuvor yо`nalishlari” (Prezident konsepsiyasi asosida)

Купить

“О`zbekistonda demokratik islohatlarni chuqurlashtirishn ing ustuvor yо`nalishlari ” (Prezident konsepsiyasi asosida)

M U D A R I J A Kirish 1.1. Davlat hokimiyati va boshqaruvini demokratlashtirish 1.2. Sud-huquq tizimini isloh etish 1.3. Axborot sohasini isloh qilish, axborot va so`z erkinligini ta`minlash 2.1. O`zbekistonda saylov huquq erkinligini ta`minlash va saylov qonunchiligini rivojlantirish 2.2. Fuqorolik jamiyati institutlarini shakllantirish va rivojlantirish. 2.3. Demokiratik bozor islohatlarini va iqtisodiyotini libirallashtirishni yanada chuqurlashtirish 3.1 Xulosa va takliflar 3.2 Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati 2

Kirish Mavzuning dolzarbligi : Jamiyat hayotida shunday davrlar bo`ladiki, o`z umrini yashab bo`lgan eski tuzum qonun – qoidalarini yangicha asosda o`zgartirish, barcha sohalarning keng ko`lamli islohatlarni amalga oshirish zarurati vujudga keladi. “…O`zbekiston 1991 yili o`z mustaqilligini qo`lga kiritganidan so`ng umrini o`tab bo`lgan mustabid, ma`muriy-buyruqbozlik, rejali taqsimot tizimidan voz kechib, “o`zbek modeli” deb nom olgan o`z taraqqiyot yo`lini tanlab oldi 1 .” Bu borada Yurtboshimiz rahbarligida taraqqiy topgan davlatlar misolida o`zini oqlagan ilg`or tajribalarni chuqur o`rganib, eng muhimi xalqimizning hayot tarzi milliy an`ana va qadriyatlarimizni, aholini ruhi va kayfiyatlarini ham har tomonlama hisobga oldilar. Mustaqillikning 20 yili mobaynida demokratik islohotlarni y

Qonun chiqaruvchi hokimiyat – Oliy Majlisning roli va ahamiyatini kо`tarish; Ijro etuvchi hokimiyat – Vazirlar Mahkamasining о`rni va rolini oshirish, Bosh vazirning vakolati huquqlarini kengaytirish; Sud-huquq tizimini isloh qilish, sudning mustaqilligini ta`minlash. Fuqarolarning sud orqali himoyalanishini jiddiy ravishda kengaytirish; Jinoyat siyosatini kengaytirish; Ommaviy axborot vositasini erkinlashtirish, sud va axborot erkinligini ta`minlash davlat hokimiyati faoliyati. О`zbekistonda saylov huquqi erkinligini ta`minlash va saylov qonunchiligini rivojlantirish; Fuqarolik jamiyati institutlarini shakllantirish va rivojlantirish; Demokratik bozor islohotlarini va iqtisodiyotini liberallashtirishni yanada chuqurlashtirish. Ishning o`rganilganlik darajasi . M.Rustamboyev, A.Saidov, X.O

Ishning aprabatsiyasi. Bitiruv malakaviy ish Qarshi Davlat universiteti Tarix fakulteti Milliy g`oya va mahnaviyat asoslari Huquq ta`lim kafedrasi qoshidagi “Yosh targ`ibotchi” to`garagida hamda, 2011-2012 o`quv yildagi talabalarning ilmiy-amaliy konfrensiyasida ma`ruza qilingan. Ishning hajmi va strukturasi. Bitiruv malakaviy ish – kirish, 2 ta bob, xulosa, adabiyotlar ro`yxatidan iborat. 5

1.1 Davlat hokimiyati va boshqaruvini demokratlashtirish Ma`lumki, o`tgan davr mobaynida mamlakatimizda davlat hokimiyati va boshqaruvini demokratlashtirish sohasida amalga oshirilgan islohotlar o`ta muxim bir maqsadga, ya`ni hokimiyatlar bulinishi konstitusiyaviy prinsipini hayotga izchil tatbiq etish, hokimiyatlar o`rtasida o`zaro tiyib turish va manfaatlar muvozanatining samarmli tizimini shakllantirish, markazda va joylarda qonun chiqaruvchi va vakillik hokimiyatining vakolatlari hamda nazorat vazifalarining rolini kuchaytirish, sud tizimini lebirallashtirish va uning mustaqilligini ta`minlash boyicha goyat dolzarb chora-tadbirlarni ko`rishga qaratilgan edi. Bu jarayonda markaziy ijro etuvchi hokimiyatning boshqaruv to`zilmalari va ma`muriy organlarning vazifalrini o`zgartirishga, ular

va manfaatlarning mo`tamosibligiga erishishdan ibort edi. Bu borada tarkib jixatdan asosan xalq deputatlari maxalliy Kengashlari vakillaridan tashkil topgan yukori palita – Senatning xududlari manfaatlarini ifoda etishi, kuyi – Qonunchilik palatai esa o`z faoliyatini doimiy professional asosda amalga oshirishi hisobga olinganini aytib o`tish lozim. Ta`kidlash kerakki, milliy parlamentimizning rivojlanishida yangi parlament va uning har bir palatasining maqomi, vakolatlari va faoliyat mexanizmlari aniq belgilab berilgan «O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati to`g`risida»gi Konstitutsiyaviy qonunlarning 2003 yilda qabul kilinishi alohida ahamiyat kasb etdi. 2007 yilda O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasidan mamlakat Prezidenti bir vaqtning o`zida ijro etuvchi hokimiyat boshlig

davlat boshlig`i bulgan Prezident, qonun chiqaruvchi va ichro etuvchi hokimiyatlar o`rtasidagi vakolatlaning yanada mutonosib taksimlanishini ta`minlash uchun zarur shart-sharoitlarni yo`zaga keltirmokda. Shundan kelib chiqqan holda, O`zbekiston yespublikai Konstitutsiyasining 98-moddosini kuyidagi taxrirda bayon etish taklif kilinadi: «O`zbekiston Respulikasi Vazirlar Mahkamasi ijro etuvchi hokimiyatni amalga oshiradi. O`zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi o`zbekiston Respublikai Bosh vaziri, uning o`rinbosari, vazirlar, davlat kumatalirning raislaridan iborat. Mahkamasi tarkibiga o`z lavozimi boyicha kiradi. Vazirlar Mahkamasi iqtisodiyotining, ijtimoiy va ma`naviy sohasining samarmli faoliyatiga raxbarlikni, O`zbekiston Respublikasi qonunlari, Oliy Majlis qarorlari, O`zbekiston Re

Vazirlar Mahkamasi yangi saylangan Oliy Majlis oldida o`z vakolatlani zimmasidan sokit qiladi. Vazirlar mahkamasining faoliyatini tashkil etish tartibi va vakolat doirai qonun bilan belgilanadi. O`zbekiston Respublikasi Bosh vaziri nomzodi O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga saylovlarda eng ko`p deputatlik o`rinlarini olgan siyosiy partiya yoki teng miqdordagi deputatlik o`rinlarini kulga kiritgan bir necha siyosiy partiyalar tomonidan taklif etiladi. O`zbekiston Respublikasi Prezidenti takdim etgan Bosh vazir lavozimiga nomzodni ko`rib chiqqanidan keyin un kun muddat ichida uni O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining ko`rib chiqishi va tasdiqlashi uchun taklif etadi. Bosh vazir nomzodi uning uchun tegishlicha O`zbkiston Respublikasi Oliy Majisi Q

Bosh vazirga nisbatan ishonchsizlik votumi tegishlicha O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari va Senat a`zolri umumiy sonining kamida uchdan ikki qismi ovoz bergan takdirda qabul kilingan hisoblanadi. Bunday xolatda O`zbekiston Respublikasi Prezidenti O`zbekiston Respublikasi Bosh vazirini lavozimidan ozod etish boyicha qaror qabul kilinadi. Bundan O`zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining butun tarkibi Bosh vazir bilan birga ist`foga chikadi. Yangi Bosh vazir nomzodi O`zbekiston Respublikasi Prezidentitomonidin O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Krnunchilik palatasidagi barcha siyosiy partiyalar fraksiyalari bilan tegishli maslaxtlashuvlar utkazilganidan sung O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalariga ko`rib chikish va tasdiqlashga

Taklif etilayotgan yana bir muxim o`zgartirrish O`zbekiston Respublikasi Konititutsiyasining 96-moddasiga taaluklidir. Mamlakat Prezidenti turli sabablarga kura o`z vazifasini bajara olmaydigan vaziyat yo`zaga kelgan takdirda noaniqlikka, ushbu moddani turlicha taklif etishga yul kuymalik maqsadida uning yangi taxriri kuyidagi mazmunda bayon etish taklif kilinadi : «Mamlakatning amaldagi Prezidenti o`z vazifalarini bajara olmaydigan xolatlarda uning vazifa va vakolatlari vaqtinchaO`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati raisinig zimmasiga yuklatiladi, bunda uch oy muddat ichida O`zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi to`g`risida»gi qonunga tulik muvofiq holda mamlakat Prezidenti saylovi utkaziladi». O`zbekiston Respublikasi Konistitutsiyasining 98- moddasiga zikr etilgan to`zatish

Shuningdek, 93-moddaning 12-bandidan «O`zbekiston Respublikasi Bosh prokurori»degan so`zlardan keyin «uning o`rinbosari»degan so`zlarni chiqarish va ularning urniga «hisob palatasi raisini»degan so`zlarni kiritish va undan sung matn boyicha «tayinlaydi va ularni lavozimidan ozod qiladi, keyinchalik bu masalalari O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati tasdigiga kiritadi»degan tarzda bayon etish kerak Hurmatli majlis ishtirokchilari!!! Biz xamamamiz shuni aniq anglabolishimiz zarurki, saylovlarda yutib chiqqan siyosiy partiyatakdim yetgan Bosh iazir nomzodining Parlament tomonidan ishonchsizlik votumi institining joriy yetilishi va siyosiy tizimni modernizatsiya qilish jarayonida amalga oshirilishi lozim bo`ladigan boshqa kator chora-tadbirlar o`z mazmun- moxiyati bilan mamlakatim

1.2. Sud –huquq tizimini isloh etish Qadrli do`stlar! Mamlakatimizni demokratik yangilashning bugungi boskichdagi eng muxim yunalishlaridan biri, bu-qonun ustuvorligi va qonuniylikni mustaxkamlash, shaxs huquqi va manfaatlarini ishonchli himoya qilishga karatilgan sud-huquq tizimini izchil demokratlashtirish va leberallashtirishdan iboratdir. Bir o`z bilan aytganda, yurtimizda huquqiy davlat asoslarini yanada tmaqomillashtirish va aholining huquqiy ongi va madaniyatini yuksaltirish biz uchun xal kiluvchi vazifa bulib kolmokda. Aynan shuning uchun xam biz mustaqillikning dastlabki yillaridan boshlab islohatlarning mazkur yunalishiga alohida e`tibor karatganimiz bejiz emas. Ana shunday yondashuv tufayli bu boradagi ishlarni kulami, mikiyosi va samaradorligi kiyingi un yillikda nixoyatda keng

yurituvni ko`zgatish vazifalari adliya vazirligi vakolatidan chiqarilgani xam bu borada muxim kadam bo`ladi. Bundan tashkari, sudlar faoliyatini tashkiliy jixatdan ta`minlash, xususan, ud tizimi uchun kadrlar masalalari bilan shugullanish vazifasi maxsus organ - O`zbekiston Respublikasi Prezidenti xo`zuridagi Sudyalarni tanlash va lavozimlarga ta`sis etish boyicha oliy malaka komissiyasiga yuklatilganini kayd etish lozim. Shular katorida O`zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi xo`zurida maxsus vakolatli to`zilma –Sud qarorlarini ijro etish, sudlar faoliyatini moddiy- texnik va moliyaviy ta`minlash departamenti tashkel etildi. Bu esa sudlarning ularga xos bulmagan vazifalardan sezilarli darajada xolos bulishi va butun dikkat e`tiborini o`zlarining asosiy burchi bulmish odil sudlovni amalg

instansiyasida, o`z advakati ishtirokida bevosita himoya qilish imkonia bulishdi. Shu tarika fuqarolarning birinchi instansiya sudlarining qarorlariga nisbatan shikoyatlarni yashirin, yopik tarzda ko`rib chikish tartibi batamom tugatilganini ta`kitlash lozim. Amalga shoirilgan o`zgarishlar taxlili shuni kursatadiki, joriy yildagi yangiliklar birinchi instansiya sudlari tomonidan yul qo`yilgan xatolarni o`z vaqtida to`zatish, sud faoliyatiga sansalorlikka yul kuymaslikning muxim kafolatiga aylandi. Shu borada kuyidagi rakamlarga e`tiboringizni karatmokchiman. Agar 2000 yilda sud xatolarining deyarli yarmi nazorat tartibida to`zatilgan bulsa, 2009 yil yakunlariga kura, bulday xolatlarning 85 foizidan ortigi apellyatsiya va kassatsiya tartibida bartaraf etilgan. Hozirgi vaqtda mamalakaimizda

ravishdagi tasdiqlovchi hujjat va shuningdek, o`z himoyasidagi shaxs bilan uchrashish uchun ruxsat olish majburiyatini belgilaydigannormalar jinoyat – prosiul qonunchilikdan chiqarildi. Endilikda bularning barchasi uchun –shunga e`tibor beringlar –advokatlik guvoxnomasi va aduokatlik muassasasi tomonidan beriladigan orderning o`zi kifoyadir. Qonunda advokatning professional faoliyaiga uskinlik qilish, uning o`z himoyasi osidagi shaxsga nisbatan pozitsiyasini o`zgartirish maqsadida har kanday shata`sir utkazishga karatilgan harakatlar uchun javobgarliklar belgilanganini e`tirof etish zarur. Shuni alohida kayd etish lozimki, jinoiy –huquqiy sozadagi siyosatni tmaqomillashtirishda jinoyat va jinoyat-protsessual qonunchiligini yanada lebirallashirish eng muxim yunalishga aylandi. Ushbu sohada

Aytish kerakki, jazo tizimini lebirallashtirish boyicha amalga oshirilgan bunday chora –tabdirlarning nakadar turi bulanini hayotning o`zi tasdiqlab bermokda. Ishonchim komil, xujalik ishlari bilan boglik jinoiy ishlar boyicha odamlarni kamash shart emas- bu davlatga juda kimmata tushadi, kolaversa bunday jazo turi maxkumlarni tarbiyalash va kayta tarbiyalash vazifasini xal kilmaydi. Jinoiy jazolarni lebirallashtirish borasidagi bunday choralar natijasida O`zbekistonda hozirgi kunda kamakdagilar soni jaxon mikiyosida eng past kursatgichni, yani har 100ming nafar aholiga 166 kishini tashkil qiladi. Kiyoslash uchun aytish mumkinki, Rossiyada bu kursatkich 611 kishini AKShda 738 kishini tashkil etadi. Mamlakatimizda so`nggi o`n yilda ozodlikdan mahrum qilish joylarida saqlanayotgan mahbuslar

xolatlarda kastdan odam uldirish va terorezm uchun tayinlanadi. Ushbu jazo turi bizning mamlakatimizda xotin qizlarga, jinoyat sodir etgan paytda 18 yoshga yetmagan shaxslara va yoshi 60 dan oshgan erkaklara nisbatan kullanilishi mumkin emas. Aytinglar, aziz do`stlar, manashu olib kelingan dalillar O`zbekiston mustaqillikka erishganidan keyin biz kulga kiritgan eng katta, eng muxim yutuklarimiz emasmi? Shu nuktai nazardan karaganda, yurtimizda xakikatdan xam adolat urnatishda jinoyat yulia kirganlarga en godil xukm chiqarishda bu misollar yakkol dalil emasmi? Bu masala boyicha o`zgalar, bizga akl urgadiganlar balki bizdan urnak oladigan vaqt kelmadimi? Mamlakatimizda o`tgan davr mobaynida dastlabki tergov boskichida sud nazarotini kuchaytirish, mazkur sohada sud faoliyatini lebirallashtiri

Shuningdek, huquqni kullash va sud amaliyotiga 2001 yildan boshlab yarashuv instituti kiritildi va u samarmli faoliyat kursatmokda. Mazkur institutning samaradorligi xamda o`zbek xalqining raxmdillik va kechirimlik kabi asrlik an`analariga mosligi uning izchillik bilan kengayib borishiga asos buldi. Hozirgi kunda 53 ta jinoyat tarkibi boyicha yarashuv institutini kullash imkoniyati nazarda tutilgan. Shu borada yana bir misolga e`tibor beraylik. Yarashuv institutining joriy etilishi natijasida o`tgan davr mobaynida 100 ming nafara yakin fuqaro jinoiy javobgarlikdan ozod etildi. Sungi yillarda yurtimizda huquqni muxofaza kiluvchi orgganlar faoliyatida qonunchilikni ta`minlash borasida jiddiy ishlar amalga oshirildi. Birinchi navbatda, prokratura faoliyatini isloh qilish, uni sobik to`zum da

Bu boradagi vazifalarni samarali xal qilish maqsadida kuyidagi tashkiliy- huquqiy choralarni amalga oshirish taklif etiladi. Birinchi. Bundan un yil oldin qabul kilingan amaldagi «Normativ-huquqiy hujjatlar to`g`risida»gi Qonunning yangi taxririni qabul qilishni bugun hayotning o`zi talab kilmokda. Yangi o`tgan davrda qonun ijodkorligi jarayoni kengaygani va murakkablashgani, normativ-huquqiy hujjatlarning asoslanganiga va sifatiga nisbatan talablar sezilarli darajada oshgani bu sohada qonuniylikni ta`minlashning yang va yanada samarali mexanizmini yaratishni, qabul kilinayotgan normativ-huquqiy hujjatlarni qonunlarga, sotsial-iqtisodiy, ijtimoiy- siysiy islohotlar extiyojlariga mos bulishini takazoetmoqda. Ikkinchi. O`zbekiston Respublikasi Jinoyat –protsesual kodeksning 29-31 boblariga

yuqorida kursatib utilgan normaning kiritilishi sudning mustaqilligi, xolisligi va begarazligini ta`minlashga, jinoyat protsessual totishuv prinsipini kuchaytirishga xizmat qiladi. To`rtinchi. O`zbekiston Respublikasi Jinoyat-protsesual kodeksning 321- moddasidan sudning jinoyat ishi ko`zgatishga doir vakolatini chiqarish maqsadga muvofiq bulur edi. Ma`lumki, jinoyat ishi ko`zgatish, avvalo, surishtiruv va dastlabki tergov organlari, jinoiy tarkibni amalga oshiradigan boshqa huquq tarbibod organlarini vazifasi hisoblanadi. Suddan esa shaxsga qo`yilgan ayblovning qonuniy va asosli ekanini xolis baxolash talab etiladi. Vaxolanki,hozirgi paytda sud tomonidan jinoyat ishini ko`zgatish tarzdagi protsessual harakatning amalga oshishi moxiyatan jinoiy tarukibni va undan kelib chikadigan barcha ok

Oltinchi. Faol rivojlanib borayotgan demokratlashtirish jarayonlarini inobatga olgan holda, O`zbekiston Respublikasining Ma`muriy javobgarlik to`g`risidagi kodeksini har tomonlama kayta ishlash va yangi taxrirda qabul qilish zarur. 1994 yilda qabul qilingan amaldagi mazkur kodeksga o`tgan davr mobanida 60 martadan ko`proq o`zgartirish va kushimchalar kiritilgan. Uning yangi tariri sud-huquq tizimini lebirallashtirish munosabati bilan ma`muriy qonunchilik va jinoi y-huquqiy siyosatda yo`z bergan katta mikiyosdagi prinsipial o`zgarishlarning o`zida tizimli va keng kulamli tarzda aks etirishi lozim. Bunda, avalambor, jinoyat qonunchiligining tobora lebirallishritish, ya`ni ayrim qonunbo`zarlik xolatlarini jinoiy yuridiksiyadan ma`muriy yurideksiyaga utkazishni ko`zga to`tish zarur. Kodeksning

muvozanatining samarali mexanizmini yaratish imkonini beradi xamda ushbu organlar faoliyatida qonuniylik va qonun ustivorligini ta`minlashga xizmat qiladi. Sakkizinchi. Jamiyatning demokratiya yulidan jadal rivojlanishini va bu borada amalga oshirilayotgan islohotlarning muvafakiyati, ko`p jixatdan, odamlarning huquqiy ongi va huquqiy madaniyati darajasiga boglikdir. Yuksak huquqiy madaniyat- demiokratik jamiyat poydevori va huquqiy tizimning yetuklik kursatgichidir. Shu munosaba bilan, bugungi siyosiy-huquqiy vokelikni hisobga olgan holda, mamlakatimizda huquqiy ta`lim va manfaatni, jamiyatda huquqiy bilimlar targibotining tubdan yangilashga yunaltirilgan maqsadli keng kulamli chora- tadbirlardasto`rini ishlab chiqarish zarur. Ushbu dasturning amalga oshirilishi aholining inson huquqi va

amaliy ishtiroki xakida so`z yuritar ekanmiz, ommaviy axborot vositalarini odamlar o`z firik va goyalarini, sodir bulayotgan voqealarga o`z munosabati va pozitsiyasini erkin ifoda etadigan manbaga aylantirmasdan turib, bu maqsadga erishib bulmasligini o`zimizga yaxshi tassavur etamiz. Ma`lumki, fuqarolarning axborot sohasidagi huquq va erkinliklarini ta`minlash masalasi insoning axborot olish va axborotni, o`z shaxsiy fikrini tarkatish huquqi va erkinligini o`zida mujasam etgan bulib, bu O`zbekiston demokratik jamiyat asoslarini barpo etishning muxim sharti hisoblanadi. Mamlakatimizda o`tgan yillar mobaynida, ayniksa, oxirgi 10 yilda ommaviy axborot vositalarini yanada lebirallashtirish, so`z erkinligini ta`minlashga karatilgan keng kamrovli tashqilish-huquqiy chora-tadbirlar amalga oshiri

sohasini demokratlashtirishda faol ishtirokini ta`minlashga karatilgan keng kamrovli institusional islohatlar amalga oshirildi. Nodavlat ommaviy axborot vositalarini kullab-kuvvatlash, ularning moddiy texnik bazasi, va kadrlar saloxiyatini mustaxkamlash maqsadida bir kancha jamoat tashkilotlaritashkil kilindi. O`z tarkibida 100 dan ortik elekrtron ommaviy axborot vositasini birlashtirgan Nodavlat elektron ommaviy axborot agentliklarini kullab- kuvvatlash va rivojlantirish jamoat fondi shulr jumlasidandir. Yuridik va jismoniy shaxslarning, axborot texnalogiyalari va tizimlarni kullagan holda, axborot resurslaridan foydalanish mexanizmlarini belgilab bergan yangi taxrirdagi «Axborotlashtirish to`g`risida»gi qonunning qabul kilinishiommaviy axborot vositalarini moderinizatsiya qilishni jadal

O`zbekistonda yashaydigan millit va elatlarning 7 ta tildi faoliyat olib boradi, shuningdek, bosma materiallar va telekursatuvlar ingliz tilida xam tarkatilmokda. Yana bir muxim yangiliklar efer orqali o`zatiladigan materiallarni tayyorlash jarayoniga zamonaviy rakamli va multimedia texnalogijoriykilinayotganida namoyon bulmokda. Yurtimizda internet tizimidan foydalanuvchilar safi jadal su`atlar bilan kengayib bormokda. Bugungi kunda ularning soni 60 milliondan ortib ketgani xam buni tasdiqlab turibdi. Mamlakatimzda fuqarolarining axborot sohasidagi huquq va erkinliklarini taminlash borasida amalga oshirilgan keng kulamli ishlarni tankidiy baxolar ekanmiz, muxim bir masalaga alohida etibor karatishimiz zarur, deb uylayman. YA`ni bu o`rinda gap ommaviy axborot vositalari va davlat hokimiyat

qarorlar, avvalambor fuqarolarning xuku va erkinliklari, qonuniy manfaatlari bilan boglik qaror xakidagi axborotlardan keng xabardor bulib borishni ta`minlash lozim. Mazkur qonunning joriy etilishi ijro hokimiyati organlari faoliyatining, yuritmizda amalga oshirilayotgan islohotlarinig, davlatning ichki xamda tashki siyosatining ochikligi va oshkoraligini, mamlakatimiz va xorijda kechayotgan voqealarxodisalar xususida fikrlar xilma-xilligiva siyosiy plyuralizmni hisobga olgan holda taminlash zarur. Ikkinchi. Demokratlashtirish jarayonlarida ahamiyati tobora ortib borayotgan axborot kommunikatsiyalari sohasining eng muxim tarmoklaridan biri bulgan teleradio tizimining rivojlantirishga karatilgan «Teleradiolashtirishlar to`g`risida» qonun qabul qilish xadida taklif kiritilmokda. Aa`lumki, ho

va elektron medio-bozor tarmooklarining manopolashuviga yul kuymasligi uchun sharoit yaratish va boshqa bir kator muammolarni yechishni nazarda to`tadi. Uchinchi. Ommaviy axborot vositalari erkinligi va mustaqilligini yanada mustaxkamlash mualiflik huquqlari va inteliktual mulkni ishonchli himoya qilishning huquqiy kafolatlari va mexanizmlarni kuchaytirish, axborot sohasiga bozor mexanizmlarini joriy qilish bilan bevosita boglikdir. Ushbu vazifani amalga oshirish uchun «Ommaviy axborot vositalari faoliyatining iqtisodiy asoslari to`g`risida», «Ommaviy axborotvositalarini davlat tomonidan kullab –kuvatlash kafolatlari to`g`risida» gi qonunlarni qabul qilish taklif etiladi. Bu qonunlar axborot bozori ishtirokchilari faoliyati samaradorligini kuchaytirish va ularning iqtisodiy manfaatlarini h

Shu bilan birga, siyosiy moderinizatsiya jarayonlarida tobora muxim ahamiyat kasb tib borayotgan zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnalogiyalaridan davlat va jamiyat kurilishi tizimida keng foydalanish lozim. «Telekomunikatsiyalar to`g`risida»gi qonun normalarini yanada tmaqomillashtirish, rakamli teleradioeshittirish tizimiga o`tish boyicha tadrirlar davlat dasto`rining ishlab chiqilishi xam ushbu vazifalar xal etishga xizmat qiladi. Maskur dastur rakamli teliradisheshittirishlar infrato`zilmasini shakllantirish, bu boradagi faoliyatini huquqil jixattan tartibga soladigan samarali tizimni yaratishga karatilishi darkor. Muxtasar aytganga,yuqorida zikr etilgan chora-tadbirlarning amlga oshirilishi ommaviy axborot vositalarining fukorolik jamiyati institutlari tizimidagi urni va rolini yan

2.1.O`zbekistonda saylov huquqini erkinligini taminlash va saylov qonunchiligni rivojlantirish Erkin saylov va o`z xoxish idorasini erkin bildirish prinsiplari, birinchi navbatda har bir shaxsning davlat hokimiyati vakillik organlariga saylash va saylanish boyicha konititutsiyaviy huquqi millitsy davlatchiligimiz modelining asosini tashkil etadi. Saylovlar –bu mamlakatimizda amalda bulgan huquqiy normalarning nechoglik demokratik ruxda ekanini, demokratik huquq davlatning o`zviy belgisi, xalqning o`z xoxish irodasini erkin ifoda etishning, fuqarolarning davlat va jaimyat boshqaruvidagi ishtirokning asosiy shakli bulib, o`ta muxim va xal kiluvchi ahamiyatga ega masaladir. Shu munosabat bilan o`tgan davr mobaynida yurtimizda samarali, demokratik saylov tizimini shakllantirish va rivojlantiri

partiyalar tomonidan, maxalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlarni esa siyosiy partiyalar ning joylardagi joylardagi tegishli organlari tomonidan kursatilishi to`g`risidagi prinsipial qoida mustaxkamlanadi. Deputatlikka nomzodlarning davlat hokimiyati ijro organlari tomonidan kursatish amaliyoti bekor kilindi va bu mamlakatimizda amalga oshirilayotgan demokratik o`zgarishlarnichukurlashtirish yulidagi prinsipial kadam buldi. Shu borada saylov qonunchiligimizga saylovga tayyorgarlik kurish va uni utkazish bilan boglikbulgan, rivojlanayotgan eng demokratik davlatlar tajribasida xam kamdan-kam uchraydigan mutlok vakolatlarningMarkaziy saylov komisiyasigaberilishini ko`zda to`tadigan o`zgarishlarning kiritilishi o`ta muxim ahamiyatga molik ulkan voqea buldi. Amaldagi qonunchiligimizga kura, s

vakolatlari muddati tugaydigan yilning dekabr oyi uchinchi un kunligidvagi birinchi yakshanba kuni utkaziladi. Aytish kerakki, bizning saylov tizimimiz rivojida 2008 yili saylov qonunchiligimiga kiritilgan o`zgartishlar muxim boskich buldi. Qonunchilik palatasidagi deputatlik o`rinlarining soni 120 tadan 150taga ko`paytirildi, shundan 135 nafar deputat siyosiy partiyalardan saylanadi. Bugungi kunda atrof - muxitni muxofaza qilish masalalari nixoyatda muxim va dolzarb ahamiyat kasb etib borayotganidan kelib chiqqan holda, kuyi palatamizdagi 15 ta deputatlik urni O`zbekiston Ekalogik harakatidan saylangan deputatlarga beriladi. Bundan tashkari qonun hujjatlariga saylov jarayonining yanada lebirallashuvini ta`minlaydigan bir kator normalar kiritildi. Jumladan, saylovda ishtirok etadigan siyos

davlatlar, xalqaro tashkilotlar va harataklardan xam ko`zatuvchilar katnashish huquqiga ega buldi. Shunisi etiborga sazorovki, bizning saylov tizimimiz xoitn-kizlarining ijtimoiy –siyosiy faoligigni, ularning davlat va jamiyat kurilish sohasidagi maxkiyini oshirishda muxim ahamiyat kasb etadi. Saylov to`g`risidagi qonun hujjatlarga siyosiy partiyadan kursatiladigan deputatlikka nomzodlarining kamida 30 % ayollar tashkil etishi shart ekanligi normaning kiritilgani buning yakkol tasdiqidir. 2009 yilgi saylovlar jarayonida ayni anashu normaning tadbik etilishi parlamentning kuyi palatasiga umumiy deputatlar soninig 22 % ini tashkil etidigan 33 nafar xotin – kiz deputatning saylash imkonini beradi. Senat a`zolari etib saylanganlarning 15 % ayollardir, maxalliy vakillik organlarida faoliyat kur

borayotgani bilan izoxlanadi. Shuning uchun saylov qonunchiligida saylov kampaniyasining ushbu muxim boskichini amalga oshirish jarayonida deputatlikka nomzodlar va siyosiy partiyalarga teng sharoitlar yaratish mexanizmlarining samaradorligini oshirishga karatilgan normalarni nazarda to`tish lozim. Bundan tashkari, «Saylovoldi tashkiloti» tushunchasining o`zika aniq tarif berish, bunday tashkilotni olib borish shartlari, turlari, ruxsat etish shakli xamda usularinriqonunchilik yuli bilan belgilab kuyish zarur. Yaxshi bilamizki, bunday tajriba turli demokratik mamlakatlarning saylov qonunchilida keng kulanib kelmokda. Ikkichi. «O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisga saylov to`g`risida»gi qonunning 27- moddasiga saylovoldi tashkilotni nafakat saylov kuni, balki ovoz berish boshlanishidan bir

uchastka komitsiyailari faoliyati oshkoraligini ta`minlash va saylov qonunchiligi bo`zilishi mumkin bulgan xolatlarga uyl kuymaslik borasida navbatdagi kadam bulur edi. Turtinchi. «O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi saylov to`g`risida»gi, «Xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar kengashilariga saylov to`g`risida»gi Qonunlariga «ovoz berish kuniga kadar kolgan besh kun ichida, shuningdek, ovoz berish kuni jamoat fikri surovlari natijalarini, prognozlarini va utkazilayotgan saylov bilan boglik boshqa tadkikotlarni nashr etish (e`lon qilish), shuningdek ularni umumiy foydalanishdagi axborot –telekomunikatsiya tarmoklariga (shu jumladan Internet tarmoklariga) joylashish takiklanadi» degan normani kiritish maqsadga muvofiq hisoblanadi. Ushbu nomani yuqorida kursatilgan qonunlarga kiritilis

2.2 Fuqarolik jamiyati institutlarini shakllantirish va rivojlantirish Aziz dustlar! O`zbekistonimiz bosib o`tayotgan keyingi un yillik davr aholimizning keng katlamlari kullab – kuvvatlaydigan turli xil fuqarolik jamiyati institutlari nodavlat notijorat tashkilotlarining jadal shaklanishi va rivojlanishi davri buldi. Mustakiligimizning dastlabki yillaridayok Konistitusiyamizda nodavlat notijorat tashtilotlari faoliyatiga doir asosiy prinsiplarining mustaxkamlab qo`yilgani barcha aholi katlamlariga manfaatlarini aks etiradigan bunday tashkilotlar keng tarmoklarining rivojlanishi uchun qulay sharoit yaratdi. Bugungi kunda mamlakatimizda jamiyat hayotinig turli sohalarida 5100 dan ziyod nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyat yuritmokda va bu kursatgich 2000 – yilga karaganda 2,5 barobar

mamlakatda kechayotgan o`zgarishlarga munosabatini aniqlashning muxim vositalaridan biriga aylanmokda. Mamlakatimizda Ombusman, Inson huquqlari boyicha milliy markaz, «Ijtimoiy fikr» jamoatchilik markazi, Amaldagi qonun hujjatlari monitoringi instituti kabi inson huquqlari boyicha milliy institutlar va boshqa bir kator tashkilotlar faoliyat kursatmokda. O`tgan davr mobaynida mamlakatimizni demokratik yangilash jarayonida fuqarolik institutlarining roli va ahamiyati kuchaytirishga, fuqarolarning eng muxim sotsial-iqtisodiy muammolarini xal etishga karatilgan 200 dan ortik qonun hujjatlari qabul kilingani xam bu soha rivojiga bulgan katta e`tiborni kursatadi. Aytish kerakki, fuqarolik jamiyati institutlari tizimida nodavlat notijorat tashkilotlarini tobora rivojlantirish, ularning mustakil i

jamoat tashkilotlarining vakolatli vakillari bilan birga deputatlar, moliyaviy to`zilmalarning masul xodimlari kirgan Parlament komitsiyasining tashkil kilinishi xam etiborga sazovordir. Mazkur komitsiyaning faoliyati «uchinchi sektor» deb nom olgan fuqarolik jamiyati institutlarini kullab kuvvatlashga davlat byudjetidan ajratilgan moliyaviy mablaglarni yanada ochik, oshkora, aniq yunaltirgan va eng muximi, demokratik asosda taksimlashni ta`minlash imkonini bermokda. bu esa nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyatining tashqilish - texnikaviy va iqtisodiy negizini mustaxkamlashga samarali ta`sir kursatmokda. Faqat keyingi uch yilining o`zida fuqarolik jamiyati institutlari takdim etgan turli ijtimoiy loyixalarni amalga oshirish uchun Oliy Majlis xo`zuridagi Jamoat fondi tomonidan 11 milli

Fuqarolarning o`zini o`zi boshqarish instituti – maxalla faollarining tashkiliy asoslarini yanada tmaqomilashtirish, uning vazifalari kulamini kengaytirish, davlat hokimiyati va boshqaruv organlari bilan o`zaro yakin munosabatlarini ta`minlash alohida dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Bu vazifalarni xal qilishda «Fuqarolarning o`zini o`zi boshqarish organlari to`g`risida» gi O`zbekiston Respublikasi qonuniga tegishli o`zgartish va kushimchalari kiritish maqsadga muvofiqdir. Bunda maxallani aniq yunaltirilgan asosda aholini ijtimoiy kullab kuvatlash, xususiy tadbirkorlik va oilaviy biznesni rivojlantirish markaziga aylantirish, shuningdek, uning davlat boshqaruv organlari faoliyati ustidan jamoatchilik nazorati olib borish tizimidagi vazifalarni yanada kengaytirishga jiddiy e`tibor karatish lo

huquqni muxofaza kili shva nazorat organlari tomonidan inson huquq va erkinliglarining himoya kilinishini ta`minlash, jamiyatda inson huquqlari boyicha madaniyatni shakllantirish va shu kabi boshqa sohalarga oid qonunlarga rioya etilishi ustidan jamoatchilik monitorini olib borishga karatilgan chora – tadbirlarni o`zida mujassam etishi kerak. Shuningdek, O`zbekiston Respublikasining Ma`muriy javobgarlik to`g`risidagi kodeksga jamiyat va davlat kurilishi, xududlarda ijtimoiy - -iqtisodiy rivojlanishning turli sohalarida nodavlat notijorat tashkilotlarining xukularini belgilab bergan qonun hujjatlari talablarini bo`zgani uchun davlat organlari mansabdor shaxslarning javobgarligini kuchaytirishni nazarda to`tadigan o`zgartish va kushimcha kiritish lozim. Shular katorida soglikni saklash, atro

2.3 Demokratik bozor islohatlarini va iqtisodiyotini lebirallashtirishni yanada chuqurlashtirish Muhtaram yurtdoshlar! Barchamizga ayonki, mamlakatimiz mustakil tarakiyotining dastlabki boskichida, ya`ni 1991 yildan 2000 yilgacha bulgan davrda ulkan o`zgarishlarini amalga oshirishda asosiy etiborimiz markazlashtirilgan ma`muriy – buyrukbozlik tizimiga barham berish va bozor iqtisodiyotining asoslarini, avvalambor, qonunchilik bazasini shaklantirish uchun sharoit yaratishga karatildi. Shu borada qabul kilingan o`ta muxim qonun va normativ hujjatlar katorida Fuqarolik, Yer, Solik, va Bojxona kodekslari, «Davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish to`g`risida», «Banklar va bank faoliyati to`g`risida», «Chet el investitsiyalari to`g`risida», «Chet ellik investorlar huquqlarining kafola

Birinchi navbatda, xususiy mulkning huquq va himoyasini mustaxkamlashimiz, har kaysi xususiy mulkdor qonuniy yul bilan kulga kiritgan yoki yaratgan o`z mulkining daxlsizligiga aslo shubxa kilmasligini ta`minlaydigan ishonchli kafolatlar tizimini yaratishimiz zarur. Har bir tadbirkor, avalo, shuni aniq – ravshan bilib olishi kerakki, davlat xususiy mulkdor huquqlarining himoyachisidir. Shuning uchun xam tadbirkorlar o`z biznesiga bexavotir investitsiya kiritishi, maxsulot xajmi va olayotgan daromadini ko`paytirishi, o`z mulkiga o`zi egalik qilishi, foydalanishi, tasarruf etishi lozim. Ayni shu maqsadda bozor iqtisodiyotining negizi hisoblangan xususiy mulkka nisbatan davlat tomonidan asosiy kafolatlarni mustaxkamlashga karatilgan «Xususiy mulkni himoya qilish va mulkdor huquqlarining kafola

Shu bilan birga, bu tizimining yanada mustaxkamlanishi xususiy banklar va xususiy mulkka asoslangan lizing, sugurta kompaniyalari, kredit uyushmalari, mikromoliyaviy tashkilotlar kabi moliyaviy institulari tashkil etishning qonunchilik asoslarini shakllantirish hisobidan bank – moliya sohasiga xususiy kapitalni jalb qilish bilan boglik. Bu esa bank va boshqa moliyaviy xizmatlar bozorida rakobatning kengayishi xamda mijozlarga xizmat kursatish sifatining oshishiga imkon beradi va eng yuksak xalqaro standardtlar atlabiga mos zamonaviy bozor infrato`zilmalarining rivojlanishi uchun sharoit yaratadi. Yurtimizda o`tgan yillar davomida bozor ikisodiyoti sohasidagi o`zgarishlarining ishonchli qonuniylik bazasini shaklantirish boraisda amalga oshirilgin ulkan ishlar xech kimga sir emas. Bularning

kampaniyalari faoliyati to`g`risida axborot olish imkoniyatini kengaytirishni ko`zga to`tish ayni muddao bulur edi. Hozirgi vaqtda yana bir masala – mamlakatimiz iqtisodiyotida kichik biznes, birinchi navbatda, xusuiy tadbirkorlikning roli va ulushini yanada kengaytirixshni ta`minlay oladigan qonunlarni qabul qilish masalasi biz uchun dolzarb bulib kolmokda. O`zbekistonning bu yilgi yalpi ichki maxsulotida kichik beznesning ulushi 50 % dan ortib borayotganiga karamasdan, afsuski, bu soha real iqtisodiyotimizda, avvalambor, sanoatda yetakchi o`rinni egallay olmayapti. Ushbu vazifani xal etish uchun «Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari to`g`risida»gi Qonunning yangi taxririni tayyorlash zarur. Bu qonunda kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subeklarini tashkil qilish yullarini

birlashtirish bitimlarni tartibga soli shva nazarat qilish tartib – qoidalarini soddalashtirish boyicha normalarni ushbu qonunga kiritish maqsadga muvofiqdir. Hozirgi kunda mamlakatimizda yalpi ichki maxsulotining 80 % dan otrigi nodavlat sektor ta`minlanmokda. Tan olishimiz kerakki, 1991 yilda qabul kilingan «Davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish to`g`risida»gi qonun, o`tgan davr mobaynida 80 tadan ortik qonunosti hujjati unga uygunlashtirilganiga karamasdan, bugun kayta ko`rib chikishni va taxrirda qabul qilishni talab etmoqda. Mamlakatimizning strategik muxim tarmoklari va korxonalarida aksiyalarning nazorat paketi, a`bir jois bulsa, «oltin» aksiyalarni davlat ixtiyorida saklab kolgan holda, iqtisodiyotning eng muxim yetakchi tarmoklariga xususiy investorlarni jalb kili shv

yumshatishga karatilgan Inkirozga karshi chora dasturida ana shunday yondashuv asosida ish to`tganimiz o`tgan yillarda o`zini to`la oqladi. Ta`kitlash kerkakki, bugungi kunda Osiyodagi ko`plab mamlakatlar aynan shunday pozitsiyaga amal kilib kelmokda. Shundan kelib chiqqan holda, bizning yakin istikboldagi eng muxim vazafamiz boshlagan ishlarimizni izchil davom etirish – iste`mol talabini kengaytirish sotsial sohani rivojlantirish, mehnatga xak tulashni yanada oishirish, xizmat kursatish sektorini, infrato`zima obeklarini rivojlantirishga, transport va komunitaksiya loyixalari amalga oshirishga alohida e`tibor berishdir. Muxtaram majlis katnashchilari! Hurmatli deputatlar! So`zimni yakunlar ekanman, mamlakatimizda demokratik islohatlarni yanada chukurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivo

Xulosa 1.Demokratik islohotlarni chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish, uzluksiz, intihosiz, to`xtovsiz chuqurlashib borayotgan jarayon bo`lib, shu joyda yurtboshimizning quyidagi so`zlarini keltirish o`rinli bo`ladi. “Ayni vaqtda shuni unutmasligimiz kerakki, mazkur isloxotlarning muvaffaqiyati, avvalambor, mamlakatimizni yanada demokratlashtirish va liberallashtirish yo`lidagi say-harakatlarimiz sur`atiga, fuqarolarimizntng ijtimiy-siyosiy faolligiga, ularning siyosiy va huquqiy madaniyatining yuksakligiga va o`z-o`zidan ayonki, birinchi navbatda siyosiy partiyalarning yetuklik darajasiga, ularning О`zbekistonimiz taqdiri va kelajagiga daxldor bunday ulkan mas`uliyatli vakolatlarni о`z zimmasiga olishga qay darajada tayyor ekanligi bevosita bog`liqdir. 2 2. Fuqarolarnin

yanada chukurlashtirishni ta`minlaydi. Shu bilan birga, nodavlat ommaviy axborot vositalarini rivojlantirish, ularning axborot sohasini demokratlashtirishda faol ishtirokini ta`minlashga karatilgan keng kamrovli institusional islohatlar amalga oshirildi. 4. «O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga saylov to`g`risida»gi qonuning 27 – moddasi xamda «Xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlariga saylov to`g`risida»gi qonuning 25 – moddasiga o`zgartish va kushimchalar kiritish taklif etiladi. Bu avvalambor partiyalararo rakobatning kuchayishi, saylovolldi tashkilotning shakli va usullari tobora turli-tuman va keng mikyosga ega bulib borayotgani bilan izoxlanadi. Shuning uchun saylov qonunchiligida saylov kampaniyasining ushbu muxim boskichini amalga oshirish jarayonida deputatlikka n

Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati 1. Karimov I.A. O`zbekiston mustaqillakka erishish ostonasida. – T., “O`zbekiston”, 2011. 2. Karimov I.A. Bizdan ozod va obod Vatan qolsin. T.2. - Т .: O`zbekiston, 1996. - 380 b. 3. Karimov I.A. Vatan sajdagoh kabi muqaddasdir. T.Z. - Т .: O`zbekiston, 1996. - 366 b. 4. Karimov I.A. Bunyodkorlik yo`lidan. ТА - Т .; O`zbekiston, 1996. - 394 b. 5. Karimov I.A. Yangicha fikrlash va ishlash - davr talabi. T.5. - Т .: O`zbekiston, 1997.- 6. Karimov I.A. Xavfsizlik va barqaror taraqqiyot yo`lida. T.6. - Т .: O`zbekiston, 1998. 7. Karimov I.A. Biz kelajagimizni o`z qo`limiz bilan quramiz. T.7. - Т .: O`zbekiston, 1999.- 8. Karimov I.A. Ozod va obod Vatan, erkin va farovon hayot - pirovard maqsadimiz. T.8. - Т .: O`zbekiston, 2000. -525 b. 9. Karimov I.A. Vatan

ishlarimizning mezoni va maqsadidir, T. 15. - Т .: O`zbekiston, 2007. 14. Karimov I.A. Mamlakatni modernizatsiya qilish va iqtisodiyotimizni barqaror rivojlantirish yo`lida. T. 16. - Т .: O`zbekiston, 2008. 15. Karimov I.A. Yuksak ma`naviyat - yengilmas kuch. - Т .: Ma`naviyat, 2008. 16. Karimov I.A. Vatanimizning bosqichma-bosqi,ch va barqaror rivojlanishini ta`minlash - bizning oliy maqsadimiz. T. 17. - Т .: O`zbekiston, 2009. 17. Karimov I.A. Jahon inqirozining oqibatlarini yengish, mamlakatimizni modenflzatsiya qilish va taraqqiy topgan davlatlar darajasiga ko`tarilish sari. - Т .: O`zbekiston, 2010. . 18. Karimov I.A. O`zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida. T- O`zbekiston- 2011 19. O`zbekiston Respublikasinmg "O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati to`g`risida&#34

Купить