O`zbekistonning 1992 yilgi konstitutsiyasining vujudga kelishi - Юриспруденция - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	64.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Юриспруденция

O`zbekistonning 1992 yilgi konstitutsiyasining vujudga kelishi

Купить

MAVZU: O`zbekistonning 1992 yilgi konstitutsiyasining vujudga kelishi .

• Reja: • 1. O`zbekistonning mustaqillikka qadar Konstitutsiyaviy tarixi. • 2. O`zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A.Karimov – Mustaqil O`zbekiston Konstitutsiyasining tashabbuskori va ijodkori. • 3.Konstitutsiya – davlatning Asosiy qonuni. • 4.Konstitutsiyaning davlat va jamiyat rivojlanishidagi tutgan o`rni.

• Tayanch iboralar: Konstitutsiya tarixi, Konstitutsiya va mustabid tuzum, suveren davlat, Konstitutsiyaviy islohot, Konstitutsiyaning loyihasi, Konstitutsiyaning normalari, Konstitutsiya va huquqiy munosabat.

• 1. O`zbekistonning mustaqillikka qadar Konstitutsiyaviy tarixi. • Har bir davlatning boshqaruv tizimi tarixan ma`lum bir huquqiy manbaalarga binoan shakllantirilgan. Lekin bu huquqiy manbalar turli ko`rinishlarda va turlicha iboralar bilan nomlanib kelingan. Hozirgi O`zbekiston Respublikasi hududida ilgaridan Konstitutsiyaviy hujjatlar, ya`ni siyosiy tuzum mohiyatini belgilovchi asosiy me`yoriy hujjatlar mavjud b o`lgan. Masalan, tarixiy manbalarga k o`ra, VIII asrdan boshlab Movarounnahrda ijtimoiy munosabatlarni tartibga solib turuvchi Asosiy Qonun (manba) tariqasida Qur`oni Karim amalda b o`lgan. Shuningdek, 9 XII-XIX asrlarda Movarounnahrda shariat bilan bir qatorda davlatning huquqiy ahvoliga ma`lum darajada ta`sir k o`rsatib kelgan Chingizxon yosusi va Amir Temur tuzuklari Sharqona

• O`zbekiston tarixida 1992 yilgi Konstitutsiyasiga qadar bir nechta Konstitutsiyalar qabul qilingan b o`lib, lekin ular mustaqil O`zbekiston Konstitutsiyalari emas edi. Ma`lumki, O`zbekiston SSR tashkil etilgunga qadar mamlakatimiz hududida RSFSR tarkibidagi Turkiston ASSR va Horazm va Buxoro Sovet respublikalari kabi mustamlaka davlatlar mavjud b o`lgan. Bolsheviklar rahbarligidagi Sovetlar hukmronligiga asoslangan bu davlatlarda Konstitutsiyalarning mavjudligi g o`yoki mustaqillik belgisi sifatida k o`rsatilar edi. Aslida bunday Konstitutsiyalar RSFSR, keyinchalik SSSR Konstitutsiyalaridan bir k o`chirma edi xolos. 1918 yil 15 oktyabrda bolsheviklarning hokimiyatini Turkiston ASSR hududida amalga oshirishni belgilab beruvchi TASSRning birinchi Konstitutsiyasi 1918 yil 10 iyunda qabul qi

• o`zSSR Oliy Soveti Prezidiumi tomonidan 15 aprel kuni Oliy Sovet sessiyasida o`zSSR Konstitutsiyasi loyihasi SSSRning 1977 yil 7 oktyabrida amalga kiritilgan Konstitutsiyasiga monand ravishda muhokama qilinib ayrim moddalariga o`zgartirishlar kiritildi va 19 aprel kuni qabul qilindi. Shu tariqa sobiq sh o`ro tuzumi sharoitida Konstitutsiyalar tez-tez o`zgartirilardi, ya`ni barqaror emas edi «"Konstitutsiyada O`zbekiston SSSR tarkibiga federatsiya sifatida kiradi deb belgilanib, ammo amalda bu federatsiya boshqarishning bir butun ma`muriybuyruqbozlik tizimini o`zida gavdalantirar edi, kadrlar markazdan turib tayinlanardi, qayerda va nima qurishni markaz hal qilardi, qanday mahsulotlarni va qancha hajmda chetdan olib kelish hamda chetga chiqarishni markaz belgilab berardi. Konstitutsiy

• 1917yil fevral inqilobidan keyin, Rossiya imperiyasini saqlab qolgan bolsheviklar Turkistonda 1918 yildan e`tiboran o`z mustamlakachilik siyosatini, yangi-yangi hujjatlar qabul qilish usullari bilan amalga oshira boshladilar. o`rta Osiyo xalqlaridagi milliy g`urur va mustaqil davlatchilikka intilish ruhini y o`q qilish maqsadida, yerlik xalqlar tarixi soxta ma`lumotlar bilan yaratildi. 11 Mustaqillik, ozodlik uchun kurashgan ota- bobolarimiz millatchilik, panislomizm, panturkizm harakati deb qoralandi. Shuningdek, kommunistik partiya olib borgan siyosat tufayli millionlab begunoh kishilarning qatag`on qilinishiga, qonunsiz, sudsiz y o`q qilib yuborilishiga shart-sharoitlar yaratildi.

• 2. O`zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A.Karimov – Mustaqil O`zbekiston Konstitutsiyasining tashabbuskori va ijodkori.

• O`zbekiston davlat mustaqilligiga erishgach, yangi suveren davlat maqomini Konstitutsiyaviy jihatdan mustahkamlab q o`yish muammosi yuzaga keldi. O`zbekiston Prezidenti I.A.Karimov mamlakat o`zining rivojlanish yo`lini Konstitutsiyaviy asosda belgilab olishni bir necha bor ta`kidlab, O`zbekiston xalqining yuz yillik istiqlol orzularini r o`yobga chiqardi. Hammamizga dunyo xalqlari tarixidan ma`lumki, har bir millat va elatlar faqat o`z erkinliklarini q o`lga kiritganlaridan s o`ngina ravnaq topganlar. "Tarixda Turon, Turkiston va Movarounnahr nomi bilan mashhur b o`lgan Markaziy Osiyo, ayniqsa O`zbekiston hududida minglab yillar davomida yuksak madaniyat gullab-yashnadi. Yurtboshimiz ikki o`zaro bog`liq muammoni - O`zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligini qaror toptirish va

• O`zbekiston, Respublikasi Prezidenti I. A. Karimov ta`kidlab o`tganidek, "tabiiyki har qanday davlatning yuzi, obr o`-e`tibori uning Konstitutsiyasi hisoblanadi. Zotan, Konstitutsiya davlatni davlat, millatni millat sifatida dunyoga tanitadigan Qomusnomadir”. Shu ma`noda Asosiy Qonunimiz xalqimizning irodasini, ruhiyatini, ijtimoiy ongi va 12 madaniyatini aks ettiradi. Chunki uni ishlab chiqish va muhokama etishda butun xalk, ishtirok etadi. Bir s o`z bilan aytganda, Konstitutsiyamiz tom ma`noda xalqimiz tafakkuri va ijodining mahsulidir". Tabiiyki, mustaqillikka erishgan har bir xalq o`zining rivojlanish y o`lini izlaydi, yangi jamiyat va davlat qurilishining o`z modelini ishlab chiqish harakat qiladi. O`zbekiston o`zining yangilanish va taraqqiyot y o`lini belgilab oldi, ijtimo

• Milliy urfodatlarga va an`analarga muvofiq, adolatli fuqarolik jamiyati va demokratik huquqiy davlat qurilmoqda. Mustaqil mamlakatimizning milliy manfaatlarini xisobga olgan holda tashqi siyosat y o`nalishlari va teng huquqli xalqaro hamkorlik prinsiplari belgilab olindi. Konstitutsiya esa, barcha sohalarda amalga oshirilayotgan demokratik islohotlarning huquqiy asosi b o`lib xizmat qilmoqda. Prezidentimiz I.A.Karimov Konstitutsiyamiz haqida gapirar ekan, uni “ eng demokratik, xalqaro miqyosda e`tirof etilgan me`yor va talablarga javob beradi, deyish uchun t o`la asoslarimiz bor”. Prezidentimiz faqat O`zbekiston Respublikasining Davlat mustaqilligini mustahkamlab, Konstitutsiyaning qabul qilinishi vazifasini hal qilibgina qolmay, balki Konstitutsiyaning kafili sifatida maydonga chiqdi, K

• 3. Konstitutsiya – davlatning Asosiy qonuni.

• Konstitutsiya — muhim siyosiyhuquqiy hujjat b o`lib, hokimiyat to`g`risidagi, shaxsning huquqiy holati haqidagi, davlatning ma`muriy-hududiy tuzilishi kabi masalalar uning mazmunini tashkil etuvchi asosiy manba b o`lib hisoblanadi. Konstitutsiyaning normalari davlat organlari, mansabdor shaxslar, fuqarolar va bizning hududimizda yashab turgan chet el fuqarolari va fuqaroligi b o`lmagan shaxslar faoliyatiga umumi asos b o`lib xizmat qiladi. 13 Konstitutsiyaning tushunchasi ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy va ma`naviy faktlar bilan belgilanadi. Konstitutsiya Asosiy Qonun sifatida jamiyatdagi siyosiy institutlarni, davlat hokimiyatini amalga oshirilishini ta`mindi, xalqning siyosiy hokimiyat sari tobora yaqinlashuviga sharoit yaratib beradi. Shuning uchun ham Konstitutsiya o`zida xalq irodasini

• Konstitutsiya muqaddima va olti b o`limdan iborat: Birinchi b o`lim- “Asosiy qonunlar” deb nomlanib, unda davlatchilikning asosiy tamoyillari – davlat mustaqilligi, xalq hokimiyati, qonun ustuvorligi hamda Respublika tashqi siyosatining prinsiplari k o`rsatilgan. Ikkinchi b o`lim - inson va fuqarolarning asosiy huquqlari hamda majburiyatlarini mustahkamlaydi. Unda umumiy qoidalar, fuqarolik, shaxsiy huquq va erkinliklar, iqtisodiy huquq va erkinliklar, inson huquqi va erkinliklari kafolati hamda inson erkinliklari va majburiyatlari belgilab berilgan. Uchinchi b o`lim - jamiyat va shaxsning o`zaro munosabatlariga bag`ishlangan. Jamiyatning iqtisodiy asoslari, jamoat tashkilotlari, ommaviy axborot vositalari o`z aksini topgan. T o`rtinchi b o`lim - Respublikaning ma`muriy hududiy va davlat

• Konstitutsiyaning asosiy maqsadlari uning Muqaddimasida belgilangan. Muqaddima — Konstitutsiyaning maqsadlari, prinsiplari va asosiy qoidalarini k o`rsatuvchi kirish qismidir. Muqaddima — barcha Konstitutsiyalarning muhim qismi. Mazmuni va hajmiga k o`ra, hozirgi Konstitutsiyalarning muqaddimalari turlicha. O`zbekiston Respublikasi 1992 yilgi Konstitutsiyasining Muqaddimasi O`zbekiston xalqi o`zining t o`la huquqdi vakillari — parlament a`zolari, ya`ni O`zbekiston Respublikasi Oliy Kengashi deputatlari qiyofasida Konstitutsiyani qabul qilishdan k o`zlangan asosiy maqsadlar va prinsiplarni qisqa shaklda tantanali ravishda e`lon qiladi. Tabiiyki, mustaqillikka erishgan har bir xalq o`zining rivojlanish y o`lini izlaydi, yangi jamiyat va davlat qurilishining o`z modelini ishlab chiqish hara

• 4. Konstitutsiyaning davlat va jamiyat rivojlanishidagi tutgan o`rni.

• O`zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi chinakam demokratik Konstitutsiyadir, u tarixda sinalgan umuminsoniy huquqiy qadriyatlarni o`zida mujassam etgan. Xalqimiz adolat, tenglik, ahil q o`shnichilik va insonparvarlikning nozik kurtaklarini asrlar osha avaylab- asrab kelmoqda. O`zbekistonni yangilashning oliy maqsadi ana shu an`analarni qayta tiklash, ularga yangi mazmun bag`ishlash, zaminimizda tinchlik va demokratiya, farovonlik, madaniyat, vijdon erkinligi va har bir kishini kamol toptirishga erishish uchun zarur shartsharoit yaratishdir. Inson huquqlariga og`ishmay amal qilish va demokratiya kabi umumbashariy qadriyatlar O`zbekiston milliy davlatchiligi manfaatlariga, xalqining o`ziga xosligiga, uning an`ana va urf-odatlariga t o`la mos keladi. Inson huquqlari bizning jamiyatimi

• Konstitutsiyamiz Birlashgan Millatlar Tashkiloti hujjatlariga, 16 Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qoidalariga asoslangan, shuningdek, uni yaratishda Amerika Q o`shma Shtatlari, Yaponiya, Kanada, Germaniya, Franciya, Portugaliya, Italiya, Shvetsiya, Turkiya, Ispaniyaning hamda Sharq mamlakatlaridan Hindiston, Pokiston, Misr davlatlarining Konstitutsiyaviy tajribasidan ijobiy foydalanilgan. O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasini baholashda xalqaro holis ekspertlar, jumladan, Amerika Q o`shma Shtatlari, Buyuk Britaniya, Fransiya, Birlashgan Millatlar Tashkiloti, Evropa Havfsizlik va Hamkorlik Kengashi kabi nufuzli davlatlar hamda xalqaro tashkilotlarning huquqshunos va siyosatshunos olimlari va vakillari faol qatnashdilar. Hech kim, Konstitutsiyamizning demokratik mohiyatini va

• Konstitutsiyamiz xalqimizga hos b o`lgan hususiyatlar: mehr-oqibat, odamiylik, o`zga millat va elatlarga hurmat, aql- zakovatga intilish, or-nomus, iffat va hayo kabi ezgu fazilatlarga asoslangan. Mustaqil O`zbekistonning birinchi Konstitutsiyasi kelajagi buyuk davlatning ishonchli huquqiy kafolatlarini mustahkamlaydi. U bizga inson huquqlari, demokratiya, erkinlik, barqarorlik va taraqqiyot prinsiplari majmuini ifodalaydigan huquqiy va adolatli davlat qurish y o`llarini aniq ochib beradi

• Adabiyotlar: • - O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Toshkent., 2003 y.; • -I.A.Karimov. O`zbekiston milliy istiqlol, iqtisod,siyosat,mafkura.Toshkent.,1996.y .; • - I.A .Karimov . Bunyodkorlik y o`lidan. Toshkent.,1996y.; • - I.A.Karimov .Konstitutsiya haqida. Toshkent.,2001 y. ; • - Muhammedov H.M. O`zbekiston davlatchiligining huquqiy asoslari.; • - Odilqoriev H.T. O`zbekistonda Qonun chiqarish jarayoni Toshkent., 1995y. ; • - O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga sharhlar. Toshkent.,2001; • -O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasini o`rganish. Toshkent.2001; • - O`zbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy huquqi. Namangan., 2002 y.; • - O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasini o`rganishda Prezident I.A.Karimov asarlaridan foydalanish bo`yicha uslubiy qo`llanma.Toshken

• Тайёрлади Фатуллаев Шерали.

Купить