Kirish Roʻyxatdan oʻtish

Docx

  • Referatlar
  • Diplom ishlar
  • Boshqa
    • Slaydlar
    • Referatlar
    • Kurs ishlari
    • Diplom ishlar
    • Dissertatsiyalar
    • Dars ishlanmalar
    • Infografika
    • Kitoblar
    • Testlar

Dokument ma'lumotlari

Narxi 2000UZS
Hajmi 1.5MB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 07 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Referatlar
Fan Pedagogika

Sotuvchi

Bohodir Jalolov

Pirimqul Qodirovning “Yulduzli tunlar” romani

Sotib olish
Mavzu:Pirimqul Qodirovning “Yulduzli tunlar” 
romani
                      Psixologik tahlili
     
Pirimqul Qodirov Pirimqul Qodirov 1928 - yil 25 - oktabrda 
Kengqo’l
qishlog’ida tavallud topgan . 1951 - yilda 
O’rta
Osiyo Davlat Universiteti ( hozirgi
O’zMU )  
sharqshunoslik fakultitetini va 1954 - yili 
Moskvadagi Adabiyot institutining
aspiranturasini bitirgan .  Filologiya fanlari
nomzodi .  Birinchi kitobi
– ‘ Studentlar
”  1950 - yili 
chop  etilgan .   Yozuvchi 1978 -
yilda “ Yu lduzli
tunlar
”  asarini yozgan .   Bundan tashqari , 
yozuvchi
“ Avlodlar dovoni
”  (1988)  va
“ Ona
lochin vidosi
”  (2001)  kabi tarixiy asarlar muallifi
hisoblanadi .
2010 - yil 20 - dekabrda   Pirimqul Qodirov 82  
yoshida bu dunyoni tark etgan .  “Yulduzli tunlar” romani
•  “ Yulduzli tunlar” – o’zbek yozuvchisi Pirimqul Qodirov ijodiga 
mansub tarixiy roman hisoblanadi.   Asarda temuriy shoh va 
shoir Zahiriddin Muhammad Bobur (1483-1530) hayoti haqida 
so’z boradi. P.Qodirov mazkur roman ustida o’n yil (1969-
1978) ish olib borgan. “Yulduzli tunlar”ga “Boburnoma” va 
“Humoyunnoma” asarlari asos bo‘lib xizmat qilgan.  “Yulduzli tunlar” asari
“Yulduzli   tunlar”   asari   zamonaviy   o’zbek
adabiyotining   eng     sara   asarlaridan   biri
hisoblanadi.   P.Qodirov   1980-yillarda
“Yulduzli   tunlar”   asarining   mantiqiy   davomi
sanalmish,     Boburning   farzandi   Humoyun   va
nabirasi   Akbar   Jaloliddin   Muhammad   hayoti
haqida   hikoya   qiluvchi   “Avlodlar   dovoni”
(“Akbar”)  romanini yozadi.  
“Yulduzli tunlar” asari dunyoning bir qancha 
tillariga, jumladan, rus, qoraqalpoq qirg’iz, 
qozoq, urdu, turkman, hind, hamda bengal 
tillariga tarjima qilingan. Romanning qisqacha mazmuni
• Asarda shoir va shoh Bobur hayotini tasvirlash muhim o’rin tutadi. 
“Yulduzli tunlar” keng qamrovli asardir. Unda Boburning shaxsiy 
xislatlari, oilaviy hayoti – onasi Qutlug’ Nigor xonimga chin farzandlik 
tuyg’usi, opasi Xonzodabegimga inilik, farzandlaridan
Humoyun va Gulbadanbegimga otalik mehri, birinchi umr yo’ldoshi
Oyshabegim bilan o’tkazgan ko’ngilsiz damlar dramasi, Mohim bilan 
g’aroyib tanishuv daqiqalari, Mohimning Boburga cheksiz sadoqati, 
Panipat jangida halok bo’lgan Ibrohim Lo’diyning onasi
• (u Boburni zaharlashga erishgandan so’ng, ikki raqib ro’para keladi. 
Shunda Malika Bayda shohdan o’lim kutadi, bu bilan shoh ustidan  manaviy tantanaga erishmoq, onani o’limga hukm qilgan shohning el 
oldida sharmanda qilmoqni istaydi, lekin buni sezgan Bobur uni 
jazolamay, o’zini tanti shoh ekanini ko’rsatadi) bilan munosabat 
hayojonli va go’zal ifodalangan.
Romanning qisqacha mazmuni
Adib butun asar mobaynida Boburning shoh, fotih sifatida qilgan 
shavqatsizliklari uning eng katta gunoh ekanligini ta’kidlaydi. 
Asarda Bobur bilan yonma-yon Shayboniyxon (“imoni zamon”, “xalifai
Rahmon” deya ulug’langan shaxs), Oyshabegim, Zuhrabegim, 
Xadichabegim, Xonzodabegim, Gulbadanbegim, Malika Bayda, Mohim, 
Humoyun, Qutlug’ Nigorxonim kabi tarixiy shaxslar obrazi ham yaratilgan. Zuhrabegim va Xadichabegimga munosabatidayoq Shayboniyxonnning o’ta
yovuz, shavqatsiz, uyatsiz, munofiq bir kimsa ekani ayon bo’ladi. 
Zuhrabegimning bosqinchi xon “iltifotiga” umid bog’lab, uning 
maktubidagi soxta sevgi izhoriga ishonib huzuriga kelishining o’ziyoq bu 
ayol ma’naviy saviyasi qay darajada ekanini oshkor qiladi. 
• Adabiyotimizda buyuk shoh va shoir hayotining ayrim bosqichlariga 
bag'ishlangan Oybekning ,,Bobur”, E. Vohidovning ,,Kelajakka 
maktub". B. Boyqobilovnuig ,,Kun va tun". X. Sultonning ,,Bobur-
noma" singari turli janrdagi asarlari mavjud. „Yulduzli tunlar”da esa 
Boburning deyarli butun ongli hayoti yaxlit yaratilgan. Adib roman 
janrining yuksak talablariga amal qilish bilangina kifoyalanmay, janr 
tabiatini yanada boyitishga munosib hissa qo'shdi. • Roman Bobur siymosini tarixiy haqiqatga mos, badiiy jihatdan jozibali 
tasvirlashi   bilan   e'tiborli .  Humoyun   og'ir   betob   bo'lib   yotganida   Bobur 
farzandiga        shunday        deydi    ;   “ Sening   betoqatligingga   men toqat   keltiray ! 
Sening shu og 'ir dardingni xudo sendan olib menga bersin… .
...Bobur umumiy jimlikda Humoyunning boshidan uch marra 
aylandi-yu:
• —  E, parvardigor! — deb iltijo qildi.  —  Menki, Boburmen, 
agar jon berish mumkin bo'lsa, umr-u jonimni Humoyunga 
qurbon qildim!  Azroyil mening jonimni olsin-u, xudo
Humoyunga shifo bersin!“ Manbalar   bu   voqea   haqiqatan   tarixda   ro'y   berganini
tasdiqlaydi.   Humoyun   ko'p   o'tmay   tuzaladi.   Bobur
qazosi shu voqealarga to'g'ri keladi. 
• Roman ham ko'p o'tmay shu tasvirdan so'ng yakun topadi.Yozuvchi bu 
singari tarixiy faktlarni e'tirof etish bilangina cheklanmaydi, albatta. 
Taxayyulni erkin qo'yib, ularga badiiylikning jonli suvini ichiradi. 
• Shu ma'noda romanda Bobur ruhi, ichki dunyosi, xayollari, 
orzuarmonlarining yuksak mahorat biian tasvirlanganini ta'kidlash zarur 
Onasi Qutlug' Nigorxonim bilan Boburning nafas olishidayoq birbirlarini
tushunishlari, inining Xonzodabegimni nainki so'z, balki yurak bilan 
anglay bilishi, shoirning havo emas ilhom bilan nafas olayotgan betakror  sohir holatlardagi his-hayajonlar tasviri Pirimqul Qodirovning ruhiyat 
manzaralarini ko'rsatishdagi ustaligidan dalolat beradi.
Yozuvchi Boburni ko'p hollarda ichki kolliziya, ichki 
dramatizm, azobli, iztirobli vaziyatlarda ko'rsatadi. Qahramon 
o'z-o'zini ichdan tahlil etadi, qiynayotgan savollarga shu yo'sinda
javob izlaydi va topadi. O'zga qahramonlar bilan ba'zan so'z 
orqali        emas    , ichdan, vujud tili orqali muloqotda bo'ladi. Bu esa 
qahramon ruhiyatini teran yoritish imkonini beradi. Mana, 
Boburning podshoh, sarkarda, shoir, muarrix sifatidagi buyuk 
fazilatlaridan tashqari oddiy bir inson sifatidagi ko'rinishi. 
Zaharlangan Bobur ruhiyati shunday chiziladi: Butun asardavomida qahramonlarni, ularning o'y-kechinmalarini, harakat
qilayotgan shart-sharoitlarni. muhitni, tabiatni. hatto olinayotgan nafaslar
harorattni. ayni lahzada pardalardan ichkariga yoyilayotgan nur tarovati 
va hokazolarni shu qadar mahorat bilan badiiy go'zal tasvirlaydiki, 
kitobxon asar o'qiyotganini unutib, shu muhitda yashnyotgandek his etadi
o'zini.
Bobur Hindistonda saltanatni boshqarganda podsho bo‘lishning 
shonshavkati bilan bir qatorda, adadsiz pushaymonlarni, 
iztiroblarni, ,,xatolig'"-u, ,,yuzi qarolig"'larni boshidan kechirgan. Vatan 
sog'inchi bilan o'rtangan. Bu yo'nalishda uning ajoyib, dilbar she'rlari 
ham bor.  Yozuvchi   qahramoni   tabiatiga   doir   ana   shunday   tarixiy   gavhar       
dalillarni saralab ,  badiiy   yaxlitlik   bilan   nurlantiradi .  Natijada ,  yozuvchining  mahoralidan nurlangan harorat badiiy jozibaga aylanadi va 
butun asur hujayralariga iliqlik baxsh etadi.
“Boshidan o’tgan o’lim dahsha ti hamon xayolidan nari 
ketmasdi. Uning joni shuncha vaqt qil uchida osilib turganini 
o'ylasa, beixtiyor vahmi kelardi. Shu qil uzilsa, o'lim deb 
ataladigan zulmat qa'rigoqulab tushishini ikki kun davomida 
muttasil his qilish unda yashash istagini behad kuchaytirib 
yuborgan edi. Hayotning bir lahzasi, bir uchquni dunyoning 
barcha boyliklari-yu, toj-u taxtlaridan ham aziz ekanligi unga 
endi astoydil sezildi". Qahramon ruhiyatini teran, jonli, samimiy ochish o'z-o'zidan
bo'ladigan ish emas. Buning uchun yozuvchi shunday his 
tuyg'ularni o'z qalbidan o'tkaza olishi kerak. Pirimqul Qodirov 
o'zi aytganidek, adib ,,tarixiy shaxslarning ichki dunyosiga o‘z 
ichki dunyosi orqali yol topadi".
•  Mustaqillik   davriga   kelib , ,, Yulduzli   tunlar”dek   tarixiy        asarning    
qadr    -   qimmati    ,  ahamiyati   yanada   oshdi. Roman Vatan ,  millat , 
ulug' ota-bobolarimizga mehr-muhabbatini yanada e'zozlashga 
undaydi.
Mavzu yuzasidan savollar 1. “Yulduzli tunlar” asari nechi yil davomida yozilgan?
2. “Yulduzli tunlar” asari qachon nashr qilingan?
3. “Yulduzli tunlar” asarining mantiqiy davomi qaysi asar?
4. “Yulduzli tunlar” asari muallifi kim?
5. “Yulduzli tunlar” asarining bosh qahramoni kim
• Uyga vazifa :
•  “Yulduzli tunlar” romanidagi 
timsollarga tavsif berish

Pirimqul Qodirovning “Yulduzli tunlar” romani

Sotib olish
  • O'xshash dokumentlar

  • Maktabgacha ta‘lim tashkilotida ovqatlanish ratsionini tashkil etish
  • Umumta‘lim maktablarida Imom Buxoriy hadislarini o‘rganishning ahamiyati
  • 2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
  • 1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
  • 1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi

Xaridni tasdiqlang

Ha Yo'q

© Copyright 2019-2026.

  • Balansdan chiqarish bo'yicha ko'rsatmalar
  • Biz bilan aloqa
  • Saytdan foydalanish yuriqnomasi
  • Fayl yuklash yuriqnomasi
  • Русский