Ongni falsafiy anglash asoslari - Философия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.8MB
Покупки	0
Дата загрузки	10 Апрель 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Философия

Ongni falsafiy anglash asoslari

Купить

Ongni falsafiy anglash asoslari

Mavzu rejasi:  Ong falsafiy kategoriya sifatida.  Ong tarkibi va manbalari.  Ong va ongsizlik.  Ong va tilning o‘zaro aloqadorligi

Adabiyotlar :  Mirziyoyev SH.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. – T.: O‘zbekiston, 2017. – 488  http://arm.sies.uz/wpdmpro=shavkat-mirziyoyev-buyuk-kelajagimizni-mard-va-olijanob-x alqimiz-bilan-birga-quramiz  Mirziyoyev SH.M. Milliy taraqqiyot yo‘limizni qat’iyat bilan davom ettirib, yangi bosqichga ko‘taramiz. 1-jild. – T.: O‘zbekiston, 2017. – 592 b.  https://n.ziyouz.com/kutubxona/category/23-prezident-asarlari  Mirziyoyev SH.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – T.: O‘zbekiston, 2021. – 300 b. http://el.tfi.uz/kitob-toifasi/prezident-asarlari  Axmedova M. Falsafa. – Toshkent: UFMJ, 2006.  Yusupov E., Mamashokirov S. Falsafa. Darslik. – Toshkent: 2005.  Shermuxamedova N.A. Falsafaga kirish. (O‘quv qo‘llanma). – Toshkent: 2017.  Qiyomiddin Naza

Ilmiy falsafiy ta‘limotga ko’ra ong – inson miyasining faoliyati, uning ruhiy funktsiyasi, moddiy substantsiya bo’lgan miyaning xususisiyidir. Miya esa fikrlash organi yuksak darajada tuzilgan materiyadir. Umuman ong insonga borliqdagi narsa va hodisalar, bog’lanishlari qonuniyati haqida bilimlar hosil qilish imkoniyatini beradi.

In’ikos…. In’ikos borliqdagi narsa va hodisalarning o’zaro ta‘sirida namoyon bo’ladigan aks etish jarayonidir. Umumiy ma‘noda in’ikos deganda har qanday predmetning u bilan o’zaro ta‘sirda bo’lgan boshqa predmetlarning ta‘sirini muayyan tarzda aks ettirishi bilan bog’liq xossasiga aytiladi. Shu ma‘noda in’ikos hamma joyda va har bir narsada mavjuddir. Ayni paytda har bir holatda u o’ziga xos xususiyatga egadir. Bir moddiy yoki ma‘naviy narsaning boshqa moddiy yoki ma‘naviy narsadan o’z ta‘sirini qoldirish uni saqlash yoki bu ta‘sirga muayyan tarzda aks ta‘sir bilan javob berish kabi xususiyatlardir.

Odamlarga xos sezgi, idrok va tasavvurlar ruhiy in’ikosning o’ziga xos shakllaridir. Chunki hayvonlarning psixik in’ikoslari biologik omillar bilangina cheklanib qolganligi uchun ularning sezgi, idrok va tasavvur obrazlari miyasida ong faktiga aylanmaydi. Odamlarning ruhiy in’ikosi esa biologik omillardan tashqari ijtimoiy omillar bilan ham bog’langanligi uchun bu sezgi, idrok va tasavvur obrazlari ong faktiga aylangan bo’ladi. Odam sezgi a‘zolari hayvon sezgi a‘zolaridan, odam ruhiy in’ikos shakllari hayvon psixik in’ikos shakllaridan tubdan farq qiladi. Bu farqlar quyidagilarda o’z ifodasini topadi.  1. Odam qurol yasaydi, ijod qiladi, moddiy va ma‘naviy boyliklar yaratadi, qisqasi ijtimoiy faoliyat bilan bog’liqdir.  2. Odam hayvonlar ega bo’lmagan ikkinchi signal sistemasiga ya‘ni n

Ongga gnoseologik jihatdan yondoshish uning faoliyatini, olamni bilish vositasi ekaligini e‘tirof etish demakdir. Ongning muhim belgilaridan biri shuki, u tushunib olingan bilimdir. Inson miya yordamida fikr qiladi. Ong faqat ob‘ektiv olam in’ikosini emas, balki insonning o’z ruhiy faoliyatini anglashini ham o’z ichiga oladi. Ong voqelikning ham hissiy, ham aqliy in’ikosini qamrab oladi.

Ongga sotsial (ijtimoiy) yondoshish uning ijtimoiy mohiyatini ochib berishni taqozo qiladi. Inson ongi nafaqat tabiiy mahsul, balkim ijtimoiy munosabatlar natijasidir. Ijtimoiy muhitsiz jamiyatdagi kishilar ijtimoiy munosabatlarisiz, qolaversa jamiyatning ta‘siri va tarbiyasisiz ongi shakllanmaydi . Inson ongi uning jamiyatdagi hayot faoliyati davomida shakllanadi va rivojlanadi. Odam bolasi faqat jamiyatning ijtimoiy muhiti ta’sirida ongli zotga – insonga aylanadi va shaxs darajasiga ko‘tariladi. Xullas, ong odamni hayvonot dunyosidan ajratgan ijtimoiy – tarixiy hodisadir.

«O’zingni bilsang, olamni bilasan» Olam kabi inson ham murakkab bo’lib, u o’zini bilish va anglash orqali olam mohiyatini anglashga yo’l ochishi mumkin. Insonning ongi turli holatlarda va darajalarda sodir bo’lib, u bir necha qatlamlardan iborat bo’ladi. O’sha murakkab ongning sohibi – individdir. Indiidning ongi esa turli ijtimoiy ongning mazmunini oliy instantsiya belgilab beradi, oliy instantsiya esa Suqrotning tushuntirishicha aqldir. Suqrot

Odamlarga xos sezgi, idrok va tasavvurlar ruhiy in’ikosning o’ziga xos shakllaridir. Chunki hayvonlarning psixik in’ikoslari biologik omillar bilangina cheklanib qolganligi uchun ularning sezgi, idrok va tasavvur obrazlari miyasida ong faktiga aylanmaydi.

I lmiy tadiqiqot, insonning maqsadga muvofiq holda olib borilgan (boriladigan) ijodiy faoliyati (ilmiy faoliyat), ilmiy tadqiqot predmeti va ilmiy tadqiqot olib borish vositalarini o’z ichiga ola di .

 Ilmiy tadqiqotchi ning ilmiy faoliyati maqsadga muvofiqligi tekshirilayotgan ob ’ yekti (ilmiy tadqiqot predmeti) haqida yangi va aniqlangan bilimga erishishda bilishning konkret usullari yig’indisiga tayanadi va bunda mos keladigan ilmiy tadqiqot vositalari (stendlar, o’quv asboblari, hisoblash texnikasi vositasi, harakatdagi modellar, kompyuterli trenajyorlar, kasbiy kompyuterli o’yinlar va h.k.) dan foydalaniladi .

Inson ongi faoliyatining eng muhim tomonlaridan biri o’z faoliyatini, ya‘ni o’z – o’zini anglashdir. Chunki ijtimoiy hayot insondan faqat ob‘ektiv borliqni, bilishnigina emas balki o’z – o’zini anglashni ham talab qiladi. Insonning insonligi , uning hayvondan tub farqi ayni shu o’z – o’zini anglashdan, o’zining kimligi yoki nimaligi, nimalarga va qanday ishlarga qodirligini bila olishdan boshlanadi. Bu esa o’zining ehtiyojlari, maqsad va m anfaatlarini, faoliyatining yo’nalishini, jamiyatda qanday o’ringa egaligi va qanday rol o’ynashini anglay olishidan boshlanadi. Lekin bu o’z – o’zini anglash insonda o’z – o’zidan, «aprior» shakllarda yuzaga kelmaydi, balki u ong bilan birga, insonning moddiy va ma‘naviy faoliyatlari asosida, uning ijtimoiy turmush tarzi ta‘sirida shakllana boradi. Bund

Ongning vujudga kelishi va rivojlanishida mehnat hal qluvchi omildir. Insoniyat o’zining ma‘lum maqsadga qaratilgan ongli mehnati tufayligina tabiatdan ajralib turadi. Inson o’zining mehnati natijasida ijtimoiy hayotni tubdan qayta qurishga qodir bo’lgan yagona kuchdir. Jamiyat taraqqiyoti jarayonida odamlarning mehnat faoliyati ham tobora takomillashib, ma‘no jihatdan farq qiluvchi tovushlarni, so’zlarini chiqarish imkoniyatlariga ega bo’ladi. Bunday imkoniyatga ega bo’lgan uyushgan kishilar shu darajada yetadilarki, ularda bir – birlariga nimanidir aytish ehtiyoji tugiladi. Bu ehtiyoj o’ziga kerakli a‘zoni hamda u bilan bog’liq nutq va tilni vujudga keltiradi. Shunday qilib, avvalo mehnat, so’ngra shu mehnat jarayonida paydo bo’lgan nutq, til ongning shakllanishi va rivojlanishida hal qi

Купить