Dokument ma'lumotlari

Narxi 30000UZS
Hajmi 248.3KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 01 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Testlar
Fan Huquqshunoslik

Sotuvchi

DocX Seller

Ro'yxatga olish sanasi 31 Oktyabr 2026

1 Sotish

Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari. Tayyorgarlik to‘plami: 1020 ta mashq testi (javoblari va izohlari bilan) + 30 ta suhbat bileti namunaviy javoblari bilan, 2026

Sotib olish
PROKURATURA ORGANLARIGA ISHGA KIRISH: TEST VA SUHBAT SAVOLLARI Tayyorgarlik to'plami: 1020 ta mashq testi (javoblari va izohlari bilan) + 30 ta suhbat bileti namunaviy javoblari bilan, 2026 64 ta variant • 1170 ta topshiriq • javoblari bilan Mashq to'plami • 2026–2027 o'quv yili Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 1 PROKURATURA ORGANLARIGA ISHGA KIRISH: TEST VA SUHBAT SAVOLLARI Tayyorgarlik to'plami: 1020 ta mashq testi (javoblari va izohlari bilan) + 30 ta suhbat bileti namunaviy javoblari bilan, 2026 64 ta variant • 1170 ta topshiriq • javoblari bilan Mashq to'plami • 2026–2027 o'quv yili Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 1 PROKURATURA ORGANLARIGA ISHGA KIRISH: TEST VA SUHBAT SAVOLLARI Tayyorgarlik to'plami: 1020 ta mashq testi (javoblari va izohlari bilan) + 30 ta suhbat bileti namunaviy javoblari bilan, 2026 64 ta variant • 1170 ta topshiriq • javoblari bilan Mashq to'plami • 2026–2027 o'quv yili Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 1 Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma • Prokuratura organlariga ishga qabul odatda tanlov asosida o'tkaziladi: hujjatlar, tibbiy va psixologik tekshiruv, kasbiy bilim testi va suhbat. Aniq tartib va talablar har bir tanlov e'lonida ko'rsatiladi. • Ushbu tayyorgarlik to'plamining birinchi qismida 1020 ta mashq testi bor: Konstitutsiya va davlat hokimiyati, prokuratura nazorati tamoyillari, jinoyat huquqi va jinoyat protsessi asoslari, inson huquqlari, fuqarolik, oila, ma'muriy va mehnat huquqi asoslari, korrupsiyaga qarshi kurash va xizmat etikasi, fuqarolar murojaatlari va huquq nazariyasi. Har bir savolga to'g'ri javob va izoh berilgan. • Ikkinchi qismda 30 ta suhbat bileti (har birida 5 ta savol) va namunaviy javoblar bor: motivatsiya, huquqiy bilim, etika, umumiy bilim va amaliy vaziyat (keys). • Savollar tushunchalar va tamoyillar darajasida tuzilgan: modda raqamlari, jazo muddatlari va jarima miqdorlari tez-tez o'zgargani uchun ataylab kiritilmagan — ularni amaldagi kodekslardan alohida takrorlang. • Muhim: bu mashq testlari — rasmiy tanlov savollari yoki ularning javoblari emas. Qonunchilikning amaldagi tahririni lex.uz dan tekshiring. Bo'limlar Bo'lim Variantlar Izoh Test savollari 34 ta variant × 30 ta savol Har bir savolga izoh berilgan Suhbat biletlari 30 ta bilet × 5 ta savol Namunaviy javoblar bilan Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 2 Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma • Prokuratura organlariga ishga qabul odatda tanlov asosida o'tkaziladi: hujjatlar, tibbiy va psixologik tekshiruv, kasbiy bilim testi va suhbat. Aniq tartib va talablar har bir tanlov e'lonida ko'rsatiladi. • Ushbu tayyorgarlik to'plamining birinchi qismida 1020 ta mashq testi bor: Konstitutsiya va davlat hokimiyati, prokuratura nazorati tamoyillari, jinoyat huquqi va jinoyat protsessi asoslari, inson huquqlari, fuqarolik, oila, ma'muriy va mehnat huquqi asoslari, korrupsiyaga qarshi kurash va xizmat etikasi, fuqarolar murojaatlari va huquq nazariyasi. Har bir savolga to'g'ri javob va izoh berilgan. • Ikkinchi qismda 30 ta suhbat bileti (har birida 5 ta savol) va namunaviy javoblar bor: motivatsiya, huquqiy bilim, etika, umumiy bilim va amaliy vaziyat (keys). • Savollar tushunchalar va tamoyillar darajasida tuzilgan: modda raqamlari, jazo muddatlari va jarima miqdorlari tez-tez o'zgargani uchun ataylab kiritilmagan — ularni amaldagi kodekslardan alohida takrorlang. • Muhim: bu mashq testlari — rasmiy tanlov savollari yoki ularning javoblari emas. Qonunchilikning amaldagi tahririni lex.uz dan tekshiring. Bo'limlar Bo'lim Variantlar Izoh Test savollari 34 ta variant × 30 ta savol Har bir savolga izoh berilgan Suhbat biletlari 30 ta bilet × 5 ta savol Namunaviy javoblar bilan Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 2 Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma • Prokuratura organlariga ishga qabul odatda tanlov asosida o'tkaziladi: hujjatlar, tibbiy va psixologik tekshiruv, kasbiy bilim testi va suhbat. Aniq tartib va talablar har bir tanlov e'lonida ko'rsatiladi. • Ushbu tayyorgarlik to'plamining birinchi qismida 1020 ta mashq testi bor: Konstitutsiya va davlat hokimiyati, prokuratura nazorati tamoyillari, jinoyat huquqi va jinoyat protsessi asoslari, inson huquqlari, fuqarolik, oila, ma'muriy va mehnat huquqi asoslari, korrupsiyaga qarshi kurash va xizmat etikasi, fuqarolar murojaatlari va huquq nazariyasi. Har bir savolga to'g'ri javob va izoh berilgan. • Ikkinchi qismda 30 ta suhbat bileti (har birida 5 ta savol) va namunaviy javoblar bor: motivatsiya, huquqiy bilim, etika, umumiy bilim va amaliy vaziyat (keys). • Savollar tushunchalar va tamoyillar darajasida tuzilgan: modda raqamlari, jazo muddatlari va jarima miqdorlari tez-tez o'zgargani uchun ataylab kiritilmagan — ularni amaldagi kodekslardan alohida takrorlang. • Muhim: bu mashq testlari — rasmiy tanlov savollari yoki ularning javoblari emas. Qonunchilikning amaldagi tahririni lex.uz dan tekshiring. Bo'limlar Bo'lim Variantlar Izoh Test savollari 34 ta variant × 30 ta savol Har bir savolga izoh berilgan Suhbat biletlari 30 ta bilet × 5 ta savol Namunaviy javoblar bilan Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 2 Mundarija № Variant Topshiriqlar 1 1-variant 1–30 2 2-variant 31–60 3 3-variant 61–90 4 4-variant 91–120 5 5-variant 121–150 6 6-variant 151–180 7 7-variant 181–210 8 8-variant 211–240 9 9-variant 241–270 10 10-variant 271–300 11 11-variant 301–330 12 12-variant 331–360 13 13-variant 361–390 14 14-variant 391–420 15 15-variant 421–450 16 16-variant 451–480 17 17-variant 481–510 18 18-variant 511–540 19 19-variant 541–570 20 20-variant 571–600 21 21-variant 601–630 22 22-variant 631–660 23 23-variant 661–690 24 24-variant 691–720 25 25-variant 721–750 26 26-variant 751–780 27 27-variant 781–810 28 28-variant 811–840 29 29-variant 841–870 30 30-variant 871–900 31 31-variant 901–930 32 32-variant 931–960 33 33-variant 961–990 34 34-variant 991–1020 35 Suhbat bileti 1 1021–1025 36 Suhbat bileti 2 1026–1030 Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 3 Mundarija № Variant Topshiriqlar 1 1-variant 1–30 2 2-variant 31–60 3 3-variant 61–90 4 4-variant 91–120 5 5-variant 121–150 6 6-variant 151–180 7 7-variant 181–210 8 8-variant 211–240 9 9-variant 241–270 10 10-variant 271–300 11 11-variant 301–330 12 12-variant 331–360 13 13-variant 361–390 14 14-variant 391–420 15 15-variant 421–450 16 16-variant 451–480 17 17-variant 481–510 18 18-variant 511–540 19 19-variant 541–570 20 20-variant 571–600 21 21-variant 601–630 22 22-variant 631–660 23 23-variant 661–690 24 24-variant 691–720 25 25-variant 721–750 26 26-variant 751–780 27 27-variant 781–810 28 28-variant 811–840 29 29-variant 841–870 30 30-variant 871–900 31 31-variant 901–930 32 32-variant 931–960 33 33-variant 961–990 34 34-variant 991–1020 35 Suhbat bileti 1 1021–1025 36 Suhbat bileti 2 1026–1030 Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 3 Mundarija № Variant Topshiriqlar 1 1-variant 1–30 2 2-variant 31–60 3 3-variant 61–90 4 4-variant 91–120 5 5-variant 121–150 6 6-variant 151–180 7 7-variant 181–210 8 8-variant 211–240 9 9-variant 241–270 10 10-variant 271–300 11 11-variant 301–330 12 12-variant 331–360 13 13-variant 361–390 14 14-variant 391–420 15 15-variant 421–450 16 16-variant 451–480 17 17-variant 481–510 18 18-variant 511–540 19 19-variant 541–570 20 20-variant 571–600 21 21-variant 601–630 22 22-variant 631–660 23 23-variant 661–690 24 24-variant 691–720 25 25-variant 721–750 26 26-variant 751–780 27 27-variant 781–810 28 28-variant 811–840 29 29-variant 841–870 30 30-variant 871–900 31 31-variant 901–930 32 32-variant 931–960 33 33-variant 961–990 34 34-variant 991–1020 35 Suhbat bileti 1 1021–1025 36 Suhbat bileti 2 1026–1030 Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 3 № Variant Topshiriqlar 37 Suhbat bileti 3 1031–1035 38 Suhbat bileti 4 1036–1040 39 Suhbat bileti 5 1041–1045 40 Suhbat bileti 6 1046–1050 41 Suhbat bileti 7 1051–1055 42 Suhbat bileti 8 1056–1060 43 Suhbat bileti 9 1061–1065 44 Suhbat bileti 10 1066–1070 45 Suhbat bileti 11 1071–1075 46 Suhbat bileti 12 1076–1080 47 Suhbat bileti 13 1081–1085 48 Suhbat bileti 14 1086–1090 49 Suhbat bileti 15 1091–1095 50 Suhbat bileti 16 1096–1100 51 Suhbat bileti 17 1101–1105 52 Suhbat bileti 18 1106–1110 53 Suhbat bileti 19 1111–1115 54 Suhbat bileti 20 1116–1120 55 Suhbat bileti 21 1121–1125 56 Suhbat bileti 22 1126–1130 57 Suhbat bileti 23 1131–1135 58 Suhbat bileti 24 1136–1140 59 Suhbat bileti 25 1141–1145 60 Suhbat bileti 26 1146–1150 61 Suhbat bileti 27 1151–1155 62 Suhbat bileti 28 1156–1160 63 Suhbat bileti 29 1161–1165 64 Suhbat bileti 30 1166–1170 Jami topshiriqlar 1170 Javoblar kaliti (hujjat oxirida) Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 4 № Variant Topshiriqlar 37 Suhbat bileti 3 1031–1035 38 Suhbat bileti 4 1036–1040 39 Suhbat bileti 5 1041–1045 40 Suhbat bileti 6 1046–1050 41 Suhbat bileti 7 1051–1055 42 Suhbat bileti 8 1056–1060 43 Suhbat bileti 9 1061–1065 44 Suhbat bileti 10 1066–1070 45 Suhbat bileti 11 1071–1075 46 Suhbat bileti 12 1076–1080 47 Suhbat bileti 13 1081–1085 48 Suhbat bileti 14 1086–1090 49 Suhbat bileti 15 1091–1095 50 Suhbat bileti 16 1096–1100 51 Suhbat bileti 17 1101–1105 52 Suhbat bileti 18 1106–1110 53 Suhbat bileti 19 1111–1115 54 Suhbat bileti 20 1116–1120 55 Suhbat bileti 21 1121–1125 56 Suhbat bileti 22 1126–1130 57 Suhbat bileti 23 1131–1135 58 Suhbat bileti 24 1136–1140 59 Suhbat bileti 25 1141–1145 60 Suhbat bileti 26 1146–1150 61 Suhbat bileti 27 1151–1155 62 Suhbat bileti 28 1156–1160 63 Suhbat bileti 29 1161–1165 64 Suhbat bileti 30 1166–1170 Jami topshiriqlar 1170 Javoblar kaliti (hujjat oxirida) Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 4 № Variant Topshiriqlar 37 Suhbat bileti 3 1031–1035 38 Suhbat bileti 4 1036–1040 39 Suhbat bileti 5 1041–1045 40 Suhbat bileti 6 1046–1050 41 Suhbat bileti 7 1051–1055 42 Suhbat bileti 8 1056–1060 43 Suhbat bileti 9 1061–1065 44 Suhbat bileti 10 1066–1070 45 Suhbat bileti 11 1071–1075 46 Suhbat bileti 12 1076–1080 47 Suhbat bileti 13 1081–1085 48 Suhbat bileti 14 1086–1090 49 Suhbat bileti 15 1091–1095 50 Suhbat bileti 16 1096–1100 51 Suhbat bileti 17 1101–1105 52 Suhbat bileti 18 1106–1110 53 Suhbat bileti 19 1111–1115 54 Suhbat bileti 20 1116–1120 55 Suhbat bileti 21 1121–1125 56 Suhbat bileti 22 1126–1130 57 Suhbat bileti 23 1131–1135 58 Suhbat bileti 24 1136–1140 59 Suhbat bileti 25 1141–1145 60 Suhbat bileti 26 1146–1150 61 Suhbat bileti 27 1151–1155 62 Suhbat bileti 28 1156–1160 63 Suhbat bileti 29 1161–1165 64 Suhbat bileti 30 1166–1170 Jami topshiriqlar 1170 Javoblar kaliti (hujjat oxirida) Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 4 1-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Favqulodda holat yoki harbiy holat joriy etish to'g'risidagi qaror kim tomonidan qabul qilinadi? A) Prezident tomonidan, keyinchalik Oliy Majlis palatalari tasdiqlaydi B) Konstitutsiyaviy sud tomonidan ish qo'zg'atilganda C) Bosh prokuror tomonidan, so'ngra Oliy sud plenumi tasdiqlaydi D) Mahalliy hokimlar tomonidan mustaqil ravishda To'g'ri javob: A) Prezident tomonidan, keyinchalik Oliy Majlis palatalari tasdiqlaydi✔ Izoh: Favqulodda yoki harbiy holat Prezident farmoni bilan joriy etiladi va bu farmon belgilangan tartibda Oliy Majlis palatalari tomonidan tasdiqlanadi. 2. Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etilishiga imkon bergan sabab va sharoitlarni aniqlash kimning vazifasi? A) Faqat ishdagi guvohlarning B) Faqat jabrlanuvchi va uning vakilining C) Ishni ko'rib chiqayotgan organning D) Faqat huquqbuzarning o'zining To'g'ri javob: C) Ishni ko'rib chiqayotgan organning ✔ Izoh: Ishni ko'rib chiqayotgan organ huquqbuzarlik sabablari va sharoitlarini aniqlab, ularni bartaraf etish choralarini ko'radi. 3. Ma'muriy huquq normalarining tarkibiy qismlari qaysilar? A) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya B) Ayblov, himoya va hukm C) Oferta, aksept va kelishuv D) Da'vo, javob va qarshi da'vo To'g'ri javob: A) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya ✔ Izoh: Ma'muriy huquq normasi, boshqa huquq normalari kabi, gipoteza, dispozitsiya va sanksiyadan iborat. 4. Mansab vakolatlarini suiiste'mol qilish deganda nima tushuniladi? A) Mansabdorning malaka oshirish kursida o'qishi B) Mansabdorning o'z vakolatlarini qonunga muvofiq amalga oshirishi C) Mansabdor o'z vakolatlaridan xizmat manfaatlariga zid ravishda foydalanishi D) Mansabdorning yillik ta'tilga chiqishi To'g'ri javob: C) Mansabdor o'z vakolatlaridan xizmat manfaatlariga zid ravishda foydalanishi ✔ Izoh: Mansab vakolatlarini suiiste'mol qilish — mansabdor shaxsning g'arazli yoki boshqa shaxsiy manfaatlarni ko'zlab, xizmat manfaatlariga zid ravishda vakolatlaridan foydalanishi. 5. Jazoning maxsus ogohlantirish (preventsiya) maqsadi nimani anglatadi? A) Boshqa shaxslar tomonidan jinoyat sodir etilishining oldini olish va ularni ogohlantirishni B) Mahkumning o'zi tomonidan yangi jinoyat sodir etilishining oldini olishni C) Davlat byudjetiga qo'shimcha daromad olishni D) Jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni to'liq qoplashni To'g'ri javob: B) Mahkumning o'zi tomonidan yangi jinoyat sodir etilishining oldini olishni ✔ Izoh: Maxsus preventsiya mahkumning o'zi tomonidan qaytadan jinoyat sodir etilishining oldini olishga qaratilgan. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 5 1-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Favqulodda holat yoki harbiy holat joriy etish to'g'risidagi qaror kim tomonidan qabul qilinadi? A) Prezident tomonidan, keyinchalik Oliy Majlis palatalari tasdiqlaydi B) Konstitutsiyaviy sud tomonidan ish qo'zg'atilganda C) Bosh prokuror tomonidan, so'ngra Oliy sud plenumi tasdiqlaydi D) Mahalliy hokimlar tomonidan mustaqil ravishda To'g'ri javob: A) Prezident tomonidan, keyinchalik Oliy Majlis palatalari tasdiqlaydi✔ Izoh: Favqulodda yoki harbiy holat Prezident farmoni bilan joriy etiladi va bu farmon belgilangan tartibda Oliy Majlis palatalari tomonidan tasdiqlanadi. 2. Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etilishiga imkon bergan sabab va sharoitlarni aniqlash kimning vazifasi? A) Faqat ishdagi guvohlarning B) Faqat jabrlanuvchi va uning vakilining C) Ishni ko'rib chiqayotgan organning D) Faqat huquqbuzarning o'zining To'g'ri javob: C) Ishni ko'rib chiqayotgan organning ✔ Izoh: Ishni ko'rib chiqayotgan organ huquqbuzarlik sabablari va sharoitlarini aniqlab, ularni bartaraf etish choralarini ko'radi. 3. Ma'muriy huquq normalarining tarkibiy qismlari qaysilar? A) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya B) Ayblov, himoya va hukm C) Oferta, aksept va kelishuv D) Da'vo, javob va qarshi da'vo To'g'ri javob: A) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya ✔ Izoh: Ma'muriy huquq normasi, boshqa huquq normalari kabi, gipoteza, dispozitsiya va sanksiyadan iborat. 4. Mansab vakolatlarini suiiste'mol qilish deganda nima tushuniladi? A) Mansabdorning malaka oshirish kursida o'qishi B) Mansabdorning o'z vakolatlarini qonunga muvofiq amalga oshirishi C) Mansabdor o'z vakolatlaridan xizmat manfaatlariga zid ravishda foydalanishi D) Mansabdorning yillik ta'tilga chiqishi To'g'ri javob: C) Mansabdor o'z vakolatlaridan xizmat manfaatlariga zid ravishda foydalanishi ✔ Izoh: Mansab vakolatlarini suiiste'mol qilish — mansabdor shaxsning g'arazli yoki boshqa shaxsiy manfaatlarni ko'zlab, xizmat manfaatlariga zid ravishda vakolatlaridan foydalanishi. 5. Jazoning maxsus ogohlantirish (preventsiya) maqsadi nimani anglatadi? A) Boshqa shaxslar tomonidan jinoyat sodir etilishining oldini olish va ularni ogohlantirishni B) Mahkumning o'zi tomonidan yangi jinoyat sodir etilishining oldini olishni C) Davlat byudjetiga qo'shimcha daromad olishni D) Jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni to'liq qoplashni To'g'ri javob: B) Mahkumning o'zi tomonidan yangi jinoyat sodir etilishining oldini olishni ✔ Izoh: Maxsus preventsiya mahkumning o'zi tomonidan qaytadan jinoyat sodir etilishining oldini olishga qaratilgan. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 5 1-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Favqulodda holat yoki harbiy holat joriy etish to'g'risidagi qaror kim tomonidan qabul qilinadi? A) Prezident tomonidan, keyinchalik Oliy Majlis palatalari tasdiqlaydi B) Konstitutsiyaviy sud tomonidan ish qo'zg'atilganda C) Bosh prokuror tomonidan, so'ngra Oliy sud plenumi tasdiqlaydi D) Mahalliy hokimlar tomonidan mustaqil ravishda To'g'ri javob: A) Prezident tomonidan, keyinchalik Oliy Majlis palatalari tasdiqlaydi✔ Izoh: Favqulodda yoki harbiy holat Prezident farmoni bilan joriy etiladi va bu farmon belgilangan tartibda Oliy Majlis palatalari tomonidan tasdiqlanadi. 2. Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etilishiga imkon bergan sabab va sharoitlarni aniqlash kimning vazifasi? A) Faqat ishdagi guvohlarning B) Faqat jabrlanuvchi va uning vakilining C) Ishni ko'rib chiqayotgan organning D) Faqat huquqbuzarning o'zining To'g'ri javob: C) Ishni ko'rib chiqayotgan organning ✔ Izoh: Ishni ko'rib chiqayotgan organ huquqbuzarlik sabablari va sharoitlarini aniqlab, ularni bartaraf etish choralarini ko'radi. 3. Ma'muriy huquq normalarining tarkibiy qismlari qaysilar? A) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya B) Ayblov, himoya va hukm C) Oferta, aksept va kelishuv D) Da'vo, javob va qarshi da'vo To'g'ri javob: A) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya ✔ Izoh: Ma'muriy huquq normasi, boshqa huquq normalari kabi, gipoteza, dispozitsiya va sanksiyadan iborat. 4. Mansab vakolatlarini suiiste'mol qilish deganda nima tushuniladi? A) Mansabdorning malaka oshirish kursida o'qishi B) Mansabdorning o'z vakolatlarini qonunga muvofiq amalga oshirishi C) Mansabdor o'z vakolatlaridan xizmat manfaatlariga zid ravishda foydalanishi D) Mansabdorning yillik ta'tilga chiqishi To'g'ri javob: C) Mansabdor o'z vakolatlaridan xizmat manfaatlariga zid ravishda foydalanishi ✔ Izoh: Mansab vakolatlarini suiiste'mol qilish — mansabdor shaxsning g'arazli yoki boshqa shaxsiy manfaatlarni ko'zlab, xizmat manfaatlariga zid ravishda vakolatlaridan foydalanishi. 5. Jazoning maxsus ogohlantirish (preventsiya) maqsadi nimani anglatadi? A) Boshqa shaxslar tomonidan jinoyat sodir etilishining oldini olish va ularni ogohlantirishni B) Mahkumning o'zi tomonidan yangi jinoyat sodir etilishining oldini olishni C) Davlat byudjetiga qo'shimcha daromad olishni D) Jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni to'liq qoplashni To'g'ri javob: B) Mahkumning o'zi tomonidan yangi jinoyat sodir etilishining oldini olishni ✔ Izoh: Maxsus preventsiya mahkumning o'zi tomonidan qaytadan jinoyat sodir etilishining oldini olishga qaratilgan. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 5 6. Pora bilan bog'liq qaysi qilmishlar jinoyat hisoblanadi? A) Faqat pora berish, pora olish esa jinoyat hisoblanmaydi B) Pora olish, pora berish va poraxo'rlikda vositachilik C) Faqat pora olish, pora berish esa jinoyat hisoblanmaydi D) Faqat poraga oid ma'lumotni e'lon qilish To'g'ri javob: B) Pora olish, pora berish va poraxo'rlikda vositachilik✔ Izoh: Jinoyat qonunchiligi pora olish, pora berish va poraxo'rlikda vositachilikni jinoyat deb belgilaydi. 7. Ma'muriy huquqbuzarlikning ob'ekti nima? A) Huquqbuzarlikni sodir etgan va ma'muriy javobgarlikka tortiladigan shaxs B) Huquqbuzarlik sodir etilgan vaqt, joy, vaziyat va usul C) Huquqbuzarlik tajovuz qiladigan, qonun bilan qo'riqlanadigan ijtimoiy munosabatlar D) Huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni ko'rib chiqishga vakolatli organ To'g'ri javob: C) Huquqbuzarlik tajovuz qiladigan, qonun bilan qo'riqlanadigan ijtimoiy ✔ munosabatlar Izoh: Ob'ekt — qonun bilan qo'riqlanadigan va huquqbuzarlik tajovuz qiladigan ijtimoiy munosabatlar (jamoat tartibi, boshqaruv tartibi va boshqalar). 8. Ma'muriy javobgarlikni og'irlashtiruvchi holatga misol qaysi? A) Zararni ixtiyoriy ravishda bartaraf etish B) Huquqbuzarlikni mastlik holatida sodir etish C) Og'ir shaxsiy sharoit ta'sirida harakat qilish D) Huquqbuzarning homilador ekanligi To'g'ri javob: B) Huquqbuzarlikni mastlik holatida sodir etish ✔ Izoh: Mastlik holatida, guruh bo'lib yoki tabiiy ofat sharoitida huquqbuzarlik sodir etish javobgarlikni og'irlashtiradi. 9. Muddatidan ilgari shartli ozod qilish nima? A) Hukm chiqmasdan oldin shaxsni tergov izolyatoridan garov evaziga ozod qilish B) Jazo muddati tugamasdan, tuzalish yo'liga kirgan mahkumni ozod qilish C) Jinoyat ishini tergov bosqichida tugatish D) Mahkumni boshqa davlatga ekstraditsiya qilish To'g'ri javob: B) Jazo muddati tugamasdan, tuzalish yo'liga kirgan mahkumni ozod qilish ✔ Izoh: Muddatidan ilgari shartli ozod qilish mahkum tuzalish yo'liga qat'iy kirganda va qonundagi shartlar bajarilganda qo'llaniladi. 10. Manfaatlar to'qnashuvini hal qilish usullaridan biri qaysi? A) Xodimning qarindoshini ham shu bo'linmaga ishga olish B) Xodimga qo'shimcha vakolat va imtiyozlar berish C) Masalani yashirin va tez hal qilish D) Xodimni tegishli masalani hal qilishdan chetlatish To'g'ri javob: D) Xodimni tegishli masalani hal qilishdan chetlatish ✔ Izoh: Manfaatlar to'qnashuvi xodimni masalani ko'rishdan chetlatish, vazifalarini qayta taqsimlash yoki shaxsiy manfaatdan voz kechish orqali hal etiladi. 11. Jinoyat maqsadi deganda nima tushuniladi? A) Jinoyat sodir etilgandan keyin sud tomonidan tayinlangan jazo turi va miqdori B) Shaxs jinoyat sodir etish orqali erishmoqchi bo'lgan natija C) Jinoyat sodir etilgan joyning tavsifi D) Jinoyatda ishtirok etgan shaxslar soni To'g'ri javob: B) Shaxs jinoyat sodir etish orqali erishmoqchi bo'lgan natija ✔ Izoh: Maqsad — aybdor jinoyat sodir etish orqali erishishga intilgan natija haqidagi tasavvur. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 6 6. Pora bilan bog'liq qaysi qilmishlar jinoyat hisoblanadi? A) Faqat pora berish, pora olish esa jinoyat hisoblanmaydi B) Pora olish, pora berish va poraxo'rlikda vositachilik C) Faqat pora olish, pora berish esa jinoyat hisoblanmaydi D) Faqat poraga oid ma'lumotni e'lon qilish To'g'ri javob: B) Pora olish, pora berish va poraxo'rlikda vositachilik✔ Izoh: Jinoyat qonunchiligi pora olish, pora berish va poraxo'rlikda vositachilikni jinoyat deb belgilaydi. 7. Ma'muriy huquqbuzarlikning ob'ekti nima? A) Huquqbuzarlikni sodir etgan va ma'muriy javobgarlikka tortiladigan shaxs B) Huquqbuzarlik sodir etilgan vaqt, joy, vaziyat va usul C) Huquqbuzarlik tajovuz qiladigan, qonun bilan qo'riqlanadigan ijtimoiy munosabatlar D) Huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni ko'rib chiqishga vakolatli organ To'g'ri javob: C) Huquqbuzarlik tajovuz qiladigan, qonun bilan qo'riqlanadigan ijtimoiy ✔ munosabatlar Izoh: Ob'ekt — qonun bilan qo'riqlanadigan va huquqbuzarlik tajovuz qiladigan ijtimoiy munosabatlar (jamoat tartibi, boshqaruv tartibi va boshqalar). 8. Ma'muriy javobgarlikni og'irlashtiruvchi holatga misol qaysi? A) Zararni ixtiyoriy ravishda bartaraf etish B) Huquqbuzarlikni mastlik holatida sodir etish C) Og'ir shaxsiy sharoit ta'sirida harakat qilish D) Huquqbuzarning homilador ekanligi To'g'ri javob: B) Huquqbuzarlikni mastlik holatida sodir etish ✔ Izoh: Mastlik holatida, guruh bo'lib yoki tabiiy ofat sharoitida huquqbuzarlik sodir etish javobgarlikni og'irlashtiradi. 9. Muddatidan ilgari shartli ozod qilish nima? A) Hukm chiqmasdan oldin shaxsni tergov izolyatoridan garov evaziga ozod qilish B) Jazo muddati tugamasdan, tuzalish yo'liga kirgan mahkumni ozod qilish C) Jinoyat ishini tergov bosqichida tugatish D) Mahkumni boshqa davlatga ekstraditsiya qilish To'g'ri javob: B) Jazo muddati tugamasdan, tuzalish yo'liga kirgan mahkumni ozod qilish ✔ Izoh: Muddatidan ilgari shartli ozod qilish mahkum tuzalish yo'liga qat'iy kirganda va qonundagi shartlar bajarilganda qo'llaniladi. 10. Manfaatlar to'qnashuvini hal qilish usullaridan biri qaysi? A) Xodimning qarindoshini ham shu bo'linmaga ishga olish B) Xodimga qo'shimcha vakolat va imtiyozlar berish C) Masalani yashirin va tez hal qilish D) Xodimni tegishli masalani hal qilishdan chetlatish To'g'ri javob: D) Xodimni tegishli masalani hal qilishdan chetlatish ✔ Izoh: Manfaatlar to'qnashuvi xodimni masalani ko'rishdan chetlatish, vazifalarini qayta taqsimlash yoki shaxsiy manfaatdan voz kechish orqali hal etiladi. 11. Jinoyat maqsadi deganda nima tushuniladi? A) Jinoyat sodir etilgandan keyin sud tomonidan tayinlangan jazo turi va miqdori B) Shaxs jinoyat sodir etish orqali erishmoqchi bo'lgan natija C) Jinoyat sodir etilgan joyning tavsifi D) Jinoyatda ishtirok etgan shaxslar soni To'g'ri javob: B) Shaxs jinoyat sodir etish orqali erishmoqchi bo'lgan natija ✔ Izoh: Maqsad — aybdor jinoyat sodir etish orqali erishishga intilgan natija haqidagi tasavvur. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 6 6. Pora bilan bog'liq qaysi qilmishlar jinoyat hisoblanadi? A) Faqat pora berish, pora olish esa jinoyat hisoblanmaydi B) Pora olish, pora berish va poraxo'rlikda vositachilik C) Faqat pora olish, pora berish esa jinoyat hisoblanmaydi D) Faqat poraga oid ma'lumotni e'lon qilish To'g'ri javob: B) Pora olish, pora berish va poraxo'rlikda vositachilik✔ Izoh: Jinoyat qonunchiligi pora olish, pora berish va poraxo'rlikda vositachilikni jinoyat deb belgilaydi. 7. Ma'muriy huquqbuzarlikning ob'ekti nima? A) Huquqbuzarlikni sodir etgan va ma'muriy javobgarlikka tortiladigan shaxs B) Huquqbuzarlik sodir etilgan vaqt, joy, vaziyat va usul C) Huquqbuzarlik tajovuz qiladigan, qonun bilan qo'riqlanadigan ijtimoiy munosabatlar D) Huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni ko'rib chiqishga vakolatli organ To'g'ri javob: C) Huquqbuzarlik tajovuz qiladigan, qonun bilan qo'riqlanadigan ijtimoiy ✔ munosabatlar Izoh: Ob'ekt — qonun bilan qo'riqlanadigan va huquqbuzarlik tajovuz qiladigan ijtimoiy munosabatlar (jamoat tartibi, boshqaruv tartibi va boshqalar). 8. Ma'muriy javobgarlikni og'irlashtiruvchi holatga misol qaysi? A) Zararni ixtiyoriy ravishda bartaraf etish B) Huquqbuzarlikni mastlik holatida sodir etish C) Og'ir shaxsiy sharoit ta'sirida harakat qilish D) Huquqbuzarning homilador ekanligi To'g'ri javob: B) Huquqbuzarlikni mastlik holatida sodir etish ✔ Izoh: Mastlik holatida, guruh bo'lib yoki tabiiy ofat sharoitida huquqbuzarlik sodir etish javobgarlikni og'irlashtiradi. 9. Muddatidan ilgari shartli ozod qilish nima? A) Hukm chiqmasdan oldin shaxsni tergov izolyatoridan garov evaziga ozod qilish B) Jazo muddati tugamasdan, tuzalish yo'liga kirgan mahkumni ozod qilish C) Jinoyat ishini tergov bosqichida tugatish D) Mahkumni boshqa davlatga ekstraditsiya qilish To'g'ri javob: B) Jazo muddati tugamasdan, tuzalish yo'liga kirgan mahkumni ozod qilish ✔ Izoh: Muddatidan ilgari shartli ozod qilish mahkum tuzalish yo'liga qat'iy kirganda va qonundagi shartlar bajarilganda qo'llaniladi. 10. Manfaatlar to'qnashuvini hal qilish usullaridan biri qaysi? A) Xodimning qarindoshini ham shu bo'linmaga ishga olish B) Xodimga qo'shimcha vakolat va imtiyozlar berish C) Masalani yashirin va tez hal qilish D) Xodimni tegishli masalani hal qilishdan chetlatish To'g'ri javob: D) Xodimni tegishli masalani hal qilishdan chetlatish ✔ Izoh: Manfaatlar to'qnashuvi xodimni masalani ko'rishdan chetlatish, vazifalarini qayta taqsimlash yoki shaxsiy manfaatdan voz kechish orqali hal etiladi. 11. Jinoyat maqsadi deganda nima tushuniladi? A) Jinoyat sodir etilgandan keyin sud tomonidan tayinlangan jazo turi va miqdori B) Shaxs jinoyat sodir etish orqali erishmoqchi bo'lgan natija C) Jinoyat sodir etilgan joyning tavsifi D) Jinoyatda ishtirok etgan shaxslar soni To'g'ri javob: B) Shaxs jinoyat sodir etish orqali erishmoqchi bo'lgan natija ✔ Izoh: Maqsad — aybdor jinoyat sodir etish orqali erishishga intilgan natija haqidagi tasavvur. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 6 12. Ma'muriy qamoq qaysi shaxslarga nisbatan qo'llanilmaydi? A) Mansabdor shaxslarga va davlat xizmatchilariga B) Homilador ayollar va voyaga yetmaganlarga C) Yakka tartibdagi tadbirkorlarga D) Chet el fuqarolariga To'g'ri javob: B) Homilador ayollar va voyaga yetmaganlarga✔ Izoh: Ma'muriy qamoq homilador ayollarga, kichik yoshdagi bolasi bor ayollarga, voyaga yetmaganlarga va nogironligi bo'lgan ayrim shaxslarga qo'llanilmaydi. 13. O'zbekiston Respublikasining davlat tili qaysi til? A) Qoraqalpoq tili B) Ingliz tili C) Rus tili D) O'zbek tili To'g'ri javob: D) O'zbek tili ✔ Izoh: Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekiston Respublikasining davlat tili o'zbek tilidir; boshqa tillar ham hurmat qilinadi. 14. Ijtimoiy xavfli qilmishning kam ahamiyatliligi qanday baholanadi? A) Rasman jinoyat alomatlari bo'lsa ham, xavfi yo'qligi sababli jinoyat hisoblanmaydi B) Faqat jabrlanuvchi talab qilgan taqdirdagina og'ir jinoyat sifatida baholanadi C) Ikki barobar jazo bilan jazolanadi D) Har doim og'ir jinoyat sifatida baholanadi To'g'ri javob: A) Rasman jinoyat alomatlari bo'lsa ham, xavfi yo'qligi sababli jinoyat hisoblanmaydi ✔ Izoh: Rasman jinoyat alomatlariga ega bo'lsa-da, kam ahamiyatliligi sababli ijtimoiy xavf tug'dirmaydigan qilmish jinoyat hisoblanmaydi. 15. Qonunchilik palatasi qabul qilgan qonun keyin qaysi organda ma'qullanadi? A) Senatda B) Bosh prokuraturada C) Oliy sudda D) Hisob palatasida To'g'ri javob: A) Senatda ✔ Izoh: Qonunchilik palatasi tomonidan qabul qilingan qonun Senat tomonidan ma'qullanib, imzolash uchun Prezidentga yuboriladi. 16. Xodimga uchinchi shaxs pora taklif qilsa, u qanday harakat qilishi lozim? A) Taklifni hamkasbiga yo'naltirishi B) Taklifni o'ylab ko'rish uchun taklif qiluvchidan bir necha kun muddat so'rashi C) Rad etib, bu haqda vakolatli organga yoki rahbariyatga xabar berishi D) Hech kimga aytmasdan e'tiborsiz qoldirishi To'g'ri javob: C) Rad etib, bu haqda vakolatli organga yoki rahbariyatga xabar berishi ✔ Izoh: Pora taklif qilinganda xodim uni qat'iy rad etishi va bu haqda darhol rahbariyatga yoki huquqni muhofaza qiluvchi organga xabar berishi kerak. 17. «Pacta sunt servanda» tamoyili nimani anglatadi? A) Kuchli davlat shartnomani buzishi mumkin B) Shartnoma istalgan vaqtda bekor qilinadi C) Shartnoma faqat tavsiya xarakterida D) Shartnomalar vijdonan bajarilishi shart To'g'ri javob: D) Shartnomalar vijdonan bajarilishi shart ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 7 12. Ma'muriy qamoq qaysi shaxslarga nisbatan qo'llanilmaydi? A) Mansabdor shaxslarga va davlat xizmatchilariga B) Homilador ayollar va voyaga yetmaganlarga C) Yakka tartibdagi tadbirkorlarga D) Chet el fuqarolariga To'g'ri javob: B) Homilador ayollar va voyaga yetmaganlarga✔ Izoh: Ma'muriy qamoq homilador ayollarga, kichik yoshdagi bolasi bor ayollarga, voyaga yetmaganlarga va nogironligi bo'lgan ayrim shaxslarga qo'llanilmaydi. 13. O'zbekiston Respublikasining davlat tili qaysi til? A) Qoraqalpoq tili B) Ingliz tili C) Rus tili D) O'zbek tili To'g'ri javob: D) O'zbek tili ✔ Izoh: Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekiston Respublikasining davlat tili o'zbek tilidir; boshqa tillar ham hurmat qilinadi. 14. Ijtimoiy xavfli qilmishning kam ahamiyatliligi qanday baholanadi? A) Rasman jinoyat alomatlari bo'lsa ham, xavfi yo'qligi sababli jinoyat hisoblanmaydi B) Faqat jabrlanuvchi talab qilgan taqdirdagina og'ir jinoyat sifatida baholanadi C) Ikki barobar jazo bilan jazolanadi D) Har doim og'ir jinoyat sifatida baholanadi To'g'ri javob: A) Rasman jinoyat alomatlari bo'lsa ham, xavfi yo'qligi sababli jinoyat hisoblanmaydi ✔ Izoh: Rasman jinoyat alomatlariga ega bo'lsa-da, kam ahamiyatliligi sababli ijtimoiy xavf tug'dirmaydigan qilmish jinoyat hisoblanmaydi. 15. Qonunchilik palatasi qabul qilgan qonun keyin qaysi organda ma'qullanadi? A) Senatda B) Bosh prokuraturada C) Oliy sudda D) Hisob palatasida To'g'ri javob: A) Senatda ✔ Izoh: Qonunchilik palatasi tomonidan qabul qilingan qonun Senat tomonidan ma'qullanib, imzolash uchun Prezidentga yuboriladi. 16. Xodimga uchinchi shaxs pora taklif qilsa, u qanday harakat qilishi lozim? A) Taklifni hamkasbiga yo'naltirishi B) Taklifni o'ylab ko'rish uchun taklif qiluvchidan bir necha kun muddat so'rashi C) Rad etib, bu haqda vakolatli organga yoki rahbariyatga xabar berishi D) Hech kimga aytmasdan e'tiborsiz qoldirishi To'g'ri javob: C) Rad etib, bu haqda vakolatli organga yoki rahbariyatga xabar berishi ✔ Izoh: Pora taklif qilinganda xodim uni qat'iy rad etishi va bu haqda darhol rahbariyatga yoki huquqni muhofaza qiluvchi organga xabar berishi kerak. 17. «Pacta sunt servanda» tamoyili nimani anglatadi? A) Kuchli davlat shartnomani buzishi mumkin B) Shartnoma istalgan vaqtda bekor qilinadi C) Shartnoma faqat tavsiya xarakterida D) Shartnomalar vijdonan bajarilishi shart To'g'ri javob: D) Shartnomalar vijdonan bajarilishi shart ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 7 12. Ma'muriy qamoq qaysi shaxslarga nisbatan qo'llanilmaydi? A) Mansabdor shaxslarga va davlat xizmatchilariga B) Homilador ayollar va voyaga yetmaganlarga C) Yakka tartibdagi tadbirkorlarga D) Chet el fuqarolariga To'g'ri javob: B) Homilador ayollar va voyaga yetmaganlarga✔ Izoh: Ma'muriy qamoq homilador ayollarga, kichik yoshdagi bolasi bor ayollarga, voyaga yetmaganlarga va nogironligi bo'lgan ayrim shaxslarga qo'llanilmaydi. 13. O'zbekiston Respublikasining davlat tili qaysi til? A) Qoraqalpoq tili B) Ingliz tili C) Rus tili D) O'zbek tili To'g'ri javob: D) O'zbek tili ✔ Izoh: Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekiston Respublikasining davlat tili o'zbek tilidir; boshqa tillar ham hurmat qilinadi. 14. Ijtimoiy xavfli qilmishning kam ahamiyatliligi qanday baholanadi? A) Rasman jinoyat alomatlari bo'lsa ham, xavfi yo'qligi sababli jinoyat hisoblanmaydi B) Faqat jabrlanuvchi talab qilgan taqdirdagina og'ir jinoyat sifatida baholanadi C) Ikki barobar jazo bilan jazolanadi D) Har doim og'ir jinoyat sifatida baholanadi To'g'ri javob: A) Rasman jinoyat alomatlari bo'lsa ham, xavfi yo'qligi sababli jinoyat hisoblanmaydi ✔ Izoh: Rasman jinoyat alomatlariga ega bo'lsa-da, kam ahamiyatliligi sababli ijtimoiy xavf tug'dirmaydigan qilmish jinoyat hisoblanmaydi. 15. Qonunchilik palatasi qabul qilgan qonun keyin qaysi organda ma'qullanadi? A) Senatda B) Bosh prokuraturada C) Oliy sudda D) Hisob palatasida To'g'ri javob: A) Senatda ✔ Izoh: Qonunchilik palatasi tomonidan qabul qilingan qonun Senat tomonidan ma'qullanib, imzolash uchun Prezidentga yuboriladi. 16. Xodimga uchinchi shaxs pora taklif qilsa, u qanday harakat qilishi lozim? A) Taklifni hamkasbiga yo'naltirishi B) Taklifni o'ylab ko'rish uchun taklif qiluvchidan bir necha kun muddat so'rashi C) Rad etib, bu haqda vakolatli organga yoki rahbariyatga xabar berishi D) Hech kimga aytmasdan e'tiborsiz qoldirishi To'g'ri javob: C) Rad etib, bu haqda vakolatli organga yoki rahbariyatga xabar berishi ✔ Izoh: Pora taklif qilinganda xodim uni qat'iy rad etishi va bu haqda darhol rahbariyatga yoki huquqni muhofaza qiluvchi organga xabar berishi kerak. 17. «Pacta sunt servanda» tamoyili nimani anglatadi? A) Kuchli davlat shartnomani buzishi mumkin B) Shartnoma istalgan vaqtda bekor qilinadi C) Shartnoma faqat tavsiya xarakterida D) Shartnomalar vijdonan bajarilishi shart To'g'ri javob: D) Shartnomalar vijdonan bajarilishi shart ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 7 Izoh: Pacta sunt servanda — kuchga kirgan har bir shartnoma ishtirokchilari uchun majburiy va vijdonan bajarilishi lozim. 18. Jinoiy javobgarlikka tortish muddatining o'tishi qanday oqibatga olib keladi? A) Shaxsning jazosi avtomatik ravishda og'irlashadi va muddat uzaytiriladi B) Shaxs qonunda belgilangan shartlarda javobgarlikdan ozod qilinadi C) Shaxs faqat fuqarolik javobgarligiga tortiladi D) Shaxs ikki baravar jazo bilan javobgar bo'ladi To'g'ri javob: B) Shaxs qonunda belgilangan shartlarda javobgarlikdan ozod qilinadi✔ Izoh: Jinoyat sodir etilgan kundan boshlab qonunda belgilangan muddat o'tgach, shaxs belgilangan shartlarda jinoiy javobgarlikdan ozod qilinadi. 19. Inson huquqlarining birinchi avlodiga qaysi huquqlar kiradi? A) Ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar B) Ekologik va kollektiv huquqlar C) Fuqarolik va siyosiy huquqlar D) Raqamli va axborot huquqlari To'g'ri javob: C) Fuqarolik va siyosiy huquqlar ✔ Izoh: Birinchi avlod huquqlari — yashash, erkinlik, shaxs daxlsizligi, so'z erkinligi, saylov huquqi kabi fuqarolik va siyosiy huquqlar. 20. Davlat xizmatlarini elektron shaklga o'tkazish korrupsiyaga qarshi kurashda qanday ahamiyatga ega? A) Fuqarolar uchun xizmatlarni yopiq qiladi B) Qog'oz hujjatlar sonini ko'paytiradi C) Davlat xizmatlari narxini bir necha barobar sezilarli oshiradi D) Fuqaro va mansabdorning bevosita muloqotini kamaytiradi To'g'ri javob: D) Fuqaro va mansabdorning bevosita muloqotini kamaytiradi ✔ Izoh: Elektron xizmatlar inson omilini va bevosita aloqani kamaytirib, shaffoflikni oshiradi hamda korrupsiyaviy xavflarni qisqartiradi. 21. Denonsatsiya nima? A) Xalqaro shartnomani tasdiqlash B) Xalqaro shartnomadan belgilangan tartibda chiqish C) Xalqaro shartnomani imzolash D) Xalqaro shartnomani BMT Kotibiyatida ro'yxatga olish To'g'ri javob: B) Xalqaro shartnomadan belgilangan tartibda chiqish ✔ Izoh: Denonsatsiya — davlatning shartnomada nazarda tutilgan tartibda undan chiqishi. 22. Bosh prokuror qanday tartibda lavozimga tayinlanadi? A) Fuqarolar tomonidan umumiy saylovda bevosita saylanadi B) Oliy sud plenumi tomonidan o'z sudyalari tarkibidan tayinlanadi C) Prezident taqdim etgan nomzod Senat tomonidan ko'rib chiqiladi D) Vazirlar Mahkamasi tomonidan muddatsiz tayinlanadi To'g'ri javob: C) Prezident taqdim etgan nomzod Senat tomonidan ko'rib chiqiladi ✔ Izoh: Bosh prokuror lavozimiga nomzod Prezident tomonidan taqdim etiladi va Oliy Majlis Senati tomonidan ko'rib chiqilib ma'qullanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 8 Izoh: Pacta sunt servanda — kuchga kirgan har bir shartnoma ishtirokchilari uchun majburiy va vijdonan bajarilishi lozim. 18. Jinoiy javobgarlikka tortish muddatining o'tishi qanday oqibatga olib keladi? A) Shaxsning jazosi avtomatik ravishda og'irlashadi va muddat uzaytiriladi B) Shaxs qonunda belgilangan shartlarda javobgarlikdan ozod qilinadi C) Shaxs faqat fuqarolik javobgarligiga tortiladi D) Shaxs ikki baravar jazo bilan javobgar bo'ladi To'g'ri javob: B) Shaxs qonunda belgilangan shartlarda javobgarlikdan ozod qilinadi✔ Izoh: Jinoyat sodir etilgan kundan boshlab qonunda belgilangan muddat o'tgach, shaxs belgilangan shartlarda jinoiy javobgarlikdan ozod qilinadi. 19. Inson huquqlarining birinchi avlodiga qaysi huquqlar kiradi? A) Ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar B) Ekologik va kollektiv huquqlar C) Fuqarolik va siyosiy huquqlar D) Raqamli va axborot huquqlari To'g'ri javob: C) Fuqarolik va siyosiy huquqlar ✔ Izoh: Birinchi avlod huquqlari — yashash, erkinlik, shaxs daxlsizligi, so'z erkinligi, saylov huquqi kabi fuqarolik va siyosiy huquqlar. 20. Davlat xizmatlarini elektron shaklga o'tkazish korrupsiyaga qarshi kurashda qanday ahamiyatga ega? A) Fuqarolar uchun xizmatlarni yopiq qiladi B) Qog'oz hujjatlar sonini ko'paytiradi C) Davlat xizmatlari narxini bir necha barobar sezilarli oshiradi D) Fuqaro va mansabdorning bevosita muloqotini kamaytiradi To'g'ri javob: D) Fuqaro va mansabdorning bevosita muloqotini kamaytiradi ✔ Izoh: Elektron xizmatlar inson omilini va bevosita aloqani kamaytirib, shaffoflikni oshiradi hamda korrupsiyaviy xavflarni qisqartiradi. 21. Denonsatsiya nima? A) Xalqaro shartnomani tasdiqlash B) Xalqaro shartnomadan belgilangan tartibda chiqish C) Xalqaro shartnomani imzolash D) Xalqaro shartnomani BMT Kotibiyatida ro'yxatga olish To'g'ri javob: B) Xalqaro shartnomadan belgilangan tartibda chiqish ✔ Izoh: Denonsatsiya — davlatning shartnomada nazarda tutilgan tartibda undan chiqishi. 22. Bosh prokuror qanday tartibda lavozimga tayinlanadi? A) Fuqarolar tomonidan umumiy saylovda bevosita saylanadi B) Oliy sud plenumi tomonidan o'z sudyalari tarkibidan tayinlanadi C) Prezident taqdim etgan nomzod Senat tomonidan ko'rib chiqiladi D) Vazirlar Mahkamasi tomonidan muddatsiz tayinlanadi To'g'ri javob: C) Prezident taqdim etgan nomzod Senat tomonidan ko'rib chiqiladi ✔ Izoh: Bosh prokuror lavozimiga nomzod Prezident tomonidan taqdim etiladi va Oliy Majlis Senati tomonidan ko'rib chiqilib ma'qullanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 8 Izoh: Pacta sunt servanda — kuchga kirgan har bir shartnoma ishtirokchilari uchun majburiy va vijdonan bajarilishi lozim. 18. Jinoiy javobgarlikka tortish muddatining o'tishi qanday oqibatga olib keladi? A) Shaxsning jazosi avtomatik ravishda og'irlashadi va muddat uzaytiriladi B) Shaxs qonunda belgilangan shartlarda javobgarlikdan ozod qilinadi C) Shaxs faqat fuqarolik javobgarligiga tortiladi D) Shaxs ikki baravar jazo bilan javobgar bo'ladi To'g'ri javob: B) Shaxs qonunda belgilangan shartlarda javobgarlikdan ozod qilinadi✔ Izoh: Jinoyat sodir etilgan kundan boshlab qonunda belgilangan muddat o'tgach, shaxs belgilangan shartlarda jinoiy javobgarlikdan ozod qilinadi. 19. Inson huquqlarining birinchi avlodiga qaysi huquqlar kiradi? A) Ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar B) Ekologik va kollektiv huquqlar C) Fuqarolik va siyosiy huquqlar D) Raqamli va axborot huquqlari To'g'ri javob: C) Fuqarolik va siyosiy huquqlar ✔ Izoh: Birinchi avlod huquqlari — yashash, erkinlik, shaxs daxlsizligi, so'z erkinligi, saylov huquqi kabi fuqarolik va siyosiy huquqlar. 20. Davlat xizmatlarini elektron shaklga o'tkazish korrupsiyaga qarshi kurashda qanday ahamiyatga ega? A) Fuqarolar uchun xizmatlarni yopiq qiladi B) Qog'oz hujjatlar sonini ko'paytiradi C) Davlat xizmatlari narxini bir necha barobar sezilarli oshiradi D) Fuqaro va mansabdorning bevosita muloqotini kamaytiradi To'g'ri javob: D) Fuqaro va mansabdorning bevosita muloqotini kamaytiradi ✔ Izoh: Elektron xizmatlar inson omilini va bevosita aloqani kamaytirib, shaffoflikni oshiradi hamda korrupsiyaviy xavflarni qisqartiradi. 21. Denonsatsiya nima? A) Xalqaro shartnomani tasdiqlash B) Xalqaro shartnomadan belgilangan tartibda chiqish C) Xalqaro shartnomani imzolash D) Xalqaro shartnomani BMT Kotibiyatida ro'yxatga olish To'g'ri javob: B) Xalqaro shartnomadan belgilangan tartibda chiqish ✔ Izoh: Denonsatsiya — davlatning shartnomada nazarda tutilgan tartibda undan chiqishi. 22. Bosh prokuror qanday tartibda lavozimga tayinlanadi? A) Fuqarolar tomonidan umumiy saylovda bevosita saylanadi B) Oliy sud plenumi tomonidan o'z sudyalari tarkibidan tayinlanadi C) Prezident taqdim etgan nomzod Senat tomonidan ko'rib chiqiladi D) Vazirlar Mahkamasi tomonidan muddatsiz tayinlanadi To'g'ri javob: C) Prezident taqdim etgan nomzod Senat tomonidan ko'rib chiqiladi ✔ Izoh: Bosh prokuror lavozimiga nomzod Prezident tomonidan taqdim etiladi va Oliy Majlis Senati tomonidan ko'rib chiqilib ma'qullanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 8 23. Vijdon erkinligi nimani anglatadi? A) Faqat diniy tashkilot a'zolari vijdon erkinligiga ega B) Har kim faqat davlat tanlagan va rasmiy deb tan olgan dinga e'tiqod qilishi shart C) Diniy qarashlarni ifodalash butunlay taqiqlanadi D) Har kim istalgan dinga e'tiqod qilish yoki hech qaysisiga e'tiqod qilmaslik huquqiga ega To'g'ri javob: D) Har kim istalgan dinga e'tiqod qilish yoki hech qaysisiga e'tiqod qilmaslik ✔ huquqiga ega Izoh: Vijdon erkinligi barcha uchun kafolatlangan: har kim xohlagan dinga e'tiqod qilish yoki hech qaysi dinga e'tiqod qilmaslik huquqiga ega. 24. O'zbekiston Respublikasining birinchi Konstitutsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1993-yil 1-sentabrda B) 1995-yil 8-dekabrda C) 1991-yil 31-avgustda D) 1992-yil 8-dekabrda To'g'ri javob: D) 1992-yil 8-dekabrda ✔ Izoh: Mustaqil O'zbekistonning birinchi Konstitutsiyasi 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan, shu sana Konstitutsiya kuni sifatida nishonlanadi. 25. Ma'muriy hujjat ustidan dastlab qayerga shikoyat qilish mumkin? A) Faqat ommaviy axborot vositasiga B) Yuqori turuvchi ma'muriy organga yoki sudga C) Faqat xalqaro tashkilotga D) Faqat siyosiy partiyaning hududiy kengashiga To'g'ri javob: B) Yuqori turuvchi ma'muriy organga yoki sudga ✔ Izoh: Ma'muriy hujjat yoki harakat ustidan ma'muriy (yuqori organga) yoki sud tartibida shikoyat qilish mumkin. 26. Formal tarkibli jinoyat qachon tugallangan hisoblanadi? A) Faqat jabrlanuvchiga moddiy zarar yetkazilgan va u hujjat bilan tasdiqlangan paytdan B) Faqat jabrlanuvchi arizasi berilgan paytdan C) Qonunda ko'rsatilgan qilmish bajarilgan paytdan, oqibatdan qat'i nazar D) Faqat jinoyat ishi qo'zg'atilgan paytdan To'g'ri javob: C) Qonunda ko'rsatilgan qilmish bajarilgan paytdan, oqibatdan qat'i nazar ✔ Izoh: Formal tarkibli jinoyatlar qonunda tavsiflangan harakat bajarilishi bilanoq, oqibatlar yuzaga kelishidan qat'i nazar tugallangan hisoblanadi. 27. Mutanosiblik tamoyili inson huquqlarini cheklashda nimani talab qiladi? A) Cheklov bir vaqtning o'zida inson huquqlarining har biriga to'liq hajmda qo'llanishini B) Cheklov ko'zlangan maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajadan oshmasligini C) Cheklov imkon qadar keng va uzoq muddatli bo'lishini D) Cheklov faqat og'zaki ko'rsatma bilan joriy etilishini To'g'ri javob: B) Cheklov ko'zlangan maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajadan oshmasligini ✔ Izoh: Mutanosiblik — huquqni cheklash vositalari qonuniy maqsadga erishish uchun zarur va yetarli bo'lishi, ortiqcha bo'lmasligi. 28. Odam savdosidan jabrlanganlarga nisbatan qanday yondashuv qo'llaniladi? A) Ular hech qanday yordamga haqli emas B) Ular har doim jinoiy javobgarlikka tortiladi va jazolanadi C) Ular himoya, reabilitatsiya va yordam olish huquqiga ega D) Ular darhol mamlakatdan chiqarib yuboriladi To'g'ri javob: C) Ular himoya, reabilitatsiya va yordam olish huquqiga ega ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 9 23. Vijdon erkinligi nimani anglatadi? A) Faqat diniy tashkilot a'zolari vijdon erkinligiga ega B) Har kim faqat davlat tanlagan va rasmiy deb tan olgan dinga e'tiqod qilishi shart C) Diniy qarashlarni ifodalash butunlay taqiqlanadi D) Har kim istalgan dinga e'tiqod qilish yoki hech qaysisiga e'tiqod qilmaslik huquqiga ega To'g'ri javob: D) Har kim istalgan dinga e'tiqod qilish yoki hech qaysisiga e'tiqod qilmaslik ✔ huquqiga ega Izoh: Vijdon erkinligi barcha uchun kafolatlangan: har kim xohlagan dinga e'tiqod qilish yoki hech qaysi dinga e'tiqod qilmaslik huquqiga ega. 24. O'zbekiston Respublikasining birinchi Konstitutsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1993-yil 1-sentabrda B) 1995-yil 8-dekabrda C) 1991-yil 31-avgustda D) 1992-yil 8-dekabrda To'g'ri javob: D) 1992-yil 8-dekabrda ✔ Izoh: Mustaqil O'zbekistonning birinchi Konstitutsiyasi 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan, shu sana Konstitutsiya kuni sifatida nishonlanadi. 25. Ma'muriy hujjat ustidan dastlab qayerga shikoyat qilish mumkin? A) Faqat ommaviy axborot vositasiga B) Yuqori turuvchi ma'muriy organga yoki sudga C) Faqat xalqaro tashkilotga D) Faqat siyosiy partiyaning hududiy kengashiga To'g'ri javob: B) Yuqori turuvchi ma'muriy organga yoki sudga ✔ Izoh: Ma'muriy hujjat yoki harakat ustidan ma'muriy (yuqori organga) yoki sud tartibida shikoyat qilish mumkin. 26. Formal tarkibli jinoyat qachon tugallangan hisoblanadi? A) Faqat jabrlanuvchiga moddiy zarar yetkazilgan va u hujjat bilan tasdiqlangan paytdan B) Faqat jabrlanuvchi arizasi berilgan paytdan C) Qonunda ko'rsatilgan qilmish bajarilgan paytdan, oqibatdan qat'i nazar D) Faqat jinoyat ishi qo'zg'atilgan paytdan To'g'ri javob: C) Qonunda ko'rsatilgan qilmish bajarilgan paytdan, oqibatdan qat'i nazar ✔ Izoh: Formal tarkibli jinoyatlar qonunda tavsiflangan harakat bajarilishi bilanoq, oqibatlar yuzaga kelishidan qat'i nazar tugallangan hisoblanadi. 27. Mutanosiblik tamoyili inson huquqlarini cheklashda nimani talab qiladi? A) Cheklov bir vaqtning o'zida inson huquqlarining har biriga to'liq hajmda qo'llanishini B) Cheklov ko'zlangan maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajadan oshmasligini C) Cheklov imkon qadar keng va uzoq muddatli bo'lishini D) Cheklov faqat og'zaki ko'rsatma bilan joriy etilishini To'g'ri javob: B) Cheklov ko'zlangan maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajadan oshmasligini ✔ Izoh: Mutanosiblik — huquqni cheklash vositalari qonuniy maqsadga erishish uchun zarur va yetarli bo'lishi, ortiqcha bo'lmasligi. 28. Odam savdosidan jabrlanganlarga nisbatan qanday yondashuv qo'llaniladi? A) Ular hech qanday yordamga haqli emas B) Ular har doim jinoiy javobgarlikka tortiladi va jazolanadi C) Ular himoya, reabilitatsiya va yordam olish huquqiga ega D) Ular darhol mamlakatdan chiqarib yuboriladi To'g'ri javob: C) Ular himoya, reabilitatsiya va yordam olish huquqiga ega ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 9 23. Vijdon erkinligi nimani anglatadi? A) Faqat diniy tashkilot a'zolari vijdon erkinligiga ega B) Har kim faqat davlat tanlagan va rasmiy deb tan olgan dinga e'tiqod qilishi shart C) Diniy qarashlarni ifodalash butunlay taqiqlanadi D) Har kim istalgan dinga e'tiqod qilish yoki hech qaysisiga e'tiqod qilmaslik huquqiga ega To'g'ri javob: D) Har kim istalgan dinga e'tiqod qilish yoki hech qaysisiga e'tiqod qilmaslik ✔ huquqiga ega Izoh: Vijdon erkinligi barcha uchun kafolatlangan: har kim xohlagan dinga e'tiqod qilish yoki hech qaysi dinga e'tiqod qilmaslik huquqiga ega. 24. O'zbekiston Respublikasining birinchi Konstitutsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1993-yil 1-sentabrda B) 1995-yil 8-dekabrda C) 1991-yil 31-avgustda D) 1992-yil 8-dekabrda To'g'ri javob: D) 1992-yil 8-dekabrda ✔ Izoh: Mustaqil O'zbekistonning birinchi Konstitutsiyasi 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan, shu sana Konstitutsiya kuni sifatida nishonlanadi. 25. Ma'muriy hujjat ustidan dastlab qayerga shikoyat qilish mumkin? A) Faqat ommaviy axborot vositasiga B) Yuqori turuvchi ma'muriy organga yoki sudga C) Faqat xalqaro tashkilotga D) Faqat siyosiy partiyaning hududiy kengashiga To'g'ri javob: B) Yuqori turuvchi ma'muriy organga yoki sudga ✔ Izoh: Ma'muriy hujjat yoki harakat ustidan ma'muriy (yuqori organga) yoki sud tartibida shikoyat qilish mumkin. 26. Formal tarkibli jinoyat qachon tugallangan hisoblanadi? A) Faqat jabrlanuvchiga moddiy zarar yetkazilgan va u hujjat bilan tasdiqlangan paytdan B) Faqat jabrlanuvchi arizasi berilgan paytdan C) Qonunda ko'rsatilgan qilmish bajarilgan paytdan, oqibatdan qat'i nazar D) Faqat jinoyat ishi qo'zg'atilgan paytdan To'g'ri javob: C) Qonunda ko'rsatilgan qilmish bajarilgan paytdan, oqibatdan qat'i nazar ✔ Izoh: Formal tarkibli jinoyatlar qonunda tavsiflangan harakat bajarilishi bilanoq, oqibatlar yuzaga kelishidan qat'i nazar tugallangan hisoblanadi. 27. Mutanosiblik tamoyili inson huquqlarini cheklashda nimani talab qiladi? A) Cheklov bir vaqtning o'zida inson huquqlarining har biriga to'liq hajmda qo'llanishini B) Cheklov ko'zlangan maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajadan oshmasligini C) Cheklov imkon qadar keng va uzoq muddatli bo'lishini D) Cheklov faqat og'zaki ko'rsatma bilan joriy etilishini To'g'ri javob: B) Cheklov ko'zlangan maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajadan oshmasligini ✔ Izoh: Mutanosiblik — huquqni cheklash vositalari qonuniy maqsadga erishish uchun zarur va yetarli bo'lishi, ortiqcha bo'lmasligi. 28. Odam savdosidan jabrlanganlarga nisbatan qanday yondashuv qo'llaniladi? A) Ular hech qanday yordamga haqli emas B) Ular har doim jinoiy javobgarlikka tortiladi va jazolanadi C) Ular himoya, reabilitatsiya va yordam olish huquqiga ega D) Ular darhol mamlakatdan chiqarib yuboriladi To'g'ri javob: C) Ular himoya, reabilitatsiya va yordam olish huquqiga ega ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 9 Izoh: Odam savdosi qurbonlari jabrlanuvchi sifatida himoya qilinadi, ularga tibbiy, psixologik, huquqiy yordam va reabilitatsiya ko'rsatiladi. 29. Xizmat etikasining asosiy qadriyatlaridan biri qaysi? A) Tanish-bilishchilik B) Mansabparastlik C) Qonuniylik D) Shaxsiy boylik To'g'ri javob: C) Qonuniylik✔ Izoh: Qonuniylik, halollik, xolislik, adolat, mas'uliyat va professionallik xizmat etikasining asosiy qadriyatlaridir. 30. Oliy Majlisning quyi palatasi qanday nomlanadi? A) Davlat kengashi palatasi B) Xalq vakillari kengashi C) Senat D) Qonunchilik palatasi To'g'ri javob: D) Qonunchilik palatasi ✔ Izoh: Oliy Majlisning quyi palatasi Qonunchilik palatasi, yuqori palatasi esa Senat deb ataladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 10 Izoh: Odam savdosi qurbonlari jabrlanuvchi sifatida himoya qilinadi, ularga tibbiy, psixologik, huquqiy yordam va reabilitatsiya ko'rsatiladi. 29. Xizmat etikasining asosiy qadriyatlaridan biri qaysi? A) Tanish-bilishchilik B) Mansabparastlik C) Qonuniylik D) Shaxsiy boylik To'g'ri javob: C) Qonuniylik✔ Izoh: Qonuniylik, halollik, xolislik, adolat, mas'uliyat va professionallik xizmat etikasining asosiy qadriyatlaridir. 30. Oliy Majlisning quyi palatasi qanday nomlanadi? A) Davlat kengashi palatasi B) Xalq vakillari kengashi C) Senat D) Qonunchilik palatasi To'g'ri javob: D) Qonunchilik palatasi ✔ Izoh: Oliy Majlisning quyi palatasi Qonunchilik palatasi, yuqori palatasi esa Senat deb ataladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 10 Izoh: Odam savdosi qurbonlari jabrlanuvchi sifatida himoya qilinadi, ularga tibbiy, psixologik, huquqiy yordam va reabilitatsiya ko'rsatiladi. 29. Xizmat etikasining asosiy qadriyatlaridan biri qaysi? A) Tanish-bilishchilik B) Mansabparastlik C) Qonuniylik D) Shaxsiy boylik To'g'ri javob: C) Qonuniylik✔ Izoh: Qonuniylik, halollik, xolislik, adolat, mas'uliyat va professionallik xizmat etikasining asosiy qadriyatlaridir. 30. Oliy Majlisning quyi palatasi qanday nomlanadi? A) Davlat kengashi palatasi B) Xalq vakillari kengashi C) Senat D) Qonunchilik palatasi To'g'ri javob: D) Qonunchilik palatasi ✔ Izoh: Oliy Majlisning quyi palatasi Qonunchilik palatasi, yuqori palatasi esa Senat deb ataladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 10 2-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Mehnat qonunchiligi xodimga qanday asosiy huquqni kafolatlaydi? A) Ish haqini o'zi belgilash huquqini B) Ish beruvchining mulkiga egalik huquqini C) Ish beruvchi o'rniga boshqaruv qarorlarini qabul qilish huquqini D) Adolatli mehnat sharoitlari va dam olish huquqini To'g'ri javob: D) Adolatli mehnat sharoitlari va dam olish huquqini✔ Izoh: Konstitutsiya va mehnat qonunchiligi har kimga adolatli mehnat sharoitlari, ishsizlikdan himoyalanish va dam olish huquqini kafolatlaydi. 2. Prokuror ushlab turilgan shaxsning arizasini olsa, uni kimdan ruxsat olmasdan ko'rib chiqadi? A) Faqat ushlab turish joyi rahbari ruxsati bilan B) Ma'muriyat ruxsatisiz mustaqil ko'rib chiqadi C) Faqat sud ruxsati bilan D) Faqat tergovchi kelishuvi bilan To'g'ri javob: B) Ma'muriyat ruxsatisiz mustaqil ko'rib chiqadi ✔ Izoh: Ushlab turilgan va qamoqdagi shaxslarning prokurorga yozgan arizalari senzurasiz yetkaziladi va prokuror ularni mustaqil ko'rib chiqadi. 3. Jazoni ijro etish muassasalarida prokuror nazoratining predmeti nima? A) Mahkumlarga beriladigan ovqat menyusini tuzish B) Mahkumlarni saqlash tartibi va huquqlariga oid qonunlar ijrosi C) Muassasa xodimlarining ish haqi miqdorini belgilash va to'lash D) Muassasa binolarini qurish loyihasini ishlab chiqish va tasdiqlash To'g'ri javob: B) Mahkumlarni saqlash tartibi va huquqlariga oid qonunlar ijrosi ✔ Izoh: Prokuror jazoni ijro etish muassasalari va ushlab turish joylarida qonunlarga, jumladan mahkumlar huquqlariga rioya etilishini nazorat qiladi. 4. Prokuratura xodimi rahbarning qonunga zid ko'rsatmasini olsa, qanday harakat qilishi kerak? A) Uni bajarmasligi va qonunga zidligini bildirishi kerak B) Uni boshqa xodimga topshirib yuborishi kerak C) Uni so'zsiz va zudlik bilan bajarishi kerak D) Uni bajarib, keyin bu haqda hech kimga aytmasligi kerak To'g'ri javob: A) Uni bajarmasligi va qonunga zidligini bildirishi kerak ✔ Izoh: Qonun ustuvorligi tamoyiliga ko'ra qonunga zid ko'rsatma bajarilmaydi; xodim bu haqda belgilangan tartibda xabar beradi. 5. Favqulodda va muayyan sharoitda oldini olib bo'lmaydigan holatlar fuqarolik huquqida qanday ataladi? A) Zaruriy mudofaa holati B) Qonuniy kutish (ishonch) holati C) Ijobiy zarar (real zarar) D) Yengib bo'lmaydigan kuch (fors-major) To'g'ri javob: D) Yengib bo'lmaydigan kuch (fors-major) ✔ Izoh: Yengib bo'lmaydigan kuch — favqulodda va oldini olib bo'lmaydigan holatlar bo'lib, odatda, majburiyatni bajarmaganlik uchun javobgarlikdan ozod qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 11 2-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Mehnat qonunchiligi xodimga qanday asosiy huquqni kafolatlaydi? A) Ish haqini o'zi belgilash huquqini B) Ish beruvchining mulkiga egalik huquqini C) Ish beruvchi o'rniga boshqaruv qarorlarini qabul qilish huquqini D) Adolatli mehnat sharoitlari va dam olish huquqini To'g'ri javob: D) Adolatli mehnat sharoitlari va dam olish huquqini✔ Izoh: Konstitutsiya va mehnat qonunchiligi har kimga adolatli mehnat sharoitlari, ishsizlikdan himoyalanish va dam olish huquqini kafolatlaydi. 2. Prokuror ushlab turilgan shaxsning arizasini olsa, uni kimdan ruxsat olmasdan ko'rib chiqadi? A) Faqat ushlab turish joyi rahbari ruxsati bilan B) Ma'muriyat ruxsatisiz mustaqil ko'rib chiqadi C) Faqat sud ruxsati bilan D) Faqat tergovchi kelishuvi bilan To'g'ri javob: B) Ma'muriyat ruxsatisiz mustaqil ko'rib chiqadi ✔ Izoh: Ushlab turilgan va qamoqdagi shaxslarning prokurorga yozgan arizalari senzurasiz yetkaziladi va prokuror ularni mustaqil ko'rib chiqadi. 3. Jazoni ijro etish muassasalarida prokuror nazoratining predmeti nima? A) Mahkumlarga beriladigan ovqat menyusini tuzish B) Mahkumlarni saqlash tartibi va huquqlariga oid qonunlar ijrosi C) Muassasa xodimlarining ish haqi miqdorini belgilash va to'lash D) Muassasa binolarini qurish loyihasini ishlab chiqish va tasdiqlash To'g'ri javob: B) Mahkumlarni saqlash tartibi va huquqlariga oid qonunlar ijrosi ✔ Izoh: Prokuror jazoni ijro etish muassasalari va ushlab turish joylarida qonunlarga, jumladan mahkumlar huquqlariga rioya etilishini nazorat qiladi. 4. Prokuratura xodimi rahbarning qonunga zid ko'rsatmasini olsa, qanday harakat qilishi kerak? A) Uni bajarmasligi va qonunga zidligini bildirishi kerak B) Uni boshqa xodimga topshirib yuborishi kerak C) Uni so'zsiz va zudlik bilan bajarishi kerak D) Uni bajarib, keyin bu haqda hech kimga aytmasligi kerak To'g'ri javob: A) Uni bajarmasligi va qonunga zidligini bildirishi kerak ✔ Izoh: Qonun ustuvorligi tamoyiliga ko'ra qonunga zid ko'rsatma bajarilmaydi; xodim bu haqda belgilangan tartibda xabar beradi. 5. Favqulodda va muayyan sharoitda oldini olib bo'lmaydigan holatlar fuqarolik huquqida qanday ataladi? A) Zaruriy mudofaa holati B) Qonuniy kutish (ishonch) holati C) Ijobiy zarar (real zarar) D) Yengib bo'lmaydigan kuch (fors-major) To'g'ri javob: D) Yengib bo'lmaydigan kuch (fors-major) ✔ Izoh: Yengib bo'lmaydigan kuch — favqulodda va oldini olib bo'lmaydigan holatlar bo'lib, odatda, majburiyatni bajarmaganlik uchun javobgarlikdan ozod qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 11 2-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Mehnat qonunchiligi xodimga qanday asosiy huquqni kafolatlaydi? A) Ish haqini o'zi belgilash huquqini B) Ish beruvchining mulkiga egalik huquqini C) Ish beruvchi o'rniga boshqaruv qarorlarini qabul qilish huquqini D) Adolatli mehnat sharoitlari va dam olish huquqini To'g'ri javob: D) Adolatli mehnat sharoitlari va dam olish huquqini✔ Izoh: Konstitutsiya va mehnat qonunchiligi har kimga adolatli mehnat sharoitlari, ishsizlikdan himoyalanish va dam olish huquqini kafolatlaydi. 2. Prokuror ushlab turilgan shaxsning arizasini olsa, uni kimdan ruxsat olmasdan ko'rib chiqadi? A) Faqat ushlab turish joyi rahbari ruxsati bilan B) Ma'muriyat ruxsatisiz mustaqil ko'rib chiqadi C) Faqat sud ruxsati bilan D) Faqat tergovchi kelishuvi bilan To'g'ri javob: B) Ma'muriyat ruxsatisiz mustaqil ko'rib chiqadi ✔ Izoh: Ushlab turilgan va qamoqdagi shaxslarning prokurorga yozgan arizalari senzurasiz yetkaziladi va prokuror ularni mustaqil ko'rib chiqadi. 3. Jazoni ijro etish muassasalarida prokuror nazoratining predmeti nima? A) Mahkumlarga beriladigan ovqat menyusini tuzish B) Mahkumlarni saqlash tartibi va huquqlariga oid qonunlar ijrosi C) Muassasa xodimlarining ish haqi miqdorini belgilash va to'lash D) Muassasa binolarini qurish loyihasini ishlab chiqish va tasdiqlash To'g'ri javob: B) Mahkumlarni saqlash tartibi va huquqlariga oid qonunlar ijrosi ✔ Izoh: Prokuror jazoni ijro etish muassasalari va ushlab turish joylarida qonunlarga, jumladan mahkumlar huquqlariga rioya etilishini nazorat qiladi. 4. Prokuratura xodimi rahbarning qonunga zid ko'rsatmasini olsa, qanday harakat qilishi kerak? A) Uni bajarmasligi va qonunga zidligini bildirishi kerak B) Uni boshqa xodimga topshirib yuborishi kerak C) Uni so'zsiz va zudlik bilan bajarishi kerak D) Uni bajarib, keyin bu haqda hech kimga aytmasligi kerak To'g'ri javob: A) Uni bajarmasligi va qonunga zidligini bildirishi kerak ✔ Izoh: Qonun ustuvorligi tamoyiliga ko'ra qonunga zid ko'rsatma bajarilmaydi; xodim bu haqda belgilangan tartibda xabar beradi. 5. Favqulodda va muayyan sharoitda oldini olib bo'lmaydigan holatlar fuqarolik huquqida qanday ataladi? A) Zaruriy mudofaa holati B) Qonuniy kutish (ishonch) holati C) Ijobiy zarar (real zarar) D) Yengib bo'lmaydigan kuch (fors-major) To'g'ri javob: D) Yengib bo'lmaydigan kuch (fors-major) ✔ Izoh: Yengib bo'lmaydigan kuch — favqulodda va oldini olib bo'lmaydigan holatlar bo'lib, odatda, majburiyatni bajarmaganlik uchun javobgarlikdan ozod qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 11 6. Dalilning maqbulligi nimani anglatadi? A) Dalil haqiqatga mos va ishonchli ekanligini B) Dalillar majmui ishni to'g'ri hal etish uchun yetarli ekanligini va o'zaro mos kelishini C) Dalil qonunda belgilangan tartibda, vakolatli shaxs tomonidan olinganligini D) Dalil ish holatlariga bevosita aloqadorligini To'g'ri javob: C) Dalil qonunda belgilangan tartibda, vakolatli shaxs tomonidan olinganligini✔ Izoh: Maqbullik — dalilning qonunda nazarda tutilgan manbadan, belgilangan tartibda va vakolatli shaxs tomonidan olinganligi. 7. Fuqaroning yashash joyi deb qaysi joy hisoblanadi? A) Uning asosiy ish joyi joylashgan manzil B) U oxirgi marta dam olgan joy C) U doimiy yoki asosan yashaydigan joy D) U tug'ilgan aholi punkti To'g'ri javob: C) U doimiy yoki asosan yashaydigan joy ✔ Izoh: Fuqaroning yashash joyi deb u doimiy yoki asosan yashaydigan joy tan olinadi. 8. Qaysi toifadagi xodimlar uchun qisqartirilgan ish vaqti belgilanadi? A) Rahbar lavozimidagi xodimlar uchun B) Ish staji katta bo'lgan xodimlar uchun C) Voyaga yetmaganlar uchun D) Erkak xodimlar uchun To'g'ri javob: C) Voyaga yetmaganlar uchun ✔ Izoh: Qisqartirilgan ish vaqti voyaga yetmaganlar, nogironligi bo'lgan shaxslar, zararli sharoitda ishlovchilar va boshqa toifalar uchun belgilanadi. 9. Meros ochilish joyi, umumiy qoidaga ko'ra, qayer hisoblanadi? A) Meros qoldiruvchining tug'ilgan joyi B) Meros qoldiruvchining oxirgi doimiy yashash joyi C) Merosxo'rlardan birining yashash joyi D) Meros mol-mulki ro'yxatga olingan bank joylashgan joy To'g'ri javob: B) Meros qoldiruvchining oxirgi doimiy yashash joyi ✔ Izoh: Meros ochilish joyi meros qoldiruvchining oxirgi doimiy yashash joyi, u noma'lum bo'lsa — mol-mulk yoki uning asosiy qismi joylashgan joy. 10. Nikohni haqiqiy emas deb topish kim tomonidan amalga oshiriladi? A) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organi tomonidan B) Mahalla fuqarolar yig'ini tomonidan C) Faqat sud tomonidan D) Notarius tomonidan To'g'ri javob: C) Faqat sud tomonidan ✔ Izoh: Nikoh faqat sud tartibida haqiqiy emas deb topiladi. 11. Anonim murojaatlar umumiy qoidaga ko'ra qanday hal qilinadi? A) Birinchi navbatda ko'rib chiqiladi B) Ko'rib chiqilmaydi C) Faqat sudda ko'rib chiqiladi D) Faqat Prezidentga yuboriladi To'g'ri javob: B) Ko'rib chiqilmaydi ✔ Izoh: Murojaatlar to'g'risidagi qonunchilikka ko'ra anonim murojaatlar ko'rib chiqilmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 12 6. Dalilning maqbulligi nimani anglatadi? A) Dalil haqiqatga mos va ishonchli ekanligini B) Dalillar majmui ishni to'g'ri hal etish uchun yetarli ekanligini va o'zaro mos kelishini C) Dalil qonunda belgilangan tartibda, vakolatli shaxs tomonidan olinganligini D) Dalil ish holatlariga bevosita aloqadorligini To'g'ri javob: C) Dalil qonunda belgilangan tartibda, vakolatli shaxs tomonidan olinganligini✔ Izoh: Maqbullik — dalilning qonunda nazarda tutilgan manbadan, belgilangan tartibda va vakolatli shaxs tomonidan olinganligi. 7. Fuqaroning yashash joyi deb qaysi joy hisoblanadi? A) Uning asosiy ish joyi joylashgan manzil B) U oxirgi marta dam olgan joy C) U doimiy yoki asosan yashaydigan joy D) U tug'ilgan aholi punkti To'g'ri javob: C) U doimiy yoki asosan yashaydigan joy ✔ Izoh: Fuqaroning yashash joyi deb u doimiy yoki asosan yashaydigan joy tan olinadi. 8. Qaysi toifadagi xodimlar uchun qisqartirilgan ish vaqti belgilanadi? A) Rahbar lavozimidagi xodimlar uchun B) Ish staji katta bo'lgan xodimlar uchun C) Voyaga yetmaganlar uchun D) Erkak xodimlar uchun To'g'ri javob: C) Voyaga yetmaganlar uchun ✔ Izoh: Qisqartirilgan ish vaqti voyaga yetmaganlar, nogironligi bo'lgan shaxslar, zararli sharoitda ishlovchilar va boshqa toifalar uchun belgilanadi. 9. Meros ochilish joyi, umumiy qoidaga ko'ra, qayer hisoblanadi? A) Meros qoldiruvchining tug'ilgan joyi B) Meros qoldiruvchining oxirgi doimiy yashash joyi C) Merosxo'rlardan birining yashash joyi D) Meros mol-mulki ro'yxatga olingan bank joylashgan joy To'g'ri javob: B) Meros qoldiruvchining oxirgi doimiy yashash joyi ✔ Izoh: Meros ochilish joyi meros qoldiruvchining oxirgi doimiy yashash joyi, u noma'lum bo'lsa — mol-mulk yoki uning asosiy qismi joylashgan joy. 10. Nikohni haqiqiy emas deb topish kim tomonidan amalga oshiriladi? A) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organi tomonidan B) Mahalla fuqarolar yig'ini tomonidan C) Faqat sud tomonidan D) Notarius tomonidan To'g'ri javob: C) Faqat sud tomonidan ✔ Izoh: Nikoh faqat sud tartibida haqiqiy emas deb topiladi. 11. Anonim murojaatlar umumiy qoidaga ko'ra qanday hal qilinadi? A) Birinchi navbatda ko'rib chiqiladi B) Ko'rib chiqilmaydi C) Faqat sudda ko'rib chiqiladi D) Faqat Prezidentga yuboriladi To'g'ri javob: B) Ko'rib chiqilmaydi ✔ Izoh: Murojaatlar to'g'risidagi qonunchilikka ko'ra anonim murojaatlar ko'rib chiqilmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 12 6. Dalilning maqbulligi nimani anglatadi? A) Dalil haqiqatga mos va ishonchli ekanligini B) Dalillar majmui ishni to'g'ri hal etish uchun yetarli ekanligini va o'zaro mos kelishini C) Dalil qonunda belgilangan tartibda, vakolatli shaxs tomonidan olinganligini D) Dalil ish holatlariga bevosita aloqadorligini To'g'ri javob: C) Dalil qonunda belgilangan tartibda, vakolatli shaxs tomonidan olinganligini✔ Izoh: Maqbullik — dalilning qonunda nazarda tutilgan manbadan, belgilangan tartibda va vakolatli shaxs tomonidan olinganligi. 7. Fuqaroning yashash joyi deb qaysi joy hisoblanadi? A) Uning asosiy ish joyi joylashgan manzil B) U oxirgi marta dam olgan joy C) U doimiy yoki asosan yashaydigan joy D) U tug'ilgan aholi punkti To'g'ri javob: C) U doimiy yoki asosan yashaydigan joy ✔ Izoh: Fuqaroning yashash joyi deb u doimiy yoki asosan yashaydigan joy tan olinadi. 8. Qaysi toifadagi xodimlar uchun qisqartirilgan ish vaqti belgilanadi? A) Rahbar lavozimidagi xodimlar uchun B) Ish staji katta bo'lgan xodimlar uchun C) Voyaga yetmaganlar uchun D) Erkak xodimlar uchun To'g'ri javob: C) Voyaga yetmaganlar uchun ✔ Izoh: Qisqartirilgan ish vaqti voyaga yetmaganlar, nogironligi bo'lgan shaxslar, zararli sharoitda ishlovchilar va boshqa toifalar uchun belgilanadi. 9. Meros ochilish joyi, umumiy qoidaga ko'ra, qayer hisoblanadi? A) Meros qoldiruvchining tug'ilgan joyi B) Meros qoldiruvchining oxirgi doimiy yashash joyi C) Merosxo'rlardan birining yashash joyi D) Meros mol-mulki ro'yxatga olingan bank joylashgan joy To'g'ri javob: B) Meros qoldiruvchining oxirgi doimiy yashash joyi ✔ Izoh: Meros ochilish joyi meros qoldiruvchining oxirgi doimiy yashash joyi, u noma'lum bo'lsa — mol-mulk yoki uning asosiy qismi joylashgan joy. 10. Nikohni haqiqiy emas deb topish kim tomonidan amalga oshiriladi? A) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organi tomonidan B) Mahalla fuqarolar yig'ini tomonidan C) Faqat sud tomonidan D) Notarius tomonidan To'g'ri javob: C) Faqat sud tomonidan ✔ Izoh: Nikoh faqat sud tartibida haqiqiy emas deb topiladi. 11. Anonim murojaatlar umumiy qoidaga ko'ra qanday hal qilinadi? A) Birinchi navbatda ko'rib chiqiladi B) Ko'rib chiqilmaydi C) Faqat sudda ko'rib chiqiladi D) Faqat Prezidentga yuboriladi To'g'ri javob: B) Ko'rib chiqilmaydi ✔ Izoh: Murojaatlar to'g'risidagi qonunchilikka ko'ra anonim murojaatlar ko'rib chiqilmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 12 12. Qonuniylik tamoyili nimani talab qiladi? A) Davlat organlari, mansabdorlar va fuqarolarning qonunlarga rioya etishini B) Qonunlarni tanlab qo'llashni C) Faqat fuqarolarning qonunga rioya etishini, davlat organlari bundan mustasno D) Faqat sudlarning qonunga rioya etishini To'g'ri javob: A) Davlat organlari, mansabdorlar va fuqarolarning qonunlarga rioya etishini✔ Izoh: Qonuniylik — barcha davlat organlari, mansabdor shaxslar, jamoat birlashmalari va fuqarolarning qonunlarga qat'iy va og'ishmay rioya etishi. 13. Huquqni muhofaza qiluvchi organlarning jinoyatchilikka qarshi kurash faoliyatini muvofiqlashtirish kimning vazifasi hisoblanadi? A) Mahalla fuqarolar yig'inlarining B) Sud organlarining C) Prokuratura organlarining D) Notariat idoralarining To'g'ri javob: C) Prokuratura organlarining ✔ Izoh: Prokuratura jinoyatchilikka qarshi kurashish bo'yicha huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtiradi. 14. Himoyachiga haq to'lashga qurbi yetmagan ayblanuvchiga qanday yordam ko'rsatiladi? A) Davlat hisobidan himoyachi ta'minlanishi mumkin B) Himoya tarafi vazifasini ayblovni quvvatlayotgan prokurorning o'zi bajaradi C) U himoyachisiz qolishi shart D) Ish ko'rilmasdan to'xtatiladi To'g'ri javob: A) Davlat hisobidan himoyachi ta'minlanishi mumkin ✔ Izoh: Qonunda belgilangan hollarda advokat yordami davlat hisobidan ko'rsatiladi. 15. Prokuror qonunga zid deb topgan hujjatga protest keltirmasdan, uni o'zi bekor qila oladimi? A) Ha, faqat hokimlik qarorlarini o'zi bekor qiladi B) Ha, faqat sud hukmlarini o'zi bekor qiladi C) Ha, prokuror istalgan hujjatni o'z qarori bilan bekor qiladi D) Yo'q, prokuror boshqa organ hujjatini o'zi bekor qilmaydi To'g'ri javob: D) Yo'q, prokuror boshqa organ hujjatini o'zi bekor qilmaydi ✔ Izoh: Prokuror protest keltiradi, biroq hujjatni bekor qilish uni chiqargan organ, yuqori organ yoki sud vakolatiga kiradi. 16. Huquq normasi tarkibiy qismlari qaysilar? A) Oferta, aksept, kelishuv B) Kirish, asosiy qism, xulosa C) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya D) Ob'ekt, sub'ekt, mazmun To'g'ri javob: C) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya ✔ Izoh: Huquq normasi gipoteza (qo'llanish sharti), dispozitsiya (xulq-atvor qoidasi) va sanksiya (oqibat)dan iborat. 17. Yig'ilish yoki majlis jarayonini qayd etuvchi hujjat qanday ataladi? A) Dalolatnoma B) Bayonnoma C) Ma'lumotnoma D) Tavsifnoma To'g'ri javob: B) Bayonnoma ✔ Izoh: Bayonnoma majlis, yig'ilish yoki kengashning borishi va qabul qilingan qarorlarni qayd etadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 13 12. Qonuniylik tamoyili nimani talab qiladi? A) Davlat organlari, mansabdorlar va fuqarolarning qonunlarga rioya etishini B) Qonunlarni tanlab qo'llashni C) Faqat fuqarolarning qonunga rioya etishini, davlat organlari bundan mustasno D) Faqat sudlarning qonunga rioya etishini To'g'ri javob: A) Davlat organlari, mansabdorlar va fuqarolarning qonunlarga rioya etishini✔ Izoh: Qonuniylik — barcha davlat organlari, mansabdor shaxslar, jamoat birlashmalari va fuqarolarning qonunlarga qat'iy va og'ishmay rioya etishi. 13. Huquqni muhofaza qiluvchi organlarning jinoyatchilikka qarshi kurash faoliyatini muvofiqlashtirish kimning vazifasi hisoblanadi? A) Mahalla fuqarolar yig'inlarining B) Sud organlarining C) Prokuratura organlarining D) Notariat idoralarining To'g'ri javob: C) Prokuratura organlarining ✔ Izoh: Prokuratura jinoyatchilikka qarshi kurashish bo'yicha huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtiradi. 14. Himoyachiga haq to'lashga qurbi yetmagan ayblanuvchiga qanday yordam ko'rsatiladi? A) Davlat hisobidan himoyachi ta'minlanishi mumkin B) Himoya tarafi vazifasini ayblovni quvvatlayotgan prokurorning o'zi bajaradi C) U himoyachisiz qolishi shart D) Ish ko'rilmasdan to'xtatiladi To'g'ri javob: A) Davlat hisobidan himoyachi ta'minlanishi mumkin ✔ Izoh: Qonunda belgilangan hollarda advokat yordami davlat hisobidan ko'rsatiladi. 15. Prokuror qonunga zid deb topgan hujjatga protest keltirmasdan, uni o'zi bekor qila oladimi? A) Ha, faqat hokimlik qarorlarini o'zi bekor qiladi B) Ha, faqat sud hukmlarini o'zi bekor qiladi C) Ha, prokuror istalgan hujjatni o'z qarori bilan bekor qiladi D) Yo'q, prokuror boshqa organ hujjatini o'zi bekor qilmaydi To'g'ri javob: D) Yo'q, prokuror boshqa organ hujjatini o'zi bekor qilmaydi ✔ Izoh: Prokuror protest keltiradi, biroq hujjatni bekor qilish uni chiqargan organ, yuqori organ yoki sud vakolatiga kiradi. 16. Huquq normasi tarkibiy qismlari qaysilar? A) Oferta, aksept, kelishuv B) Kirish, asosiy qism, xulosa C) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya D) Ob'ekt, sub'ekt, mazmun To'g'ri javob: C) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya ✔ Izoh: Huquq normasi gipoteza (qo'llanish sharti), dispozitsiya (xulq-atvor qoidasi) va sanksiya (oqibat)dan iborat. 17. Yig'ilish yoki majlis jarayonini qayd etuvchi hujjat qanday ataladi? A) Dalolatnoma B) Bayonnoma C) Ma'lumotnoma D) Tavsifnoma To'g'ri javob: B) Bayonnoma ✔ Izoh: Bayonnoma majlis, yig'ilish yoki kengashning borishi va qabul qilingan qarorlarni qayd etadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 13 12. Qonuniylik tamoyili nimani talab qiladi? A) Davlat organlari, mansabdorlar va fuqarolarning qonunlarga rioya etishini B) Qonunlarni tanlab qo'llashni C) Faqat fuqarolarning qonunga rioya etishini, davlat organlari bundan mustasno D) Faqat sudlarning qonunga rioya etishini To'g'ri javob: A) Davlat organlari, mansabdorlar va fuqarolarning qonunlarga rioya etishini✔ Izoh: Qonuniylik — barcha davlat organlari, mansabdor shaxslar, jamoat birlashmalari va fuqarolarning qonunlarga qat'iy va og'ishmay rioya etishi. 13. Huquqni muhofaza qiluvchi organlarning jinoyatchilikka qarshi kurash faoliyatini muvofiqlashtirish kimning vazifasi hisoblanadi? A) Mahalla fuqarolar yig'inlarining B) Sud organlarining C) Prokuratura organlarining D) Notariat idoralarining To'g'ri javob: C) Prokuratura organlarining ✔ Izoh: Prokuratura jinoyatchilikka qarshi kurashish bo'yicha huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtiradi. 14. Himoyachiga haq to'lashga qurbi yetmagan ayblanuvchiga qanday yordam ko'rsatiladi? A) Davlat hisobidan himoyachi ta'minlanishi mumkin B) Himoya tarafi vazifasini ayblovni quvvatlayotgan prokurorning o'zi bajaradi C) U himoyachisiz qolishi shart D) Ish ko'rilmasdan to'xtatiladi To'g'ri javob: A) Davlat hisobidan himoyachi ta'minlanishi mumkin ✔ Izoh: Qonunda belgilangan hollarda advokat yordami davlat hisobidan ko'rsatiladi. 15. Prokuror qonunga zid deb topgan hujjatga protest keltirmasdan, uni o'zi bekor qila oladimi? A) Ha, faqat hokimlik qarorlarini o'zi bekor qiladi B) Ha, faqat sud hukmlarini o'zi bekor qiladi C) Ha, prokuror istalgan hujjatni o'z qarori bilan bekor qiladi D) Yo'q, prokuror boshqa organ hujjatini o'zi bekor qilmaydi To'g'ri javob: D) Yo'q, prokuror boshqa organ hujjatini o'zi bekor qilmaydi ✔ Izoh: Prokuror protest keltiradi, biroq hujjatni bekor qilish uni chiqargan organ, yuqori organ yoki sud vakolatiga kiradi. 16. Huquq normasi tarkibiy qismlari qaysilar? A) Oferta, aksept, kelishuv B) Kirish, asosiy qism, xulosa C) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya D) Ob'ekt, sub'ekt, mazmun To'g'ri javob: C) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya ✔ Izoh: Huquq normasi gipoteza (qo'llanish sharti), dispozitsiya (xulq-atvor qoidasi) va sanksiya (oqibat)dan iborat. 17. Yig'ilish yoki majlis jarayonini qayd etuvchi hujjat qanday ataladi? A) Dalolatnoma B) Bayonnoma C) Ma'lumotnoma D) Tavsifnoma To'g'ri javob: B) Bayonnoma ✔ Izoh: Bayonnoma majlis, yig'ilish yoki kengashning borishi va qabul qilingan qarorlarni qayd etadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 13 18. Jinoyat protsessida sukut saqlash huquqi kimga tegishli? A) Faqat guvoh va jabrlanuvchiga, boshqalarga emas B) Faqat xolisga C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchiga D) Faqat ekspertga To'g'ri javob: C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchiga✔ Izoh: Gumon qilinuvchi va ayblanuvchi ko'rsatuv berishi huquq bo'lib, majburiyat emas; ular sukut saqlashi mumkin. 19. Mehnat huquqining manbalari orasida eng yuqori yuridik kuchga ega hujjat qaysi? A) Lavozim yo'riqnomasi B) Jamoa shartnomasi C) Ichki mehnat tartibi qoidalari D) Konstitutsiya To'g'ri javob: D) Konstitutsiya ✔ Izoh: Konstitutsiya eng yuqori yuridik kuchga ega; Mehnat kodeksi, qonunlar va lokal hujjatlar unga muvofiq bo'lishi kerak. 20. Hadya shartnomasining asosiy belgisi qaysi? A) Mol-mulk vaqtincha foydalanishga beriladi B) Mol-mulk qaytarish sharti bilan beriladi C) Mol-mulk tekinga, haq olmasdan beriladi D) Mol-mulk boshqa mol-mulkka almashtiriladi To'g'ri javob: C) Mol-mulk tekinga, haq olmasdan beriladi ✔ Izoh: Hadya shartnomasi bo'yicha hadya qiluvchi mol-mulkni hadya oluvchining mulkiga tekinga beradi. 21. Ishni har tomonlama, to'liq va xolis tekshirish nimani anglatadi? A) Faqat himoyaga foydali dalillarni yig'ish B) Faqat ayblovni tasdiqlovchi dalillarni yig'ish C) Faqat jabrlanuvchi ko'rsatgan dalillarni yig'ish D) Ham ayblovchi, ham oqlovchi holatlarni aniqlash To'g'ri javob: D) Ham ayblovchi, ham oqlovchi holatlarni aniqlash ✔ Izoh: Ish yurituvchi shaxslar ayblanuvchini fosh etuvchi va oqlovchi, javobgarlikni og'irlashtiruvchi va yengillashtiruvchi holatlarni aniqlashi shart. 22. Jinoyat protsessida himoya tarafiga kimlar kiradi? A) Prokuror, tergovchi, surishtiruvchi, jabrlanuvchi va uning vakili B) Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, himoyachi, qonuniy vakil C) Guvoh, ekspert, tarjimon, xolis D) Sudya, sud kotibi, xalq maslahatchisi, pristav To'g'ri javob: B) Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, himoyachi, qonuniy vakil ✔ Izoh: Himoya tarafini gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, sudlanuvchi, ularning himoyachisi va qonuniy vakillari tashkil etadi. 23. Vazirlik va idoralarning normativ-huquqiy hujjatlari qanday shakllarda qabul qilinadi? A) Konstitutsiyaviy qonun shaklida B) Buyruq va qaror shaklida C) Referendum shaklida D) Farmon shaklida To'g'ri javob: B) Buyruq va qaror shaklida ✔ Izoh: Vazirliklar, davlat qo'mitalari va idoralar normativ-huquqiy hujjatlarni buyruq va qaror shaklida qabul qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 14 18. Jinoyat protsessida sukut saqlash huquqi kimga tegishli? A) Faqat guvoh va jabrlanuvchiga, boshqalarga emas B) Faqat xolisga C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchiga D) Faqat ekspertga To'g'ri javob: C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchiga✔ Izoh: Gumon qilinuvchi va ayblanuvchi ko'rsatuv berishi huquq bo'lib, majburiyat emas; ular sukut saqlashi mumkin. 19. Mehnat huquqining manbalari orasida eng yuqori yuridik kuchga ega hujjat qaysi? A) Lavozim yo'riqnomasi B) Jamoa shartnomasi C) Ichki mehnat tartibi qoidalari D) Konstitutsiya To'g'ri javob: D) Konstitutsiya ✔ Izoh: Konstitutsiya eng yuqori yuridik kuchga ega; Mehnat kodeksi, qonunlar va lokal hujjatlar unga muvofiq bo'lishi kerak. 20. Hadya shartnomasining asosiy belgisi qaysi? A) Mol-mulk vaqtincha foydalanishga beriladi B) Mol-mulk qaytarish sharti bilan beriladi C) Mol-mulk tekinga, haq olmasdan beriladi D) Mol-mulk boshqa mol-mulkka almashtiriladi To'g'ri javob: C) Mol-mulk tekinga, haq olmasdan beriladi ✔ Izoh: Hadya shartnomasi bo'yicha hadya qiluvchi mol-mulkni hadya oluvchining mulkiga tekinga beradi. 21. Ishni har tomonlama, to'liq va xolis tekshirish nimani anglatadi? A) Faqat himoyaga foydali dalillarni yig'ish B) Faqat ayblovni tasdiqlovchi dalillarni yig'ish C) Faqat jabrlanuvchi ko'rsatgan dalillarni yig'ish D) Ham ayblovchi, ham oqlovchi holatlarni aniqlash To'g'ri javob: D) Ham ayblovchi, ham oqlovchi holatlarni aniqlash ✔ Izoh: Ish yurituvchi shaxslar ayblanuvchini fosh etuvchi va oqlovchi, javobgarlikni og'irlashtiruvchi va yengillashtiruvchi holatlarni aniqlashi shart. 22. Jinoyat protsessida himoya tarafiga kimlar kiradi? A) Prokuror, tergovchi, surishtiruvchi, jabrlanuvchi va uning vakili B) Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, himoyachi, qonuniy vakil C) Guvoh, ekspert, tarjimon, xolis D) Sudya, sud kotibi, xalq maslahatchisi, pristav To'g'ri javob: B) Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, himoyachi, qonuniy vakil ✔ Izoh: Himoya tarafini gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, sudlanuvchi, ularning himoyachisi va qonuniy vakillari tashkil etadi. 23. Vazirlik va idoralarning normativ-huquqiy hujjatlari qanday shakllarda qabul qilinadi? A) Konstitutsiyaviy qonun shaklida B) Buyruq va qaror shaklida C) Referendum shaklida D) Farmon shaklida To'g'ri javob: B) Buyruq va qaror shaklida ✔ Izoh: Vazirliklar, davlat qo'mitalari va idoralar normativ-huquqiy hujjatlarni buyruq va qaror shaklida qabul qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 14 18. Jinoyat protsessida sukut saqlash huquqi kimga tegishli? A) Faqat guvoh va jabrlanuvchiga, boshqalarga emas B) Faqat xolisga C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchiga D) Faqat ekspertga To'g'ri javob: C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchiga✔ Izoh: Gumon qilinuvchi va ayblanuvchi ko'rsatuv berishi huquq bo'lib, majburiyat emas; ular sukut saqlashi mumkin. 19. Mehnat huquqining manbalari orasida eng yuqori yuridik kuchga ega hujjat qaysi? A) Lavozim yo'riqnomasi B) Jamoa shartnomasi C) Ichki mehnat tartibi qoidalari D) Konstitutsiya To'g'ri javob: D) Konstitutsiya ✔ Izoh: Konstitutsiya eng yuqori yuridik kuchga ega; Mehnat kodeksi, qonunlar va lokal hujjatlar unga muvofiq bo'lishi kerak. 20. Hadya shartnomasining asosiy belgisi qaysi? A) Mol-mulk vaqtincha foydalanishga beriladi B) Mol-mulk qaytarish sharti bilan beriladi C) Mol-mulk tekinga, haq olmasdan beriladi D) Mol-mulk boshqa mol-mulkka almashtiriladi To'g'ri javob: C) Mol-mulk tekinga, haq olmasdan beriladi ✔ Izoh: Hadya shartnomasi bo'yicha hadya qiluvchi mol-mulkni hadya oluvchining mulkiga tekinga beradi. 21. Ishni har tomonlama, to'liq va xolis tekshirish nimani anglatadi? A) Faqat himoyaga foydali dalillarni yig'ish B) Faqat ayblovni tasdiqlovchi dalillarni yig'ish C) Faqat jabrlanuvchi ko'rsatgan dalillarni yig'ish D) Ham ayblovchi, ham oqlovchi holatlarni aniqlash To'g'ri javob: D) Ham ayblovchi, ham oqlovchi holatlarni aniqlash ✔ Izoh: Ish yurituvchi shaxslar ayblanuvchini fosh etuvchi va oqlovchi, javobgarlikni og'irlashtiruvchi va yengillashtiruvchi holatlarni aniqlashi shart. 22. Jinoyat protsessida himoya tarafiga kimlar kiradi? A) Prokuror, tergovchi, surishtiruvchi, jabrlanuvchi va uning vakili B) Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, himoyachi, qonuniy vakil C) Guvoh, ekspert, tarjimon, xolis D) Sudya, sud kotibi, xalq maslahatchisi, pristav To'g'ri javob: B) Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, himoyachi, qonuniy vakil ✔ Izoh: Himoya tarafini gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, sudlanuvchi, ularning himoyachisi va qonuniy vakillari tashkil etadi. 23. Vazirlik va idoralarning normativ-huquqiy hujjatlari qanday shakllarda qabul qilinadi? A) Konstitutsiyaviy qonun shaklida B) Buyruq va qaror shaklida C) Referendum shaklida D) Farmon shaklida To'g'ri javob: B) Buyruq va qaror shaklida ✔ Izoh: Vazirliklar, davlat qo'mitalari va idoralar normativ-huquqiy hujjatlarni buyruq va qaror shaklida qabul qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 14 24. Xodimning moddiy javobgarligi nima uchun vujudga keladi? A) Ishga kech qolgani uchun B) Kasaba uyushmasiga a'zo bo'lgani va badal to'lagani uchun C) Ta'tilga chiqqani uchun D) Ish beruvchiga yetkazilgan zarar uchun To'g'ri javob: D) Ish beruvchiga yetkazilgan zarar uchun✔ Izoh: Xodim o'z aybli harakatlari bilan ish beruvchiga yetkazgan to'g'ridan-to'g'ri haqiqiy zarar uchun moddiy javobgar bo'ladi. 25. Oldi-sotdi shartnomasi bo'yicha sotuvchi qanday majburiyatni oladi? A) Tovarni saqlashga qabul qilish B) Tovarni haq evaziga vaqtincha foydalanishga berish C) Tovarni bepul hadya qilish D) Tovarni xaridorning mulkiga topshirish To'g'ri javob: D) Tovarni xaridorning mulkiga topshirish ✔ Izoh: Oldi-sotdi shartnomasi bo'yicha sotuvchi tovarni xaridorning mulkiga topshirish, xaridor esa uni qabul qilib, haq to'lash majburiyatini oladi. 26. Ish beruvchi xodimni mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan ishga o'tkazishi uchun, umumiy qoidaga ko'ra, nima zarur? A) Kasaba uyushmasining xati B) Hech narsa talab qilinmaydi C) Xodimning roziligi D) Mahalla raisining roziligi To'g'ri javob: C) Xodimning roziligi ✔ Izoh: Boshqa ishga doimiy o'tkazish, qonunda nazarda tutilgan istisnolardan tashqari, faqat xodimning roziligi bilan amalga oshiriladi. 27. Ushlab turish joylariga prokurorning kirishi qanday tartibda bo'ladi? A) Istalgan vaqtda, to'siqsiz B) Faqat oyiga bir marta, oldindan kelishib C) Faqat sud qarori asosida D) Faqat muassasa rahbari ruxsati bilan To'g'ri javob: A) Istalgan vaqtda, to'siqsiz ✔ Izoh: Prokuror nazorat vakolatlari doirasida ushlab turish va jazoni ijro etish joylariga istalgan vaqtda to'siqsiz kirish huquqiga ega. 28. Mehnat qonunchiligi ijrosi ustidan oliy nazoratni qaysi organ amalga oshiradi? A) Kasaba uyushmasi B) Mahalla fuqarolar yig'ini C) Prokuratura D) Ish beruvchilar uyushmasi To'g'ri javob: C) Prokuratura ✔ Izoh: Prokuratura qonunlarning, shu jumladan mehnat qonunchiligining aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 15 24. Xodimning moddiy javobgarligi nima uchun vujudga keladi? A) Ishga kech qolgani uchun B) Kasaba uyushmasiga a'zo bo'lgani va badal to'lagani uchun C) Ta'tilga chiqqani uchun D) Ish beruvchiga yetkazilgan zarar uchun To'g'ri javob: D) Ish beruvchiga yetkazilgan zarar uchun✔ Izoh: Xodim o'z aybli harakatlari bilan ish beruvchiga yetkazgan to'g'ridan-to'g'ri haqiqiy zarar uchun moddiy javobgar bo'ladi. 25. Oldi-sotdi shartnomasi bo'yicha sotuvchi qanday majburiyatni oladi? A) Tovarni saqlashga qabul qilish B) Tovarni haq evaziga vaqtincha foydalanishga berish C) Tovarni bepul hadya qilish D) Tovarni xaridorning mulkiga topshirish To'g'ri javob: D) Tovarni xaridorning mulkiga topshirish ✔ Izoh: Oldi-sotdi shartnomasi bo'yicha sotuvchi tovarni xaridorning mulkiga topshirish, xaridor esa uni qabul qilib, haq to'lash majburiyatini oladi. 26. Ish beruvchi xodimni mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan ishga o'tkazishi uchun, umumiy qoidaga ko'ra, nima zarur? A) Kasaba uyushmasining xati B) Hech narsa talab qilinmaydi C) Xodimning roziligi D) Mahalla raisining roziligi To'g'ri javob: C) Xodimning roziligi ✔ Izoh: Boshqa ishga doimiy o'tkazish, qonunda nazarda tutilgan istisnolardan tashqari, faqat xodimning roziligi bilan amalga oshiriladi. 27. Ushlab turish joylariga prokurorning kirishi qanday tartibda bo'ladi? A) Istalgan vaqtda, to'siqsiz B) Faqat oyiga bir marta, oldindan kelishib C) Faqat sud qarori asosida D) Faqat muassasa rahbari ruxsati bilan To'g'ri javob: A) Istalgan vaqtda, to'siqsiz ✔ Izoh: Prokuror nazorat vakolatlari doirasida ushlab turish va jazoni ijro etish joylariga istalgan vaqtda to'siqsiz kirish huquqiga ega. 28. Mehnat qonunchiligi ijrosi ustidan oliy nazoratni qaysi organ amalga oshiradi? A) Kasaba uyushmasi B) Mahalla fuqarolar yig'ini C) Prokuratura D) Ish beruvchilar uyushmasi To'g'ri javob: C) Prokuratura ✔ Izoh: Prokuratura qonunlarning, shu jumladan mehnat qonunchiligining aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 15 24. Xodimning moddiy javobgarligi nima uchun vujudga keladi? A) Ishga kech qolgani uchun B) Kasaba uyushmasiga a'zo bo'lgani va badal to'lagani uchun C) Ta'tilga chiqqani uchun D) Ish beruvchiga yetkazilgan zarar uchun To'g'ri javob: D) Ish beruvchiga yetkazilgan zarar uchun✔ Izoh: Xodim o'z aybli harakatlari bilan ish beruvchiga yetkazgan to'g'ridan-to'g'ri haqiqiy zarar uchun moddiy javobgar bo'ladi. 25. Oldi-sotdi shartnomasi bo'yicha sotuvchi qanday majburiyatni oladi? A) Tovarni saqlashga qabul qilish B) Tovarni haq evaziga vaqtincha foydalanishga berish C) Tovarni bepul hadya qilish D) Tovarni xaridorning mulkiga topshirish To'g'ri javob: D) Tovarni xaridorning mulkiga topshirish ✔ Izoh: Oldi-sotdi shartnomasi bo'yicha sotuvchi tovarni xaridorning mulkiga topshirish, xaridor esa uni qabul qilib, haq to'lash majburiyatini oladi. 26. Ish beruvchi xodimni mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan ishga o'tkazishi uchun, umumiy qoidaga ko'ra, nima zarur? A) Kasaba uyushmasining xati B) Hech narsa talab qilinmaydi C) Xodimning roziligi D) Mahalla raisining roziligi To'g'ri javob: C) Xodimning roziligi ✔ Izoh: Boshqa ishga doimiy o'tkazish, qonunda nazarda tutilgan istisnolardan tashqari, faqat xodimning roziligi bilan amalga oshiriladi. 27. Ushlab turish joylariga prokurorning kirishi qanday tartibda bo'ladi? A) Istalgan vaqtda, to'siqsiz B) Faqat oyiga bir marta, oldindan kelishib C) Faqat sud qarori asosida D) Faqat muassasa rahbari ruxsati bilan To'g'ri javob: A) Istalgan vaqtda, to'siqsiz ✔ Izoh: Prokuror nazorat vakolatlari doirasida ushlab turish va jazoni ijro etish joylariga istalgan vaqtda to'siqsiz kirish huquqiga ega. 28. Mehnat qonunchiligi ijrosi ustidan oliy nazoratni qaysi organ amalga oshiradi? A) Kasaba uyushmasi B) Mahalla fuqarolar yig'ini C) Prokuratura D) Ish beruvchilar uyushmasi To'g'ri javob: C) Prokuratura ✔ Izoh: Prokuratura qonunlarning, shu jumladan mehnat qonunchiligining aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 15 29. Shikoyatni shikoyat qilinayotgan mansabdor shaxsning o'ziga ko'rib chiqish uchun yuborish mumkinmi? A) Faqat murojaatchi rozi bo'lmasa B) Yo'q, taqiqlanadi C) Faqat shikoyat og'zaki bo'lsa D) Ha, bu majburiy tartib To'g'ri javob: B) Yo'q, taqiqlanadi✔ Izoh: Shikoyatni ustidan shikoyat qilinayotgan organ yoki mansabdor shaxsga ko'rib chiqish uchun yuborish taqiqlanadi. 30. Aybga iqrorlik to'g'risidagi kelishuv instituti mohiyati nimada? A) Jabrlanuvchi ayblanuvchidan iqrornoma sotib olishi B) Ayblanuvchi pul to'lab, sudsiz ozod bo'lishi C) Ayblanuvchi aybini tan olib, tergovga ko'maklashsa, qonunda belgilangan yengilliklarga ega bo'lishi D) Prokuror ayblanuvchi bilan kelishib, ishni sudga yubormasdan o'zi jazo tayinlashi va hukm chiqarishi To'g'ri javob: C) Ayblanuvchi aybini tan olib, tergovga ko'maklashsa, qonunda belgilangan ✔ yengilliklarga ega bo'lishi Izoh: Aybga iqrorlik to'g'risidagi kelishuvda ayblanuvchi aybini tan oladi va ishni ochishga ko'maklashadi, buning evaziga qonunda belgilangan yengilliklar qo'llaniladi; jazoni baribir sud tayinlaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 16 29. Shikoyatni shikoyat qilinayotgan mansabdor shaxsning o'ziga ko'rib chiqish uchun yuborish mumkinmi? A) Faqat murojaatchi rozi bo'lmasa B) Yo'q, taqiqlanadi C) Faqat shikoyat og'zaki bo'lsa D) Ha, bu majburiy tartib To'g'ri javob: B) Yo'q, taqiqlanadi✔ Izoh: Shikoyatni ustidan shikoyat qilinayotgan organ yoki mansabdor shaxsga ko'rib chiqish uchun yuborish taqiqlanadi. 30. Aybga iqrorlik to'g'risidagi kelishuv instituti mohiyati nimada? A) Jabrlanuvchi ayblanuvchidan iqrornoma sotib olishi B) Ayblanuvchi pul to'lab, sudsiz ozod bo'lishi C) Ayblanuvchi aybini tan olib, tergovga ko'maklashsa, qonunda belgilangan yengilliklarga ega bo'lishi D) Prokuror ayblanuvchi bilan kelishib, ishni sudga yubormasdan o'zi jazo tayinlashi va hukm chiqarishi To'g'ri javob: C) Ayblanuvchi aybini tan olib, tergovga ko'maklashsa, qonunda belgilangan ✔ yengilliklarga ega bo'lishi Izoh: Aybga iqrorlik to'g'risidagi kelishuvda ayblanuvchi aybini tan oladi va ishni ochishga ko'maklashadi, buning evaziga qonunda belgilangan yengilliklar qo'llaniladi; jazoni baribir sud tayinlaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 16 29. Shikoyatni shikoyat qilinayotgan mansabdor shaxsning o'ziga ko'rib chiqish uchun yuborish mumkinmi? A) Faqat murojaatchi rozi bo'lmasa B) Yo'q, taqiqlanadi C) Faqat shikoyat og'zaki bo'lsa D) Ha, bu majburiy tartib To'g'ri javob: B) Yo'q, taqiqlanadi✔ Izoh: Shikoyatni ustidan shikoyat qilinayotgan organ yoki mansabdor shaxsga ko'rib chiqish uchun yuborish taqiqlanadi. 30. Aybga iqrorlik to'g'risidagi kelishuv instituti mohiyati nimada? A) Jabrlanuvchi ayblanuvchidan iqrornoma sotib olishi B) Ayblanuvchi pul to'lab, sudsiz ozod bo'lishi C) Ayblanuvchi aybini tan olib, tergovga ko'maklashsa, qonunda belgilangan yengilliklarga ega bo'lishi D) Prokuror ayblanuvchi bilan kelishib, ishni sudga yubormasdan o'zi jazo tayinlashi va hukm chiqarishi To'g'ri javob: C) Ayblanuvchi aybini tan olib, tergovga ko'maklashsa, qonunda belgilangan ✔ yengilliklarga ega bo'lishi Izoh: Aybga iqrorlik to'g'risidagi kelishuvda ayblanuvchi aybini tan oladi va ishni ochishga ko'maklashadi, buning evaziga qonunda belgilangan yengilliklar qo'llaniladi; jazoni baribir sud tayinlaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 16 3-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Mehnat huquqi doirasida majburiy mehnat haqida qanday qoida bor? A) Majburiy mehnat faqat talabalar uchun ruxsat etiladi B) Majburiy mehnat ish beruvchi xohishi bilan joriy etiladi C) Majburiy mehnat taqiqlanadi, qonunda belgilangan istisnolar bundan mustasno D) Majburiy mehnat davlat ehtiyoji uchun har doim, hech qanday cheklovsiz ruxsat etiladi To'g'ri javob: C) Majburiy mehnat taqiqlanadi, qonunda belgilangan istisnolar bundan mustasno✔ Izoh: Majburiy mehnat taqiqlanadi; sud hukmi bilan jazoni o'tash yoki qonunda nazarda tutilgan boshqa hollar bundan mustasno. 2. Individual shikoyat (kommunikatsiya) mexanizmi nima? A) Davlatning boshqa davlat ustidan BMT Xavfsizlik Kengashiga yuboradigan rasmiy shikoyati B) Shaxsning huquqi buzilgani haqida xalqaro organga murojaat qilish imkoniyati C) Prokurorning sud hukmi ustidan protesti D) Fuqaroning mahalla raisiga og'zaki arizasi To'g'ri javob: B) Shaxsning huquqi buzilgani haqida xalqaro organga murojaat qilish imkoniyati ✔ Izoh: Davlat tegishli protokolni tan olgan bo'lsa, shaxs ichki vositalarni tugatgandan keyin shartnomaviy organga individual shikoyat bilan murojaat qilishi mumkin. 3. Jinoyatlarning takroriyligi nima? A) Bir jinoyat uchun bir necha marta sudlanish va jazolanish B) Bir qilmish bilan bir vaqtning o'zida bir nechta turli jinoyat tarkiblarini sodir etish C) Bir jinoyatni qonunda nazarda tutilgan tartibda ikki yoki undan ortiq marta sodir etish D) Bir jinoyatni bir necha shaxs birgalikda sodir etishi To'g'ri javob: C) Bir jinoyatni qonunda nazarda tutilgan tartibda ikki yoki undan ortiq marta sodir ✔ etish Izoh: Takroriylik — bir xil yoki qonunda belgilangan turdosh jinoyatni ikki yoki undan ortiq marta sodir etish. 4. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra Prezidentning vakolat muddati necha yil? A) To'rt yil B) Besh yil C) Yetti yil D) O'n yil To'g'ri javob: C) Yetti yil ✔ Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra Prezident yetti yil muddatga saylanadi. 5. Ommaviy axborot vositalari Konstitutsiyaga ko'ra qanday huquqiy holatda faoliyat yuritadi? A) Faqat davlat mulkida bo'lgan taqdirdagina faoliyat yuritishga haqli bo'ladi B) Har bir materialni prokuratura bilan kelishib chop etadi C) Erkin bo'lib, qonunga muvofiq ish olib boradi; senzuraga yo'l qo'yilmaydi D) Davlat organlari oldindan ruxsat bergan materiallarnigina e'lon qiladi To'g'ri javob: C) Erkin bo'lib, qonunga muvofiq ish olib boradi; senzuraga yo'l qo'yilmaydi ✔ Izoh: Ommaviy axborot vositalari erkindir va qonunga muvofiq ishlaydi; ular axborotning to'g'riligi uchun javobgar, senzuraga yo'l qo'yilmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 17 3-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Mehnat huquqi doirasida majburiy mehnat haqida qanday qoida bor? A) Majburiy mehnat faqat talabalar uchun ruxsat etiladi B) Majburiy mehnat ish beruvchi xohishi bilan joriy etiladi C) Majburiy mehnat taqiqlanadi, qonunda belgilangan istisnolar bundan mustasno D) Majburiy mehnat davlat ehtiyoji uchun har doim, hech qanday cheklovsiz ruxsat etiladi To'g'ri javob: C) Majburiy mehnat taqiqlanadi, qonunda belgilangan istisnolar bundan mustasno✔ Izoh: Majburiy mehnat taqiqlanadi; sud hukmi bilan jazoni o'tash yoki qonunda nazarda tutilgan boshqa hollar bundan mustasno. 2. Individual shikoyat (kommunikatsiya) mexanizmi nima? A) Davlatning boshqa davlat ustidan BMT Xavfsizlik Kengashiga yuboradigan rasmiy shikoyati B) Shaxsning huquqi buzilgani haqida xalqaro organga murojaat qilish imkoniyati C) Prokurorning sud hukmi ustidan protesti D) Fuqaroning mahalla raisiga og'zaki arizasi To'g'ri javob: B) Shaxsning huquqi buzilgani haqida xalqaro organga murojaat qilish imkoniyati ✔ Izoh: Davlat tegishli protokolni tan olgan bo'lsa, shaxs ichki vositalarni tugatgandan keyin shartnomaviy organga individual shikoyat bilan murojaat qilishi mumkin. 3. Jinoyatlarning takroriyligi nima? A) Bir jinoyat uchun bir necha marta sudlanish va jazolanish B) Bir qilmish bilan bir vaqtning o'zida bir nechta turli jinoyat tarkiblarini sodir etish C) Bir jinoyatni qonunda nazarda tutilgan tartibda ikki yoki undan ortiq marta sodir etish D) Bir jinoyatni bir necha shaxs birgalikda sodir etishi To'g'ri javob: C) Bir jinoyatni qonunda nazarda tutilgan tartibda ikki yoki undan ortiq marta sodir ✔ etish Izoh: Takroriylik — bir xil yoki qonunda belgilangan turdosh jinoyatni ikki yoki undan ortiq marta sodir etish. 4. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra Prezidentning vakolat muddati necha yil? A) To'rt yil B) Besh yil C) Yetti yil D) O'n yil To'g'ri javob: C) Yetti yil ✔ Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra Prezident yetti yil muddatga saylanadi. 5. Ommaviy axborot vositalari Konstitutsiyaga ko'ra qanday huquqiy holatda faoliyat yuritadi? A) Faqat davlat mulkida bo'lgan taqdirdagina faoliyat yuritishga haqli bo'ladi B) Har bir materialni prokuratura bilan kelishib chop etadi C) Erkin bo'lib, qonunga muvofiq ish olib boradi; senzuraga yo'l qo'yilmaydi D) Davlat organlari oldindan ruxsat bergan materiallarnigina e'lon qiladi To'g'ri javob: C) Erkin bo'lib, qonunga muvofiq ish olib boradi; senzuraga yo'l qo'yilmaydi ✔ Izoh: Ommaviy axborot vositalari erkindir va qonunga muvofiq ishlaydi; ular axborotning to'g'riligi uchun javobgar, senzuraga yo'l qo'yilmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 17 3-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Mehnat huquqi doirasida majburiy mehnat haqida qanday qoida bor? A) Majburiy mehnat faqat talabalar uchun ruxsat etiladi B) Majburiy mehnat ish beruvchi xohishi bilan joriy etiladi C) Majburiy mehnat taqiqlanadi, qonunda belgilangan istisnolar bundan mustasno D) Majburiy mehnat davlat ehtiyoji uchun har doim, hech qanday cheklovsiz ruxsat etiladi To'g'ri javob: C) Majburiy mehnat taqiqlanadi, qonunda belgilangan istisnolar bundan mustasno✔ Izoh: Majburiy mehnat taqiqlanadi; sud hukmi bilan jazoni o'tash yoki qonunda nazarda tutilgan boshqa hollar bundan mustasno. 2. Individual shikoyat (kommunikatsiya) mexanizmi nima? A) Davlatning boshqa davlat ustidan BMT Xavfsizlik Kengashiga yuboradigan rasmiy shikoyati B) Shaxsning huquqi buzilgani haqida xalqaro organga murojaat qilish imkoniyati C) Prokurorning sud hukmi ustidan protesti D) Fuqaroning mahalla raisiga og'zaki arizasi To'g'ri javob: B) Shaxsning huquqi buzilgani haqida xalqaro organga murojaat qilish imkoniyati ✔ Izoh: Davlat tegishli protokolni tan olgan bo'lsa, shaxs ichki vositalarni tugatgandan keyin shartnomaviy organga individual shikoyat bilan murojaat qilishi mumkin. 3. Jinoyatlarning takroriyligi nima? A) Bir jinoyat uchun bir necha marta sudlanish va jazolanish B) Bir qilmish bilan bir vaqtning o'zida bir nechta turli jinoyat tarkiblarini sodir etish C) Bir jinoyatni qonunda nazarda tutilgan tartibda ikki yoki undan ortiq marta sodir etish D) Bir jinoyatni bir necha shaxs birgalikda sodir etishi To'g'ri javob: C) Bir jinoyatni qonunda nazarda tutilgan tartibda ikki yoki undan ortiq marta sodir ✔ etish Izoh: Takroriylik — bir xil yoki qonunda belgilangan turdosh jinoyatni ikki yoki undan ortiq marta sodir etish. 4. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra Prezidentning vakolat muddati necha yil? A) To'rt yil B) Besh yil C) Yetti yil D) O'n yil To'g'ri javob: C) Yetti yil ✔ Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra Prezident yetti yil muddatga saylanadi. 5. Ommaviy axborot vositalari Konstitutsiyaga ko'ra qanday huquqiy holatda faoliyat yuritadi? A) Faqat davlat mulkida bo'lgan taqdirdagina faoliyat yuritishga haqli bo'ladi B) Har bir materialni prokuratura bilan kelishib chop etadi C) Erkin bo'lib, qonunga muvofiq ish olib boradi; senzuraga yo'l qo'yilmaydi D) Davlat organlari oldindan ruxsat bergan materiallarnigina e'lon qiladi To'g'ri javob: C) Erkin bo'lib, qonunga muvofiq ish olib boradi; senzuraga yo'l qo'yilmaydi ✔ Izoh: Ommaviy axborot vositalari erkindir va qonunga muvofiq ishlaydi; ular axborotning to'g'riligi uchun javobgar, senzuraga yo'l qo'yilmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 17 6. Qaysi holat manfaatlar to'qnashuviga misol bo'ladi? A) Xodim ish vaqtida rahbariyat chaqirgan rasmiy yig'ilishda qatnashishi B) Xodim o'z ishini belgilangan muddatda va to'liq bajarishi C) Xodim malaka oshirish kursida o'qishi D) Xodim o'z qarindoshining arizasi bo'yicha qaror qabul qilishi To'g'ri javob: D) Xodim o'z qarindoshining arizasi bo'yicha qaror qabul qilishi✔ Izoh: Xodim yaqin qarindoshi manfaatdor bo'lgan masalani hal qilsa, uning shaxsiy manfaati xolislikka ta'sir qilishi mumkin — bu manfaatlar to'qnashuvi. 7. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekiston qanday davlat sifatida tavsiflanadi? A) Suveren, teokratik, totalitar va o'ta markazlashgan davlat B) Federativ, monarxiya, diniy va parlamentli davlat C) Suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat D) Konfederativ, unitar, harbiy va sotsialistik davlat To'g'ri javob: C) Suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat ✔ Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiyada O'zbekiston suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat deb belgilangan. 8. Konstitutsiya va qonunlarga zid qonun hujjatlari qanday maqomga ega? A) Ular faqat bir yil davomida amal qiladi B) Ular faqat sud qarori bilan kuchga kiradi C) Ular Konstitutsiyadan ustun qo'llaniladi D) Ular yuridik kuchga ega bo'lmaydi To'g'ri javob: D) Ular yuridik kuchga ega bo'lmaydi ✔ Izoh: Konstitutsiyaning ustunligi tamoyiliga ko'ra unga zid birorta ham qonun yoki boshqa normativ hujjat yuridik kuchga ega bo'lmaydi. 9. Inson huquqlarining universalligi nimani anglatadi? A) Huquqlar faqat BMTga a'zo davlat fuqarolariga tegishli B) Huquqlar har bir insonga, qayerda yashashidan qat'i nazar tegishli C) Huquqlar faqat voyaga yetgan erkaklarga tegishli D) Huquqlar faqat davlat bergan hujjat bilan vujudga keladi va faqat fuqarolarga tegishli To'g'ri javob: B) Huquqlar har bir insonga, qayerda yashashidan qat'i nazar tegishli ✔ Izoh: Universallik — inson huquqlari irqi, jinsi, millati, fuqaroligi va yashash joyidan qat'i nazar har bir insonga tegishli ekanligi. 10. Ma'muriy jazo sudlanganlik holatini keltirib chiqaradimi? A) Ha, har doim keltirib chiqaradi B) Faqat mansabdor shaxslarga keltirib chiqaradi C) Yo'q, keltirib chiqarmaydi D) Faqat jarima to'lansa keltirib chiqaradi To'g'ri javob: C) Yo'q, keltirib chiqarmaydi ✔ Izoh: Sudlanganlik faqat jinoyat uchun tayinlangan jazo bilan bog'liq; ma'muriy jazo sudlanganlikni keltirib chiqarmaydi. 11. Ma'muriy javobgarlikni belgilovchi yoki og'irlashtiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga egami? A) Faqat yuridik shaxslar uchun ega B) Ha, har doim ega C) Faqat mansabdorlar uchun ega D) Yo'q, ega emas To'g'ri javob: D) Yo'q, ega emas ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 18 6. Qaysi holat manfaatlar to'qnashuviga misol bo'ladi? A) Xodim ish vaqtida rahbariyat chaqirgan rasmiy yig'ilishda qatnashishi B) Xodim o'z ishini belgilangan muddatda va to'liq bajarishi C) Xodim malaka oshirish kursida o'qishi D) Xodim o'z qarindoshining arizasi bo'yicha qaror qabul qilishi To'g'ri javob: D) Xodim o'z qarindoshining arizasi bo'yicha qaror qabul qilishi✔ Izoh: Xodim yaqin qarindoshi manfaatdor bo'lgan masalani hal qilsa, uning shaxsiy manfaati xolislikka ta'sir qilishi mumkin — bu manfaatlar to'qnashuvi. 7. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekiston qanday davlat sifatida tavsiflanadi? A) Suveren, teokratik, totalitar va o'ta markazlashgan davlat B) Federativ, monarxiya, diniy va parlamentli davlat C) Suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat D) Konfederativ, unitar, harbiy va sotsialistik davlat To'g'ri javob: C) Suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat ✔ Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiyada O'zbekiston suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat deb belgilangan. 8. Konstitutsiya va qonunlarga zid qonun hujjatlari qanday maqomga ega? A) Ular faqat bir yil davomida amal qiladi B) Ular faqat sud qarori bilan kuchga kiradi C) Ular Konstitutsiyadan ustun qo'llaniladi D) Ular yuridik kuchga ega bo'lmaydi To'g'ri javob: D) Ular yuridik kuchga ega bo'lmaydi ✔ Izoh: Konstitutsiyaning ustunligi tamoyiliga ko'ra unga zid birorta ham qonun yoki boshqa normativ hujjat yuridik kuchga ega bo'lmaydi. 9. Inson huquqlarining universalligi nimani anglatadi? A) Huquqlar faqat BMTga a'zo davlat fuqarolariga tegishli B) Huquqlar har bir insonga, qayerda yashashidan qat'i nazar tegishli C) Huquqlar faqat voyaga yetgan erkaklarga tegishli D) Huquqlar faqat davlat bergan hujjat bilan vujudga keladi va faqat fuqarolarga tegishli To'g'ri javob: B) Huquqlar har bir insonga, qayerda yashashidan qat'i nazar tegishli ✔ Izoh: Universallik — inson huquqlari irqi, jinsi, millati, fuqaroligi va yashash joyidan qat'i nazar har bir insonga tegishli ekanligi. 10. Ma'muriy jazo sudlanganlik holatini keltirib chiqaradimi? A) Ha, har doim keltirib chiqaradi B) Faqat mansabdor shaxslarga keltirib chiqaradi C) Yo'q, keltirib chiqarmaydi D) Faqat jarima to'lansa keltirib chiqaradi To'g'ri javob: C) Yo'q, keltirib chiqarmaydi ✔ Izoh: Sudlanganlik faqat jinoyat uchun tayinlangan jazo bilan bog'liq; ma'muriy jazo sudlanganlikni keltirib chiqarmaydi. 11. Ma'muriy javobgarlikni belgilovchi yoki og'irlashtiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga egami? A) Faqat yuridik shaxslar uchun ega B) Ha, har doim ega C) Faqat mansabdorlar uchun ega D) Yo'q, ega emas To'g'ri javob: D) Yo'q, ega emas ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 18 6. Qaysi holat manfaatlar to'qnashuviga misol bo'ladi? A) Xodim ish vaqtida rahbariyat chaqirgan rasmiy yig'ilishda qatnashishi B) Xodim o'z ishini belgilangan muddatda va to'liq bajarishi C) Xodim malaka oshirish kursida o'qishi D) Xodim o'z qarindoshining arizasi bo'yicha qaror qabul qilishi To'g'ri javob: D) Xodim o'z qarindoshining arizasi bo'yicha qaror qabul qilishi✔ Izoh: Xodim yaqin qarindoshi manfaatdor bo'lgan masalani hal qilsa, uning shaxsiy manfaati xolislikka ta'sir qilishi mumkin — bu manfaatlar to'qnashuvi. 7. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekiston qanday davlat sifatida tavsiflanadi? A) Suveren, teokratik, totalitar va o'ta markazlashgan davlat B) Federativ, monarxiya, diniy va parlamentli davlat C) Suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat D) Konfederativ, unitar, harbiy va sotsialistik davlat To'g'ri javob: C) Suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat ✔ Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiyada O'zbekiston suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat deb belgilangan. 8. Konstitutsiya va qonunlarga zid qonun hujjatlari qanday maqomga ega? A) Ular faqat bir yil davomida amal qiladi B) Ular faqat sud qarori bilan kuchga kiradi C) Ular Konstitutsiyadan ustun qo'llaniladi D) Ular yuridik kuchga ega bo'lmaydi To'g'ri javob: D) Ular yuridik kuchga ega bo'lmaydi ✔ Izoh: Konstitutsiyaning ustunligi tamoyiliga ko'ra unga zid birorta ham qonun yoki boshqa normativ hujjat yuridik kuchga ega bo'lmaydi. 9. Inson huquqlarining universalligi nimani anglatadi? A) Huquqlar faqat BMTga a'zo davlat fuqarolariga tegishli B) Huquqlar har bir insonga, qayerda yashashidan qat'i nazar tegishli C) Huquqlar faqat voyaga yetgan erkaklarga tegishli D) Huquqlar faqat davlat bergan hujjat bilan vujudga keladi va faqat fuqarolarga tegishli To'g'ri javob: B) Huquqlar har bir insonga, qayerda yashashidan qat'i nazar tegishli ✔ Izoh: Universallik — inson huquqlari irqi, jinsi, millati, fuqaroligi va yashash joyidan qat'i nazar har bir insonga tegishli ekanligi. 10. Ma'muriy jazo sudlanganlik holatini keltirib chiqaradimi? A) Ha, har doim keltirib chiqaradi B) Faqat mansabdor shaxslarga keltirib chiqaradi C) Yo'q, keltirib chiqarmaydi D) Faqat jarima to'lansa keltirib chiqaradi To'g'ri javob: C) Yo'q, keltirib chiqarmaydi ✔ Izoh: Sudlanganlik faqat jinoyat uchun tayinlangan jazo bilan bog'liq; ma'muriy jazo sudlanganlikni keltirib chiqarmaydi. 11. Ma'muriy javobgarlikni belgilovchi yoki og'irlashtiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga egami? A) Faqat yuridik shaxslar uchun ega B) Ha, har doim ega C) Faqat mansabdorlar uchun ega D) Yo'q, ega emas To'g'ri javob: D) Yo'q, ega emas ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 18 Izoh: Javobgarlikni belgilovchi yoki og'irlashtiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas; yengillashtiruvchi qonun esa orqaga qaytadi. 12. Xodimda manfaatlar to'qnashuvi yuzaga kelganda u birinchi navbatda nima qilishi kerak? A) Qarindoshiga foydali qaror qabul qilishi B) Masalaga oid hujjatlarni yo'q qilishi C) Bu haqda rahbariyatga yoki vakolatli bo'linmaga xabar berishi D) Hech kimga aytmasdan masala bo'yicha qaror qabul qilishi To'g'ri javob: C) Bu haqda rahbariyatga yoki vakolatli bo'linmaga xabar berishi✔ Izoh: Xodim manfaatlar to'qnashuvi yuzaga kelgani yoki kelishi mumkinligi haqida rahbariyatga yoki vakolatli bo'linmaga darhol xabar berishi shart. 13. Davlat boshqaruvining tarmoq tamoyili nimani anglatadi? A) Har bir fuqaroning o'zini o'zi mustaqil boshqarishini B) Har qanday sohani faqat Prezident bevosita boshqarishini C) Boshqaruvning faqat hududiy asosda tashkil etilishini D) Bir xil sohadagi ob'ektlarni yagona organ boshqarishini To'g'ri javob: D) Bir xil sohadagi ob'ektlarni yagona organ boshqarishini ✔ Izoh: Tarmoq tamoyiliga ko'ra muayyan soha (sog'liqni saqlash, ta'lim va h.k.) tegishli vazirlik yoki idora tomonidan boshqariladi. 14. Zaruriy mudofaa nima? A) Ijtimoiy xavfli tajovuzdan o'zini, boshqalarni yoki davlat manfaatlarini himoya qilish B) Jinoyat sodir etgan shaxsdan uning qilmishi uchun keyinchalik, tajovuz tugagach o'ch olish C) Tabiiy ofat tufayli yuzaga kelgan xavfdan qochish D) Kelajakda bo'lishi mumkin bo'lgan tajovuzni oldindan jazolash To'g'ri javob: A) Ijtimoiy xavfli tajovuzdan o'zini, boshqalarni yoki davlat manfaatlarini himoya ✔ qilish Izoh: Zaruriy mudofaa — ijtimoiy xavfli tajovuz qilayotgan shaxsga zarar yetkazish orqali shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilish. 15. O'zbekiston o'z fuqarosini chet davlatga berishi mumkinmi? A) Ha, istalgan davlatning so'roviga binoan, xalqaro shartnomadan qat'i nazar darhol beriladi B) Ha, faqat mahalla yig'inining roziligi bilan beriladi C) Ha, faqat fuqaro o'zi rozilik bergan taqdirda D) Yo'q, agar xalqaro shartnomada boshqacha nazarda tutilmagan bo'lsa, fuqaro berilmaydi To'g'ri javob: D) Yo'q, agar xalqaro shartnomada boshqacha nazarda tutilmagan bo'lsa, fuqaro ✔ berilmaydi Izoh: O'zbekiston fuqarosi, agar xalqaro shartnomalarda boshqacha nazarda tutilmagan bo'lsa, chet davlatga berilmaydi. 16. Xizmat vazifasini bajarish uchun fuqarodan qo'shimcha norasmiy to'lov talab qilish qanday baholanadi? A) Ixtiyoriy xayriya B) Odatiy amaliyot C) Korrupsiyaviy harakat D) Xizmatni tezlashtirishning qonuniy usuli To'g'ri javob: C) Korrupsiyaviy harakat ✔ Izoh: Xizmat vazifasini bajarish uchun norasmiy to'lov talab qilish korrupsiyaviy harakat bo'lib, javobgarlikka sabab bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 19 Izoh: Javobgarlikni belgilovchi yoki og'irlashtiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas; yengillashtiruvchi qonun esa orqaga qaytadi. 12. Xodimda manfaatlar to'qnashuvi yuzaga kelganda u birinchi navbatda nima qilishi kerak? A) Qarindoshiga foydali qaror qabul qilishi B) Masalaga oid hujjatlarni yo'q qilishi C) Bu haqda rahbariyatga yoki vakolatli bo'linmaga xabar berishi D) Hech kimga aytmasdan masala bo'yicha qaror qabul qilishi To'g'ri javob: C) Bu haqda rahbariyatga yoki vakolatli bo'linmaga xabar berishi✔ Izoh: Xodim manfaatlar to'qnashuvi yuzaga kelgani yoki kelishi mumkinligi haqida rahbariyatga yoki vakolatli bo'linmaga darhol xabar berishi shart. 13. Davlat boshqaruvining tarmoq tamoyili nimani anglatadi? A) Har bir fuqaroning o'zini o'zi mustaqil boshqarishini B) Har qanday sohani faqat Prezident bevosita boshqarishini C) Boshqaruvning faqat hududiy asosda tashkil etilishini D) Bir xil sohadagi ob'ektlarni yagona organ boshqarishini To'g'ri javob: D) Bir xil sohadagi ob'ektlarni yagona organ boshqarishini ✔ Izoh: Tarmoq tamoyiliga ko'ra muayyan soha (sog'liqni saqlash, ta'lim va h.k.) tegishli vazirlik yoki idora tomonidan boshqariladi. 14. Zaruriy mudofaa nima? A) Ijtimoiy xavfli tajovuzdan o'zini, boshqalarni yoki davlat manfaatlarini himoya qilish B) Jinoyat sodir etgan shaxsdan uning qilmishi uchun keyinchalik, tajovuz tugagach o'ch olish C) Tabiiy ofat tufayli yuzaga kelgan xavfdan qochish D) Kelajakda bo'lishi mumkin bo'lgan tajovuzni oldindan jazolash To'g'ri javob: A) Ijtimoiy xavfli tajovuzdan o'zini, boshqalarni yoki davlat manfaatlarini himoya ✔ qilish Izoh: Zaruriy mudofaa — ijtimoiy xavfli tajovuz qilayotgan shaxsga zarar yetkazish orqali shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilish. 15. O'zbekiston o'z fuqarosini chet davlatga berishi mumkinmi? A) Ha, istalgan davlatning so'roviga binoan, xalqaro shartnomadan qat'i nazar darhol beriladi B) Ha, faqat mahalla yig'inining roziligi bilan beriladi C) Ha, faqat fuqaro o'zi rozilik bergan taqdirda D) Yo'q, agar xalqaro shartnomada boshqacha nazarda tutilmagan bo'lsa, fuqaro berilmaydi To'g'ri javob: D) Yo'q, agar xalqaro shartnomada boshqacha nazarda tutilmagan bo'lsa, fuqaro ✔ berilmaydi Izoh: O'zbekiston fuqarosi, agar xalqaro shartnomalarda boshqacha nazarda tutilmagan bo'lsa, chet davlatga berilmaydi. 16. Xizmat vazifasini bajarish uchun fuqarodan qo'shimcha norasmiy to'lov talab qilish qanday baholanadi? A) Ixtiyoriy xayriya B) Odatiy amaliyot C) Korrupsiyaviy harakat D) Xizmatni tezlashtirishning qonuniy usuli To'g'ri javob: C) Korrupsiyaviy harakat ✔ Izoh: Xizmat vazifasini bajarish uchun norasmiy to'lov talab qilish korrupsiyaviy harakat bo'lib, javobgarlikka sabab bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 19 Izoh: Javobgarlikni belgilovchi yoki og'irlashtiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas; yengillashtiruvchi qonun esa orqaga qaytadi. 12. Xodimda manfaatlar to'qnashuvi yuzaga kelganda u birinchi navbatda nima qilishi kerak? A) Qarindoshiga foydali qaror qabul qilishi B) Masalaga oid hujjatlarni yo'q qilishi C) Bu haqda rahbariyatga yoki vakolatli bo'linmaga xabar berishi D) Hech kimga aytmasdan masala bo'yicha qaror qabul qilishi To'g'ri javob: C) Bu haqda rahbariyatga yoki vakolatli bo'linmaga xabar berishi✔ Izoh: Xodim manfaatlar to'qnashuvi yuzaga kelgani yoki kelishi mumkinligi haqida rahbariyatga yoki vakolatli bo'linmaga darhol xabar berishi shart. 13. Davlat boshqaruvining tarmoq tamoyili nimani anglatadi? A) Har bir fuqaroning o'zini o'zi mustaqil boshqarishini B) Har qanday sohani faqat Prezident bevosita boshqarishini C) Boshqaruvning faqat hududiy asosda tashkil etilishini D) Bir xil sohadagi ob'ektlarni yagona organ boshqarishini To'g'ri javob: D) Bir xil sohadagi ob'ektlarni yagona organ boshqarishini ✔ Izoh: Tarmoq tamoyiliga ko'ra muayyan soha (sog'liqni saqlash, ta'lim va h.k.) tegishli vazirlik yoki idora tomonidan boshqariladi. 14. Zaruriy mudofaa nima? A) Ijtimoiy xavfli tajovuzdan o'zini, boshqalarni yoki davlat manfaatlarini himoya qilish B) Jinoyat sodir etgan shaxsdan uning qilmishi uchun keyinchalik, tajovuz tugagach o'ch olish C) Tabiiy ofat tufayli yuzaga kelgan xavfdan qochish D) Kelajakda bo'lishi mumkin bo'lgan tajovuzni oldindan jazolash To'g'ri javob: A) Ijtimoiy xavfli tajovuzdan o'zini, boshqalarni yoki davlat manfaatlarini himoya ✔ qilish Izoh: Zaruriy mudofaa — ijtimoiy xavfli tajovuz qilayotgan shaxsga zarar yetkazish orqali shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilish. 15. O'zbekiston o'z fuqarosini chet davlatga berishi mumkinmi? A) Ha, istalgan davlatning so'roviga binoan, xalqaro shartnomadan qat'i nazar darhol beriladi B) Ha, faqat mahalla yig'inining roziligi bilan beriladi C) Ha, faqat fuqaro o'zi rozilik bergan taqdirda D) Yo'q, agar xalqaro shartnomada boshqacha nazarda tutilmagan bo'lsa, fuqaro berilmaydi To'g'ri javob: D) Yo'q, agar xalqaro shartnomada boshqacha nazarda tutilmagan bo'lsa, fuqaro ✔ berilmaydi Izoh: O'zbekiston fuqarosi, agar xalqaro shartnomalarda boshqacha nazarda tutilmagan bo'lsa, chet davlatga berilmaydi. 16. Xizmat vazifasini bajarish uchun fuqarodan qo'shimcha norasmiy to'lov talab qilish qanday baholanadi? A) Ixtiyoriy xayriya B) Odatiy amaliyot C) Korrupsiyaviy harakat D) Xizmatni tezlashtirishning qonuniy usuli To'g'ri javob: C) Korrupsiyaviy harakat ✔ Izoh: Xizmat vazifasini bajarish uchun norasmiy to'lov talab qilish korrupsiyaviy harakat bo'lib, javobgarlikka sabab bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 19 17. Konstitutsiyaviy sudning qarorlari qanday xususiyatga ega? A) Yakuniy bo'lib, shikoyat qilinmaydi B) Faqat tavsiya tarzida qabul qilinadi C) Prokuror protestiga asosan bekor qilinadi D) Oliy sudda qayta ko'rib chiqiladi To'g'ri javob: A) Yakuniy bo'lib, shikoyat qilinmaydi✔ Izoh: Konstitutsiyaviy sudning qarorlari majburiy, yakuniy bo'lib, ular ustidan shikoyat qilinmaydi. 18. Xalqaro huquqning asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Kuch ishlatmaslik va kuch bilan tahdid qilmaslik B) Kuchli davlatlarning ustunligi C) Boshqa davlatlar ishiga aralashish D) Nizolarni harbiy yo'l bilan va kuch ishlatib hal qilish To'g'ri javob: A) Kuch ishlatmaslik va kuch bilan tahdid qilmaslik ✔ Izoh: BMT Nizomida kuch ishlatmaslik, nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish, ichki ishlarga aralashmaslik kabi tamoyillar mustahkamlangan. 19. Bir jinoyat uchun ikki marta javobgarlikka tortish mumkinmi? A) Ha, agar boshqa viloyatda sud qilinsa B) Ha, agar birinchi tayinlangan jazo juda yengil bo'lgan bo'lsa C) Yo'q, hech kim bir jinoyat uchun ikki marta javobgar bo'lmaydi D) Ha, agar jabrlanuvchi talab qilsa To'g'ri javob: C) Yo'q, hech kim bir jinoyat uchun ikki marta javobgar bo'lmaydi ✔ Izoh: Adolat tamoyiliga ko'ra hech kim bitta jinoyat uchun ikki marta jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin emas. 20. Korrupsiyaga qarshi kurashda xalqaro hamkorlik nimani nazarda tutadi? A) Faqat sport delegatsiyalari almashinuvini B) Huquqiy yordam, aktivlarni qaytarish, tajriba almashish C) Faqat turistik sayohatlar va dam olishni tashkil etishni D) Faqat madaniy festivallarni To'g'ri javob: B) Huquqiy yordam, aktivlarni qaytarish, tajriba almashish ✔ Izoh: Xalqaro hamkorlik o'zaro huquqiy yordam, ekstraditsiya, jinoiy aktivlarni qaytarish va tajriba almashishni o'z ichiga oladi. 21. Jinoyat qonunining orqaga qaytish kuchi qachon bo'ladi? A) Qonunni Prezident imzolagan har qanday holatda B) Qilmishning jinoiyligini belgilasa, jazoni og'irlashtirsa yoki shaxs ahvolini boshqacha yomonlashtirsa C) Qilmishning jinoiyligini bekor qilsa, jazoni yengillashtirsa yoki ahvolni boshqacha yaxshilasa D) Qonun parlamentda ko'pchilik ovoz bilan qabul qilinganda To'g'ri javob: C) Qilmishning jinoiyligini bekor qilsa, jazoni yengillashtirsa yoki ahvolni boshqacha ✔ yaxshilasa Izoh: Shaxsning ahvolini yaxshilaydigan jinoyat qonuni orqaga qaytish kuchiga ega; jinoiylikni belgilovchi yoki jazoni og'irlashtiruvchi qonun bunday kuchga ega emas. 22. Yangi tahrirdagi Konstitutsiya qanday yo'l bilan qabul qilingan? A) Senat qarori orqali B) Prezident farmoni orqali C) Vazirlar Mahkamasi qarori orqali D) Umumxalq referendumi orqali To'g'ri javob: D) Umumxalq referendumi orqali ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 20 17. Konstitutsiyaviy sudning qarorlari qanday xususiyatga ega? A) Yakuniy bo'lib, shikoyat qilinmaydi B) Faqat tavsiya tarzida qabul qilinadi C) Prokuror protestiga asosan bekor qilinadi D) Oliy sudda qayta ko'rib chiqiladi To'g'ri javob: A) Yakuniy bo'lib, shikoyat qilinmaydi✔ Izoh: Konstitutsiyaviy sudning qarorlari majburiy, yakuniy bo'lib, ular ustidan shikoyat qilinmaydi. 18. Xalqaro huquqning asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Kuch ishlatmaslik va kuch bilan tahdid qilmaslik B) Kuchli davlatlarning ustunligi C) Boshqa davlatlar ishiga aralashish D) Nizolarni harbiy yo'l bilan va kuch ishlatib hal qilish To'g'ri javob: A) Kuch ishlatmaslik va kuch bilan tahdid qilmaslik ✔ Izoh: BMT Nizomida kuch ishlatmaslik, nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish, ichki ishlarga aralashmaslik kabi tamoyillar mustahkamlangan. 19. Bir jinoyat uchun ikki marta javobgarlikka tortish mumkinmi? A) Ha, agar boshqa viloyatda sud qilinsa B) Ha, agar birinchi tayinlangan jazo juda yengil bo'lgan bo'lsa C) Yo'q, hech kim bir jinoyat uchun ikki marta javobgar bo'lmaydi D) Ha, agar jabrlanuvchi talab qilsa To'g'ri javob: C) Yo'q, hech kim bir jinoyat uchun ikki marta javobgar bo'lmaydi ✔ Izoh: Adolat tamoyiliga ko'ra hech kim bitta jinoyat uchun ikki marta jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin emas. 20. Korrupsiyaga qarshi kurashda xalqaro hamkorlik nimani nazarda tutadi? A) Faqat sport delegatsiyalari almashinuvini B) Huquqiy yordam, aktivlarni qaytarish, tajriba almashish C) Faqat turistik sayohatlar va dam olishni tashkil etishni D) Faqat madaniy festivallarni To'g'ri javob: B) Huquqiy yordam, aktivlarni qaytarish, tajriba almashish ✔ Izoh: Xalqaro hamkorlik o'zaro huquqiy yordam, ekstraditsiya, jinoiy aktivlarni qaytarish va tajriba almashishni o'z ichiga oladi. 21. Jinoyat qonunining orqaga qaytish kuchi qachon bo'ladi? A) Qonunni Prezident imzolagan har qanday holatda B) Qilmishning jinoiyligini belgilasa, jazoni og'irlashtirsa yoki shaxs ahvolini boshqacha yomonlashtirsa C) Qilmishning jinoiyligini bekor qilsa, jazoni yengillashtirsa yoki ahvolni boshqacha yaxshilasa D) Qonun parlamentda ko'pchilik ovoz bilan qabul qilinganda To'g'ri javob: C) Qilmishning jinoiyligini bekor qilsa, jazoni yengillashtirsa yoki ahvolni boshqacha ✔ yaxshilasa Izoh: Shaxsning ahvolini yaxshilaydigan jinoyat qonuni orqaga qaytish kuchiga ega; jinoiylikni belgilovchi yoki jazoni og'irlashtiruvchi qonun bunday kuchga ega emas. 22. Yangi tahrirdagi Konstitutsiya qanday yo'l bilan qabul qilingan? A) Senat qarori orqali B) Prezident farmoni orqali C) Vazirlar Mahkamasi qarori orqali D) Umumxalq referendumi orqali To'g'ri javob: D) Umumxalq referendumi orqali ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 20 17. Konstitutsiyaviy sudning qarorlari qanday xususiyatga ega? A) Yakuniy bo'lib, shikoyat qilinmaydi B) Faqat tavsiya tarzida qabul qilinadi C) Prokuror protestiga asosan bekor qilinadi D) Oliy sudda qayta ko'rib chiqiladi To'g'ri javob: A) Yakuniy bo'lib, shikoyat qilinmaydi✔ Izoh: Konstitutsiyaviy sudning qarorlari majburiy, yakuniy bo'lib, ular ustidan shikoyat qilinmaydi. 18. Xalqaro huquqning asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Kuch ishlatmaslik va kuch bilan tahdid qilmaslik B) Kuchli davlatlarning ustunligi C) Boshqa davlatlar ishiga aralashish D) Nizolarni harbiy yo'l bilan va kuch ishlatib hal qilish To'g'ri javob: A) Kuch ishlatmaslik va kuch bilan tahdid qilmaslik ✔ Izoh: BMT Nizomida kuch ishlatmaslik, nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish, ichki ishlarga aralashmaslik kabi tamoyillar mustahkamlangan. 19. Bir jinoyat uchun ikki marta javobgarlikka tortish mumkinmi? A) Ha, agar boshqa viloyatda sud qilinsa B) Ha, agar birinchi tayinlangan jazo juda yengil bo'lgan bo'lsa C) Yo'q, hech kim bir jinoyat uchun ikki marta javobgar bo'lmaydi D) Ha, agar jabrlanuvchi talab qilsa To'g'ri javob: C) Yo'q, hech kim bir jinoyat uchun ikki marta javobgar bo'lmaydi ✔ Izoh: Adolat tamoyiliga ko'ra hech kim bitta jinoyat uchun ikki marta jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin emas. 20. Korrupsiyaga qarshi kurashda xalqaro hamkorlik nimani nazarda tutadi? A) Faqat sport delegatsiyalari almashinuvini B) Huquqiy yordam, aktivlarni qaytarish, tajriba almashish C) Faqat turistik sayohatlar va dam olishni tashkil etishni D) Faqat madaniy festivallarni To'g'ri javob: B) Huquqiy yordam, aktivlarni qaytarish, tajriba almashish ✔ Izoh: Xalqaro hamkorlik o'zaro huquqiy yordam, ekstraditsiya, jinoiy aktivlarni qaytarish va tajriba almashishni o'z ichiga oladi. 21. Jinoyat qonunining orqaga qaytish kuchi qachon bo'ladi? A) Qonunni Prezident imzolagan har qanday holatda B) Qilmishning jinoiyligini belgilasa, jazoni og'irlashtirsa yoki shaxs ahvolini boshqacha yomonlashtirsa C) Qilmishning jinoiyligini bekor qilsa, jazoni yengillashtirsa yoki ahvolni boshqacha yaxshilasa D) Qonun parlamentda ko'pchilik ovoz bilan qabul qilinganda To'g'ri javob: C) Qilmishning jinoiyligini bekor qilsa, jazoni yengillashtirsa yoki ahvolni boshqacha ✔ yaxshilasa Izoh: Shaxsning ahvolini yaxshilaydigan jinoyat qonuni orqaga qaytish kuchiga ega; jinoiylikni belgilovchi yoki jazoni og'irlashtiruvchi qonun bunday kuchga ega emas. 22. Yangi tahrirdagi Konstitutsiya qanday yo'l bilan qabul qilingan? A) Senat qarori orqali B) Prezident farmoni orqali C) Vazirlar Mahkamasi qarori orqali D) Umumxalq referendumi orqali To'g'ri javob: D) Umumxalq referendumi orqali ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 20 Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiya 2023-yil 30-aprelda o'tkazilgan umumxalq referendumida qabul qilingan. 23. Qaysi huquq fuqarolik huquqlari guruhiga kiradi? A) Ijtimoiy ta'minot huquqi B) Ta'lim olish huquqi C) Yashash huquqi D) Mehnat qilish huquqi To'g'ri javob: C) Yashash huquqi✔ Izoh: Yashash huquqi, shaxs erkinligi va daxlsizligi asosiy fuqarolik (shaxsiy) huquqlar hisoblanadi. 24. Odam savdosi nima? A) Xalqaro talabalar almashinuvi dasturida qatnashish B) Chet elga qonuniy mehnat shartnomasi asosida ishga ketish va u yerda belgilangan muddat ishlash C) Turistik agentlik orqali sayohat uyushtirish D) Shaxsni ekspluatatsiya qilish maqsadida yollash, tashish, berish yoki yashirish To'g'ri javob: D) Shaxsni ekspluatatsiya qilish maqsadida yollash, tashish, berish yoki yashirish ✔ Izoh: Odam savdosi — ekspluatatsiya maqsadida aldov, zo'rlik yoki majburlov bilan shaxsni yollash, tashish, berish, yashirish yoki qabul qilish. 25. Ma'muriy-huquqiy maqomga ega bo'lish fuqaroga nima beradi? A) Faqat nikoh tuzish va ajralish huquqini B) Faqat xalqaro nodavlat tashkilotlarga a'zo bo'lish huquqini C) Davlat boshqaruvi sohasidagi huquq va majburiyatlarni D) Faqat meros olish va vasiyat qilish imkoniyatini To'g'ri javob: C) Davlat boshqaruvi sohasidagi huquq va majburiyatlarni ✔ Izoh: Fuqaroning ma'muriy-huquqiy maqomi uning davlat boshqaruvi sohasidagi huquqlari, erkinliklari, majburiyatlari va kafolatlarini qamraydi. 26. Yo'l harakati qoidalarini buzish, odatda, qanday javobgarlikka sabab bo'ladi? A) Intizomiy javobgarlikka B) Oilaviy javobgarlikka C) Ma'muriy javobgarlikka D) Moddiy javobgarlikka To'g'ri javob: C) Ma'muriy javobgarlikka ✔ Izoh: Yo'l harakati qoidalarining og'ir oqibatsiz buzilishi ma'muriy huquqbuzarlik hisoblanadi; og'ir oqibatlar bo'lsa, jinoiy javobgarlik vujudga kelishi mumkin. 27. Jazo kim tomonidan tayinlanadi? A) Jabrlanuvchi tomonidan B) Prokuror tomonidan C) Tergovchi tomonidan D) Faqat sud tomonidan To'g'ri javob: D) Faqat sud tomonidan ✔ Izoh: Jinoiy jazo faqat sud hukmi bilan tayinlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 21 Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiya 2023-yil 30-aprelda o'tkazilgan umumxalq referendumida qabul qilingan. 23. Qaysi huquq fuqarolik huquqlari guruhiga kiradi? A) Ijtimoiy ta'minot huquqi B) Ta'lim olish huquqi C) Yashash huquqi D) Mehnat qilish huquqi To'g'ri javob: C) Yashash huquqi✔ Izoh: Yashash huquqi, shaxs erkinligi va daxlsizligi asosiy fuqarolik (shaxsiy) huquqlar hisoblanadi. 24. Odam savdosi nima? A) Xalqaro talabalar almashinuvi dasturida qatnashish B) Chet elga qonuniy mehnat shartnomasi asosida ishga ketish va u yerda belgilangan muddat ishlash C) Turistik agentlik orqali sayohat uyushtirish D) Shaxsni ekspluatatsiya qilish maqsadida yollash, tashish, berish yoki yashirish To'g'ri javob: D) Shaxsni ekspluatatsiya qilish maqsadida yollash, tashish, berish yoki yashirish ✔ Izoh: Odam savdosi — ekspluatatsiya maqsadida aldov, zo'rlik yoki majburlov bilan shaxsni yollash, tashish, berish, yashirish yoki qabul qilish. 25. Ma'muriy-huquqiy maqomga ega bo'lish fuqaroga nima beradi? A) Faqat nikoh tuzish va ajralish huquqini B) Faqat xalqaro nodavlat tashkilotlarga a'zo bo'lish huquqini C) Davlat boshqaruvi sohasidagi huquq va majburiyatlarni D) Faqat meros olish va vasiyat qilish imkoniyatini To'g'ri javob: C) Davlat boshqaruvi sohasidagi huquq va majburiyatlarni ✔ Izoh: Fuqaroning ma'muriy-huquqiy maqomi uning davlat boshqaruvi sohasidagi huquqlari, erkinliklari, majburiyatlari va kafolatlarini qamraydi. 26. Yo'l harakati qoidalarini buzish, odatda, qanday javobgarlikka sabab bo'ladi? A) Intizomiy javobgarlikka B) Oilaviy javobgarlikka C) Ma'muriy javobgarlikka D) Moddiy javobgarlikka To'g'ri javob: C) Ma'muriy javobgarlikka ✔ Izoh: Yo'l harakati qoidalarining og'ir oqibatsiz buzilishi ma'muriy huquqbuzarlik hisoblanadi; og'ir oqibatlar bo'lsa, jinoiy javobgarlik vujudga kelishi mumkin. 27. Jazo kim tomonidan tayinlanadi? A) Jabrlanuvchi tomonidan B) Prokuror tomonidan C) Tergovchi tomonidan D) Faqat sud tomonidan To'g'ri javob: D) Faqat sud tomonidan ✔ Izoh: Jinoiy jazo faqat sud hukmi bilan tayinlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 21 Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiya 2023-yil 30-aprelda o'tkazilgan umumxalq referendumida qabul qilingan. 23. Qaysi huquq fuqarolik huquqlari guruhiga kiradi? A) Ijtimoiy ta'minot huquqi B) Ta'lim olish huquqi C) Yashash huquqi D) Mehnat qilish huquqi To'g'ri javob: C) Yashash huquqi✔ Izoh: Yashash huquqi, shaxs erkinligi va daxlsizligi asosiy fuqarolik (shaxsiy) huquqlar hisoblanadi. 24. Odam savdosi nima? A) Xalqaro talabalar almashinuvi dasturida qatnashish B) Chet elga qonuniy mehnat shartnomasi asosida ishga ketish va u yerda belgilangan muddat ishlash C) Turistik agentlik orqali sayohat uyushtirish D) Shaxsni ekspluatatsiya qilish maqsadida yollash, tashish, berish yoki yashirish To'g'ri javob: D) Shaxsni ekspluatatsiya qilish maqsadida yollash, tashish, berish yoki yashirish ✔ Izoh: Odam savdosi — ekspluatatsiya maqsadida aldov, zo'rlik yoki majburlov bilan shaxsni yollash, tashish, berish, yashirish yoki qabul qilish. 25. Ma'muriy-huquqiy maqomga ega bo'lish fuqaroga nima beradi? A) Faqat nikoh tuzish va ajralish huquqini B) Faqat xalqaro nodavlat tashkilotlarga a'zo bo'lish huquqini C) Davlat boshqaruvi sohasidagi huquq va majburiyatlarni D) Faqat meros olish va vasiyat qilish imkoniyatini To'g'ri javob: C) Davlat boshqaruvi sohasidagi huquq va majburiyatlarni ✔ Izoh: Fuqaroning ma'muriy-huquqiy maqomi uning davlat boshqaruvi sohasidagi huquqlari, erkinliklari, majburiyatlari va kafolatlarini qamraydi. 26. Yo'l harakati qoidalarini buzish, odatda, qanday javobgarlikka sabab bo'ladi? A) Intizomiy javobgarlikka B) Oilaviy javobgarlikka C) Ma'muriy javobgarlikka D) Moddiy javobgarlikka To'g'ri javob: C) Ma'muriy javobgarlikka ✔ Izoh: Yo'l harakati qoidalarining og'ir oqibatsiz buzilishi ma'muriy huquqbuzarlik hisoblanadi; og'ir oqibatlar bo'lsa, jinoiy javobgarlik vujudga kelishi mumkin. 27. Jazo kim tomonidan tayinlanadi? A) Jabrlanuvchi tomonidan B) Prokuror tomonidan C) Tergovchi tomonidan D) Faqat sud tomonidan To'g'ri javob: D) Faqat sud tomonidan ✔ Izoh: Jinoiy jazo faqat sud hukmi bilan tayinlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 21 28. Shaxs qilmishining g'ayriqonuniy xususiyatini anglagan va oqibatini istagan bo'lsa, huquqbuzarlik qanday sodir etilgan hisoblanadi? A) Oxirgi zarurat holatida B) Tasodifan C) Qasddan D) Ehtiyotsizlik orqali To'g'ri javob: C) Qasddan✔ Izoh: Shaxs o'z harakatining g'ayriqonuniyligini anglab, zararli oqibatini istasa yoki ongli ravishda yo'l qo'ysa, qilmish qasddan sodir etilgan hisoblanadi. 29. Korrupsiya tushunchasiga qaysi holat ham kiradi? A) Fuqaroning soliqni o'z vaqtida to'lashi B) Xodimni qonuniy mukofotlash C) Davlat xizmatchisiga belgilangan qonuniy maosh to'lash D) Mansabdorga g'ayriqonuniy naf taqdim etish To'g'ri javob: D) Mansabdorga g'ayriqonuniy naf taqdim etish ✔ Izoh: Korrupsiya nafaqat naf olishni, balki mansabdor shaxsga bunday nafni qonunga xilof ravishda taqdim etishni ham qamrab oladi. 30. Xizmatchining hamkasblar bilan munosabatida qaysi qoida muhim? A) O'zaro hurmat va kasbiy hamkorlik B) Hamkasblar ishiga g'ayriqonuniy aralashish C) Hamkasblarni ommaviy kamsitish D) Hamkasblar ustidan mish-mish tarqatish To'g'ri javob: A) O'zaro hurmat va kasbiy hamkorlik ✔ Izoh: Xizmat etikasi hamkasblar bilan o'zaro hurmat, kasbiy hamkorlik va do'stona muloqotni talab qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 22 28. Shaxs qilmishining g'ayriqonuniy xususiyatini anglagan va oqibatini istagan bo'lsa, huquqbuzarlik qanday sodir etilgan hisoblanadi? A) Oxirgi zarurat holatida B) Tasodifan C) Qasddan D) Ehtiyotsizlik orqali To'g'ri javob: C) Qasddan✔ Izoh: Shaxs o'z harakatining g'ayriqonuniyligini anglab, zararli oqibatini istasa yoki ongli ravishda yo'l qo'ysa, qilmish qasddan sodir etilgan hisoblanadi. 29. Korrupsiya tushunchasiga qaysi holat ham kiradi? A) Fuqaroning soliqni o'z vaqtida to'lashi B) Xodimni qonuniy mukofotlash C) Davlat xizmatchisiga belgilangan qonuniy maosh to'lash D) Mansabdorga g'ayriqonuniy naf taqdim etish To'g'ri javob: D) Mansabdorga g'ayriqonuniy naf taqdim etish ✔ Izoh: Korrupsiya nafaqat naf olishni, balki mansabdor shaxsga bunday nafni qonunga xilof ravishda taqdim etishni ham qamrab oladi. 30. Xizmatchining hamkasblar bilan munosabatida qaysi qoida muhim? A) O'zaro hurmat va kasbiy hamkorlik B) Hamkasblar ishiga g'ayriqonuniy aralashish C) Hamkasblarni ommaviy kamsitish D) Hamkasblar ustidan mish-mish tarqatish To'g'ri javob: A) O'zaro hurmat va kasbiy hamkorlik ✔ Izoh: Xizmat etikasi hamkasblar bilan o'zaro hurmat, kasbiy hamkorlik va do'stona muloqotni talab qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 22 28. Shaxs qilmishining g'ayriqonuniy xususiyatini anglagan va oqibatini istagan bo'lsa, huquqbuzarlik qanday sodir etilgan hisoblanadi? A) Oxirgi zarurat holatida B) Tasodifan C) Qasddan D) Ehtiyotsizlik orqali To'g'ri javob: C) Qasddan✔ Izoh: Shaxs o'z harakatining g'ayriqonuniyligini anglab, zararli oqibatini istasa yoki ongli ravishda yo'l qo'ysa, qilmish qasddan sodir etilgan hisoblanadi. 29. Korrupsiya tushunchasiga qaysi holat ham kiradi? A) Fuqaroning soliqni o'z vaqtida to'lashi B) Xodimni qonuniy mukofotlash C) Davlat xizmatchisiga belgilangan qonuniy maosh to'lash D) Mansabdorga g'ayriqonuniy naf taqdim etish To'g'ri javob: D) Mansabdorga g'ayriqonuniy naf taqdim etish ✔ Izoh: Korrupsiya nafaqat naf olishni, balki mansabdor shaxsga bunday nafni qonunga xilof ravishda taqdim etishni ham qamrab oladi. 30. Xizmatchining hamkasblar bilan munosabatida qaysi qoida muhim? A) O'zaro hurmat va kasbiy hamkorlik B) Hamkasblar ishiga g'ayriqonuniy aralashish C) Hamkasblarni ommaviy kamsitish D) Hamkasblar ustidan mish-mish tarqatish To'g'ri javob: A) O'zaro hurmat va kasbiy hamkorlik ✔ Izoh: Xizmat etikasi hamkasblar bilan o'zaro hurmat, kasbiy hamkorlik va do'stona muloqotni talab qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 22 4-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Vasiyatnoma qanday bitim turiga kiradi? A) Ommaviy oferta B) Ikki tomonlama shartnoma C) Bir tomonlama bitim D) Ko'p tomonlama shartnoma To'g'ri javob: C) Bir tomonlama bitim✔ Izoh: Vasiyat tuzish uchun faqat vasiyat qiluvchining irodasi kifoya, shuning uchun u bir tomonlama bitim hisoblanadi. 2. Prokuror protesti nima? A) Fuqaroning murojaatiga yozma javob berishning maxsus shakli B) Qonunga zid hujjat yoki harakatni bekor qilish yoki o'zgartirish talabi C) Qonunbuzarlik sabablarini bartaraf etish haqida mansabdor shaxsga yuboriladigan tavsiyaviy xat D) Shaxsni sudgacha qamoqqa olish to'g'risidagi qaror To'g'ri javob: B) Qonunga zid hujjat yoki harakatni bekor qilish yoki o'zgartirish talabi ✔ Izoh: Protest qonunga zid hujjatni chiqargan organga yoki yuqori organga uni bekor qilish yoki qonunga muvofiqlashtirish talabi bilan keltiriladi. 3. Homilador ayol bilan mehnat shartnomasini ish beruvchi tashabbusi bilan bekor qilish masalasida qonun qanday? A) Faqat og'zaki ogohlantirish bilan istalgan vaqtda mumkin B) Hech qanday cheklov mavjud emas C) Ish haqini to'lamasdan mumkin D) Korxona tugatilishidan tashqari hollarda taqiqlanadi To'g'ri javob: D) Korxona tugatilishidan tashqari hollarda taqiqlanadi ✔ Izoh: Homilador ayollar va kichik yoshdagi bolasi bor ayollar bilan mehnat shartnomasini ish beruvchi tashabbusi bilan bekor qilish korxona tugatilishidan tashqari hollarda taqiqlanadi. 4. Prokurorning protest keltirishi qonunga zid hujjatning ijrosiga qanday ta'sir qiladi? A) Hujjat avtomatik ravishda kuchayib ketadi B) Hujjat avtomatik ravishda va qaytarib bo'lmas tarzda bekor bo'ladi C) Qonunda nazarda tutilgan hollarda ijro to'xtatib turilishi mumkin D) Hujjat ijrosi hech qachon to'xtatilmaydi To'g'ri javob: C) Qonunda nazarda tutilgan hollarda ijro to'xtatib turilishi mumkin ✔ Izoh: Protest hujjatni o'zi bekor qilmaydi; uni ko'rib chiqish organ vakolatida, biroq qonunda nazarda tutilgan hollarda ijro to'xtatib turilishi mumkin. 5. Qonun bo'yicha merosda birinchi navbatdagi merosxo'rlar kimlar? A) Bolalari, er (xotini) va ota-onasi B) Amaki, tog'a, amma va xolalari C) Aka-uka, opa-singillari va ularning bolalari D) Bobo-buvilari va nevaralari To'g'ri javob: A) Bolalari, er (xotini) va ota-onasi ✔ Izoh: Qonun bo'yicha birinchi navbatda meros qoldiruvchining bolalari (shu jumladan farzandlikka olinganlar), eri (xotini) va ota-onasi teng ulushlarda meros oladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 23 4-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Vasiyatnoma qanday bitim turiga kiradi? A) Ommaviy oferta B) Ikki tomonlama shartnoma C) Bir tomonlama bitim D) Ko'p tomonlama shartnoma To'g'ri javob: C) Bir tomonlama bitim✔ Izoh: Vasiyat tuzish uchun faqat vasiyat qiluvchining irodasi kifoya, shuning uchun u bir tomonlama bitim hisoblanadi. 2. Prokuror protesti nima? A) Fuqaroning murojaatiga yozma javob berishning maxsus shakli B) Qonunga zid hujjat yoki harakatni bekor qilish yoki o'zgartirish talabi C) Qonunbuzarlik sabablarini bartaraf etish haqida mansabdor shaxsga yuboriladigan tavsiyaviy xat D) Shaxsni sudgacha qamoqqa olish to'g'risidagi qaror To'g'ri javob: B) Qonunga zid hujjat yoki harakatni bekor qilish yoki o'zgartirish talabi ✔ Izoh: Protest qonunga zid hujjatni chiqargan organga yoki yuqori organga uni bekor qilish yoki qonunga muvofiqlashtirish talabi bilan keltiriladi. 3. Homilador ayol bilan mehnat shartnomasini ish beruvchi tashabbusi bilan bekor qilish masalasida qonun qanday? A) Faqat og'zaki ogohlantirish bilan istalgan vaqtda mumkin B) Hech qanday cheklov mavjud emas C) Ish haqini to'lamasdan mumkin D) Korxona tugatilishidan tashqari hollarda taqiqlanadi To'g'ri javob: D) Korxona tugatilishidan tashqari hollarda taqiqlanadi ✔ Izoh: Homilador ayollar va kichik yoshdagi bolasi bor ayollar bilan mehnat shartnomasini ish beruvchi tashabbusi bilan bekor qilish korxona tugatilishidan tashqari hollarda taqiqlanadi. 4. Prokurorning protest keltirishi qonunga zid hujjatning ijrosiga qanday ta'sir qiladi? A) Hujjat avtomatik ravishda kuchayib ketadi B) Hujjat avtomatik ravishda va qaytarib bo'lmas tarzda bekor bo'ladi C) Qonunda nazarda tutilgan hollarda ijro to'xtatib turilishi mumkin D) Hujjat ijrosi hech qachon to'xtatilmaydi To'g'ri javob: C) Qonunda nazarda tutilgan hollarda ijro to'xtatib turilishi mumkin ✔ Izoh: Protest hujjatni o'zi bekor qilmaydi; uni ko'rib chiqish organ vakolatida, biroq qonunda nazarda tutilgan hollarda ijro to'xtatib turilishi mumkin. 5. Qonun bo'yicha merosda birinchi navbatdagi merosxo'rlar kimlar? A) Bolalari, er (xotini) va ota-onasi B) Amaki, tog'a, amma va xolalari C) Aka-uka, opa-singillari va ularning bolalari D) Bobo-buvilari va nevaralari To'g'ri javob: A) Bolalari, er (xotini) va ota-onasi ✔ Izoh: Qonun bo'yicha birinchi navbatda meros qoldiruvchining bolalari (shu jumladan farzandlikka olinganlar), eri (xotini) va ota-onasi teng ulushlarda meros oladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 23 4-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Vasiyatnoma qanday bitim turiga kiradi? A) Ommaviy oferta B) Ikki tomonlama shartnoma C) Bir tomonlama bitim D) Ko'p tomonlama shartnoma To'g'ri javob: C) Bir tomonlama bitim✔ Izoh: Vasiyat tuzish uchun faqat vasiyat qiluvchining irodasi kifoya, shuning uchun u bir tomonlama bitim hisoblanadi. 2. Prokuror protesti nima? A) Fuqaroning murojaatiga yozma javob berishning maxsus shakli B) Qonunga zid hujjat yoki harakatni bekor qilish yoki o'zgartirish talabi C) Qonunbuzarlik sabablarini bartaraf etish haqida mansabdor shaxsga yuboriladigan tavsiyaviy xat D) Shaxsni sudgacha qamoqqa olish to'g'risidagi qaror To'g'ri javob: B) Qonunga zid hujjat yoki harakatni bekor qilish yoki o'zgartirish talabi ✔ Izoh: Protest qonunga zid hujjatni chiqargan organga yoki yuqori organga uni bekor qilish yoki qonunga muvofiqlashtirish talabi bilan keltiriladi. 3. Homilador ayol bilan mehnat shartnomasini ish beruvchi tashabbusi bilan bekor qilish masalasida qonun qanday? A) Faqat og'zaki ogohlantirish bilan istalgan vaqtda mumkin B) Hech qanday cheklov mavjud emas C) Ish haqini to'lamasdan mumkin D) Korxona tugatilishidan tashqari hollarda taqiqlanadi To'g'ri javob: D) Korxona tugatilishidan tashqari hollarda taqiqlanadi ✔ Izoh: Homilador ayollar va kichik yoshdagi bolasi bor ayollar bilan mehnat shartnomasini ish beruvchi tashabbusi bilan bekor qilish korxona tugatilishidan tashqari hollarda taqiqlanadi. 4. Prokurorning protest keltirishi qonunga zid hujjatning ijrosiga qanday ta'sir qiladi? A) Hujjat avtomatik ravishda kuchayib ketadi B) Hujjat avtomatik ravishda va qaytarib bo'lmas tarzda bekor bo'ladi C) Qonunda nazarda tutilgan hollarda ijro to'xtatib turilishi mumkin D) Hujjat ijrosi hech qachon to'xtatilmaydi To'g'ri javob: C) Qonunda nazarda tutilgan hollarda ijro to'xtatib turilishi mumkin ✔ Izoh: Protest hujjatni o'zi bekor qilmaydi; uni ko'rib chiqish organ vakolatida, biroq qonunda nazarda tutilgan hollarda ijro to'xtatib turilishi mumkin. 5. Qonun bo'yicha merosda birinchi navbatdagi merosxo'rlar kimlar? A) Bolalari, er (xotini) va ota-onasi B) Amaki, tog'a, amma va xolalari C) Aka-uka, opa-singillari va ularning bolalari D) Bobo-buvilari va nevaralari To'g'ri javob: A) Bolalari, er (xotini) va ota-onasi ✔ Izoh: Qonun bo'yicha birinchi navbatda meros qoldiruvchining bolalari (shu jumladan farzandlikka olinganlar), eri (xotini) va ota-onasi teng ulushlarda meros oladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 23 6. Prokuror qaysi holatda tergov ishini boshqa tergov organiga o'tkazishi mumkin? A) Ish ommaviy axborot vositalarida yetarlicha yoritilmagan va jamoatchilik e'tiboridan chetda qolganda B) Tergovning to'liq va xolis o'tkazilishini ta'minlash zarur bo'lganda C) Jabrlanuvchi tergov uchun to'lov qilishdan bosh tortganda D) Tergovchi bilan shaxsiy kelishmovchilik yuzaga kelganda To'g'ri javob: B) Tergovning to'liq va xolis o'tkazilishini ta'minlash zarur bo'lganda✔ Izoh: Prokuror tergovning to'liqligi va xolisligini ta'minlash maqsadida qonunda belgilangan tartibda ishni boshqa organga o'tkazishi mumkin. 7. Ariza qanday maqsadda beriladi? A) Huquq va manfaatlarni amalga oshirishga ko'maklashish uchun B) Faqat yangi qonun loyihasini taklif qilish uchun C) Faqat davlat organi xodimini intizomiy jazolash uchun D) Faqat kuchga kirgan sud qarorini bekor qilish uchun To'g'ri javob: A) Huquq va manfaatlarni amalga oshirishga ko'maklashish uchun ✔ Izoh: Ariza — huquq va erkinliklar hamda qonuniy manfaatlarni amalga oshirishga ko'maklashish to'g'risidagi iltimos bilan qilingan murojaat. 8. Tergov harakatlari natijalari qanday rasmiylashtiriladi? A) Telefon xabari bilan B) Gazeta e'loni bilan C) Bayonnoma bilan D) Og'zaki hisobot bilan To'g'ri javob: C) Bayonnoma bilan ✔ Izoh: Har bir tergov harakati natijasi qatnashchilar imzosi bilan tasdiqlangan bayonnomada qayd etiladi. 9. Shaxs oqibatni oldindan ko'rib, uni istamagan, ammo ongli ravishda yo'l qo'ygan bo'lsa, ayb qanday shaklda bo'ladi? A) Egri qasd B) Beparvolik C) Tasodif D) To'g'ri qasd To'g'ri javob: A) Egri qasd ✔ Izoh: Egri qasdda shaxs oqibatni oldindan ko'radi, uni istamaydi, ammo uning yuz berishiga ongli ravishda yo'l qo'yadi. 10. Jismoniy shaxsning familiyasi, ismi va yashash joyi ko'rsatilmagan murojaat qanday ataladi? A) Jamoaviy murojaat B) Anonim murojaat C) Elektron murojaat D) Takroriy murojaat To'g'ri javob: B) Anonim murojaat ✔ Izoh: Murojaatchining shaxsini aniqlash imkonini beradigan ma'lumotlar ko'rsatilmagan murojaat anonim murojaat hisoblanadi. 11. Huquq layoqati va muomala layoqatining birgalikdagi ifodasi qanday ataladi? A) Huquqiy nigilizm B) Huquq sub'ektligi C) Huquq ijodkorligi faoliyati D) Huquqiy ong To'g'ri javob: B) Huquq sub'ektligi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 24 6. Prokuror qaysi holatda tergov ishini boshqa tergov organiga o'tkazishi mumkin? A) Ish ommaviy axborot vositalarida yetarlicha yoritilmagan va jamoatchilik e'tiboridan chetda qolganda B) Tergovning to'liq va xolis o'tkazilishini ta'minlash zarur bo'lganda C) Jabrlanuvchi tergov uchun to'lov qilishdan bosh tortganda D) Tergovchi bilan shaxsiy kelishmovchilik yuzaga kelganda To'g'ri javob: B) Tergovning to'liq va xolis o'tkazilishini ta'minlash zarur bo'lganda✔ Izoh: Prokuror tergovning to'liqligi va xolisligini ta'minlash maqsadida qonunda belgilangan tartibda ishni boshqa organga o'tkazishi mumkin. 7. Ariza qanday maqsadda beriladi? A) Huquq va manfaatlarni amalga oshirishga ko'maklashish uchun B) Faqat yangi qonun loyihasini taklif qilish uchun C) Faqat davlat organi xodimini intizomiy jazolash uchun D) Faqat kuchga kirgan sud qarorini bekor qilish uchun To'g'ri javob: A) Huquq va manfaatlarni amalga oshirishga ko'maklashish uchun ✔ Izoh: Ariza — huquq va erkinliklar hamda qonuniy manfaatlarni amalga oshirishga ko'maklashish to'g'risidagi iltimos bilan qilingan murojaat. 8. Tergov harakatlari natijalari qanday rasmiylashtiriladi? A) Telefon xabari bilan B) Gazeta e'loni bilan C) Bayonnoma bilan D) Og'zaki hisobot bilan To'g'ri javob: C) Bayonnoma bilan ✔ Izoh: Har bir tergov harakati natijasi qatnashchilar imzosi bilan tasdiqlangan bayonnomada qayd etiladi. 9. Shaxs oqibatni oldindan ko'rib, uni istamagan, ammo ongli ravishda yo'l qo'ygan bo'lsa, ayb qanday shaklda bo'ladi? A) Egri qasd B) Beparvolik C) Tasodif D) To'g'ri qasd To'g'ri javob: A) Egri qasd ✔ Izoh: Egri qasdda shaxs oqibatni oldindan ko'radi, uni istamaydi, ammo uning yuz berishiga ongli ravishda yo'l qo'yadi. 10. Jismoniy shaxsning familiyasi, ismi va yashash joyi ko'rsatilmagan murojaat qanday ataladi? A) Jamoaviy murojaat B) Anonim murojaat C) Elektron murojaat D) Takroriy murojaat To'g'ri javob: B) Anonim murojaat ✔ Izoh: Murojaatchining shaxsini aniqlash imkonini beradigan ma'lumotlar ko'rsatilmagan murojaat anonim murojaat hisoblanadi. 11. Huquq layoqati va muomala layoqatining birgalikdagi ifodasi qanday ataladi? A) Huquqiy nigilizm B) Huquq sub'ektligi C) Huquq ijodkorligi faoliyati D) Huquqiy ong To'g'ri javob: B) Huquq sub'ektligi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 24 6. Prokuror qaysi holatda tergov ishini boshqa tergov organiga o'tkazishi mumkin? A) Ish ommaviy axborot vositalarida yetarlicha yoritilmagan va jamoatchilik e'tiboridan chetda qolganda B) Tergovning to'liq va xolis o'tkazilishini ta'minlash zarur bo'lganda C) Jabrlanuvchi tergov uchun to'lov qilishdan bosh tortganda D) Tergovchi bilan shaxsiy kelishmovchilik yuzaga kelganda To'g'ri javob: B) Tergovning to'liq va xolis o'tkazilishini ta'minlash zarur bo'lganda✔ Izoh: Prokuror tergovning to'liqligi va xolisligini ta'minlash maqsadida qonunda belgilangan tartibda ishni boshqa organga o'tkazishi mumkin. 7. Ariza qanday maqsadda beriladi? A) Huquq va manfaatlarni amalga oshirishga ko'maklashish uchun B) Faqat yangi qonun loyihasini taklif qilish uchun C) Faqat davlat organi xodimini intizomiy jazolash uchun D) Faqat kuchga kirgan sud qarorini bekor qilish uchun To'g'ri javob: A) Huquq va manfaatlarni amalga oshirishga ko'maklashish uchun ✔ Izoh: Ariza — huquq va erkinliklar hamda qonuniy manfaatlarni amalga oshirishga ko'maklashish to'g'risidagi iltimos bilan qilingan murojaat. 8. Tergov harakatlari natijalari qanday rasmiylashtiriladi? A) Telefon xabari bilan B) Gazeta e'loni bilan C) Bayonnoma bilan D) Og'zaki hisobot bilan To'g'ri javob: C) Bayonnoma bilan ✔ Izoh: Har bir tergov harakati natijasi qatnashchilar imzosi bilan tasdiqlangan bayonnomada qayd etiladi. 9. Shaxs oqibatni oldindan ko'rib, uni istamagan, ammo ongli ravishda yo'l qo'ygan bo'lsa, ayb qanday shaklda bo'ladi? A) Egri qasd B) Beparvolik C) Tasodif D) To'g'ri qasd To'g'ri javob: A) Egri qasd ✔ Izoh: Egri qasdda shaxs oqibatni oldindan ko'radi, uni istamaydi, ammo uning yuz berishiga ongli ravishda yo'l qo'yadi. 10. Jismoniy shaxsning familiyasi, ismi va yashash joyi ko'rsatilmagan murojaat qanday ataladi? A) Jamoaviy murojaat B) Anonim murojaat C) Elektron murojaat D) Takroriy murojaat To'g'ri javob: B) Anonim murojaat ✔ Izoh: Murojaatchining shaxsini aniqlash imkonini beradigan ma'lumotlar ko'rsatilmagan murojaat anonim murojaat hisoblanadi. 11. Huquq layoqati va muomala layoqatining birgalikdagi ifodasi qanday ataladi? A) Huquqiy nigilizm B) Huquq sub'ektligi C) Huquq ijodkorligi faoliyati D) Huquqiy ong To'g'ri javob: B) Huquq sub'ektligi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 24 Izoh: Huquq sub'ektligi shaxsning huquq layoqati va muomala layoqatini (shu jumladan delikt layoqatini) birgalikda ifodalaydi. 12. Tungi vaqtda ishlaganlik uchun haq qanday to'lanadi? A) Oshirilgan miqdorda B) Faqat ish beruvchi xohlasa C) Haq to'lanmaydi D) Kunduzgi ishdan kamroq To'g'ri javob: A) Oshirilgan miqdorda✔ Izoh: Tungi vaqtdagi har bir ish soati uchun oshirilgan miqdorda haq to'lanadi. 13. Prokuror nazoratining asosiy yo'nalishlaridan biri qaysi? A) Qonunlar ijrosi ustidan nazorat B) Davlat byudjetini ishlab chiqish C) Saylovoldi tashviqoti ustidan rahbarlik D) Ta'lim dasturlarini tasdiqlash To'g'ri javob: A) Qonunlar ijrosi ustidan nazorat ✔ Izoh: Qonunlar ijrosi ustidan nazorat prokuratura faoliyatining asosiy yo'nalishlaridan biri hisoblanadi. 14. Pensiya ta'minoti uchun mehnat staji qanday hujjatlar bilan tasdiqlanadi? A) Faqat ijtimoiy tarmoqdagi yozuvlar bilan B) Faqat qo'shnilar va tanishlarning og'zaki tasdig'i bilan C) Mehnat faoliyati to'g'risidagi rasmiy ma'lumotlar bilan D) Faqat xodimning shaxsiy kundaligi bilan To'g'ri javob: C) Mehnat faoliyati to'g'risidagi rasmiy ma'lumotlar bilan ✔ Izoh: Mehnat staji elektron mehnat daftarchasi ma'lumotlari va boshqa rasmiy hujjatlar bilan tasdiqlanadi. 15. Ayblanuvchining huquqlaridan biri qaysi? A) Sud tarkibini o'zi belgilash B) Tergovchiga ko'rsatma berish C) Unga qo'yilgan ayblovni bilish va unga qarshi tushuntirish berish D) Jabrlanuvchini ishdan chetlatish va uning ko'rsatuvlarini dalillar qatoridan chiqarish To'g'ri javob: C) Unga qo'yilgan ayblovni bilish va unga qarshi tushuntirish berish ✔ Izoh: Ayblanuvchi o'ziga qo'yilgan ayblovni bilish, tushuntirish berish yoki bermaslik, dalil taqdim etish va himoyachiga ega bo'lish huquqlariga ega. 16. Bolaga ism kim tomonidan beriladi? A) Faqat mahalla raisi tomonidan B) Ota-onaning kelishuviga ko'ra C) Faqat otaning xohishi va qaroriga ko'ra D) Faqat FHDYo xodimi tomonidan To'g'ri javob: B) Ota-onaning kelishuviga ko'ra ✔ Izoh: Bolaga ism ota-onaning kelishuviga ko'ra beriladi; kelishuvga erishilmasa, nizoni vasiylik va homiylik organi hal qiladi. 17. Jinoyat protsessida «habeas corpus» instituti nimani ta'minlaydi? A) Prokurorning sudlar faoliyati ustidan nazoratini kuchaytirish va kengaytirishni B) Advokatning tergovda qatnashmasligini C) Shaxsni ozodlikdan mahrum qilishning qonuniyligi ustidan sud nazoratini D) Tergovchining sudsiz qamoqqa olish huquqini To'g'ri javob: C) Shaxsni ozodlikdan mahrum qilishning qonuniyligi ustidan sud nazoratini ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 25 Izoh: Huquq sub'ektligi shaxsning huquq layoqati va muomala layoqatini (shu jumladan delikt layoqatini) birgalikda ifodalaydi. 12. Tungi vaqtda ishlaganlik uchun haq qanday to'lanadi? A) Oshirilgan miqdorda B) Faqat ish beruvchi xohlasa C) Haq to'lanmaydi D) Kunduzgi ishdan kamroq To'g'ri javob: A) Oshirilgan miqdorda✔ Izoh: Tungi vaqtdagi har bir ish soati uchun oshirilgan miqdorda haq to'lanadi. 13. Prokuror nazoratining asosiy yo'nalishlaridan biri qaysi? A) Qonunlar ijrosi ustidan nazorat B) Davlat byudjetini ishlab chiqish C) Saylovoldi tashviqoti ustidan rahbarlik D) Ta'lim dasturlarini tasdiqlash To'g'ri javob: A) Qonunlar ijrosi ustidan nazorat ✔ Izoh: Qonunlar ijrosi ustidan nazorat prokuratura faoliyatining asosiy yo'nalishlaridan biri hisoblanadi. 14. Pensiya ta'minoti uchun mehnat staji qanday hujjatlar bilan tasdiqlanadi? A) Faqat ijtimoiy tarmoqdagi yozuvlar bilan B) Faqat qo'shnilar va tanishlarning og'zaki tasdig'i bilan C) Mehnat faoliyati to'g'risidagi rasmiy ma'lumotlar bilan D) Faqat xodimning shaxsiy kundaligi bilan To'g'ri javob: C) Mehnat faoliyati to'g'risidagi rasmiy ma'lumotlar bilan ✔ Izoh: Mehnat staji elektron mehnat daftarchasi ma'lumotlari va boshqa rasmiy hujjatlar bilan tasdiqlanadi. 15. Ayblanuvchining huquqlaridan biri qaysi? A) Sud tarkibini o'zi belgilash B) Tergovchiga ko'rsatma berish C) Unga qo'yilgan ayblovni bilish va unga qarshi tushuntirish berish D) Jabrlanuvchini ishdan chetlatish va uning ko'rsatuvlarini dalillar qatoridan chiqarish To'g'ri javob: C) Unga qo'yilgan ayblovni bilish va unga qarshi tushuntirish berish ✔ Izoh: Ayblanuvchi o'ziga qo'yilgan ayblovni bilish, tushuntirish berish yoki bermaslik, dalil taqdim etish va himoyachiga ega bo'lish huquqlariga ega. 16. Bolaga ism kim tomonidan beriladi? A) Faqat mahalla raisi tomonidan B) Ota-onaning kelishuviga ko'ra C) Faqat otaning xohishi va qaroriga ko'ra D) Faqat FHDYo xodimi tomonidan To'g'ri javob: B) Ota-onaning kelishuviga ko'ra ✔ Izoh: Bolaga ism ota-onaning kelishuviga ko'ra beriladi; kelishuvga erishilmasa, nizoni vasiylik va homiylik organi hal qiladi. 17. Jinoyat protsessida «habeas corpus» instituti nimani ta'minlaydi? A) Prokurorning sudlar faoliyati ustidan nazoratini kuchaytirish va kengaytirishni B) Advokatning tergovda qatnashmasligini C) Shaxsni ozodlikdan mahrum qilishning qonuniyligi ustidan sud nazoratini D) Tergovchining sudsiz qamoqqa olish huquqini To'g'ri javob: C) Shaxsni ozodlikdan mahrum qilishning qonuniyligi ustidan sud nazoratini ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 25 Izoh: Huquq sub'ektligi shaxsning huquq layoqati va muomala layoqatini (shu jumladan delikt layoqatini) birgalikda ifodalaydi. 12. Tungi vaqtda ishlaganlik uchun haq qanday to'lanadi? A) Oshirilgan miqdorda B) Faqat ish beruvchi xohlasa C) Haq to'lanmaydi D) Kunduzgi ishdan kamroq To'g'ri javob: A) Oshirilgan miqdorda✔ Izoh: Tungi vaqtdagi har bir ish soati uchun oshirilgan miqdorda haq to'lanadi. 13. Prokuror nazoratining asosiy yo'nalishlaridan biri qaysi? A) Qonunlar ijrosi ustidan nazorat B) Davlat byudjetini ishlab chiqish C) Saylovoldi tashviqoti ustidan rahbarlik D) Ta'lim dasturlarini tasdiqlash To'g'ri javob: A) Qonunlar ijrosi ustidan nazorat ✔ Izoh: Qonunlar ijrosi ustidan nazorat prokuratura faoliyatining asosiy yo'nalishlaridan biri hisoblanadi. 14. Pensiya ta'minoti uchun mehnat staji qanday hujjatlar bilan tasdiqlanadi? A) Faqat ijtimoiy tarmoqdagi yozuvlar bilan B) Faqat qo'shnilar va tanishlarning og'zaki tasdig'i bilan C) Mehnat faoliyati to'g'risidagi rasmiy ma'lumotlar bilan D) Faqat xodimning shaxsiy kundaligi bilan To'g'ri javob: C) Mehnat faoliyati to'g'risidagi rasmiy ma'lumotlar bilan ✔ Izoh: Mehnat staji elektron mehnat daftarchasi ma'lumotlari va boshqa rasmiy hujjatlar bilan tasdiqlanadi. 15. Ayblanuvchining huquqlaridan biri qaysi? A) Sud tarkibini o'zi belgilash B) Tergovchiga ko'rsatma berish C) Unga qo'yilgan ayblovni bilish va unga qarshi tushuntirish berish D) Jabrlanuvchini ishdan chetlatish va uning ko'rsatuvlarini dalillar qatoridan chiqarish To'g'ri javob: C) Unga qo'yilgan ayblovni bilish va unga qarshi tushuntirish berish ✔ Izoh: Ayblanuvchi o'ziga qo'yilgan ayblovni bilish, tushuntirish berish yoki bermaslik, dalil taqdim etish va himoyachiga ega bo'lish huquqlariga ega. 16. Bolaga ism kim tomonidan beriladi? A) Faqat mahalla raisi tomonidan B) Ota-onaning kelishuviga ko'ra C) Faqat otaning xohishi va qaroriga ko'ra D) Faqat FHDYo xodimi tomonidan To'g'ri javob: B) Ota-onaning kelishuviga ko'ra ✔ Izoh: Bolaga ism ota-onaning kelishuviga ko'ra beriladi; kelishuvga erishilmasa, nizoni vasiylik va homiylik organi hal qiladi. 17. Jinoyat protsessida «habeas corpus» instituti nimani ta'minlaydi? A) Prokurorning sudlar faoliyati ustidan nazoratini kuchaytirish va kengaytirishni B) Advokatning tergovda qatnashmasligini C) Shaxsni ozodlikdan mahrum qilishning qonuniyligi ustidan sud nazoratini D) Tergovchining sudsiz qamoqqa olish huquqini To'g'ri javob: C) Shaxsni ozodlikdan mahrum qilishning qonuniyligi ustidan sud nazoratini ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 25 Izoh: Habeas corpus — shaxsni qamoqqa olish va ozodlikdan mahrum qilishning qonuniyligi ustidan sud nazorati instituti. 18. Egalikdan mahrum qilish bilan bog'liq bo'lmagan huquqbuzarliklarni bartaraf etishni talab qiluvchi da'vo qanday ataladi? A) Regress da'vo B) Apellyatsion da'vo C) Vindikatsion da'vo D) Negator da'vo To'g'ri javob: D) Negator da'vo✔ Izoh: Negator da'vo mulkdorga egalikdan mahrum etish bilan bog'liq bo'lmagan to'siqlarni bartaraf etishni talab qilish imkonini beradi. 19. Qaysi hollarda himoyachining ishtirok etishi majburiy hisoblanadi? A) Masalan, voyaga yetmaganlar yoki jismoniy-ruhiy nuqsonli shaxslar ishida B) Faqat jinoyat ehtiyotsizlikdan sodir etilgan hollarda C) Faqat jabrlanuvchi himoyachi talab qilgan hollarda D) Faqat ayblanuvchi chet el fuqarosi bo'lmagan va davlat tilini biladigan hollarda To'g'ri javob: A) Masalan, voyaga yetmaganlar yoki jismoniy-ruhiy nuqsonli shaxslar ishida ✔ Izoh: Voyaga yetmaganlar, jismoniy yoki ruhiy nuqsonlari sababli o'zini himoya qila olmaydiganlar, tilni bilmaydiganlar kabi hollarda himoyachi ishtiroki majburiy. 20. Muomala layoqati cheklangan fuqaroga nisbatan nima belgilanadi? A) Ma'muriy nazorat B) Vasiylik C) Homiylik D) Hibsda saqlash To'g'ri javob: C) Homiylik ✔ Izoh: Muomala layoqati sud tomonidan cheklangan fuqaro ustidan homiylik belgilanadi; u ayrim bitimlarni homiy roziligi bilan tuzadi. 21. Prokuror sudning qonunga xilof qarori ustidan qanday choraga murojaat qiladi? A) Sudyani o'zi lavozimdan ozod qiladi B) Sud majlisini to'xtatib qo'yadi C) Qarorni o'zi bekor qiladi D) Protest keltiradi To'g'ri javob: D) Protest keltiradi ✔ Izoh: Prokuror qonunga xilof sud qarori ustidan yuqori sudga protest keltirish huquqiga ega; qarorni bekor qilish sud vakolatidir. 22. Ehtiyot chorasi turlaridan biri qaysi? A) Mol-mulkni musodara qilish B) Ozodlikni cheklash tarzidagi jinoiy jazo turi C) Axloq tuzatish ishlari D) Yashash joyidan chiqib ketmaslik haqida tilxat To'g'ri javob: D) Yashash joyidan chiqib ketmaslik haqida tilxat ✔ Izoh: Tilxat, shaxsiy kafillik, garov, uy qamog'i, qamoqqa olish kabilar ehtiyot choralari turlariga kiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 26 Izoh: Habeas corpus — shaxsni qamoqqa olish va ozodlikdan mahrum qilishning qonuniyligi ustidan sud nazorati instituti. 18. Egalikdan mahrum qilish bilan bog'liq bo'lmagan huquqbuzarliklarni bartaraf etishni talab qiluvchi da'vo qanday ataladi? A) Regress da'vo B) Apellyatsion da'vo C) Vindikatsion da'vo D) Negator da'vo To'g'ri javob: D) Negator da'vo✔ Izoh: Negator da'vo mulkdorga egalikdan mahrum etish bilan bog'liq bo'lmagan to'siqlarni bartaraf etishni talab qilish imkonini beradi. 19. Qaysi hollarda himoyachining ishtirok etishi majburiy hisoblanadi? A) Masalan, voyaga yetmaganlar yoki jismoniy-ruhiy nuqsonli shaxslar ishida B) Faqat jinoyat ehtiyotsizlikdan sodir etilgan hollarda C) Faqat jabrlanuvchi himoyachi talab qilgan hollarda D) Faqat ayblanuvchi chet el fuqarosi bo'lmagan va davlat tilini biladigan hollarda To'g'ri javob: A) Masalan, voyaga yetmaganlar yoki jismoniy-ruhiy nuqsonli shaxslar ishida ✔ Izoh: Voyaga yetmaganlar, jismoniy yoki ruhiy nuqsonlari sababli o'zini himoya qila olmaydiganlar, tilni bilmaydiganlar kabi hollarda himoyachi ishtiroki majburiy. 20. Muomala layoqati cheklangan fuqaroga nisbatan nima belgilanadi? A) Ma'muriy nazorat B) Vasiylik C) Homiylik D) Hibsda saqlash To'g'ri javob: C) Homiylik ✔ Izoh: Muomala layoqati sud tomonidan cheklangan fuqaro ustidan homiylik belgilanadi; u ayrim bitimlarni homiy roziligi bilan tuzadi. 21. Prokuror sudning qonunga xilof qarori ustidan qanday choraga murojaat qiladi? A) Sudyani o'zi lavozimdan ozod qiladi B) Sud majlisini to'xtatib qo'yadi C) Qarorni o'zi bekor qiladi D) Protest keltiradi To'g'ri javob: D) Protest keltiradi ✔ Izoh: Prokuror qonunga xilof sud qarori ustidan yuqori sudga protest keltirish huquqiga ega; qarorni bekor qilish sud vakolatidir. 22. Ehtiyot chorasi turlaridan biri qaysi? A) Mol-mulkni musodara qilish B) Ozodlikni cheklash tarzidagi jinoiy jazo turi C) Axloq tuzatish ishlari D) Yashash joyidan chiqib ketmaslik haqida tilxat To'g'ri javob: D) Yashash joyidan chiqib ketmaslik haqida tilxat ✔ Izoh: Tilxat, shaxsiy kafillik, garov, uy qamog'i, qamoqqa olish kabilar ehtiyot choralari turlariga kiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 26 Izoh: Habeas corpus — shaxsni qamoqqa olish va ozodlikdan mahrum qilishning qonuniyligi ustidan sud nazorati instituti. 18. Egalikdan mahrum qilish bilan bog'liq bo'lmagan huquqbuzarliklarni bartaraf etishni talab qiluvchi da'vo qanday ataladi? A) Regress da'vo B) Apellyatsion da'vo C) Vindikatsion da'vo D) Negator da'vo To'g'ri javob: D) Negator da'vo✔ Izoh: Negator da'vo mulkdorga egalikdan mahrum etish bilan bog'liq bo'lmagan to'siqlarni bartaraf etishni talab qilish imkonini beradi. 19. Qaysi hollarda himoyachining ishtirok etishi majburiy hisoblanadi? A) Masalan, voyaga yetmaganlar yoki jismoniy-ruhiy nuqsonli shaxslar ishida B) Faqat jinoyat ehtiyotsizlikdan sodir etilgan hollarda C) Faqat jabrlanuvchi himoyachi talab qilgan hollarda D) Faqat ayblanuvchi chet el fuqarosi bo'lmagan va davlat tilini biladigan hollarda To'g'ri javob: A) Masalan, voyaga yetmaganlar yoki jismoniy-ruhiy nuqsonli shaxslar ishida ✔ Izoh: Voyaga yetmaganlar, jismoniy yoki ruhiy nuqsonlari sababli o'zini himoya qila olmaydiganlar, tilni bilmaydiganlar kabi hollarda himoyachi ishtiroki majburiy. 20. Muomala layoqati cheklangan fuqaroga nisbatan nima belgilanadi? A) Ma'muriy nazorat B) Vasiylik C) Homiylik D) Hibsda saqlash To'g'ri javob: C) Homiylik ✔ Izoh: Muomala layoqati sud tomonidan cheklangan fuqaro ustidan homiylik belgilanadi; u ayrim bitimlarni homiy roziligi bilan tuzadi. 21. Prokuror sudning qonunga xilof qarori ustidan qanday choraga murojaat qiladi? A) Sudyani o'zi lavozimdan ozod qiladi B) Sud majlisini to'xtatib qo'yadi C) Qarorni o'zi bekor qiladi D) Protest keltiradi To'g'ri javob: D) Protest keltiradi ✔ Izoh: Prokuror qonunga xilof sud qarori ustidan yuqori sudga protest keltirish huquqiga ega; qarorni bekor qilish sud vakolatidir. 22. Ehtiyot chorasi turlaridan biri qaysi? A) Mol-mulkni musodara qilish B) Ozodlikni cheklash tarzidagi jinoiy jazo turi C) Axloq tuzatish ishlari D) Yashash joyidan chiqib ketmaslik haqida tilxat To'g'ri javob: D) Yashash joyidan chiqib ketmaslik haqida tilxat ✔ Izoh: Tilxat, shaxsiy kafillik, garov, uy qamog'i, qamoqqa olish kabilar ehtiyot choralari turlariga kiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 26 23. Mehnat shartnomasini bekor qilish asoslariga qaysi biri kiradi? A) Ish beruvchining dam olish kuni B) Xodimning malaka oshirishga ketishi C) Xodimning ta'tilga chiqishi D) Tomonlarning kelishuvi To'g'ri javob: D) Tomonlarning kelishuvi✔ Izoh: Mehnat shartnomasi tomonlarning kelishuvi, muddat tugashi, xodim yoki ish beruvchi tashabbusi va boshqa asoslarda bekor qilinadi. 24. Prokuror nazorati qonunning «ruhi» bo'yicha emas, balki qaysi mezon bo'yicha olib boriladi? A) Iqtisodiy foyda va samaradorlik mezoni bo'yicha B) Jamoatchilik kayfiyati mezoni bo'yicha C) Mansabdorning shaxsiy fikri mezoni bo'yicha D) Qonun talablariga aniq muvofiqlik mezoni bo'yicha To'g'ri javob: D) Qonun talablariga aniq muvofiqlik mezoni bo'yicha ✔ Izoh: Prokuror o'z xulosalarini shaxsiy qarashlarga emas, balki qonun normalariga aniq muvofiqlik mezoniga asoslaydi. 25. Mehnat huquqi asosan qanday munosabatlarni tartibga soladi? A) Sotuvchi va xaridor o'rtasidagi chakana savdo munosabatlarini B) Xodim va ish beruvchi o'rtasidagi mehnat munosabatlarini C) Davlatlar o'rtasidagi diplomatik munosabatlarni D) Er va xotin o'rtasidagi mulkiy munosabatlarni To'g'ri javob: B) Xodim va ish beruvchi o'rtasidagi mehnat munosabatlarini ✔ Izoh: Mehnat huquqi xodim va ish beruvchi o'rtasidagi individual va jamoaviy mehnat munosabatlarini hamda ular bilan bog'liq munosabatlarni tartibga soladi. 26. Dalillar manbalariga qaysilar kiradi? A) Faqat ommaviy axborot vositalaridagi materiallar B) Faqat tergovchining fikri va taxminlari C) Ko'rsatuvlar, ekspert xulosasi, ashyoviy dalillar, bayonnomalar va hujjatlar D) Mish-mishlar, taxminlar, sharhlar va tasdiqlanmagan gaplar hamda anonim xabarlar To'g'ri javob: C) Ko'rsatuvlar, ekspert xulosasi, ashyoviy dalillar, bayonnomalar va hujjatlar ✔ Izoh: Guvoh, jabrlanuvchi, gumon qilinuvchi, ayblanuvchi ko'rsatuvlari, ekspert xulosasi, ashyoviy dalillar, audio-video yozuvlar, bayonnomalar va hujjatlar dalil manbalaridir. 27. Er va xotinning oilaviy huquq va majburiyatlari qanday? A) Teng B) Erning huquqlari ustun C) Xotinning huquqlari ustun D) Daromadiga qarab belgilanadi To'g'ri javob: A) Teng ✔ Izoh: Oilada er va xotin teng huquqlarga ega va teng majburiyatlarni zimmasiga oladi. 28. Normativ-huquqiy hujjatlarni rasmiy e'lon qilishning asosiy manbalaridan biri qaysi? A) Reklama taxtalari B) Xususiy blog sahifalari C) Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasi D) Ijtimoiy tarmoqlardagi shaxsiy sahifalar To'g'ri javob: C) Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasi ✔ Izoh: Normativ-huquqiy hujjatlar Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasida (lex.uz) rasmiy e'lon qilinadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 27 23. Mehnat shartnomasini bekor qilish asoslariga qaysi biri kiradi? A) Ish beruvchining dam olish kuni B) Xodimning malaka oshirishga ketishi C) Xodimning ta'tilga chiqishi D) Tomonlarning kelishuvi To'g'ri javob: D) Tomonlarning kelishuvi✔ Izoh: Mehnat shartnomasi tomonlarning kelishuvi, muddat tugashi, xodim yoki ish beruvchi tashabbusi va boshqa asoslarda bekor qilinadi. 24. Prokuror nazorati qonunning «ruhi» bo'yicha emas, balki qaysi mezon bo'yicha olib boriladi? A) Iqtisodiy foyda va samaradorlik mezoni bo'yicha B) Jamoatchilik kayfiyati mezoni bo'yicha C) Mansabdorning shaxsiy fikri mezoni bo'yicha D) Qonun talablariga aniq muvofiqlik mezoni bo'yicha To'g'ri javob: D) Qonun talablariga aniq muvofiqlik mezoni bo'yicha ✔ Izoh: Prokuror o'z xulosalarini shaxsiy qarashlarga emas, balki qonun normalariga aniq muvofiqlik mezoniga asoslaydi. 25. Mehnat huquqi asosan qanday munosabatlarni tartibga soladi? A) Sotuvchi va xaridor o'rtasidagi chakana savdo munosabatlarini B) Xodim va ish beruvchi o'rtasidagi mehnat munosabatlarini C) Davlatlar o'rtasidagi diplomatik munosabatlarni D) Er va xotin o'rtasidagi mulkiy munosabatlarni To'g'ri javob: B) Xodim va ish beruvchi o'rtasidagi mehnat munosabatlarini ✔ Izoh: Mehnat huquqi xodim va ish beruvchi o'rtasidagi individual va jamoaviy mehnat munosabatlarini hamda ular bilan bog'liq munosabatlarni tartibga soladi. 26. Dalillar manbalariga qaysilar kiradi? A) Faqat ommaviy axborot vositalaridagi materiallar B) Faqat tergovchining fikri va taxminlari C) Ko'rsatuvlar, ekspert xulosasi, ashyoviy dalillar, bayonnomalar va hujjatlar D) Mish-mishlar, taxminlar, sharhlar va tasdiqlanmagan gaplar hamda anonim xabarlar To'g'ri javob: C) Ko'rsatuvlar, ekspert xulosasi, ashyoviy dalillar, bayonnomalar va hujjatlar ✔ Izoh: Guvoh, jabrlanuvchi, gumon qilinuvchi, ayblanuvchi ko'rsatuvlari, ekspert xulosasi, ashyoviy dalillar, audio-video yozuvlar, bayonnomalar va hujjatlar dalil manbalaridir. 27. Er va xotinning oilaviy huquq va majburiyatlari qanday? A) Teng B) Erning huquqlari ustun C) Xotinning huquqlari ustun D) Daromadiga qarab belgilanadi To'g'ri javob: A) Teng ✔ Izoh: Oilada er va xotin teng huquqlarga ega va teng majburiyatlarni zimmasiga oladi. 28. Normativ-huquqiy hujjatlarni rasmiy e'lon qilishning asosiy manbalaridan biri qaysi? A) Reklama taxtalari B) Xususiy blog sahifalari C) Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasi D) Ijtimoiy tarmoqlardagi shaxsiy sahifalar To'g'ri javob: C) Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasi ✔ Izoh: Normativ-huquqiy hujjatlar Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasida (lex.uz) rasmiy e'lon qilinadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 27 23. Mehnat shartnomasini bekor qilish asoslariga qaysi biri kiradi? A) Ish beruvchining dam olish kuni B) Xodimning malaka oshirishga ketishi C) Xodimning ta'tilga chiqishi D) Tomonlarning kelishuvi To'g'ri javob: D) Tomonlarning kelishuvi✔ Izoh: Mehnat shartnomasi tomonlarning kelishuvi, muddat tugashi, xodim yoki ish beruvchi tashabbusi va boshqa asoslarda bekor qilinadi. 24. Prokuror nazorati qonunning «ruhi» bo'yicha emas, balki qaysi mezon bo'yicha olib boriladi? A) Iqtisodiy foyda va samaradorlik mezoni bo'yicha B) Jamoatchilik kayfiyati mezoni bo'yicha C) Mansabdorning shaxsiy fikri mezoni bo'yicha D) Qonun talablariga aniq muvofiqlik mezoni bo'yicha To'g'ri javob: D) Qonun talablariga aniq muvofiqlik mezoni bo'yicha ✔ Izoh: Prokuror o'z xulosalarini shaxsiy qarashlarga emas, balki qonun normalariga aniq muvofiqlik mezoniga asoslaydi. 25. Mehnat huquqi asosan qanday munosabatlarni tartibga soladi? A) Sotuvchi va xaridor o'rtasidagi chakana savdo munosabatlarini B) Xodim va ish beruvchi o'rtasidagi mehnat munosabatlarini C) Davlatlar o'rtasidagi diplomatik munosabatlarni D) Er va xotin o'rtasidagi mulkiy munosabatlarni To'g'ri javob: B) Xodim va ish beruvchi o'rtasidagi mehnat munosabatlarini ✔ Izoh: Mehnat huquqi xodim va ish beruvchi o'rtasidagi individual va jamoaviy mehnat munosabatlarini hamda ular bilan bog'liq munosabatlarni tartibga soladi. 26. Dalillar manbalariga qaysilar kiradi? A) Faqat ommaviy axborot vositalaridagi materiallar B) Faqat tergovchining fikri va taxminlari C) Ko'rsatuvlar, ekspert xulosasi, ashyoviy dalillar, bayonnomalar va hujjatlar D) Mish-mishlar, taxminlar, sharhlar va tasdiqlanmagan gaplar hamda anonim xabarlar To'g'ri javob: C) Ko'rsatuvlar, ekspert xulosasi, ashyoviy dalillar, bayonnomalar va hujjatlar ✔ Izoh: Guvoh, jabrlanuvchi, gumon qilinuvchi, ayblanuvchi ko'rsatuvlari, ekspert xulosasi, ashyoviy dalillar, audio-video yozuvlar, bayonnomalar va hujjatlar dalil manbalaridir. 27. Er va xotinning oilaviy huquq va majburiyatlari qanday? A) Teng B) Erning huquqlari ustun C) Xotinning huquqlari ustun D) Daromadiga qarab belgilanadi To'g'ri javob: A) Teng ✔ Izoh: Oilada er va xotin teng huquqlarga ega va teng majburiyatlarni zimmasiga oladi. 28. Normativ-huquqiy hujjatlarni rasmiy e'lon qilishning asosiy manbalaridan biri qaysi? A) Reklama taxtalari B) Xususiy blog sahifalari C) Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasi D) Ijtimoiy tarmoqlardagi shaxsiy sahifalar To'g'ri javob: C) Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasi ✔ Izoh: Normativ-huquqiy hujjatlar Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasida (lex.uz) rasmiy e'lon qilinadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 27 29. Xodimlar mehnat huquqlarini himoya qilish uchun sudga murojaat qilganda, odatda, davlat bojini to'laydimi? A) Faqat ishga tiklash talabi bo'yicha to'liq to'laydi B) Yo'q, mehnat nizolari bo'yicha ozod qilinadi C) Ha, har doim oshirilgan miqdorda to'laydi D) Faqat ish beruvchi yuridik shaxs bo'lsa To'g'ri javob: B) Yo'q, mehnat nizolari bo'yicha ozod qilinadi✔ Izoh: Mehnat munosabatlaridan kelib chiqadigan talablar bo'yicha xodimlar sud xarajatlari va davlat bojidan ozod qilinadi. 30. Intizomiy javobgarlik nima uchun qo'llaniladi? A) Jinoyat sodir etganlik uchun B) Yo'l harakati qoidalarini buzganlik uchun C) Mehnat yoki xizmat intizomini buzganlik uchun D) Shartnomani bajarmaganlik uchun To'g'ri javob: C) Mehnat yoki xizmat intizomini buzganlik uchun ✔ Izoh: Intizomiy javobgarlik mehnat, xizmat yoki o'quv intizomini buzganlik uchun rahbar tomonidan qo'llaniladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 28 29. Xodimlar mehnat huquqlarini himoya qilish uchun sudga murojaat qilganda, odatda, davlat bojini to'laydimi? A) Faqat ishga tiklash talabi bo'yicha to'liq to'laydi B) Yo'q, mehnat nizolari bo'yicha ozod qilinadi C) Ha, har doim oshirilgan miqdorda to'laydi D) Faqat ish beruvchi yuridik shaxs bo'lsa To'g'ri javob: B) Yo'q, mehnat nizolari bo'yicha ozod qilinadi✔ Izoh: Mehnat munosabatlaridan kelib chiqadigan talablar bo'yicha xodimlar sud xarajatlari va davlat bojidan ozod qilinadi. 30. Intizomiy javobgarlik nima uchun qo'llaniladi? A) Jinoyat sodir etganlik uchun B) Yo'l harakati qoidalarini buzganlik uchun C) Mehnat yoki xizmat intizomini buzganlik uchun D) Shartnomani bajarmaganlik uchun To'g'ri javob: C) Mehnat yoki xizmat intizomini buzganlik uchun ✔ Izoh: Intizomiy javobgarlik mehnat, xizmat yoki o'quv intizomini buzganlik uchun rahbar tomonidan qo'llaniladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 28 29. Xodimlar mehnat huquqlarini himoya qilish uchun sudga murojaat qilganda, odatda, davlat bojini to'laydimi? A) Faqat ishga tiklash talabi bo'yicha to'liq to'laydi B) Yo'q, mehnat nizolari bo'yicha ozod qilinadi C) Ha, har doim oshirilgan miqdorda to'laydi D) Faqat ish beruvchi yuridik shaxs bo'lsa To'g'ri javob: B) Yo'q, mehnat nizolari bo'yicha ozod qilinadi✔ Izoh: Mehnat munosabatlaridan kelib chiqadigan talablar bo'yicha xodimlar sud xarajatlari va davlat bojidan ozod qilinadi. 30. Intizomiy javobgarlik nima uchun qo'llaniladi? A) Jinoyat sodir etganlik uchun B) Yo'l harakati qoidalarini buzganlik uchun C) Mehnat yoki xizmat intizomini buzganlik uchun D) Shartnomani bajarmaganlik uchun To'g'ri javob: C) Mehnat yoki xizmat intizomini buzganlik uchun ✔ Izoh: Intizomiy javobgarlik mehnat, xizmat yoki o'quv intizomini buzganlik uchun rahbar tomonidan qo'llaniladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 28 5-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. BMT Nizomi qaysi shaharda imzolangan? A) Jenevada B) Londonda C) San-Fransiskoda D) Nyu-York shahrida To'g'ri javob: C) San-Fransiskoda✔ Izoh: BMT Nizomi 1945-yil iyun oyida San-Fransisko konferensiyasida imzolangan. 2. Korrupsiya holatlari to'g'risida xabar bergan shaxslarga nisbatan davlat qanday kafolat beradi? A) Ularning shaxsi sir saqlanadi va ta'qibdan himoya qilinadi B) Ular ishdan bo'shatiladi C) Ular ham avtomatik ravishda javobgarlikka tortiladi D) Ularning shaxsiy ma'lumotlari ommaga e'lon qilinadi To'g'ri javob: A) Ularning shaxsi sir saqlanadi va ta'qibdan himoya qilinadi ✔ Izoh: Korrupsiya to'g'risida vijdonan xabar bergan shaxslar davlat himoyasida bo'ladi, ularning shaxsiga oid ma'lumotlar maxfiy saqlanadi. 3. O'zbekistonda o'lim jazosining bekor qilinishi xalqaro inson huquqlari standartlarining qaysi qoidasiga mos keladi? A) Davlatning jazolash vakolatini kengaytirishga B) Jinoiy javobgarlik yoshini pasaytirishga C) Jazoning faqat og'irlashtirilishi talabiga D) Yashash huquqini himoya qilish va o'lim jazosini bekor qilishga intilish To'g'ri javob: D) Yashash huquqini himoya qilish va o'lim jazosini bekor qilishga intilish ✔ Izoh: O'lim jazosining bekor qilinishi yashash huquqini himoya qilish va uni bekor qilishga qaratilgan xalqaro standartlarga muvofiq keladi. 4. Inson huquqlarining uchinchi avlodiga qaysi huquqlar kiradi? A) Mehnat va ta'lim kabi ijtimoiy huquqlar B) Shaxs daxlsizligi kabi fuqarolik huquqlari C) Tinchlik, rivojlanish va qulay atrof-muhit kabi kollektiv huquqlar D) Saylash va saylanish kabi siyosiy huquqlar hamda davlat boshqaruvida qatnashish To'g'ri javob: C) Tinchlik, rivojlanish va qulay atrof-muhit kabi kollektiv huquqlar ✔ Izoh: Uchinchi avlod huquqlari birdamlik huquqlari bo'lib, tinchlik, rivojlanish, sog'lom atrof-muhit kabi kollektiv huquqlarni o'z ichiga oladi. 5. Korrupsiyaviy huquqbuzarlik deganda nima tushuniladi? A) Har qanday fuqarolik nizosi B) Har qanday intizomiy nojo'ya xatti-harakat va mehnat intizomini kichik buzish C) Korrupsiya alomatlariga ega, qonunda javobgarlik nazarda tutilgan qilmish D) Har qanday mehnat nizosi To'g'ri javob: C) Korrupsiya alomatlariga ega, qonunda javobgarlik nazarda tutilgan qilmish ✔ Izoh: Korrupsiyaviy huquqbuzarlik — korrupsiya alomatlariga ega bo'lgan, sodir etilganligi uchun qonunda javobgarlik belgilangan qilmish. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 29 5-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. BMT Nizomi qaysi shaharda imzolangan? A) Jenevada B) Londonda C) San-Fransiskoda D) Nyu-York shahrida To'g'ri javob: C) San-Fransiskoda✔ Izoh: BMT Nizomi 1945-yil iyun oyida San-Fransisko konferensiyasida imzolangan. 2. Korrupsiya holatlari to'g'risida xabar bergan shaxslarga nisbatan davlat qanday kafolat beradi? A) Ularning shaxsi sir saqlanadi va ta'qibdan himoya qilinadi B) Ular ishdan bo'shatiladi C) Ular ham avtomatik ravishda javobgarlikka tortiladi D) Ularning shaxsiy ma'lumotlari ommaga e'lon qilinadi To'g'ri javob: A) Ularning shaxsi sir saqlanadi va ta'qibdan himoya qilinadi ✔ Izoh: Korrupsiya to'g'risida vijdonan xabar bergan shaxslar davlat himoyasida bo'ladi, ularning shaxsiga oid ma'lumotlar maxfiy saqlanadi. 3. O'zbekistonda o'lim jazosining bekor qilinishi xalqaro inson huquqlari standartlarining qaysi qoidasiga mos keladi? A) Davlatning jazolash vakolatini kengaytirishga B) Jinoiy javobgarlik yoshini pasaytirishga C) Jazoning faqat og'irlashtirilishi talabiga D) Yashash huquqini himoya qilish va o'lim jazosini bekor qilishga intilish To'g'ri javob: D) Yashash huquqini himoya qilish va o'lim jazosini bekor qilishga intilish ✔ Izoh: O'lim jazosining bekor qilinishi yashash huquqini himoya qilish va uni bekor qilishga qaratilgan xalqaro standartlarga muvofiq keladi. 4. Inson huquqlarining uchinchi avlodiga qaysi huquqlar kiradi? A) Mehnat va ta'lim kabi ijtimoiy huquqlar B) Shaxs daxlsizligi kabi fuqarolik huquqlari C) Tinchlik, rivojlanish va qulay atrof-muhit kabi kollektiv huquqlar D) Saylash va saylanish kabi siyosiy huquqlar hamda davlat boshqaruvida qatnashish To'g'ri javob: C) Tinchlik, rivojlanish va qulay atrof-muhit kabi kollektiv huquqlar ✔ Izoh: Uchinchi avlod huquqlari birdamlik huquqlari bo'lib, tinchlik, rivojlanish, sog'lom atrof-muhit kabi kollektiv huquqlarni o'z ichiga oladi. 5. Korrupsiyaviy huquqbuzarlik deganda nima tushuniladi? A) Har qanday fuqarolik nizosi B) Har qanday intizomiy nojo'ya xatti-harakat va mehnat intizomini kichik buzish C) Korrupsiya alomatlariga ega, qonunda javobgarlik nazarda tutilgan qilmish D) Har qanday mehnat nizosi To'g'ri javob: C) Korrupsiya alomatlariga ega, qonunda javobgarlik nazarda tutilgan qilmish ✔ Izoh: Korrupsiyaviy huquqbuzarlik — korrupsiya alomatlariga ega bo'lgan, sodir etilganligi uchun qonunda javobgarlik belgilangan qilmish. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 29 5-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. BMT Nizomi qaysi shaharda imzolangan? A) Jenevada B) Londonda C) San-Fransiskoda D) Nyu-York shahrida To'g'ri javob: C) San-Fransiskoda✔ Izoh: BMT Nizomi 1945-yil iyun oyida San-Fransisko konferensiyasida imzolangan. 2. Korrupsiya holatlari to'g'risida xabar bergan shaxslarga nisbatan davlat qanday kafolat beradi? A) Ularning shaxsi sir saqlanadi va ta'qibdan himoya qilinadi B) Ular ishdan bo'shatiladi C) Ular ham avtomatik ravishda javobgarlikka tortiladi D) Ularning shaxsiy ma'lumotlari ommaga e'lon qilinadi To'g'ri javob: A) Ularning shaxsi sir saqlanadi va ta'qibdan himoya qilinadi ✔ Izoh: Korrupsiya to'g'risida vijdonan xabar bergan shaxslar davlat himoyasida bo'ladi, ularning shaxsiga oid ma'lumotlar maxfiy saqlanadi. 3. O'zbekistonda o'lim jazosining bekor qilinishi xalqaro inson huquqlari standartlarining qaysi qoidasiga mos keladi? A) Davlatning jazolash vakolatini kengaytirishga B) Jinoiy javobgarlik yoshini pasaytirishga C) Jazoning faqat og'irlashtirilishi talabiga D) Yashash huquqini himoya qilish va o'lim jazosini bekor qilishga intilish To'g'ri javob: D) Yashash huquqini himoya qilish va o'lim jazosini bekor qilishga intilish ✔ Izoh: O'lim jazosining bekor qilinishi yashash huquqini himoya qilish va uni bekor qilishga qaratilgan xalqaro standartlarga muvofiq keladi. 4. Inson huquqlarining uchinchi avlodiga qaysi huquqlar kiradi? A) Mehnat va ta'lim kabi ijtimoiy huquqlar B) Shaxs daxlsizligi kabi fuqarolik huquqlari C) Tinchlik, rivojlanish va qulay atrof-muhit kabi kollektiv huquqlar D) Saylash va saylanish kabi siyosiy huquqlar hamda davlat boshqaruvida qatnashish To'g'ri javob: C) Tinchlik, rivojlanish va qulay atrof-muhit kabi kollektiv huquqlar ✔ Izoh: Uchinchi avlod huquqlari birdamlik huquqlari bo'lib, tinchlik, rivojlanish, sog'lom atrof-muhit kabi kollektiv huquqlarni o'z ichiga oladi. 5. Korrupsiyaviy huquqbuzarlik deganda nima tushuniladi? A) Har qanday fuqarolik nizosi B) Har qanday intizomiy nojo'ya xatti-harakat va mehnat intizomini kichik buzish C) Korrupsiya alomatlariga ega, qonunda javobgarlik nazarda tutilgan qilmish D) Har qanday mehnat nizosi To'g'ri javob: C) Korrupsiya alomatlariga ega, qonunda javobgarlik nazarda tutilgan qilmish ✔ Izoh: Korrupsiyaviy huquqbuzarlik — korrupsiya alomatlariga ega bo'lgan, sodir etilganligi uchun qonunda javobgarlik belgilangan qilmish. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 29 6. Dunyoviy davlat tamoyili nimani anglatadi? A) Har bir fuqaro majburiy tarzda diniy ta'lim olishi shart bo'ladi B) Din davlatdan ajratilgan, diniy ta'limot davlat mafkurasi bo'lmaydi C) Davlat faqat bitta dinni rasmiy din deb tan oladi va homiylik qiladi D) Diniy tashkilotlar davlat hokimiyati organlari vazifasini bajaradi To'g'ri javob: B) Din davlatdan ajratilgan, diniy ta'limot davlat mafkurasi bo'lmaydi✔ Izoh: Dunyoviy davlatda diniy tashkilotlar davlatdan ajratilgan va qonun oldida teng, hech qanday din davlat dini sifatida o'rnatilmaydi. 7. Zaruriy mudofaa va oxirgi zaruratning asosiy farqi nimada? A) Mudofaa faqat mansabdorlarga, oxirgi zarurat esa faqat fuqarolarga tegishli B) Mudofaa faqat tabiiy ofatda, oxirgi zarurat esa faqat tajovuzda qo'llaniladi C) Mudofaada zarar faqat uchinchi shaxsga, oxirgi zaruratda esa faqat tajovuzchining o'ziga yetkaziladi D) Mudofaada zarar tajovuzchiga, oxirgi zaruratda esa ko'pincha uchinchi shaxs manfaatlariga yetkaziladi To'g'ri javob: D) Mudofaada zarar tajovuzchiga, oxirgi zaruratda esa ko'pincha uchinchi shaxs ✔ manfaatlariga yetkaziladi Izoh: Zaruriy mudofaada zarar tajovuzchining o'ziga yetkaziladi; oxirgi zaruratda xavf manbaidan qat'i nazar, odatda uchinchi shaxslar manfaatlariga zarar yetkaziladi. 8. Jinoyat qonunida yuridik xato nima? A) Sudning hukmda texnik xatoga yo'l qo'yishi B) Shaxsning qilmishining huquqiy bahosi haqidagi noto'g'ri tasavvuri C) Shaxsning qilmish obyekti va predmeti haqidagi faktik jihatdan noto'g'ri tasavvuri D) Tergovchining jinoyat ishini rasmiylashtirishdagi xatosi To'g'ri javob: B) Shaxsning qilmishining huquqiy bahosi haqidagi noto'g'ri tasavvuri ✔ Izoh: Yuridik xato — shaxsning o'z qilmishining jinoiyligi yoki huquqiy oqibatlari haqidagi noto'g'ri tasavvuri; qonunni bilmaslik odatda javobgarlikdan ozod qilmaydi. 9. Xodimning rahbarga nisbatan xushomadgo'yligi va unga shaxsiy xizmatlar ko'rsatishi xizmat etikasida qanday baholanadi? A) Kasbiy rivojlanish va lavozimda ko'tarilish sharti B) Majburiy xizmat talabi C) Rag'batlantiriladigan sadoqat va jamoaviylik D) Kasbiy munosabatlarga zid, nomaqbul xatti-harakat To'g'ri javob: D) Kasbiy munosabatlarga zid, nomaqbul xatti-harakat ✔ Izoh: Xizmat munosabatlari kasbiy asosda qurilishi kerak; xushomad va shaxsiy xizmatlar xolislikni buzadi va nomaqbul hisoblanadi. 10. Jazo deganda nima tushuniladi? A) Mahalla tomonidan e'lon qilinadigan jamoatchilik tanbehi B) Jabrlanuvchi tomonidan aybdorga nisbatan shaxsan qo'llaniladigan o'ch olish chorasi C) Ish beruvchi tomonidan xodimga beriladigan intizomiy tanbeh D) Sud hukmi bilan aybdorga nisbatan qo'llaniladigan davlat majburlov chorasi To'g'ri javob: D) Sud hukmi bilan aybdorga nisbatan qo'llaniladigan davlat majburlov chorasi ✔ Izoh: Jazo — jinoyat sodir etishda aybli deb topilgan shaxsga sud hukmi bilan qo'llaniladigan davlat majburlov chorasi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 30 6. Dunyoviy davlat tamoyili nimani anglatadi? A) Har bir fuqaro majburiy tarzda diniy ta'lim olishi shart bo'ladi B) Din davlatdan ajratilgan, diniy ta'limot davlat mafkurasi bo'lmaydi C) Davlat faqat bitta dinni rasmiy din deb tan oladi va homiylik qiladi D) Diniy tashkilotlar davlat hokimiyati organlari vazifasini bajaradi To'g'ri javob: B) Din davlatdan ajratilgan, diniy ta'limot davlat mafkurasi bo'lmaydi✔ Izoh: Dunyoviy davlatda diniy tashkilotlar davlatdan ajratilgan va qonun oldida teng, hech qanday din davlat dini sifatida o'rnatilmaydi. 7. Zaruriy mudofaa va oxirgi zaruratning asosiy farqi nimada? A) Mudofaa faqat mansabdorlarga, oxirgi zarurat esa faqat fuqarolarga tegishli B) Mudofaa faqat tabiiy ofatda, oxirgi zarurat esa faqat tajovuzda qo'llaniladi C) Mudofaada zarar faqat uchinchi shaxsga, oxirgi zaruratda esa faqat tajovuzchining o'ziga yetkaziladi D) Mudofaada zarar tajovuzchiga, oxirgi zaruratda esa ko'pincha uchinchi shaxs manfaatlariga yetkaziladi To'g'ri javob: D) Mudofaada zarar tajovuzchiga, oxirgi zaruratda esa ko'pincha uchinchi shaxs ✔ manfaatlariga yetkaziladi Izoh: Zaruriy mudofaada zarar tajovuzchining o'ziga yetkaziladi; oxirgi zaruratda xavf manbaidan qat'i nazar, odatda uchinchi shaxslar manfaatlariga zarar yetkaziladi. 8. Jinoyat qonunida yuridik xato nima? A) Sudning hukmda texnik xatoga yo'l qo'yishi B) Shaxsning qilmishining huquqiy bahosi haqidagi noto'g'ri tasavvuri C) Shaxsning qilmish obyekti va predmeti haqidagi faktik jihatdan noto'g'ri tasavvuri D) Tergovchining jinoyat ishini rasmiylashtirishdagi xatosi To'g'ri javob: B) Shaxsning qilmishining huquqiy bahosi haqidagi noto'g'ri tasavvuri ✔ Izoh: Yuridik xato — shaxsning o'z qilmishining jinoiyligi yoki huquqiy oqibatlari haqidagi noto'g'ri tasavvuri; qonunni bilmaslik odatda javobgarlikdan ozod qilmaydi. 9. Xodimning rahbarga nisbatan xushomadgo'yligi va unga shaxsiy xizmatlar ko'rsatishi xizmat etikasida qanday baholanadi? A) Kasbiy rivojlanish va lavozimda ko'tarilish sharti B) Majburiy xizmat talabi C) Rag'batlantiriladigan sadoqat va jamoaviylik D) Kasbiy munosabatlarga zid, nomaqbul xatti-harakat To'g'ri javob: D) Kasbiy munosabatlarga zid, nomaqbul xatti-harakat ✔ Izoh: Xizmat munosabatlari kasbiy asosda qurilishi kerak; xushomad va shaxsiy xizmatlar xolislikni buzadi va nomaqbul hisoblanadi. 10. Jazo deganda nima tushuniladi? A) Mahalla tomonidan e'lon qilinadigan jamoatchilik tanbehi B) Jabrlanuvchi tomonidan aybdorga nisbatan shaxsan qo'llaniladigan o'ch olish chorasi C) Ish beruvchi tomonidan xodimga beriladigan intizomiy tanbeh D) Sud hukmi bilan aybdorga nisbatan qo'llaniladigan davlat majburlov chorasi To'g'ri javob: D) Sud hukmi bilan aybdorga nisbatan qo'llaniladigan davlat majburlov chorasi ✔ Izoh: Jazo — jinoyat sodir etishda aybli deb topilgan shaxsga sud hukmi bilan qo'llaniladigan davlat majburlov chorasi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 30 6. Dunyoviy davlat tamoyili nimani anglatadi? A) Har bir fuqaro majburiy tarzda diniy ta'lim olishi shart bo'ladi B) Din davlatdan ajratilgan, diniy ta'limot davlat mafkurasi bo'lmaydi C) Davlat faqat bitta dinni rasmiy din deb tan oladi va homiylik qiladi D) Diniy tashkilotlar davlat hokimiyati organlari vazifasini bajaradi To'g'ri javob: B) Din davlatdan ajratilgan, diniy ta'limot davlat mafkurasi bo'lmaydi✔ Izoh: Dunyoviy davlatda diniy tashkilotlar davlatdan ajratilgan va qonun oldida teng, hech qanday din davlat dini sifatida o'rnatilmaydi. 7. Zaruriy mudofaa va oxirgi zaruratning asosiy farqi nimada? A) Mudofaa faqat mansabdorlarga, oxirgi zarurat esa faqat fuqarolarga tegishli B) Mudofaa faqat tabiiy ofatda, oxirgi zarurat esa faqat tajovuzda qo'llaniladi C) Mudofaada zarar faqat uchinchi shaxsga, oxirgi zaruratda esa faqat tajovuzchining o'ziga yetkaziladi D) Mudofaada zarar tajovuzchiga, oxirgi zaruratda esa ko'pincha uchinchi shaxs manfaatlariga yetkaziladi To'g'ri javob: D) Mudofaada zarar tajovuzchiga, oxirgi zaruratda esa ko'pincha uchinchi shaxs ✔ manfaatlariga yetkaziladi Izoh: Zaruriy mudofaada zarar tajovuzchining o'ziga yetkaziladi; oxirgi zaruratda xavf manbaidan qat'i nazar, odatda uchinchi shaxslar manfaatlariga zarar yetkaziladi. 8. Jinoyat qonunida yuridik xato nima? A) Sudning hukmda texnik xatoga yo'l qo'yishi B) Shaxsning qilmishining huquqiy bahosi haqidagi noto'g'ri tasavvuri C) Shaxsning qilmish obyekti va predmeti haqidagi faktik jihatdan noto'g'ri tasavvuri D) Tergovchining jinoyat ishini rasmiylashtirishdagi xatosi To'g'ri javob: B) Shaxsning qilmishining huquqiy bahosi haqidagi noto'g'ri tasavvuri ✔ Izoh: Yuridik xato — shaxsning o'z qilmishining jinoiyligi yoki huquqiy oqibatlari haqidagi noto'g'ri tasavvuri; qonunni bilmaslik odatda javobgarlikdan ozod qilmaydi. 9. Xodimning rahbarga nisbatan xushomadgo'yligi va unga shaxsiy xizmatlar ko'rsatishi xizmat etikasida qanday baholanadi? A) Kasbiy rivojlanish va lavozimda ko'tarilish sharti B) Majburiy xizmat talabi C) Rag'batlantiriladigan sadoqat va jamoaviylik D) Kasbiy munosabatlarga zid, nomaqbul xatti-harakat To'g'ri javob: D) Kasbiy munosabatlarga zid, nomaqbul xatti-harakat ✔ Izoh: Xizmat munosabatlari kasbiy asosda qurilishi kerak; xushomad va shaxsiy xizmatlar xolislikni buzadi va nomaqbul hisoblanadi. 10. Jazo deganda nima tushuniladi? A) Mahalla tomonidan e'lon qilinadigan jamoatchilik tanbehi B) Jabrlanuvchi tomonidan aybdorga nisbatan shaxsan qo'llaniladigan o'ch olish chorasi C) Ish beruvchi tomonidan xodimga beriladigan intizomiy tanbeh D) Sud hukmi bilan aybdorga nisbatan qo'llaniladigan davlat majburlov chorasi To'g'ri javob: D) Sud hukmi bilan aybdorga nisbatan qo'llaniladigan davlat majburlov chorasi ✔ Izoh: Jazo — jinoyat sodir etishda aybli deb topilgan shaxsga sud hukmi bilan qo'llaniladigan davlat majburlov chorasi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 30 11. Davlat tuzilishi shakliga ko'ra O'zbekiston qanday davlat? A) Ittifoqdosh davlat B) Federativ davlat C) Unitar davlat D) Konfederativ davlat To'g'ri javob: C) Unitar davlat✔ Izoh: O'zbekiston unitar davlat bo'lib, yagona Konstitutsiya, yagona fuqarolik va yagona qonunchilik tizimiga ega. 12. Egri qasd qanday tavsiflanadi? A) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va uning kelib chiqishini aniq va ongli ravishda istagan B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, uni istamagan, lekin ongli ravishda yo'l qo'ygan C) Shaxs oqibatning oldi olinishiga yengiltaklik bilan ishongan D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, lekin ko'rishi mumkin bo'lgan To'g'ri javob: B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, uni istamagan, lekin ongli ravishda yo'l qo'ygan ✔ Izoh: Egri qasdda shaxs oqibatlarni oldindan ko'radi, ularni istamaydi, ammo ularning kelib chiqishiga ongli ravishda yo'l qo'yadi yoki befarq qaraydi. 13. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi bayonnomada nima ko'rsatiladi? A) Faqat huquqbuzarning oylik ish haqi va boshqa daromadlari miqdori B) Huquqbuzarlik mohiyati, vaqti, joyi va huquqbuzar haqidagi ma'lumotlar C) Faqat jabrlanuvchining telefon raqami va manzili D) Faqat bayonnoma tuzgan xodimning ismi va lavozimi To'g'ri javob: B) Huquqbuzarlik mohiyati, vaqti, joyi va huquqbuzar haqidagi ma'lumotlar ✔ Izoh: Bayonnomada tuzilgan sana va joy, tuzuvchi, huquqbuzar haqidagi ma'lumotlar, huquqbuzarlik joyi, vaqti va mohiyati, guvohlar ko'rsatiladi. 14. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni ko'rib chiqishda prokurorning roli qanday? A) Ishni faqat o'zi ko'rib, jazo tayinlaydi B) Huquqbuzarni himoya qiluvchi advokat vazifasini bajaradi C) Qonunlarning aniq va bir xil ijro etilishi ustidan nazorat qiladi D) Faqat jarimani undirish bilan shug'ullanadi To'g'ri javob: C) Qonunlarning aniq va bir xil ijro etilishi ustidan nazorat qiladi ✔ Izoh: Prokuror ma'muriy huquqbuzarlik ishlarini yuritishda qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi va qonunbuzarliklarga protest keltiradi. 15. Ma'muriy organlar bilan bo'lgan nizolarni qaysi sudlar ko'rib chiqadi? A) Harbiy sudlar B) Hakamlik sudlari C) Xalqaro sudlar D) Ma'muriy sudlar To'g'ri javob: D) Ma'muriy sudlar ✔ Izoh: Fuqarolar va tashkilotlarning davlat organlari harakatlari ustidan nizolari ma'muriy sudlarda ko'rib chiqiladi. 16. Erkinlikdan mahrum qilinmaydigan choralar bo'yicha BMT minimal standart qoidalari qanday ataladi? A) Pekin qoidalari B) Riyod qoidalari C) Mandela qoidalari D) Tokio qoidalari To'g'ri javob: D) Tokio qoidalari ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 31 11. Davlat tuzilishi shakliga ko'ra O'zbekiston qanday davlat? A) Ittifoqdosh davlat B) Federativ davlat C) Unitar davlat D) Konfederativ davlat To'g'ri javob: C) Unitar davlat✔ Izoh: O'zbekiston unitar davlat bo'lib, yagona Konstitutsiya, yagona fuqarolik va yagona qonunchilik tizimiga ega. 12. Egri qasd qanday tavsiflanadi? A) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va uning kelib chiqishini aniq va ongli ravishda istagan B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, uni istamagan, lekin ongli ravishda yo'l qo'ygan C) Shaxs oqibatning oldi olinishiga yengiltaklik bilan ishongan D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, lekin ko'rishi mumkin bo'lgan To'g'ri javob: B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, uni istamagan, lekin ongli ravishda yo'l qo'ygan ✔ Izoh: Egri qasdda shaxs oqibatlarni oldindan ko'radi, ularni istamaydi, ammo ularning kelib chiqishiga ongli ravishda yo'l qo'yadi yoki befarq qaraydi. 13. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi bayonnomada nima ko'rsatiladi? A) Faqat huquqbuzarning oylik ish haqi va boshqa daromadlari miqdori B) Huquqbuzarlik mohiyati, vaqti, joyi va huquqbuzar haqidagi ma'lumotlar C) Faqat jabrlanuvchining telefon raqami va manzili D) Faqat bayonnoma tuzgan xodimning ismi va lavozimi To'g'ri javob: B) Huquqbuzarlik mohiyati, vaqti, joyi va huquqbuzar haqidagi ma'lumotlar ✔ Izoh: Bayonnomada tuzilgan sana va joy, tuzuvchi, huquqbuzar haqidagi ma'lumotlar, huquqbuzarlik joyi, vaqti va mohiyati, guvohlar ko'rsatiladi. 14. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni ko'rib chiqishda prokurorning roli qanday? A) Ishni faqat o'zi ko'rib, jazo tayinlaydi B) Huquqbuzarni himoya qiluvchi advokat vazifasini bajaradi C) Qonunlarning aniq va bir xil ijro etilishi ustidan nazorat qiladi D) Faqat jarimani undirish bilan shug'ullanadi To'g'ri javob: C) Qonunlarning aniq va bir xil ijro etilishi ustidan nazorat qiladi ✔ Izoh: Prokuror ma'muriy huquqbuzarlik ishlarini yuritishda qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi va qonunbuzarliklarga protest keltiradi. 15. Ma'muriy organlar bilan bo'lgan nizolarni qaysi sudlar ko'rib chiqadi? A) Harbiy sudlar B) Hakamlik sudlari C) Xalqaro sudlar D) Ma'muriy sudlar To'g'ri javob: D) Ma'muriy sudlar ✔ Izoh: Fuqarolar va tashkilotlarning davlat organlari harakatlari ustidan nizolari ma'muriy sudlarda ko'rib chiqiladi. 16. Erkinlikdan mahrum qilinmaydigan choralar bo'yicha BMT minimal standart qoidalari qanday ataladi? A) Pekin qoidalari B) Riyod qoidalari C) Mandela qoidalari D) Tokio qoidalari To'g'ri javob: D) Tokio qoidalari ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 31 11. Davlat tuzilishi shakliga ko'ra O'zbekiston qanday davlat? A) Ittifoqdosh davlat B) Federativ davlat C) Unitar davlat D) Konfederativ davlat To'g'ri javob: C) Unitar davlat✔ Izoh: O'zbekiston unitar davlat bo'lib, yagona Konstitutsiya, yagona fuqarolik va yagona qonunchilik tizimiga ega. 12. Egri qasd qanday tavsiflanadi? A) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va uning kelib chiqishini aniq va ongli ravishda istagan B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, uni istamagan, lekin ongli ravishda yo'l qo'ygan C) Shaxs oqibatning oldi olinishiga yengiltaklik bilan ishongan D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, lekin ko'rishi mumkin bo'lgan To'g'ri javob: B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, uni istamagan, lekin ongli ravishda yo'l qo'ygan ✔ Izoh: Egri qasdda shaxs oqibatlarni oldindan ko'radi, ularni istamaydi, ammo ularning kelib chiqishiga ongli ravishda yo'l qo'yadi yoki befarq qaraydi. 13. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi bayonnomada nima ko'rsatiladi? A) Faqat huquqbuzarning oylik ish haqi va boshqa daromadlari miqdori B) Huquqbuzarlik mohiyati, vaqti, joyi va huquqbuzar haqidagi ma'lumotlar C) Faqat jabrlanuvchining telefon raqami va manzili D) Faqat bayonnoma tuzgan xodimning ismi va lavozimi To'g'ri javob: B) Huquqbuzarlik mohiyati, vaqti, joyi va huquqbuzar haqidagi ma'lumotlar ✔ Izoh: Bayonnomada tuzilgan sana va joy, tuzuvchi, huquqbuzar haqidagi ma'lumotlar, huquqbuzarlik joyi, vaqti va mohiyati, guvohlar ko'rsatiladi. 14. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni ko'rib chiqishda prokurorning roli qanday? A) Ishni faqat o'zi ko'rib, jazo tayinlaydi B) Huquqbuzarni himoya qiluvchi advokat vazifasini bajaradi C) Qonunlarning aniq va bir xil ijro etilishi ustidan nazorat qiladi D) Faqat jarimani undirish bilan shug'ullanadi To'g'ri javob: C) Qonunlarning aniq va bir xil ijro etilishi ustidan nazorat qiladi ✔ Izoh: Prokuror ma'muriy huquqbuzarlik ishlarini yuritishda qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi va qonunbuzarliklarga protest keltiradi. 15. Ma'muriy organlar bilan bo'lgan nizolarni qaysi sudlar ko'rib chiqadi? A) Harbiy sudlar B) Hakamlik sudlari C) Xalqaro sudlar D) Ma'muriy sudlar To'g'ri javob: D) Ma'muriy sudlar ✔ Izoh: Fuqarolar va tashkilotlarning davlat organlari harakatlari ustidan nizolari ma'muriy sudlarda ko'rib chiqiladi. 16. Erkinlikdan mahrum qilinmaydigan choralar bo'yicha BMT minimal standart qoidalari qanday ataladi? A) Pekin qoidalari B) Riyod qoidalari C) Mandela qoidalari D) Tokio qoidalari To'g'ri javob: D) Tokio qoidalari ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 31 Izoh: Qamoq bilan bog'liq bo'lmagan choralar bo'yicha BMT minimal standart qoidalari Tokio qoidalari deb ataladi. 17. Oliy Majlisning yuqori palatasi qanday nomlanadi? A) Vazirlar Mahkamasi B) Qonunchilik palatasi C) Senat D) Jo'qorg'i Kenges To'g'ri javob: C) Senat✔ Izoh: Senat Oliy Majlisning hududiy vakillik palatasi bo'lib, yuqori palata hisoblanadi. 18. Ijrochi ekstsessi nima? A) Bajaruvchining boshqa ishtirokchilar qasdi doirasidan chiqib ketgan jinoyat sodir etishi B) Dalolatchining o'z aybiga to'liq iqror bo'lishi C) Tashkilotchining jinoyat sodir etilishidan oldin guruhni o'z vaqtida tarqatib yuborishi D) Yordamchining jinoyatdan ixtiyoriy qaytishi To'g'ri javob: A) Bajaruvchining boshqa ishtirokchilar qasdi doirasidan chiqib ketgan jinoyat sodir ✔ etishi Izoh: Ijrochi ekstsessida boshqa ishtirokchilar bajaruvchining o'z qasdlari doirasidan chiqib ketgan qilmishi uchun javobgar bo'lmaydi. 19. Ma'muriy huquqning asosiy usuli qanday ataladi? A) Sud pretsedenti asosidagi usul B) Xususiy kelishuv usuli C) Dispozitiv tenglik va o'zaro kelishuv usuli D) Hokimiyat-farmoyish (imperativ) usuli To'g'ri javob: D) Hokimiyat-farmoyish (imperativ) usuli ✔ Izoh: Ma'muriy huquq asosan imperativ, ya'ni hokimiyat-farmoyish usulidan foydalanadi: majburiy ko'rsatmalar, taqiqlar va ruxsatlar. 20. Ma'muriy jazolar qanday turlarga bo'linadi? A) Ommaviy va xususiy jazolarga B) Asosiy va qo'shimcha jazolarga C) Shaxsiy va jamoaviy jazolarga D) Doimiy va vaqtinchalik jazolarga To'g'ri javob: B) Asosiy va qo'shimcha jazolarga ✔ Izoh: Ma'muriy jazolar asosiy va qo'shimcha jazolarga bo'linadi; ayrim jazolar ham asosiy, ham qo'shimcha sifatida qo'llanishi mumkin. 21. Ma'muriy huquqbuzarlik ishlarini ko'rib chiqishda aybsizlik prezumpsiyasi nimani anglatadi? A) Bayonnoma tuzilgan zahoti shaxs aybdor deb topiladi B) Har qanday gumon qilingan shaxs avtomatik aybdor hisoblanadi C) Shaxs o'zining aybsizligini isbotlashi shart D) Aybi qonuniy tartibda isbotlanmaguncha shaxs aybdor hisoblanmaydi To'g'ri javob: D) Aybi qonuniy tartibda isbotlanmaguncha shaxs aybdor hisoblanmaydi ✔ Izoh: Aybsizlik prezumpsiyasiga ko'ra shaxsning aybi qonunda belgilangan tartibda isbotlanmaguncha u aybdor hisoblanmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 32 Izoh: Qamoq bilan bog'liq bo'lmagan choralar bo'yicha BMT minimal standart qoidalari Tokio qoidalari deb ataladi. 17. Oliy Majlisning yuqori palatasi qanday nomlanadi? A) Vazirlar Mahkamasi B) Qonunchilik palatasi C) Senat D) Jo'qorg'i Kenges To'g'ri javob: C) Senat✔ Izoh: Senat Oliy Majlisning hududiy vakillik palatasi bo'lib, yuqori palata hisoblanadi. 18. Ijrochi ekstsessi nima? A) Bajaruvchining boshqa ishtirokchilar qasdi doirasidan chiqib ketgan jinoyat sodir etishi B) Dalolatchining o'z aybiga to'liq iqror bo'lishi C) Tashkilotchining jinoyat sodir etilishidan oldin guruhni o'z vaqtida tarqatib yuborishi D) Yordamchining jinoyatdan ixtiyoriy qaytishi To'g'ri javob: A) Bajaruvchining boshqa ishtirokchilar qasdi doirasidan chiqib ketgan jinoyat sodir ✔ etishi Izoh: Ijrochi ekstsessida boshqa ishtirokchilar bajaruvchining o'z qasdlari doirasidan chiqib ketgan qilmishi uchun javobgar bo'lmaydi. 19. Ma'muriy huquqning asosiy usuli qanday ataladi? A) Sud pretsedenti asosidagi usul B) Xususiy kelishuv usuli C) Dispozitiv tenglik va o'zaro kelishuv usuli D) Hokimiyat-farmoyish (imperativ) usuli To'g'ri javob: D) Hokimiyat-farmoyish (imperativ) usuli ✔ Izoh: Ma'muriy huquq asosan imperativ, ya'ni hokimiyat-farmoyish usulidan foydalanadi: majburiy ko'rsatmalar, taqiqlar va ruxsatlar. 20. Ma'muriy jazolar qanday turlarga bo'linadi? A) Ommaviy va xususiy jazolarga B) Asosiy va qo'shimcha jazolarga C) Shaxsiy va jamoaviy jazolarga D) Doimiy va vaqtinchalik jazolarga To'g'ri javob: B) Asosiy va qo'shimcha jazolarga ✔ Izoh: Ma'muriy jazolar asosiy va qo'shimcha jazolarga bo'linadi; ayrim jazolar ham asosiy, ham qo'shimcha sifatida qo'llanishi mumkin. 21. Ma'muriy huquqbuzarlik ishlarini ko'rib chiqishda aybsizlik prezumpsiyasi nimani anglatadi? A) Bayonnoma tuzilgan zahoti shaxs aybdor deb topiladi B) Har qanday gumon qilingan shaxs avtomatik aybdor hisoblanadi C) Shaxs o'zining aybsizligini isbotlashi shart D) Aybi qonuniy tartibda isbotlanmaguncha shaxs aybdor hisoblanmaydi To'g'ri javob: D) Aybi qonuniy tartibda isbotlanmaguncha shaxs aybdor hisoblanmaydi ✔ Izoh: Aybsizlik prezumpsiyasiga ko'ra shaxsning aybi qonunda belgilangan tartibda isbotlanmaguncha u aybdor hisoblanmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 32 Izoh: Qamoq bilan bog'liq bo'lmagan choralar bo'yicha BMT minimal standart qoidalari Tokio qoidalari deb ataladi. 17. Oliy Majlisning yuqori palatasi qanday nomlanadi? A) Vazirlar Mahkamasi B) Qonunchilik palatasi C) Senat D) Jo'qorg'i Kenges To'g'ri javob: C) Senat✔ Izoh: Senat Oliy Majlisning hududiy vakillik palatasi bo'lib, yuqori palata hisoblanadi. 18. Ijrochi ekstsessi nima? A) Bajaruvchining boshqa ishtirokchilar qasdi doirasidan chiqib ketgan jinoyat sodir etishi B) Dalolatchining o'z aybiga to'liq iqror bo'lishi C) Tashkilotchining jinoyat sodir etilishidan oldin guruhni o'z vaqtida tarqatib yuborishi D) Yordamchining jinoyatdan ixtiyoriy qaytishi To'g'ri javob: A) Bajaruvchining boshqa ishtirokchilar qasdi doirasidan chiqib ketgan jinoyat sodir ✔ etishi Izoh: Ijrochi ekstsessida boshqa ishtirokchilar bajaruvchining o'z qasdlari doirasidan chiqib ketgan qilmishi uchun javobgar bo'lmaydi. 19. Ma'muriy huquqning asosiy usuli qanday ataladi? A) Sud pretsedenti asosidagi usul B) Xususiy kelishuv usuli C) Dispozitiv tenglik va o'zaro kelishuv usuli D) Hokimiyat-farmoyish (imperativ) usuli To'g'ri javob: D) Hokimiyat-farmoyish (imperativ) usuli ✔ Izoh: Ma'muriy huquq asosan imperativ, ya'ni hokimiyat-farmoyish usulidan foydalanadi: majburiy ko'rsatmalar, taqiqlar va ruxsatlar. 20. Ma'muriy jazolar qanday turlarga bo'linadi? A) Ommaviy va xususiy jazolarga B) Asosiy va qo'shimcha jazolarga C) Shaxsiy va jamoaviy jazolarga D) Doimiy va vaqtinchalik jazolarga To'g'ri javob: B) Asosiy va qo'shimcha jazolarga ✔ Izoh: Ma'muriy jazolar asosiy va qo'shimcha jazolarga bo'linadi; ayrim jazolar ham asosiy, ham qo'shimcha sifatida qo'llanishi mumkin. 21. Ma'muriy huquqbuzarlik ishlarini ko'rib chiqishda aybsizlik prezumpsiyasi nimani anglatadi? A) Bayonnoma tuzilgan zahoti shaxs aybdor deb topiladi B) Har qanday gumon qilingan shaxs avtomatik aybdor hisoblanadi C) Shaxs o'zining aybsizligini isbotlashi shart D) Aybi qonuniy tartibda isbotlanmaguncha shaxs aybdor hisoblanmaydi To'g'ri javob: D) Aybi qonuniy tartibda isbotlanmaguncha shaxs aybdor hisoblanmaydi ✔ Izoh: Aybsizlik prezumpsiyasiga ko'ra shaxsning aybi qonunda belgilangan tartibda isbotlanmaguncha u aybdor hisoblanmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 32 22. Komplaens-nazorat deganda nima tushuniladi? A) Faqat binolarni qo'riqlash xizmati B) Xodimlarning sport ko'rsatkichlari va jismoniy tayyorgarligini kuzatish C) Tashkilot faoliyatining qonun va ichki qoidalarga muvofiqligini ta'minlash tizimi D) Faqat moliyaviy reklamani nazorat qilish To'g'ri javob: C) Tashkilot faoliyatining qonun va ichki qoidalarga muvofiqligini ta'minlash tizimi✔ Izoh: Komplaens-nazorat tashkilot faoliyati qonunchilik, korrupsiyaga qarshi standartlar va ichki qoidalarga muvofiqligini ta'minlash va xavflarni boshqarish tizimidir. 23. Konstitutsiyaviy qonun oddiy qonundan nimasi bilan farq qiladi? A) U faqat bir yil muddatga qabul qilinadi va muddati tugagach o'z kuchini yo'qotadi B) Konstitutsiyada nazarda tutilgan masalalarni tartibga soladi va maxsus tartibda qabul qilinadi C) U referendumsiz qabul qilinmaydi va Prezident tomonidan imzolanmaydi D) U faqat vazirliklar tomonidan qabul qilinadi va idoraviy hujjat hisoblanadi To'g'ri javob: B) Konstitutsiyada nazarda tutilgan masalalarni tartibga soladi va maxsus tartibda ✔ qabul qilinadi Izoh: Konstitutsiyaviy qonunlar Konstitutsiyada bevosita nazarda tutilgan masalalar bo'yicha qabul qilinadi va maxsus ko'pchilik ovoz talab etadi. 24. Interpolning asosiy vazifasi nima? A) Davlatlar o'rtasidagi chegara va hududiy nizolar bo'yicha majburiy hukm chiqarish va uni ijro etish B) Jinoyatchilikka qarshi kurashda politsiya organlarining xalqaro hamkorligini ta'minlash C) Davlatlarning harbiy kuchlarini boshqarish D) Xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilish To'g'ri javob: B) Jinoyatchilikka qarshi kurashda politsiya organlarining xalqaro hamkorligini ✔ ta'minlash Izoh: Interpol a'zo davlatlar politsiya organlari o'rtasida axborot almashish va qidiruvda hamkorlikni ta'minlaydi. 25. Konstitutsiyaviy sudga kimlar murojaat qilish huquqiga ega bo'lishi mumkin? A) Qonunda belgilangan subyektlar, jumladan sudlar va fuqarolar B) Faqat xususiy korxonalar rahbarlari va ularning vakillari C) Faqat chet el davlatlarining elchixonalari va konsulliklari D) Faqat Prezident va boshqa hech kim To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan subyektlar, jumladan sudlar va fuqarolar ✔ Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiya bo'yicha davlat organlari, sudlar va fuqarolar ham belgilangan tartibda Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilishi mumkin. 26. Xizmatchi o'z xizmat mavqeidan shaxsiy maqsadlarda foydalanishi mumkinmi? A) Ha, kichik masalalarda mumkin B) Yo'q, mumkin emas C) Faqat ish vaqtidan tashqari mumkin D) Faqat qarindoshlar uchun mumkin To'g'ri javob: B) Yo'q, mumkin emas ✔ Izoh: Xodim xizmat mavqeidan shaxsiy, oilaviy yoki boshqa g'arazli maqsadlarda foydalanishi taqiqlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 33 22. Komplaens-nazorat deganda nima tushuniladi? A) Faqat binolarni qo'riqlash xizmati B) Xodimlarning sport ko'rsatkichlari va jismoniy tayyorgarligini kuzatish C) Tashkilot faoliyatining qonun va ichki qoidalarga muvofiqligini ta'minlash tizimi D) Faqat moliyaviy reklamani nazorat qilish To'g'ri javob: C) Tashkilot faoliyatining qonun va ichki qoidalarga muvofiqligini ta'minlash tizimi✔ Izoh: Komplaens-nazorat tashkilot faoliyati qonunchilik, korrupsiyaga qarshi standartlar va ichki qoidalarga muvofiqligini ta'minlash va xavflarni boshqarish tizimidir. 23. Konstitutsiyaviy qonun oddiy qonundan nimasi bilan farq qiladi? A) U faqat bir yil muddatga qabul qilinadi va muddati tugagach o'z kuchini yo'qotadi B) Konstitutsiyada nazarda tutilgan masalalarni tartibga soladi va maxsus tartibda qabul qilinadi C) U referendumsiz qabul qilinmaydi va Prezident tomonidan imzolanmaydi D) U faqat vazirliklar tomonidan qabul qilinadi va idoraviy hujjat hisoblanadi To'g'ri javob: B) Konstitutsiyada nazarda tutilgan masalalarni tartibga soladi va maxsus tartibda ✔ qabul qilinadi Izoh: Konstitutsiyaviy qonunlar Konstitutsiyada bevosita nazarda tutilgan masalalar bo'yicha qabul qilinadi va maxsus ko'pchilik ovoz talab etadi. 24. Interpolning asosiy vazifasi nima? A) Davlatlar o'rtasidagi chegara va hududiy nizolar bo'yicha majburiy hukm chiqarish va uni ijro etish B) Jinoyatchilikka qarshi kurashda politsiya organlarining xalqaro hamkorligini ta'minlash C) Davlatlarning harbiy kuchlarini boshqarish D) Xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilish To'g'ri javob: B) Jinoyatchilikka qarshi kurashda politsiya organlarining xalqaro hamkorligini ✔ ta'minlash Izoh: Interpol a'zo davlatlar politsiya organlari o'rtasida axborot almashish va qidiruvda hamkorlikni ta'minlaydi. 25. Konstitutsiyaviy sudga kimlar murojaat qilish huquqiga ega bo'lishi mumkin? A) Qonunda belgilangan subyektlar, jumladan sudlar va fuqarolar B) Faqat xususiy korxonalar rahbarlari va ularning vakillari C) Faqat chet el davlatlarining elchixonalari va konsulliklari D) Faqat Prezident va boshqa hech kim To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan subyektlar, jumladan sudlar va fuqarolar ✔ Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiya bo'yicha davlat organlari, sudlar va fuqarolar ham belgilangan tartibda Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilishi mumkin. 26. Xizmatchi o'z xizmat mavqeidan shaxsiy maqsadlarda foydalanishi mumkinmi? A) Ha, kichik masalalarda mumkin B) Yo'q, mumkin emas C) Faqat ish vaqtidan tashqari mumkin D) Faqat qarindoshlar uchun mumkin To'g'ri javob: B) Yo'q, mumkin emas ✔ Izoh: Xodim xizmat mavqeidan shaxsiy, oilaviy yoki boshqa g'arazli maqsadlarda foydalanishi taqiqlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 33 22. Komplaens-nazorat deganda nima tushuniladi? A) Faqat binolarni qo'riqlash xizmati B) Xodimlarning sport ko'rsatkichlari va jismoniy tayyorgarligini kuzatish C) Tashkilot faoliyatining qonun va ichki qoidalarga muvofiqligini ta'minlash tizimi D) Faqat moliyaviy reklamani nazorat qilish To'g'ri javob: C) Tashkilot faoliyatining qonun va ichki qoidalarga muvofiqligini ta'minlash tizimi✔ Izoh: Komplaens-nazorat tashkilot faoliyati qonunchilik, korrupsiyaga qarshi standartlar va ichki qoidalarga muvofiqligini ta'minlash va xavflarni boshqarish tizimidir. 23. Konstitutsiyaviy qonun oddiy qonundan nimasi bilan farq qiladi? A) U faqat bir yil muddatga qabul qilinadi va muddati tugagach o'z kuchini yo'qotadi B) Konstitutsiyada nazarda tutilgan masalalarni tartibga soladi va maxsus tartibda qabul qilinadi C) U referendumsiz qabul qilinmaydi va Prezident tomonidan imzolanmaydi D) U faqat vazirliklar tomonidan qabul qilinadi va idoraviy hujjat hisoblanadi To'g'ri javob: B) Konstitutsiyada nazarda tutilgan masalalarni tartibga soladi va maxsus tartibda ✔ qabul qilinadi Izoh: Konstitutsiyaviy qonunlar Konstitutsiyada bevosita nazarda tutilgan masalalar bo'yicha qabul qilinadi va maxsus ko'pchilik ovoz talab etadi. 24. Interpolning asosiy vazifasi nima? A) Davlatlar o'rtasidagi chegara va hududiy nizolar bo'yicha majburiy hukm chiqarish va uni ijro etish B) Jinoyatchilikka qarshi kurashda politsiya organlarining xalqaro hamkorligini ta'minlash C) Davlatlarning harbiy kuchlarini boshqarish D) Xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilish To'g'ri javob: B) Jinoyatchilikka qarshi kurashda politsiya organlarining xalqaro hamkorligini ✔ ta'minlash Izoh: Interpol a'zo davlatlar politsiya organlari o'rtasida axborot almashish va qidiruvda hamkorlikni ta'minlaydi. 25. Konstitutsiyaviy sudga kimlar murojaat qilish huquqiga ega bo'lishi mumkin? A) Qonunda belgilangan subyektlar, jumladan sudlar va fuqarolar B) Faqat xususiy korxonalar rahbarlari va ularning vakillari C) Faqat chet el davlatlarining elchixonalari va konsulliklari D) Faqat Prezident va boshqa hech kim To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan subyektlar, jumladan sudlar va fuqarolar ✔ Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiya bo'yicha davlat organlari, sudlar va fuqarolar ham belgilangan tartibda Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilishi mumkin. 26. Xizmatchi o'z xizmat mavqeidan shaxsiy maqsadlarda foydalanishi mumkinmi? A) Ha, kichik masalalarda mumkin B) Yo'q, mumkin emas C) Faqat ish vaqtidan tashqari mumkin D) Faqat qarindoshlar uchun mumkin To'g'ri javob: B) Yo'q, mumkin emas ✔ Izoh: Xodim xizmat mavqeidan shaxsiy, oilaviy yoki boshqa g'arazli maqsadlarda foydalanishi taqiqlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 33 27. Xalqaro huquqning asosiy subyektlari kimlar? A) Davlatlar va xalqaro tashkilotlar B) Faqat jamoat birlashmalari C) Faqat transmilliy xususiy kompaniyalar D) Faqat siyosiy partiyalar To'g'ri javob: A) Davlatlar va xalqaro tashkilotlar✔ Izoh: Xalqaro huquqning asosiy subyektlari suveren davlatlar, shuningdek davlatlararo xalqaro tashkilotlardir. 28. Korrupsiyaga qarshi kurash dasturlari qanday asosda ishlab chiqiladi? A) Korrupsiyaviy xavflarni tahlil qilish natijalari asosida B) Faqat xorijiy tashkilot ko'rsatmasi asosida C) Tasodifiy tanlov va taxminlar asosida D) Faqat bitta mansabdorning shaxsiy xohishi bilan To'g'ri javob: A) Korrupsiyaviy xavflarni tahlil qilish natijalari asosida ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi dasturlar xavflar tahlili, statistik ma'lumotlar va jamoatchilik fikri asosida tizimli ravishda ishlab chiqiladi. 29. Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, ko'rishi lozim ham, mumkin ham bo'lmagan holat qanday baholanadi? A) To'g'ri qasd bilan sodir etilgan jinoyat B) Egri qasd bilan sodir etilgan og'ir jinoyat C) Aybsiz zarar yetkazish (kazus), jinoyat hisoblanmaydi D) Beparvolik shaklidagi ehtiyotsizlik bilan sodir etilgan jinoyat To'g'ri javob: C) Aybsiz zarar yetkazish (kazus), jinoyat hisoblanmaydi ✔ Izoh: Shaxs oqibatni ko'rishi lozim yoki mumkin bo'lmagan holat aybsiz zarar yetkazish (kazus) hisoblanadi va jinoiy javobgarlikka sabab bo'lmaydi. 30. Siyosiy partiyalar Konstitutsiyaga ko'ra qanday maqsadda faoliyat yuritadi? A) Sud qarorlarini qayta ko'rib chiqish va bekor qilish uchun B) Davlat organlarini bevosita boshqarish uchun C) Fuqarolarning siyosiy irodasini ifoda etish uchun D) Xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilish uchun To'g'ri javob: C) Fuqarolarning siyosiy irodasini ifoda etish uchun ✔ Izoh: Siyosiy partiyalar turli tabaqa va guruhlarning siyosiy irodasini ifodalaydi va saylangan vakillari orqali davlat hokimiyatini shakllantirishda qatnashadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 34 27. Xalqaro huquqning asosiy subyektlari kimlar? A) Davlatlar va xalqaro tashkilotlar B) Faqat jamoat birlashmalari C) Faqat transmilliy xususiy kompaniyalar D) Faqat siyosiy partiyalar To'g'ri javob: A) Davlatlar va xalqaro tashkilotlar✔ Izoh: Xalqaro huquqning asosiy subyektlari suveren davlatlar, shuningdek davlatlararo xalqaro tashkilotlardir. 28. Korrupsiyaga qarshi kurash dasturlari qanday asosda ishlab chiqiladi? A) Korrupsiyaviy xavflarni tahlil qilish natijalari asosida B) Faqat xorijiy tashkilot ko'rsatmasi asosida C) Tasodifiy tanlov va taxminlar asosida D) Faqat bitta mansabdorning shaxsiy xohishi bilan To'g'ri javob: A) Korrupsiyaviy xavflarni tahlil qilish natijalari asosida ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi dasturlar xavflar tahlili, statistik ma'lumotlar va jamoatchilik fikri asosida tizimli ravishda ishlab chiqiladi. 29. Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, ko'rishi lozim ham, mumkin ham bo'lmagan holat qanday baholanadi? A) To'g'ri qasd bilan sodir etilgan jinoyat B) Egri qasd bilan sodir etilgan og'ir jinoyat C) Aybsiz zarar yetkazish (kazus), jinoyat hisoblanmaydi D) Beparvolik shaklidagi ehtiyotsizlik bilan sodir etilgan jinoyat To'g'ri javob: C) Aybsiz zarar yetkazish (kazus), jinoyat hisoblanmaydi ✔ Izoh: Shaxs oqibatni ko'rishi lozim yoki mumkin bo'lmagan holat aybsiz zarar yetkazish (kazus) hisoblanadi va jinoiy javobgarlikka sabab bo'lmaydi. 30. Siyosiy partiyalar Konstitutsiyaga ko'ra qanday maqsadda faoliyat yuritadi? A) Sud qarorlarini qayta ko'rib chiqish va bekor qilish uchun B) Davlat organlarini bevosita boshqarish uchun C) Fuqarolarning siyosiy irodasini ifoda etish uchun D) Xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilish uchun To'g'ri javob: C) Fuqarolarning siyosiy irodasini ifoda etish uchun ✔ Izoh: Siyosiy partiyalar turli tabaqa va guruhlarning siyosiy irodasini ifodalaydi va saylangan vakillari orqali davlat hokimiyatini shakllantirishda qatnashadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 34 27. Xalqaro huquqning asosiy subyektlari kimlar? A) Davlatlar va xalqaro tashkilotlar B) Faqat jamoat birlashmalari C) Faqat transmilliy xususiy kompaniyalar D) Faqat siyosiy partiyalar To'g'ri javob: A) Davlatlar va xalqaro tashkilotlar✔ Izoh: Xalqaro huquqning asosiy subyektlari suveren davlatlar, shuningdek davlatlararo xalqaro tashkilotlardir. 28. Korrupsiyaga qarshi kurash dasturlari qanday asosda ishlab chiqiladi? A) Korrupsiyaviy xavflarni tahlil qilish natijalari asosida B) Faqat xorijiy tashkilot ko'rsatmasi asosida C) Tasodifiy tanlov va taxminlar asosida D) Faqat bitta mansabdorning shaxsiy xohishi bilan To'g'ri javob: A) Korrupsiyaviy xavflarni tahlil qilish natijalari asosida ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi dasturlar xavflar tahlili, statistik ma'lumotlar va jamoatchilik fikri asosida tizimli ravishda ishlab chiqiladi. 29. Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, ko'rishi lozim ham, mumkin ham bo'lmagan holat qanday baholanadi? A) To'g'ri qasd bilan sodir etilgan jinoyat B) Egri qasd bilan sodir etilgan og'ir jinoyat C) Aybsiz zarar yetkazish (kazus), jinoyat hisoblanmaydi D) Beparvolik shaklidagi ehtiyotsizlik bilan sodir etilgan jinoyat To'g'ri javob: C) Aybsiz zarar yetkazish (kazus), jinoyat hisoblanmaydi ✔ Izoh: Shaxs oqibatni ko'rishi lozim yoki mumkin bo'lmagan holat aybsiz zarar yetkazish (kazus) hisoblanadi va jinoiy javobgarlikka sabab bo'lmaydi. 30. Siyosiy partiyalar Konstitutsiyaga ko'ra qanday maqsadda faoliyat yuritadi? A) Sud qarorlarini qayta ko'rib chiqish va bekor qilish uchun B) Davlat organlarini bevosita boshqarish uchun C) Fuqarolarning siyosiy irodasini ifoda etish uchun D) Xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilish uchun To'g'ri javob: C) Fuqarolarning siyosiy irodasini ifoda etish uchun ✔ Izoh: Siyosiy partiyalar turli tabaqa va guruhlarning siyosiy irodasini ifodalaydi va saylangan vakillari orqali davlat hokimiyatini shakllantirishda qatnashadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 34 6-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Aybsizlik prezumpsiyasi nimani anglatadi? A) Shaxs o'z aybsizligini o'zi isbotlashi shart B) Aybi isbotlanmaguncha shaxs aybsiz hisoblanadi C) Ayb faqat shaxsning tan olishi orqali isbotlanadi D) Har qanday gumon qilingan shaxs aybdor hisoblanadi To'g'ri javob: B) Aybi isbotlanmaguncha shaxs aybsiz hisoblanadi✔ Izoh: Aybsizlik prezumpsiyasi — shaxsning aybi qonunda belgilangan tartibda isbotlanmaguncha va sud hukmi bilan aniqlanmaguncha u aybsiz hisoblanadi. 2. Da'vo muddati nima? A) Shaxs o'z buzilgan huquqini himoya qilish uchun da'vo qo'zg'ata oladigan muddat B) Sud ishni ko'rib chiqishi va hal qiluv qarori chiqarishi lozim bo'lgan eng uzoq muddat C) Shartnoma bo'yicha qarzdor majburiyatni bajarishi lozim bo'lgan muddat D) Sud qarori qonuniy kuchga kiradigan va ijroga qaratiladigan muddat To'g'ri javob: A) Shaxs o'z buzilgan huquqini himoya qilish uchun da'vo qo'zg'ata oladigan muddat ✔ Izoh: Da'vo muddati — huquqi buzilgan shaxsning da'vosi bo'yicha huquqini himoya qilish uchun belgilangan vaqt oralig'i. 3. Boshqa ishga vaqtincha o'tkazishga roziliksiz qachon yo'l qo'yiladi? A) Xodim ishga kech qolgan har safar B) Rahbar xohlagan har qanday paytda C) Qonunda nazarda tutilgan favqulodda holatlarda D) Xodim rahbar ustidan yuqori organga shikoyat yozgandan keyin To'g'ri javob: C) Qonunda nazarda tutilgan favqulodda holatlarda ✔ Izoh: Ishlab chiqarish zarurati yoki favqulodda holatlar kabi qonunda nazarda tutilgan hollarda xodim vaqtincha roziligisiz o'tkazilishi mumkin. 4. Ma'naviy zarar qanday shaklda tovon qilinadi? A) Pul shaklida B) Faqat ozodlikdan mahrum qilish shaklida C) Faqat mehnat qilib berish shaklida D) Faqat rasmiy uzr so'rash shaklida To'g'ri javob: A) Pul shaklida ✔ Izoh: Ma'naviy zarar pul shaklida kompensatsiya qilinadi; uning miqdorini sud azob-uqubatlar xususiyatini hisobga olib belgilaydi. 5. Shartnoma bo'yicha majburiyatni bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun to'lanadigan, qonun yoki shartnomada belgilangan pul summasi qanday ataladi? A) Garov B) Neustoyka C) Kafillik (kafolat) D) Zakalat To'g'ri javob: B) Neustoyka ✔ Izoh: Neustoyka — majburiyat bajarilmaganda yoki lozim darajada bajarilmaganda qarzdor kreditorga to'lashi lozim bo'lgan pul summasi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 35 6-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Aybsizlik prezumpsiyasi nimani anglatadi? A) Shaxs o'z aybsizligini o'zi isbotlashi shart B) Aybi isbotlanmaguncha shaxs aybsiz hisoblanadi C) Ayb faqat shaxsning tan olishi orqali isbotlanadi D) Har qanday gumon qilingan shaxs aybdor hisoblanadi To'g'ri javob: B) Aybi isbotlanmaguncha shaxs aybsiz hisoblanadi✔ Izoh: Aybsizlik prezumpsiyasi — shaxsning aybi qonunda belgilangan tartibda isbotlanmaguncha va sud hukmi bilan aniqlanmaguncha u aybsiz hisoblanadi. 2. Da'vo muddati nima? A) Shaxs o'z buzilgan huquqini himoya qilish uchun da'vo qo'zg'ata oladigan muddat B) Sud ishni ko'rib chiqishi va hal qiluv qarori chiqarishi lozim bo'lgan eng uzoq muddat C) Shartnoma bo'yicha qarzdor majburiyatni bajarishi lozim bo'lgan muddat D) Sud qarori qonuniy kuchga kiradigan va ijroga qaratiladigan muddat To'g'ri javob: A) Shaxs o'z buzilgan huquqini himoya qilish uchun da'vo qo'zg'ata oladigan muddat ✔ Izoh: Da'vo muddati — huquqi buzilgan shaxsning da'vosi bo'yicha huquqini himoya qilish uchun belgilangan vaqt oralig'i. 3. Boshqa ishga vaqtincha o'tkazishga roziliksiz qachon yo'l qo'yiladi? A) Xodim ishga kech qolgan har safar B) Rahbar xohlagan har qanday paytda C) Qonunda nazarda tutilgan favqulodda holatlarda D) Xodim rahbar ustidan yuqori organga shikoyat yozgandan keyin To'g'ri javob: C) Qonunda nazarda tutilgan favqulodda holatlarda ✔ Izoh: Ishlab chiqarish zarurati yoki favqulodda holatlar kabi qonunda nazarda tutilgan hollarda xodim vaqtincha roziligisiz o'tkazilishi mumkin. 4. Ma'naviy zarar qanday shaklda tovon qilinadi? A) Pul shaklida B) Faqat ozodlikdan mahrum qilish shaklida C) Faqat mehnat qilib berish shaklida D) Faqat rasmiy uzr so'rash shaklida To'g'ri javob: A) Pul shaklida ✔ Izoh: Ma'naviy zarar pul shaklida kompensatsiya qilinadi; uning miqdorini sud azob-uqubatlar xususiyatini hisobga olib belgilaydi. 5. Shartnoma bo'yicha majburiyatni bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun to'lanadigan, qonun yoki shartnomada belgilangan pul summasi qanday ataladi? A) Garov B) Neustoyka C) Kafillik (kafolat) D) Zakalat To'g'ri javob: B) Neustoyka ✔ Izoh: Neustoyka — majburiyat bajarilmaganda yoki lozim darajada bajarilmaganda qarzdor kreditorga to'lashi lozim bo'lgan pul summasi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 35 6-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Aybsizlik prezumpsiyasi nimani anglatadi? A) Shaxs o'z aybsizligini o'zi isbotlashi shart B) Aybi isbotlanmaguncha shaxs aybsiz hisoblanadi C) Ayb faqat shaxsning tan olishi orqali isbotlanadi D) Har qanday gumon qilingan shaxs aybdor hisoblanadi To'g'ri javob: B) Aybi isbotlanmaguncha shaxs aybsiz hisoblanadi✔ Izoh: Aybsizlik prezumpsiyasi — shaxsning aybi qonunda belgilangan tartibda isbotlanmaguncha va sud hukmi bilan aniqlanmaguncha u aybsiz hisoblanadi. 2. Da'vo muddati nima? A) Shaxs o'z buzilgan huquqini himoya qilish uchun da'vo qo'zg'ata oladigan muddat B) Sud ishni ko'rib chiqishi va hal qiluv qarori chiqarishi lozim bo'lgan eng uzoq muddat C) Shartnoma bo'yicha qarzdor majburiyatni bajarishi lozim bo'lgan muddat D) Sud qarori qonuniy kuchga kiradigan va ijroga qaratiladigan muddat To'g'ri javob: A) Shaxs o'z buzilgan huquqini himoya qilish uchun da'vo qo'zg'ata oladigan muddat ✔ Izoh: Da'vo muddati — huquqi buzilgan shaxsning da'vosi bo'yicha huquqini himoya qilish uchun belgilangan vaqt oralig'i. 3. Boshqa ishga vaqtincha o'tkazishga roziliksiz qachon yo'l qo'yiladi? A) Xodim ishga kech qolgan har safar B) Rahbar xohlagan har qanday paytda C) Qonunda nazarda tutilgan favqulodda holatlarda D) Xodim rahbar ustidan yuqori organga shikoyat yozgandan keyin To'g'ri javob: C) Qonunda nazarda tutilgan favqulodda holatlarda ✔ Izoh: Ishlab chiqarish zarurati yoki favqulodda holatlar kabi qonunda nazarda tutilgan hollarda xodim vaqtincha roziligisiz o'tkazilishi mumkin. 4. Ma'naviy zarar qanday shaklda tovon qilinadi? A) Pul shaklida B) Faqat ozodlikdan mahrum qilish shaklida C) Faqat mehnat qilib berish shaklida D) Faqat rasmiy uzr so'rash shaklida To'g'ri javob: A) Pul shaklida ✔ Izoh: Ma'naviy zarar pul shaklida kompensatsiya qilinadi; uning miqdorini sud azob-uqubatlar xususiyatini hisobga olib belgilaydi. 5. Shartnoma bo'yicha majburiyatni bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun to'lanadigan, qonun yoki shartnomada belgilangan pul summasi qanday ataladi? A) Garov B) Neustoyka C) Kafillik (kafolat) D) Zakalat To'g'ri javob: B) Neustoyka ✔ Izoh: Neustoyka — majburiyat bajarilmaganda yoki lozim darajada bajarilmaganda qarzdor kreditorga to'lashi lozim bo'lgan pul summasi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 35 6. Huquq normasining qaysi qismi uning qo'llanish shartlarini ko'rsatadi? A) Gipoteza B) Dispozitsiya C) Preambula D) Sanksiya To'g'ri javob: A) Gipoteza✔ Izoh: Gipoteza normaning qanday hayotiy holatlarda qo'llanishini belgilaydi. 7. Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun asos nima? A) Shaxs haqida ijtimoiy tarmoqda yozilgan salbiy sharh yoki tanqidiy fikr B) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar mavjudligi C) Jabrlanuvchining shaxsiy adovati va gumoni D) Gumon qilinuvchining ilgari sudlanganligi To'g'ri javob: B) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar mavjudligi ✔ Izoh: Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar asos hisoblanadi. 8. Reabilitatsiya nima? A) Jabrlanuvchiga davlat hisobidan psixologik yordam berish B) Asossiz jinoiy javobgarlikka tortilgan shaxsning huquqlarini tiklash va zararini qoplash C) Mahkumni sog'lig'i tufayli jazodan ozod qilish D) Mahkumni jazo muddati tugagach ijtimoiy hayotga moslashtirish va ish bilan ta'minlash tadbirlari To'g'ri javob: B) Asossiz jinoiy javobgarlikka tortilgan shaxsning huquqlarini tiklash va zararini ✔ qoplash Izoh: Reabilitatsiya — qonunga xilof va asossiz jinoiy ta'qib qilingan shaxsning buzilgan huquqlarini tiklash va zararini qoplash. 9. Intizomiy jazo qo'llashdan oldin ish beruvchi nima qilishi kerak? A) Xodimning ish haqini to'xtatishi B) Xodimni sudga berishi C) Xodimni darhol ishdan bo'shatishi D) Xodimdan yozma tushuntirish talab qilishi To'g'ri javob: D) Xodimdan yozma tushuntirish talab qilishi ✔ Izoh: Intizomiy jazo qo'llashdan oldin xodimdan yozma tushuntirish talab qilinadi; tushuntirish bermaslik jazo qo'llashga to'sqinlik qilmaydi. 10. Prokuratura organlariga ishga qabul qilinadigan shaxslarga qo'yiladigan asosiy talablardan biri qaysi? A) Siyosiy partiya a'zosi bo'lish B) Chet el fuqaroligiga ega bo'lish C) Oliy yuridik ma'lumotga ega bo'lish D) Har qanday oliy ma'lumotga ega bo'lish To'g'ri javob: C) Oliy yuridik ma'lumotga ega bo'lish ✔ Izoh: Prokuror lavozimiga oliy yuridik ma'lumotli, zarur kasbiy va ma'naviy fazilatlarga ega O'zbekiston fuqarolari tayinlanadi. 11. Huquqni qo'llash deganda nima tushuniladi? A) Qonunni chet tilga tarjima qilish B) Yangi qonun loyihasini tayyorlash va muhokama qilish C) Huquq normalarini aniq ishlarga tatbiq etish D) Fuqarolarning qonunni o'qib chiqishi To'g'ri javob: C) Huquq normalarini aniq ishlarga tatbiq etish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 36 6. Huquq normasining qaysi qismi uning qo'llanish shartlarini ko'rsatadi? A) Gipoteza B) Dispozitsiya C) Preambula D) Sanksiya To'g'ri javob: A) Gipoteza✔ Izoh: Gipoteza normaning qanday hayotiy holatlarda qo'llanishini belgilaydi. 7. Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun asos nima? A) Shaxs haqida ijtimoiy tarmoqda yozilgan salbiy sharh yoki tanqidiy fikr B) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar mavjudligi C) Jabrlanuvchining shaxsiy adovati va gumoni D) Gumon qilinuvchining ilgari sudlanganligi To'g'ri javob: B) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar mavjudligi ✔ Izoh: Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar asos hisoblanadi. 8. Reabilitatsiya nima? A) Jabrlanuvchiga davlat hisobidan psixologik yordam berish B) Asossiz jinoiy javobgarlikka tortilgan shaxsning huquqlarini tiklash va zararini qoplash C) Mahkumni sog'lig'i tufayli jazodan ozod qilish D) Mahkumni jazo muddati tugagach ijtimoiy hayotga moslashtirish va ish bilan ta'minlash tadbirlari To'g'ri javob: B) Asossiz jinoiy javobgarlikka tortilgan shaxsning huquqlarini tiklash va zararini ✔ qoplash Izoh: Reabilitatsiya — qonunga xilof va asossiz jinoiy ta'qib qilingan shaxsning buzilgan huquqlarini tiklash va zararini qoplash. 9. Intizomiy jazo qo'llashdan oldin ish beruvchi nima qilishi kerak? A) Xodimning ish haqini to'xtatishi B) Xodimni sudga berishi C) Xodimni darhol ishdan bo'shatishi D) Xodimdan yozma tushuntirish talab qilishi To'g'ri javob: D) Xodimdan yozma tushuntirish talab qilishi ✔ Izoh: Intizomiy jazo qo'llashdan oldin xodimdan yozma tushuntirish talab qilinadi; tushuntirish bermaslik jazo qo'llashga to'sqinlik qilmaydi. 10. Prokuratura organlariga ishga qabul qilinadigan shaxslarga qo'yiladigan asosiy talablardan biri qaysi? A) Siyosiy partiya a'zosi bo'lish B) Chet el fuqaroligiga ega bo'lish C) Oliy yuridik ma'lumotga ega bo'lish D) Har qanday oliy ma'lumotga ega bo'lish To'g'ri javob: C) Oliy yuridik ma'lumotga ega bo'lish ✔ Izoh: Prokuror lavozimiga oliy yuridik ma'lumotli, zarur kasbiy va ma'naviy fazilatlarga ega O'zbekiston fuqarolari tayinlanadi. 11. Huquqni qo'llash deganda nima tushuniladi? A) Qonunni chet tilga tarjima qilish B) Yangi qonun loyihasini tayyorlash va muhokama qilish C) Huquq normalarini aniq ishlarga tatbiq etish D) Fuqarolarning qonunni o'qib chiqishi To'g'ri javob: C) Huquq normalarini aniq ishlarga tatbiq etish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 36 6. Huquq normasining qaysi qismi uning qo'llanish shartlarini ko'rsatadi? A) Gipoteza B) Dispozitsiya C) Preambula D) Sanksiya To'g'ri javob: A) Gipoteza✔ Izoh: Gipoteza normaning qanday hayotiy holatlarda qo'llanishini belgilaydi. 7. Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun asos nima? A) Shaxs haqida ijtimoiy tarmoqda yozilgan salbiy sharh yoki tanqidiy fikr B) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar mavjudligi C) Jabrlanuvchining shaxsiy adovati va gumoni D) Gumon qilinuvchining ilgari sudlanganligi To'g'ri javob: B) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar mavjudligi ✔ Izoh: Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar asos hisoblanadi. 8. Reabilitatsiya nima? A) Jabrlanuvchiga davlat hisobidan psixologik yordam berish B) Asossiz jinoiy javobgarlikka tortilgan shaxsning huquqlarini tiklash va zararini qoplash C) Mahkumni sog'lig'i tufayli jazodan ozod qilish D) Mahkumni jazo muddati tugagach ijtimoiy hayotga moslashtirish va ish bilan ta'minlash tadbirlari To'g'ri javob: B) Asossiz jinoiy javobgarlikka tortilgan shaxsning huquqlarini tiklash va zararini ✔ qoplash Izoh: Reabilitatsiya — qonunga xilof va asossiz jinoiy ta'qib qilingan shaxsning buzilgan huquqlarini tiklash va zararini qoplash. 9. Intizomiy jazo qo'llashdan oldin ish beruvchi nima qilishi kerak? A) Xodimning ish haqini to'xtatishi B) Xodimni sudga berishi C) Xodimni darhol ishdan bo'shatishi D) Xodimdan yozma tushuntirish talab qilishi To'g'ri javob: D) Xodimdan yozma tushuntirish talab qilishi ✔ Izoh: Intizomiy jazo qo'llashdan oldin xodimdan yozma tushuntirish talab qilinadi; tushuntirish bermaslik jazo qo'llashga to'sqinlik qilmaydi. 10. Prokuratura organlariga ishga qabul qilinadigan shaxslarga qo'yiladigan asosiy talablardan biri qaysi? A) Siyosiy partiya a'zosi bo'lish B) Chet el fuqaroligiga ega bo'lish C) Oliy yuridik ma'lumotga ega bo'lish D) Har qanday oliy ma'lumotga ega bo'lish To'g'ri javob: C) Oliy yuridik ma'lumotga ega bo'lish ✔ Izoh: Prokuror lavozimiga oliy yuridik ma'lumotli, zarur kasbiy va ma'naviy fazilatlarga ega O'zbekiston fuqarolari tayinlanadi. 11. Huquqni qo'llash deganda nima tushuniladi? A) Qonunni chet tilga tarjima qilish B) Yangi qonun loyihasini tayyorlash va muhokama qilish C) Huquq normalarini aniq ishlarga tatbiq etish D) Fuqarolarning qonunni o'qib chiqishi To'g'ri javob: C) Huquq normalarini aniq ishlarga tatbiq etish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 36 Izoh: Huquqni qo'llash — vakolatli organlarning huquq normalarini aniq hayotiy holatlarga tatbiq etib, individual qaror qabul qilishi. 12. Guvohning yolg'on ko'rsatuv berishi qanday oqibatga olib keladi? A) Faqat axloqiy tanbehga sabab bo'ladi B) Qonunda belgilangan javobgarlikka C) Guvohni ishdan ozod qiladi D) Hech qanday oqibatga olib kelmaydi To'g'ri javob: B) Qonunda belgilangan javobgarlikka✔ Izoh: Guvoh bila turib yolg'on ko'rsatuv bergani yoki ko'rsatuv berishdan bosh tortgani uchun qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladi. 13. Prokuror tekshiruvi o'tkazish uchun asos bo'lib nima xizmat qilishi mumkin? A) Qonunbuzarlik haqida ma'lumotlar, jumladan fuqarolar murojaatlari B) Ijtimoiy tarmoqdagi tasdiqlanmagan va manbasi noma'lum mish-mishlar C) Tekshiruvchining shaxsiy qiziqishi va xohishi D) Korxona raqobatchisining og'zaki iltimosi To'g'ri javob: A) Qonunbuzarlik haqida ma'lumotlar, jumladan fuqarolar murojaatlari ✔ Izoh: Prokuror tekshiruvi qonunbuzarlik haqidagi ma'lumotlar, murojaatlar va boshqa qonuniy asoslar bo'lganda o'tkaziladi. 14. Davlat organi murojaatni ko'rib chiqish natijasi bo'yicha qanday harakat qilishi shart? A) Murojaatni boshqa fuqaroga uzatishi B) Murojaatchiga asoslantirilgan javob berishi C) Faqat og'zaki va'da berishi D) Javob bermasdan arxivga qo'yishi To'g'ri javob: B) Murojaatchiga asoslantirilgan javob berishi ✔ Izoh: Murojaat ko'rib chiqilgach, murojaatchiga uning natijalari to'g'risida asoslantirilgan javob beriladi. 15. Xavfsiz mehnat sharoitini ta'minlash majburiyati kimga yuklatiladi? A) Ish beruvchiga B) Xodimning oilasiga C) Mahalla fuqarolar yig'iniga D) Xodimning o'ziga To'g'ri javob: A) Ish beruvchiga ✔ Izoh: Xavfsiz va sog'lom mehnat sharoitlarini ta'minlash majburiyati ish beruvchi zimmasida. 16. Huquqiy madaniyat deganda nima tushuniladi? A) Faqat yuridik oliy ma'lumotga ega bo'lish B) Huquqiy bilim, huquqni hurmat qilish va unga rioya etish C) Faqat sud majlislarida tomoshabin sifatida ishtirok etish D) Faqat qonun matnlarini yod olish To'g'ri javob: B) Huquqiy bilim, huquqni hurmat qilish va unga rioya etish ✔ Izoh: Huquqiy madaniyat shaxs va jamiyatning huquqiy bilimi, huquqqa hurmati va huquqiy xulq-atvor darajasini ifodalaydi. 17. Yarashuv instituti jinoyat protsessida nimaga imkon beradi? A) Sudlanuvchini shikoyat huquqidan mahrum qilishga B) Qonunda belgilangan hollarda jabrlanuvchi bilan yarashganda ishni tugatishga C) Prokuror roziligi bo'lmasa ham jazoni og'irlashtirishga D) Har qanday og'ir yoki o'ta og'ir jinoyat bo'yicha ishni hech qanday shartsiz darhol tugatishga To'g'ri javob: B) Qonunda belgilangan hollarda jabrlanuvchi bilan yarashganda ishni tugatishga ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 37 Izoh: Huquqni qo'llash — vakolatli organlarning huquq normalarini aniq hayotiy holatlarga tatbiq etib, individual qaror qabul qilishi. 12. Guvohning yolg'on ko'rsatuv berishi qanday oqibatga olib keladi? A) Faqat axloqiy tanbehga sabab bo'ladi B) Qonunda belgilangan javobgarlikka C) Guvohni ishdan ozod qiladi D) Hech qanday oqibatga olib kelmaydi To'g'ri javob: B) Qonunda belgilangan javobgarlikka✔ Izoh: Guvoh bila turib yolg'on ko'rsatuv bergani yoki ko'rsatuv berishdan bosh tortgani uchun qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladi. 13. Prokuror tekshiruvi o'tkazish uchun asos bo'lib nima xizmat qilishi mumkin? A) Qonunbuzarlik haqida ma'lumotlar, jumladan fuqarolar murojaatlari B) Ijtimoiy tarmoqdagi tasdiqlanmagan va manbasi noma'lum mish-mishlar C) Tekshiruvchining shaxsiy qiziqishi va xohishi D) Korxona raqobatchisining og'zaki iltimosi To'g'ri javob: A) Qonunbuzarlik haqida ma'lumotlar, jumladan fuqarolar murojaatlari ✔ Izoh: Prokuror tekshiruvi qonunbuzarlik haqidagi ma'lumotlar, murojaatlar va boshqa qonuniy asoslar bo'lganda o'tkaziladi. 14. Davlat organi murojaatni ko'rib chiqish natijasi bo'yicha qanday harakat qilishi shart? A) Murojaatni boshqa fuqaroga uzatishi B) Murojaatchiga asoslantirilgan javob berishi C) Faqat og'zaki va'da berishi D) Javob bermasdan arxivga qo'yishi To'g'ri javob: B) Murojaatchiga asoslantirilgan javob berishi ✔ Izoh: Murojaat ko'rib chiqilgach, murojaatchiga uning natijalari to'g'risida asoslantirilgan javob beriladi. 15. Xavfsiz mehnat sharoitini ta'minlash majburiyati kimga yuklatiladi? A) Ish beruvchiga B) Xodimning oilasiga C) Mahalla fuqarolar yig'iniga D) Xodimning o'ziga To'g'ri javob: A) Ish beruvchiga ✔ Izoh: Xavfsiz va sog'lom mehnat sharoitlarini ta'minlash majburiyati ish beruvchi zimmasida. 16. Huquqiy madaniyat deganda nima tushuniladi? A) Faqat yuridik oliy ma'lumotga ega bo'lish B) Huquqiy bilim, huquqni hurmat qilish va unga rioya etish C) Faqat sud majlislarida tomoshabin sifatida ishtirok etish D) Faqat qonun matnlarini yod olish To'g'ri javob: B) Huquqiy bilim, huquqni hurmat qilish va unga rioya etish ✔ Izoh: Huquqiy madaniyat shaxs va jamiyatning huquqiy bilimi, huquqqa hurmati va huquqiy xulq-atvor darajasini ifodalaydi. 17. Yarashuv instituti jinoyat protsessida nimaga imkon beradi? A) Sudlanuvchini shikoyat huquqidan mahrum qilishga B) Qonunda belgilangan hollarda jabrlanuvchi bilan yarashganda ishni tugatishga C) Prokuror roziligi bo'lmasa ham jazoni og'irlashtirishga D) Har qanday og'ir yoki o'ta og'ir jinoyat bo'yicha ishni hech qanday shartsiz darhol tugatishga To'g'ri javob: B) Qonunda belgilangan hollarda jabrlanuvchi bilan yarashganda ishni tugatishga ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 37 Izoh: Huquqni qo'llash — vakolatli organlarning huquq normalarini aniq hayotiy holatlarga tatbiq etib, individual qaror qabul qilishi. 12. Guvohning yolg'on ko'rsatuv berishi qanday oqibatga olib keladi? A) Faqat axloqiy tanbehga sabab bo'ladi B) Qonunda belgilangan javobgarlikka C) Guvohni ishdan ozod qiladi D) Hech qanday oqibatga olib kelmaydi To'g'ri javob: B) Qonunda belgilangan javobgarlikka✔ Izoh: Guvoh bila turib yolg'on ko'rsatuv bergani yoki ko'rsatuv berishdan bosh tortgani uchun qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladi. 13. Prokuror tekshiruvi o'tkazish uchun asos bo'lib nima xizmat qilishi mumkin? A) Qonunbuzarlik haqida ma'lumotlar, jumladan fuqarolar murojaatlari B) Ijtimoiy tarmoqdagi tasdiqlanmagan va manbasi noma'lum mish-mishlar C) Tekshiruvchining shaxsiy qiziqishi va xohishi D) Korxona raqobatchisining og'zaki iltimosi To'g'ri javob: A) Qonunbuzarlik haqida ma'lumotlar, jumladan fuqarolar murojaatlari ✔ Izoh: Prokuror tekshiruvi qonunbuzarlik haqidagi ma'lumotlar, murojaatlar va boshqa qonuniy asoslar bo'lganda o'tkaziladi. 14. Davlat organi murojaatni ko'rib chiqish natijasi bo'yicha qanday harakat qilishi shart? A) Murojaatni boshqa fuqaroga uzatishi B) Murojaatchiga asoslantirilgan javob berishi C) Faqat og'zaki va'da berishi D) Javob bermasdan arxivga qo'yishi To'g'ri javob: B) Murojaatchiga asoslantirilgan javob berishi ✔ Izoh: Murojaat ko'rib chiqilgach, murojaatchiga uning natijalari to'g'risida asoslantirilgan javob beriladi. 15. Xavfsiz mehnat sharoitini ta'minlash majburiyati kimga yuklatiladi? A) Ish beruvchiga B) Xodimning oilasiga C) Mahalla fuqarolar yig'iniga D) Xodimning o'ziga To'g'ri javob: A) Ish beruvchiga ✔ Izoh: Xavfsiz va sog'lom mehnat sharoitlarini ta'minlash majburiyati ish beruvchi zimmasida. 16. Huquqiy madaniyat deganda nima tushuniladi? A) Faqat yuridik oliy ma'lumotga ega bo'lish B) Huquqiy bilim, huquqni hurmat qilish va unga rioya etish C) Faqat sud majlislarida tomoshabin sifatida ishtirok etish D) Faqat qonun matnlarini yod olish To'g'ri javob: B) Huquqiy bilim, huquqni hurmat qilish va unga rioya etish ✔ Izoh: Huquqiy madaniyat shaxs va jamiyatning huquqiy bilimi, huquqqa hurmati va huquqiy xulq-atvor darajasini ifodalaydi. 17. Yarashuv instituti jinoyat protsessida nimaga imkon beradi? A) Sudlanuvchini shikoyat huquqidan mahrum qilishga B) Qonunda belgilangan hollarda jabrlanuvchi bilan yarashganda ishni tugatishga C) Prokuror roziligi bo'lmasa ham jazoni og'irlashtirishga D) Har qanday og'ir yoki o'ta og'ir jinoyat bo'yicha ishni hech qanday shartsiz darhol tugatishga To'g'ri javob: B) Qonunda belgilangan hollarda jabrlanuvchi bilan yarashganda ishni tugatishga ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 37 Izoh: Qonunda nazarda tutilgan jinoyatlar bo'yicha ayblanuvchi jabrlanuvchi bilan yarashsa va zararni qoplasa, ish yarashuv munosabati bilan tugatilishi mumkin. 18. Mehnat shartnomasining majburiy shartlaridan biri qaysi? A) Xodimning sevimli mashg'uloti va shaxsiy qiziqishlari B) Xodimning mehnat funksiyasi (lavozimi, kasbi) C) Xodim oilasining tarkibi D) Xodimning siyosiy qarashlari To'g'ri javob: B) Xodimning mehnat funksiyasi (lavozimi, kasbi)✔ Izoh: Ish joyi, mehnat funksiyasi, ish boshlanadigan sana, mehnatga haq to'lash shartlari mehnat shartnomasining zarur shartlari hisoblanadi. 19. Tanib olish uchun ko'rsatish qanday tartibda o'tkaziladi? A) Shaxs yolg'iz holda, boshqa shaxslarsiz, tanib oluvchining ro'parasida ko'rsatiladi B) Shaxs yoki narsa tashqi ko'rinishi o'xshash boshqalar qatorida ko'rsatiladi C) Tanib olish faqat telefon orqali amalga oshiriladi D) Shaxsning fotosurati ijtimoiy tarmoqda e'lon qilinadi To'g'ri javob: B) Shaxs yoki narsa tashqi ko'rinishi o'xshash boshqalar qatorida ko'rsatiladi ✔ Izoh: Tanib olish uchun shaxs tashqi ko'rinishi o'xshash kamida bir necha shaxs qatorida ko'rsatiladi, bu natijaning ishonchliligini ta'minlaydi. 20. Xizmat safari deganda nima tushuniladi? A) Xodimning ish beruvchi topshirig'i bilan doimiy ish joyidan tashqariga muayyan muddatga yuborilishi B) Xodimning o'z roziligi bilan boshqa korxonadagi doimiy ishga o'tishi C) Xodimning ish beruvchi hisobidan oliy ta'lim muassasasida o'qishga ketishi D) Xodimning yillik ta'til davrida o'z hisobidan dam olish maqsadida qilgan sayohati To'g'ri javob: A) Xodimning ish beruvchi topshirig'i bilan doimiy ish joyidan tashqariga muayyan ✔ muddatga yuborilishi Izoh: Xizmat safari — ish beruvchining farmoyishi bilan xodimning xizmat topshirig'ini bajarish uchun doimiy ish joyidan tashqariga yuborilishi. 21. Prokuror protesti kimga keltiriladi? A) Faqat xalqaro inson huquqlari tashkilotlariga B) Faqat ommaviy axborot vositalariga e'lon uchun C) Faqat hujjat qaratilgan fuqaroning o'ziga, uni shaxsan tanishtirish uchun D) Hujjatni chiqargan organga yoki yuqori turuvchi organga To'g'ri javob: D) Hujjatni chiqargan organga yoki yuqori turuvchi organga ✔ Izoh: Protest qonunga zid hujjatni chiqargan organga, mansabdor shaxsga yoki ularga nisbatan yuqori turuvchi organga keltiriladi. 22. Yuridik shaxsning asosiy belgilaridan biri qaysi? A) Faqat foyda olishga yo'naltirilganligi B) Alohida mol-mulkka ega bo'lishi C) Kamida ikki ta'sischisi bo'lishi D) Faqat davlatga tegishli bo'lishi To'g'ri javob: B) Alohida mol-mulkka ega bo'lishi ✔ Izoh: Yuridik shaxs mulkiy alohidalikka ega, majburiyatlari bo'yicha o'z mol-mulki bilan javob beradi va o'z nomidan huquqlarga ega bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 38 Izoh: Qonunda nazarda tutilgan jinoyatlar bo'yicha ayblanuvchi jabrlanuvchi bilan yarashsa va zararni qoplasa, ish yarashuv munosabati bilan tugatilishi mumkin. 18. Mehnat shartnomasining majburiy shartlaridan biri qaysi? A) Xodimning sevimli mashg'uloti va shaxsiy qiziqishlari B) Xodimning mehnat funksiyasi (lavozimi, kasbi) C) Xodim oilasining tarkibi D) Xodimning siyosiy qarashlari To'g'ri javob: B) Xodimning mehnat funksiyasi (lavozimi, kasbi)✔ Izoh: Ish joyi, mehnat funksiyasi, ish boshlanadigan sana, mehnatga haq to'lash shartlari mehnat shartnomasining zarur shartlari hisoblanadi. 19. Tanib olish uchun ko'rsatish qanday tartibda o'tkaziladi? A) Shaxs yolg'iz holda, boshqa shaxslarsiz, tanib oluvchining ro'parasida ko'rsatiladi B) Shaxs yoki narsa tashqi ko'rinishi o'xshash boshqalar qatorida ko'rsatiladi C) Tanib olish faqat telefon orqali amalga oshiriladi D) Shaxsning fotosurati ijtimoiy tarmoqda e'lon qilinadi To'g'ri javob: B) Shaxs yoki narsa tashqi ko'rinishi o'xshash boshqalar qatorida ko'rsatiladi ✔ Izoh: Tanib olish uchun shaxs tashqi ko'rinishi o'xshash kamida bir necha shaxs qatorida ko'rsatiladi, bu natijaning ishonchliligini ta'minlaydi. 20. Xizmat safari deganda nima tushuniladi? A) Xodimning ish beruvchi topshirig'i bilan doimiy ish joyidan tashqariga muayyan muddatga yuborilishi B) Xodimning o'z roziligi bilan boshqa korxonadagi doimiy ishga o'tishi C) Xodimning ish beruvchi hisobidan oliy ta'lim muassasasida o'qishga ketishi D) Xodimning yillik ta'til davrida o'z hisobidan dam olish maqsadida qilgan sayohati To'g'ri javob: A) Xodimning ish beruvchi topshirig'i bilan doimiy ish joyidan tashqariga muayyan ✔ muddatga yuborilishi Izoh: Xizmat safari — ish beruvchining farmoyishi bilan xodimning xizmat topshirig'ini bajarish uchun doimiy ish joyidan tashqariga yuborilishi. 21. Prokuror protesti kimga keltiriladi? A) Faqat xalqaro inson huquqlari tashkilotlariga B) Faqat ommaviy axborot vositalariga e'lon uchun C) Faqat hujjat qaratilgan fuqaroning o'ziga, uni shaxsan tanishtirish uchun D) Hujjatni chiqargan organga yoki yuqori turuvchi organga To'g'ri javob: D) Hujjatni chiqargan organga yoki yuqori turuvchi organga ✔ Izoh: Protest qonunga zid hujjatni chiqargan organga, mansabdor shaxsga yoki ularga nisbatan yuqori turuvchi organga keltiriladi. 22. Yuridik shaxsning asosiy belgilaridan biri qaysi? A) Faqat foyda olishga yo'naltirilganligi B) Alohida mol-mulkka ega bo'lishi C) Kamida ikki ta'sischisi bo'lishi D) Faqat davlatga tegishli bo'lishi To'g'ri javob: B) Alohida mol-mulkka ega bo'lishi ✔ Izoh: Yuridik shaxs mulkiy alohidalikka ega, majburiyatlari bo'yicha o'z mol-mulki bilan javob beradi va o'z nomidan huquqlarga ega bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 38 Izoh: Qonunda nazarda tutilgan jinoyatlar bo'yicha ayblanuvchi jabrlanuvchi bilan yarashsa va zararni qoplasa, ish yarashuv munosabati bilan tugatilishi mumkin. 18. Mehnat shartnomasining majburiy shartlaridan biri qaysi? A) Xodimning sevimli mashg'uloti va shaxsiy qiziqishlari B) Xodimning mehnat funksiyasi (lavozimi, kasbi) C) Xodim oilasining tarkibi D) Xodimning siyosiy qarashlari To'g'ri javob: B) Xodimning mehnat funksiyasi (lavozimi, kasbi)✔ Izoh: Ish joyi, mehnat funksiyasi, ish boshlanadigan sana, mehnatga haq to'lash shartlari mehnat shartnomasining zarur shartlari hisoblanadi. 19. Tanib olish uchun ko'rsatish qanday tartibda o'tkaziladi? A) Shaxs yolg'iz holda, boshqa shaxslarsiz, tanib oluvchining ro'parasida ko'rsatiladi B) Shaxs yoki narsa tashqi ko'rinishi o'xshash boshqalar qatorida ko'rsatiladi C) Tanib olish faqat telefon orqali amalga oshiriladi D) Shaxsning fotosurati ijtimoiy tarmoqda e'lon qilinadi To'g'ri javob: B) Shaxs yoki narsa tashqi ko'rinishi o'xshash boshqalar qatorida ko'rsatiladi ✔ Izoh: Tanib olish uchun shaxs tashqi ko'rinishi o'xshash kamida bir necha shaxs qatorida ko'rsatiladi, bu natijaning ishonchliligini ta'minlaydi. 20. Xizmat safari deganda nima tushuniladi? A) Xodimning ish beruvchi topshirig'i bilan doimiy ish joyidan tashqariga muayyan muddatga yuborilishi B) Xodimning o'z roziligi bilan boshqa korxonadagi doimiy ishga o'tishi C) Xodimning ish beruvchi hisobidan oliy ta'lim muassasasida o'qishga ketishi D) Xodimning yillik ta'til davrida o'z hisobidan dam olish maqsadida qilgan sayohati To'g'ri javob: A) Xodimning ish beruvchi topshirig'i bilan doimiy ish joyidan tashqariga muayyan ✔ muddatga yuborilishi Izoh: Xizmat safari — ish beruvchining farmoyishi bilan xodimning xizmat topshirig'ini bajarish uchun doimiy ish joyidan tashqariga yuborilishi. 21. Prokuror protesti kimga keltiriladi? A) Faqat xalqaro inson huquqlari tashkilotlariga B) Faqat ommaviy axborot vositalariga e'lon uchun C) Faqat hujjat qaratilgan fuqaroning o'ziga, uni shaxsan tanishtirish uchun D) Hujjatni chiqargan organga yoki yuqori turuvchi organga To'g'ri javob: D) Hujjatni chiqargan organga yoki yuqori turuvchi organga ✔ Izoh: Protest qonunga zid hujjatni chiqargan organga, mansabdor shaxsga yoki ularga nisbatan yuqori turuvchi organga keltiriladi. 22. Yuridik shaxsning asosiy belgilaridan biri qaysi? A) Faqat foyda olishga yo'naltirilganligi B) Alohida mol-mulkka ega bo'lishi C) Kamida ikki ta'sischisi bo'lishi D) Faqat davlatga tegishli bo'lishi To'g'ri javob: B) Alohida mol-mulkka ega bo'lishi ✔ Izoh: Yuridik shaxs mulkiy alohidalikka ega, majburiyatlari bo'yicha o'z mol-mulki bilan javob beradi va o'z nomidan huquqlarga ega bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 38 23. Prokuror nazorati ostidagi tekshiruvlarda «qonuniy asossiz tekshiruvlar»ga nisbatan qanday munosabat bo'ladi? A) Ular taqiqlanadi va bunday holatlar bartaraf etiladi B) Ular profilaktika sifatida har doim rag'batlantiriladi C) Ular yashirincha va hisobotsiz o'tkaziladi D) Ular faqat dam olish kunlarida o'tkaziladi To'g'ri javob: A) Ular taqiqlanadi va bunday holatlar bartaraf etiladi✔ Izoh: Qonuniy asos bo'lmagan tekshiruvlar tadbirkorlar huquqlarini buzadi va qonunga xilof hisoblanadi. 24. Tergov tugaganidan keyin ayblov xulosasini kim tasdiqlaydi? A) Himoyachi B) Prokuror C) Jabrlanuvchi D) Ekspert To'g'ri javob: B) Prokuror ✔ Izoh: Tergovchi tuzgan ayblov xulosasini prokuror tekshirib tasdiqlaydi va ishni sudga yuboradi. 25. Ushlash nima? A) Jinoyatda gumon qilingan shaxsning ozodligini qisqa muddatga cheklovchi majburlov chorasi B) Ayblanuvchining yashash joyidan chiqmasligi haqida undan olinadigan yozma tilxat va majburiyatnoma C) Mahkumni muddatidan ilgari shartli ozod qilish D) Sud hukmi asosida mahkumni jazo muassasasiga jo'natish To'g'ri javob: A) Jinoyatda gumon qilingan shaxsning ozodligini qisqa muddatga cheklovchi ✔ majburlov chorasi Izoh: Ushlash — jinoyat sodir etishda gumon qilingan shaxsni qisqa muddatga qonunda belgilangan asoslar bo'yicha ushlab turish. 26. Normativ-huquqiy hujjatning asosiy belgisi qaysi? A) Umummajburiy, ko'p marta qo'llaniladigan qoidalarni belgilashi B) Faqat bir shaxsga va faqat bir marta qo'llanilishi C) Faqat og'zaki shaklda bo'lishi D) Faqat tavsiyaviy xususiyatga ega bo'lishi To'g'ri javob: A) Umummajburiy, ko'p marta qo'llaniladigan qoidalarni belgilashi ✔ Izoh: Normativ-huquqiy hujjat noaniq doiradagi shaxslar uchun umummajburiy va ko'p marta qo'llaniladigan huquq normalarini belgilaydi. 27. Prokuror ishtirokida o'tkaziladigan tekshiruv natijalari tekshirilgan subyektga qanday tarzda ma'lum qilinadi? A) Belgilangan tartibda rasmiylashtirilib, natijalari bilan tanishtiriladi B) Faqat ommaviy axborot vositalari orqali e'lon qilinadi, subyektning o'ziga esa yuborilmaydi C) Faqat og'zaki, hech qanday hujjatsiz aytiladi D) Hech qachon ma'lum qilinmaydi va yashirin saqlanadi To'g'ri javob: A) Belgilangan tartibda rasmiylashtirilib, natijalari bilan tanishtiriladi ✔ Izoh: Tekshiruv natijalari rasmiylashtiriladi va tekshirilgan subyekt ular bilan tanishib, e'tiroz bildirish imkoniga ega bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 39 23. Prokuror nazorati ostidagi tekshiruvlarda «qonuniy asossiz tekshiruvlar»ga nisbatan qanday munosabat bo'ladi? A) Ular taqiqlanadi va bunday holatlar bartaraf etiladi B) Ular profilaktika sifatida har doim rag'batlantiriladi C) Ular yashirincha va hisobotsiz o'tkaziladi D) Ular faqat dam olish kunlarida o'tkaziladi To'g'ri javob: A) Ular taqiqlanadi va bunday holatlar bartaraf etiladi✔ Izoh: Qonuniy asos bo'lmagan tekshiruvlar tadbirkorlar huquqlarini buzadi va qonunga xilof hisoblanadi. 24. Tergov tugaganidan keyin ayblov xulosasini kim tasdiqlaydi? A) Himoyachi B) Prokuror C) Jabrlanuvchi D) Ekspert To'g'ri javob: B) Prokuror ✔ Izoh: Tergovchi tuzgan ayblov xulosasini prokuror tekshirib tasdiqlaydi va ishni sudga yuboradi. 25. Ushlash nima? A) Jinoyatda gumon qilingan shaxsning ozodligini qisqa muddatga cheklovchi majburlov chorasi B) Ayblanuvchining yashash joyidan chiqmasligi haqida undan olinadigan yozma tilxat va majburiyatnoma C) Mahkumni muddatidan ilgari shartli ozod qilish D) Sud hukmi asosida mahkumni jazo muassasasiga jo'natish To'g'ri javob: A) Jinoyatda gumon qilingan shaxsning ozodligini qisqa muddatga cheklovchi ✔ majburlov chorasi Izoh: Ushlash — jinoyat sodir etishda gumon qilingan shaxsni qisqa muddatga qonunda belgilangan asoslar bo'yicha ushlab turish. 26. Normativ-huquqiy hujjatning asosiy belgisi qaysi? A) Umummajburiy, ko'p marta qo'llaniladigan qoidalarni belgilashi B) Faqat bir shaxsga va faqat bir marta qo'llanilishi C) Faqat og'zaki shaklda bo'lishi D) Faqat tavsiyaviy xususiyatga ega bo'lishi To'g'ri javob: A) Umummajburiy, ko'p marta qo'llaniladigan qoidalarni belgilashi ✔ Izoh: Normativ-huquqiy hujjat noaniq doiradagi shaxslar uchun umummajburiy va ko'p marta qo'llaniladigan huquq normalarini belgilaydi. 27. Prokuror ishtirokida o'tkaziladigan tekshiruv natijalari tekshirilgan subyektga qanday tarzda ma'lum qilinadi? A) Belgilangan tartibda rasmiylashtirilib, natijalari bilan tanishtiriladi B) Faqat ommaviy axborot vositalari orqali e'lon qilinadi, subyektning o'ziga esa yuborilmaydi C) Faqat og'zaki, hech qanday hujjatsiz aytiladi D) Hech qachon ma'lum qilinmaydi va yashirin saqlanadi To'g'ri javob: A) Belgilangan tartibda rasmiylashtirilib, natijalari bilan tanishtiriladi ✔ Izoh: Tekshiruv natijalari rasmiylashtiriladi va tekshirilgan subyekt ular bilan tanishib, e'tiroz bildirish imkoniga ega bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 39 23. Prokuror nazorati ostidagi tekshiruvlarda «qonuniy asossiz tekshiruvlar»ga nisbatan qanday munosabat bo'ladi? A) Ular taqiqlanadi va bunday holatlar bartaraf etiladi B) Ular profilaktika sifatida har doim rag'batlantiriladi C) Ular yashirincha va hisobotsiz o'tkaziladi D) Ular faqat dam olish kunlarida o'tkaziladi To'g'ri javob: A) Ular taqiqlanadi va bunday holatlar bartaraf etiladi✔ Izoh: Qonuniy asos bo'lmagan tekshiruvlar tadbirkorlar huquqlarini buzadi va qonunga xilof hisoblanadi. 24. Tergov tugaganidan keyin ayblov xulosasini kim tasdiqlaydi? A) Himoyachi B) Prokuror C) Jabrlanuvchi D) Ekspert To'g'ri javob: B) Prokuror ✔ Izoh: Tergovchi tuzgan ayblov xulosasini prokuror tekshirib tasdiqlaydi va ishni sudga yuboradi. 25. Ushlash nima? A) Jinoyatda gumon qilingan shaxsning ozodligini qisqa muddatga cheklovchi majburlov chorasi B) Ayblanuvchining yashash joyidan chiqmasligi haqida undan olinadigan yozma tilxat va majburiyatnoma C) Mahkumni muddatidan ilgari shartli ozod qilish D) Sud hukmi asosida mahkumni jazo muassasasiga jo'natish To'g'ri javob: A) Jinoyatda gumon qilingan shaxsning ozodligini qisqa muddatga cheklovchi ✔ majburlov chorasi Izoh: Ushlash — jinoyat sodir etishda gumon qilingan shaxsni qisqa muddatga qonunda belgilangan asoslar bo'yicha ushlab turish. 26. Normativ-huquqiy hujjatning asosiy belgisi qaysi? A) Umummajburiy, ko'p marta qo'llaniladigan qoidalarni belgilashi B) Faqat bir shaxsga va faqat bir marta qo'llanilishi C) Faqat og'zaki shaklda bo'lishi D) Faqat tavsiyaviy xususiyatga ega bo'lishi To'g'ri javob: A) Umummajburiy, ko'p marta qo'llaniladigan qoidalarni belgilashi ✔ Izoh: Normativ-huquqiy hujjat noaniq doiradagi shaxslar uchun umummajburiy va ko'p marta qo'llaniladigan huquq normalarini belgilaydi. 27. Prokuror ishtirokida o'tkaziladigan tekshiruv natijalari tekshirilgan subyektga qanday tarzda ma'lum qilinadi? A) Belgilangan tartibda rasmiylashtirilib, natijalari bilan tanishtiriladi B) Faqat ommaviy axborot vositalari orqali e'lon qilinadi, subyektning o'ziga esa yuborilmaydi C) Faqat og'zaki, hech qanday hujjatsiz aytiladi D) Hech qachon ma'lum qilinmaydi va yashirin saqlanadi To'g'ri javob: A) Belgilangan tartibda rasmiylashtirilib, natijalari bilan tanishtiriladi ✔ Izoh: Tekshiruv natijalari rasmiylashtiriladi va tekshirilgan subyekt ular bilan tanishib, e'tiroz bildirish imkoniga ega bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 39 28. O'zbekistonda qaysi nikoh huquqiy kuchga ega? A) Qarindoshlar oldida og'zaki e'lon qilingan va katta to'y o'tkazilgan nikoh B) Faqat diniy marosim asosida tuzilgan va guvohlar tasdiqlagan nikoh C) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organida qayd etilgan nikoh D) Mahalla fuqarolar yig'ini ma'lumotnomasi bilan tasdiqlangan nikoh To'g'ri javob: C) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organida qayd etilgan nikoh✔ Izoh: Faqat davlat organlarida — fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlarida qayd etilgan nikoh huquqiy oqibat keltirib chiqaradi. 29. Mulkdorning o'z mol-mulkini birovning noqonuniy egaligidan talab qilib olish to'g'risidagi da'vosi qanday ataladi? A) Negator da'vo B) Vindikatsion da'vo C) Kassatsion (shikoyat) da'vo D) Regress da'vo To'g'ri javob: B) Vindikatsion da'vo ✔ Izoh: Vindikatsion da'vo — egalikdan mahrum bo'lgan mulkdorning o'z mol-mulkini birovning qonunsiz egaligidan talab qilib olish da'vosi. 30. Qonunga xilof ravishda ishdan bo'shatilgan xodim qanday huquqqa ega? A) Ishga tiklanish va majburiy progul uchun haq olish B) Faqat boshqa korxonadan yangi ish topib berilishini talab qilish C) Hech qanday huquqqa ega emas D) Faqat bir oylik ish haqini olish To'g'ri javob: A) Ishga tiklanish va majburiy progul uchun haq olish ✔ Izoh: Qonunga xilof bo'shatilgan xodim avvalgi ishiga tiklanadi va unga majburiy progul vaqti uchun o'rtacha ish haqi to'lanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 40 28. O'zbekistonda qaysi nikoh huquqiy kuchga ega? A) Qarindoshlar oldida og'zaki e'lon qilingan va katta to'y o'tkazilgan nikoh B) Faqat diniy marosim asosida tuzilgan va guvohlar tasdiqlagan nikoh C) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organida qayd etilgan nikoh D) Mahalla fuqarolar yig'ini ma'lumotnomasi bilan tasdiqlangan nikoh To'g'ri javob: C) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organida qayd etilgan nikoh✔ Izoh: Faqat davlat organlarida — fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlarida qayd etilgan nikoh huquqiy oqibat keltirib chiqaradi. 29. Mulkdorning o'z mol-mulkini birovning noqonuniy egaligidan talab qilib olish to'g'risidagi da'vosi qanday ataladi? A) Negator da'vo B) Vindikatsion da'vo C) Kassatsion (shikoyat) da'vo D) Regress da'vo To'g'ri javob: B) Vindikatsion da'vo ✔ Izoh: Vindikatsion da'vo — egalikdan mahrum bo'lgan mulkdorning o'z mol-mulkini birovning qonunsiz egaligidan talab qilib olish da'vosi. 30. Qonunga xilof ravishda ishdan bo'shatilgan xodim qanday huquqqa ega? A) Ishga tiklanish va majburiy progul uchun haq olish B) Faqat boshqa korxonadan yangi ish topib berilishini talab qilish C) Hech qanday huquqqa ega emas D) Faqat bir oylik ish haqini olish To'g'ri javob: A) Ishga tiklanish va majburiy progul uchun haq olish ✔ Izoh: Qonunga xilof bo'shatilgan xodim avvalgi ishiga tiklanadi va unga majburiy progul vaqti uchun o'rtacha ish haqi to'lanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 40 28. O'zbekistonda qaysi nikoh huquqiy kuchga ega? A) Qarindoshlar oldida og'zaki e'lon qilingan va katta to'y o'tkazilgan nikoh B) Faqat diniy marosim asosida tuzilgan va guvohlar tasdiqlagan nikoh C) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organida qayd etilgan nikoh D) Mahalla fuqarolar yig'ini ma'lumotnomasi bilan tasdiqlangan nikoh To'g'ri javob: C) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organida qayd etilgan nikoh✔ Izoh: Faqat davlat organlarida — fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlarida qayd etilgan nikoh huquqiy oqibat keltirib chiqaradi. 29. Mulkdorning o'z mol-mulkini birovning noqonuniy egaligidan talab qilib olish to'g'risidagi da'vosi qanday ataladi? A) Negator da'vo B) Vindikatsion da'vo C) Kassatsion (shikoyat) da'vo D) Regress da'vo To'g'ri javob: B) Vindikatsion da'vo ✔ Izoh: Vindikatsion da'vo — egalikdan mahrum bo'lgan mulkdorning o'z mol-mulkini birovning qonunsiz egaligidan talab qilib olish da'vosi. 30. Qonunga xilof ravishda ishdan bo'shatilgan xodim qanday huquqqa ega? A) Ishga tiklanish va majburiy progul uchun haq olish B) Faqat boshqa korxonadan yangi ish topib berilishini talab qilish C) Hech qanday huquqqa ega emas D) Faqat bir oylik ish haqini olish To'g'ri javob: A) Ishga tiklanish va majburiy progul uchun haq olish ✔ Izoh: Qonunga xilof bo'shatilgan xodim avvalgi ishiga tiklanadi va unga majburiy progul vaqti uchun o'rtacha ish haqi to'lanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 40 7-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Shartnomaga qo'yilgan qo'shimcha shart nima? A) Shartnomani xalqaro sudga yuborish to'g'risidagi ariza B) Davlatning shartnomaning ayrim qoidalarini o'ziga nisbatan istisno qilish yoki o'zgartirish haqidagi bayonoti C) Shartnomaning hamma qoidalarini bir tomonlama bekor qilish to'g'risidagi umumiy qaror va bildirishnoma D) Shartnoma matnini boshqa davlat bilan qayta yozish to'g'risidagi kelishuv To'g'ri javob: B) Davlatning shartnomaning ayrim qoidalarini o'ziga nisbatan istisno qilish yoki ✔ o'zgartirish haqidagi bayonoti Izoh: Qo'shimcha shart (ogovorka) — davlatning shartnomaning ayrim qoidalarini unga nisbatan qo'llanish ta'sirini istisno qilish yoki o'zgartirish haqidagi bir tomonlama bayonoti. 2. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasini qaysi organ qabul qilgan? A) Xalqaro Sud B) Yevropa Kengashi C) BMT Xavfsizlik Kengashi D) BMT Bosh Assambleyasi To'g'ri javob: D) BMT Bosh Assambleyasi ✔ Izoh: Deklaratsiya BMT Bosh Assambleyasining rezolyutsiyasi sifatida qabul qilingan. 3. Korrupsiyaga qarshi kurashishda «nol tolerantlik» tamoyili nimani anglatadi? A) Kichik miqdordagi poralarga va sovg'alarga ruxsat berishni B) Korrupsiyaning har qanday ko'rinishiga murosasizlikni C) Faqat yirik korrupsiyani jazolashni D) Korrupsiyaga e'tibor bermaslikni To'g'ri javob: B) Korrupsiyaning har qanday ko'rinishiga murosasizlikni ✔ Izoh: Nol tolerantlik — korrupsiyaning har qanday shakli va miqdoriga nisbatan murosasiz munosabat. 4. Sudyalar faoliyatiga aralashish Konstitutsiyaga ko'ra qanday baholanadi? A) Yo'l qo'yilmaydi va qonunga ko'ra javobgarlikka sabab bo'ladi B) Yuqori turuvchi mansabdor shaxs uchun ruxsat etiladi C) Jamoatchilik manfaati uchun har doim maqbul hisoblanadi D) Faqat jamoat tashkilotlari va ularning vakillari uchun ruxsat etiladi To'g'ri javob: A) Yo'l qo'yilmaydi va qonunga ko'ra javobgarlikka sabab bo'ladi ✔ Izoh: Sudyalarning odil sudlovni amalga oshirish bo'yicha faoliyatiga biron-bir tarzda aralashishga yo'l qo'yilmaydi va bu qonunga ko'ra javobgarlikka sabab bo'ladi. 5. Davlat hokimiyati tizimi qaysi tamoyil asosida tashkil etiladi? A) Partiyaviy rahbarlik tamoyiliga tayangan holda B) Hokimiyatlar birlashuvi tamoyili asosida C) Ma'muriy markazlashuv tamoyili asosida D) Hokimiyatlar bo'linishi tamoyili asosida To'g'ri javob: D) Hokimiyatlar bo'linishi tamoyili asosida ✔ Izoh: Davlat hokimiyati qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo'linish tamoyili asosida tashkil etiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 41 7-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Shartnomaga qo'yilgan qo'shimcha shart nima? A) Shartnomani xalqaro sudga yuborish to'g'risidagi ariza B) Davlatning shartnomaning ayrim qoidalarini o'ziga nisbatan istisno qilish yoki o'zgartirish haqidagi bayonoti C) Shartnomaning hamma qoidalarini bir tomonlama bekor qilish to'g'risidagi umumiy qaror va bildirishnoma D) Shartnoma matnini boshqa davlat bilan qayta yozish to'g'risidagi kelishuv To'g'ri javob: B) Davlatning shartnomaning ayrim qoidalarini o'ziga nisbatan istisno qilish yoki ✔ o'zgartirish haqidagi bayonoti Izoh: Qo'shimcha shart (ogovorka) — davlatning shartnomaning ayrim qoidalarini unga nisbatan qo'llanish ta'sirini istisno qilish yoki o'zgartirish haqidagi bir tomonlama bayonoti. 2. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasini qaysi organ qabul qilgan? A) Xalqaro Sud B) Yevropa Kengashi C) BMT Xavfsizlik Kengashi D) BMT Bosh Assambleyasi To'g'ri javob: D) BMT Bosh Assambleyasi ✔ Izoh: Deklaratsiya BMT Bosh Assambleyasining rezolyutsiyasi sifatida qabul qilingan. 3. Korrupsiyaga qarshi kurashishda «nol tolerantlik» tamoyili nimani anglatadi? A) Kichik miqdordagi poralarga va sovg'alarga ruxsat berishni B) Korrupsiyaning har qanday ko'rinishiga murosasizlikni C) Faqat yirik korrupsiyani jazolashni D) Korrupsiyaga e'tibor bermaslikni To'g'ri javob: B) Korrupsiyaning har qanday ko'rinishiga murosasizlikni ✔ Izoh: Nol tolerantlik — korrupsiyaning har qanday shakli va miqdoriga nisbatan murosasiz munosabat. 4. Sudyalar faoliyatiga aralashish Konstitutsiyaga ko'ra qanday baholanadi? A) Yo'l qo'yilmaydi va qonunga ko'ra javobgarlikka sabab bo'ladi B) Yuqori turuvchi mansabdor shaxs uchun ruxsat etiladi C) Jamoatchilik manfaati uchun har doim maqbul hisoblanadi D) Faqat jamoat tashkilotlari va ularning vakillari uchun ruxsat etiladi To'g'ri javob: A) Yo'l qo'yilmaydi va qonunga ko'ra javobgarlikka sabab bo'ladi ✔ Izoh: Sudyalarning odil sudlovni amalga oshirish bo'yicha faoliyatiga biron-bir tarzda aralashishga yo'l qo'yilmaydi va bu qonunga ko'ra javobgarlikka sabab bo'ladi. 5. Davlat hokimiyati tizimi qaysi tamoyil asosida tashkil etiladi? A) Partiyaviy rahbarlik tamoyiliga tayangan holda B) Hokimiyatlar birlashuvi tamoyili asosida C) Ma'muriy markazlashuv tamoyili asosida D) Hokimiyatlar bo'linishi tamoyili asosida To'g'ri javob: D) Hokimiyatlar bo'linishi tamoyili asosida ✔ Izoh: Davlat hokimiyati qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo'linish tamoyili asosida tashkil etiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 41 7-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Shartnomaga qo'yilgan qo'shimcha shart nima? A) Shartnomani xalqaro sudga yuborish to'g'risidagi ariza B) Davlatning shartnomaning ayrim qoidalarini o'ziga nisbatan istisno qilish yoki o'zgartirish haqidagi bayonoti C) Shartnomaning hamma qoidalarini bir tomonlama bekor qilish to'g'risidagi umumiy qaror va bildirishnoma D) Shartnoma matnini boshqa davlat bilan qayta yozish to'g'risidagi kelishuv To'g'ri javob: B) Davlatning shartnomaning ayrim qoidalarini o'ziga nisbatan istisno qilish yoki ✔ o'zgartirish haqidagi bayonoti Izoh: Qo'shimcha shart (ogovorka) — davlatning shartnomaning ayrim qoidalarini unga nisbatan qo'llanish ta'sirini istisno qilish yoki o'zgartirish haqidagi bir tomonlama bayonoti. 2. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasini qaysi organ qabul qilgan? A) Xalqaro Sud B) Yevropa Kengashi C) BMT Xavfsizlik Kengashi D) BMT Bosh Assambleyasi To'g'ri javob: D) BMT Bosh Assambleyasi ✔ Izoh: Deklaratsiya BMT Bosh Assambleyasining rezolyutsiyasi sifatida qabul qilingan. 3. Korrupsiyaga qarshi kurashishda «nol tolerantlik» tamoyili nimani anglatadi? A) Kichik miqdordagi poralarga va sovg'alarga ruxsat berishni B) Korrupsiyaning har qanday ko'rinishiga murosasizlikni C) Faqat yirik korrupsiyani jazolashni D) Korrupsiyaga e'tibor bermaslikni To'g'ri javob: B) Korrupsiyaning har qanday ko'rinishiga murosasizlikni ✔ Izoh: Nol tolerantlik — korrupsiyaning har qanday shakli va miqdoriga nisbatan murosasiz munosabat. 4. Sudyalar faoliyatiga aralashish Konstitutsiyaga ko'ra qanday baholanadi? A) Yo'l qo'yilmaydi va qonunga ko'ra javobgarlikka sabab bo'ladi B) Yuqori turuvchi mansabdor shaxs uchun ruxsat etiladi C) Jamoatchilik manfaati uchun har doim maqbul hisoblanadi D) Faqat jamoat tashkilotlari va ularning vakillari uchun ruxsat etiladi To'g'ri javob: A) Yo'l qo'yilmaydi va qonunga ko'ra javobgarlikka sabab bo'ladi ✔ Izoh: Sudyalarning odil sudlovni amalga oshirish bo'yicha faoliyatiga biron-bir tarzda aralashishga yo'l qo'yilmaydi va bu qonunga ko'ra javobgarlikka sabab bo'ladi. 5. Davlat hokimiyati tizimi qaysi tamoyil asosida tashkil etiladi? A) Partiyaviy rahbarlik tamoyiliga tayangan holda B) Hokimiyatlar birlashuvi tamoyili asosida C) Ma'muriy markazlashuv tamoyili asosida D) Hokimiyatlar bo'linishi tamoyili asosida To'g'ri javob: D) Hokimiyatlar bo'linishi tamoyili asosida ✔ Izoh: Davlat hokimiyati qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo'linish tamoyili asosida tashkil etiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 41 6. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ish ko'rilganda jabrlanuvchi qanday huquqqa ega? A) Ishni ko'rib chiqadigan majlisga raislik qilish huquqi B) Huquqbuzarni ushlab turish muddatini belgilash C) Huquqbuzarga o'z xohishi bilan jazo tayinlash huquqi D) Ish materiallari bilan tanishish va qarorga shikoyat qilish To'g'ri javob: D) Ish materiallari bilan tanishish va qarorga shikoyat qilish✔ Izoh: Jabrlanuvchi ish materiallari bilan tanishishi, dalillar taqdim etishi, vakil yordamidan foydalanishi va qarorga shikoyat qilishi mumkin. 7. Korrupsiyaviy xavf-xatarlarni baholashdan maqsad nima? A) Korrupsiyaga moyil jarayonlarni aniqlab, choralar ko'rish B) Xodimlarning shaxsiy va oilaviy hayotini batafsil o'rganish C) Tashkilot foydasini ko'paytirish D) Davlat xizmatchilari sonini kamaytirish To'g'ri javob: A) Korrupsiyaga moyil jarayonlarni aniqlab, choralar ko'rish ✔ Izoh: Korrupsiyaviy xavflarni baholash korrupsiyaga moyil faoliyat yo'nalishlarini aniqlash va ularni kamaytirish choralarini ishlab chiqish uchun o'tkaziladi. 8. Boshqaruv hujjatlarining asosiy turlari qaysilar? A) Normativ va individual hujjatlar B) Faqat shartnomalar C) Faqat xalqaro shartnomalar D) Faqat sud qarorlari To'g'ri javob: A) Normativ va individual hujjatlar ✔ Izoh: Boshqaruv hujjatlari normativ (umumiy qoida belgilaydigan) va individual (aniq shaxsga qaratilgan) hujjatlarga bo'linadi. 9. Qonunga xilof yo'l bilan olingan dalillardan foydalanish mumkinmi? A) Faqat huquqbuzar yozma rozi bo'lsa B) Faqat ishni tezroq ko'rib chiqish zarur bo'lgan hollarda C) Yo'q, ular dalil sifatida qabul qilinmaydi D) Ha, har qanday holatda dalil bo'ladi To'g'ri javob: C) Yo'q, ular dalil sifatida qabul qilinmaydi ✔ Izoh: Qonunni buzgan holda olingan ma'lumotlar dalil sifatida foydalanilishi mumkin emas. 10. Voyaga yetmaganlarga nisbatan ma'muriy huquqbuzarlik uchun qanday choralar ustuvor qo'llaniladi? A) Faqat musodara B) Tarbiyaviy ta'sir choralari C) Faqat eng og'ir jazo choralari D) Faqat ma'muriy qamoq To'g'ri javob: B) Tarbiyaviy ta'sir choralari ✔ Izoh: Voyaga yetmaganlarga, ish holatlarini hisobga olib, ko'pincha tarbiyaviy ta'sir choralari qo'llaniladi. 11. Konstitutsiyada oila qanday maqomga ega? A) Faqat xususiy hayotning ichki ishi, davlat aralashmaydi B) Mahalla tarkibidagi ma'muriy-hududiy birlik hisoblanadi C) Davlat boshqaruv organlarining quyi bo'g'ini hisoblanadi D) Jamiyatning asosiy bo'g'ini, jamiyat va davlat muhofazasida To'g'ri javob: D) Jamiyatning asosiy bo'g'ini, jamiyat va davlat muhofazasida ✔ Izoh: Oila jamiyatning asosiy bo'g'inidir va jamiyat hamda davlat muhofazasida bo'lish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 42 6. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ish ko'rilganda jabrlanuvchi qanday huquqqa ega? A) Ishni ko'rib chiqadigan majlisga raislik qilish huquqi B) Huquqbuzarni ushlab turish muddatini belgilash C) Huquqbuzarga o'z xohishi bilan jazo tayinlash huquqi D) Ish materiallari bilan tanishish va qarorga shikoyat qilish To'g'ri javob: D) Ish materiallari bilan tanishish va qarorga shikoyat qilish✔ Izoh: Jabrlanuvchi ish materiallari bilan tanishishi, dalillar taqdim etishi, vakil yordamidan foydalanishi va qarorga shikoyat qilishi mumkin. 7. Korrupsiyaviy xavf-xatarlarni baholashdan maqsad nima? A) Korrupsiyaga moyil jarayonlarni aniqlab, choralar ko'rish B) Xodimlarning shaxsiy va oilaviy hayotini batafsil o'rganish C) Tashkilot foydasini ko'paytirish D) Davlat xizmatchilari sonini kamaytirish To'g'ri javob: A) Korrupsiyaga moyil jarayonlarni aniqlab, choralar ko'rish ✔ Izoh: Korrupsiyaviy xavflarni baholash korrupsiyaga moyil faoliyat yo'nalishlarini aniqlash va ularni kamaytirish choralarini ishlab chiqish uchun o'tkaziladi. 8. Boshqaruv hujjatlarining asosiy turlari qaysilar? A) Normativ va individual hujjatlar B) Faqat shartnomalar C) Faqat xalqaro shartnomalar D) Faqat sud qarorlari To'g'ri javob: A) Normativ va individual hujjatlar ✔ Izoh: Boshqaruv hujjatlari normativ (umumiy qoida belgilaydigan) va individual (aniq shaxsga qaratilgan) hujjatlarga bo'linadi. 9. Qonunga xilof yo'l bilan olingan dalillardan foydalanish mumkinmi? A) Faqat huquqbuzar yozma rozi bo'lsa B) Faqat ishni tezroq ko'rib chiqish zarur bo'lgan hollarda C) Yo'q, ular dalil sifatida qabul qilinmaydi D) Ha, har qanday holatda dalil bo'ladi To'g'ri javob: C) Yo'q, ular dalil sifatida qabul qilinmaydi ✔ Izoh: Qonunni buzgan holda olingan ma'lumotlar dalil sifatida foydalanilishi mumkin emas. 10. Voyaga yetmaganlarga nisbatan ma'muriy huquqbuzarlik uchun qanday choralar ustuvor qo'llaniladi? A) Faqat musodara B) Tarbiyaviy ta'sir choralari C) Faqat eng og'ir jazo choralari D) Faqat ma'muriy qamoq To'g'ri javob: B) Tarbiyaviy ta'sir choralari ✔ Izoh: Voyaga yetmaganlarga, ish holatlarini hisobga olib, ko'pincha tarbiyaviy ta'sir choralari qo'llaniladi. 11. Konstitutsiyada oila qanday maqomga ega? A) Faqat xususiy hayotning ichki ishi, davlat aralashmaydi B) Mahalla tarkibidagi ma'muriy-hududiy birlik hisoblanadi C) Davlat boshqaruv organlarining quyi bo'g'ini hisoblanadi D) Jamiyatning asosiy bo'g'ini, jamiyat va davlat muhofazasida To'g'ri javob: D) Jamiyatning asosiy bo'g'ini, jamiyat va davlat muhofazasida ✔ Izoh: Oila jamiyatning asosiy bo'g'inidir va jamiyat hamda davlat muhofazasida bo'lish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 42 6. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ish ko'rilganda jabrlanuvchi qanday huquqqa ega? A) Ishni ko'rib chiqadigan majlisga raislik qilish huquqi B) Huquqbuzarni ushlab turish muddatini belgilash C) Huquqbuzarga o'z xohishi bilan jazo tayinlash huquqi D) Ish materiallari bilan tanishish va qarorga shikoyat qilish To'g'ri javob: D) Ish materiallari bilan tanishish va qarorga shikoyat qilish✔ Izoh: Jabrlanuvchi ish materiallari bilan tanishishi, dalillar taqdim etishi, vakil yordamidan foydalanishi va qarorga shikoyat qilishi mumkin. 7. Korrupsiyaviy xavf-xatarlarni baholashdan maqsad nima? A) Korrupsiyaga moyil jarayonlarni aniqlab, choralar ko'rish B) Xodimlarning shaxsiy va oilaviy hayotini batafsil o'rganish C) Tashkilot foydasini ko'paytirish D) Davlat xizmatchilari sonini kamaytirish To'g'ri javob: A) Korrupsiyaga moyil jarayonlarni aniqlab, choralar ko'rish ✔ Izoh: Korrupsiyaviy xavflarni baholash korrupsiyaga moyil faoliyat yo'nalishlarini aniqlash va ularni kamaytirish choralarini ishlab chiqish uchun o'tkaziladi. 8. Boshqaruv hujjatlarining asosiy turlari qaysilar? A) Normativ va individual hujjatlar B) Faqat shartnomalar C) Faqat xalqaro shartnomalar D) Faqat sud qarorlari To'g'ri javob: A) Normativ va individual hujjatlar ✔ Izoh: Boshqaruv hujjatlari normativ (umumiy qoida belgilaydigan) va individual (aniq shaxsga qaratilgan) hujjatlarga bo'linadi. 9. Qonunga xilof yo'l bilan olingan dalillardan foydalanish mumkinmi? A) Faqat huquqbuzar yozma rozi bo'lsa B) Faqat ishni tezroq ko'rib chiqish zarur bo'lgan hollarda C) Yo'q, ular dalil sifatida qabul qilinmaydi D) Ha, har qanday holatda dalil bo'ladi To'g'ri javob: C) Yo'q, ular dalil sifatida qabul qilinmaydi ✔ Izoh: Qonunni buzgan holda olingan ma'lumotlar dalil sifatida foydalanilishi mumkin emas. 10. Voyaga yetmaganlarga nisbatan ma'muriy huquqbuzarlik uchun qanday choralar ustuvor qo'llaniladi? A) Faqat musodara B) Tarbiyaviy ta'sir choralari C) Faqat eng og'ir jazo choralari D) Faqat ma'muriy qamoq To'g'ri javob: B) Tarbiyaviy ta'sir choralari ✔ Izoh: Voyaga yetmaganlarga, ish holatlarini hisobga olib, ko'pincha tarbiyaviy ta'sir choralari qo'llaniladi. 11. Konstitutsiyada oila qanday maqomga ega? A) Faqat xususiy hayotning ichki ishi, davlat aralashmaydi B) Mahalla tarkibidagi ma'muriy-hududiy birlik hisoblanadi C) Davlat boshqaruv organlarining quyi bo'g'ini hisoblanadi D) Jamiyatning asosiy bo'g'ini, jamiyat va davlat muhofazasida To'g'ri javob: D) Jamiyatning asosiy bo'g'ini, jamiyat va davlat muhofazasida ✔ Izoh: Oila jamiyatning asosiy bo'g'inidir va jamiyat hamda davlat muhofazasida bo'lish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 42 12. Ma'muriy javobgarlik sub'ekti sifatida mansabdor shaxs qachon javobgar bo'ladi? A) Har qanday ish joyini yoki lavozimini o'zgartirganda B) Xizmat vazifalarini bajarish bilan bog'liq qoidalarni buzganda C) Faqat yillik ta'tilda bo'lganida D) Faqat egallab turgan lavozimidan ketganida To'g'ri javob: B) Xizmat vazifalarini bajarish bilan bog'liq qoidalarni buzganda✔ Izoh: Mansabdor shaxslar o'z xizmat vazifalari doirasida belgilangan qoidalarga rioya etmaganlik uchun ma'muriy javobgarlikka tortiladi. 13. Shartnomaga qo'shilish (akseptatsiya, qo'shilish) nima? A) Shartnoma bo'yicha yuzaga kelgan nizoni xalqaro hakamlik sudida hal qilish B) Allaqachon tuzilgan shartnomaga keyinchalik ishtirokchi bo'lish C) Shartnoma matnini birinchi bo'lib tuzish D) Shartnomani sud orqali bekor qilish To'g'ri javob: B) Allaqachon tuzilgan shartnomaga keyinchalik ishtirokchi bo'lish ✔ Izoh: Qo'shilish — shartnomani imzolamagan davlatning keyinchalik unga ishtirokchi bo'lish yo'li bilan majburiylikka rozilik bildirishi. 14. Diplomatik agentning shaxsiy daxlsizligi nimani anglatadi? A) U qabul qiluvchi davlatda hibsga olinishi yoki ushlanishi mumkin emas B) U qabul qiluvchi davlatda istalgan biznes va tadbirkorlik faoliyati bilan cheklovsiz shug'ullanadi C) U qabul qiluvchi davlat qonunlariga rioya qilmasligi mumkin D) U soliqlarni ikki baravar to'lashi shart To'g'ri javob: A) U qabul qiluvchi davlatda hibsga olinishi yoki ushlanishi mumkin emas ✔ Izoh: Diplomatik agent shaxsi daxlsiz: u hibsga olinmaydi, ammo qabul qiluvchi davlat qonunlarini hurmat qilishi shart. 15. Jazo tayinlashda nimalar hisobga olinadi? A) Jinoyat xususiyati va xavfliligi, aybdor shaxsi, yengillashtiruvchi va og'irlashtiruvchi holatlar B) Faqat jabrlanuvchining ijtimoiy mavqei va moddiy ahvoli C) Faqat tergovchining shaxsiy taklifi va xohishi D) Faqat ommaviy axborot vositalaridagi jamoatchilik fikri To'g'ri javob: A) Jinoyat xususiyati va xavfliligi, aybdor shaxsi, yengillashtiruvchi va ✔ og'irlashtiruvchi holatlar Izoh: Sud jazo tayinlashda jinoyatning xususiyati va ijtimoiy xavflilik darajasini, aybdorning shaxsini, jazoni yengillashtiruvchi va og'irlashtiruvchi holatlarni hisobga oladi. 16. Jinoyat subyekti bo'lishi uchun shaxs qanday belgilarga ega bo'lishi kerak? A) Jismoniy shaxs, aqli raso va javobgarlik yoshiga yetgan B) Faqat davlat xizmatchisi va mansabdor lavozimdagi shaxs C) Yuridik shaxs, ro'yxatdan o'tgan va faoliyat yuritayotgan D) Faqat O'zbekiston fuqarosi va oliy ma'lumotli shaxs To'g'ri javob: A) Jismoniy shaxs, aqli raso va javobgarlik yoshiga yetgan ✔ Izoh: Jinoyat subyekti — jinoyat sodir etgunga qadar javobgarlik yoshiga yetgan, aqli raso jismoniy shaxs. 17. Konstitutsiyaga ko'ra yashash huquqi qanday xususiyatga ega? A) Faqat O'zbekiston fuqarolariga tegishli huquq B) Har bir insonning ajralmas huquqi, unga suiqasd qilish og'ir jinoyatdir C) Davlat tomonidan istalgan vaqtda cheklanishi mumkin bo'lgan nisbiy huquq D) Faqat voyaga yetganlarga tegishli huquq To'g'ri javob: B) Har bir insonning ajralmas huquqi, unga suiqasd qilish og'ir jinoyatdir ✔ Izoh: Yashash huquqi har bir insonning ajralmas huquqidir va u qonun bilan qo'riqlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 43 12. Ma'muriy javobgarlik sub'ekti sifatida mansabdor shaxs qachon javobgar bo'ladi? A) Har qanday ish joyini yoki lavozimini o'zgartirganda B) Xizmat vazifalarini bajarish bilan bog'liq qoidalarni buzganda C) Faqat yillik ta'tilda bo'lganida D) Faqat egallab turgan lavozimidan ketganida To'g'ri javob: B) Xizmat vazifalarini bajarish bilan bog'liq qoidalarni buzganda✔ Izoh: Mansabdor shaxslar o'z xizmat vazifalari doirasida belgilangan qoidalarga rioya etmaganlik uchun ma'muriy javobgarlikka tortiladi. 13. Shartnomaga qo'shilish (akseptatsiya, qo'shilish) nima? A) Shartnoma bo'yicha yuzaga kelgan nizoni xalqaro hakamlik sudida hal qilish B) Allaqachon tuzilgan shartnomaga keyinchalik ishtirokchi bo'lish C) Shartnoma matnini birinchi bo'lib tuzish D) Shartnomani sud orqali bekor qilish To'g'ri javob: B) Allaqachon tuzilgan shartnomaga keyinchalik ishtirokchi bo'lish ✔ Izoh: Qo'shilish — shartnomani imzolamagan davlatning keyinchalik unga ishtirokchi bo'lish yo'li bilan majburiylikka rozilik bildirishi. 14. Diplomatik agentning shaxsiy daxlsizligi nimani anglatadi? A) U qabul qiluvchi davlatda hibsga olinishi yoki ushlanishi mumkin emas B) U qabul qiluvchi davlatda istalgan biznes va tadbirkorlik faoliyati bilan cheklovsiz shug'ullanadi C) U qabul qiluvchi davlat qonunlariga rioya qilmasligi mumkin D) U soliqlarni ikki baravar to'lashi shart To'g'ri javob: A) U qabul qiluvchi davlatda hibsga olinishi yoki ushlanishi mumkin emas ✔ Izoh: Diplomatik agent shaxsi daxlsiz: u hibsga olinmaydi, ammo qabul qiluvchi davlat qonunlarini hurmat qilishi shart. 15. Jazo tayinlashda nimalar hisobga olinadi? A) Jinoyat xususiyati va xavfliligi, aybdor shaxsi, yengillashtiruvchi va og'irlashtiruvchi holatlar B) Faqat jabrlanuvchining ijtimoiy mavqei va moddiy ahvoli C) Faqat tergovchining shaxsiy taklifi va xohishi D) Faqat ommaviy axborot vositalaridagi jamoatchilik fikri To'g'ri javob: A) Jinoyat xususiyati va xavfliligi, aybdor shaxsi, yengillashtiruvchi va ✔ og'irlashtiruvchi holatlar Izoh: Sud jazo tayinlashda jinoyatning xususiyati va ijtimoiy xavflilik darajasini, aybdorning shaxsini, jazoni yengillashtiruvchi va og'irlashtiruvchi holatlarni hisobga oladi. 16. Jinoyat subyekti bo'lishi uchun shaxs qanday belgilarga ega bo'lishi kerak? A) Jismoniy shaxs, aqli raso va javobgarlik yoshiga yetgan B) Faqat davlat xizmatchisi va mansabdor lavozimdagi shaxs C) Yuridik shaxs, ro'yxatdan o'tgan va faoliyat yuritayotgan D) Faqat O'zbekiston fuqarosi va oliy ma'lumotli shaxs To'g'ri javob: A) Jismoniy shaxs, aqli raso va javobgarlik yoshiga yetgan ✔ Izoh: Jinoyat subyekti — jinoyat sodir etgunga qadar javobgarlik yoshiga yetgan, aqli raso jismoniy shaxs. 17. Konstitutsiyaga ko'ra yashash huquqi qanday xususiyatga ega? A) Faqat O'zbekiston fuqarolariga tegishli huquq B) Har bir insonning ajralmas huquqi, unga suiqasd qilish og'ir jinoyatdir C) Davlat tomonidan istalgan vaqtda cheklanishi mumkin bo'lgan nisbiy huquq D) Faqat voyaga yetganlarga tegishli huquq To'g'ri javob: B) Har bir insonning ajralmas huquqi, unga suiqasd qilish og'ir jinoyatdir ✔ Izoh: Yashash huquqi har bir insonning ajralmas huquqidir va u qonun bilan qo'riqlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 43 12. Ma'muriy javobgarlik sub'ekti sifatida mansabdor shaxs qachon javobgar bo'ladi? A) Har qanday ish joyini yoki lavozimini o'zgartirganda B) Xizmat vazifalarini bajarish bilan bog'liq qoidalarni buzganda C) Faqat yillik ta'tilda bo'lganida D) Faqat egallab turgan lavozimidan ketganida To'g'ri javob: B) Xizmat vazifalarini bajarish bilan bog'liq qoidalarni buzganda✔ Izoh: Mansabdor shaxslar o'z xizmat vazifalari doirasida belgilangan qoidalarga rioya etmaganlik uchun ma'muriy javobgarlikka tortiladi. 13. Shartnomaga qo'shilish (akseptatsiya, qo'shilish) nima? A) Shartnoma bo'yicha yuzaga kelgan nizoni xalqaro hakamlik sudida hal qilish B) Allaqachon tuzilgan shartnomaga keyinchalik ishtirokchi bo'lish C) Shartnoma matnini birinchi bo'lib tuzish D) Shartnomani sud orqali bekor qilish To'g'ri javob: B) Allaqachon tuzilgan shartnomaga keyinchalik ishtirokchi bo'lish ✔ Izoh: Qo'shilish — shartnomani imzolamagan davlatning keyinchalik unga ishtirokchi bo'lish yo'li bilan majburiylikka rozilik bildirishi. 14. Diplomatik agentning shaxsiy daxlsizligi nimani anglatadi? A) U qabul qiluvchi davlatda hibsga olinishi yoki ushlanishi mumkin emas B) U qabul qiluvchi davlatda istalgan biznes va tadbirkorlik faoliyati bilan cheklovsiz shug'ullanadi C) U qabul qiluvchi davlat qonunlariga rioya qilmasligi mumkin D) U soliqlarni ikki baravar to'lashi shart To'g'ri javob: A) U qabul qiluvchi davlatda hibsga olinishi yoki ushlanishi mumkin emas ✔ Izoh: Diplomatik agent shaxsi daxlsiz: u hibsga olinmaydi, ammo qabul qiluvchi davlat qonunlarini hurmat qilishi shart. 15. Jazo tayinlashda nimalar hisobga olinadi? A) Jinoyat xususiyati va xavfliligi, aybdor shaxsi, yengillashtiruvchi va og'irlashtiruvchi holatlar B) Faqat jabrlanuvchining ijtimoiy mavqei va moddiy ahvoli C) Faqat tergovchining shaxsiy taklifi va xohishi D) Faqat ommaviy axborot vositalaridagi jamoatchilik fikri To'g'ri javob: A) Jinoyat xususiyati va xavfliligi, aybdor shaxsi, yengillashtiruvchi va ✔ og'irlashtiruvchi holatlar Izoh: Sud jazo tayinlashda jinoyatning xususiyati va ijtimoiy xavflilik darajasini, aybdorning shaxsini, jazoni yengillashtiruvchi va og'irlashtiruvchi holatlarni hisobga oladi. 16. Jinoyat subyekti bo'lishi uchun shaxs qanday belgilarga ega bo'lishi kerak? A) Jismoniy shaxs, aqli raso va javobgarlik yoshiga yetgan B) Faqat davlat xizmatchisi va mansabdor lavozimdagi shaxs C) Yuridik shaxs, ro'yxatdan o'tgan va faoliyat yuritayotgan D) Faqat O'zbekiston fuqarosi va oliy ma'lumotli shaxs To'g'ri javob: A) Jismoniy shaxs, aqli raso va javobgarlik yoshiga yetgan ✔ Izoh: Jinoyat subyekti — jinoyat sodir etgunga qadar javobgarlik yoshiga yetgan, aqli raso jismoniy shaxs. 17. Konstitutsiyaga ko'ra yashash huquqi qanday xususiyatga ega? A) Faqat O'zbekiston fuqarolariga tegishli huquq B) Har bir insonning ajralmas huquqi, unga suiqasd qilish og'ir jinoyatdir C) Davlat tomonidan istalgan vaqtda cheklanishi mumkin bo'lgan nisbiy huquq D) Faqat voyaga yetganlarga tegishli huquq To'g'ri javob: B) Har bir insonning ajralmas huquqi, unga suiqasd qilish og'ir jinoyatdir ✔ Izoh: Yashash huquqi har bir insonning ajralmas huquqidir va u qonun bilan qo'riqlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 43 18. Xalqaro Qizil Xoch qo'mitasining qarorgohi qayerda joylashgan? A) Gaagada B) Nyu-Yorkda C) Jenevada D) Venada To'g'ri javob: C) Jenevada✔ Izoh: Xalqaro Qizil Xoch qo'mitasi Shveytsariyaning Jeneva shahrida joylashgan. 19. Ochiq ma'lumotlar (open data) siyosati korrupsiyaga qanday ta'sir qiladi? A) Korrupsiya xavfini sezilarli darajada oshiradi B) Davlat sirlarini to'liq va nazoratsiz oshkor qilishga olib keladi C) Shaffoflikni oshirib, korrupsiya xavfini kamaytiradi D) Korrupsiya darajasiga hech qanday ta'sir qilmaydi To'g'ri javob: C) Shaffoflikni oshirib, korrupsiya xavfini kamaytiradi ✔ Izoh: Davlat organlari faoliyatiga oid ma'lumotlarning ochiqligi jamoatchilik nazoratini kuchaytiradi va korrupsiya imkoniyatlarini qisqartiradi. 20. Manfaatlar to'qnashuvi deganda nima tushuniladi? A) Xodimlar o'rtasidagi sport musobaqasi B) Ikki tashkilotning savdo bozoridagi raqobati C) Shaxsiy manfaatdorlik xizmat vazifalarini xolis bajarishga ta'sir qiladigan holat D) Ikki davlat organining qonunda belgilangan vakolatlari qisman ustma-ust tushib qolishi To'g'ri javob: C) Shaxsiy manfaatdorlik xizmat vazifalarini xolis bajarishga ta'sir qiladigan holat ✔ Izoh: Manfaatlar to'qnashuvi — xodimning shaxsiy manfaatdorligi uning xizmat vazifalarini lozim darajada va xolis bajarishiga ta'sir ko'rsatadigan yoki ko'rsatishi mumkin bo'lgan vaziyat. 21. Davlat mulkini talon-taroj qilish korrupsiyaga qanday aloqador? A) Bu faqat axloqiy masala, javobgarlik yo'q B) Bu qonuniy tadbirkorlik faoliyati hisoblanadi C) Mansab mavqeidan foydalanilsa, korrupsiyaviy jinoyat hisoblanadi D) Hech qanday aloqasi yo'q, bu oddiy mulkiy nizo hisoblanadi To'g'ri javob: C) Mansab mavqeidan foydalanilsa, korrupsiyaviy jinoyat hisoblanadi ✔ Izoh: Mansab mavqeidan foydalanib o'zlashtirish yoki rastrata qilish yo'li bilan davlat mulkini talon-taroj qilish korrupsiyaviy jinoyatlar qatoriga kiradi. 22. Bajaruvchi deb kimga aytiladi? A) Jinoyatni rejalashtirib, unga rahbarlik qilgan shaxsga B) Jinoyatni bevosita to'liq yoki qisman sodir etgan shaxsga C) Jinoyatga maslahat yoki vosita bilan yordam bergan shaxsga D) Jinoyatni sodir etishga boshqani ko'ndirgan shaxsga To'g'ri javob: B) Jinoyatni bevosita to'liq yoki qisman sodir etgan shaxsga ✔ Izoh: Bajaruvchi jinoyatni bevosita sodir etgan yoki uni sodir etishda boshqalar bilan bevosita qatnashgan shaxsdir. 23. Mansabdor shaxsning belgisi nima? A) Faqat uzoq ish stajiga ega bo'lishi B) Faqat oliy yuridik ma'lumotga va ilmiy darajaga ega bo'lishi C) Faqat davlat mukofotiga sazovor bo'lgan bo'lishi D) Tashkiliy-farmoyish yoki ma'muriy-xo'jalik vakolatlariga ega bo'lishi To'g'ri javob: D) Tashkiliy-farmoyish yoki ma'muriy-xo'jalik vakolatlariga ega bo'lishi ✔ Izoh: Mansabdor shaxs doimiy, vaqtincha yoki maxsus vakolat bo'yicha hokimiyat vakili funksiyalarini yoki tashkiliy-farmoyish, ma'muriy-xo'jalik vazifalarini bajaradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 44 18. Xalqaro Qizil Xoch qo'mitasining qarorgohi qayerda joylashgan? A) Gaagada B) Nyu-Yorkda C) Jenevada D) Venada To'g'ri javob: C) Jenevada✔ Izoh: Xalqaro Qizil Xoch qo'mitasi Shveytsariyaning Jeneva shahrida joylashgan. 19. Ochiq ma'lumotlar (open data) siyosati korrupsiyaga qanday ta'sir qiladi? A) Korrupsiya xavfini sezilarli darajada oshiradi B) Davlat sirlarini to'liq va nazoratsiz oshkor qilishga olib keladi C) Shaffoflikni oshirib, korrupsiya xavfini kamaytiradi D) Korrupsiya darajasiga hech qanday ta'sir qilmaydi To'g'ri javob: C) Shaffoflikni oshirib, korrupsiya xavfini kamaytiradi ✔ Izoh: Davlat organlari faoliyatiga oid ma'lumotlarning ochiqligi jamoatchilik nazoratini kuchaytiradi va korrupsiya imkoniyatlarini qisqartiradi. 20. Manfaatlar to'qnashuvi deganda nima tushuniladi? A) Xodimlar o'rtasidagi sport musobaqasi B) Ikki tashkilotning savdo bozoridagi raqobati C) Shaxsiy manfaatdorlik xizmat vazifalarini xolis bajarishga ta'sir qiladigan holat D) Ikki davlat organining qonunda belgilangan vakolatlari qisman ustma-ust tushib qolishi To'g'ri javob: C) Shaxsiy manfaatdorlik xizmat vazifalarini xolis bajarishga ta'sir qiladigan holat ✔ Izoh: Manfaatlar to'qnashuvi — xodimning shaxsiy manfaatdorligi uning xizmat vazifalarini lozim darajada va xolis bajarishiga ta'sir ko'rsatadigan yoki ko'rsatishi mumkin bo'lgan vaziyat. 21. Davlat mulkini talon-taroj qilish korrupsiyaga qanday aloqador? A) Bu faqat axloqiy masala, javobgarlik yo'q B) Bu qonuniy tadbirkorlik faoliyati hisoblanadi C) Mansab mavqeidan foydalanilsa, korrupsiyaviy jinoyat hisoblanadi D) Hech qanday aloqasi yo'q, bu oddiy mulkiy nizo hisoblanadi To'g'ri javob: C) Mansab mavqeidan foydalanilsa, korrupsiyaviy jinoyat hisoblanadi ✔ Izoh: Mansab mavqeidan foydalanib o'zlashtirish yoki rastrata qilish yo'li bilan davlat mulkini talon-taroj qilish korrupsiyaviy jinoyatlar qatoriga kiradi. 22. Bajaruvchi deb kimga aytiladi? A) Jinoyatni rejalashtirib, unga rahbarlik qilgan shaxsga B) Jinoyatni bevosita to'liq yoki qisman sodir etgan shaxsga C) Jinoyatga maslahat yoki vosita bilan yordam bergan shaxsga D) Jinoyatni sodir etishga boshqani ko'ndirgan shaxsga To'g'ri javob: B) Jinoyatni bevosita to'liq yoki qisman sodir etgan shaxsga ✔ Izoh: Bajaruvchi jinoyatni bevosita sodir etgan yoki uni sodir etishda boshqalar bilan bevosita qatnashgan shaxsdir. 23. Mansabdor shaxsning belgisi nima? A) Faqat uzoq ish stajiga ega bo'lishi B) Faqat oliy yuridik ma'lumotga va ilmiy darajaga ega bo'lishi C) Faqat davlat mukofotiga sazovor bo'lgan bo'lishi D) Tashkiliy-farmoyish yoki ma'muriy-xo'jalik vakolatlariga ega bo'lishi To'g'ri javob: D) Tashkiliy-farmoyish yoki ma'muriy-xo'jalik vakolatlariga ega bo'lishi ✔ Izoh: Mansabdor shaxs doimiy, vaqtincha yoki maxsus vakolat bo'yicha hokimiyat vakili funksiyalarini yoki tashkiliy-farmoyish, ma'muriy-xo'jalik vazifalarini bajaradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 44 18. Xalqaro Qizil Xoch qo'mitasining qarorgohi qayerda joylashgan? A) Gaagada B) Nyu-Yorkda C) Jenevada D) Venada To'g'ri javob: C) Jenevada✔ Izoh: Xalqaro Qizil Xoch qo'mitasi Shveytsariyaning Jeneva shahrida joylashgan. 19. Ochiq ma'lumotlar (open data) siyosati korrupsiyaga qanday ta'sir qiladi? A) Korrupsiya xavfini sezilarli darajada oshiradi B) Davlat sirlarini to'liq va nazoratsiz oshkor qilishga olib keladi C) Shaffoflikni oshirib, korrupsiya xavfini kamaytiradi D) Korrupsiya darajasiga hech qanday ta'sir qilmaydi To'g'ri javob: C) Shaffoflikni oshirib, korrupsiya xavfini kamaytiradi ✔ Izoh: Davlat organlari faoliyatiga oid ma'lumotlarning ochiqligi jamoatchilik nazoratini kuchaytiradi va korrupsiya imkoniyatlarini qisqartiradi. 20. Manfaatlar to'qnashuvi deganda nima tushuniladi? A) Xodimlar o'rtasidagi sport musobaqasi B) Ikki tashkilotning savdo bozoridagi raqobati C) Shaxsiy manfaatdorlik xizmat vazifalarini xolis bajarishga ta'sir qiladigan holat D) Ikki davlat organining qonunda belgilangan vakolatlari qisman ustma-ust tushib qolishi To'g'ri javob: C) Shaxsiy manfaatdorlik xizmat vazifalarini xolis bajarishga ta'sir qiladigan holat ✔ Izoh: Manfaatlar to'qnashuvi — xodimning shaxsiy manfaatdorligi uning xizmat vazifalarini lozim darajada va xolis bajarishiga ta'sir ko'rsatadigan yoki ko'rsatishi mumkin bo'lgan vaziyat. 21. Davlat mulkini talon-taroj qilish korrupsiyaga qanday aloqador? A) Bu faqat axloqiy masala, javobgarlik yo'q B) Bu qonuniy tadbirkorlik faoliyati hisoblanadi C) Mansab mavqeidan foydalanilsa, korrupsiyaviy jinoyat hisoblanadi D) Hech qanday aloqasi yo'q, bu oddiy mulkiy nizo hisoblanadi To'g'ri javob: C) Mansab mavqeidan foydalanilsa, korrupsiyaviy jinoyat hisoblanadi ✔ Izoh: Mansab mavqeidan foydalanib o'zlashtirish yoki rastrata qilish yo'li bilan davlat mulkini talon-taroj qilish korrupsiyaviy jinoyatlar qatoriga kiradi. 22. Bajaruvchi deb kimga aytiladi? A) Jinoyatni rejalashtirib, unga rahbarlik qilgan shaxsga B) Jinoyatni bevosita to'liq yoki qisman sodir etgan shaxsga C) Jinoyatga maslahat yoki vosita bilan yordam bergan shaxsga D) Jinoyatni sodir etishga boshqani ko'ndirgan shaxsga To'g'ri javob: B) Jinoyatni bevosita to'liq yoki qisman sodir etgan shaxsga ✔ Izoh: Bajaruvchi jinoyatni bevosita sodir etgan yoki uni sodir etishda boshqalar bilan bevosita qatnashgan shaxsdir. 23. Mansabdor shaxsning belgisi nima? A) Faqat uzoq ish stajiga ega bo'lishi B) Faqat oliy yuridik ma'lumotga va ilmiy darajaga ega bo'lishi C) Faqat davlat mukofotiga sazovor bo'lgan bo'lishi D) Tashkiliy-farmoyish yoki ma'muriy-xo'jalik vakolatlariga ega bo'lishi To'g'ri javob: D) Tashkiliy-farmoyish yoki ma'muriy-xo'jalik vakolatlariga ega bo'lishi ✔ Izoh: Mansabdor shaxs doimiy, vaqtincha yoki maxsus vakolat bo'yicha hokimiyat vakili funksiyalarini yoki tashkiliy-farmoyish, ma'muriy-xo'jalik vazifalarini bajaradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 44 24. Faktik xato nima? A) Shaxsning qilmishning obyektiv belgilari haqidagi noto'g'ri tasavvuri B) Shaxsning o'z qilmishining jinoyat ekanligini va uning huquqiy oqibatlarini bilmasligi C) Shaxsning jazo turini noto'g'ri tasavvur qilishi D) Tergovchining jinoyat turini noto'g'ri belgilashi To'g'ri javob: A) Shaxsning qilmishning obyektiv belgilari haqidagi noto'g'ri tasavvuri✔ Izoh: Faktik xato — shaxsning jinoyat tarkibining obyektiv belgilari (obyekt, oqibat, vosita va boshqalar) haqidagi noto'g'ri tasavvuri. 25. Qonunchilik tashabbusi huquqi nima? A) Qonunni rasmiy nashrda chop etish va tarqatish huquqi B) Qonunni chet tilga tarjima qilish huquqi C) Qonunni sud orqali bekor qildirish huquqi D) Qonun loyihasini parlamentga rasmiy kiritish huquqi To'g'ri javob: D) Qonun loyihasini parlamentga rasmiy kiritish huquqi ✔ Izoh: Qonunchilik tashabbusi — vakolatli subyektlarning qonun loyihasini Qonunchilik palatasiga ko'rib chiqish uchun rasmiy kiritish huquqi. 26. Jinoyatning subyektiv tomoni nimani ifodalaydi? A) Jinoyat qonuni qo'riqlaydigan ijtimoiy munosabatlar doirasini B) Shaxsning sodir etgan qilmishiga ruhiy munosabatini: ayb, motiv va maqsad C) Jinoyatni sodir etgan shaxsning yoshi va aqli rasoligini D) Qilmishning tashqi ko'rinishi, sodir etilish usuli va keltirib chiqargan oqibatlarini To'g'ri javob: B) Shaxsning sodir etgan qilmishiga ruhiy munosabatini: ayb, motiv va maqsad ✔ Izoh: Subyektiv tomon shaxsning qilmish va uning oqibatlariga ruhiy munosabatini — aybni, shuningdek motiv va maqsadni ifodalaydi. 27. Prokuratura xodimining jamoat joylarida o'zini tutishi bilan bog'liq talab qaysi? A) Jamoat tartibini buzishga e'tiborsizlik B) Xizmat mavqeini tanishlariga namoyish qilish C) Organ obro'sini tushiradigan xulqdan saqlanish D) Xizmat guvohnomasini shaxsiy imtiyoz uchun ko'rsatish To'g'ri javob: C) Organ obro'sini tushiradigan xulqdan saqlanish ✔ Izoh: Prokuratura xodimi jamoat joylarida o'z xizmat mavqeini shaxsiy maqsadda ishlatmasligi va obro'ga putur yetkazadigan xatti-harakatlardan saqlanishi kerak. 28. Viloyat, tuman va shaharda ijro etuvchi hokimiyatni kim boshqaradi? A) Tuman sudi raisi B) Tegishli hudud hokimi C) Mahalla fuqarolar yig'ini raisi D) Hududiy prokuror To'g'ri javob: B) Tegishli hudud hokimi ✔ Izoh: Viloyat, tuman va shaharda ijro etuvchi hokimiyatga tegishli hokim boshchilik qiladi. 29. Sudyalar hamjamiyatining organi sifatida sudyalarni tanlash va tavsiya etish bilan qaysi organ shug'ullanadi? A) Hisob palatasi B) Markaziy saylov komissiyasi C) Sudyalar oliy kengashi D) Bosh prokuratura kollegiyasi To'g'ri javob: C) Sudyalar oliy kengashi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 45 24. Faktik xato nima? A) Shaxsning qilmishning obyektiv belgilari haqidagi noto'g'ri tasavvuri B) Shaxsning o'z qilmishining jinoyat ekanligini va uning huquqiy oqibatlarini bilmasligi C) Shaxsning jazo turini noto'g'ri tasavvur qilishi D) Tergovchining jinoyat turini noto'g'ri belgilashi To'g'ri javob: A) Shaxsning qilmishning obyektiv belgilari haqidagi noto'g'ri tasavvuri✔ Izoh: Faktik xato — shaxsning jinoyat tarkibining obyektiv belgilari (obyekt, oqibat, vosita va boshqalar) haqidagi noto'g'ri tasavvuri. 25. Qonunchilik tashabbusi huquqi nima? A) Qonunni rasmiy nashrda chop etish va tarqatish huquqi B) Qonunni chet tilga tarjima qilish huquqi C) Qonunni sud orqali bekor qildirish huquqi D) Qonun loyihasini parlamentga rasmiy kiritish huquqi To'g'ri javob: D) Qonun loyihasini parlamentga rasmiy kiritish huquqi ✔ Izoh: Qonunchilik tashabbusi — vakolatli subyektlarning qonun loyihasini Qonunchilik palatasiga ko'rib chiqish uchun rasmiy kiritish huquqi. 26. Jinoyatning subyektiv tomoni nimani ifodalaydi? A) Jinoyat qonuni qo'riqlaydigan ijtimoiy munosabatlar doirasini B) Shaxsning sodir etgan qilmishiga ruhiy munosabatini: ayb, motiv va maqsad C) Jinoyatni sodir etgan shaxsning yoshi va aqli rasoligini D) Qilmishning tashqi ko'rinishi, sodir etilish usuli va keltirib chiqargan oqibatlarini To'g'ri javob: B) Shaxsning sodir etgan qilmishiga ruhiy munosabatini: ayb, motiv va maqsad ✔ Izoh: Subyektiv tomon shaxsning qilmish va uning oqibatlariga ruhiy munosabatini — aybni, shuningdek motiv va maqsadni ifodalaydi. 27. Prokuratura xodimining jamoat joylarida o'zini tutishi bilan bog'liq talab qaysi? A) Jamoat tartibini buzishga e'tiborsizlik B) Xizmat mavqeini tanishlariga namoyish qilish C) Organ obro'sini tushiradigan xulqdan saqlanish D) Xizmat guvohnomasini shaxsiy imtiyoz uchun ko'rsatish To'g'ri javob: C) Organ obro'sini tushiradigan xulqdan saqlanish ✔ Izoh: Prokuratura xodimi jamoat joylarida o'z xizmat mavqeini shaxsiy maqsadda ishlatmasligi va obro'ga putur yetkazadigan xatti-harakatlardan saqlanishi kerak. 28. Viloyat, tuman va shaharda ijro etuvchi hokimiyatni kim boshqaradi? A) Tuman sudi raisi B) Tegishli hudud hokimi C) Mahalla fuqarolar yig'ini raisi D) Hududiy prokuror To'g'ri javob: B) Tegishli hudud hokimi ✔ Izoh: Viloyat, tuman va shaharda ijro etuvchi hokimiyatga tegishli hokim boshchilik qiladi. 29. Sudyalar hamjamiyatining organi sifatida sudyalarni tanlash va tavsiya etish bilan qaysi organ shug'ullanadi? A) Hisob palatasi B) Markaziy saylov komissiyasi C) Sudyalar oliy kengashi D) Bosh prokuratura kollegiyasi To'g'ri javob: C) Sudyalar oliy kengashi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 45 24. Faktik xato nima? A) Shaxsning qilmishning obyektiv belgilari haqidagi noto'g'ri tasavvuri B) Shaxsning o'z qilmishining jinoyat ekanligini va uning huquqiy oqibatlarini bilmasligi C) Shaxsning jazo turini noto'g'ri tasavvur qilishi D) Tergovchining jinoyat turini noto'g'ri belgilashi To'g'ri javob: A) Shaxsning qilmishning obyektiv belgilari haqidagi noto'g'ri tasavvuri✔ Izoh: Faktik xato — shaxsning jinoyat tarkibining obyektiv belgilari (obyekt, oqibat, vosita va boshqalar) haqidagi noto'g'ri tasavvuri. 25. Qonunchilik tashabbusi huquqi nima? A) Qonunni rasmiy nashrda chop etish va tarqatish huquqi B) Qonunni chet tilga tarjima qilish huquqi C) Qonunni sud orqali bekor qildirish huquqi D) Qonun loyihasini parlamentga rasmiy kiritish huquqi To'g'ri javob: D) Qonun loyihasini parlamentga rasmiy kiritish huquqi ✔ Izoh: Qonunchilik tashabbusi — vakolatli subyektlarning qonun loyihasini Qonunchilik palatasiga ko'rib chiqish uchun rasmiy kiritish huquqi. 26. Jinoyatning subyektiv tomoni nimani ifodalaydi? A) Jinoyat qonuni qo'riqlaydigan ijtimoiy munosabatlar doirasini B) Shaxsning sodir etgan qilmishiga ruhiy munosabatini: ayb, motiv va maqsad C) Jinoyatni sodir etgan shaxsning yoshi va aqli rasoligini D) Qilmishning tashqi ko'rinishi, sodir etilish usuli va keltirib chiqargan oqibatlarini To'g'ri javob: B) Shaxsning sodir etgan qilmishiga ruhiy munosabatini: ayb, motiv va maqsad ✔ Izoh: Subyektiv tomon shaxsning qilmish va uning oqibatlariga ruhiy munosabatini — aybni, shuningdek motiv va maqsadni ifodalaydi. 27. Prokuratura xodimining jamoat joylarida o'zini tutishi bilan bog'liq talab qaysi? A) Jamoat tartibini buzishga e'tiborsizlik B) Xizmat mavqeini tanishlariga namoyish qilish C) Organ obro'sini tushiradigan xulqdan saqlanish D) Xizmat guvohnomasini shaxsiy imtiyoz uchun ko'rsatish To'g'ri javob: C) Organ obro'sini tushiradigan xulqdan saqlanish ✔ Izoh: Prokuratura xodimi jamoat joylarida o'z xizmat mavqeini shaxsiy maqsadda ishlatmasligi va obro'ga putur yetkazadigan xatti-harakatlardan saqlanishi kerak. 28. Viloyat, tuman va shaharda ijro etuvchi hokimiyatni kim boshqaradi? A) Tuman sudi raisi B) Tegishli hudud hokimi C) Mahalla fuqarolar yig'ini raisi D) Hududiy prokuror To'g'ri javob: B) Tegishli hudud hokimi ✔ Izoh: Viloyat, tuman va shaharda ijro etuvchi hokimiyatga tegishli hokim boshchilik qiladi. 29. Sudyalar hamjamiyatining organi sifatida sudyalarni tanlash va tavsiya etish bilan qaysi organ shug'ullanadi? A) Hisob palatasi B) Markaziy saylov komissiyasi C) Sudyalar oliy kengashi D) Bosh prokuratura kollegiyasi To'g'ri javob: C) Sudyalar oliy kengashi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 45 Izoh: Sudyalar oliy kengashi sud hokimiyati mustaqilligiga ko'maklashuvchi organ bo'lib, sudyalik lavozimiga nomzodlarni tanlash bilan shug'ullanadi. 30. Jazo qo'llashning maqsadlaridan biri qaysi? A) Mahkumni axloqan tuzatish B) Mahkumning oilasini jazolash C) Mahkumga jismoniy azob berish D) Mahkumning qadr-qimmatini kamsitish To'g'ri javob: A) Mahkumni axloqan tuzatish✔ Izoh: Jazo mahkumni axloqan tuzatish, uning va boshqa shaxslarning yangi jinoyat sodir etishining oldini olish maqsadlarini ko'zlaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 46 Izoh: Sudyalar oliy kengashi sud hokimiyati mustaqilligiga ko'maklashuvchi organ bo'lib, sudyalik lavozimiga nomzodlarni tanlash bilan shug'ullanadi. 30. Jazo qo'llashning maqsadlaridan biri qaysi? A) Mahkumni axloqan tuzatish B) Mahkumning oilasini jazolash C) Mahkumga jismoniy azob berish D) Mahkumning qadr-qimmatini kamsitish To'g'ri javob: A) Mahkumni axloqan tuzatish✔ Izoh: Jazo mahkumni axloqan tuzatish, uning va boshqa shaxslarning yangi jinoyat sodir etishining oldini olish maqsadlarini ko'zlaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 46 Izoh: Sudyalar oliy kengashi sud hokimiyati mustaqilligiga ko'maklashuvchi organ bo'lib, sudyalik lavozimiga nomzodlarni tanlash bilan shug'ullanadi. 30. Jazo qo'llashning maqsadlaridan biri qaysi? A) Mahkumni axloqan tuzatish B) Mahkumning oilasini jazolash C) Mahkumga jismoniy azob berish D) Mahkumning qadr-qimmatini kamsitish To'g'ri javob: A) Mahkumni axloqan tuzatish✔ Izoh: Jazo mahkumni axloqan tuzatish, uning va boshqa shaxslarning yangi jinoyat sodir etishining oldini olish maqsadlarini ko'zlaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 46 8-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Huquqiy ong deganda nima tushuniladi? A) Kishilarning huquqqa munosabatini ifodalovchi qarashlar majmui B) Faqat amaldagi qonunlar matni C) Faqat davlat organlari tuzilmasi va ularning vakolatlari D) Faqat sud qarorlari to'plami To'g'ri javob: A) Kishilarning huquqqa munosabatini ifodalovchi qarashlar majmui✔ Izoh: Huquqiy ong — kishilarning amaldagi va istalgan huquqqa munosabatini ifodalovchi qarashlar, g'oyalar va hislar tizimi. 2. Prokuratura organlarining faoliyatiga aralashish qanday baholanadi? A) Qonunga zid hisoblanib, javobgarlikka sabab bo'ladi B) Hokimlik ruxsati bilan har doim maqbul hisoblanadi C) Yuqori mansabdor shaxs uchun odatiy amaliyotdir D) Faqat ommaviy axborot vositalari uchun ruxsat etilgan To'g'ri javob: A) Qonunga zid hisoblanib, javobgarlikka sabab bo'ladi ✔ Izoh: Prokurorning qonuniy faoliyatiga to'sqinlik qilish yoki unga ta'sir ko'rsatishga urinish taqiqlanadi va qonunga ko'ra javobgarlikka sabab bo'ladi. 3. Ijtimoiy himoya sohasidagi davlat siyosatining asosiy maqsadi nima? A) Faqat eksportni ko'paytirish va valyuta tushumini oshirish B) Faqat soliqlarni oshirish va byudjet daromadini ko'paytirish C) Aholining zaif qatlamlarini qo'llab-quvvatlash va kambag'allikni qisqartirish D) Faqat yirik korxonalarni rivojlantirish va ularga imtiyoz berish To'g'ri javob: C) Aholining zaif qatlamlarini qo'llab-quvvatlash va kambag'allikni qisqartirish ✔ Izoh: Ijtimoiy himoya siyosati muhtoj aholi qatlamlarini qo'llab-quvvatlash, kambag'allikni qisqartirish va munosib turmush darajasini ta'minlashga qaratilgan. 4. Jinoyat ishi bo'yicha dastlabki tergovni kim olib boradi? A) Sudya B) Advokat yoki notarius C) Tergovchi D) Notarius To'g'ri javob: C) Tergovchi ✔ Izoh: Dastlabki tergovni vakolatli organlarning tergovchilari olib boradi. 5. Mualliflik huquqi asarga nisbatan qachon vujudga keladi? A) Faqat asar davlat ro'yxatidan o'tkazilgach B) Asar yaratilgan paytdan, ro'yxatdan o'tkazishsiz C) Faqat muallif mukofot olgach D) Faqat asar nashr etilib, sotuvga chiqqach To'g'ri javob: B) Asar yaratilgan paytdan, ro'yxatdan o'tkazishsiz ✔ Izoh: Mualliflik huquqi asar yaratilgani faktining o'zi bilan vujudga keladi va uni ro'yxatdan o'tkazish yoki boshqa rasmiyatchilik talab qilinmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 47 8-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Huquqiy ong deganda nima tushuniladi? A) Kishilarning huquqqa munosabatini ifodalovchi qarashlar majmui B) Faqat amaldagi qonunlar matni C) Faqat davlat organlari tuzilmasi va ularning vakolatlari D) Faqat sud qarorlari to'plami To'g'ri javob: A) Kishilarning huquqqa munosabatini ifodalovchi qarashlar majmui✔ Izoh: Huquqiy ong — kishilarning amaldagi va istalgan huquqqa munosabatini ifodalovchi qarashlar, g'oyalar va hislar tizimi. 2. Prokuratura organlarining faoliyatiga aralashish qanday baholanadi? A) Qonunga zid hisoblanib, javobgarlikka sabab bo'ladi B) Hokimlik ruxsati bilan har doim maqbul hisoblanadi C) Yuqori mansabdor shaxs uchun odatiy amaliyotdir D) Faqat ommaviy axborot vositalari uchun ruxsat etilgan To'g'ri javob: A) Qonunga zid hisoblanib, javobgarlikka sabab bo'ladi ✔ Izoh: Prokurorning qonuniy faoliyatiga to'sqinlik qilish yoki unga ta'sir ko'rsatishga urinish taqiqlanadi va qonunga ko'ra javobgarlikka sabab bo'ladi. 3. Ijtimoiy himoya sohasidagi davlat siyosatining asosiy maqsadi nima? A) Faqat eksportni ko'paytirish va valyuta tushumini oshirish B) Faqat soliqlarni oshirish va byudjet daromadini ko'paytirish C) Aholining zaif qatlamlarini qo'llab-quvvatlash va kambag'allikni qisqartirish D) Faqat yirik korxonalarni rivojlantirish va ularga imtiyoz berish To'g'ri javob: C) Aholining zaif qatlamlarini qo'llab-quvvatlash va kambag'allikni qisqartirish ✔ Izoh: Ijtimoiy himoya siyosati muhtoj aholi qatlamlarini qo'llab-quvvatlash, kambag'allikni qisqartirish va munosib turmush darajasini ta'minlashga qaratilgan. 4. Jinoyat ishi bo'yicha dastlabki tergovni kim olib boradi? A) Sudya B) Advokat yoki notarius C) Tergovchi D) Notarius To'g'ri javob: C) Tergovchi ✔ Izoh: Dastlabki tergovni vakolatli organlarning tergovchilari olib boradi. 5. Mualliflik huquqi asarga nisbatan qachon vujudga keladi? A) Faqat asar davlat ro'yxatidan o'tkazilgach B) Asar yaratilgan paytdan, ro'yxatdan o'tkazishsiz C) Faqat muallif mukofot olgach D) Faqat asar nashr etilib, sotuvga chiqqach To'g'ri javob: B) Asar yaratilgan paytdan, ro'yxatdan o'tkazishsiz ✔ Izoh: Mualliflik huquqi asar yaratilgani faktining o'zi bilan vujudga keladi va uni ro'yxatdan o'tkazish yoki boshqa rasmiyatchilik talab qilinmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 47 8-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Huquqiy ong deganda nima tushuniladi? A) Kishilarning huquqqa munosabatini ifodalovchi qarashlar majmui B) Faqat amaldagi qonunlar matni C) Faqat davlat organlari tuzilmasi va ularning vakolatlari D) Faqat sud qarorlari to'plami To'g'ri javob: A) Kishilarning huquqqa munosabatini ifodalovchi qarashlar majmui✔ Izoh: Huquqiy ong — kishilarning amaldagi va istalgan huquqqa munosabatini ifodalovchi qarashlar, g'oyalar va hislar tizimi. 2. Prokuratura organlarining faoliyatiga aralashish qanday baholanadi? A) Qonunga zid hisoblanib, javobgarlikka sabab bo'ladi B) Hokimlik ruxsati bilan har doim maqbul hisoblanadi C) Yuqori mansabdor shaxs uchun odatiy amaliyotdir D) Faqat ommaviy axborot vositalari uchun ruxsat etilgan To'g'ri javob: A) Qonunga zid hisoblanib, javobgarlikka sabab bo'ladi ✔ Izoh: Prokurorning qonuniy faoliyatiga to'sqinlik qilish yoki unga ta'sir ko'rsatishga urinish taqiqlanadi va qonunga ko'ra javobgarlikka sabab bo'ladi. 3. Ijtimoiy himoya sohasidagi davlat siyosatining asosiy maqsadi nima? A) Faqat eksportni ko'paytirish va valyuta tushumini oshirish B) Faqat soliqlarni oshirish va byudjet daromadini ko'paytirish C) Aholining zaif qatlamlarini qo'llab-quvvatlash va kambag'allikni qisqartirish D) Faqat yirik korxonalarni rivojlantirish va ularga imtiyoz berish To'g'ri javob: C) Aholining zaif qatlamlarini qo'llab-quvvatlash va kambag'allikni qisqartirish ✔ Izoh: Ijtimoiy himoya siyosati muhtoj aholi qatlamlarini qo'llab-quvvatlash, kambag'allikni qisqartirish va munosib turmush darajasini ta'minlashga qaratilgan. 4. Jinoyat ishi bo'yicha dastlabki tergovni kim olib boradi? A) Sudya B) Advokat yoki notarius C) Tergovchi D) Notarius To'g'ri javob: C) Tergovchi ✔ Izoh: Dastlabki tergovni vakolatli organlarning tergovchilari olib boradi. 5. Mualliflik huquqi asarga nisbatan qachon vujudga keladi? A) Faqat asar davlat ro'yxatidan o'tkazilgach B) Asar yaratilgan paytdan, ro'yxatdan o'tkazishsiz C) Faqat muallif mukofot olgach D) Faqat asar nashr etilib, sotuvga chiqqach To'g'ri javob: B) Asar yaratilgan paytdan, ro'yxatdan o'tkazishsiz ✔ Izoh: Mualliflik huquqi asar yaratilgani faktining o'zi bilan vujudga keladi va uni ro'yxatdan o'tkazish yoki boshqa rasmiyatchilik talab qilinmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 47 6. Jamoa shartnomasi nima? A) Kasaba uyushmalari o'rtasida sport musobaqasini o'tkazish haqidagi nizom B) Ikki korxona o'rtasida mahsulot yetkazib berish to'g'risidagi tijorat shartnomasi C) Xodimning ish beruvchi bilan tuzgan individual mehnat shartnomasi D) Ish beruvchi va xodimlar o'rtasida ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga soluvchi normativ hujjat To'g'ri javob: D) Ish beruvchi va xodimlar o'rtasida ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga ✔ soluvchi normativ hujjat Izoh: Jamoa shartnomasi ish beruvchi va xodimlar (ularning vakillari) o'rtasida ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga solish uchun tuziladi. 7. Prokuratura faoliyatida qonuniylik tamoyili prokurorning o'ziga nisbatan nimani talab qiladi? A) Prokuror qonundan ustun turishini B) Prokuror faqat boshqalarni tekshirishini C) Prokurorning o'zi ham qonunga qat'iy rioya qilishini D) Prokuror qonunni o'z xohishiga ko'ra talqin qilib, o'zgartirishini To'g'ri javob: C) Prokurorning o'zi ham qonunga qat'iy rioya qilishini ✔ Izoh: Qonuniylik nazoratchisi bo'lgan prokuror birinchi navbatda o'zi qonun talablariga rioya qilishi shart. 8. «Xizmat doirasida foydalanish uchun» grifi nimani bildiradi? A) Hujjat ommaviy nashr va keng tarqatish uchun mo'ljallanganini B) Hujjat bekor qilinganini C) Hujjat reklama materiali ekanini D) Hujjat cheklangan foydalanishdagi xizmat axborotini o'z ichiga olishini To'g'ri javob: D) Hujjat cheklangan foydalanishdagi xizmat axborotini o'z ichiga olishini ✔ Izoh: Bunday grifli hujjatlar tarqatilishi cheklangan xizmat axborotini o'z ichiga oladi va belgilangan tartibda foydalaniladi. 9. Dastlabki tergov ustidan nazoratda prokuror qanday huquqqa ega? A) Sud hukmini o'z nomidan chiqarish B) Advokatni ishdan chetlatish va litsenziyasini olish C) Tergovchining qonunga xilof qarorlarini bekor qilish D) Jabrlanuvchining arizasini o'zi yozib, imzolab berish To'g'ri javob: C) Tergovchining qonunga xilof qarorlarini bekor qilish ✔ Izoh: Nazoratchi prokuror tergovchining qonunga xilof yoki asossiz qarorlarini bekor qilish va ishni yuritish bo'yicha yozma ko'rsatmalar berish huquqiga ega. 10. Pudrat shartnomasi bo'yicha pudratchi qanday majburiyatni oladi? A) Buyurtmachi nomidan va uning hisobidan uchinchi shaxslar bilan oldi-sotdi bitimlari tuzish B) Buyurtmachining mol-mulkini haq evaziga o'z omborida saqlab turish C) Buyurtmachining topshirig'i bo'yicha muayyan ishni bajarib, natijasini topshirish D) Buyurtmachiga belgilangan muddatga foizli pul qarz berish To'g'ri javob: C) Buyurtmachining topshirig'i bo'yicha muayyan ishni bajarib, natijasini topshirish ✔ Izoh: Pudrat shartnomasi bo'yicha pudratchi muayyan ishni bajarib, uning natijasini buyurtmachiga topshiradi, buyurtmachi esa haq to'laydi. 11. Fuqaroni muomalaga layoqatsiz deb topish huquqiga kim ega? A) Faqat sud B) Vasiylik va homiylik organi C) Mahalla fuqarolar yig'ini D) Tuman hokimi To'g'ri javob: A) Faqat sud ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 48 6. Jamoa shartnomasi nima? A) Kasaba uyushmalari o'rtasida sport musobaqasini o'tkazish haqidagi nizom B) Ikki korxona o'rtasida mahsulot yetkazib berish to'g'risidagi tijorat shartnomasi C) Xodimning ish beruvchi bilan tuzgan individual mehnat shartnomasi D) Ish beruvchi va xodimlar o'rtasida ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga soluvchi normativ hujjat To'g'ri javob: D) Ish beruvchi va xodimlar o'rtasida ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga ✔ soluvchi normativ hujjat Izoh: Jamoa shartnomasi ish beruvchi va xodimlar (ularning vakillari) o'rtasida ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga solish uchun tuziladi. 7. Prokuratura faoliyatida qonuniylik tamoyili prokurorning o'ziga nisbatan nimani talab qiladi? A) Prokuror qonundan ustun turishini B) Prokuror faqat boshqalarni tekshirishini C) Prokurorning o'zi ham qonunga qat'iy rioya qilishini D) Prokuror qonunni o'z xohishiga ko'ra talqin qilib, o'zgartirishini To'g'ri javob: C) Prokurorning o'zi ham qonunga qat'iy rioya qilishini ✔ Izoh: Qonuniylik nazoratchisi bo'lgan prokuror birinchi navbatda o'zi qonun talablariga rioya qilishi shart. 8. «Xizmat doirasida foydalanish uchun» grifi nimani bildiradi? A) Hujjat ommaviy nashr va keng tarqatish uchun mo'ljallanganini B) Hujjat bekor qilinganini C) Hujjat reklama materiali ekanini D) Hujjat cheklangan foydalanishdagi xizmat axborotini o'z ichiga olishini To'g'ri javob: D) Hujjat cheklangan foydalanishdagi xizmat axborotini o'z ichiga olishini ✔ Izoh: Bunday grifli hujjatlar tarqatilishi cheklangan xizmat axborotini o'z ichiga oladi va belgilangan tartibda foydalaniladi. 9. Dastlabki tergov ustidan nazoratda prokuror qanday huquqqa ega? A) Sud hukmini o'z nomidan chiqarish B) Advokatni ishdan chetlatish va litsenziyasini olish C) Tergovchining qonunga xilof qarorlarini bekor qilish D) Jabrlanuvchining arizasini o'zi yozib, imzolab berish To'g'ri javob: C) Tergovchining qonunga xilof qarorlarini bekor qilish ✔ Izoh: Nazoratchi prokuror tergovchining qonunga xilof yoki asossiz qarorlarini bekor qilish va ishni yuritish bo'yicha yozma ko'rsatmalar berish huquqiga ega. 10. Pudrat shartnomasi bo'yicha pudratchi qanday majburiyatni oladi? A) Buyurtmachi nomidan va uning hisobidan uchinchi shaxslar bilan oldi-sotdi bitimlari tuzish B) Buyurtmachining mol-mulkini haq evaziga o'z omborida saqlab turish C) Buyurtmachining topshirig'i bo'yicha muayyan ishni bajarib, natijasini topshirish D) Buyurtmachiga belgilangan muddatga foizli pul qarz berish To'g'ri javob: C) Buyurtmachining topshirig'i bo'yicha muayyan ishni bajarib, natijasini topshirish ✔ Izoh: Pudrat shartnomasi bo'yicha pudratchi muayyan ishni bajarib, uning natijasini buyurtmachiga topshiradi, buyurtmachi esa haq to'laydi. 11. Fuqaroni muomalaga layoqatsiz deb topish huquqiga kim ega? A) Faqat sud B) Vasiylik va homiylik organi C) Mahalla fuqarolar yig'ini D) Tuman hokimi To'g'ri javob: A) Faqat sud ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 48 6. Jamoa shartnomasi nima? A) Kasaba uyushmalari o'rtasida sport musobaqasini o'tkazish haqidagi nizom B) Ikki korxona o'rtasida mahsulot yetkazib berish to'g'risidagi tijorat shartnomasi C) Xodimning ish beruvchi bilan tuzgan individual mehnat shartnomasi D) Ish beruvchi va xodimlar o'rtasida ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga soluvchi normativ hujjat To'g'ri javob: D) Ish beruvchi va xodimlar o'rtasida ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga ✔ soluvchi normativ hujjat Izoh: Jamoa shartnomasi ish beruvchi va xodimlar (ularning vakillari) o'rtasida ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga solish uchun tuziladi. 7. Prokuratura faoliyatida qonuniylik tamoyili prokurorning o'ziga nisbatan nimani talab qiladi? A) Prokuror qonundan ustun turishini B) Prokuror faqat boshqalarni tekshirishini C) Prokurorning o'zi ham qonunga qat'iy rioya qilishini D) Prokuror qonunni o'z xohishiga ko'ra talqin qilib, o'zgartirishini To'g'ri javob: C) Prokurorning o'zi ham qonunga qat'iy rioya qilishini ✔ Izoh: Qonuniylik nazoratchisi bo'lgan prokuror birinchi navbatda o'zi qonun talablariga rioya qilishi shart. 8. «Xizmat doirasida foydalanish uchun» grifi nimani bildiradi? A) Hujjat ommaviy nashr va keng tarqatish uchun mo'ljallanganini B) Hujjat bekor qilinganini C) Hujjat reklama materiali ekanini D) Hujjat cheklangan foydalanishdagi xizmat axborotini o'z ichiga olishini To'g'ri javob: D) Hujjat cheklangan foydalanishdagi xizmat axborotini o'z ichiga olishini ✔ Izoh: Bunday grifli hujjatlar tarqatilishi cheklangan xizmat axborotini o'z ichiga oladi va belgilangan tartibda foydalaniladi. 9. Dastlabki tergov ustidan nazoratda prokuror qanday huquqqa ega? A) Sud hukmini o'z nomidan chiqarish B) Advokatni ishdan chetlatish va litsenziyasini olish C) Tergovchining qonunga xilof qarorlarini bekor qilish D) Jabrlanuvchining arizasini o'zi yozib, imzolab berish To'g'ri javob: C) Tergovchining qonunga xilof qarorlarini bekor qilish ✔ Izoh: Nazoratchi prokuror tergovchining qonunga xilof yoki asossiz qarorlarini bekor qilish va ishni yuritish bo'yicha yozma ko'rsatmalar berish huquqiga ega. 10. Pudrat shartnomasi bo'yicha pudratchi qanday majburiyatni oladi? A) Buyurtmachi nomidan va uning hisobidan uchinchi shaxslar bilan oldi-sotdi bitimlari tuzish B) Buyurtmachining mol-mulkini haq evaziga o'z omborida saqlab turish C) Buyurtmachining topshirig'i bo'yicha muayyan ishni bajarib, natijasini topshirish D) Buyurtmachiga belgilangan muddatga foizli pul qarz berish To'g'ri javob: C) Buyurtmachining topshirig'i bo'yicha muayyan ishni bajarib, natijasini topshirish ✔ Izoh: Pudrat shartnomasi bo'yicha pudratchi muayyan ishni bajarib, uning natijasini buyurtmachiga topshiradi, buyurtmachi esa haq to'laydi. 11. Fuqaroni muomalaga layoqatsiz deb topish huquqiga kim ega? A) Faqat sud B) Vasiylik va homiylik organi C) Mahalla fuqarolar yig'ini D) Tuman hokimi To'g'ri javob: A) Faqat sud ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 48 Izoh: Ruhiy kasalligi tufayli o'z harakatlarining ahamiyatini tushuna olmaydigan fuqaro faqat sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topiladi. 12. Murojaatchining shaxsiy ma'lumotlarini uning roziligisiz oshkor qilish mumkinmi? A) Ha, faqat qo'shnilari va ish joyiga B) Ha, faqat ommaviy axborot vositalarida C) Yo'q, qonunda belgilangan hollardan tashqari D) Ha, har qanday holatda va so'ragan istalgan shaxsga To'g'ri javob: C) Yo'q, qonunda belgilangan hollardan tashqari✔ Izoh: Murojaatchining shaxsiy hayotiga oid ma'lumotlar uning roziligisiz oshkor qilinmaydi. 13. Huquqbuzarliklar ijtimoiy xavflilik darajasiga ko'ra qanday turlarga bo'linadi? A) Ommaviy va xususiy huquqbuzarliklar B) Jinoyatlar va nojo'ya xatti-harakatlar C) Ichki va tashqi huquqbuzarliklar D) Shaxsiy va jamoaviy (guruhiy) huquqbuzarliklar To'g'ri javob: B) Jinoyatlar va nojo'ya xatti-harakatlar ✔ Izoh: Huquqbuzarliklar jinoyatlar va nojo'ya xatti-harakatlar (ma'muriy, intizomiy, fuqaroviy-huquqiy)ga bo'linadi. 14. Ma'naviy zarar deganda nima tushuniladi? A) Yuridik shaxsning boy bergan foydasi va qilgan boshqa xarajatlari B) Shartnoma bo'yicha to'lanmagan neustoyka va penya summasi C) Fuqaroga yetkazilgan jismoniy yoki ma'naviy azob-uqubatlar D) Mol-mulkning foydalanish jarayonidagi tabiiy yeyilishi To'g'ri javob: C) Fuqaroga yetkazilgan jismoniy yoki ma'naviy azob-uqubatlar ✔ Izoh: Ma'naviy zarar fuqaroning shaxsiy nomulkiy huquqlarini buzuvchi harakatlar natijasida yetkazilgan jismoniy yoki ma'naviy azob-uqubatlardir. 15. Prokuratura organlari xodimlari uchun maxsus unvonlar berilishining maqsadi nima? A) Xodimga tijorat faoliyatiga ruxsat berish B) Xizmatdagi darajani, tajribani va malakani rasmiy ifodalash C) Xodimni javobgarlikdan to'liq himoya qilish D) Xodimni muayyan siyosiy partiyaga biriktirish va uning faoliyatiga jalb etish To'g'ri javob: B) Xizmatdagi darajani, tajribani va malakani rasmiy ifodalash ✔ Izoh: Maxsus unvonlar xodimning malakasi, xizmat stajini va egallab turgan lavozimini rasmiy ifodalaydi. 16. Rahbarning hujjatga yozgan ijro ko'rsatmasi qanday ataladi? A) Annotatsiya (izoh) B) Kolontitul C) Rezolyutsiya D) Ilova To'g'ri javob: C) Rezolyutsiya ✔ Izoh: Rezolyutsiya — rahbarning hujjat ijrochisi, ijro mazmuni va muddatini ko'rsatuvchi yozma ko'rsatmasi. 17. Uyda ishlovchi va masofaviy ishlovchi xodimlar qanday huquqqa ega? A) Ularga ish haqi to'lanmaydi B) Mehnat qonunchiligi ularga tatbiq etilmaydi C) Mehnat qonunchiligidagi kafolatlardan foydalanadi D) Ular ta'tilga chiqa olmaydi To'g'ri javob: C) Mehnat qonunchiligidagi kafolatlardan foydalanadi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 49 Izoh: Ruhiy kasalligi tufayli o'z harakatlarining ahamiyatini tushuna olmaydigan fuqaro faqat sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topiladi. 12. Murojaatchining shaxsiy ma'lumotlarini uning roziligisiz oshkor qilish mumkinmi? A) Ha, faqat qo'shnilari va ish joyiga B) Ha, faqat ommaviy axborot vositalarida C) Yo'q, qonunda belgilangan hollardan tashqari D) Ha, har qanday holatda va so'ragan istalgan shaxsga To'g'ri javob: C) Yo'q, qonunda belgilangan hollardan tashqari✔ Izoh: Murojaatchining shaxsiy hayotiga oid ma'lumotlar uning roziligisiz oshkor qilinmaydi. 13. Huquqbuzarliklar ijtimoiy xavflilik darajasiga ko'ra qanday turlarga bo'linadi? A) Ommaviy va xususiy huquqbuzarliklar B) Jinoyatlar va nojo'ya xatti-harakatlar C) Ichki va tashqi huquqbuzarliklar D) Shaxsiy va jamoaviy (guruhiy) huquqbuzarliklar To'g'ri javob: B) Jinoyatlar va nojo'ya xatti-harakatlar ✔ Izoh: Huquqbuzarliklar jinoyatlar va nojo'ya xatti-harakatlar (ma'muriy, intizomiy, fuqaroviy-huquqiy)ga bo'linadi. 14. Ma'naviy zarar deganda nima tushuniladi? A) Yuridik shaxsning boy bergan foydasi va qilgan boshqa xarajatlari B) Shartnoma bo'yicha to'lanmagan neustoyka va penya summasi C) Fuqaroga yetkazilgan jismoniy yoki ma'naviy azob-uqubatlar D) Mol-mulkning foydalanish jarayonidagi tabiiy yeyilishi To'g'ri javob: C) Fuqaroga yetkazilgan jismoniy yoki ma'naviy azob-uqubatlar ✔ Izoh: Ma'naviy zarar fuqaroning shaxsiy nomulkiy huquqlarini buzuvchi harakatlar natijasida yetkazilgan jismoniy yoki ma'naviy azob-uqubatlardir. 15. Prokuratura organlari xodimlari uchun maxsus unvonlar berilishining maqsadi nima? A) Xodimga tijorat faoliyatiga ruxsat berish B) Xizmatdagi darajani, tajribani va malakani rasmiy ifodalash C) Xodimni javobgarlikdan to'liq himoya qilish D) Xodimni muayyan siyosiy partiyaga biriktirish va uning faoliyatiga jalb etish To'g'ri javob: B) Xizmatdagi darajani, tajribani va malakani rasmiy ifodalash ✔ Izoh: Maxsus unvonlar xodimning malakasi, xizmat stajini va egallab turgan lavozimini rasmiy ifodalaydi. 16. Rahbarning hujjatga yozgan ijro ko'rsatmasi qanday ataladi? A) Annotatsiya (izoh) B) Kolontitul C) Rezolyutsiya D) Ilova To'g'ri javob: C) Rezolyutsiya ✔ Izoh: Rezolyutsiya — rahbarning hujjat ijrochisi, ijro mazmuni va muddatini ko'rsatuvchi yozma ko'rsatmasi. 17. Uyda ishlovchi va masofaviy ishlovchi xodimlar qanday huquqqa ega? A) Ularga ish haqi to'lanmaydi B) Mehnat qonunchiligi ularga tatbiq etilmaydi C) Mehnat qonunchiligidagi kafolatlardan foydalanadi D) Ular ta'tilga chiqa olmaydi To'g'ri javob: C) Mehnat qonunchiligidagi kafolatlardan foydalanadi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 49 Izoh: Ruhiy kasalligi tufayli o'z harakatlarining ahamiyatini tushuna olmaydigan fuqaro faqat sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topiladi. 12. Murojaatchining shaxsiy ma'lumotlarini uning roziligisiz oshkor qilish mumkinmi? A) Ha, faqat qo'shnilari va ish joyiga B) Ha, faqat ommaviy axborot vositalarida C) Yo'q, qonunda belgilangan hollardan tashqari D) Ha, har qanday holatda va so'ragan istalgan shaxsga To'g'ri javob: C) Yo'q, qonunda belgilangan hollardan tashqari✔ Izoh: Murojaatchining shaxsiy hayotiga oid ma'lumotlar uning roziligisiz oshkor qilinmaydi. 13. Huquqbuzarliklar ijtimoiy xavflilik darajasiga ko'ra qanday turlarga bo'linadi? A) Ommaviy va xususiy huquqbuzarliklar B) Jinoyatlar va nojo'ya xatti-harakatlar C) Ichki va tashqi huquqbuzarliklar D) Shaxsiy va jamoaviy (guruhiy) huquqbuzarliklar To'g'ri javob: B) Jinoyatlar va nojo'ya xatti-harakatlar ✔ Izoh: Huquqbuzarliklar jinoyatlar va nojo'ya xatti-harakatlar (ma'muriy, intizomiy, fuqaroviy-huquqiy)ga bo'linadi. 14. Ma'naviy zarar deganda nima tushuniladi? A) Yuridik shaxsning boy bergan foydasi va qilgan boshqa xarajatlari B) Shartnoma bo'yicha to'lanmagan neustoyka va penya summasi C) Fuqaroga yetkazilgan jismoniy yoki ma'naviy azob-uqubatlar D) Mol-mulkning foydalanish jarayonidagi tabiiy yeyilishi To'g'ri javob: C) Fuqaroga yetkazilgan jismoniy yoki ma'naviy azob-uqubatlar ✔ Izoh: Ma'naviy zarar fuqaroning shaxsiy nomulkiy huquqlarini buzuvchi harakatlar natijasida yetkazilgan jismoniy yoki ma'naviy azob-uqubatlardir. 15. Prokuratura organlari xodimlari uchun maxsus unvonlar berilishining maqsadi nima? A) Xodimga tijorat faoliyatiga ruxsat berish B) Xizmatdagi darajani, tajribani va malakani rasmiy ifodalash C) Xodimni javobgarlikdan to'liq himoya qilish D) Xodimni muayyan siyosiy partiyaga biriktirish va uning faoliyatiga jalb etish To'g'ri javob: B) Xizmatdagi darajani, tajribani va malakani rasmiy ifodalash ✔ Izoh: Maxsus unvonlar xodimning malakasi, xizmat stajini va egallab turgan lavozimini rasmiy ifodalaydi. 16. Rahbarning hujjatga yozgan ijro ko'rsatmasi qanday ataladi? A) Annotatsiya (izoh) B) Kolontitul C) Rezolyutsiya D) Ilova To'g'ri javob: C) Rezolyutsiya ✔ Izoh: Rezolyutsiya — rahbarning hujjat ijrochisi, ijro mazmuni va muddatini ko'rsatuvchi yozma ko'rsatmasi. 17. Uyda ishlovchi va masofaviy ishlovchi xodimlar qanday huquqqa ega? A) Ularga ish haqi to'lanmaydi B) Mehnat qonunchiligi ularga tatbiq etilmaydi C) Mehnat qonunchiligidagi kafolatlardan foydalanadi D) Ular ta'tilga chiqa olmaydi To'g'ri javob: C) Mehnat qonunchiligidagi kafolatlardan foydalanadi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 49 Izoh: Masofaviy va uyda ishlovchi xodimlarga mehnat qonunchiligi, qonunda belgilangan xususiyatlar bilan, to'liq tatbiq etiladi. 18. Ushlangan shaxsga uning huquqlari qachon tushuntirilishi kerak? A) Faqat tergov tugaganidan va ish sudga yuborilganidan keyin B) Ushlash paytida, uning tushunadigan tilida C) Faqat u yozma talab qilganda D) Faqat sud majlisi boshlanganda To'g'ri javob: B) Ushlash paytida, uning tushunadigan tilida✔ Izoh: Ushlangan shaxsga ushlash vaqtida unga tushunarli tilda huquqlari, jumladan himoyachi va sukut saqlash huquqi tushuntirilishi kerak. 19. Javobgarlikni belgilovchi yoki kuchaytiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga egami? A) Ha, har doim ega B) Yo'q, ega emas C) Faqat mansabdorlar uchun ega D) Faqat yuridik shaxslar uchun ega To'g'ri javob: B) Yo'q, ega emas ✔ Izoh: Javobgarlikni belgilovchi yoki og'irlashtiruvchi qonunlar orqaga qaytish kuchiga ega emas — bu huquqiy davlatning muhim tamoyili. 20. Dalillar kim tomonidan baholanadi? A) Faqat ommaviy axborot vositalari tomonidan jamoatchilik fikriga va so'rovnomalarga ko'ra B) Faqat jabrlanuvchi tomonidan uning shaxsiy fikri bo'yicha C) Faqat ekspert tomonidan uning taxminiga ko'ra D) Surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sud tomonidan ichki ishonch asosida To'g'ri javob: D) Surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sud tomonidan ichki ishonch asosida ✔ Izoh: Dalillarni ish yurituvchi shaxslar va sud qonun va vijdonga amal qilib, barcha holatlarni xolis ko'rib chiqishga asoslangan ichki ishonchiga ko'ra baholaydi. 21. Xolis kim? A) Ish yuzasidan maxsus bilim asosida xulosa beradigan shaxs B) Ish bo'yicha ayblovni sudda quvvatlaydigan mansabdor shaxs C) Jinoyatni sodir etishda gumon qilinayotgan va qonunda belgilangan tartibda ushlangan shaxs D) Tergov harakati o'tkazilishi va natijasini tasdiqlash uchun taklif qilingan manfaatdor bo'lmagan shaxs To'g'ri javob: D) Tergov harakati o'tkazilishi va natijasini tasdiqlash uchun taklif qilingan ✔ manfaatdor bo'lmagan shaxs Izoh: Xolis ishda manfaatdor bo'lmagan va tergov harakatining borishi, mazmuni va natijalarini tasdiqlash uchun taklif qilingan shaxsdir. 22. Jinoyat ishi sudda qanday tartibda ko'riladi: bevositalik tamoyili nimani anglatadi? A) Sud dalillarni o'zi bevosita tekshiradi B) Sud dalillarni ko'rmasdan qaror qiladi C) Sud faqat prokuror fikriga va tergov xulosasiga tayanadi D) Sud faqat tergov xulosasini o'qiydi To'g'ri javob: A) Sud dalillarni o'zi bevosita tekshiradi ✔ Izoh: Bevositalik tamoyiliga ko'ra sud ko'rsatuvlarni eshitadi, ashyoviy dalillar va hujjatlarni o'zi bevosita tekshiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 50 Izoh: Masofaviy va uyda ishlovchi xodimlarga mehnat qonunchiligi, qonunda belgilangan xususiyatlar bilan, to'liq tatbiq etiladi. 18. Ushlangan shaxsga uning huquqlari qachon tushuntirilishi kerak? A) Faqat tergov tugaganidan va ish sudga yuborilganidan keyin B) Ushlash paytida, uning tushunadigan tilida C) Faqat u yozma talab qilganda D) Faqat sud majlisi boshlanganda To'g'ri javob: B) Ushlash paytida, uning tushunadigan tilida✔ Izoh: Ushlangan shaxsga ushlash vaqtida unga tushunarli tilda huquqlari, jumladan himoyachi va sukut saqlash huquqi tushuntirilishi kerak. 19. Javobgarlikni belgilovchi yoki kuchaytiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga egami? A) Ha, har doim ega B) Yo'q, ega emas C) Faqat mansabdorlar uchun ega D) Faqat yuridik shaxslar uchun ega To'g'ri javob: B) Yo'q, ega emas ✔ Izoh: Javobgarlikni belgilovchi yoki og'irlashtiruvchi qonunlar orqaga qaytish kuchiga ega emas — bu huquqiy davlatning muhim tamoyili. 20. Dalillar kim tomonidan baholanadi? A) Faqat ommaviy axborot vositalari tomonidan jamoatchilik fikriga va so'rovnomalarga ko'ra B) Faqat jabrlanuvchi tomonidan uning shaxsiy fikri bo'yicha C) Faqat ekspert tomonidan uning taxminiga ko'ra D) Surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sud tomonidan ichki ishonch asosida To'g'ri javob: D) Surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sud tomonidan ichki ishonch asosida ✔ Izoh: Dalillarni ish yurituvchi shaxslar va sud qonun va vijdonga amal qilib, barcha holatlarni xolis ko'rib chiqishga asoslangan ichki ishonchiga ko'ra baholaydi. 21. Xolis kim? A) Ish yuzasidan maxsus bilim asosida xulosa beradigan shaxs B) Ish bo'yicha ayblovni sudda quvvatlaydigan mansabdor shaxs C) Jinoyatni sodir etishda gumon qilinayotgan va qonunda belgilangan tartibda ushlangan shaxs D) Tergov harakati o'tkazilishi va natijasini tasdiqlash uchun taklif qilingan manfaatdor bo'lmagan shaxs To'g'ri javob: D) Tergov harakati o'tkazilishi va natijasini tasdiqlash uchun taklif qilingan ✔ manfaatdor bo'lmagan shaxs Izoh: Xolis ishda manfaatdor bo'lmagan va tergov harakatining borishi, mazmuni va natijalarini tasdiqlash uchun taklif qilingan shaxsdir. 22. Jinoyat ishi sudda qanday tartibda ko'riladi: bevositalik tamoyili nimani anglatadi? A) Sud dalillarni o'zi bevosita tekshiradi B) Sud dalillarni ko'rmasdan qaror qiladi C) Sud faqat prokuror fikriga va tergov xulosasiga tayanadi D) Sud faqat tergov xulosasini o'qiydi To'g'ri javob: A) Sud dalillarni o'zi bevosita tekshiradi ✔ Izoh: Bevositalik tamoyiliga ko'ra sud ko'rsatuvlarni eshitadi, ashyoviy dalillar va hujjatlarni o'zi bevosita tekshiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 50 Izoh: Masofaviy va uyda ishlovchi xodimlarga mehnat qonunchiligi, qonunda belgilangan xususiyatlar bilan, to'liq tatbiq etiladi. 18. Ushlangan shaxsga uning huquqlari qachon tushuntirilishi kerak? A) Faqat tergov tugaganidan va ish sudga yuborilganidan keyin B) Ushlash paytida, uning tushunadigan tilida C) Faqat u yozma talab qilganda D) Faqat sud majlisi boshlanganda To'g'ri javob: B) Ushlash paytida, uning tushunadigan tilida✔ Izoh: Ushlangan shaxsga ushlash vaqtida unga tushunarli tilda huquqlari, jumladan himoyachi va sukut saqlash huquqi tushuntirilishi kerak. 19. Javobgarlikni belgilovchi yoki kuchaytiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga egami? A) Ha, har doim ega B) Yo'q, ega emas C) Faqat mansabdorlar uchun ega D) Faqat yuridik shaxslar uchun ega To'g'ri javob: B) Yo'q, ega emas ✔ Izoh: Javobgarlikni belgilovchi yoki og'irlashtiruvchi qonunlar orqaga qaytish kuchiga ega emas — bu huquqiy davlatning muhim tamoyili. 20. Dalillar kim tomonidan baholanadi? A) Faqat ommaviy axborot vositalari tomonidan jamoatchilik fikriga va so'rovnomalarga ko'ra B) Faqat jabrlanuvchi tomonidan uning shaxsiy fikri bo'yicha C) Faqat ekspert tomonidan uning taxminiga ko'ra D) Surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sud tomonidan ichki ishonch asosida To'g'ri javob: D) Surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sud tomonidan ichki ishonch asosida ✔ Izoh: Dalillarni ish yurituvchi shaxslar va sud qonun va vijdonga amal qilib, barcha holatlarni xolis ko'rib chiqishga asoslangan ichki ishonchiga ko'ra baholaydi. 21. Xolis kim? A) Ish yuzasidan maxsus bilim asosida xulosa beradigan shaxs B) Ish bo'yicha ayblovni sudda quvvatlaydigan mansabdor shaxs C) Jinoyatni sodir etishda gumon qilinayotgan va qonunda belgilangan tartibda ushlangan shaxs D) Tergov harakati o'tkazilishi va natijasini tasdiqlash uchun taklif qilingan manfaatdor bo'lmagan shaxs To'g'ri javob: D) Tergov harakati o'tkazilishi va natijasini tasdiqlash uchun taklif qilingan ✔ manfaatdor bo'lmagan shaxs Izoh: Xolis ishda manfaatdor bo'lmagan va tergov harakatining borishi, mazmuni va natijalarini tasdiqlash uchun taklif qilingan shaxsdir. 22. Jinoyat ishi sudda qanday tartibda ko'riladi: bevositalik tamoyili nimani anglatadi? A) Sud dalillarni o'zi bevosita tekshiradi B) Sud dalillarni ko'rmasdan qaror qiladi C) Sud faqat prokuror fikriga va tergov xulosasiga tayanadi D) Sud faqat tergov xulosasini o'qiydi To'g'ri javob: A) Sud dalillarni o'zi bevosita tekshiradi ✔ Izoh: Bevositalik tamoyiliga ko'ra sud ko'rsatuvlarni eshitadi, ashyoviy dalillar va hujjatlarni o'zi bevosita tekshiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 50 23. Nikoh shartnomasi qanday shaklda tuziladi? A) Og'zaki shaklda, guvohlar ishtirokida B) Faqat diniy marosimda C) Yozma shaklda va notarial tasdiqlangan holda D) Mahalla raisi tasdig'i bilan To'g'ri javob: C) Yozma shaklda va notarial tasdiqlangan holda✔ Izoh: Nikoh shartnomasi yozma shaklda tuziladi va notarial tasdiqlanishi lozim. 24. Prokuror xizmat faoliyatida olgan maxfiy ma'lumotlar bilan qanday munosabatda bo'lishi kerak? A) Ularni ijtimoiy tarmoqda e'lon qilishi B) Ularni do'stlari va yaqinlari bilan bemalol baham ko'rishi va muhokama qilishi C) Ularni tijorat maqsadida sotishi mumkin D) Ularni oshkor qilmasligi va faqat xizmat maqsadida foydalanishi To'g'ri javob: D) Ularni oshkor qilmasligi va faqat xizmat maqsadida foydalanishi ✔ Izoh: Prokuror davlat sirlari, tergov siri va shaxsiy ma'lumotlarni saqlashi, ulardan faqat xizmat maqsadida foydalanishi shart. 25. Muddatiga ko'ra mehnat shartnomalari qanday turlarga bo'linadi? A) Ichki va tashqi shartnomalar B) Kunlik, haftalik va soatlik shartnomalar C) Shaxsiy va jamoaviy mehnat shartnomalari D) Nomuayyan muddatga va muayyan muddatga tuzilgan To'g'ri javob: D) Nomuayyan muddatga va muayyan muddatga tuzilgan ✔ Izoh: Mehnat shartnomasi nomuayyan muddatga yoki qonunda belgilangan hollarda muayyan muddatga tuzilishi mumkin. 26. Ishga qabul qilishda dastlabki sinov qanday maqsadda belgilanadi? A) Xodimni asosiy mehnat huquqlaridan vaqtincha mahrum qilish uchun B) Xodimdan sinov davrida bepul mehnat olish uchun C) Xodimning ish haqini kechiktirib to'lash uchun D) Xodimning topshirilgan ishga muvofiqligini tekshirish uchun To'g'ri javob: D) Xodimning topshirilgan ishga muvofiqligini tekshirish uchun ✔ Izoh: Dastlabki sinov xodimning topshirilayotgan ishga muvofiqligini tekshirish maqsadida tomonlarning kelishuvi bilan belgilanadi. 27. Bitta intizomiy nojo'ya xatti-harakat uchun nechta intizomiy jazo qo'llanishi mumkin? A) Cheklanmagan B) Ikkita C) Faqat bitta D) Uchtagacha To'g'ri javob: C) Faqat bitta ✔ Izoh: Har bir intizomiy nojo'ya xatti-harakat uchun faqat bitta intizomiy jazo qo'llanishi mumkin. 28. Harbiy xizmatchiga nisbatan qo'llanadigan maxsus ehtiyot chorasi qaysi? A) Ota-onalar kafilligiga berish B) Mahalla kuzatuviga topshirish C) Harbiy qism qo'mondonligi kuzatuviga berish D) Voyaga yetmaganlar ishlari bo'yicha komissiya nazoratiga berish To'g'ri javob: C) Harbiy qism qo'mondonligi kuzatuviga berish ✔ Izoh: Harbiy xizmatchi ayblanuvchiga nisbatan harbiy qism qo'mondonligi kuzatuviga berish ehtiyot chorasi qo'llanishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 51 23. Nikoh shartnomasi qanday shaklda tuziladi? A) Og'zaki shaklda, guvohlar ishtirokida B) Faqat diniy marosimda C) Yozma shaklda va notarial tasdiqlangan holda D) Mahalla raisi tasdig'i bilan To'g'ri javob: C) Yozma shaklda va notarial tasdiqlangan holda✔ Izoh: Nikoh shartnomasi yozma shaklda tuziladi va notarial tasdiqlanishi lozim. 24. Prokuror xizmat faoliyatida olgan maxfiy ma'lumotlar bilan qanday munosabatda bo'lishi kerak? A) Ularni ijtimoiy tarmoqda e'lon qilishi B) Ularni do'stlari va yaqinlari bilan bemalol baham ko'rishi va muhokama qilishi C) Ularni tijorat maqsadida sotishi mumkin D) Ularni oshkor qilmasligi va faqat xizmat maqsadida foydalanishi To'g'ri javob: D) Ularni oshkor qilmasligi va faqat xizmat maqsadida foydalanishi ✔ Izoh: Prokuror davlat sirlari, tergov siri va shaxsiy ma'lumotlarni saqlashi, ulardan faqat xizmat maqsadida foydalanishi shart. 25. Muddatiga ko'ra mehnat shartnomalari qanday turlarga bo'linadi? A) Ichki va tashqi shartnomalar B) Kunlik, haftalik va soatlik shartnomalar C) Shaxsiy va jamoaviy mehnat shartnomalari D) Nomuayyan muddatga va muayyan muddatga tuzilgan To'g'ri javob: D) Nomuayyan muddatga va muayyan muddatga tuzilgan ✔ Izoh: Mehnat shartnomasi nomuayyan muddatga yoki qonunda belgilangan hollarda muayyan muddatga tuzilishi mumkin. 26. Ishga qabul qilishda dastlabki sinov qanday maqsadda belgilanadi? A) Xodimni asosiy mehnat huquqlaridan vaqtincha mahrum qilish uchun B) Xodimdan sinov davrida bepul mehnat olish uchun C) Xodimning ish haqini kechiktirib to'lash uchun D) Xodimning topshirilgan ishga muvofiqligini tekshirish uchun To'g'ri javob: D) Xodimning topshirilgan ishga muvofiqligini tekshirish uchun ✔ Izoh: Dastlabki sinov xodimning topshirilayotgan ishga muvofiqligini tekshirish maqsadida tomonlarning kelishuvi bilan belgilanadi. 27. Bitta intizomiy nojo'ya xatti-harakat uchun nechta intizomiy jazo qo'llanishi mumkin? A) Cheklanmagan B) Ikkita C) Faqat bitta D) Uchtagacha To'g'ri javob: C) Faqat bitta ✔ Izoh: Har bir intizomiy nojo'ya xatti-harakat uchun faqat bitta intizomiy jazo qo'llanishi mumkin. 28. Harbiy xizmatchiga nisbatan qo'llanadigan maxsus ehtiyot chorasi qaysi? A) Ota-onalar kafilligiga berish B) Mahalla kuzatuviga topshirish C) Harbiy qism qo'mondonligi kuzatuviga berish D) Voyaga yetmaganlar ishlari bo'yicha komissiya nazoratiga berish To'g'ri javob: C) Harbiy qism qo'mondonligi kuzatuviga berish ✔ Izoh: Harbiy xizmatchi ayblanuvchiga nisbatan harbiy qism qo'mondonligi kuzatuviga berish ehtiyot chorasi qo'llanishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 51 23. Nikoh shartnomasi qanday shaklda tuziladi? A) Og'zaki shaklda, guvohlar ishtirokida B) Faqat diniy marosimda C) Yozma shaklda va notarial tasdiqlangan holda D) Mahalla raisi tasdig'i bilan To'g'ri javob: C) Yozma shaklda va notarial tasdiqlangan holda✔ Izoh: Nikoh shartnomasi yozma shaklda tuziladi va notarial tasdiqlanishi lozim. 24. Prokuror xizmat faoliyatida olgan maxfiy ma'lumotlar bilan qanday munosabatda bo'lishi kerak? A) Ularni ijtimoiy tarmoqda e'lon qilishi B) Ularni do'stlari va yaqinlari bilan bemalol baham ko'rishi va muhokama qilishi C) Ularni tijorat maqsadida sotishi mumkin D) Ularni oshkor qilmasligi va faqat xizmat maqsadida foydalanishi To'g'ri javob: D) Ularni oshkor qilmasligi va faqat xizmat maqsadida foydalanishi ✔ Izoh: Prokuror davlat sirlari, tergov siri va shaxsiy ma'lumotlarni saqlashi, ulardan faqat xizmat maqsadida foydalanishi shart. 25. Muddatiga ko'ra mehnat shartnomalari qanday turlarga bo'linadi? A) Ichki va tashqi shartnomalar B) Kunlik, haftalik va soatlik shartnomalar C) Shaxsiy va jamoaviy mehnat shartnomalari D) Nomuayyan muddatga va muayyan muddatga tuzilgan To'g'ri javob: D) Nomuayyan muddatga va muayyan muddatga tuzilgan ✔ Izoh: Mehnat shartnomasi nomuayyan muddatga yoki qonunda belgilangan hollarda muayyan muddatga tuzilishi mumkin. 26. Ishga qabul qilishda dastlabki sinov qanday maqsadda belgilanadi? A) Xodimni asosiy mehnat huquqlaridan vaqtincha mahrum qilish uchun B) Xodimdan sinov davrida bepul mehnat olish uchun C) Xodimning ish haqini kechiktirib to'lash uchun D) Xodimning topshirilgan ishga muvofiqligini tekshirish uchun To'g'ri javob: D) Xodimning topshirilgan ishga muvofiqligini tekshirish uchun ✔ Izoh: Dastlabki sinov xodimning topshirilayotgan ishga muvofiqligini tekshirish maqsadida tomonlarning kelishuvi bilan belgilanadi. 27. Bitta intizomiy nojo'ya xatti-harakat uchun nechta intizomiy jazo qo'llanishi mumkin? A) Cheklanmagan B) Ikkita C) Faqat bitta D) Uchtagacha To'g'ri javob: C) Faqat bitta ✔ Izoh: Har bir intizomiy nojo'ya xatti-harakat uchun faqat bitta intizomiy jazo qo'llanishi mumkin. 28. Harbiy xizmatchiga nisbatan qo'llanadigan maxsus ehtiyot chorasi qaysi? A) Ota-onalar kafilligiga berish B) Mahalla kuzatuviga topshirish C) Harbiy qism qo'mondonligi kuzatuviga berish D) Voyaga yetmaganlar ishlari bo'yicha komissiya nazoratiga berish To'g'ri javob: C) Harbiy qism qo'mondonligi kuzatuviga berish ✔ Izoh: Harbiy xizmatchi ayblanuvchiga nisbatan harbiy qism qo'mondonligi kuzatuviga berish ehtiyot chorasi qo'llanishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 51 29. Bitim haqiqiy emas deb topilganda tomonlar qanday oqibatga duch keladi? A) Har ikkala tomon davlatga jarima to'laydi B) Har biri bitim bo'yicha olgan hamma narsani qaytaradi C) Bitim avtomatik ravishda qayta tuzilgan va amalda hisoblanadi D) Faqat bitimni taklif qilgan tomon javob beradi To'g'ri javob: B) Har biri bitim bo'yicha olgan hamma narsani qaytaradi✔ Izoh: Haqiqiy bo'lmagan bitim bo'yicha tomonlarning har biri olgan narsasini qaytarishi shart; bu ikki tomonlama restitutsiya deyiladi. 30. Prokuror nazorati tizimida «yuqori turuvchi prokuror» qanday vakolatga ega? A) Quyi prokurorning ishini hech qachon tekshira olmaydi B) Quyi prokurorning qarorlarini tekshirib, ularni bekor qilishi yoki o'zgartirishi mumkin C) Quyi prokurorni sud tartibisiz jinoiy jazoga tortadi D) Quyi prokurorning qarorlarini faqat ommaviy axborot vositalarida jamoatchilik bilan muhokama qiladi To'g'ri javob: B) Quyi prokurorning qarorlarini tekshirib, ularni bekor qilishi yoki o'zgartirishi ✔ mumkin Izoh: Markazlashganlik tamoyiliga ko'ra yuqori turuvchi prokuror quyi prokurorning qonunga xilof qarorlarini bekor qilish yoki o'zgartirish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 52 29. Bitim haqiqiy emas deb topilganda tomonlar qanday oqibatga duch keladi? A) Har ikkala tomon davlatga jarima to'laydi B) Har biri bitim bo'yicha olgan hamma narsani qaytaradi C) Bitim avtomatik ravishda qayta tuzilgan va amalda hisoblanadi D) Faqat bitimni taklif qilgan tomon javob beradi To'g'ri javob: B) Har biri bitim bo'yicha olgan hamma narsani qaytaradi✔ Izoh: Haqiqiy bo'lmagan bitim bo'yicha tomonlarning har biri olgan narsasini qaytarishi shart; bu ikki tomonlama restitutsiya deyiladi. 30. Prokuror nazorati tizimida «yuqori turuvchi prokuror» qanday vakolatga ega? A) Quyi prokurorning ishini hech qachon tekshira olmaydi B) Quyi prokurorning qarorlarini tekshirib, ularni bekor qilishi yoki o'zgartirishi mumkin C) Quyi prokurorni sud tartibisiz jinoiy jazoga tortadi D) Quyi prokurorning qarorlarini faqat ommaviy axborot vositalarida jamoatchilik bilan muhokama qiladi To'g'ri javob: B) Quyi prokurorning qarorlarini tekshirib, ularni bekor qilishi yoki o'zgartirishi ✔ mumkin Izoh: Markazlashganlik tamoyiliga ko'ra yuqori turuvchi prokuror quyi prokurorning qonunga xilof qarorlarini bekor qilish yoki o'zgartirish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 52 29. Bitim haqiqiy emas deb topilganda tomonlar qanday oqibatga duch keladi? A) Har ikkala tomon davlatga jarima to'laydi B) Har biri bitim bo'yicha olgan hamma narsani qaytaradi C) Bitim avtomatik ravishda qayta tuzilgan va amalda hisoblanadi D) Faqat bitimni taklif qilgan tomon javob beradi To'g'ri javob: B) Har biri bitim bo'yicha olgan hamma narsani qaytaradi✔ Izoh: Haqiqiy bo'lmagan bitim bo'yicha tomonlarning har biri olgan narsasini qaytarishi shart; bu ikki tomonlama restitutsiya deyiladi. 30. Prokuror nazorati tizimida «yuqori turuvchi prokuror» qanday vakolatga ega? A) Quyi prokurorning ishini hech qachon tekshira olmaydi B) Quyi prokurorning qarorlarini tekshirib, ularni bekor qilishi yoki o'zgartirishi mumkin C) Quyi prokurorni sud tartibisiz jinoiy jazoga tortadi D) Quyi prokurorning qarorlarini faqat ommaviy axborot vositalarida jamoatchilik bilan muhokama qiladi To'g'ri javob: B) Quyi prokurorning qarorlarini tekshirib, ularni bekor qilishi yoki o'zgartirishi ✔ mumkin Izoh: Markazlashganlik tamoyiliga ko'ra yuqori turuvchi prokuror quyi prokurorning qonunga xilof qarorlarini bekor qilish yoki o'zgartirish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 52 9-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Davlat hokimiyati organlari tizimida prokuratura qanday o'rin tutadi? A) Qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi alohida organlar tizimi B) Sud hokimiyati tarkibidagi quyi instansiya sudlarining yagona tizimi C) Mahalliy kengashlarning yordamchi ijroiya bo'linmasi D) Siyosiy partiyalar huzuridagi jamoatchilik nazorati organlari tizimi To'g'ri javob: A) Qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi alohida organlar tizimi✔ Izoh: Konstitutsiyada prokuratura organlariga alohida bob ajratilgan bo'lib, ular qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 2. Mahalliy davlat hokimiyati organlari qaysi tamoyilga ko'ra faoliyat yuritadi? A) Qonuniylik va hudud manfaatlarini davlat manfaatlari bilan uyg'unlashtirish B) Faqat xalqaro tashkilotlar ko'rsatmalari bilan ish yuritish C) Faqat markaziy organlarning yozma ko'rsatmalarini so'zsiz bajarish D) Faqat siyosiy partiyalar qarorlari asosida ish yuritish To'g'ri javob: A) Qonuniylik va hudud manfaatlarini davlat manfaatlari bilan uyg'unlashtirish ✔ Izoh: Mahalliy hokimiyat organlari qonuniylik, ijtimoiy adolat, demokratiya, hudud va davlat manfaatlarini uyg'unlashtirish tamoyillariga asoslanadi. 3. Xalqaro jinoyat sudi Statuti qaysi shaharda qabul qilingan? A) Rimda B) Jenevada C) Venada D) Parijda To'g'ri javob: A) Rimda ✔ Izoh: Xalqaro jinoyat sudining ta'sis hujjati 1998-yilda Rimda qabul qilingani uchun Rim Statuti deb ataladi. 4. Inson huquqlarini cheklash qanday shartlarda mumkin? A) Mansabdor shaxsning xohishi bilan istalgan vaqtda va hech qanday asoslantirishsiz B) Qonunda nazarda tutilgan, qonuniy maqsadga qaratilgan va mutanosib bo'lganda C) Faqat og'zaki ko'rsatma asosida va yozma qarorsiz D) Faqat jamoatchilik so'rovi natijasiga qarab To'g'ri javob: B) Qonunda nazarda tutilgan, qonuniy maqsadga qaratilgan va mutanosib bo'lganda ✔ Izoh: Huquq va erkinliklar faqat qonun asosida, qonuniy maqsad uchun zarur va mutanosib darajada cheklanishi mumkin. 5. Ma'muriy huquqbuzarlik deganda nima tushuniladi? A) Mehnat intizomining xodim tomonidan aybli ravishda buzilishi B) Jinoyat kodeksida jazo belgilangan, ijtimoiy xavfli aybli qilmish C) Qonunda ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan g'ayriqonuniy, aybli qilmish D) Fuqarolik shartnomasi bo'yicha majburiyatni bajarmaslik holati To'g'ri javob: C) Qonunda ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan g'ayriqonuniy, aybli qilmish ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik — qonunda ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan, shaxs, jamiyat yoki davlat manfaatlariga tajovuz qiluvchi g'ayriqonuniy, aybli harakat yoki harakatsizlik. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 53 9-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Davlat hokimiyati organlari tizimida prokuratura qanday o'rin tutadi? A) Qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi alohida organlar tizimi B) Sud hokimiyati tarkibidagi quyi instansiya sudlarining yagona tizimi C) Mahalliy kengashlarning yordamchi ijroiya bo'linmasi D) Siyosiy partiyalar huzuridagi jamoatchilik nazorati organlari tizimi To'g'ri javob: A) Qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi alohida organlar tizimi✔ Izoh: Konstitutsiyada prokuratura organlariga alohida bob ajratilgan bo'lib, ular qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 2. Mahalliy davlat hokimiyati organlari qaysi tamoyilga ko'ra faoliyat yuritadi? A) Qonuniylik va hudud manfaatlarini davlat manfaatlari bilan uyg'unlashtirish B) Faqat xalqaro tashkilotlar ko'rsatmalari bilan ish yuritish C) Faqat markaziy organlarning yozma ko'rsatmalarini so'zsiz bajarish D) Faqat siyosiy partiyalar qarorlari asosida ish yuritish To'g'ri javob: A) Qonuniylik va hudud manfaatlarini davlat manfaatlari bilan uyg'unlashtirish ✔ Izoh: Mahalliy hokimiyat organlari qonuniylik, ijtimoiy adolat, demokratiya, hudud va davlat manfaatlarini uyg'unlashtirish tamoyillariga asoslanadi. 3. Xalqaro jinoyat sudi Statuti qaysi shaharda qabul qilingan? A) Rimda B) Jenevada C) Venada D) Parijda To'g'ri javob: A) Rimda ✔ Izoh: Xalqaro jinoyat sudining ta'sis hujjati 1998-yilda Rimda qabul qilingani uchun Rim Statuti deb ataladi. 4. Inson huquqlarini cheklash qanday shartlarda mumkin? A) Mansabdor shaxsning xohishi bilan istalgan vaqtda va hech qanday asoslantirishsiz B) Qonunda nazarda tutilgan, qonuniy maqsadga qaratilgan va mutanosib bo'lganda C) Faqat og'zaki ko'rsatma asosida va yozma qarorsiz D) Faqat jamoatchilik so'rovi natijasiga qarab To'g'ri javob: B) Qonunda nazarda tutilgan, qonuniy maqsadga qaratilgan va mutanosib bo'lganda ✔ Izoh: Huquq va erkinliklar faqat qonun asosida, qonuniy maqsad uchun zarur va mutanosib darajada cheklanishi mumkin. 5. Ma'muriy huquqbuzarlik deganda nima tushuniladi? A) Mehnat intizomining xodim tomonidan aybli ravishda buzilishi B) Jinoyat kodeksida jazo belgilangan, ijtimoiy xavfli aybli qilmish C) Qonunda ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan g'ayriqonuniy, aybli qilmish D) Fuqarolik shartnomasi bo'yicha majburiyatni bajarmaslik holati To'g'ri javob: C) Qonunda ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan g'ayriqonuniy, aybli qilmish ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik — qonunda ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan, shaxs, jamiyat yoki davlat manfaatlariga tajovuz qiluvchi g'ayriqonuniy, aybli harakat yoki harakatsizlik. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 53 9-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Davlat hokimiyati organlari tizimida prokuratura qanday o'rin tutadi? A) Qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi alohida organlar tizimi B) Sud hokimiyati tarkibidagi quyi instansiya sudlarining yagona tizimi C) Mahalliy kengashlarning yordamchi ijroiya bo'linmasi D) Siyosiy partiyalar huzuridagi jamoatchilik nazorati organlari tizimi To'g'ri javob: A) Qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi alohida organlar tizimi✔ Izoh: Konstitutsiyada prokuratura organlariga alohida bob ajratilgan bo'lib, ular qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 2. Mahalliy davlat hokimiyati organlari qaysi tamoyilga ko'ra faoliyat yuritadi? A) Qonuniylik va hudud manfaatlarini davlat manfaatlari bilan uyg'unlashtirish B) Faqat xalqaro tashkilotlar ko'rsatmalari bilan ish yuritish C) Faqat markaziy organlarning yozma ko'rsatmalarini so'zsiz bajarish D) Faqat siyosiy partiyalar qarorlari asosida ish yuritish To'g'ri javob: A) Qonuniylik va hudud manfaatlarini davlat manfaatlari bilan uyg'unlashtirish ✔ Izoh: Mahalliy hokimiyat organlari qonuniylik, ijtimoiy adolat, demokratiya, hudud va davlat manfaatlarini uyg'unlashtirish tamoyillariga asoslanadi. 3. Xalqaro jinoyat sudi Statuti qaysi shaharda qabul qilingan? A) Rimda B) Jenevada C) Venada D) Parijda To'g'ri javob: A) Rimda ✔ Izoh: Xalqaro jinoyat sudining ta'sis hujjati 1998-yilda Rimda qabul qilingani uchun Rim Statuti deb ataladi. 4. Inson huquqlarini cheklash qanday shartlarda mumkin? A) Mansabdor shaxsning xohishi bilan istalgan vaqtda va hech qanday asoslantirishsiz B) Qonunda nazarda tutilgan, qonuniy maqsadga qaratilgan va mutanosib bo'lganda C) Faqat og'zaki ko'rsatma asosida va yozma qarorsiz D) Faqat jamoatchilik so'rovi natijasiga qarab To'g'ri javob: B) Qonunda nazarda tutilgan, qonuniy maqsadga qaratilgan va mutanosib bo'lganda ✔ Izoh: Huquq va erkinliklar faqat qonun asosida, qonuniy maqsad uchun zarur va mutanosib darajada cheklanishi mumkin. 5. Ma'muriy huquqbuzarlik deganda nima tushuniladi? A) Mehnat intizomining xodim tomonidan aybli ravishda buzilishi B) Jinoyat kodeksida jazo belgilangan, ijtimoiy xavfli aybli qilmish C) Qonunda ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan g'ayriqonuniy, aybli qilmish D) Fuqarolik shartnomasi bo'yicha majburiyatni bajarmaslik holati To'g'ri javob: C) Qonunda ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan g'ayriqonuniy, aybli qilmish ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik — qonunda ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan, shaxs, jamiyat yoki davlat manfaatlariga tajovuz qiluvchi g'ayriqonuniy, aybli harakat yoki harakatsizlik. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 53 6. O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining asosiy vazifasi nima? A) Mahalliy byudjet daromadlarini yig'ish va taqsimlash B) Ichki siyosiy partiyalar faoliyatini nazorat qilish C) Fuqarolik nizolari bo'yicha qarorlar chiqarish D) Davlat suvereniteti va hududiy yaxlitligini himoya qilish To'g'ri javob: D) Davlat suvereniteti va hududiy yaxlitligini himoya qilish✔ Izoh: Qurolli Kuchlar davlat suvereniteti, hududiy yaxlitligi, aholining tinch hayoti va xavfsizligini himoya qilish uchun tuziladi. 7. Zaruriy mudofaa holatida sodir etilgan harakat ma'muriy huquqbuzarlik hisoblanadimi? A) Yo'q, hisoblanmaydi B) Ha, har doim hisoblanadi C) Faqat mansabdor shaxs uchun hisoblanadi D) Faqat zarar yetkazilsa hisoblanadi To'g'ri javob: A) Yo'q, hisoblanmaydi ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa chegarasidan chiqmagan holda sodir etilgan harakat ma'muriy huquqbuzarlik hisoblanmaydi. 8. Jinoiy javobgarlikdan ozod qilish asoslaridan biri qaysi? A) Jinoyatni takroran sodir etganlik B) Jinoyatni guruh bo'lib sodir etganlik C) Jinoyatni tergovdan yashirganlik D) Jabrlanuvchi bilan yarashganlik To'g'ri javob: D) Jabrlanuvchi bilan yarashganlik ✔ Izoh: Qonunda nazarda tutilgan hollarda jabrlanuvchi bilan yarashganlik, chin ko'ngildan pushaymonlik, muddat o'tishi kabi asoslar javobgarlikdan ozod qiladi. 9. Oxirgi zarurat nima? A) Tajovuzchiga uning tajovuzi tugaganidan keyin zarar yetkazish B) Xavfni boshqacha bartaraf etib bo'lmaganda qo'riqlanadigan manfaatlarga zarar yetkazish C) Tavakkal qilib yangi ilmiy tajriba o'tkazish natijasidagi zarar D) Jinoyatchini ushlash uchun unga hech qanday cheklovsiz istalgan miqdorda zarar yetkazish To'g'ri javob: B) Xavfni boshqacha bartaraf etib bo'lmaganda qo'riqlanadigan manfaatlarga zarar ✔ yetkazish Izoh: Oxirgi zarurat — xavfni bartaraf etish uchun boshqa iloj bo'lmaganda qonun qo'riqlaydigan manfaatlarga zarar yetkazish. 10. Fuqaroligi bo'lmagan shaxs kim? A) Chet elda vaqtincha yashayotgan fuqaro B) Hech qaysi davlat o'z fuqarosi deb tan olmaydigan shaxs C) Bir vaqtning o'zida ikki davlat fuqaroligiga ega bo'lgan shaxs D) Diplomatik pasportga ega shaxs To'g'ri javob: B) Hech qaysi davlat o'z fuqarosi deb tan olmaydigan shaxs ✔ Izoh: Fuqaroligi bo'lmagan shaxs (apatrid) — hech qaysi davlat o'z qonuniga ko'ra fuqarosi deb hisoblamaydigan shaxs. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 54 6. O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining asosiy vazifasi nima? A) Mahalliy byudjet daromadlarini yig'ish va taqsimlash B) Ichki siyosiy partiyalar faoliyatini nazorat qilish C) Fuqarolik nizolari bo'yicha qarorlar chiqarish D) Davlat suvereniteti va hududiy yaxlitligini himoya qilish To'g'ri javob: D) Davlat suvereniteti va hududiy yaxlitligini himoya qilish✔ Izoh: Qurolli Kuchlar davlat suvereniteti, hududiy yaxlitligi, aholining tinch hayoti va xavfsizligini himoya qilish uchun tuziladi. 7. Zaruriy mudofaa holatida sodir etilgan harakat ma'muriy huquqbuzarlik hisoblanadimi? A) Yo'q, hisoblanmaydi B) Ha, har doim hisoblanadi C) Faqat mansabdor shaxs uchun hisoblanadi D) Faqat zarar yetkazilsa hisoblanadi To'g'ri javob: A) Yo'q, hisoblanmaydi ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa chegarasidan chiqmagan holda sodir etilgan harakat ma'muriy huquqbuzarlik hisoblanmaydi. 8. Jinoiy javobgarlikdan ozod qilish asoslaridan biri qaysi? A) Jinoyatni takroran sodir etganlik B) Jinoyatni guruh bo'lib sodir etganlik C) Jinoyatni tergovdan yashirganlik D) Jabrlanuvchi bilan yarashganlik To'g'ri javob: D) Jabrlanuvchi bilan yarashganlik ✔ Izoh: Qonunda nazarda tutilgan hollarda jabrlanuvchi bilan yarashganlik, chin ko'ngildan pushaymonlik, muddat o'tishi kabi asoslar javobgarlikdan ozod qiladi. 9. Oxirgi zarurat nima? A) Tajovuzchiga uning tajovuzi tugaganidan keyin zarar yetkazish B) Xavfni boshqacha bartaraf etib bo'lmaganda qo'riqlanadigan manfaatlarga zarar yetkazish C) Tavakkal qilib yangi ilmiy tajriba o'tkazish natijasidagi zarar D) Jinoyatchini ushlash uchun unga hech qanday cheklovsiz istalgan miqdorda zarar yetkazish To'g'ri javob: B) Xavfni boshqacha bartaraf etib bo'lmaganda qo'riqlanadigan manfaatlarga zarar ✔ yetkazish Izoh: Oxirgi zarurat — xavfni bartaraf etish uchun boshqa iloj bo'lmaganda qonun qo'riqlaydigan manfaatlarga zarar yetkazish. 10. Fuqaroligi bo'lmagan shaxs kim? A) Chet elda vaqtincha yashayotgan fuqaro B) Hech qaysi davlat o'z fuqarosi deb tan olmaydigan shaxs C) Bir vaqtning o'zida ikki davlat fuqaroligiga ega bo'lgan shaxs D) Diplomatik pasportga ega shaxs To'g'ri javob: B) Hech qaysi davlat o'z fuqarosi deb tan olmaydigan shaxs ✔ Izoh: Fuqaroligi bo'lmagan shaxs (apatrid) — hech qaysi davlat o'z qonuniga ko'ra fuqarosi deb hisoblamaydigan shaxs. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 54 6. O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining asosiy vazifasi nima? A) Mahalliy byudjet daromadlarini yig'ish va taqsimlash B) Ichki siyosiy partiyalar faoliyatini nazorat qilish C) Fuqarolik nizolari bo'yicha qarorlar chiqarish D) Davlat suvereniteti va hududiy yaxlitligini himoya qilish To'g'ri javob: D) Davlat suvereniteti va hududiy yaxlitligini himoya qilish✔ Izoh: Qurolli Kuchlar davlat suvereniteti, hududiy yaxlitligi, aholining tinch hayoti va xavfsizligini himoya qilish uchun tuziladi. 7. Zaruriy mudofaa holatida sodir etilgan harakat ma'muriy huquqbuzarlik hisoblanadimi? A) Yo'q, hisoblanmaydi B) Ha, har doim hisoblanadi C) Faqat mansabdor shaxs uchun hisoblanadi D) Faqat zarar yetkazilsa hisoblanadi To'g'ri javob: A) Yo'q, hisoblanmaydi ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa chegarasidan chiqmagan holda sodir etilgan harakat ma'muriy huquqbuzarlik hisoblanmaydi. 8. Jinoiy javobgarlikdan ozod qilish asoslaridan biri qaysi? A) Jinoyatni takroran sodir etganlik B) Jinoyatni guruh bo'lib sodir etganlik C) Jinoyatni tergovdan yashirganlik D) Jabrlanuvchi bilan yarashganlik To'g'ri javob: D) Jabrlanuvchi bilan yarashganlik ✔ Izoh: Qonunda nazarda tutilgan hollarda jabrlanuvchi bilan yarashganlik, chin ko'ngildan pushaymonlik, muddat o'tishi kabi asoslar javobgarlikdan ozod qiladi. 9. Oxirgi zarurat nima? A) Tajovuzchiga uning tajovuzi tugaganidan keyin zarar yetkazish B) Xavfni boshqacha bartaraf etib bo'lmaganda qo'riqlanadigan manfaatlarga zarar yetkazish C) Tavakkal qilib yangi ilmiy tajriba o'tkazish natijasidagi zarar D) Jinoyatchini ushlash uchun unga hech qanday cheklovsiz istalgan miqdorda zarar yetkazish To'g'ri javob: B) Xavfni boshqacha bartaraf etib bo'lmaganda qo'riqlanadigan manfaatlarga zarar ✔ yetkazish Izoh: Oxirgi zarurat — xavfni bartaraf etish uchun boshqa iloj bo'lmaganda qonun qo'riqlaydigan manfaatlarga zarar yetkazish. 10. Fuqaroligi bo'lmagan shaxs kim? A) Chet elda vaqtincha yashayotgan fuqaro B) Hech qaysi davlat o'z fuqarosi deb tan olmaydigan shaxs C) Bir vaqtning o'zida ikki davlat fuqaroligiga ega bo'lgan shaxs D) Diplomatik pasportga ega shaxs To'g'ri javob: B) Hech qaysi davlat o'z fuqarosi deb tan olmaydigan shaxs ✔ Izoh: Fuqaroligi bo'lmagan shaxs (apatrid) — hech qaysi davlat o'z qonuniga ko'ra fuqarosi deb hisoblamaydigan shaxs. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 54 11. Xodimning o'z hamkasbiga xizmatdan tashqari moddiy bog'liqlikka kirishi (masalan, qarzga botishi) qanday xavf tug'diradi? A) Xolislikka ta'sir qiluvchi bog'liqlik xavfini B) Hech qanday xavf tug'dirmaydi, bu shaxsiy masala C) Faqat ijobiy natija beradi D) Faqat jamoadagi ish samaradorligini oshiradi To'g'ri javob: A) Xolislikka ta'sir qiluvchi bog'liqlik xavfini✔ Izoh: Moddiy bog'liqlik xodimning xolis qaror qabul qilishiga ta'sir ko'rsatishi va manfaatlar to'qnashuviga olib kelishi mumkin. 12. Jus cogens normasiga zid bo'lgan xalqaro shartnoma qanday oqibatga ega? A) Shartnoma faqat qisman amal qiladi B) Shartnoma avtomatik ratifikatsiya qilinadi C) Shartnoma haqiqiy emas deb hisoblanadi D) Shartnoma ustun kuchga ega bo'ladi To'g'ri javob: C) Shartnoma haqiqiy emas deb hisoblanadi ✔ Izoh: Vena konvensiyasiga ko'ra tuzilgan paytda jus cogens normasiga zid bo'lgan shartnoma haqiqiy emas. 13. Korrupsiyaga qarshi kurashda fuqarolik jamiyati institutlarining roli qanday? A) Davlat byudjetini qabul qilish va tasdiqlash B) Jinoyat ishlarini sudda ko'rish va hukm chiqarish C) Jamoatchilik nazorati va huquqiy ongni oshirish D) Jinoiy jazo tayinlash To'g'ri javob: C) Jamoatchilik nazorati va huquqiy ongni oshirish ✔ Izoh: Nodavlat notijorat tashkilotlar, OAV va fuqarolar jamoatchilik nazorati, monitoring va targ'ibot orqali korrupsiyaga qarshi kurashda ishtirok etadi. 14. Konstitutsiyaga o'zgartish kiritish uchun qanday tartib qo'llaniladi? A) Maxsus qonun yoki referendum orqali, belgilangan ko'pchilik ovoz bilan B) Prezidentning oddiy farmoyishi bilan, parlamentda ovoz berishsiz C) Mahalliy kengashlarning har biri tomonidan alohida-alohida qaror bilan D) Vazirlar Mahkamasi qarori bilan, bir kun ichida To'g'ri javob: A) Maxsus qonun yoki referendum orqali, belgilangan ko'pchilik ovoz bilan ✔ Izoh: Konstitutsiyaga o'zgartish qonun yoki referendum orqali, oddiy qonunlarga nisbatan murakkabroq tartibda va malakali ko'pchilik ovozi bilan kiritiladi. 15. Jinoyat sodir etish quroli yoki vositasi jinoyat tarkibining qaysi elementiga taalluqli? A) Obyektiv tomonga B) Subyektiv tomonga C) Obyektga D) Subyektga To'g'ri javob: A) Obyektiv tomonga ✔ Izoh: Usul, vosita, qurol, joy, vaqt va vaziyat jinoyat obyektiv tomonining fakultativ belgilari hisoblanadi. 16. Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etgan harbiy xizmatchilar, odatda, qanday javobgarlikka tortiladi? A) Intizomiy ustavlarga muvofiq javobgarlikka B) Faqat fuqaroviy javobgarlikka C) Faqat xalqaro javobgarlikka D) Hech qanday javobgarlikka tortilmaydi To'g'ri javob: A) Intizomiy ustavlarga muvofiq javobgarlikka ✔ Izoh: Harbiy xizmatchilar ko'pgina ma'muriy huquqbuzarliklar uchun intizomiy ustavlarga muvofiq javob beradi, qonunda belgilangan istisnolar bundan mustasno. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 55 11. Xodimning o'z hamkasbiga xizmatdan tashqari moddiy bog'liqlikka kirishi (masalan, qarzga botishi) qanday xavf tug'diradi? A) Xolislikka ta'sir qiluvchi bog'liqlik xavfini B) Hech qanday xavf tug'dirmaydi, bu shaxsiy masala C) Faqat ijobiy natija beradi D) Faqat jamoadagi ish samaradorligini oshiradi To'g'ri javob: A) Xolislikka ta'sir qiluvchi bog'liqlik xavfini✔ Izoh: Moddiy bog'liqlik xodimning xolis qaror qabul qilishiga ta'sir ko'rsatishi va manfaatlar to'qnashuviga olib kelishi mumkin. 12. Jus cogens normasiga zid bo'lgan xalqaro shartnoma qanday oqibatga ega? A) Shartnoma faqat qisman amal qiladi B) Shartnoma avtomatik ratifikatsiya qilinadi C) Shartnoma haqiqiy emas deb hisoblanadi D) Shartnoma ustun kuchga ega bo'ladi To'g'ri javob: C) Shartnoma haqiqiy emas deb hisoblanadi ✔ Izoh: Vena konvensiyasiga ko'ra tuzilgan paytda jus cogens normasiga zid bo'lgan shartnoma haqiqiy emas. 13. Korrupsiyaga qarshi kurashda fuqarolik jamiyati institutlarining roli qanday? A) Davlat byudjetini qabul qilish va tasdiqlash B) Jinoyat ishlarini sudda ko'rish va hukm chiqarish C) Jamoatchilik nazorati va huquqiy ongni oshirish D) Jinoiy jazo tayinlash To'g'ri javob: C) Jamoatchilik nazorati va huquqiy ongni oshirish ✔ Izoh: Nodavlat notijorat tashkilotlar, OAV va fuqarolar jamoatchilik nazorati, monitoring va targ'ibot orqali korrupsiyaga qarshi kurashda ishtirok etadi. 14. Konstitutsiyaga o'zgartish kiritish uchun qanday tartib qo'llaniladi? A) Maxsus qonun yoki referendum orqali, belgilangan ko'pchilik ovoz bilan B) Prezidentning oddiy farmoyishi bilan, parlamentda ovoz berishsiz C) Mahalliy kengashlarning har biri tomonidan alohida-alohida qaror bilan D) Vazirlar Mahkamasi qarori bilan, bir kun ichida To'g'ri javob: A) Maxsus qonun yoki referendum orqali, belgilangan ko'pchilik ovoz bilan ✔ Izoh: Konstitutsiyaga o'zgartish qonun yoki referendum orqali, oddiy qonunlarga nisbatan murakkabroq tartibda va malakali ko'pchilik ovozi bilan kiritiladi. 15. Jinoyat sodir etish quroli yoki vositasi jinoyat tarkibining qaysi elementiga taalluqli? A) Obyektiv tomonga B) Subyektiv tomonga C) Obyektga D) Subyektga To'g'ri javob: A) Obyektiv tomonga ✔ Izoh: Usul, vosita, qurol, joy, vaqt va vaziyat jinoyat obyektiv tomonining fakultativ belgilari hisoblanadi. 16. Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etgan harbiy xizmatchilar, odatda, qanday javobgarlikka tortiladi? A) Intizomiy ustavlarga muvofiq javobgarlikka B) Faqat fuqaroviy javobgarlikka C) Faqat xalqaro javobgarlikka D) Hech qanday javobgarlikka tortilmaydi To'g'ri javob: A) Intizomiy ustavlarga muvofiq javobgarlikka ✔ Izoh: Harbiy xizmatchilar ko'pgina ma'muriy huquqbuzarliklar uchun intizomiy ustavlarga muvofiq javob beradi, qonunda belgilangan istisnolar bundan mustasno. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 55 11. Xodimning o'z hamkasbiga xizmatdan tashqari moddiy bog'liqlikka kirishi (masalan, qarzga botishi) qanday xavf tug'diradi? A) Xolislikka ta'sir qiluvchi bog'liqlik xavfini B) Hech qanday xavf tug'dirmaydi, bu shaxsiy masala C) Faqat ijobiy natija beradi D) Faqat jamoadagi ish samaradorligini oshiradi To'g'ri javob: A) Xolislikka ta'sir qiluvchi bog'liqlik xavfini✔ Izoh: Moddiy bog'liqlik xodimning xolis qaror qabul qilishiga ta'sir ko'rsatishi va manfaatlar to'qnashuviga olib kelishi mumkin. 12. Jus cogens normasiga zid bo'lgan xalqaro shartnoma qanday oqibatga ega? A) Shartnoma faqat qisman amal qiladi B) Shartnoma avtomatik ratifikatsiya qilinadi C) Shartnoma haqiqiy emas deb hisoblanadi D) Shartnoma ustun kuchga ega bo'ladi To'g'ri javob: C) Shartnoma haqiqiy emas deb hisoblanadi ✔ Izoh: Vena konvensiyasiga ko'ra tuzilgan paytda jus cogens normasiga zid bo'lgan shartnoma haqiqiy emas. 13. Korrupsiyaga qarshi kurashda fuqarolik jamiyati institutlarining roli qanday? A) Davlat byudjetini qabul qilish va tasdiqlash B) Jinoyat ishlarini sudda ko'rish va hukm chiqarish C) Jamoatchilik nazorati va huquqiy ongni oshirish D) Jinoiy jazo tayinlash To'g'ri javob: C) Jamoatchilik nazorati va huquqiy ongni oshirish ✔ Izoh: Nodavlat notijorat tashkilotlar, OAV va fuqarolar jamoatchilik nazorati, monitoring va targ'ibot orqali korrupsiyaga qarshi kurashda ishtirok etadi. 14. Konstitutsiyaga o'zgartish kiritish uchun qanday tartib qo'llaniladi? A) Maxsus qonun yoki referendum orqali, belgilangan ko'pchilik ovoz bilan B) Prezidentning oddiy farmoyishi bilan, parlamentda ovoz berishsiz C) Mahalliy kengashlarning har biri tomonidan alohida-alohida qaror bilan D) Vazirlar Mahkamasi qarori bilan, bir kun ichida To'g'ri javob: A) Maxsus qonun yoki referendum orqali, belgilangan ko'pchilik ovoz bilan ✔ Izoh: Konstitutsiyaga o'zgartish qonun yoki referendum orqali, oddiy qonunlarga nisbatan murakkabroq tartibda va malakali ko'pchilik ovozi bilan kiritiladi. 15. Jinoyat sodir etish quroli yoki vositasi jinoyat tarkibining qaysi elementiga taalluqli? A) Obyektiv tomonga B) Subyektiv tomonga C) Obyektga D) Subyektga To'g'ri javob: A) Obyektiv tomonga ✔ Izoh: Usul, vosita, qurol, joy, vaqt va vaziyat jinoyat obyektiv tomonining fakultativ belgilari hisoblanadi. 16. Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etgan harbiy xizmatchilar, odatda, qanday javobgarlikka tortiladi? A) Intizomiy ustavlarga muvofiq javobgarlikka B) Faqat fuqaroviy javobgarlikka C) Faqat xalqaro javobgarlikka D) Hech qanday javobgarlikka tortilmaydi To'g'ri javob: A) Intizomiy ustavlarga muvofiq javobgarlikka ✔ Izoh: Harbiy xizmatchilar ko'pgina ma'muriy huquqbuzarliklar uchun intizomiy ustavlarga muvofiq javob beradi, qonunda belgilangan istisnolar bundan mustasno. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 55 17. Jinoyat deb nimaga aytiladi? A) Fuqarolik shartnomasi shartlarini bajarmaslik holatining o'zi B) Axloq normalariga zid bo'lgan, jamiyatda qoralanadigan har qanday noma'qul xatti-harakat C) Mehnat intizomini buzuvchi har qanday ma'muriy nojo'ya harakat D) Jinoyat qonunida taqiqlangan, aybli sodir etilgan ijtimoiy xavfli qilmish To'g'ri javob: D) Jinoyat qonunida taqiqlangan, aybli sodir etilgan ijtimoiy xavfli qilmish✔ Izoh: Jinoyat — jinoyat qonunida jazo qo'llash tahdidi bilan taqiqlangan, aybli ravishda sodir etilgan ijtimoiy xavfli qilmish (harakat yoki harakatsizlik). 18. Yangi tahrirdagi Konstitutsiya bo'yicha referendum qaysi yilda o'tkazilgan? A) 2022-yil oxirida B) 2021-yilda C) 2023-yilda D) 2019-yilda To'g'ri javob: C) 2023-yilda ✔ Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiya bo'yicha umumxalq referendumi 2023-yil 30-aprelda bo'lib o'tgan. 19. Hukumatga nisbatan ishonchsizlik votumi qaysi hokimiyat tarmog'ining nazorat vositasi hisoblanadi? A) Mahalliy o'zini o'zi boshqarishning B) Sud hokimiyatining C) Prokuratura organlarining D) Qonun chiqaruvchi hokimiyatning To'g'ri javob: D) Qonun chiqaruvchi hokimiyatning ✔ Izoh: Ishonchsizlik votumi parlamentning ijro etuvchi hokimiyat ustidan siyosiy nazorat vositalaridan biri hisoblanadi. 20. Ma'muriy jazo sifatida jarima qanday ifodalanadi? A) Lavozimdan tushirish shaklida B) Majburiy mehnat shaklida C) Pul undirish shaklida D) Ozodlikni cheklash shaklida To'g'ri javob: C) Pul undirish shaklida ✔ Izoh: Jarima — davlat daromadiga pul undirishdan iborat ma'muriy jazo. 21. Ombudsmanning asosiy vazifasi nima? A) Jinoyat ishlari bo'yicha ayblov hukmlarini chiqarish, jazo tayinlash va uning ijrosini nazorat qilish B) Qonun loyihalarini mustaqil ravishda qabul qilish va imzolash C) Davlat byudjetini tuzish va xarajatlarni taqsimlash D) Inson huquqlari buzilishi haqidagi murojaatlarni ko'rib chiqish va huquqlarni tiklashga ko'maklashish To'g'ri javob: D) Inson huquqlari buzilishi haqidagi murojaatlarni ko'rib chiqish va huquqlarni ✔ tiklashga ko'maklashish Izoh: Ombudsman inson huquqlari buzilishi yuzasidan murojaatlarni ko'rib chiqadi, tekshiradi va huquqlarni tiklash bo'yicha tavsiyalar beradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 56 17. Jinoyat deb nimaga aytiladi? A) Fuqarolik shartnomasi shartlarini bajarmaslik holatining o'zi B) Axloq normalariga zid bo'lgan, jamiyatda qoralanadigan har qanday noma'qul xatti-harakat C) Mehnat intizomini buzuvchi har qanday ma'muriy nojo'ya harakat D) Jinoyat qonunida taqiqlangan, aybli sodir etilgan ijtimoiy xavfli qilmish To'g'ri javob: D) Jinoyat qonunida taqiqlangan, aybli sodir etilgan ijtimoiy xavfli qilmish✔ Izoh: Jinoyat — jinoyat qonunida jazo qo'llash tahdidi bilan taqiqlangan, aybli ravishda sodir etilgan ijtimoiy xavfli qilmish (harakat yoki harakatsizlik). 18. Yangi tahrirdagi Konstitutsiya bo'yicha referendum qaysi yilda o'tkazilgan? A) 2022-yil oxirida B) 2021-yilda C) 2023-yilda D) 2019-yilda To'g'ri javob: C) 2023-yilda ✔ Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiya bo'yicha umumxalq referendumi 2023-yil 30-aprelda bo'lib o'tgan. 19. Hukumatga nisbatan ishonchsizlik votumi qaysi hokimiyat tarmog'ining nazorat vositasi hisoblanadi? A) Mahalliy o'zini o'zi boshqarishning B) Sud hokimiyatining C) Prokuratura organlarining D) Qonun chiqaruvchi hokimiyatning To'g'ri javob: D) Qonun chiqaruvchi hokimiyatning ✔ Izoh: Ishonchsizlik votumi parlamentning ijro etuvchi hokimiyat ustidan siyosiy nazorat vositalaridan biri hisoblanadi. 20. Ma'muriy jazo sifatida jarima qanday ifodalanadi? A) Lavozimdan tushirish shaklida B) Majburiy mehnat shaklida C) Pul undirish shaklida D) Ozodlikni cheklash shaklida To'g'ri javob: C) Pul undirish shaklida ✔ Izoh: Jarima — davlat daromadiga pul undirishdan iborat ma'muriy jazo. 21. Ombudsmanning asosiy vazifasi nima? A) Jinoyat ishlari bo'yicha ayblov hukmlarini chiqarish, jazo tayinlash va uning ijrosini nazorat qilish B) Qonun loyihalarini mustaqil ravishda qabul qilish va imzolash C) Davlat byudjetini tuzish va xarajatlarni taqsimlash D) Inson huquqlari buzilishi haqidagi murojaatlarni ko'rib chiqish va huquqlarni tiklashga ko'maklashish To'g'ri javob: D) Inson huquqlari buzilishi haqidagi murojaatlarni ko'rib chiqish va huquqlarni ✔ tiklashga ko'maklashish Izoh: Ombudsman inson huquqlari buzilishi yuzasidan murojaatlarni ko'rib chiqadi, tekshiradi va huquqlarni tiklash bo'yicha tavsiyalar beradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 56 17. Jinoyat deb nimaga aytiladi? A) Fuqarolik shartnomasi shartlarini bajarmaslik holatining o'zi B) Axloq normalariga zid bo'lgan, jamiyatda qoralanadigan har qanday noma'qul xatti-harakat C) Mehnat intizomini buzuvchi har qanday ma'muriy nojo'ya harakat D) Jinoyat qonunida taqiqlangan, aybli sodir etilgan ijtimoiy xavfli qilmish To'g'ri javob: D) Jinoyat qonunida taqiqlangan, aybli sodir etilgan ijtimoiy xavfli qilmish✔ Izoh: Jinoyat — jinoyat qonunida jazo qo'llash tahdidi bilan taqiqlangan, aybli ravishda sodir etilgan ijtimoiy xavfli qilmish (harakat yoki harakatsizlik). 18. Yangi tahrirdagi Konstitutsiya bo'yicha referendum qaysi yilda o'tkazilgan? A) 2022-yil oxirida B) 2021-yilda C) 2023-yilda D) 2019-yilda To'g'ri javob: C) 2023-yilda ✔ Izoh: Yangi tahrirdagi Konstitutsiya bo'yicha umumxalq referendumi 2023-yil 30-aprelda bo'lib o'tgan. 19. Hukumatga nisbatan ishonchsizlik votumi qaysi hokimiyat tarmog'ining nazorat vositasi hisoblanadi? A) Mahalliy o'zini o'zi boshqarishning B) Sud hokimiyatining C) Prokuratura organlarining D) Qonun chiqaruvchi hokimiyatning To'g'ri javob: D) Qonun chiqaruvchi hokimiyatning ✔ Izoh: Ishonchsizlik votumi parlamentning ijro etuvchi hokimiyat ustidan siyosiy nazorat vositalaridan biri hisoblanadi. 20. Ma'muriy jazo sifatida jarima qanday ifodalanadi? A) Lavozimdan tushirish shaklida B) Majburiy mehnat shaklida C) Pul undirish shaklida D) Ozodlikni cheklash shaklida To'g'ri javob: C) Pul undirish shaklida ✔ Izoh: Jarima — davlat daromadiga pul undirishdan iborat ma'muriy jazo. 21. Ombudsmanning asosiy vazifasi nima? A) Jinoyat ishlari bo'yicha ayblov hukmlarini chiqarish, jazo tayinlash va uning ijrosini nazorat qilish B) Qonun loyihalarini mustaqil ravishda qabul qilish va imzolash C) Davlat byudjetini tuzish va xarajatlarni taqsimlash D) Inson huquqlari buzilishi haqidagi murojaatlarni ko'rib chiqish va huquqlarni tiklashga ko'maklashish To'g'ri javob: D) Inson huquqlari buzilishi haqidagi murojaatlarni ko'rib chiqish va huquqlarni ✔ tiklashga ko'maklashish Izoh: Ombudsman inson huquqlari buzilishi yuzasidan murojaatlarni ko'rib chiqadi, tekshiradi va huquqlarni tiklash bo'yicha tavsiyalar beradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 56 22. Hokimiyatlar bo'linishi tamoyilida «tiyib turish va qarama-qarshi muvozanat» tizimi nima uchun kerak? A) Sudlarni ijro etuvchi hokimiyatga to'liq bo'ysundirish va boshqarish uchun B) Parlamentni boshqa organlardan butunlay ajratish uchun C) Bir hokimiyat tarmog'ining boshqasidan ustun kelishiga yo'l qo'ymaslik uchun D) Davlat hokimiyatini to'liq holda yagona organ qo'lida jamlash uchun To'g'ri javob: C) Bir hokimiyat tarmog'ining boshqasidan ustun kelishiga yo'l qo'ymaslik uchun✔ Izoh: Tiyib turish va qarama-qarshi muvozanat tizimi hokimiyat tarmoqlarining o'zaro nazoratini ta'minlab, hokimiyatni suiiste'mol qilishning oldini oladi. 23. Prokuratura organlari kimga bo'ysunadi? A) Siyosiy partiyalarga va ularning viloyat hududiy kengashlariga B) Quyi prokurorlar yuqori turuvchilarga va Bosh prokurorga C) Mahalliy hokimlarga, hududiy prinsip asosida D) Jamoat birlashmalariga To'g'ri javob: B) Quyi prokurorlar yuqori turuvchilarga va Bosh prokurorga ✔ Izoh: Prokuratura organlari yagona markazlashgan tizimni tashkil etadi, quyi prokurorlar yuqori turuvchilarga va Bosh prokurorga bo'ysunadi. 24. Ma'muriy huquqbuzarlikning sub'ekti kim bo'lishi mumkin? A) Faqat davlat organi yoki uning bo'linmasi B) Faqat yuridik shaxs va uning filiali C) Belgilangan yoshga to'lgan aqli raso jismoniy shaxs D) Har qanday yoshdagi jismoniy shaxs To'g'ri javob: C) Belgilangan yoshga to'lgan aqli raso jismoniy shaxs ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik sub'ekti — qonunda belgilangan yoshga yetgan, aqli raso jismoniy shaxs, ayrim hollarda mansabdor shaxs. 25. Beparvolik shaklidagi ehtiyotsizlik qanday tavsiflanadi? A) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va uning yuz berishini qattiq istab, shunga intilib harakat qilgan B) Shaxs oqibatni ko'ra olmagan va ko'rishi lozim ham bo'lmagan C) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va unga ongli ravishda yo'l qo'ygan D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, garchi ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan bo'lsa ham To'g'ri javob: D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, garchi ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan bo'lsa ✔ ham Izoh: Beparvolikda shaxs ijtimoiy xavfli oqibatlarni oldindan ko'rmaydi, holbuki ehtiyotkorlik bilan ularni ko'rishi lozim va mumkin edi. 26. Prokurorlarning siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishiga munosabat qanday? A) Prokurorlar siyosiy partiyalarga a'zo bo'la olmaydi B) Prokuror kamida bitta siyosiy partiyaga a'zo bo'lishi shart C) Faqat rahbarlar a'zo bo'la oladi D) Hech qanday cheklov yo'q To'g'ri javob: A) Prokurorlar siyosiy partiyalarga a'zo bo'la olmaydi ✔ Izoh: Prokuratura organlari xodimlari siyosiy betaraflikni saqlaydi va siyosiy partiyalarga a'zo bo'la olmaydi. 27. «Non-refoulement» (majburan qaytarmaslik) tamoyili nimani anglatadi? A) Diplomatni persona non grata deb e'lon qilmaslik B) Davlat o'z fuqarosini hech qanday holatda chet elga chiqarmasligi va pasport bermasligi C) Shartnomadan chiqqan davlatni qayta qabul qilmaslik D) Shaxsni ta'qib yoki qiynoq xavfi bor davlatga majburan qaytarmaslik To'g'ri javob: D) Shaxsni ta'qib yoki qiynoq xavfi bor davlatga majburan qaytarmaslik ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 57 22. Hokimiyatlar bo'linishi tamoyilida «tiyib turish va qarama-qarshi muvozanat» tizimi nima uchun kerak? A) Sudlarni ijro etuvchi hokimiyatga to'liq bo'ysundirish va boshqarish uchun B) Parlamentni boshqa organlardan butunlay ajratish uchun C) Bir hokimiyat tarmog'ining boshqasidan ustun kelishiga yo'l qo'ymaslik uchun D) Davlat hokimiyatini to'liq holda yagona organ qo'lida jamlash uchun To'g'ri javob: C) Bir hokimiyat tarmog'ining boshqasidan ustun kelishiga yo'l qo'ymaslik uchun✔ Izoh: Tiyib turish va qarama-qarshi muvozanat tizimi hokimiyat tarmoqlarining o'zaro nazoratini ta'minlab, hokimiyatni suiiste'mol qilishning oldini oladi. 23. Prokuratura organlari kimga bo'ysunadi? A) Siyosiy partiyalarga va ularning viloyat hududiy kengashlariga B) Quyi prokurorlar yuqori turuvchilarga va Bosh prokurorga C) Mahalliy hokimlarga, hududiy prinsip asosida D) Jamoat birlashmalariga To'g'ri javob: B) Quyi prokurorlar yuqori turuvchilarga va Bosh prokurorga ✔ Izoh: Prokuratura organlari yagona markazlashgan tizimni tashkil etadi, quyi prokurorlar yuqori turuvchilarga va Bosh prokurorga bo'ysunadi. 24. Ma'muriy huquqbuzarlikning sub'ekti kim bo'lishi mumkin? A) Faqat davlat organi yoki uning bo'linmasi B) Faqat yuridik shaxs va uning filiali C) Belgilangan yoshga to'lgan aqli raso jismoniy shaxs D) Har qanday yoshdagi jismoniy shaxs To'g'ri javob: C) Belgilangan yoshga to'lgan aqli raso jismoniy shaxs ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik sub'ekti — qonunda belgilangan yoshga yetgan, aqli raso jismoniy shaxs, ayrim hollarda mansabdor shaxs. 25. Beparvolik shaklidagi ehtiyotsizlik qanday tavsiflanadi? A) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va uning yuz berishini qattiq istab, shunga intilib harakat qilgan B) Shaxs oqibatni ko'ra olmagan va ko'rishi lozim ham bo'lmagan C) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va unga ongli ravishda yo'l qo'ygan D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, garchi ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan bo'lsa ham To'g'ri javob: D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, garchi ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan bo'lsa ✔ ham Izoh: Beparvolikda shaxs ijtimoiy xavfli oqibatlarni oldindan ko'rmaydi, holbuki ehtiyotkorlik bilan ularni ko'rishi lozim va mumkin edi. 26. Prokurorlarning siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishiga munosabat qanday? A) Prokurorlar siyosiy partiyalarga a'zo bo'la olmaydi B) Prokuror kamida bitta siyosiy partiyaga a'zo bo'lishi shart C) Faqat rahbarlar a'zo bo'la oladi D) Hech qanday cheklov yo'q To'g'ri javob: A) Prokurorlar siyosiy partiyalarga a'zo bo'la olmaydi ✔ Izoh: Prokuratura organlari xodimlari siyosiy betaraflikni saqlaydi va siyosiy partiyalarga a'zo bo'la olmaydi. 27. «Non-refoulement» (majburan qaytarmaslik) tamoyili nimani anglatadi? A) Diplomatni persona non grata deb e'lon qilmaslik B) Davlat o'z fuqarosini hech qanday holatda chet elga chiqarmasligi va pasport bermasligi C) Shartnomadan chiqqan davlatni qayta qabul qilmaslik D) Shaxsni ta'qib yoki qiynoq xavfi bor davlatga majburan qaytarmaslik To'g'ri javob: D) Shaxsni ta'qib yoki qiynoq xavfi bor davlatga majburan qaytarmaslik ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 57 22. Hokimiyatlar bo'linishi tamoyilida «tiyib turish va qarama-qarshi muvozanat» tizimi nima uchun kerak? A) Sudlarni ijro etuvchi hokimiyatga to'liq bo'ysundirish va boshqarish uchun B) Parlamentni boshqa organlardan butunlay ajratish uchun C) Bir hokimiyat tarmog'ining boshqasidan ustun kelishiga yo'l qo'ymaslik uchun D) Davlat hokimiyatini to'liq holda yagona organ qo'lida jamlash uchun To'g'ri javob: C) Bir hokimiyat tarmog'ining boshqasidan ustun kelishiga yo'l qo'ymaslik uchun✔ Izoh: Tiyib turish va qarama-qarshi muvozanat tizimi hokimiyat tarmoqlarining o'zaro nazoratini ta'minlab, hokimiyatni suiiste'mol qilishning oldini oladi. 23. Prokuratura organlari kimga bo'ysunadi? A) Siyosiy partiyalarga va ularning viloyat hududiy kengashlariga B) Quyi prokurorlar yuqori turuvchilarga va Bosh prokurorga C) Mahalliy hokimlarga, hududiy prinsip asosida D) Jamoat birlashmalariga To'g'ri javob: B) Quyi prokurorlar yuqori turuvchilarga va Bosh prokurorga ✔ Izoh: Prokuratura organlari yagona markazlashgan tizimni tashkil etadi, quyi prokurorlar yuqori turuvchilarga va Bosh prokurorga bo'ysunadi. 24. Ma'muriy huquqbuzarlikning sub'ekti kim bo'lishi mumkin? A) Faqat davlat organi yoki uning bo'linmasi B) Faqat yuridik shaxs va uning filiali C) Belgilangan yoshga to'lgan aqli raso jismoniy shaxs D) Har qanday yoshdagi jismoniy shaxs To'g'ri javob: C) Belgilangan yoshga to'lgan aqli raso jismoniy shaxs ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik sub'ekti — qonunda belgilangan yoshga yetgan, aqli raso jismoniy shaxs, ayrim hollarda mansabdor shaxs. 25. Beparvolik shaklidagi ehtiyotsizlik qanday tavsiflanadi? A) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va uning yuz berishini qattiq istab, shunga intilib harakat qilgan B) Shaxs oqibatni ko'ra olmagan va ko'rishi lozim ham bo'lmagan C) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va unga ongli ravishda yo'l qo'ygan D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, garchi ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan bo'lsa ham To'g'ri javob: D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, garchi ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan bo'lsa ✔ ham Izoh: Beparvolikda shaxs ijtimoiy xavfli oqibatlarni oldindan ko'rmaydi, holbuki ehtiyotkorlik bilan ularni ko'rishi lozim va mumkin edi. 26. Prokurorlarning siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishiga munosabat qanday? A) Prokurorlar siyosiy partiyalarga a'zo bo'la olmaydi B) Prokuror kamida bitta siyosiy partiyaga a'zo bo'lishi shart C) Faqat rahbarlar a'zo bo'la oladi D) Hech qanday cheklov yo'q To'g'ri javob: A) Prokurorlar siyosiy partiyalarga a'zo bo'la olmaydi ✔ Izoh: Prokuratura organlari xodimlari siyosiy betaraflikni saqlaydi va siyosiy partiyalarga a'zo bo'la olmaydi. 27. «Non-refoulement» (majburan qaytarmaslik) tamoyili nimani anglatadi? A) Diplomatni persona non grata deb e'lon qilmaslik B) Davlat o'z fuqarosini hech qanday holatda chet elga chiqarmasligi va pasport bermasligi C) Shartnomadan chiqqan davlatni qayta qabul qilmaslik D) Shaxsni ta'qib yoki qiynoq xavfi bor davlatga majburan qaytarmaslik To'g'ri javob: D) Shaxsni ta'qib yoki qiynoq xavfi bor davlatga majburan qaytarmaslik ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 57 Izoh: Non-refoulement tamoyiliga ko'ra shaxs hayoti yoki erkinligi xavf ostida bo'lgan yoki qiynoqqa solinishi mumkin bo'lgan davlatga qaytarilmaydi. 28. Xodimning korrupsiyaviy qilmish haqida bila turib xabar bermasligi xizmat etikasi nuqtai nazaridan qanday baholanadi? A) Kasbiy mahorat va tajriba belgisi B) Jamoaga nisbatan ijobiy sadoqat namunasi C) Xizmat burchiga zid xatti-harakat D) Huquqiy ahamiyatga ega bo'lmagan neytral harakat To'g'ri javob: C) Xizmat burchiga zid xatti-harakat✔ Izoh: Xodim korrupsiyaviy holatlar haqida ma'lum bo'lganda vakolatli shaxslarga xabar berishi lozim; sukut saqlash xizmat burchiga zid. 29. Shaxsiy manfaatdorlik deganda nima tushuniladi? A) Xodimning sevimli kasbi B) Xodim yoki unga yaqin shaxslar naf olish imkoniyati C) Xodimning shtat jadvalidagi ish haqi miqdori D) Xodimning tashkilotdagi ish staji To'g'ri javob: B) Xodim yoki unga yaqin shaxslar naf olish imkoniyati ✔ Izoh: Shaxsiy manfaatdorlik — xodim yoki unga yaqin shaxslarning xizmat vazifalarini bajarish natijasida pul, mol-mulk yoki boshqa naf olish imkoniyati. 30. Jazoni yengillashtiruvchi holatlardan biri qaysi? A) Aybini bo'yniga olib kelish va chin ko'ngildan pushaymon bo'lish B) Jinoyatni o'ta shafqatsizlik bilan sodir etish C) Jinoyatni uyushgan guruh tarkibida, oldindan til biriktirgan holda sodir etish D) Jinoyatni mastlik holatida sodir etish To'g'ri javob: A) Aybini bo'yniga olib kelish va chin ko'ngildan pushaymon bo'lish ✔ Izoh: Aybini bo'yniga olib kelish, chin ko'ngildan pushaymon bo'lish, zararni ixtiyoriy qoplash jazoni yengillashtiruvchi holatlar hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 58 Izoh: Non-refoulement tamoyiliga ko'ra shaxs hayoti yoki erkinligi xavf ostida bo'lgan yoki qiynoqqa solinishi mumkin bo'lgan davlatga qaytarilmaydi. 28. Xodimning korrupsiyaviy qilmish haqida bila turib xabar bermasligi xizmat etikasi nuqtai nazaridan qanday baholanadi? A) Kasbiy mahorat va tajriba belgisi B) Jamoaga nisbatan ijobiy sadoqat namunasi C) Xizmat burchiga zid xatti-harakat D) Huquqiy ahamiyatga ega bo'lmagan neytral harakat To'g'ri javob: C) Xizmat burchiga zid xatti-harakat✔ Izoh: Xodim korrupsiyaviy holatlar haqida ma'lum bo'lganda vakolatli shaxslarga xabar berishi lozim; sukut saqlash xizmat burchiga zid. 29. Shaxsiy manfaatdorlik deganda nima tushuniladi? A) Xodimning sevimli kasbi B) Xodim yoki unga yaqin shaxslar naf olish imkoniyati C) Xodimning shtat jadvalidagi ish haqi miqdori D) Xodimning tashkilotdagi ish staji To'g'ri javob: B) Xodim yoki unga yaqin shaxslar naf olish imkoniyati ✔ Izoh: Shaxsiy manfaatdorlik — xodim yoki unga yaqin shaxslarning xizmat vazifalarini bajarish natijasida pul, mol-mulk yoki boshqa naf olish imkoniyati. 30. Jazoni yengillashtiruvchi holatlardan biri qaysi? A) Aybini bo'yniga olib kelish va chin ko'ngildan pushaymon bo'lish B) Jinoyatni o'ta shafqatsizlik bilan sodir etish C) Jinoyatni uyushgan guruh tarkibida, oldindan til biriktirgan holda sodir etish D) Jinoyatni mastlik holatida sodir etish To'g'ri javob: A) Aybini bo'yniga olib kelish va chin ko'ngildan pushaymon bo'lish ✔ Izoh: Aybini bo'yniga olib kelish, chin ko'ngildan pushaymon bo'lish, zararni ixtiyoriy qoplash jazoni yengillashtiruvchi holatlar hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 58 Izoh: Non-refoulement tamoyiliga ko'ra shaxs hayoti yoki erkinligi xavf ostida bo'lgan yoki qiynoqqa solinishi mumkin bo'lgan davlatga qaytarilmaydi. 28. Xodimning korrupsiyaviy qilmish haqida bila turib xabar bermasligi xizmat etikasi nuqtai nazaridan qanday baholanadi? A) Kasbiy mahorat va tajriba belgisi B) Jamoaga nisbatan ijobiy sadoqat namunasi C) Xizmat burchiga zid xatti-harakat D) Huquqiy ahamiyatga ega bo'lmagan neytral harakat To'g'ri javob: C) Xizmat burchiga zid xatti-harakat✔ Izoh: Xodim korrupsiyaviy holatlar haqida ma'lum bo'lganda vakolatli shaxslarga xabar berishi lozim; sukut saqlash xizmat burchiga zid. 29. Shaxsiy manfaatdorlik deganda nima tushuniladi? A) Xodimning sevimli kasbi B) Xodim yoki unga yaqin shaxslar naf olish imkoniyati C) Xodimning shtat jadvalidagi ish haqi miqdori D) Xodimning tashkilotdagi ish staji To'g'ri javob: B) Xodim yoki unga yaqin shaxslar naf olish imkoniyati ✔ Izoh: Shaxsiy manfaatdorlik — xodim yoki unga yaqin shaxslarning xizmat vazifalarini bajarish natijasida pul, mol-mulk yoki boshqa naf olish imkoniyati. 30. Jazoni yengillashtiruvchi holatlardan biri qaysi? A) Aybini bo'yniga olib kelish va chin ko'ngildan pushaymon bo'lish B) Jinoyatni o'ta shafqatsizlik bilan sodir etish C) Jinoyatni uyushgan guruh tarkibida, oldindan til biriktirgan holda sodir etish D) Jinoyatni mastlik holatida sodir etish To'g'ri javob: A) Aybini bo'yniga olib kelish va chin ko'ngildan pushaymon bo'lish ✔ Izoh: Aybini bo'yniga olib kelish, chin ko'ngildan pushaymon bo'lish, zararni ixtiyoriy qoplash jazoni yengillashtiruvchi holatlar hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 58 10-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Xavfi oshirilgan manba (masalan, avtomobil) keltirgan zarar uchun uning egasi qanday javob beradi? A) Faqat ehtiyotsizligi isbotlansa B) Faqat qasddan harakat qilgan bo'lsa C) Hech qanday holatda javob bermaydi D) Aybidan qat'i nazar javob beradi To'g'ri javob: D) Aybidan qat'i nazar javob beradi✔ Izoh: Faoliyati atrofdagilar uchun xavfi oshirilgan manba egasi, agar zarar yengib bo'lmaydigan kuch yoki jabrlanuvchining qasdi oqibati ekanini isbotlamasa, aybidan qat'i nazar javob beradi. 2. Manfaatlar to'qnashuvi nima? A) Prokurorning yuqori turuvchi prokuror ko'rsatmasiga qonuniy rioya qilishi B) Sudda prokuror va himoyachining dalillar bo'yicha tortishuvi C) Ikki prokuratura o'rtasida bitta ish bo'yicha vakolatlarning qonunda belgilangan tartibda taqsimlanishi D) Shaxsiy manfaat xizmat vazifasini xolis bajarishga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan holat To'g'ri javob: D) Shaxsiy manfaat xizmat vazifasini xolis bajarishga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan ✔ holat Izoh: Manfaatlar to'qnashuvi — shaxsiy manfaatdorlik xizmat vazifalarini xolis va to'g'ri bajarishga ta'sir qiladigan yoki ta'sir qilishi mumkin bo'lgan vaziyat. 3. Dam olish vaqti turlariga qaysi biri kiradi? A) Navbatchilik smenasi B) Ish vaqtidan tashqari ish C) Yillik mehnat ta'tili D) Xizmat safari To'g'ri javob: C) Yillik mehnat ta'tili ✔ Izoh: Dam olish vaqtiga ish kuni ichidagi tanaffus, kundalik va haftalik dam olish, bayram kunlari va yillik ta'tillar kiradi. 4. Fuqaroni bedarak yo'qolgan deb topish yoki vafot etgan deb e'lon qilish kim tomonidan amalga oshiriladi? A) Sud tomonidan B) Ichki ishlar organi tomonidan C) Mahalla fuqarolar yig'ini tomonidan D) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organi tomonidan To'g'ri javob: A) Sud tomonidan ✔ Izoh: Fuqaroni bedarak yo'qolgan deb topish va vafot etgan deb e'lon qilish manfaatdor shaxslarning arizasiga ko'ra sud tomonidan amalga oshiriladi. 5. Voyaga yetmaganlarning eng og'ir mehnat shakllaridan himoyasi qaysi xalqaro tashkilot konvensiyalari bilan ham mustahkamlangan? A) Xalqaro valyuta jamg'armasi B) Xalqaro mehnat tashkiloti C) Jahon savdo tashkiloti D) Xalqaro olimpiya qo'mitasi To'g'ri javob: B) Xalqaro mehnat tashkiloti ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 59 10-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Xavfi oshirilgan manba (masalan, avtomobil) keltirgan zarar uchun uning egasi qanday javob beradi? A) Faqat ehtiyotsizligi isbotlansa B) Faqat qasddan harakat qilgan bo'lsa C) Hech qanday holatda javob bermaydi D) Aybidan qat'i nazar javob beradi To'g'ri javob: D) Aybidan qat'i nazar javob beradi✔ Izoh: Faoliyati atrofdagilar uchun xavfi oshirilgan manba egasi, agar zarar yengib bo'lmaydigan kuch yoki jabrlanuvchining qasdi oqibati ekanini isbotlamasa, aybidan qat'i nazar javob beradi. 2. Manfaatlar to'qnashuvi nima? A) Prokurorning yuqori turuvchi prokuror ko'rsatmasiga qonuniy rioya qilishi B) Sudda prokuror va himoyachining dalillar bo'yicha tortishuvi C) Ikki prokuratura o'rtasida bitta ish bo'yicha vakolatlarning qonunda belgilangan tartibda taqsimlanishi D) Shaxsiy manfaat xizmat vazifasini xolis bajarishga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan holat To'g'ri javob: D) Shaxsiy manfaat xizmat vazifasini xolis bajarishga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan ✔ holat Izoh: Manfaatlar to'qnashuvi — shaxsiy manfaatdorlik xizmat vazifalarini xolis va to'g'ri bajarishga ta'sir qiladigan yoki ta'sir qilishi mumkin bo'lgan vaziyat. 3. Dam olish vaqti turlariga qaysi biri kiradi? A) Navbatchilik smenasi B) Ish vaqtidan tashqari ish C) Yillik mehnat ta'tili D) Xizmat safari To'g'ri javob: C) Yillik mehnat ta'tili ✔ Izoh: Dam olish vaqtiga ish kuni ichidagi tanaffus, kundalik va haftalik dam olish, bayram kunlari va yillik ta'tillar kiradi. 4. Fuqaroni bedarak yo'qolgan deb topish yoki vafot etgan deb e'lon qilish kim tomonidan amalga oshiriladi? A) Sud tomonidan B) Ichki ishlar organi tomonidan C) Mahalla fuqarolar yig'ini tomonidan D) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organi tomonidan To'g'ri javob: A) Sud tomonidan ✔ Izoh: Fuqaroni bedarak yo'qolgan deb topish va vafot etgan deb e'lon qilish manfaatdor shaxslarning arizasiga ko'ra sud tomonidan amalga oshiriladi. 5. Voyaga yetmaganlarning eng og'ir mehnat shakllaridan himoyasi qaysi xalqaro tashkilot konvensiyalari bilan ham mustahkamlangan? A) Xalqaro valyuta jamg'armasi B) Xalqaro mehnat tashkiloti C) Jahon savdo tashkiloti D) Xalqaro olimpiya qo'mitasi To'g'ri javob: B) Xalqaro mehnat tashkiloti ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 59 10-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Xavfi oshirilgan manba (masalan, avtomobil) keltirgan zarar uchun uning egasi qanday javob beradi? A) Faqat ehtiyotsizligi isbotlansa B) Faqat qasddan harakat qilgan bo'lsa C) Hech qanday holatda javob bermaydi D) Aybidan qat'i nazar javob beradi To'g'ri javob: D) Aybidan qat'i nazar javob beradi✔ Izoh: Faoliyati atrofdagilar uchun xavfi oshirilgan manba egasi, agar zarar yengib bo'lmaydigan kuch yoki jabrlanuvchining qasdi oqibati ekanini isbotlamasa, aybidan qat'i nazar javob beradi. 2. Manfaatlar to'qnashuvi nima? A) Prokurorning yuqori turuvchi prokuror ko'rsatmasiga qonuniy rioya qilishi B) Sudda prokuror va himoyachining dalillar bo'yicha tortishuvi C) Ikki prokuratura o'rtasida bitta ish bo'yicha vakolatlarning qonunda belgilangan tartibda taqsimlanishi D) Shaxsiy manfaat xizmat vazifasini xolis bajarishga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan holat To'g'ri javob: D) Shaxsiy manfaat xizmat vazifasini xolis bajarishga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan ✔ holat Izoh: Manfaatlar to'qnashuvi — shaxsiy manfaatdorlik xizmat vazifalarini xolis va to'g'ri bajarishga ta'sir qiladigan yoki ta'sir qilishi mumkin bo'lgan vaziyat. 3. Dam olish vaqti turlariga qaysi biri kiradi? A) Navbatchilik smenasi B) Ish vaqtidan tashqari ish C) Yillik mehnat ta'tili D) Xizmat safari To'g'ri javob: C) Yillik mehnat ta'tili ✔ Izoh: Dam olish vaqtiga ish kuni ichidagi tanaffus, kundalik va haftalik dam olish, bayram kunlari va yillik ta'tillar kiradi. 4. Fuqaroni bedarak yo'qolgan deb topish yoki vafot etgan deb e'lon qilish kim tomonidan amalga oshiriladi? A) Sud tomonidan B) Ichki ishlar organi tomonidan C) Mahalla fuqarolar yig'ini tomonidan D) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organi tomonidan To'g'ri javob: A) Sud tomonidan ✔ Izoh: Fuqaroni bedarak yo'qolgan deb topish va vafot etgan deb e'lon qilish manfaatdor shaxslarning arizasiga ko'ra sud tomonidan amalga oshiriladi. 5. Voyaga yetmaganlarning eng og'ir mehnat shakllaridan himoyasi qaysi xalqaro tashkilot konvensiyalari bilan ham mustahkamlangan? A) Xalqaro valyuta jamg'armasi B) Xalqaro mehnat tashkiloti C) Jahon savdo tashkiloti D) Xalqaro olimpiya qo'mitasi To'g'ri javob: B) Xalqaro mehnat tashkiloti ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 59 Izoh: Xalqaro mehnat tashkiloti bolalar mehnatining eng og'ir shakllarini taqiqlovchi konvensiyalarni qabul qilgan; O'zbekiston ularni ratifikatsiya qilgan. 6. Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishidan qat'i nazar haqiqiy bo'lmagan bitim qanday ataladi? A) O'z-o'zidan haqiqiy bo'lmagan bitim B) Nizoli bitim deb ataluvchi bitim C) Muddatli shartlar bilan tuzilgan bitim D) Shartli ravishda tuzilgan bitim To'g'ri javob: A) O'z-o'zidan haqiqiy bo'lmagan bitim✔ Izoh: O'z-o'zidan haqiqiy bo'lmagan bitim sud qaroridan qat'i nazar tuzilgan paytdan boshlab haqiqiy emas hisoblanadi. 7. Jamoatchilikka ma'lum bo'lgan qonunbuzarlik haqida OAVda chiqqan xabarga prokuratura qanday munosabatda bo'ladi? A) Xabarni tekshirmasdan ish qo'zg'atadi B) Xabarni hech qachon e'tiborga olmaydi va o'rganmaydi C) Xabarni o'rganib, asos bo'lsa qonuniy choralar ko'radi D) Xabarni yozgan jurnalistni darhol jazolaydi To'g'ri javob: C) Xabarni o'rganib, asos bo'lsa qonuniy choralar ko'radi ✔ Izoh: OAV va ijtimoiy tarmoqlardagi qonunbuzarlik haqidagi xabarlar tekshiriladi va tasdiqlansa, qonunda belgilangan choralar ko'riladi. 8. O'n to'rt yoshga to'lmagan voyaga yetmaganlar nomidan bitimlarni, odatda, kim tuzadi? A) Faqat ta'lim muassasasi rahbari B) Voyaga yetmaganning o'zi mustaqil ravishda C) Faqat mahalla fuqarolar yig'ini raisi D) Ota-onasi, farzandlikka oluvchilar yoki vasiylari To'g'ri javob: D) Ota-onasi, farzandlikka oluvchilar yoki vasiylari ✔ Izoh: Kichik yoshdagilar nomidan bitimlarni ularning qonuniy vakillari — ota-onalari, farzandlikka oluvchilar yoki vasiylari tuzadi. 9. Normativ-huquqiy hujjatning kuchga kirishi uchun majburiy shart qaysi? A) Xorijiy davlatlar tomonidan tasdiqlanishi B) Rasmiy e'lon qilinishi C) Fuqarolar tomonidan imzolanishi D) Ommaviy axborotda muhokama qilinishi To'g'ri javob: B) Rasmiy e'lon qilinishi ✔ Izoh: Normativ-huquqiy hujjatlar belgilangan tartibda rasmiy e'lon qilinishi lozim; rasmiy e'lon qilinmagan hujjat huquqiy oqibat keltirib chiqarmaydi. 10. Prokuror nazorati va sud nazorati o'rtasidagi asosiy farq nimada? A) Prokuror nizolarni yakuniy hal qiladi, sud esa faqat tavsiya beradi B) Prokuror qonunlarni qabul qiladi, sud esa ularni rasmiy e'lon qiladi C) Prokuror faqat fuqarolik ishlarini ko'radi, sud esa faqat jinoyat ishlarini ko'rib chiqadi D) Prokuror qonunbuzarlikni bartaraf etishni talab qiladi, sud esa nizoni hal qiladi To'g'ri javob: D) Prokuror qonunbuzarlikni bartaraf etishni talab qiladi, sud esa nizoni hal qiladi ✔ Izoh: Prokuror nazorat vositalari orqali qonunbuzarlikni bartaraf etishni talab qiladi, nizolarni esa majburiy kuchga ega qaror bilan sud hal qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 60 Izoh: Xalqaro mehnat tashkiloti bolalar mehnatining eng og'ir shakllarini taqiqlovchi konvensiyalarni qabul qilgan; O'zbekiston ularni ratifikatsiya qilgan. 6. Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishidan qat'i nazar haqiqiy bo'lmagan bitim qanday ataladi? A) O'z-o'zidan haqiqiy bo'lmagan bitim B) Nizoli bitim deb ataluvchi bitim C) Muddatli shartlar bilan tuzilgan bitim D) Shartli ravishda tuzilgan bitim To'g'ri javob: A) O'z-o'zidan haqiqiy bo'lmagan bitim✔ Izoh: O'z-o'zidan haqiqiy bo'lmagan bitim sud qaroridan qat'i nazar tuzilgan paytdan boshlab haqiqiy emas hisoblanadi. 7. Jamoatchilikka ma'lum bo'lgan qonunbuzarlik haqida OAVda chiqqan xabarga prokuratura qanday munosabatda bo'ladi? A) Xabarni tekshirmasdan ish qo'zg'atadi B) Xabarni hech qachon e'tiborga olmaydi va o'rganmaydi C) Xabarni o'rganib, asos bo'lsa qonuniy choralar ko'radi D) Xabarni yozgan jurnalistni darhol jazolaydi To'g'ri javob: C) Xabarni o'rganib, asos bo'lsa qonuniy choralar ko'radi ✔ Izoh: OAV va ijtimoiy tarmoqlardagi qonunbuzarlik haqidagi xabarlar tekshiriladi va tasdiqlansa, qonunda belgilangan choralar ko'riladi. 8. O'n to'rt yoshga to'lmagan voyaga yetmaganlar nomidan bitimlarni, odatda, kim tuzadi? A) Faqat ta'lim muassasasi rahbari B) Voyaga yetmaganning o'zi mustaqil ravishda C) Faqat mahalla fuqarolar yig'ini raisi D) Ota-onasi, farzandlikka oluvchilar yoki vasiylari To'g'ri javob: D) Ota-onasi, farzandlikka oluvchilar yoki vasiylari ✔ Izoh: Kichik yoshdagilar nomidan bitimlarni ularning qonuniy vakillari — ota-onalari, farzandlikka oluvchilar yoki vasiylari tuzadi. 9. Normativ-huquqiy hujjatning kuchga kirishi uchun majburiy shart qaysi? A) Xorijiy davlatlar tomonidan tasdiqlanishi B) Rasmiy e'lon qilinishi C) Fuqarolar tomonidan imzolanishi D) Ommaviy axborotda muhokama qilinishi To'g'ri javob: B) Rasmiy e'lon qilinishi ✔ Izoh: Normativ-huquqiy hujjatlar belgilangan tartibda rasmiy e'lon qilinishi lozim; rasmiy e'lon qilinmagan hujjat huquqiy oqibat keltirib chiqarmaydi. 10. Prokuror nazorati va sud nazorati o'rtasidagi asosiy farq nimada? A) Prokuror nizolarni yakuniy hal qiladi, sud esa faqat tavsiya beradi B) Prokuror qonunlarni qabul qiladi, sud esa ularni rasmiy e'lon qiladi C) Prokuror faqat fuqarolik ishlarini ko'radi, sud esa faqat jinoyat ishlarini ko'rib chiqadi D) Prokuror qonunbuzarlikni bartaraf etishni talab qiladi, sud esa nizoni hal qiladi To'g'ri javob: D) Prokuror qonunbuzarlikni bartaraf etishni talab qiladi, sud esa nizoni hal qiladi ✔ Izoh: Prokuror nazorat vositalari orqali qonunbuzarlikni bartaraf etishni talab qiladi, nizolarni esa majburiy kuchga ega qaror bilan sud hal qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 60 Izoh: Xalqaro mehnat tashkiloti bolalar mehnatining eng og'ir shakllarini taqiqlovchi konvensiyalarni qabul qilgan; O'zbekiston ularni ratifikatsiya qilgan. 6. Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishidan qat'i nazar haqiqiy bo'lmagan bitim qanday ataladi? A) O'z-o'zidan haqiqiy bo'lmagan bitim B) Nizoli bitim deb ataluvchi bitim C) Muddatli shartlar bilan tuzilgan bitim D) Shartli ravishda tuzilgan bitim To'g'ri javob: A) O'z-o'zidan haqiqiy bo'lmagan bitim✔ Izoh: O'z-o'zidan haqiqiy bo'lmagan bitim sud qaroridan qat'i nazar tuzilgan paytdan boshlab haqiqiy emas hisoblanadi. 7. Jamoatchilikka ma'lum bo'lgan qonunbuzarlik haqida OAVda chiqqan xabarga prokuratura qanday munosabatda bo'ladi? A) Xabarni tekshirmasdan ish qo'zg'atadi B) Xabarni hech qachon e'tiborga olmaydi va o'rganmaydi C) Xabarni o'rganib, asos bo'lsa qonuniy choralar ko'radi D) Xabarni yozgan jurnalistni darhol jazolaydi To'g'ri javob: C) Xabarni o'rganib, asos bo'lsa qonuniy choralar ko'radi ✔ Izoh: OAV va ijtimoiy tarmoqlardagi qonunbuzarlik haqidagi xabarlar tekshiriladi va tasdiqlansa, qonunda belgilangan choralar ko'riladi. 8. O'n to'rt yoshga to'lmagan voyaga yetmaganlar nomidan bitimlarni, odatda, kim tuzadi? A) Faqat ta'lim muassasasi rahbari B) Voyaga yetmaganning o'zi mustaqil ravishda C) Faqat mahalla fuqarolar yig'ini raisi D) Ota-onasi, farzandlikka oluvchilar yoki vasiylari To'g'ri javob: D) Ota-onasi, farzandlikka oluvchilar yoki vasiylari ✔ Izoh: Kichik yoshdagilar nomidan bitimlarni ularning qonuniy vakillari — ota-onalari, farzandlikka oluvchilar yoki vasiylari tuzadi. 9. Normativ-huquqiy hujjatning kuchga kirishi uchun majburiy shart qaysi? A) Xorijiy davlatlar tomonidan tasdiqlanishi B) Rasmiy e'lon qilinishi C) Fuqarolar tomonidan imzolanishi D) Ommaviy axborotda muhokama qilinishi To'g'ri javob: B) Rasmiy e'lon qilinishi ✔ Izoh: Normativ-huquqiy hujjatlar belgilangan tartibda rasmiy e'lon qilinishi lozim; rasmiy e'lon qilinmagan hujjat huquqiy oqibat keltirib chiqarmaydi. 10. Prokuror nazorati va sud nazorati o'rtasidagi asosiy farq nimada? A) Prokuror nizolarni yakuniy hal qiladi, sud esa faqat tavsiya beradi B) Prokuror qonunlarni qabul qiladi, sud esa ularni rasmiy e'lon qiladi C) Prokuror faqat fuqarolik ishlarini ko'radi, sud esa faqat jinoyat ishlarini ko'rib chiqadi D) Prokuror qonunbuzarlikni bartaraf etishni talab qiladi, sud esa nizoni hal qiladi To'g'ri javob: D) Prokuror qonunbuzarlikni bartaraf etishni talab qiladi, sud esa nizoni hal qiladi ✔ Izoh: Prokuror nazorat vositalari orqali qonunbuzarlikni bartaraf etishni talab qiladi, nizolarni esa majburiy kuchga ega qaror bilan sud hal qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 60 11. Qonunbuzarlikka yo'l qo'ymaslik haqida ogohlantirish qachon e'lon qilinadi? A) Fuqaro sudda oqlanib, ish yopilgandan keyin B) Mansabdor shaxs lavozimidan ozod etilgani haqida buyruq chiqqandan keyin C) Jinoyat allaqachon sodir etilib, sud hukmi chiqqanda D) Tayyorlanayotgan qonunbuzarlik haqida ma'lumotlar mavjud bo'lganda To'g'ri javob: D) Tayyorlanayotgan qonunbuzarlik haqida ma'lumotlar mavjud bo'lganda✔ Izoh: Ogohlantirish qonunbuzarlikning oldini olish maqsadida, tayyorlanayotgan huquqbuzarlik haqida ma'lumot bo'lganda mansabdor shaxsga e'lon qilinadi. 12. Ekspert xulosasi tergovchi va sud uchun majburiymi? A) Yo'q, u boshqa dalillar bilan birga baholanadi B) Ha, faqat tergovchi uchun majburiydir C) Ha, u har doim so'zsiz majburiy va boshqa dalillardan ustun D) Ha, faqat sud uchun majburiydir To'g'ri javob: A) Yo'q, u boshqa dalillar bilan birga baholanadi ✔ Izoh: Ekspert xulosasi alohida kuchga ega emas; u boshqa dalillar bilan birga baholanadi, rad etilsa sababi asoslanadi. 13. Rad etish (otvod) instituti nimaga xizmat qiladi? A) Ish yuritishni cheksiz kechiktirishga B) Ish yurituvchi shaxslarning xolisligini ta'minlashga C) Guvohlarni so'roqdan ozod qilishga D) Ayblanuvchining himoya huquqini cheklash va ish yuritishni tezlashtirishga To'g'ri javob: B) Ish yurituvchi shaxslarning xolisligini ta'minlashga ✔ Izoh: Ishdan manfaatdor yoki xolisligiga shubha bo'lgan sudya, prokuror, tergovchi, ekspert va boshqa shaxslar rad etiladi yoki o'zini o'zi rad etadi. 14. Himoya huquqini ta'minlash tamoyili nimani anglatadi? A) Himoya huquqi faqat og'ir jinoyatlarga tegishli B) Faqat jabrlanuvchiga advokat yollash huquqi beriladi, ayblanuvchiga esa berilmaydi C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchiga himoyalanish imkoniyati kafolatlanadi D) Himoyachi faqat sud hukmidan keyin ishtirok etadi To'g'ri javob: C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchiga himoyalanish imkoniyati kafolatlanadi ✔ Izoh: Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi va sudlanuvchiga himoyalanish huquqi ta'minlanadi; ular himoyachi yordamidan foydalanishlari mumkin. 15. Nikohda turmagan shaxslardan tug'ilgan bolaga nisbatan otalik ota-onaning birgalikdagi arizasi bo'lmaganda qanday belgilanadi? A) Sud tartibida B) Tug'ruqxona ma'lumotnomasi asosida C) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori bilan D) Notarius qarori bilan To'g'ri javob: A) Sud tartibida ✔ Izoh: Ota-onaning birgalikdagi arizasi bo'lmasa, otalik ulardan birining, vasiyning yoki bolaning o'zining arizasiga ko'ra sud tartibida belgilanadi. 16. Prezident qanday normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qiladi? A) Qonunlar va kodekslar B) Farmonlar va qarorlar C) Hukmlar va ajrimlar D) Buyruqlar va yo'riqnomalar To'g'ri javob: B) Farmonlar va qarorlar ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 61 11. Qonunbuzarlikka yo'l qo'ymaslik haqida ogohlantirish qachon e'lon qilinadi? A) Fuqaro sudda oqlanib, ish yopilgandan keyin B) Mansabdor shaxs lavozimidan ozod etilgani haqida buyruq chiqqandan keyin C) Jinoyat allaqachon sodir etilib, sud hukmi chiqqanda D) Tayyorlanayotgan qonunbuzarlik haqida ma'lumotlar mavjud bo'lganda To'g'ri javob: D) Tayyorlanayotgan qonunbuzarlik haqida ma'lumotlar mavjud bo'lganda✔ Izoh: Ogohlantirish qonunbuzarlikning oldini olish maqsadida, tayyorlanayotgan huquqbuzarlik haqida ma'lumot bo'lganda mansabdor shaxsga e'lon qilinadi. 12. Ekspert xulosasi tergovchi va sud uchun majburiymi? A) Yo'q, u boshqa dalillar bilan birga baholanadi B) Ha, faqat tergovchi uchun majburiydir C) Ha, u har doim so'zsiz majburiy va boshqa dalillardan ustun D) Ha, faqat sud uchun majburiydir To'g'ri javob: A) Yo'q, u boshqa dalillar bilan birga baholanadi ✔ Izoh: Ekspert xulosasi alohida kuchga ega emas; u boshqa dalillar bilan birga baholanadi, rad etilsa sababi asoslanadi. 13. Rad etish (otvod) instituti nimaga xizmat qiladi? A) Ish yuritishni cheksiz kechiktirishga B) Ish yurituvchi shaxslarning xolisligini ta'minlashga C) Guvohlarni so'roqdan ozod qilishga D) Ayblanuvchining himoya huquqini cheklash va ish yuritishni tezlashtirishga To'g'ri javob: B) Ish yurituvchi shaxslarning xolisligini ta'minlashga ✔ Izoh: Ishdan manfaatdor yoki xolisligiga shubha bo'lgan sudya, prokuror, tergovchi, ekspert va boshqa shaxslar rad etiladi yoki o'zini o'zi rad etadi. 14. Himoya huquqini ta'minlash tamoyili nimani anglatadi? A) Himoya huquqi faqat og'ir jinoyatlarga tegishli B) Faqat jabrlanuvchiga advokat yollash huquqi beriladi, ayblanuvchiga esa berilmaydi C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchiga himoyalanish imkoniyati kafolatlanadi D) Himoyachi faqat sud hukmidan keyin ishtirok etadi To'g'ri javob: C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchiga himoyalanish imkoniyati kafolatlanadi ✔ Izoh: Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi va sudlanuvchiga himoyalanish huquqi ta'minlanadi; ular himoyachi yordamidan foydalanishlari mumkin. 15. Nikohda turmagan shaxslardan tug'ilgan bolaga nisbatan otalik ota-onaning birgalikdagi arizasi bo'lmaganda qanday belgilanadi? A) Sud tartibida B) Tug'ruqxona ma'lumotnomasi asosida C) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori bilan D) Notarius qarori bilan To'g'ri javob: A) Sud tartibida ✔ Izoh: Ota-onaning birgalikdagi arizasi bo'lmasa, otalik ulardan birining, vasiyning yoki bolaning o'zining arizasiga ko'ra sud tartibida belgilanadi. 16. Prezident qanday normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qiladi? A) Qonunlar va kodekslar B) Farmonlar va qarorlar C) Hukmlar va ajrimlar D) Buyruqlar va yo'riqnomalar To'g'ri javob: B) Farmonlar va qarorlar ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 61 11. Qonunbuzarlikka yo'l qo'ymaslik haqida ogohlantirish qachon e'lon qilinadi? A) Fuqaro sudda oqlanib, ish yopilgandan keyin B) Mansabdor shaxs lavozimidan ozod etilgani haqida buyruq chiqqandan keyin C) Jinoyat allaqachon sodir etilib, sud hukmi chiqqanda D) Tayyorlanayotgan qonunbuzarlik haqida ma'lumotlar mavjud bo'lganda To'g'ri javob: D) Tayyorlanayotgan qonunbuzarlik haqida ma'lumotlar mavjud bo'lganda✔ Izoh: Ogohlantirish qonunbuzarlikning oldini olish maqsadida, tayyorlanayotgan huquqbuzarlik haqida ma'lumot bo'lganda mansabdor shaxsga e'lon qilinadi. 12. Ekspert xulosasi tergovchi va sud uchun majburiymi? A) Yo'q, u boshqa dalillar bilan birga baholanadi B) Ha, faqat tergovchi uchun majburiydir C) Ha, u har doim so'zsiz majburiy va boshqa dalillardan ustun D) Ha, faqat sud uchun majburiydir To'g'ri javob: A) Yo'q, u boshqa dalillar bilan birga baholanadi ✔ Izoh: Ekspert xulosasi alohida kuchga ega emas; u boshqa dalillar bilan birga baholanadi, rad etilsa sababi asoslanadi. 13. Rad etish (otvod) instituti nimaga xizmat qiladi? A) Ish yuritishni cheksiz kechiktirishga B) Ish yurituvchi shaxslarning xolisligini ta'minlashga C) Guvohlarni so'roqdan ozod qilishga D) Ayblanuvchining himoya huquqini cheklash va ish yuritishni tezlashtirishga To'g'ri javob: B) Ish yurituvchi shaxslarning xolisligini ta'minlashga ✔ Izoh: Ishdan manfaatdor yoki xolisligiga shubha bo'lgan sudya, prokuror, tergovchi, ekspert va boshqa shaxslar rad etiladi yoki o'zini o'zi rad etadi. 14. Himoya huquqini ta'minlash tamoyili nimani anglatadi? A) Himoya huquqi faqat og'ir jinoyatlarga tegishli B) Faqat jabrlanuvchiga advokat yollash huquqi beriladi, ayblanuvchiga esa berilmaydi C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchiga himoyalanish imkoniyati kafolatlanadi D) Himoyachi faqat sud hukmidan keyin ishtirok etadi To'g'ri javob: C) Gumon qilinuvchi va ayblanuvchiga himoyalanish imkoniyati kafolatlanadi ✔ Izoh: Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi va sudlanuvchiga himoyalanish huquqi ta'minlanadi; ular himoyachi yordamidan foydalanishlari mumkin. 15. Nikohda turmagan shaxslardan tug'ilgan bolaga nisbatan otalik ota-onaning birgalikdagi arizasi bo'lmaganda qanday belgilanadi? A) Sud tartibida B) Tug'ruqxona ma'lumotnomasi asosida C) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori bilan D) Notarius qarori bilan To'g'ri javob: A) Sud tartibida ✔ Izoh: Ota-onaning birgalikdagi arizasi bo'lmasa, otalik ulardan birining, vasiyning yoki bolaning o'zining arizasiga ko'ra sud tartibida belgilanadi. 16. Prezident qanday normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qiladi? A) Qonunlar va kodekslar B) Farmonlar va qarorlar C) Hukmlar va ajrimlar D) Buyruqlar va yo'riqnomalar To'g'ri javob: B) Farmonlar va qarorlar ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 61 Izoh: Prezident Konstitutsiya va qonunlar asosida farmonlar, qarorlar va farmoyishlar chiqaradi. 17. Aybsizlik prezumpsiyasiga ko'ra aybni isbotlash majburiyati kimning zimmasida? A) Ayblov tarafining zimmasida B) Guvohlarning zimmasida C) Gumon qilinuvchining zimmasida D) Himoyachining zimmasida To'g'ri javob: A) Ayblov tarafining zimmasida✔ Izoh: Ayblanuvchi o'zining aybsizligini isbotlashga majbur emas; aybni isbotlash ayblov tarafining zimmasida. 18. Mahkum kim? A) Ishi sudga yuborilgan ayblanuvchi B) Oqlov hukmi chiqarilgan shaxs C) Tergov bosqichidagi gumon qilinuvchi shaxs D) Ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgan shaxs To'g'ri javob: D) Ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgan shaxs ✔ Izoh: Unga nisbatan ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgan shaxs mahkum deb ataladi. 19. Xodimning moddiy javobgarligi umumiy qoidaga ko'ra qanday bo'ladi? A) Cheklangan, qonunda belgilangan miqdorda B) Faqat boy berilgan foyda bo'yicha C) Hech qanday javobgarlik yo'q D) Har doim to'liq va cheksiz To'g'ri javob: A) Cheklangan, qonunda belgilangan miqdorda ✔ Izoh: Umumiy qoidaga ko'ra xodim cheklangan moddiy javobgarlikka ega; to'liq moddiy javobgarlik faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda qo'llaniladi. 20. Tashkilotlar o'rtasida rasmiy yozishmalar uchun qanday hujjatdan foydalaniladi? A) Xizmat xati B) Tilxat C) Tabriknoma D) Shaxsiy kundalik To'g'ri javob: A) Xizmat xati ✔ Izoh: Xizmat xati tashkilotlar va mansabdor shaxslar o'rtasidagi rasmiy yozishmalarning asosiy shaklidir. 21. Qaysi holatda prokuror protest emas, balki taqdimnoma kiritadi? A) Qonunbuzarlik holati va uning sabablarini bartaraf etish kerak bo'lganda B) Sudning hali qonuniy kuchga kirmagan qarori ustidan yuqori sudga shikoyat qilinganda C) Shaxsni qamoqqa olish uchun sanksiya so'ralganda D) Qonunga zid normativ hujjatni bekor qilish talab qilinganda To'g'ri javob: A) Qonunbuzarlik holati va uning sabablarini bartaraf etish kerak bo'lganda ✔ Izoh: Protest qonunga zid hujjatga qarshi, taqdimnoma esa qonunbuzarlikning o'zi, sabablari va shart- sharoitlarini bartaraf etish uchun qo'llaniladi. 22. Ish beruvchi tashabbusi bilan mehnat shartnomasini bekor qilish qachon qonuniy hisoblanadi? A) Xodim rahbar ustidan yuqori organga shikoyat yozsa B) Rahbar xodimni shaxsan yoqtirmasa yoki u bilan kelishmasa C) Xodim vaqtincha kasal bo'lib qolsa D) Qonunda nazarda tutilgan asos bo'lsa va tartibga rioya qilinsa To'g'ri javob: D) Qonunda nazarda tutilgan asos bo'lsa va tartibga rioya qilinsa ✔ Izoh: Ish beruvchi faqat qonunda belgilangan asoslar bo'lganda va belgilangan tartibga rioya qilgan holda mehnat shartnomasini bekor qila oladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 62 Izoh: Prezident Konstitutsiya va qonunlar asosida farmonlar, qarorlar va farmoyishlar chiqaradi. 17. Aybsizlik prezumpsiyasiga ko'ra aybni isbotlash majburiyati kimning zimmasida? A) Ayblov tarafining zimmasida B) Guvohlarning zimmasida C) Gumon qilinuvchining zimmasida D) Himoyachining zimmasida To'g'ri javob: A) Ayblov tarafining zimmasida✔ Izoh: Ayblanuvchi o'zining aybsizligini isbotlashga majbur emas; aybni isbotlash ayblov tarafining zimmasida. 18. Mahkum kim? A) Ishi sudga yuborilgan ayblanuvchi B) Oqlov hukmi chiqarilgan shaxs C) Tergov bosqichidagi gumon qilinuvchi shaxs D) Ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgan shaxs To'g'ri javob: D) Ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgan shaxs ✔ Izoh: Unga nisbatan ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgan shaxs mahkum deb ataladi. 19. Xodimning moddiy javobgarligi umumiy qoidaga ko'ra qanday bo'ladi? A) Cheklangan, qonunda belgilangan miqdorda B) Faqat boy berilgan foyda bo'yicha C) Hech qanday javobgarlik yo'q D) Har doim to'liq va cheksiz To'g'ri javob: A) Cheklangan, qonunda belgilangan miqdorda ✔ Izoh: Umumiy qoidaga ko'ra xodim cheklangan moddiy javobgarlikka ega; to'liq moddiy javobgarlik faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda qo'llaniladi. 20. Tashkilotlar o'rtasida rasmiy yozishmalar uchun qanday hujjatdan foydalaniladi? A) Xizmat xati B) Tilxat C) Tabriknoma D) Shaxsiy kundalik To'g'ri javob: A) Xizmat xati ✔ Izoh: Xizmat xati tashkilotlar va mansabdor shaxslar o'rtasidagi rasmiy yozishmalarning asosiy shaklidir. 21. Qaysi holatda prokuror protest emas, balki taqdimnoma kiritadi? A) Qonunbuzarlik holati va uning sabablarini bartaraf etish kerak bo'lganda B) Sudning hali qonuniy kuchga kirmagan qarori ustidan yuqori sudga shikoyat qilinganda C) Shaxsni qamoqqa olish uchun sanksiya so'ralganda D) Qonunga zid normativ hujjatni bekor qilish talab qilinganda To'g'ri javob: A) Qonunbuzarlik holati va uning sabablarini bartaraf etish kerak bo'lganda ✔ Izoh: Protest qonunga zid hujjatga qarshi, taqdimnoma esa qonunbuzarlikning o'zi, sabablari va shart- sharoitlarini bartaraf etish uchun qo'llaniladi. 22. Ish beruvchi tashabbusi bilan mehnat shartnomasini bekor qilish qachon qonuniy hisoblanadi? A) Xodim rahbar ustidan yuqori organga shikoyat yozsa B) Rahbar xodimni shaxsan yoqtirmasa yoki u bilan kelishmasa C) Xodim vaqtincha kasal bo'lib qolsa D) Qonunda nazarda tutilgan asos bo'lsa va tartibga rioya qilinsa To'g'ri javob: D) Qonunda nazarda tutilgan asos bo'lsa va tartibga rioya qilinsa ✔ Izoh: Ish beruvchi faqat qonunda belgilangan asoslar bo'lganda va belgilangan tartibga rioya qilgan holda mehnat shartnomasini bekor qila oladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 62 Izoh: Prezident Konstitutsiya va qonunlar asosida farmonlar, qarorlar va farmoyishlar chiqaradi. 17. Aybsizlik prezumpsiyasiga ko'ra aybni isbotlash majburiyati kimning zimmasida? A) Ayblov tarafining zimmasida B) Guvohlarning zimmasida C) Gumon qilinuvchining zimmasida D) Himoyachining zimmasida To'g'ri javob: A) Ayblov tarafining zimmasida✔ Izoh: Ayblanuvchi o'zining aybsizligini isbotlashga majbur emas; aybni isbotlash ayblov tarafining zimmasida. 18. Mahkum kim? A) Ishi sudga yuborilgan ayblanuvchi B) Oqlov hukmi chiqarilgan shaxs C) Tergov bosqichidagi gumon qilinuvchi shaxs D) Ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgan shaxs To'g'ri javob: D) Ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgan shaxs ✔ Izoh: Unga nisbatan ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgan shaxs mahkum deb ataladi. 19. Xodimning moddiy javobgarligi umumiy qoidaga ko'ra qanday bo'ladi? A) Cheklangan, qonunda belgilangan miqdorda B) Faqat boy berilgan foyda bo'yicha C) Hech qanday javobgarlik yo'q D) Har doim to'liq va cheksiz To'g'ri javob: A) Cheklangan, qonunda belgilangan miqdorda ✔ Izoh: Umumiy qoidaga ko'ra xodim cheklangan moddiy javobgarlikka ega; to'liq moddiy javobgarlik faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda qo'llaniladi. 20. Tashkilotlar o'rtasida rasmiy yozishmalar uchun qanday hujjatdan foydalaniladi? A) Xizmat xati B) Tilxat C) Tabriknoma D) Shaxsiy kundalik To'g'ri javob: A) Xizmat xati ✔ Izoh: Xizmat xati tashkilotlar va mansabdor shaxslar o'rtasidagi rasmiy yozishmalarning asosiy shaklidir. 21. Qaysi holatda prokuror protest emas, balki taqdimnoma kiritadi? A) Qonunbuzarlik holati va uning sabablarini bartaraf etish kerak bo'lganda B) Sudning hali qonuniy kuchga kirmagan qarori ustidan yuqori sudga shikoyat qilinganda C) Shaxsni qamoqqa olish uchun sanksiya so'ralganda D) Qonunga zid normativ hujjatni bekor qilish talab qilinganda To'g'ri javob: A) Qonunbuzarlik holati va uning sabablarini bartaraf etish kerak bo'lganda ✔ Izoh: Protest qonunga zid hujjatga qarshi, taqdimnoma esa qonunbuzarlikning o'zi, sabablari va shart- sharoitlarini bartaraf etish uchun qo'llaniladi. 22. Ish beruvchi tashabbusi bilan mehnat shartnomasini bekor qilish qachon qonuniy hisoblanadi? A) Xodim rahbar ustidan yuqori organga shikoyat yozsa B) Rahbar xodimni shaxsan yoqtirmasa yoki u bilan kelishmasa C) Xodim vaqtincha kasal bo'lib qolsa D) Qonunda nazarda tutilgan asos bo'lsa va tartibga rioya qilinsa To'g'ri javob: D) Qonunda nazarda tutilgan asos bo'lsa va tartibga rioya qilinsa ✔ Izoh: Ish beruvchi faqat qonunda belgilangan asoslar bo'lganda va belgilangan tartibga rioya qilgan holda mehnat shartnomasini bekor qila oladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 62 23. Jinoyat protsessida inson qadr-qimmatini hurmat qilish tamoyili nimani taqiqlaydi? A) Gumon qilinuvchini so'roq qilish, guvohlarni chaqirish va ekspertiza tayinlashni B) Ayblanuvchiga himoyachi tayinlashni va tarjimon berishni C) Qiynoqqa solish, zo'ravonlik va qadr-qimmatni kamsituvchi muomalani D) Ekspertiza tayinlash va dalillarni tekshirishni To'g'ri javob: C) Qiynoqqa solish, zo'ravonlik va qadr-qimmatni kamsituvchi muomalani✔ Izoh: Jinoyat ishi yuritishda qiynoqqa solish, zo'ravonlik, shafqatsiz yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala qat'iyan taqiqlanadi. 24. Yuridik shaxsning filiali qanday maqomga ega? A) Yuridik shaxs hisoblanmaydi va uning nomidan ish yuritadi B) Davlat organining tarkibiy bo'linmasi hisoblanadi C) Ta'sischilardan mustaqil korxona hisoblanadi D) Mustaqil yuridik shaxs hisoblanadi To'g'ri javob: A) Yuridik shaxs hisoblanmaydi va uning nomidan ish yuritadi ✔ Izoh: Filial va vakolatxonalar yuridik shaxs hisoblanmaydi, ular o'zlarini tashkil etgan yuridik shaxs nomidan faoliyat yuritadi. 25. Mehnat faoliyatiga oid ma'lumotlar hozirgi vaqtda asosan qanday shaklda yuritiladi? A) Faqat mahalla ro'yxatida B) Elektron mehnat daftarchasi shaklida C) Faqat xodimning o'z shaxsiy kundaligida D) Faqat qog'oz daftarcha shaklida To'g'ri javob: B) Elektron mehnat daftarchasi shaklida ✔ Izoh: Mehnat faoliyati to'g'risidagi ma'lumotlar elektron mehnat daftarchasi orqali yagona axborot tizimida yuritiladi. 26. Ishga tiklash to'g'risidagi nizolarni qaysi organ hal qiladi? A) Mahalla fuqarolar yig'ini B) Soliq inspeksiyasi C) Sud D) Saylov komissiyasi To'g'ri javob: C) Sud ✔ Izoh: Ishga tiklash to'g'risidagi nizolar sud tomonidan ko'rib chiqiladi. 27. Qonunbuzarlikning sabablari va shart-sharoitlarini bartaraf etish nimaga xizmat qiladi? A) Huquqbuzarliklarning takrorlanishining oldini olishga B) Tergov muddatlarini uzaytirishga C) Mansabdorlarni moddiy rag'batlantirishga D) Aybdorlarni jazodan ozod qilishga To'g'ri javob: A) Huquqbuzarliklarning takrorlanishining oldini olishga ✔ Izoh: Sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish profilaktik ahamiyatga ega bo'lib, huquqbuzarliklar takrorlanishining oldini oladi. 28. Normativ-huquqiy hujjatlar ierarxiyasida eng yuqori yuridik kuchga ega hujjat qaysi? A) Vazirlik buyrug'i B) Prezident farmoni C) Konstitutsiya D) Vazirlar Mahkamasi qarori To'g'ri javob: C) Konstitutsiya ✔ Izoh: Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega; barcha qonunlar va boshqa normativ hujjatlar Konstitutsiyaga muvofiq bo'lishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 63 23. Jinoyat protsessida inson qadr-qimmatini hurmat qilish tamoyili nimani taqiqlaydi? A) Gumon qilinuvchini so'roq qilish, guvohlarni chaqirish va ekspertiza tayinlashni B) Ayblanuvchiga himoyachi tayinlashni va tarjimon berishni C) Qiynoqqa solish, zo'ravonlik va qadr-qimmatni kamsituvchi muomalani D) Ekspertiza tayinlash va dalillarni tekshirishni To'g'ri javob: C) Qiynoqqa solish, zo'ravonlik va qadr-qimmatni kamsituvchi muomalani✔ Izoh: Jinoyat ishi yuritishda qiynoqqa solish, zo'ravonlik, shafqatsiz yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala qat'iyan taqiqlanadi. 24. Yuridik shaxsning filiali qanday maqomga ega? A) Yuridik shaxs hisoblanmaydi va uning nomidan ish yuritadi B) Davlat organining tarkibiy bo'linmasi hisoblanadi C) Ta'sischilardan mustaqil korxona hisoblanadi D) Mustaqil yuridik shaxs hisoblanadi To'g'ri javob: A) Yuridik shaxs hisoblanmaydi va uning nomidan ish yuritadi ✔ Izoh: Filial va vakolatxonalar yuridik shaxs hisoblanmaydi, ular o'zlarini tashkil etgan yuridik shaxs nomidan faoliyat yuritadi. 25. Mehnat faoliyatiga oid ma'lumotlar hozirgi vaqtda asosan qanday shaklda yuritiladi? A) Faqat mahalla ro'yxatida B) Elektron mehnat daftarchasi shaklida C) Faqat xodimning o'z shaxsiy kundaligida D) Faqat qog'oz daftarcha shaklida To'g'ri javob: B) Elektron mehnat daftarchasi shaklida ✔ Izoh: Mehnat faoliyati to'g'risidagi ma'lumotlar elektron mehnat daftarchasi orqali yagona axborot tizimida yuritiladi. 26. Ishga tiklash to'g'risidagi nizolarni qaysi organ hal qiladi? A) Mahalla fuqarolar yig'ini B) Soliq inspeksiyasi C) Sud D) Saylov komissiyasi To'g'ri javob: C) Sud ✔ Izoh: Ishga tiklash to'g'risidagi nizolar sud tomonidan ko'rib chiqiladi. 27. Qonunbuzarlikning sabablari va shart-sharoitlarini bartaraf etish nimaga xizmat qiladi? A) Huquqbuzarliklarning takrorlanishining oldini olishga B) Tergov muddatlarini uzaytirishga C) Mansabdorlarni moddiy rag'batlantirishga D) Aybdorlarni jazodan ozod qilishga To'g'ri javob: A) Huquqbuzarliklarning takrorlanishining oldini olishga ✔ Izoh: Sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish profilaktik ahamiyatga ega bo'lib, huquqbuzarliklar takrorlanishining oldini oladi. 28. Normativ-huquqiy hujjatlar ierarxiyasida eng yuqori yuridik kuchga ega hujjat qaysi? A) Vazirlik buyrug'i B) Prezident farmoni C) Konstitutsiya D) Vazirlar Mahkamasi qarori To'g'ri javob: C) Konstitutsiya ✔ Izoh: Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega; barcha qonunlar va boshqa normativ hujjatlar Konstitutsiyaga muvofiq bo'lishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 63 23. Jinoyat protsessida inson qadr-qimmatini hurmat qilish tamoyili nimani taqiqlaydi? A) Gumon qilinuvchini so'roq qilish, guvohlarni chaqirish va ekspertiza tayinlashni B) Ayblanuvchiga himoyachi tayinlashni va tarjimon berishni C) Qiynoqqa solish, zo'ravonlik va qadr-qimmatni kamsituvchi muomalani D) Ekspertiza tayinlash va dalillarni tekshirishni To'g'ri javob: C) Qiynoqqa solish, zo'ravonlik va qadr-qimmatni kamsituvchi muomalani✔ Izoh: Jinoyat ishi yuritishda qiynoqqa solish, zo'ravonlik, shafqatsiz yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala qat'iyan taqiqlanadi. 24. Yuridik shaxsning filiali qanday maqomga ega? A) Yuridik shaxs hisoblanmaydi va uning nomidan ish yuritadi B) Davlat organining tarkibiy bo'linmasi hisoblanadi C) Ta'sischilardan mustaqil korxona hisoblanadi D) Mustaqil yuridik shaxs hisoblanadi To'g'ri javob: A) Yuridik shaxs hisoblanmaydi va uning nomidan ish yuritadi ✔ Izoh: Filial va vakolatxonalar yuridik shaxs hisoblanmaydi, ular o'zlarini tashkil etgan yuridik shaxs nomidan faoliyat yuritadi. 25. Mehnat faoliyatiga oid ma'lumotlar hozirgi vaqtda asosan qanday shaklda yuritiladi? A) Faqat mahalla ro'yxatida B) Elektron mehnat daftarchasi shaklida C) Faqat xodimning o'z shaxsiy kundaligida D) Faqat qog'oz daftarcha shaklida To'g'ri javob: B) Elektron mehnat daftarchasi shaklida ✔ Izoh: Mehnat faoliyati to'g'risidagi ma'lumotlar elektron mehnat daftarchasi orqali yagona axborot tizimida yuritiladi. 26. Ishga tiklash to'g'risidagi nizolarni qaysi organ hal qiladi? A) Mahalla fuqarolar yig'ini B) Soliq inspeksiyasi C) Sud D) Saylov komissiyasi To'g'ri javob: C) Sud ✔ Izoh: Ishga tiklash to'g'risidagi nizolar sud tomonidan ko'rib chiqiladi. 27. Qonunbuzarlikning sabablari va shart-sharoitlarini bartaraf etish nimaga xizmat qiladi? A) Huquqbuzarliklarning takrorlanishining oldini olishga B) Tergov muddatlarini uzaytirishga C) Mansabdorlarni moddiy rag'batlantirishga D) Aybdorlarni jazodan ozod qilishga To'g'ri javob: A) Huquqbuzarliklarning takrorlanishining oldini olishga ✔ Izoh: Sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish profilaktik ahamiyatga ega bo'lib, huquqbuzarliklar takrorlanishining oldini oladi. 28. Normativ-huquqiy hujjatlar ierarxiyasida eng yuqori yuridik kuchga ega hujjat qaysi? A) Vazirlik buyrug'i B) Prezident farmoni C) Konstitutsiya D) Vazirlar Mahkamasi qarori To'g'ri javob: C) Konstitutsiya ✔ Izoh: Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega; barcha qonunlar va boshqa normativ hujjatlar Konstitutsiyaga muvofiq bo'lishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 63 29. Elektron hujjat qachon qog'oz hujjat bilan teng yuridik kuchga ega bo'ladi? A) Zarur rekvizitlari bo'lib, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanganda B) Faqat ijtimoiy tarmoqda e'lon qilinganda C) Faqat qog'ozga chop etilganda D) Har qanday elektron xabar sifatida istalgan elektron manzilga yuborilganda To'g'ri javob: A) Zarur rekvizitlari bo'lib, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanganda✔ Izoh: Elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan va zarur rekvizitlarga ega elektron hujjat qog'oz hujjatga tenglashtiriladi. 30. Eng yuqori ijtimoiy xavflilikka ega huquqbuzarlik turi qaysi? A) Fuqaroviy-huquqiy delikt B) Jinoyat C) Intizomiy nojo'ya xatti-harakat D) Ma'muriy huquqbuzarlik To'g'ri javob: B) Jinoyat ✔ Izoh: Jinoyat eng yuqori ijtimoiy xavflilikka ega huquqbuzarlik bo'lib, jinoyat qonunida taqiqlangan qilmishdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 64 29. Elektron hujjat qachon qog'oz hujjat bilan teng yuridik kuchga ega bo'ladi? A) Zarur rekvizitlari bo'lib, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanganda B) Faqat ijtimoiy tarmoqda e'lon qilinganda C) Faqat qog'ozga chop etilganda D) Har qanday elektron xabar sifatida istalgan elektron manzilga yuborilganda To'g'ri javob: A) Zarur rekvizitlari bo'lib, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanganda✔ Izoh: Elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan va zarur rekvizitlarga ega elektron hujjat qog'oz hujjatga tenglashtiriladi. 30. Eng yuqori ijtimoiy xavflilikka ega huquqbuzarlik turi qaysi? A) Fuqaroviy-huquqiy delikt B) Jinoyat C) Intizomiy nojo'ya xatti-harakat D) Ma'muriy huquqbuzarlik To'g'ri javob: B) Jinoyat ✔ Izoh: Jinoyat eng yuqori ijtimoiy xavflilikka ega huquqbuzarlik bo'lib, jinoyat qonunida taqiqlangan qilmishdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 64 29. Elektron hujjat qachon qog'oz hujjat bilan teng yuridik kuchga ega bo'ladi? A) Zarur rekvizitlari bo'lib, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanganda B) Faqat ijtimoiy tarmoqda e'lon qilinganda C) Faqat qog'ozga chop etilganda D) Har qanday elektron xabar sifatida istalgan elektron manzilga yuborilganda To'g'ri javob: A) Zarur rekvizitlari bo'lib, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanganda✔ Izoh: Elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan va zarur rekvizitlarga ega elektron hujjat qog'oz hujjatga tenglashtiriladi. 30. Eng yuqori ijtimoiy xavflilikka ega huquqbuzarlik turi qaysi? A) Fuqaroviy-huquqiy delikt B) Jinoyat C) Intizomiy nojo'ya xatti-harakat D) Ma'muriy huquqbuzarlik To'g'ri javob: B) Jinoyat ✔ Izoh: Jinoyat eng yuqori ijtimoiy xavflilikka ega huquqbuzarlik bo'lib, jinoyat qonunida taqiqlangan qilmishdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 64 11-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Prokuratura xodimining odob-axloq qoidalari asosan qaysi hujjatda mustahkamlanadi? A) Prokuratura xodimlari odob-axloq kodeksida B) Oila kodeksi va unga kiritilgan qo'shimcha ilovalarda C) Yo'l harakati qoidalarida D) Soliq kodeksining umumiy qismida To'g'ri javob: A) Prokuratura xodimlari odob-axloq kodeksida✔ Izoh: Prokuratura xodimlarining kasbiy va xizmatdan tashqari xulq-atvor qoidalari odob-axloq kodeksida belgilanadi. 2. Ma'muriy tartib-taomillarda eshitilish huquqi nimani anglatadi? A) Manfaatdor shaxsning faqat sudda guvoh sifatida so'roq qilinishini B) Ma'muriy organning qarorlarini radio orqali e'lon qilishini C) Har qanday fuqaroning ma'muriy organ majlisiga kirib tinglay olishini D) Manfaatdor shaxsning noqulay qaror qabul qilinishidan oldin fikr bildira olishini To'g'ri javob: D) Manfaatdor shaxsning noqulay qaror qabul qilinishidan oldin fikr bildira olishini ✔ Izoh: Eshitilish huquqi — manfaatdor shaxs o'z huquqlarini cheklovchi ma'muriy hujjat qabul qilinishidan oldin o'z fikrini bildirish imkoniyatiga ega bo'lishi. 3. Ma'muriy jazo va intizomiy jazoning asosiy farqi nimada? A) Intizomiy jazoni xizmat bo'yicha bo'ysunuvchiga rahbar qo'llaydi B) Ma'muriy jazo faqat ish beruvchi tomonidan qo'llaniladi C) Ular o'rtasida hech qanday farq mavjud emas D) Intizomiy jazo faqat sud tomonidan tayinlanadi To'g'ri javob: A) Intizomiy jazoni xizmat bo'yicha bo'ysunuvchiga rahbar qo'llaydi ✔ Izoh: Intizomiy jazo xizmat yoki mehnat bo'ysunuvi doirasida rahbar tomonidan, ma'muriy jazo esa vakolatli organ yoki sud tomonidan qo'llaniladi. 4. Jinoyat qonunining analogiya bo'yicha qo'llanilishi haqida qanday qoida bor? A) Analogiya bo'yicha qo'llanilishiga yo'l qo'yilmaydi B) Analogiya faqat og'ir va o'ta og'ir jinoyatlar bo'yicha qo'llaniladi C) Analogiya prokuror xohishiga ko'ra qo'llanadi D) Analogiya har doim ruxsat etiladi To'g'ri javob: A) Analogiya bo'yicha qo'llanilishiga yo'l qo'yilmaydi ✔ Izoh: Qonuniylik tamoyiliga ko'ra jinoyat qonunini o'xshashlik (analogiya) bo'yicha qo'llash taqiqlanadi. 5. Boshqaruv shakliga ko'ra O'zbekiston qanday davlat hisoblanadi? A) Parlamentli monarxiya B) Mutlaq monarxiya C) Teokratik respublika davlati D) Prezidentlik respublikasi To'g'ri javob: D) Prezidentlik respublikasi ✔ Izoh: O'zbekiston boshqaruv shakliga ko'ra respublika bo'lib, davlat boshlig'i saylanadigan Prezident hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 65 11-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Prokuratura xodimining odob-axloq qoidalari asosan qaysi hujjatda mustahkamlanadi? A) Prokuratura xodimlari odob-axloq kodeksida B) Oila kodeksi va unga kiritilgan qo'shimcha ilovalarda C) Yo'l harakati qoidalarida D) Soliq kodeksining umumiy qismida To'g'ri javob: A) Prokuratura xodimlari odob-axloq kodeksida✔ Izoh: Prokuratura xodimlarining kasbiy va xizmatdan tashqari xulq-atvor qoidalari odob-axloq kodeksida belgilanadi. 2. Ma'muriy tartib-taomillarda eshitilish huquqi nimani anglatadi? A) Manfaatdor shaxsning faqat sudda guvoh sifatida so'roq qilinishini B) Ma'muriy organning qarorlarini radio orqali e'lon qilishini C) Har qanday fuqaroning ma'muriy organ majlisiga kirib tinglay olishini D) Manfaatdor shaxsning noqulay qaror qabul qilinishidan oldin fikr bildira olishini To'g'ri javob: D) Manfaatdor shaxsning noqulay qaror qabul qilinishidan oldin fikr bildira olishini ✔ Izoh: Eshitilish huquqi — manfaatdor shaxs o'z huquqlarini cheklovchi ma'muriy hujjat qabul qilinishidan oldin o'z fikrini bildirish imkoniyatiga ega bo'lishi. 3. Ma'muriy jazo va intizomiy jazoning asosiy farqi nimada? A) Intizomiy jazoni xizmat bo'yicha bo'ysunuvchiga rahbar qo'llaydi B) Ma'muriy jazo faqat ish beruvchi tomonidan qo'llaniladi C) Ular o'rtasida hech qanday farq mavjud emas D) Intizomiy jazo faqat sud tomonidan tayinlanadi To'g'ri javob: A) Intizomiy jazoni xizmat bo'yicha bo'ysunuvchiga rahbar qo'llaydi ✔ Izoh: Intizomiy jazo xizmat yoki mehnat bo'ysunuvi doirasida rahbar tomonidan, ma'muriy jazo esa vakolatli organ yoki sud tomonidan qo'llaniladi. 4. Jinoyat qonunining analogiya bo'yicha qo'llanilishi haqida qanday qoida bor? A) Analogiya bo'yicha qo'llanilishiga yo'l qo'yilmaydi B) Analogiya faqat og'ir va o'ta og'ir jinoyatlar bo'yicha qo'llaniladi C) Analogiya prokuror xohishiga ko'ra qo'llanadi D) Analogiya har doim ruxsat etiladi To'g'ri javob: A) Analogiya bo'yicha qo'llanilishiga yo'l qo'yilmaydi ✔ Izoh: Qonuniylik tamoyiliga ko'ra jinoyat qonunini o'xshashlik (analogiya) bo'yicha qo'llash taqiqlanadi. 5. Boshqaruv shakliga ko'ra O'zbekiston qanday davlat hisoblanadi? A) Parlamentli monarxiya B) Mutlaq monarxiya C) Teokratik respublika davlati D) Prezidentlik respublikasi To'g'ri javob: D) Prezidentlik respublikasi ✔ Izoh: O'zbekiston boshqaruv shakliga ko'ra respublika bo'lib, davlat boshlig'i saylanadigan Prezident hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 65 11-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Prokuratura xodimining odob-axloq qoidalari asosan qaysi hujjatda mustahkamlanadi? A) Prokuratura xodimlari odob-axloq kodeksida B) Oila kodeksi va unga kiritilgan qo'shimcha ilovalarda C) Yo'l harakati qoidalarida D) Soliq kodeksining umumiy qismida To'g'ri javob: A) Prokuratura xodimlari odob-axloq kodeksida✔ Izoh: Prokuratura xodimlarining kasbiy va xizmatdan tashqari xulq-atvor qoidalari odob-axloq kodeksida belgilanadi. 2. Ma'muriy tartib-taomillarda eshitilish huquqi nimani anglatadi? A) Manfaatdor shaxsning faqat sudda guvoh sifatida so'roq qilinishini B) Ma'muriy organning qarorlarini radio orqali e'lon qilishini C) Har qanday fuqaroning ma'muriy organ majlisiga kirib tinglay olishini D) Manfaatdor shaxsning noqulay qaror qabul qilinishidan oldin fikr bildira olishini To'g'ri javob: D) Manfaatdor shaxsning noqulay qaror qabul qilinishidan oldin fikr bildira olishini ✔ Izoh: Eshitilish huquqi — manfaatdor shaxs o'z huquqlarini cheklovchi ma'muriy hujjat qabul qilinishidan oldin o'z fikrini bildirish imkoniyatiga ega bo'lishi. 3. Ma'muriy jazo va intizomiy jazoning asosiy farqi nimada? A) Intizomiy jazoni xizmat bo'yicha bo'ysunuvchiga rahbar qo'llaydi B) Ma'muriy jazo faqat ish beruvchi tomonidan qo'llaniladi C) Ular o'rtasida hech qanday farq mavjud emas D) Intizomiy jazo faqat sud tomonidan tayinlanadi To'g'ri javob: A) Intizomiy jazoni xizmat bo'yicha bo'ysunuvchiga rahbar qo'llaydi ✔ Izoh: Intizomiy jazo xizmat yoki mehnat bo'ysunuvi doirasida rahbar tomonidan, ma'muriy jazo esa vakolatli organ yoki sud tomonidan qo'llaniladi. 4. Jinoyat qonunining analogiya bo'yicha qo'llanilishi haqida qanday qoida bor? A) Analogiya bo'yicha qo'llanilishiga yo'l qo'yilmaydi B) Analogiya faqat og'ir va o'ta og'ir jinoyatlar bo'yicha qo'llaniladi C) Analogiya prokuror xohishiga ko'ra qo'llanadi D) Analogiya har doim ruxsat etiladi To'g'ri javob: A) Analogiya bo'yicha qo'llanilishiga yo'l qo'yilmaydi ✔ Izoh: Qonuniylik tamoyiliga ko'ra jinoyat qonunini o'xshashlik (analogiya) bo'yicha qo'llash taqiqlanadi. 5. Boshqaruv shakliga ko'ra O'zbekiston qanday davlat hisoblanadi? A) Parlamentli monarxiya B) Mutlaq monarxiya C) Teokratik respublika davlati D) Prezidentlik respublikasi To'g'ri javob: D) Prezidentlik respublikasi ✔ Izoh: O'zbekiston boshqaruv shakliga ko'ra respublika bo'lib, davlat boshlig'i saylanadigan Prezident hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 65 6. Saylovlarni tashkil etish va o'tkazishga qaysi organ rahbarlik qiladi? A) Bosh prokuratura B) Adliya vazirligi huzuridagi saylov boshqarmasi C) Markaziy saylov komissiyasi D) Konstitutsiyaviy sud To'g'ri javob: C) Markaziy saylov komissiyasi✔ Izoh: Saylovlarni tashkil etish va o'tkazishni Markaziy saylov komissiyasi mustaqil ravishda amalga oshiradi. 7. Referendum nima? A) Mahalla faollarining yillik hisobot yig'ilishi B) Muhim masalalar bo'yicha fuqarolarning umumxalq ovoz berishi C) Prezident huzuridagi kengashning maslahat yig'ilishi va tavsiyasi D) Parlament deputatlarining yopiq majlisdagi ovoz berishi To'g'ri javob: B) Muhim masalalar bo'yicha fuqarolarning umumxalq ovoz berishi ✔ Izoh: Referendum — jamiyat va davlat hayotining eng muhim masalalari yuzasidan fuqarolarning umumxalq ovoz berishi. 8. Jinoyat tarkibining zaruriy (majburiy) belgisi bo'lgan subyektiv tomon elementi qaysi? A) Motiv B) Ayb C) Emotsiya D) Maqsad To'g'ri javob: B) Ayb ✔ Izoh: Ayb subyektiv tomonning majburiy belgisi; motiv va maqsad esa faqat qonunda ko'rsatilgan tarkiblarda majburiy belgi hisoblanadi. 9. Diplomatik immunitetga ega shaxslarning ma'muriy javobgarligi masalasi qanday hal qilinadi? A) Faqat tuman hokimining qarori asosida B) Xalqaro huquq normalari va shartnomalari asosida C) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori asosida D) Umumiy asosda bayonnoma tuzib, jarima solish bilan To'g'ri javob: B) Xalqaro huquq normalari va shartnomalari asosida ✔ Izoh: Diplomatik immunitetga ega shaxslar javobgarligi xalqaro huquq normalari va O'zbekistonning xalqaro shartnomalari asosida hal qilinadi. 10. O'zbekistonda inson huquqlari bo'yicha Oliy Majlis vakili qanday nom bilan ham ataladi? A) Prokuror B) Advokat C) Ombudsman D) Notarius-maslahatchi To'g'ri javob: C) Ombudsman ✔ Izoh: Oliy Majlisning Inson huquqlari bo'yicha vakili xalqaro amaliyotda ombudsman deb ataladi. 11. Interpol bosh kotibiyati qaysi shaharda joylashgan? A) Brusselda B) Parijda C) Lionda D) Gaagada To'g'ri javob: C) Lionda ✔ Izoh: Interpolning bosh kotibiyati Fransiyaning Lion shahrida joylashgan. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 66 6. Saylovlarni tashkil etish va o'tkazishga qaysi organ rahbarlik qiladi? A) Bosh prokuratura B) Adliya vazirligi huzuridagi saylov boshqarmasi C) Markaziy saylov komissiyasi D) Konstitutsiyaviy sud To'g'ri javob: C) Markaziy saylov komissiyasi✔ Izoh: Saylovlarni tashkil etish va o'tkazishni Markaziy saylov komissiyasi mustaqil ravishda amalga oshiradi. 7. Referendum nima? A) Mahalla faollarining yillik hisobot yig'ilishi B) Muhim masalalar bo'yicha fuqarolarning umumxalq ovoz berishi C) Prezident huzuridagi kengashning maslahat yig'ilishi va tavsiyasi D) Parlament deputatlarining yopiq majlisdagi ovoz berishi To'g'ri javob: B) Muhim masalalar bo'yicha fuqarolarning umumxalq ovoz berishi ✔ Izoh: Referendum — jamiyat va davlat hayotining eng muhim masalalari yuzasidan fuqarolarning umumxalq ovoz berishi. 8. Jinoyat tarkibining zaruriy (majburiy) belgisi bo'lgan subyektiv tomon elementi qaysi? A) Motiv B) Ayb C) Emotsiya D) Maqsad To'g'ri javob: B) Ayb ✔ Izoh: Ayb subyektiv tomonning majburiy belgisi; motiv va maqsad esa faqat qonunda ko'rsatilgan tarkiblarda majburiy belgi hisoblanadi. 9. Diplomatik immunitetga ega shaxslarning ma'muriy javobgarligi masalasi qanday hal qilinadi? A) Faqat tuman hokimining qarori asosida B) Xalqaro huquq normalari va shartnomalari asosida C) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori asosida D) Umumiy asosda bayonnoma tuzib, jarima solish bilan To'g'ri javob: B) Xalqaro huquq normalari va shartnomalari asosida ✔ Izoh: Diplomatik immunitetga ega shaxslar javobgarligi xalqaro huquq normalari va O'zbekistonning xalqaro shartnomalari asosida hal qilinadi. 10. O'zbekistonda inson huquqlari bo'yicha Oliy Majlis vakili qanday nom bilan ham ataladi? A) Prokuror B) Advokat C) Ombudsman D) Notarius-maslahatchi To'g'ri javob: C) Ombudsman ✔ Izoh: Oliy Majlisning Inson huquqlari bo'yicha vakili xalqaro amaliyotda ombudsman deb ataladi. 11. Interpol bosh kotibiyati qaysi shaharda joylashgan? A) Brusselda B) Parijda C) Lionda D) Gaagada To'g'ri javob: C) Lionda ✔ Izoh: Interpolning bosh kotibiyati Fransiyaning Lion shahrida joylashgan. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 66 6. Saylovlarni tashkil etish va o'tkazishga qaysi organ rahbarlik qiladi? A) Bosh prokuratura B) Adliya vazirligi huzuridagi saylov boshqarmasi C) Markaziy saylov komissiyasi D) Konstitutsiyaviy sud To'g'ri javob: C) Markaziy saylov komissiyasi✔ Izoh: Saylovlarni tashkil etish va o'tkazishni Markaziy saylov komissiyasi mustaqil ravishda amalga oshiradi. 7. Referendum nima? A) Mahalla faollarining yillik hisobot yig'ilishi B) Muhim masalalar bo'yicha fuqarolarning umumxalq ovoz berishi C) Prezident huzuridagi kengashning maslahat yig'ilishi va tavsiyasi D) Parlament deputatlarining yopiq majlisdagi ovoz berishi To'g'ri javob: B) Muhim masalalar bo'yicha fuqarolarning umumxalq ovoz berishi ✔ Izoh: Referendum — jamiyat va davlat hayotining eng muhim masalalari yuzasidan fuqarolarning umumxalq ovoz berishi. 8. Jinoyat tarkibining zaruriy (majburiy) belgisi bo'lgan subyektiv tomon elementi qaysi? A) Motiv B) Ayb C) Emotsiya D) Maqsad To'g'ri javob: B) Ayb ✔ Izoh: Ayb subyektiv tomonning majburiy belgisi; motiv va maqsad esa faqat qonunda ko'rsatilgan tarkiblarda majburiy belgi hisoblanadi. 9. Diplomatik immunitetga ega shaxslarning ma'muriy javobgarligi masalasi qanday hal qilinadi? A) Faqat tuman hokimining qarori asosida B) Xalqaro huquq normalari va shartnomalari asosida C) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori asosida D) Umumiy asosda bayonnoma tuzib, jarima solish bilan To'g'ri javob: B) Xalqaro huquq normalari va shartnomalari asosida ✔ Izoh: Diplomatik immunitetga ega shaxslar javobgarligi xalqaro huquq normalari va O'zbekistonning xalqaro shartnomalari asosida hal qilinadi. 10. O'zbekistonda inson huquqlari bo'yicha Oliy Majlis vakili qanday nom bilan ham ataladi? A) Prokuror B) Advokat C) Ombudsman D) Notarius-maslahatchi To'g'ri javob: C) Ombudsman ✔ Izoh: Oliy Majlisning Inson huquqlari bo'yicha vakili xalqaro amaliyotda ombudsman deb ataladi. 11. Interpol bosh kotibiyati qaysi shaharda joylashgan? A) Brusselda B) Parijda C) Lionda D) Gaagada To'g'ri javob: C) Lionda ✔ Izoh: Interpolning bosh kotibiyati Fransiyaning Lion shahrida joylashgan. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 66 12. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1950-yil 4-noyabr kuni B) 1948-yil 10-dekabrda C) 1945-yil 24-oktabrda D) 1966-yil 16-dekabrda To'g'ri javob: B) 1948-yil 10-dekabrda✔ Izoh: Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1948-yil 10-dekabrda qabul qilingan. 13. Korrupsiya to'g'risida xabar berish uchun qanday kanallardan foydalanish mumkin? A) Faqat ijtimoiy tarmoqdagi izohlar orqali B) Rasmiy kanal mavjud emas, faqat og'zaki mish-mish orqali C) Faqat shaxsiy xatlar orqali qo'shnilarga D) Ishonch telefonlari, elektron murojaatlar va vakolatli organlar To'g'ri javob: D) Ishonch telefonlari, elektron murojaatlar va vakolatli organlar ✔ Izoh: Korrupsiya haqida ishonch telefonlari, rasmiy elektron portallar, prokuratura va boshqa vakolatli organlarga murojaat orqali xabar berish mumkin. 14. Xizmatchining ijtimoiy tarmoqlardagi xulq-atvori qanday bo'lishi kerak? A) Hamkasblarini ochiq tanqid qilib haqoratlaydigan B) Xizmat obro'siga putur yetkazmaydigan, odob doirasida C) Siyosiy tashviqot olib boradigan D) Xizmat sirlarini ochiq e'lon qiladigan To'g'ri javob: B) Xizmat obro'siga putur yetkazmaydigan, odob doirasida ✔ Izoh: Xodim ijtimoiy tarmoqlarda ham xizmat etikasiga amal qilishi, konfidensial ma'lumotlarni oshkor qilmasligi va obro'ga putur yetkazmasligi kerak. 15. Korrupsiyaviy jinoyat natijasida olingan mol-mulkka nisbatan qanday chora qo'llaniladi? A) Shaxsning o'zida qoldiriladi B) Qonunda belgilangan tartibda musodara qilinadi C) Shaxsning yaqin qarindoshlariga teng ulushda taqsimlanadi D) Hech qanday chora ko'rilmaydi To'g'ri javob: B) Qonunda belgilangan tartibda musodara qilinadi ✔ Izoh: Korrupsiyaviy jinoyat yo'li bilan olingan mol-mulk qonunda belgilangan tartibda musodara qilinadi va zarar qoplanadi. 16. Qochqin kim? A) Ta'qib qilinishidan asosli qo'rquv sababli o'z mamlakatini tark etgan va himoyadan foydalana olmaydigan shaxs B) Turizm maqsadida chet elda yurgan sayyoh C) Yaxshiroq ish va daromad izlab vaqtincha boshqa davlatga ketgan va u yerda ishlayotgan mehnat muhojiri D) Diplomatik vakolatxonada ishlayotgan xodim To'g'ri javob: A) Ta'qib qilinishidan asosli qo'rquv sababli o'z mamlakatini tark etgan va himoyadan ✔ foydalana olmaydigan shaxs Izoh: Qochqinlar maqomi to'g'risidagi konvensiyaga ko'ra qochqin irqi, dini, millati yoki qarashlari uchun ta'qibdan asosli qo'rquv sababli mamlakatini tark etgan shaxsdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 67 12. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1950-yil 4-noyabr kuni B) 1948-yil 10-dekabrda C) 1945-yil 24-oktabrda D) 1966-yil 16-dekabrda To'g'ri javob: B) 1948-yil 10-dekabrda✔ Izoh: Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1948-yil 10-dekabrda qabul qilingan. 13. Korrupsiya to'g'risida xabar berish uchun qanday kanallardan foydalanish mumkin? A) Faqat ijtimoiy tarmoqdagi izohlar orqali B) Rasmiy kanal mavjud emas, faqat og'zaki mish-mish orqali C) Faqat shaxsiy xatlar orqali qo'shnilarga D) Ishonch telefonlari, elektron murojaatlar va vakolatli organlar To'g'ri javob: D) Ishonch telefonlari, elektron murojaatlar va vakolatli organlar ✔ Izoh: Korrupsiya haqida ishonch telefonlari, rasmiy elektron portallar, prokuratura va boshqa vakolatli organlarga murojaat orqali xabar berish mumkin. 14. Xizmatchining ijtimoiy tarmoqlardagi xulq-atvori qanday bo'lishi kerak? A) Hamkasblarini ochiq tanqid qilib haqoratlaydigan B) Xizmat obro'siga putur yetkazmaydigan, odob doirasida C) Siyosiy tashviqot olib boradigan D) Xizmat sirlarini ochiq e'lon qiladigan To'g'ri javob: B) Xizmat obro'siga putur yetkazmaydigan, odob doirasida ✔ Izoh: Xodim ijtimoiy tarmoqlarda ham xizmat etikasiga amal qilishi, konfidensial ma'lumotlarni oshkor qilmasligi va obro'ga putur yetkazmasligi kerak. 15. Korrupsiyaviy jinoyat natijasida olingan mol-mulkka nisbatan qanday chora qo'llaniladi? A) Shaxsning o'zida qoldiriladi B) Qonunda belgilangan tartibda musodara qilinadi C) Shaxsning yaqin qarindoshlariga teng ulushda taqsimlanadi D) Hech qanday chora ko'rilmaydi To'g'ri javob: B) Qonunda belgilangan tartibda musodara qilinadi ✔ Izoh: Korrupsiyaviy jinoyat yo'li bilan olingan mol-mulk qonunda belgilangan tartibda musodara qilinadi va zarar qoplanadi. 16. Qochqin kim? A) Ta'qib qilinishidan asosli qo'rquv sababli o'z mamlakatini tark etgan va himoyadan foydalana olmaydigan shaxs B) Turizm maqsadida chet elda yurgan sayyoh C) Yaxshiroq ish va daromad izlab vaqtincha boshqa davlatga ketgan va u yerda ishlayotgan mehnat muhojiri D) Diplomatik vakolatxonada ishlayotgan xodim To'g'ri javob: A) Ta'qib qilinishidan asosli qo'rquv sababli o'z mamlakatini tark etgan va himoyadan ✔ foydalana olmaydigan shaxs Izoh: Qochqinlar maqomi to'g'risidagi konvensiyaga ko'ra qochqin irqi, dini, millati yoki qarashlari uchun ta'qibdan asosli qo'rquv sababli mamlakatini tark etgan shaxsdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 67 12. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1950-yil 4-noyabr kuni B) 1948-yil 10-dekabrda C) 1945-yil 24-oktabrda D) 1966-yil 16-dekabrda To'g'ri javob: B) 1948-yil 10-dekabrda✔ Izoh: Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1948-yil 10-dekabrda qabul qilingan. 13. Korrupsiya to'g'risida xabar berish uchun qanday kanallardan foydalanish mumkin? A) Faqat ijtimoiy tarmoqdagi izohlar orqali B) Rasmiy kanal mavjud emas, faqat og'zaki mish-mish orqali C) Faqat shaxsiy xatlar orqali qo'shnilarga D) Ishonch telefonlari, elektron murojaatlar va vakolatli organlar To'g'ri javob: D) Ishonch telefonlari, elektron murojaatlar va vakolatli organlar ✔ Izoh: Korrupsiya haqida ishonch telefonlari, rasmiy elektron portallar, prokuratura va boshqa vakolatli organlarga murojaat orqali xabar berish mumkin. 14. Xizmatchining ijtimoiy tarmoqlardagi xulq-atvori qanday bo'lishi kerak? A) Hamkasblarini ochiq tanqid qilib haqoratlaydigan B) Xizmat obro'siga putur yetkazmaydigan, odob doirasida C) Siyosiy tashviqot olib boradigan D) Xizmat sirlarini ochiq e'lon qiladigan To'g'ri javob: B) Xizmat obro'siga putur yetkazmaydigan, odob doirasida ✔ Izoh: Xodim ijtimoiy tarmoqlarda ham xizmat etikasiga amal qilishi, konfidensial ma'lumotlarni oshkor qilmasligi va obro'ga putur yetkazmasligi kerak. 15. Korrupsiyaviy jinoyat natijasida olingan mol-mulkka nisbatan qanday chora qo'llaniladi? A) Shaxsning o'zida qoldiriladi B) Qonunda belgilangan tartibda musodara qilinadi C) Shaxsning yaqin qarindoshlariga teng ulushda taqsimlanadi D) Hech qanday chora ko'rilmaydi To'g'ri javob: B) Qonunda belgilangan tartibda musodara qilinadi ✔ Izoh: Korrupsiyaviy jinoyat yo'li bilan olingan mol-mulk qonunda belgilangan tartibda musodara qilinadi va zarar qoplanadi. 16. Qochqin kim? A) Ta'qib qilinishidan asosli qo'rquv sababli o'z mamlakatini tark etgan va himoyadan foydalana olmaydigan shaxs B) Turizm maqsadida chet elda yurgan sayyoh C) Yaxshiroq ish va daromad izlab vaqtincha boshqa davlatga ketgan va u yerda ishlayotgan mehnat muhojiri D) Diplomatik vakolatxonada ishlayotgan xodim To'g'ri javob: A) Ta'qib qilinishidan asosli qo'rquv sababli o'z mamlakatini tark etgan va himoyadan ✔ foydalana olmaydigan shaxs Izoh: Qochqinlar maqomi to'g'risidagi konvensiyaga ko'ra qochqin irqi, dini, millati yoki qarashlari uchun ta'qibdan asosli qo'rquv sababli mamlakatini tark etgan shaxsdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 67 17. Mansabga beparvolik qanday ta'riflanadi? A) Vazifalarga vijdonsiz munosabat tufayli ularni lozim darajada bajarmaslik B) Mansabdor shaxsning g'arazli maqsadda qasddan pora olishi va talab qilishi C) Mansabdorning boshqa lavozimga o'tishi D) Mansabdorning dam olish kunida ishlamasligi To'g'ri javob: A) Vazifalarga vijdonsiz munosabat tufayli ularni lozim darajada bajarmaslik✔ Izoh: Mansabga beparvolik — mansabdorning o'z vazifalariga vijdonsiz yoki loqayd munosabatda bo'lishi natijasida ularni bajarmasligi yoki lozim darajada bajarmasligi. 18. Ma'muriy huquqbuzarlik uchun maxsus huquqdan mahrum qilish jazosiga misol qaysi? A) Transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum qilish B) Ota-onalik huquqidan mahrum qilish C) Fuqarolikdan mahrum qilish D) Saylash va saylanish huquqidan mahrum qilish To'g'ri javob: A) Transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum qilish ✔ Izoh: Maxsus huquqdan mahrum qilish — masalan, haydovchilik yoki ov qilish huquqidan muayyan muddatga mahrum qilish. 19. Xalqaro shartnoma va milliy qonun o'rtasida ziddiyat bo'lsa, odatda qaysi biri qo'llaniladi? A) Mahalliy hokimning qarori B) O'zbekiston ishtirokchi bo'lgan xalqaro shartnoma qoidalari C) Keyinroq qabul qilingan har qanday idoraviy hujjat yoki vazirlik buyrug'i D) Hamisha milliy qonunning qoidalari To'g'ri javob: B) O'zbekiston ishtirokchi bo'lgan xalqaro shartnoma qoidalari ✔ Izoh: Qonunchilikka ko'ra O'zbekistonning xalqaro shartnomasida qonundagidan boshqacha qoidalar belgilangan bo'lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo'llaniladi. 20. Ma'muriy huquqbuzarlik va jinoyat o'rtasidagi asosiy chegaralash mezoni qaysi? A) Huquqbuzarning yashash joyi B) Huquqbuzarning kasbi va lavozimi C) Qilmish sodir etilgan kun va soat D) Qilmishning ijtimoiy xavflilik darajasi To'g'ri javob: D) Qilmishning ijtimoiy xavflilik darajasi ✔ Izoh: Jinoyat ijtimoiy xavfli qilmish bo'lib, ma'muriy huquqbuzarlik undan kamroq zararli; ular ijtimoiy xavflilik darajasi bilan chegaralanadi. 21. O'zbekiston Respublikasining ma'muriy-hududiy tarkibiga nimalar kiradi? A) Faqat viloyatlar va ularning okrug markazlari B) Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri C) Kantonlar, provinsiyalar va alohida erkin shaharlar maqomidagi hududlar D) Federal okruglar, avtonom oblastlar va alohida shtatlar To'g'ri javob: B) Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri ✔ Izoh: O'zbekiston tarkibi Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar, tumanlar, shaharlar va Toshkent shahridan iborat. 22. Davlat xalqaro shartnomani bajarmaslikni o'z ichki qonuniga havola qilib oqlay oladimi? A) Ha, agar shartnoma eski bo'lsa B) Yo'q, ichki huquq normalari shartnomani bajarmaslikni oqlamaydi C) Ha, agar parlament shunday qaror qabul qilsa, oqlay oladi D) Ha, ichki qonun har doim ustun turadi To'g'ri javob: B) Yo'q, ichki huquq normalari shartnomani bajarmaslikni oqlamaydi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 68 17. Mansabga beparvolik qanday ta'riflanadi? A) Vazifalarga vijdonsiz munosabat tufayli ularni lozim darajada bajarmaslik B) Mansabdor shaxsning g'arazli maqsadda qasddan pora olishi va talab qilishi C) Mansabdorning boshqa lavozimga o'tishi D) Mansabdorning dam olish kunida ishlamasligi To'g'ri javob: A) Vazifalarga vijdonsiz munosabat tufayli ularni lozim darajada bajarmaslik✔ Izoh: Mansabga beparvolik — mansabdorning o'z vazifalariga vijdonsiz yoki loqayd munosabatda bo'lishi natijasida ularni bajarmasligi yoki lozim darajada bajarmasligi. 18. Ma'muriy huquqbuzarlik uchun maxsus huquqdan mahrum qilish jazosiga misol qaysi? A) Transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum qilish B) Ota-onalik huquqidan mahrum qilish C) Fuqarolikdan mahrum qilish D) Saylash va saylanish huquqidan mahrum qilish To'g'ri javob: A) Transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum qilish ✔ Izoh: Maxsus huquqdan mahrum qilish — masalan, haydovchilik yoki ov qilish huquqidan muayyan muddatga mahrum qilish. 19. Xalqaro shartnoma va milliy qonun o'rtasida ziddiyat bo'lsa, odatda qaysi biri qo'llaniladi? A) Mahalliy hokimning qarori B) O'zbekiston ishtirokchi bo'lgan xalqaro shartnoma qoidalari C) Keyinroq qabul qilingan har qanday idoraviy hujjat yoki vazirlik buyrug'i D) Hamisha milliy qonunning qoidalari To'g'ri javob: B) O'zbekiston ishtirokchi bo'lgan xalqaro shartnoma qoidalari ✔ Izoh: Qonunchilikka ko'ra O'zbekistonning xalqaro shartnomasida qonundagidan boshqacha qoidalar belgilangan bo'lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo'llaniladi. 20. Ma'muriy huquqbuzarlik va jinoyat o'rtasidagi asosiy chegaralash mezoni qaysi? A) Huquqbuzarning yashash joyi B) Huquqbuzarning kasbi va lavozimi C) Qilmish sodir etilgan kun va soat D) Qilmishning ijtimoiy xavflilik darajasi To'g'ri javob: D) Qilmishning ijtimoiy xavflilik darajasi ✔ Izoh: Jinoyat ijtimoiy xavfli qilmish bo'lib, ma'muriy huquqbuzarlik undan kamroq zararli; ular ijtimoiy xavflilik darajasi bilan chegaralanadi. 21. O'zbekiston Respublikasining ma'muriy-hududiy tarkibiga nimalar kiradi? A) Faqat viloyatlar va ularning okrug markazlari B) Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri C) Kantonlar, provinsiyalar va alohida erkin shaharlar maqomidagi hududlar D) Federal okruglar, avtonom oblastlar va alohida shtatlar To'g'ri javob: B) Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri ✔ Izoh: O'zbekiston tarkibi Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar, tumanlar, shaharlar va Toshkent shahridan iborat. 22. Davlat xalqaro shartnomani bajarmaslikni o'z ichki qonuniga havola qilib oqlay oladimi? A) Ha, agar shartnoma eski bo'lsa B) Yo'q, ichki huquq normalari shartnomani bajarmaslikni oqlamaydi C) Ha, agar parlament shunday qaror qabul qilsa, oqlay oladi D) Ha, ichki qonun har doim ustun turadi To'g'ri javob: B) Yo'q, ichki huquq normalari shartnomani bajarmaslikni oqlamaydi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 68 17. Mansabga beparvolik qanday ta'riflanadi? A) Vazifalarga vijdonsiz munosabat tufayli ularni lozim darajada bajarmaslik B) Mansabdor shaxsning g'arazli maqsadda qasddan pora olishi va talab qilishi C) Mansabdorning boshqa lavozimga o'tishi D) Mansabdorning dam olish kunida ishlamasligi To'g'ri javob: A) Vazifalarga vijdonsiz munosabat tufayli ularni lozim darajada bajarmaslik✔ Izoh: Mansabga beparvolik — mansabdorning o'z vazifalariga vijdonsiz yoki loqayd munosabatda bo'lishi natijasida ularni bajarmasligi yoki lozim darajada bajarmasligi. 18. Ma'muriy huquqbuzarlik uchun maxsus huquqdan mahrum qilish jazosiga misol qaysi? A) Transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum qilish B) Ota-onalik huquqidan mahrum qilish C) Fuqarolikdan mahrum qilish D) Saylash va saylanish huquqidan mahrum qilish To'g'ri javob: A) Transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum qilish ✔ Izoh: Maxsus huquqdan mahrum qilish — masalan, haydovchilik yoki ov qilish huquqidan muayyan muddatga mahrum qilish. 19. Xalqaro shartnoma va milliy qonun o'rtasida ziddiyat bo'lsa, odatda qaysi biri qo'llaniladi? A) Mahalliy hokimning qarori B) O'zbekiston ishtirokchi bo'lgan xalqaro shartnoma qoidalari C) Keyinroq qabul qilingan har qanday idoraviy hujjat yoki vazirlik buyrug'i D) Hamisha milliy qonunning qoidalari To'g'ri javob: B) O'zbekiston ishtirokchi bo'lgan xalqaro shartnoma qoidalari ✔ Izoh: Qonunchilikka ko'ra O'zbekistonning xalqaro shartnomasida qonundagidan boshqacha qoidalar belgilangan bo'lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo'llaniladi. 20. Ma'muriy huquqbuzarlik va jinoyat o'rtasidagi asosiy chegaralash mezoni qaysi? A) Huquqbuzarning yashash joyi B) Huquqbuzarning kasbi va lavozimi C) Qilmish sodir etilgan kun va soat D) Qilmishning ijtimoiy xavflilik darajasi To'g'ri javob: D) Qilmishning ijtimoiy xavflilik darajasi ✔ Izoh: Jinoyat ijtimoiy xavfli qilmish bo'lib, ma'muriy huquqbuzarlik undan kamroq zararli; ular ijtimoiy xavflilik darajasi bilan chegaralanadi. 21. O'zbekiston Respublikasining ma'muriy-hududiy tarkibiga nimalar kiradi? A) Faqat viloyatlar va ularning okrug markazlari B) Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri C) Kantonlar, provinsiyalar va alohida erkin shaharlar maqomidagi hududlar D) Federal okruglar, avtonom oblastlar va alohida shtatlar To'g'ri javob: B) Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri ✔ Izoh: O'zbekiston tarkibi Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar, tumanlar, shaharlar va Toshkent shahridan iborat. 22. Davlat xalqaro shartnomani bajarmaslikni o'z ichki qonuniga havola qilib oqlay oladimi? A) Ha, agar shartnoma eski bo'lsa B) Yo'q, ichki huquq normalari shartnomani bajarmaslikni oqlamaydi C) Ha, agar parlament shunday qaror qabul qilsa, oqlay oladi D) Ha, ichki qonun har doim ustun turadi To'g'ri javob: B) Yo'q, ichki huquq normalari shartnomani bajarmaslikni oqlamaydi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 68 Izoh: Vena konvensiyasiga ko'ra ishtirokchi davlat shartnomani bajarmaslikni oqlash uchun o'z ichki huquqi qoidalariga havola qila olmaydi. 23. Korrupsiyaga qarshi kurash sohasidagi BMT xalqaro hujjati qaysi? A) Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya B) BMTning Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi C) BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi D) Dengiz huquqi bo'yicha konvensiya To'g'ri javob: C) BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi✔ Izoh: BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi bu sohadagi asosiy universal xalqaro hujjat bo'lib, O'zbekiston uning ishtirokchisi hisoblanadi. 24. Ijro etuvchi hokimiyatni kim amalga oshiradi? A) Oliy Majlis Senati B) Konstitutsiyaviy sud C) Vazirlar Mahkamasi D) Hisob palatasi To'g'ri javob: C) Vazirlar Mahkamasi ✔ Izoh: Ijro etuvchi hokimiyatni O'zbekiston Respublikasi Hukumati — Vazirlar Mahkamasi amalga oshiradi. 25. Jinoyat qonunining hududda amal qilish tamoyili nimani anglatadi? A) O'zbekiston hududida jinoyat sodir etgan har qanday shaxs uning qonuni bo'yicha javob beradi B) Faqat O'zbekiston fuqarolari uning hududida sodir etgan qilmishlari uchun javobgarlikka tortiladi C) Chet elliklar O'zbekiston hududida jinoiy javobgar bo'lmaydi D) Jinoyat sodir etilgan joy javobgarlikka ta'sir qilmaydi To'g'ri javob: A) O'zbekiston hududida jinoyat sodir etgan har qanday shaxs uning qonuni bo'yicha ✔ javob beradi Izoh: O'zbekiston hududida jinoyat sodir etgan shaxslar, qonunda nazarda tutilgan istisnolardan tashqari, O'zbekiston jinoyat qonuni bo'yicha javobgar bo'ladi. 26. Jinoiy niyatning o'zi (hech qanday harakatsiz) jinoyat hisoblanadimi? A) Yo'q, tashqarida ifodalanmagan niyat jinoyat hisoblanmaydi B) Ha, agar niyat yozib qo'yilgan bo'lsa ham C) Ha, faqat og'ir jinoyatlarga oid niyatlar D) Ha, har qanday jinoiy niyat, hatto ifodalanmagan bo'lsa ham, jinoyat hisoblanadi To'g'ri javob: A) Yo'q, tashqarida ifodalanmagan niyat jinoyat hisoblanmaydi ✔ Izoh: Jinoiy javobgarlik faqat qilmish uchun yuzaga keladi; tashqi harakatda ifodalanmagan fikr va niyat jazolanmaydi. 27. Zaruriy mudofaa huquqi kimga tegishli? A) Faqat harbiy xizmatchilar va qo'riqchilarga B) Har bir shaxsga, kasbi va mansabidan qat'i nazar C) Faqat huquqni muhofaza qilish organlari xodimlariga D) Faqat qurol saqlashga ruxsatnomasi borlarga To'g'ri javob: B) Har bir shaxsga, kasbi va mansabidan qat'i nazar ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa huquqi barcha shaxslarga, ularning kasbiy tayyorgarligi va xizmat mavqeidan qat'i nazar tegishli. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 69 Izoh: Vena konvensiyasiga ko'ra ishtirokchi davlat shartnomani bajarmaslikni oqlash uchun o'z ichki huquqi qoidalariga havola qila olmaydi. 23. Korrupsiyaga qarshi kurash sohasidagi BMT xalqaro hujjati qaysi? A) Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya B) BMTning Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi C) BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi D) Dengiz huquqi bo'yicha konvensiya To'g'ri javob: C) BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi✔ Izoh: BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi bu sohadagi asosiy universal xalqaro hujjat bo'lib, O'zbekiston uning ishtirokchisi hisoblanadi. 24. Ijro etuvchi hokimiyatni kim amalga oshiradi? A) Oliy Majlis Senati B) Konstitutsiyaviy sud C) Vazirlar Mahkamasi D) Hisob palatasi To'g'ri javob: C) Vazirlar Mahkamasi ✔ Izoh: Ijro etuvchi hokimiyatni O'zbekiston Respublikasi Hukumati — Vazirlar Mahkamasi amalga oshiradi. 25. Jinoyat qonunining hududda amal qilish tamoyili nimani anglatadi? A) O'zbekiston hududida jinoyat sodir etgan har qanday shaxs uning qonuni bo'yicha javob beradi B) Faqat O'zbekiston fuqarolari uning hududida sodir etgan qilmishlari uchun javobgarlikka tortiladi C) Chet elliklar O'zbekiston hududida jinoiy javobgar bo'lmaydi D) Jinoyat sodir etilgan joy javobgarlikka ta'sir qilmaydi To'g'ri javob: A) O'zbekiston hududida jinoyat sodir etgan har qanday shaxs uning qonuni bo'yicha ✔ javob beradi Izoh: O'zbekiston hududida jinoyat sodir etgan shaxslar, qonunda nazarda tutilgan istisnolardan tashqari, O'zbekiston jinoyat qonuni bo'yicha javobgar bo'ladi. 26. Jinoiy niyatning o'zi (hech qanday harakatsiz) jinoyat hisoblanadimi? A) Yo'q, tashqarida ifodalanmagan niyat jinoyat hisoblanmaydi B) Ha, agar niyat yozib qo'yilgan bo'lsa ham C) Ha, faqat og'ir jinoyatlarga oid niyatlar D) Ha, har qanday jinoiy niyat, hatto ifodalanmagan bo'lsa ham, jinoyat hisoblanadi To'g'ri javob: A) Yo'q, tashqarida ifodalanmagan niyat jinoyat hisoblanmaydi ✔ Izoh: Jinoiy javobgarlik faqat qilmish uchun yuzaga keladi; tashqi harakatda ifodalanmagan fikr va niyat jazolanmaydi. 27. Zaruriy mudofaa huquqi kimga tegishli? A) Faqat harbiy xizmatchilar va qo'riqchilarga B) Har bir shaxsga, kasbi va mansabidan qat'i nazar C) Faqat huquqni muhofaza qilish organlari xodimlariga D) Faqat qurol saqlashga ruxsatnomasi borlarga To'g'ri javob: B) Har bir shaxsga, kasbi va mansabidan qat'i nazar ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa huquqi barcha shaxslarga, ularning kasbiy tayyorgarligi va xizmat mavqeidan qat'i nazar tegishli. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 69 Izoh: Vena konvensiyasiga ko'ra ishtirokchi davlat shartnomani bajarmaslikni oqlash uchun o'z ichki huquqi qoidalariga havola qila olmaydi. 23. Korrupsiyaga qarshi kurash sohasidagi BMT xalqaro hujjati qaysi? A) Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya B) BMTning Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi C) BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi D) Dengiz huquqi bo'yicha konvensiya To'g'ri javob: C) BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi✔ Izoh: BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi bu sohadagi asosiy universal xalqaro hujjat bo'lib, O'zbekiston uning ishtirokchisi hisoblanadi. 24. Ijro etuvchi hokimiyatni kim amalga oshiradi? A) Oliy Majlis Senati B) Konstitutsiyaviy sud C) Vazirlar Mahkamasi D) Hisob palatasi To'g'ri javob: C) Vazirlar Mahkamasi ✔ Izoh: Ijro etuvchi hokimiyatni O'zbekiston Respublikasi Hukumati — Vazirlar Mahkamasi amalga oshiradi. 25. Jinoyat qonunining hududda amal qilish tamoyili nimani anglatadi? A) O'zbekiston hududida jinoyat sodir etgan har qanday shaxs uning qonuni bo'yicha javob beradi B) Faqat O'zbekiston fuqarolari uning hududida sodir etgan qilmishlari uchun javobgarlikka tortiladi C) Chet elliklar O'zbekiston hududida jinoiy javobgar bo'lmaydi D) Jinoyat sodir etilgan joy javobgarlikka ta'sir qilmaydi To'g'ri javob: A) O'zbekiston hududida jinoyat sodir etgan har qanday shaxs uning qonuni bo'yicha ✔ javob beradi Izoh: O'zbekiston hududida jinoyat sodir etgan shaxslar, qonunda nazarda tutilgan istisnolardan tashqari, O'zbekiston jinoyat qonuni bo'yicha javobgar bo'ladi. 26. Jinoiy niyatning o'zi (hech qanday harakatsiz) jinoyat hisoblanadimi? A) Yo'q, tashqarida ifodalanmagan niyat jinoyat hisoblanmaydi B) Ha, agar niyat yozib qo'yilgan bo'lsa ham C) Ha, faqat og'ir jinoyatlarga oid niyatlar D) Ha, har qanday jinoiy niyat, hatto ifodalanmagan bo'lsa ham, jinoyat hisoblanadi To'g'ri javob: A) Yo'q, tashqarida ifodalanmagan niyat jinoyat hisoblanmaydi ✔ Izoh: Jinoiy javobgarlik faqat qilmish uchun yuzaga keladi; tashqi harakatda ifodalanmagan fikr va niyat jazolanmaydi. 27. Zaruriy mudofaa huquqi kimga tegishli? A) Faqat harbiy xizmatchilar va qo'riqchilarga B) Har bir shaxsga, kasbi va mansabidan qat'i nazar C) Faqat huquqni muhofaza qilish organlari xodimlariga D) Faqat qurol saqlashga ruxsatnomasi borlarga To'g'ri javob: B) Har bir shaxsga, kasbi va mansabidan qat'i nazar ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa huquqi barcha shaxslarga, ularning kasbiy tayyorgarligi va xizmat mavqeidan qat'i nazar tegishli. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 69 28. Sud ishlarini yuritish tili haqida to'g'ri qoida qaysi? A) Faqat xalqaro tillarda, tarjimonsiz olib boriladi B) Faqat tarafning ona tilida, tarjima talab qilinmaydi C) Davlat tilida yoki muayyan joy aholisining ko'pchiligi tilida olib boriladi D) Har doim sudyaning shaxsan tanlagan tilida, taraflar fikrisiz olib boriladi To'g'ri javob: C) Davlat tilida yoki muayyan joy aholisining ko'pchiligi tilida olib boriladi✔ Izoh: Sud ishlari o'zbek tilida, qoraqalpoq tilida yoki joy aholisining ko'pchiligi so'zlashadigan tilda yuritiladi, tilni bilmaganlarga tarjimon ta'minlanadi. 29. Asosiy jazo bilan qo'shimcha jazoning farqi nimada? A) Asosiy jazo faqat voyaga yetmaganlarga, qo'shimcha jazo kattalarga tayinlanadi B) Asosiy jazo faqat pul jazosi bo'ladi, qo'shimcha jazo esa faqat ozodlikdan mahrum qilish bo'ladi C) Asosiy jazo mustaqil tayinlanadi, qo'shimcha jazo asosiy jazoga qo'shib tayinlanadi D) Asosiy jazo faqat prokuror tomonidan, qo'shimcha jazo sud tomonidan tayinlanadi To'g'ri javob: C) Asosiy jazo mustaqil tayinlanadi, qo'shimcha jazo asosiy jazoga qo'shib tayinlanadi ✔ Izoh: Asosiy jazolar mustaqil ravishda tayinlanadi, qo'shimcha jazolar esa faqat asosiy jazoga qo'shimcha tarzda qo'llaniladi. 30. Ma'muriy huquqbuzarlikning sub'ektiv tomoni nimani ifodalaydi? A) Huquqbuzarlik tajovuz qilgan ijtimoiy munosabatni B) Huquqbuzarning yoshi va fuqaroligini C) Huquqbuzarlik sodir etilgan joy va vaqtni D) Huquqbuzarning aybi (qasd yoki ehtiyotsizlik) shaklini To'g'ri javob: D) Huquqbuzarning aybi (qasd yoki ehtiyotsizlik) shaklini ✔ Izoh: Sub'ektiv tomon — huquqbuzarning o'z qilmishiga ruhiy munosabati, ya'ni qasd yoki ehtiyotsizlik shaklidagi aybi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 70 28. Sud ishlarini yuritish tili haqida to'g'ri qoida qaysi? A) Faqat xalqaro tillarda, tarjimonsiz olib boriladi B) Faqat tarafning ona tilida, tarjima talab qilinmaydi C) Davlat tilida yoki muayyan joy aholisining ko'pchiligi tilida olib boriladi D) Har doim sudyaning shaxsan tanlagan tilida, taraflar fikrisiz olib boriladi To'g'ri javob: C) Davlat tilida yoki muayyan joy aholisining ko'pchiligi tilida olib boriladi✔ Izoh: Sud ishlari o'zbek tilida, qoraqalpoq tilida yoki joy aholisining ko'pchiligi so'zlashadigan tilda yuritiladi, tilni bilmaganlarga tarjimon ta'minlanadi. 29. Asosiy jazo bilan qo'shimcha jazoning farqi nimada? A) Asosiy jazo faqat voyaga yetmaganlarga, qo'shimcha jazo kattalarga tayinlanadi B) Asosiy jazo faqat pul jazosi bo'ladi, qo'shimcha jazo esa faqat ozodlikdan mahrum qilish bo'ladi C) Asosiy jazo mustaqil tayinlanadi, qo'shimcha jazo asosiy jazoga qo'shib tayinlanadi D) Asosiy jazo faqat prokuror tomonidan, qo'shimcha jazo sud tomonidan tayinlanadi To'g'ri javob: C) Asosiy jazo mustaqil tayinlanadi, qo'shimcha jazo asosiy jazoga qo'shib tayinlanadi ✔ Izoh: Asosiy jazolar mustaqil ravishda tayinlanadi, qo'shimcha jazolar esa faqat asosiy jazoga qo'shimcha tarzda qo'llaniladi. 30. Ma'muriy huquqbuzarlikning sub'ektiv tomoni nimani ifodalaydi? A) Huquqbuzarlik tajovuz qilgan ijtimoiy munosabatni B) Huquqbuzarning yoshi va fuqaroligini C) Huquqbuzarlik sodir etilgan joy va vaqtni D) Huquqbuzarning aybi (qasd yoki ehtiyotsizlik) shaklini To'g'ri javob: D) Huquqbuzarning aybi (qasd yoki ehtiyotsizlik) shaklini ✔ Izoh: Sub'ektiv tomon — huquqbuzarning o'z qilmishiga ruhiy munosabati, ya'ni qasd yoki ehtiyotsizlik shaklidagi aybi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 70 28. Sud ishlarini yuritish tili haqida to'g'ri qoida qaysi? A) Faqat xalqaro tillarda, tarjimonsiz olib boriladi B) Faqat tarafning ona tilida, tarjima talab qilinmaydi C) Davlat tilida yoki muayyan joy aholisining ko'pchiligi tilida olib boriladi D) Har doim sudyaning shaxsan tanlagan tilida, taraflar fikrisiz olib boriladi To'g'ri javob: C) Davlat tilida yoki muayyan joy aholisining ko'pchiligi tilida olib boriladi✔ Izoh: Sud ishlari o'zbek tilida, qoraqalpoq tilida yoki joy aholisining ko'pchiligi so'zlashadigan tilda yuritiladi, tilni bilmaganlarga tarjimon ta'minlanadi. 29. Asosiy jazo bilan qo'shimcha jazoning farqi nimada? A) Asosiy jazo faqat voyaga yetmaganlarga, qo'shimcha jazo kattalarga tayinlanadi B) Asosiy jazo faqat pul jazosi bo'ladi, qo'shimcha jazo esa faqat ozodlikdan mahrum qilish bo'ladi C) Asosiy jazo mustaqil tayinlanadi, qo'shimcha jazo asosiy jazoga qo'shib tayinlanadi D) Asosiy jazo faqat prokuror tomonidan, qo'shimcha jazo sud tomonidan tayinlanadi To'g'ri javob: C) Asosiy jazo mustaqil tayinlanadi, qo'shimcha jazo asosiy jazoga qo'shib tayinlanadi ✔ Izoh: Asosiy jazolar mustaqil ravishda tayinlanadi, qo'shimcha jazolar esa faqat asosiy jazoga qo'shimcha tarzda qo'llaniladi. 30. Ma'muriy huquqbuzarlikning sub'ektiv tomoni nimani ifodalaydi? A) Huquqbuzarlik tajovuz qilgan ijtimoiy munosabatni B) Huquqbuzarning yoshi va fuqaroligini C) Huquqbuzarlik sodir etilgan joy va vaqtni D) Huquqbuzarning aybi (qasd yoki ehtiyotsizlik) shaklini To'g'ri javob: D) Huquqbuzarning aybi (qasd yoki ehtiyotsizlik) shaklini ✔ Izoh: Sub'ektiv tomon — huquqbuzarning o'z qilmishiga ruhiy munosabati, ya'ni qasd yoki ehtiyotsizlik shaklidagi aybi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 70 12-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Normativ-huquqiy hujjatlar o'rtasida ziddiyat bo'lsa, qaysi hujjat qo'llaniladi? A) Eng oxirgi o'qilgan hujjat B) Hajmi eng qisqa bo'lgan hujjat C) Rahbar o'z ixtiyoriga ko'ra tanlagan hujjat D) Yuqori yuridik kuchga ega bo'lgan hujjat To'g'ri javob: D) Yuqori yuridik kuchga ega bo'lgan hujjat✔ Izoh: Turli darajadagi hujjatlar o'rtasida ziddiyat bo'lganda yuqori yuridik kuchga ega bo'lgan hujjat normalari qo'llaniladi. 2. Fuqarolik-huquqiy munosabatlar qatnashchilarining asosiy xususiyati qaysi? A) Ular huquqiy jihatdan teng holatda bo'ladi B) Biri ikkinchisiga hokimiyat jihatidan bo'ysunadi C) Ular faqat davlat organlari bo'lishi mumkin D) Ular faqat sud orqali munosabatga kirishadi To'g'ri javob: A) Ular huquqiy jihatdan teng holatda bo'ladi ✔ Izoh: Fuqarolik huquqi tomonlarning tengligi, mulk daxlsizligi va shartnoma erkinligi tamoyillariga asoslanadi. 3. Meros qanday asoslarda amalga oshiriladi? A) Faqat hokim qarori bo'yicha B) Vasiyat bo'yicha va qonun bo'yicha C) Faqat sud qarori bo'yicha D) Faqat notariusning shaxsiy ixtiyoriga ko'ra To'g'ri javob: B) Vasiyat bo'yicha va qonun bo'yicha ✔ Izoh: Meros vasiyat bo'yicha va qonun bo'yicha amalga oshiriladi; vasiyat bo'lmasa yoki u merosning hammasini qamrab olmasa, qonun bo'yicha meros qo'llaniladi. 4. O'zbekistonda qonunlarni qabul qiluvchi oliy vakillik organi qaysi? A) Vazirlar Mahkamasi B) Bosh prokuratura C) Oliy sud D) Oliy Majlis To'g'ri javob: D) Oliy Majlis ✔ Izoh: Oliy Majlis — O'zbekistonning qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiruvchi oliy davlat vakillik organi. 5. Huquqbuzarlik deganda nima tushuniladi? A) Shaxsning g'ayriqonuniy, aybli qilmishi B) Har qanday tabiiy hodisa C) Fuqaroning qonuniy huquqini amalga oshirishi D) Har qanday axloqsiz xatti-harakat To'g'ri javob: A) Shaxsning g'ayriqonuniy, aybli qilmishi ✔ Izoh: Huquqbuzarlik — delikt layoqatiga ega shaxs tomonidan sodir etilgan, jamiyatga zarar keltiruvchi g'ayriqonuniy, aybli qilmish. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 71 12-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Normativ-huquqiy hujjatlar o'rtasida ziddiyat bo'lsa, qaysi hujjat qo'llaniladi? A) Eng oxirgi o'qilgan hujjat B) Hajmi eng qisqa bo'lgan hujjat C) Rahbar o'z ixtiyoriga ko'ra tanlagan hujjat D) Yuqori yuridik kuchga ega bo'lgan hujjat To'g'ri javob: D) Yuqori yuridik kuchga ega bo'lgan hujjat✔ Izoh: Turli darajadagi hujjatlar o'rtasida ziddiyat bo'lganda yuqori yuridik kuchga ega bo'lgan hujjat normalari qo'llaniladi. 2. Fuqarolik-huquqiy munosabatlar qatnashchilarining asosiy xususiyati qaysi? A) Ular huquqiy jihatdan teng holatda bo'ladi B) Biri ikkinchisiga hokimiyat jihatidan bo'ysunadi C) Ular faqat davlat organlari bo'lishi mumkin D) Ular faqat sud orqali munosabatga kirishadi To'g'ri javob: A) Ular huquqiy jihatdan teng holatda bo'ladi ✔ Izoh: Fuqarolik huquqi tomonlarning tengligi, mulk daxlsizligi va shartnoma erkinligi tamoyillariga asoslanadi. 3. Meros qanday asoslarda amalga oshiriladi? A) Faqat hokim qarori bo'yicha B) Vasiyat bo'yicha va qonun bo'yicha C) Faqat sud qarori bo'yicha D) Faqat notariusning shaxsiy ixtiyoriga ko'ra To'g'ri javob: B) Vasiyat bo'yicha va qonun bo'yicha ✔ Izoh: Meros vasiyat bo'yicha va qonun bo'yicha amalga oshiriladi; vasiyat bo'lmasa yoki u merosning hammasini qamrab olmasa, qonun bo'yicha meros qo'llaniladi. 4. O'zbekistonda qonunlarni qabul qiluvchi oliy vakillik organi qaysi? A) Vazirlar Mahkamasi B) Bosh prokuratura C) Oliy sud D) Oliy Majlis To'g'ri javob: D) Oliy Majlis ✔ Izoh: Oliy Majlis — O'zbekistonning qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiruvchi oliy davlat vakillik organi. 5. Huquqbuzarlik deganda nima tushuniladi? A) Shaxsning g'ayriqonuniy, aybli qilmishi B) Har qanday tabiiy hodisa C) Fuqaroning qonuniy huquqini amalga oshirishi D) Har qanday axloqsiz xatti-harakat To'g'ri javob: A) Shaxsning g'ayriqonuniy, aybli qilmishi ✔ Izoh: Huquqbuzarlik — delikt layoqatiga ega shaxs tomonidan sodir etilgan, jamiyatga zarar keltiruvchi g'ayriqonuniy, aybli qilmish. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 71 12-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Normativ-huquqiy hujjatlar o'rtasida ziddiyat bo'lsa, qaysi hujjat qo'llaniladi? A) Eng oxirgi o'qilgan hujjat B) Hajmi eng qisqa bo'lgan hujjat C) Rahbar o'z ixtiyoriga ko'ra tanlagan hujjat D) Yuqori yuridik kuchga ega bo'lgan hujjat To'g'ri javob: D) Yuqori yuridik kuchga ega bo'lgan hujjat✔ Izoh: Turli darajadagi hujjatlar o'rtasida ziddiyat bo'lganda yuqori yuridik kuchga ega bo'lgan hujjat normalari qo'llaniladi. 2. Fuqarolik-huquqiy munosabatlar qatnashchilarining asosiy xususiyati qaysi? A) Ular huquqiy jihatdan teng holatda bo'ladi B) Biri ikkinchisiga hokimiyat jihatidan bo'ysunadi C) Ular faqat davlat organlari bo'lishi mumkin D) Ular faqat sud orqali munosabatga kirishadi To'g'ri javob: A) Ular huquqiy jihatdan teng holatda bo'ladi ✔ Izoh: Fuqarolik huquqi tomonlarning tengligi, mulk daxlsizligi va shartnoma erkinligi tamoyillariga asoslanadi. 3. Meros qanday asoslarda amalga oshiriladi? A) Faqat hokim qarori bo'yicha B) Vasiyat bo'yicha va qonun bo'yicha C) Faqat sud qarori bo'yicha D) Faqat notariusning shaxsiy ixtiyoriga ko'ra To'g'ri javob: B) Vasiyat bo'yicha va qonun bo'yicha ✔ Izoh: Meros vasiyat bo'yicha va qonun bo'yicha amalga oshiriladi; vasiyat bo'lmasa yoki u merosning hammasini qamrab olmasa, qonun bo'yicha meros qo'llaniladi. 4. O'zbekistonda qonunlarni qabul qiluvchi oliy vakillik organi qaysi? A) Vazirlar Mahkamasi B) Bosh prokuratura C) Oliy sud D) Oliy Majlis To'g'ri javob: D) Oliy Majlis ✔ Izoh: Oliy Majlis — O'zbekistonning qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiruvchi oliy davlat vakillik organi. 5. Huquqbuzarlik deganda nima tushuniladi? A) Shaxsning g'ayriqonuniy, aybli qilmishi B) Har qanday tabiiy hodisa C) Fuqaroning qonuniy huquqini amalga oshirishi D) Har qanday axloqsiz xatti-harakat To'g'ri javob: A) Shaxsning g'ayriqonuniy, aybli qilmishi ✔ Izoh: Huquqbuzarlik — delikt layoqatiga ega shaxs tomonidan sodir etilgan, jamiyatga zarar keltiruvchi g'ayriqonuniy, aybli qilmish. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 71 6. Hech qaysi dalilning oldindan belgilangan kuchi bormi? A) Ha, iqror eng kuchli dalil hisoblanadi B) Yo'q, hech qaysi dalil oldindan belgilangan kuchga ega emas C) Ha, guvoh ko'rsatuvi har doim boshqa dalillardan ustun turadi D) Ha, ekspert xulosasi doim majburiydir To'g'ri javob: B) Yo'q, hech qaysi dalil oldindan belgilangan kuchga ega emas✔ Izoh: Dalillarni erkin baholash tamoyiliga ko'ra hech qaysi dalil oldindan belgilangan kuchga ega emas, ular majmuiy baholanadi. 7. O'rindoshlik nima? A) Xodimning dam olish kunida asosiy ishiga kelishi B) Xodimning asosiy ishidan bo'sh vaqtida boshqa haq to'lanadigan ishni bajarishi C) Ish beruvchining vaqtincha xodim o'rnida ishlashi D) Bir lavozimda ikki xodimning teng soatlarda navbatma-navbat ishlashi To'g'ri javob: B) Xodimning asosiy ishidan bo'sh vaqtida boshqa haq to'lanadigan ishni bajarishi ✔ Izoh: O'rindoshlik — xodimning asosiy ishdan bo'sh vaqtida boshqa muntazam haq to'lanadigan ishni bajarishi. 8. Davlat organlari rahbarlari fuqarolarni shaxsiy qabul qilishi qanday tashkil etiladi? A) Faqat yashirin tarzda, qabul vaqti oldindan e'lon qilinmasdan B) Faqat tanishlar orqali yozilganlarni C) Faqat yil oxirida bir marta D) Belgilangan jadval asosida, oldindan e'lon qilinib To'g'ri javob: D) Belgilangan jadval asosida, oldindan e'lon qilinib ✔ Izoh: Rahbarlar fuqarolarni tasdiqlangan jadval asosida shaxsiy qabul qiladi, qabul vaqti va joyi oldindan e'lon qilinadi. 9. Qaysi biri majburiyatlar bajarilishini ta'minlash usuli hisoblanadi? A) Restitutsiya B) Garov C) Vindikatsiya D) Emansipatsiya To'g'ri javob: B) Garov ✔ Izoh: Neustoyka, garov, ushlab qolish, kafillik, kafolat va zakalat majburiyatlar bajarilishini ta'minlash usullari hisoblanadi. 10. Prokuror bajariladigan sud qarorlari ijrosi ustidan nazoratni qaysi sohada amalga oshiradi? A) Sud binolarini qurish, jihozlash va ta'mirlash ishlarini rejalashtirish sohasida B) Sud qarorlarini mustaqil ravishda o'zgartirish sohasida C) Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish sohasida D) Sudyalarni intizomiy jazolash sohasida To'g'ri javob: C) Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish sohasida ✔ Izoh: Prokuratura sud hujjatlarini ijro etish jarayonida qonunlarga rioya etilishini nazorat qiladi. 11. Prokuratura xodimlarining kasbiy darajasi va lavozimga muvofiqligi qanday tartibda baholanadi? A) Lotereya orqali B) Referendum orqali C) Ochiq saylov orqali D) Attestatsiya orqali To'g'ri javob: D) Attestatsiya orqali ✔ Izoh: Prokuratura xodimlarining kasbiy tayyorgarligi va egallab turgan lavozimiga muvofiqligi davriy attestatsiya orqali baholanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 72 6. Hech qaysi dalilning oldindan belgilangan kuchi bormi? A) Ha, iqror eng kuchli dalil hisoblanadi B) Yo'q, hech qaysi dalil oldindan belgilangan kuchga ega emas C) Ha, guvoh ko'rsatuvi har doim boshqa dalillardan ustun turadi D) Ha, ekspert xulosasi doim majburiydir To'g'ri javob: B) Yo'q, hech qaysi dalil oldindan belgilangan kuchga ega emas✔ Izoh: Dalillarni erkin baholash tamoyiliga ko'ra hech qaysi dalil oldindan belgilangan kuchga ega emas, ular majmuiy baholanadi. 7. O'rindoshlik nima? A) Xodimning dam olish kunida asosiy ishiga kelishi B) Xodimning asosiy ishidan bo'sh vaqtida boshqa haq to'lanadigan ishni bajarishi C) Ish beruvchining vaqtincha xodim o'rnida ishlashi D) Bir lavozimda ikki xodimning teng soatlarda navbatma-navbat ishlashi To'g'ri javob: B) Xodimning asosiy ishidan bo'sh vaqtida boshqa haq to'lanadigan ishni bajarishi ✔ Izoh: O'rindoshlik — xodimning asosiy ishdan bo'sh vaqtida boshqa muntazam haq to'lanadigan ishni bajarishi. 8. Davlat organlari rahbarlari fuqarolarni shaxsiy qabul qilishi qanday tashkil etiladi? A) Faqat yashirin tarzda, qabul vaqti oldindan e'lon qilinmasdan B) Faqat tanishlar orqali yozilganlarni C) Faqat yil oxirida bir marta D) Belgilangan jadval asosida, oldindan e'lon qilinib To'g'ri javob: D) Belgilangan jadval asosida, oldindan e'lon qilinib ✔ Izoh: Rahbarlar fuqarolarni tasdiqlangan jadval asosida shaxsiy qabul qiladi, qabul vaqti va joyi oldindan e'lon qilinadi. 9. Qaysi biri majburiyatlar bajarilishini ta'minlash usuli hisoblanadi? A) Restitutsiya B) Garov C) Vindikatsiya D) Emansipatsiya To'g'ri javob: B) Garov ✔ Izoh: Neustoyka, garov, ushlab qolish, kafillik, kafolat va zakalat majburiyatlar bajarilishini ta'minlash usullari hisoblanadi. 10. Prokuror bajariladigan sud qarorlari ijrosi ustidan nazoratni qaysi sohada amalga oshiradi? A) Sud binolarini qurish, jihozlash va ta'mirlash ishlarini rejalashtirish sohasida B) Sud qarorlarini mustaqil ravishda o'zgartirish sohasida C) Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish sohasida D) Sudyalarni intizomiy jazolash sohasida To'g'ri javob: C) Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish sohasida ✔ Izoh: Prokuratura sud hujjatlarini ijro etish jarayonida qonunlarga rioya etilishini nazorat qiladi. 11. Prokuratura xodimlarining kasbiy darajasi va lavozimga muvofiqligi qanday tartibda baholanadi? A) Lotereya orqali B) Referendum orqali C) Ochiq saylov orqali D) Attestatsiya orqali To'g'ri javob: D) Attestatsiya orqali ✔ Izoh: Prokuratura xodimlarining kasbiy tayyorgarligi va egallab turgan lavozimiga muvofiqligi davriy attestatsiya orqali baholanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 72 6. Hech qaysi dalilning oldindan belgilangan kuchi bormi? A) Ha, iqror eng kuchli dalil hisoblanadi B) Yo'q, hech qaysi dalil oldindan belgilangan kuchga ega emas C) Ha, guvoh ko'rsatuvi har doim boshqa dalillardan ustun turadi D) Ha, ekspert xulosasi doim majburiydir To'g'ri javob: B) Yo'q, hech qaysi dalil oldindan belgilangan kuchga ega emas✔ Izoh: Dalillarni erkin baholash tamoyiliga ko'ra hech qaysi dalil oldindan belgilangan kuchga ega emas, ular majmuiy baholanadi. 7. O'rindoshlik nima? A) Xodimning dam olish kunida asosiy ishiga kelishi B) Xodimning asosiy ishidan bo'sh vaqtida boshqa haq to'lanadigan ishni bajarishi C) Ish beruvchining vaqtincha xodim o'rnida ishlashi D) Bir lavozimda ikki xodimning teng soatlarda navbatma-navbat ishlashi To'g'ri javob: B) Xodimning asosiy ishidan bo'sh vaqtida boshqa haq to'lanadigan ishni bajarishi ✔ Izoh: O'rindoshlik — xodimning asosiy ishdan bo'sh vaqtida boshqa muntazam haq to'lanadigan ishni bajarishi. 8. Davlat organlari rahbarlari fuqarolarni shaxsiy qabul qilishi qanday tashkil etiladi? A) Faqat yashirin tarzda, qabul vaqti oldindan e'lon qilinmasdan B) Faqat tanishlar orqali yozilganlarni C) Faqat yil oxirida bir marta D) Belgilangan jadval asosida, oldindan e'lon qilinib To'g'ri javob: D) Belgilangan jadval asosida, oldindan e'lon qilinib ✔ Izoh: Rahbarlar fuqarolarni tasdiqlangan jadval asosida shaxsiy qabul qiladi, qabul vaqti va joyi oldindan e'lon qilinadi. 9. Qaysi biri majburiyatlar bajarilishini ta'minlash usuli hisoblanadi? A) Restitutsiya B) Garov C) Vindikatsiya D) Emansipatsiya To'g'ri javob: B) Garov ✔ Izoh: Neustoyka, garov, ushlab qolish, kafillik, kafolat va zakalat majburiyatlar bajarilishini ta'minlash usullari hisoblanadi. 10. Prokuror bajariladigan sud qarorlari ijrosi ustidan nazoratni qaysi sohada amalga oshiradi? A) Sud binolarini qurish, jihozlash va ta'mirlash ishlarini rejalashtirish sohasida B) Sud qarorlarini mustaqil ravishda o'zgartirish sohasida C) Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish sohasida D) Sudyalarni intizomiy jazolash sohasida To'g'ri javob: C) Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish sohasida ✔ Izoh: Prokuratura sud hujjatlarini ijro etish jarayonida qonunlarga rioya etilishini nazorat qiladi. 11. Prokuratura xodimlarining kasbiy darajasi va lavozimga muvofiqligi qanday tartibda baholanadi? A) Lotereya orqali B) Referendum orqali C) Ochiq saylov orqali D) Attestatsiya orqali To'g'ri javob: D) Attestatsiya orqali ✔ Izoh: Prokuratura xodimlarining kasbiy tayyorgarligi va egallab turgan lavozimiga muvofiqligi davriy attestatsiya orqali baholanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 72 12. Prokuror tergovchiga qanday shaklda ko'rsatmalar beradi? A) Faqat telefon orqali B) Faqat ijtimoiy tarmoqda C) Faqat jamoat yig'ilishida D) Yozma shaklda To'g'ri javob: D) Yozma shaklda✔ Izoh: Prokurorning ish yuritish bo'yicha ko'rsatmalari yozma shaklda beriladi va tergovchi tomonidan bajarilishi lozim. 13. Xalqaro shartnoma qoidalari milliy qonun qoidalaridan farq qilsa, O'zbekiston qonunchiligiga ko'ra, odatda, qaysi qoida qo'llaniladi? A) Ikkalasi ham qo'llanilmay qoladi B) Xalqaro shartnoma qoidalari C) Faqat vazirlik buyrug'i D) Har doim milliy qonun To'g'ri javob: B) Xalqaro shartnoma qoidalari ✔ Izoh: Agar O'zbekistonning xalqaro shartnomasida qonunchilikdagidan boshqacha qoidalar belgilangan bo'lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo'llaniladi. 14. Qaysi bitim nizoli bitim hisoblanadi? A) Tomonlardan biri bajarishdan bosh tortgan har qanday bitim B) Notarial tasdiqlanishi talab etilmaydigan bitim C) Tuzilgan paytdan boshlab sud qarorisiz haqiqiy bo'lmagan bitim D) Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgandagina haqiqiy bo'lmaydigan bitim To'g'ri javob: D) Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgandagina haqiqiy bo'lmaydigan bitim ✔ Izoh: Nizoli bitim qonunda nazarda tutilgan asoslar bo'yicha sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgandagina haqiqiy bo'lmaydi. 15. Prokuratura xodimining odob-axloq qoidalari asosan nimaga qaratilgan? A) Halollik, xolislik va xizmat obro'sini saqlashga B) Xodimlar o'rtasida norasmiy ierarxiya o'rnatishga C) Faqat kiyinish va tashqi ko'rinishni bir xillashtirishga D) Xodimlarning shaxsiy hayotini to'liq taqiqlashga To'g'ri javob: A) Halollik, xolislik va xizmat obro'sini saqlashga ✔ Izoh: Odob-axloq qoidalari prokuratura xodimlarining halol, xolis, qonunga sodiq bo'lishini va xizmat obro'sini saqlashni talab qiladi. 16. Mehnat sohasidagi kamsitishdan himoyalanish uchun xodim qayerga murojaat qilishi mumkin? A) Faqat xalqaro sport federatsiyasiga B) Mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga C) Faqat raqobatchi korxonaga D) Faqat reklama agentligiga To'g'ri javob: B) Mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga ✔ Izoh: Kamsitilgan deb hisoblagan xodim mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga murojaat qilib, huquqini himoya qilishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 73 12. Prokuror tergovchiga qanday shaklda ko'rsatmalar beradi? A) Faqat telefon orqali B) Faqat ijtimoiy tarmoqda C) Faqat jamoat yig'ilishida D) Yozma shaklda To'g'ri javob: D) Yozma shaklda✔ Izoh: Prokurorning ish yuritish bo'yicha ko'rsatmalari yozma shaklda beriladi va tergovchi tomonidan bajarilishi lozim. 13. Xalqaro shartnoma qoidalari milliy qonun qoidalaridan farq qilsa, O'zbekiston qonunchiligiga ko'ra, odatda, qaysi qoida qo'llaniladi? A) Ikkalasi ham qo'llanilmay qoladi B) Xalqaro shartnoma qoidalari C) Faqat vazirlik buyrug'i D) Har doim milliy qonun To'g'ri javob: B) Xalqaro shartnoma qoidalari ✔ Izoh: Agar O'zbekistonning xalqaro shartnomasida qonunchilikdagidan boshqacha qoidalar belgilangan bo'lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo'llaniladi. 14. Qaysi bitim nizoli bitim hisoblanadi? A) Tomonlardan biri bajarishdan bosh tortgan har qanday bitim B) Notarial tasdiqlanishi talab etilmaydigan bitim C) Tuzilgan paytdan boshlab sud qarorisiz haqiqiy bo'lmagan bitim D) Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgandagina haqiqiy bo'lmaydigan bitim To'g'ri javob: D) Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgandagina haqiqiy bo'lmaydigan bitim ✔ Izoh: Nizoli bitim qonunda nazarda tutilgan asoslar bo'yicha sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgandagina haqiqiy bo'lmaydi. 15. Prokuratura xodimining odob-axloq qoidalari asosan nimaga qaratilgan? A) Halollik, xolislik va xizmat obro'sini saqlashga B) Xodimlar o'rtasida norasmiy ierarxiya o'rnatishga C) Faqat kiyinish va tashqi ko'rinishni bir xillashtirishga D) Xodimlarning shaxsiy hayotini to'liq taqiqlashga To'g'ri javob: A) Halollik, xolislik va xizmat obro'sini saqlashga ✔ Izoh: Odob-axloq qoidalari prokuratura xodimlarining halol, xolis, qonunga sodiq bo'lishini va xizmat obro'sini saqlashni talab qiladi. 16. Mehnat sohasidagi kamsitishdan himoyalanish uchun xodim qayerga murojaat qilishi mumkin? A) Faqat xalqaro sport federatsiyasiga B) Mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga C) Faqat raqobatchi korxonaga D) Faqat reklama agentligiga To'g'ri javob: B) Mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga ✔ Izoh: Kamsitilgan deb hisoblagan xodim mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga murojaat qilib, huquqini himoya qilishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 73 12. Prokuror tergovchiga qanday shaklda ko'rsatmalar beradi? A) Faqat telefon orqali B) Faqat ijtimoiy tarmoqda C) Faqat jamoat yig'ilishida D) Yozma shaklda To'g'ri javob: D) Yozma shaklda✔ Izoh: Prokurorning ish yuritish bo'yicha ko'rsatmalari yozma shaklda beriladi va tergovchi tomonidan bajarilishi lozim. 13. Xalqaro shartnoma qoidalari milliy qonun qoidalaridan farq qilsa, O'zbekiston qonunchiligiga ko'ra, odatda, qaysi qoida qo'llaniladi? A) Ikkalasi ham qo'llanilmay qoladi B) Xalqaro shartnoma qoidalari C) Faqat vazirlik buyrug'i D) Har doim milliy qonun To'g'ri javob: B) Xalqaro shartnoma qoidalari ✔ Izoh: Agar O'zbekistonning xalqaro shartnomasida qonunchilikdagidan boshqacha qoidalar belgilangan bo'lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo'llaniladi. 14. Qaysi bitim nizoli bitim hisoblanadi? A) Tomonlardan biri bajarishdan bosh tortgan har qanday bitim B) Notarial tasdiqlanishi talab etilmaydigan bitim C) Tuzilgan paytdan boshlab sud qarorisiz haqiqiy bo'lmagan bitim D) Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgandagina haqiqiy bo'lmaydigan bitim To'g'ri javob: D) Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgandagina haqiqiy bo'lmaydigan bitim ✔ Izoh: Nizoli bitim qonunda nazarda tutilgan asoslar bo'yicha sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgandagina haqiqiy bo'lmaydi. 15. Prokuratura xodimining odob-axloq qoidalari asosan nimaga qaratilgan? A) Halollik, xolislik va xizmat obro'sini saqlashga B) Xodimlar o'rtasida norasmiy ierarxiya o'rnatishga C) Faqat kiyinish va tashqi ko'rinishni bir xillashtirishga D) Xodimlarning shaxsiy hayotini to'liq taqiqlashga To'g'ri javob: A) Halollik, xolislik va xizmat obro'sini saqlashga ✔ Izoh: Odob-axloq qoidalari prokuratura xodimlarining halol, xolis, qonunga sodiq bo'lishini va xizmat obro'sini saqlashni talab qiladi. 16. Mehnat sohasidagi kamsitishdan himoyalanish uchun xodim qayerga murojaat qilishi mumkin? A) Faqat xalqaro sport federatsiyasiga B) Mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga C) Faqat raqobatchi korxonaga D) Faqat reklama agentligiga To'g'ri javob: B) Mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga ✔ Izoh: Kamsitilgan deb hisoblagan xodim mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga murojaat qilib, huquqini himoya qilishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 73 17. Ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lgan bolalarning huquqlarini himoya qilish birinchi navbatda qaysi organ zimmasiga yuklatilgan? A) Soliq organlari va ularning hududiy bo'linmalari B) Bojxona organlari C) Vasiylik va homiylik organlari D) Statistika organlari To'g'ri javob: C) Vasiylik va homiylik organlari✔ Izoh: Ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lgan bolalarni aniqlash, hisobga olish va joylashtirish vasiylik va homiylik organlari zimmasiga yuklatilgan. 18. Tortishuv tamoyili nimani anglatadi? A) Ayblov, himoya va ishni hal qilish vazifalari bir-biridan ajratilgan, taraflar teng huquqli B) Ayblov tarafi himoya tarafidan ko'proq huquqlarga ega bo'ladi C) Sudya bir vaqtning o'zida ayblov va himoya vazifasini bajaradi D) Taraflar sud jarayonida bir-biri bilan bahslashishi taqiqlanadi, sud faqat yozma materiallarni ko'radi To'g'ri javob: A) Ayblov, himoya va ishni hal qilish vazifalari bir-biridan ajratilgan, taraflar teng ✔ huquqli Izoh: Tortishuv tamoyilida ayblov, himoya va ishni hal qilish funksiyalari ajratiladi, taraflar sud oldida teng huquqlarga ega bo'ladi. 19. Ish haqidan ushlab qolish qanday hollarda mumkin? A) Mahalla talab qilganda B) Ish beruvchining istalgan qaroriga ko'ra C) Hamkasblari talab qilganda D) Faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda To'g'ri javob: D) Faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda ✔ Izoh: Ish haqidan ushlab qolish faqat qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda va tartibda amalga oshiriladi. 20. Intizomiy jazoni olib tashlash mumkinmi? A) Yo'q, intizomiy jazo umrbod saqlanib qoladi B) Ha, muddatidan oldin ham olib tashlanishi mumkin C) Faqat sud qarori bilan olib tashlanadi D) Faqat xodim ishdan ketgandan keyin To'g'ri javob: B) Ha, muddatidan oldin ham olib tashlanishi mumkin ✔ Izoh: Intizomiy jazo muddat o'tishi bilan o'z-o'zidan yoki xodim yaxshi ishlasa, ish beruvchi tomonidan muddatidan oldin olib tashlanishi mumkin. 21. Bir xil yuridik kuchga ega hujjatlar o'rtasida ziddiyat bo'lsa, umumiy qoidaga ko'ra qaysi hujjat qo'llaniladi? A) Ko'proq moddadan iborat hujjat B) Avvalroq qabul qilingan hujjat, doimo C) Keyinroq qabul qilingan hujjat D) Hajmi kattaroq hujjat To'g'ri javob: C) Keyinroq qabul qilingan hujjat ✔ Izoh: Bir xil yuridik kuchga ega bo'lgan hujjatlar o'rtasida ziddiyat bo'lsa, keyinroq qabul qilingan hujjat normalari qo'llaniladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 74 17. Ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lgan bolalarning huquqlarini himoya qilish birinchi navbatda qaysi organ zimmasiga yuklatilgan? A) Soliq organlari va ularning hududiy bo'linmalari B) Bojxona organlari C) Vasiylik va homiylik organlari D) Statistika organlari To'g'ri javob: C) Vasiylik va homiylik organlari✔ Izoh: Ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lgan bolalarni aniqlash, hisobga olish va joylashtirish vasiylik va homiylik organlari zimmasiga yuklatilgan. 18. Tortishuv tamoyili nimani anglatadi? A) Ayblov, himoya va ishni hal qilish vazifalari bir-biridan ajratilgan, taraflar teng huquqli B) Ayblov tarafi himoya tarafidan ko'proq huquqlarga ega bo'ladi C) Sudya bir vaqtning o'zida ayblov va himoya vazifasini bajaradi D) Taraflar sud jarayonida bir-biri bilan bahslashishi taqiqlanadi, sud faqat yozma materiallarni ko'radi To'g'ri javob: A) Ayblov, himoya va ishni hal qilish vazifalari bir-biridan ajratilgan, taraflar teng ✔ huquqli Izoh: Tortishuv tamoyilida ayblov, himoya va ishni hal qilish funksiyalari ajratiladi, taraflar sud oldida teng huquqlarga ega bo'ladi. 19. Ish haqidan ushlab qolish qanday hollarda mumkin? A) Mahalla talab qilganda B) Ish beruvchining istalgan qaroriga ko'ra C) Hamkasblari talab qilganda D) Faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda To'g'ri javob: D) Faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda ✔ Izoh: Ish haqidan ushlab qolish faqat qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda va tartibda amalga oshiriladi. 20. Intizomiy jazoni olib tashlash mumkinmi? A) Yo'q, intizomiy jazo umrbod saqlanib qoladi B) Ha, muddatidan oldin ham olib tashlanishi mumkin C) Faqat sud qarori bilan olib tashlanadi D) Faqat xodim ishdan ketgandan keyin To'g'ri javob: B) Ha, muddatidan oldin ham olib tashlanishi mumkin ✔ Izoh: Intizomiy jazo muddat o'tishi bilan o'z-o'zidan yoki xodim yaxshi ishlasa, ish beruvchi tomonidan muddatidan oldin olib tashlanishi mumkin. 21. Bir xil yuridik kuchga ega hujjatlar o'rtasida ziddiyat bo'lsa, umumiy qoidaga ko'ra qaysi hujjat qo'llaniladi? A) Ko'proq moddadan iborat hujjat B) Avvalroq qabul qilingan hujjat, doimo C) Keyinroq qabul qilingan hujjat D) Hajmi kattaroq hujjat To'g'ri javob: C) Keyinroq qabul qilingan hujjat ✔ Izoh: Bir xil yuridik kuchga ega bo'lgan hujjatlar o'rtasida ziddiyat bo'lsa, keyinroq qabul qilingan hujjat normalari qo'llaniladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 74 17. Ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lgan bolalarning huquqlarini himoya qilish birinchi navbatda qaysi organ zimmasiga yuklatilgan? A) Soliq organlari va ularning hududiy bo'linmalari B) Bojxona organlari C) Vasiylik va homiylik organlari D) Statistika organlari To'g'ri javob: C) Vasiylik va homiylik organlari✔ Izoh: Ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lgan bolalarni aniqlash, hisobga olish va joylashtirish vasiylik va homiylik organlari zimmasiga yuklatilgan. 18. Tortishuv tamoyili nimani anglatadi? A) Ayblov, himoya va ishni hal qilish vazifalari bir-biridan ajratilgan, taraflar teng huquqli B) Ayblov tarafi himoya tarafidan ko'proq huquqlarga ega bo'ladi C) Sudya bir vaqtning o'zida ayblov va himoya vazifasini bajaradi D) Taraflar sud jarayonida bir-biri bilan bahslashishi taqiqlanadi, sud faqat yozma materiallarni ko'radi To'g'ri javob: A) Ayblov, himoya va ishni hal qilish vazifalari bir-biridan ajratilgan, taraflar teng ✔ huquqli Izoh: Tortishuv tamoyilida ayblov, himoya va ishni hal qilish funksiyalari ajratiladi, taraflar sud oldida teng huquqlarga ega bo'ladi. 19. Ish haqidan ushlab qolish qanday hollarda mumkin? A) Mahalla talab qilganda B) Ish beruvchining istalgan qaroriga ko'ra C) Hamkasblari talab qilganda D) Faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda To'g'ri javob: D) Faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda ✔ Izoh: Ish haqidan ushlab qolish faqat qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda va tartibda amalga oshiriladi. 20. Intizomiy jazoni olib tashlash mumkinmi? A) Yo'q, intizomiy jazo umrbod saqlanib qoladi B) Ha, muddatidan oldin ham olib tashlanishi mumkin C) Faqat sud qarori bilan olib tashlanadi D) Faqat xodim ishdan ketgandan keyin To'g'ri javob: B) Ha, muddatidan oldin ham olib tashlanishi mumkin ✔ Izoh: Intizomiy jazo muddat o'tishi bilan o'z-o'zidan yoki xodim yaxshi ishlasa, ish beruvchi tomonidan muddatidan oldin olib tashlanishi mumkin. 21. Bir xil yuridik kuchga ega hujjatlar o'rtasida ziddiyat bo'lsa, umumiy qoidaga ko'ra qaysi hujjat qo'llaniladi? A) Ko'proq moddadan iborat hujjat B) Avvalroq qabul qilingan hujjat, doimo C) Keyinroq qabul qilingan hujjat D) Hajmi kattaroq hujjat To'g'ri javob: C) Keyinroq qabul qilingan hujjat ✔ Izoh: Bir xil yuridik kuchga ega bo'lgan hujjatlar o'rtasida ziddiyat bo'lsa, keyinroq qabul qilingan hujjat normalari qo'llaniladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 74 22. Fuqaroning to'liq muomala layoqati umumiy qoidaga ko'ra qachon vujudga keladi? A) O'n sakkiz yoshga to'lganda B) O'n to'rt yoshga to'lganda C) O'n olti yoshga to'lganda D) Yigirma bir yoshga to'lganda To'g'ri javob: A) O'n sakkiz yoshga to'lganda✔ Izoh: Umumiy qoidaga ko'ra to'liq muomala layoqati fuqaro voyaga yetganda, ya'ni o'n sakkiz yoshga to'lganda vujudga keladi. 23. Dalillar deganda nima tushuniladi? A) Ommaviy axborot vositalarida e'lon qilingan har qanday xabarlar B) Ayblanuvchining qarindoshlari haqidagi tasdiqlanmagan mish-mishlar C) Qonuniy tartibda olingan, ish holatlarini aniqlashga xizmat qiluvchi haqiqiy ma'lumotlar D) Tergovchining shaxsiy taxminlari, ish bo'yicha ichki ishonchi va oldingi tajribasidan olingan xulosalar To'g'ri javob: C) Qonuniy tartibda olingan, ish holatlarini aniqlashga xizmat qiluvchi haqiqiy ✔ ma'lumotlar Izoh: Dalillar — qonunda belgilangan tartibda olingan, ish uchun ahamiyatli holatlarning mavjudligi yoki yo'qligini aniqlashga imkon beruvchi haqiqiy ma'lumotlar. 24. Ehtiyot chorasini qo'llash zarurati yo'qolsa, nima qilinadi? A) Ehtiyot chorasi avtomatik ravishda og'irroq chora bilan almashtiriladi B) Ehtiyot chorasi hukm chiqquncha o'zgarmaydi C) Ehtiyot chorasi bekor qilinadi yoki yengilrog'iga o'zgartiriladi D) Ehtiyot chorasi jazoga aylantiriladi To'g'ri javob: C) Ehtiyot chorasi bekor qilinadi yoki yengilrog'iga o'zgartiriladi ✔ Izoh: Ehtiyot chorasini qo'llash zarurati yo'qolgan yoki asoslar o'zgarganda u bekor qilinadi yoki o'zgartiriladi. 25. Prokuratura xodimi manfaatlar to'qnashuvi yuzaga kelganini bilsa, nima qilishi kerak? A) Ishni qarindoshiga yoki do'stiga topshirishi lozim B) Holatni o'z foydasiga hal qilishi lozim C) Bu haqda hech kimga aytmasligi lozim D) Bu haqda rahbariyatga darhol xabar berishi lozim To'g'ri javob: D) Bu haqda rahbariyatga darhol xabar berishi lozim ✔ Izoh: Manfaatlar to'qnashuvi haqida rahbarga xabar berish va uni hal etish choralarini ko'rish xodimning majburiyati hisoblanadi. 26. Ushlangan shaxsning yaqin qarindoshlari haqida qanday qoida bor? A) Ularga hech qachon xabar berilmaydi B) Ularga faqat pul evaziga xabar beriladi C) Ularga faqat sud hukmi chiqarilgandan keyin rasmiy xabar beriladi D) Ushlash haqida ularga qonunda belgilangan muddatda xabar beriladi To'g'ri javob: D) Ushlash haqida ularga qonunda belgilangan muddatda xabar beriladi ✔ Izoh: Ushlangan shaxsning yaqin qarindoshlariga uning ushlangani va qayerdaligi haqida qonunda belgilangan muddatda xabar berilishi shart. 27. Pensiyalarning asosiy turlari qaysilar? A) Shahar, qishloq va tuman pensiyalari B) Sport, madaniyat va ta'lim sohasidagi alohida xizmatlar pensiyalari C) Yoshga doir, nogironlik va boquvchisini yo'qotganlik pensiyasi D) Kunlik, haftalik va oylik pensiyalar To'g'ri javob: C) Yoshga doir, nogironlik va boquvchisini yo'qotganlik pensiyasi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 75 22. Fuqaroning to'liq muomala layoqati umumiy qoidaga ko'ra qachon vujudga keladi? A) O'n sakkiz yoshga to'lganda B) O'n to'rt yoshga to'lganda C) O'n olti yoshga to'lganda D) Yigirma bir yoshga to'lganda To'g'ri javob: A) O'n sakkiz yoshga to'lganda✔ Izoh: Umumiy qoidaga ko'ra to'liq muomala layoqati fuqaro voyaga yetganda, ya'ni o'n sakkiz yoshga to'lganda vujudga keladi. 23. Dalillar deganda nima tushuniladi? A) Ommaviy axborot vositalarida e'lon qilingan har qanday xabarlar B) Ayblanuvchining qarindoshlari haqidagi tasdiqlanmagan mish-mishlar C) Qonuniy tartibda olingan, ish holatlarini aniqlashga xizmat qiluvchi haqiqiy ma'lumotlar D) Tergovchining shaxsiy taxminlari, ish bo'yicha ichki ishonchi va oldingi tajribasidan olingan xulosalar To'g'ri javob: C) Qonuniy tartibda olingan, ish holatlarini aniqlashga xizmat qiluvchi haqiqiy ✔ ma'lumotlar Izoh: Dalillar — qonunda belgilangan tartibda olingan, ish uchun ahamiyatli holatlarning mavjudligi yoki yo'qligini aniqlashga imkon beruvchi haqiqiy ma'lumotlar. 24. Ehtiyot chorasini qo'llash zarurati yo'qolsa, nima qilinadi? A) Ehtiyot chorasi avtomatik ravishda og'irroq chora bilan almashtiriladi B) Ehtiyot chorasi hukm chiqquncha o'zgarmaydi C) Ehtiyot chorasi bekor qilinadi yoki yengilrog'iga o'zgartiriladi D) Ehtiyot chorasi jazoga aylantiriladi To'g'ri javob: C) Ehtiyot chorasi bekor qilinadi yoki yengilrog'iga o'zgartiriladi ✔ Izoh: Ehtiyot chorasini qo'llash zarurati yo'qolgan yoki asoslar o'zgarganda u bekor qilinadi yoki o'zgartiriladi. 25. Prokuratura xodimi manfaatlar to'qnashuvi yuzaga kelganini bilsa, nima qilishi kerak? A) Ishni qarindoshiga yoki do'stiga topshirishi lozim B) Holatni o'z foydasiga hal qilishi lozim C) Bu haqda hech kimga aytmasligi lozim D) Bu haqda rahbariyatga darhol xabar berishi lozim To'g'ri javob: D) Bu haqda rahbariyatga darhol xabar berishi lozim ✔ Izoh: Manfaatlar to'qnashuvi haqida rahbarga xabar berish va uni hal etish choralarini ko'rish xodimning majburiyati hisoblanadi. 26. Ushlangan shaxsning yaqin qarindoshlari haqida qanday qoida bor? A) Ularga hech qachon xabar berilmaydi B) Ularga faqat pul evaziga xabar beriladi C) Ularga faqat sud hukmi chiqarilgandan keyin rasmiy xabar beriladi D) Ushlash haqida ularga qonunda belgilangan muddatda xabar beriladi To'g'ri javob: D) Ushlash haqida ularga qonunda belgilangan muddatda xabar beriladi ✔ Izoh: Ushlangan shaxsning yaqin qarindoshlariga uning ushlangani va qayerdaligi haqida qonunda belgilangan muddatda xabar berilishi shart. 27. Pensiyalarning asosiy turlari qaysilar? A) Shahar, qishloq va tuman pensiyalari B) Sport, madaniyat va ta'lim sohasidagi alohida xizmatlar pensiyalari C) Yoshga doir, nogironlik va boquvchisini yo'qotganlik pensiyasi D) Kunlik, haftalik va oylik pensiyalar To'g'ri javob: C) Yoshga doir, nogironlik va boquvchisini yo'qotganlik pensiyasi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 75 22. Fuqaroning to'liq muomala layoqati umumiy qoidaga ko'ra qachon vujudga keladi? A) O'n sakkiz yoshga to'lganda B) O'n to'rt yoshga to'lganda C) O'n olti yoshga to'lganda D) Yigirma bir yoshga to'lganda To'g'ri javob: A) O'n sakkiz yoshga to'lganda✔ Izoh: Umumiy qoidaga ko'ra to'liq muomala layoqati fuqaro voyaga yetganda, ya'ni o'n sakkiz yoshga to'lganda vujudga keladi. 23. Dalillar deganda nima tushuniladi? A) Ommaviy axborot vositalarida e'lon qilingan har qanday xabarlar B) Ayblanuvchining qarindoshlari haqidagi tasdiqlanmagan mish-mishlar C) Qonuniy tartibda olingan, ish holatlarini aniqlashga xizmat qiluvchi haqiqiy ma'lumotlar D) Tergovchining shaxsiy taxminlari, ish bo'yicha ichki ishonchi va oldingi tajribasidan olingan xulosalar To'g'ri javob: C) Qonuniy tartibda olingan, ish holatlarini aniqlashga xizmat qiluvchi haqiqiy ✔ ma'lumotlar Izoh: Dalillar — qonunda belgilangan tartibda olingan, ish uchun ahamiyatli holatlarning mavjudligi yoki yo'qligini aniqlashga imkon beruvchi haqiqiy ma'lumotlar. 24. Ehtiyot chorasini qo'llash zarurati yo'qolsa, nima qilinadi? A) Ehtiyot chorasi avtomatik ravishda og'irroq chora bilan almashtiriladi B) Ehtiyot chorasi hukm chiqquncha o'zgarmaydi C) Ehtiyot chorasi bekor qilinadi yoki yengilrog'iga o'zgartiriladi D) Ehtiyot chorasi jazoga aylantiriladi To'g'ri javob: C) Ehtiyot chorasi bekor qilinadi yoki yengilrog'iga o'zgartiriladi ✔ Izoh: Ehtiyot chorasini qo'llash zarurati yo'qolgan yoki asoslar o'zgarganda u bekor qilinadi yoki o'zgartiriladi. 25. Prokuratura xodimi manfaatlar to'qnashuvi yuzaga kelganini bilsa, nima qilishi kerak? A) Ishni qarindoshiga yoki do'stiga topshirishi lozim B) Holatni o'z foydasiga hal qilishi lozim C) Bu haqda hech kimga aytmasligi lozim D) Bu haqda rahbariyatga darhol xabar berishi lozim To'g'ri javob: D) Bu haqda rahbariyatga darhol xabar berishi lozim ✔ Izoh: Manfaatlar to'qnashuvi haqida rahbarga xabar berish va uni hal etish choralarini ko'rish xodimning majburiyati hisoblanadi. 26. Ushlangan shaxsning yaqin qarindoshlari haqida qanday qoida bor? A) Ularga hech qachon xabar berilmaydi B) Ularga faqat pul evaziga xabar beriladi C) Ularga faqat sud hukmi chiqarilgandan keyin rasmiy xabar beriladi D) Ushlash haqida ularga qonunda belgilangan muddatda xabar beriladi To'g'ri javob: D) Ushlash haqida ularga qonunda belgilangan muddatda xabar beriladi ✔ Izoh: Ushlangan shaxsning yaqin qarindoshlariga uning ushlangani va qayerdaligi haqida qonunda belgilangan muddatda xabar berilishi shart. 27. Pensiyalarning asosiy turlari qaysilar? A) Shahar, qishloq va tuman pensiyalari B) Sport, madaniyat va ta'lim sohasidagi alohida xizmatlar pensiyalari C) Yoshga doir, nogironlik va boquvchisini yo'qotganlik pensiyasi D) Kunlik, haftalik va oylik pensiyalar To'g'ri javob: C) Yoshga doir, nogironlik va boquvchisini yo'qotganlik pensiyasi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 75 Izoh: Davlat pensiya ta'minoti yoshga doir pensiya, nogironlik pensiyasi va boquvchisini yo'qotganlik pensiyasini nazarda tutadi. 28. O'quv bilan ishni qo'shib olib borayotgan xodimlarga qanday imtiyoz beriladi? A) Ularga ish vaqtidan tashqari ish majburiy qilinadi B) Qonunda nazarda tutilgan o'quv ta'tillari va boshqa imtiyozlar C) Ular ishdan bo'shatiladi D) Ish haqi butunlay to'xtatiladi To'g'ri javob: B) Qonunda nazarda tutilgan o'quv ta'tillari va boshqa imtiyozlar✔ Izoh: Ishni o'qish bilan qo'shib olib borayotgan xodimlarga qonunda belgilangan tartibda o'quv ta'tillari va boshqa kafolatlar beriladi. 29. Jinoyat ishi bo'yicha yuritish qaysi tilda olib boriladi? A) Faqat rus tilida B) O'zbek, qoraqalpoq yoki joy aholisining ko'pchiligi tilida C) Faqat ayblanuvchi o'zi tanlagan chet tilida, tarjimonsiz D) Faqat ingliz tilida To'g'ri javob: B) O'zbek, qoraqalpoq yoki joy aholisining ko'pchiligi tilida ✔ Izoh: Jinoyat ishlari bo'yicha ish yuritish o'zbek, qoraqalpoq tillarida yoki muayyan joy aholisining ko'pchiligi so'zlashadigan tilda olib boriladi. 30. Prokurorning talablari kimlar uchun majburiy hisoblanadi? A) Qonunda nazarda tutilgan hollarda organlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar uchun B) Faqat xorijiy davlat tashkilotlari, ularning vakolatxonalari va diplomatik missiyalari uchun C) Faqat prokuraturada ishlaydigan texnik xodimlar uchun D) Faqat ixtiyoriy ravishda rozilik bergan tashkilotlar va ularning rahbarlari uchun To'g'ri javob: A) Qonunda nazarda tutilgan hollarda organlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar ✔ uchun Izoh: Prokurorning o'z vakolatlari doirasida qo'ygan qonuniy talablari barcha organlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 76 Izoh: Davlat pensiya ta'minoti yoshga doir pensiya, nogironlik pensiyasi va boquvchisini yo'qotganlik pensiyasini nazarda tutadi. 28. O'quv bilan ishni qo'shib olib borayotgan xodimlarga qanday imtiyoz beriladi? A) Ularga ish vaqtidan tashqari ish majburiy qilinadi B) Qonunda nazarda tutilgan o'quv ta'tillari va boshqa imtiyozlar C) Ular ishdan bo'shatiladi D) Ish haqi butunlay to'xtatiladi To'g'ri javob: B) Qonunda nazarda tutilgan o'quv ta'tillari va boshqa imtiyozlar✔ Izoh: Ishni o'qish bilan qo'shib olib borayotgan xodimlarga qonunda belgilangan tartibda o'quv ta'tillari va boshqa kafolatlar beriladi. 29. Jinoyat ishi bo'yicha yuritish qaysi tilda olib boriladi? A) Faqat rus tilida B) O'zbek, qoraqalpoq yoki joy aholisining ko'pchiligi tilida C) Faqat ayblanuvchi o'zi tanlagan chet tilida, tarjimonsiz D) Faqat ingliz tilida To'g'ri javob: B) O'zbek, qoraqalpoq yoki joy aholisining ko'pchiligi tilida ✔ Izoh: Jinoyat ishlari bo'yicha ish yuritish o'zbek, qoraqalpoq tillarida yoki muayyan joy aholisining ko'pchiligi so'zlashadigan tilda olib boriladi. 30. Prokurorning talablari kimlar uchun majburiy hisoblanadi? A) Qonunda nazarda tutilgan hollarda organlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar uchun B) Faqat xorijiy davlat tashkilotlari, ularning vakolatxonalari va diplomatik missiyalari uchun C) Faqat prokuraturada ishlaydigan texnik xodimlar uchun D) Faqat ixtiyoriy ravishda rozilik bergan tashkilotlar va ularning rahbarlari uchun To'g'ri javob: A) Qonunda nazarda tutilgan hollarda organlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar ✔ uchun Izoh: Prokurorning o'z vakolatlari doirasida qo'ygan qonuniy talablari barcha organlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 76 Izoh: Davlat pensiya ta'minoti yoshga doir pensiya, nogironlik pensiyasi va boquvchisini yo'qotganlik pensiyasini nazarda tutadi. 28. O'quv bilan ishni qo'shib olib borayotgan xodimlarga qanday imtiyoz beriladi? A) Ularga ish vaqtidan tashqari ish majburiy qilinadi B) Qonunda nazarda tutilgan o'quv ta'tillari va boshqa imtiyozlar C) Ular ishdan bo'shatiladi D) Ish haqi butunlay to'xtatiladi To'g'ri javob: B) Qonunda nazarda tutilgan o'quv ta'tillari va boshqa imtiyozlar✔ Izoh: Ishni o'qish bilan qo'shib olib borayotgan xodimlarga qonunda belgilangan tartibda o'quv ta'tillari va boshqa kafolatlar beriladi. 29. Jinoyat ishi bo'yicha yuritish qaysi tilda olib boriladi? A) Faqat rus tilida B) O'zbek, qoraqalpoq yoki joy aholisining ko'pchiligi tilida C) Faqat ayblanuvchi o'zi tanlagan chet tilida, tarjimonsiz D) Faqat ingliz tilida To'g'ri javob: B) O'zbek, qoraqalpoq yoki joy aholisining ko'pchiligi tilida ✔ Izoh: Jinoyat ishlari bo'yicha ish yuritish o'zbek, qoraqalpoq tillarida yoki muayyan joy aholisining ko'pchiligi so'zlashadigan tilda olib boriladi. 30. Prokurorning talablari kimlar uchun majburiy hisoblanadi? A) Qonunda nazarda tutilgan hollarda organlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar uchun B) Faqat xorijiy davlat tashkilotlari, ularning vakolatxonalari va diplomatik missiyalari uchun C) Faqat prokuraturada ishlaydigan texnik xodimlar uchun D) Faqat ixtiyoriy ravishda rozilik bergan tashkilotlar va ularning rahbarlari uchun To'g'ri javob: A) Qonunda nazarda tutilgan hollarda organlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar ✔ uchun Izoh: Prokurorning o'z vakolatlari doirasida qo'ygan qonuniy talablari barcha organlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 76 13-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomi qaysi yilda qabul qilingan? A) 1919-yil Versalda B) 1948-yilda C) 1955-yilda D) 1945-yilda To'g'ri javob: D) 1945-yilda✔ Izoh: BMT Nizomi 1945-yilda San-Fransisko konferensiyasida imzolangan va o'sha yili kuchga kirgan. 2. Jus cogens normalari nima? A) Xalqaro tashkilotlarning ichki tartib qoidalari B) Faqat ikki tomonlama shartnomalarda qo'llanadigan normalar C) Davlatlar o'z xohishi va o'zaro kelishuvi bilan istalgan vaqtda o'zgartira oladigan dispozitiv normalar D) Xalqaro huquqning hech qanday shartnoma bilan o'zgartirib bo'lmaydigan imperativ normalari To'g'ri javob: D) Xalqaro huquqning hech qanday shartnoma bilan o'zgartirib bo'lmaydigan ✔ imperativ normalari Izoh: Jus cogens — xalqaro hamjamiyat tomonidan qabul qilingan, undan chetga chiqishga yo'l qo'yilmaydigan imperativ normalar, masalan genotsid va qiynoqlarni taqiqlash. 3. Sudyalarning daxlsizligi nimaga xizmat qiladi? A) Sudyalarning qonundan ustun turishini ta'minlashga B) Sudyalarning mustaqilligi va xolisligini kafolatlashga C) Sudyalarni har qanday javobgarlikdan butunlay ozod qilishga D) Sudyalarga qaror chiqarishda maslahat berishga To'g'ri javob: B) Sudyalarning mustaqilligi va xolisligini kafolatlashga ✔ Izoh: Sudyalarning daxlsizligi ularning mustaqilligini ta'minlash kafolatlaridan biri bo'lib, tashqi bosimdan himoya qiladi. 4. Ma'muriy javobgarlikka tortilayotgan shaxs qanday huquqqa ega? A) Bayonnomani tuzgan xodimni intizomiy jazolash B) Ishni ko'rib chiqish natijasini o'zi hal qilish C) Ish materiallari bilan tanishish va tushuntirish berish D) Har qanday holatda jazodan to'liq ozod bo'lish To'g'ri javob: C) Ish materiallari bilan tanishish va tushuntirish berish ✔ Izoh: Ma'muriy javobgarlikka tortilayotgan shaxs ish materiallari bilan tanishishi, tushuntirish berishi, dalil taqdim etishi, advokat yordamidan foydalanishi mumkin. 5. Pora deganda nima tushuniladi? A) Rasmiy belgilangan va byudjetga to'lanadigan davlat boji B) Mansabdorga xizmat harakati uchun g'ayriqonuniy beriladigan naf C) Xodimga yillik mehnat natijalari uchun qonuniy beriladigan mukofot D) Davlat tomonidan muhtojlarga beriladigan ijtimoiy nafaqa To'g'ri javob: B) Mansabdorga xizmat harakati uchun g'ayriqonuniy beriladigan naf ✔ Izoh: Pora — mansabdor shaxsga uning xizmat mavqeidan foydalanib, bajarishi yoki bajarmasligi kerak bo'lgan harakat uchun qonunga xilof beriladigan moddiy boylik yoki mulkiy naf. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 77 13-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomi qaysi yilda qabul qilingan? A) 1919-yil Versalda B) 1948-yilda C) 1955-yilda D) 1945-yilda To'g'ri javob: D) 1945-yilda✔ Izoh: BMT Nizomi 1945-yilda San-Fransisko konferensiyasida imzolangan va o'sha yili kuchga kirgan. 2. Jus cogens normalari nima? A) Xalqaro tashkilotlarning ichki tartib qoidalari B) Faqat ikki tomonlama shartnomalarda qo'llanadigan normalar C) Davlatlar o'z xohishi va o'zaro kelishuvi bilan istalgan vaqtda o'zgartira oladigan dispozitiv normalar D) Xalqaro huquqning hech qanday shartnoma bilan o'zgartirib bo'lmaydigan imperativ normalari To'g'ri javob: D) Xalqaro huquqning hech qanday shartnoma bilan o'zgartirib bo'lmaydigan ✔ imperativ normalari Izoh: Jus cogens — xalqaro hamjamiyat tomonidan qabul qilingan, undan chetga chiqishga yo'l qo'yilmaydigan imperativ normalar, masalan genotsid va qiynoqlarni taqiqlash. 3. Sudyalarning daxlsizligi nimaga xizmat qiladi? A) Sudyalarning qonundan ustun turishini ta'minlashga B) Sudyalarning mustaqilligi va xolisligini kafolatlashga C) Sudyalarni har qanday javobgarlikdan butunlay ozod qilishga D) Sudyalarga qaror chiqarishda maslahat berishga To'g'ri javob: B) Sudyalarning mustaqilligi va xolisligini kafolatlashga ✔ Izoh: Sudyalarning daxlsizligi ularning mustaqilligini ta'minlash kafolatlaridan biri bo'lib, tashqi bosimdan himoya qiladi. 4. Ma'muriy javobgarlikka tortilayotgan shaxs qanday huquqqa ega? A) Bayonnomani tuzgan xodimni intizomiy jazolash B) Ishni ko'rib chiqish natijasini o'zi hal qilish C) Ish materiallari bilan tanishish va tushuntirish berish D) Har qanday holatda jazodan to'liq ozod bo'lish To'g'ri javob: C) Ish materiallari bilan tanishish va tushuntirish berish ✔ Izoh: Ma'muriy javobgarlikka tortilayotgan shaxs ish materiallari bilan tanishishi, tushuntirish berishi, dalil taqdim etishi, advokat yordamidan foydalanishi mumkin. 5. Pora deganda nima tushuniladi? A) Rasmiy belgilangan va byudjetga to'lanadigan davlat boji B) Mansabdorga xizmat harakati uchun g'ayriqonuniy beriladigan naf C) Xodimga yillik mehnat natijalari uchun qonuniy beriladigan mukofot D) Davlat tomonidan muhtojlarga beriladigan ijtimoiy nafaqa To'g'ri javob: B) Mansabdorga xizmat harakati uchun g'ayriqonuniy beriladigan naf ✔ Izoh: Pora — mansabdor shaxsga uning xizmat mavqeidan foydalanib, bajarishi yoki bajarmasligi kerak bo'lgan harakat uchun qonunga xilof beriladigan moddiy boylik yoki mulkiy naf. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 77 13-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomi qaysi yilda qabul qilingan? A) 1919-yil Versalda B) 1948-yilda C) 1955-yilda D) 1945-yilda To'g'ri javob: D) 1945-yilda✔ Izoh: BMT Nizomi 1945-yilda San-Fransisko konferensiyasida imzolangan va o'sha yili kuchga kirgan. 2. Jus cogens normalari nima? A) Xalqaro tashkilotlarning ichki tartib qoidalari B) Faqat ikki tomonlama shartnomalarda qo'llanadigan normalar C) Davlatlar o'z xohishi va o'zaro kelishuvi bilan istalgan vaqtda o'zgartira oladigan dispozitiv normalar D) Xalqaro huquqning hech qanday shartnoma bilan o'zgartirib bo'lmaydigan imperativ normalari To'g'ri javob: D) Xalqaro huquqning hech qanday shartnoma bilan o'zgartirib bo'lmaydigan ✔ imperativ normalari Izoh: Jus cogens — xalqaro hamjamiyat tomonidan qabul qilingan, undan chetga chiqishga yo'l qo'yilmaydigan imperativ normalar, masalan genotsid va qiynoqlarni taqiqlash. 3. Sudyalarning daxlsizligi nimaga xizmat qiladi? A) Sudyalarning qonundan ustun turishini ta'minlashga B) Sudyalarning mustaqilligi va xolisligini kafolatlashga C) Sudyalarni har qanday javobgarlikdan butunlay ozod qilishga D) Sudyalarga qaror chiqarishda maslahat berishga To'g'ri javob: B) Sudyalarning mustaqilligi va xolisligini kafolatlashga ✔ Izoh: Sudyalarning daxlsizligi ularning mustaqilligini ta'minlash kafolatlaridan biri bo'lib, tashqi bosimdan himoya qiladi. 4. Ma'muriy javobgarlikka tortilayotgan shaxs qanday huquqqa ega? A) Bayonnomani tuzgan xodimni intizomiy jazolash B) Ishni ko'rib chiqish natijasini o'zi hal qilish C) Ish materiallari bilan tanishish va tushuntirish berish D) Har qanday holatda jazodan to'liq ozod bo'lish To'g'ri javob: C) Ish materiallari bilan tanishish va tushuntirish berish ✔ Izoh: Ma'muriy javobgarlikka tortilayotgan shaxs ish materiallari bilan tanishishi, tushuntirish berishi, dalil taqdim etishi, advokat yordamidan foydalanishi mumkin. 5. Pora deganda nima tushuniladi? A) Rasmiy belgilangan va byudjetga to'lanadigan davlat boji B) Mansabdorga xizmat harakati uchun g'ayriqonuniy beriladigan naf C) Xodimga yillik mehnat natijalari uchun qonuniy beriladigan mukofot D) Davlat tomonidan muhtojlarga beriladigan ijtimoiy nafaqa To'g'ri javob: B) Mansabdorga xizmat harakati uchun g'ayriqonuniy beriladigan naf ✔ Izoh: Pora — mansabdor shaxsga uning xizmat mavqeidan foydalanib, bajarishi yoki bajarmasligi kerak bo'lgan harakat uchun qonunga xilof beriladigan moddiy boylik yoki mulkiy naf. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 77 6. Qonun kuchga kirishi uchun kim tomonidan imzolanishi kerak? A) Adliya vaziri tomonidan B) Oliy sud raisi tomonidan C) Bosh vazir tomonidan D) Prezident tomonidan To'g'ri javob: D) Prezident tomonidan✔ Izoh: Senat ma'qullagan qonun Prezident tomonidan imzolanadi va rasmiy e'lon qilinganidan keyin kuchga kiradi. 7. Fikr va so'z erkinligi qanday cheklovlarga ega bo'lishi mumkin? A) Faqat mansabdor shaxslarga so'z erkinligi beriladi B) Faqat davlat mafkurasiga mos fikrlarga ruxsat beriladi C) Hech qanday cheklovga ega emas, hatto zo'ravonlik va urushga ochiq chaqiriqlar ham ruxsat etiladi D) Qonunda belgilangan, boshqalarning huquqlari va xavfsizlikni himoya qilish uchun zarur cheklovlar To'g'ri javob: D) Qonunda belgilangan, boshqalarning huquqlari va xavfsizlikni himoya qilish uchun ✔ zarur cheklovlar Izoh: So'z erkinligi asosiy huquq bo'lsa-da, qonunda belgilangan va boshqalar huquqlari, jamoat xavfsizligini himoya qilish uchun zarur hollarda cheklanishi mumkin. 8. Qonun bilan belgilanmagan qilmish uchun shaxs ma'muriy javobgarlikka tortilishi mumkinmi? A) Faqat mansabdor shaxslar uchun B) Yo'q, mumkin emas C) Faqat takroriy qilmish uchun D) Ha, organ ixtiyoriga ko'ra To'g'ri javob: B) Yo'q, mumkin emas ✔ Izoh: Qonuniylik tamoyiliga ko'ra shaxs faqat qonunda ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan qilmish uchun javobgar bo'ladi. 9. Ma'muriy huquqbuzarlik ishlari bo'yicha ish yuritish qaysi tilda olib boriladi? A) Faqat ingliz tilida, xalqaro standart talablariga ko'ra va tarjimon xizmatisiz B) Davlat tilida yoki ko'pchilik aholi tilida, tarjimon xizmati ta'minlanadi C) Faqat huquqbuzar tanlagan chet tilida, tarjimonsiz D) Faqat lotin tilida, yozma shaklda To'g'ri javob: B) Davlat tilida yoki ko'pchilik aholi tilida, tarjimon xizmati ta'minlanadi ✔ Izoh: Ish yuritish davlat tilida yoki muayyan joydagi ko'pchilik aholi tilida olib boriladi; tilni bilmaydiganlarga tarjimon xizmati ta'minlanadi. 10. Jinoyat tarkibi qanday elementlardan iborat? A) Dalil, guvoh, ekspert, sud B) Jinoyat motivi, maqsadi, vositasi, vaqti va sodir etilgan joyi C) Sabab, oqibat, jazo, ijro D) Obyekt, obyektiv tomon, subyekt, subyektiv tomon To'g'ri javob: D) Obyekt, obyektiv tomon, subyekt, subyektiv tomon ✔ Izoh: Jinoyat tarkibi to'rt elementdan — obyekt, obyektiv tomon, subyekt va subyektiv tomondan tashkil topadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 78 6. Qonun kuchga kirishi uchun kim tomonidan imzolanishi kerak? A) Adliya vaziri tomonidan B) Oliy sud raisi tomonidan C) Bosh vazir tomonidan D) Prezident tomonidan To'g'ri javob: D) Prezident tomonidan✔ Izoh: Senat ma'qullagan qonun Prezident tomonidan imzolanadi va rasmiy e'lon qilinganidan keyin kuchga kiradi. 7. Fikr va so'z erkinligi qanday cheklovlarga ega bo'lishi mumkin? A) Faqat mansabdor shaxslarga so'z erkinligi beriladi B) Faqat davlat mafkurasiga mos fikrlarga ruxsat beriladi C) Hech qanday cheklovga ega emas, hatto zo'ravonlik va urushga ochiq chaqiriqlar ham ruxsat etiladi D) Qonunda belgilangan, boshqalarning huquqlari va xavfsizlikni himoya qilish uchun zarur cheklovlar To'g'ri javob: D) Qonunda belgilangan, boshqalarning huquqlari va xavfsizlikni himoya qilish uchun ✔ zarur cheklovlar Izoh: So'z erkinligi asosiy huquq bo'lsa-da, qonunda belgilangan va boshqalar huquqlari, jamoat xavfsizligini himoya qilish uchun zarur hollarda cheklanishi mumkin. 8. Qonun bilan belgilanmagan qilmish uchun shaxs ma'muriy javobgarlikka tortilishi mumkinmi? A) Faqat mansabdor shaxslar uchun B) Yo'q, mumkin emas C) Faqat takroriy qilmish uchun D) Ha, organ ixtiyoriga ko'ra To'g'ri javob: B) Yo'q, mumkin emas ✔ Izoh: Qonuniylik tamoyiliga ko'ra shaxs faqat qonunda ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan qilmish uchun javobgar bo'ladi. 9. Ma'muriy huquqbuzarlik ishlari bo'yicha ish yuritish qaysi tilda olib boriladi? A) Faqat ingliz tilida, xalqaro standart talablariga ko'ra va tarjimon xizmatisiz B) Davlat tilida yoki ko'pchilik aholi tilida, tarjimon xizmati ta'minlanadi C) Faqat huquqbuzar tanlagan chet tilida, tarjimonsiz D) Faqat lotin tilida, yozma shaklda To'g'ri javob: B) Davlat tilida yoki ko'pchilik aholi tilida, tarjimon xizmati ta'minlanadi ✔ Izoh: Ish yuritish davlat tilida yoki muayyan joydagi ko'pchilik aholi tilida olib boriladi; tilni bilmaydiganlarga tarjimon xizmati ta'minlanadi. 10. Jinoyat tarkibi qanday elementlardan iborat? A) Dalil, guvoh, ekspert, sud B) Jinoyat motivi, maqsadi, vositasi, vaqti va sodir etilgan joyi C) Sabab, oqibat, jazo, ijro D) Obyekt, obyektiv tomon, subyekt, subyektiv tomon To'g'ri javob: D) Obyekt, obyektiv tomon, subyekt, subyektiv tomon ✔ Izoh: Jinoyat tarkibi to'rt elementdan — obyekt, obyektiv tomon, subyekt va subyektiv tomondan tashkil topadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 78 6. Qonun kuchga kirishi uchun kim tomonidan imzolanishi kerak? A) Adliya vaziri tomonidan B) Oliy sud raisi tomonidan C) Bosh vazir tomonidan D) Prezident tomonidan To'g'ri javob: D) Prezident tomonidan✔ Izoh: Senat ma'qullagan qonun Prezident tomonidan imzolanadi va rasmiy e'lon qilinganidan keyin kuchga kiradi. 7. Fikr va so'z erkinligi qanday cheklovlarga ega bo'lishi mumkin? A) Faqat mansabdor shaxslarga so'z erkinligi beriladi B) Faqat davlat mafkurasiga mos fikrlarga ruxsat beriladi C) Hech qanday cheklovga ega emas, hatto zo'ravonlik va urushga ochiq chaqiriqlar ham ruxsat etiladi D) Qonunda belgilangan, boshqalarning huquqlari va xavfsizlikni himoya qilish uchun zarur cheklovlar To'g'ri javob: D) Qonunda belgilangan, boshqalarning huquqlari va xavfsizlikni himoya qilish uchun ✔ zarur cheklovlar Izoh: So'z erkinligi asosiy huquq bo'lsa-da, qonunda belgilangan va boshqalar huquqlari, jamoat xavfsizligini himoya qilish uchun zarur hollarda cheklanishi mumkin. 8. Qonun bilan belgilanmagan qilmish uchun shaxs ma'muriy javobgarlikka tortilishi mumkinmi? A) Faqat mansabdor shaxslar uchun B) Yo'q, mumkin emas C) Faqat takroriy qilmish uchun D) Ha, organ ixtiyoriga ko'ra To'g'ri javob: B) Yo'q, mumkin emas ✔ Izoh: Qonuniylik tamoyiliga ko'ra shaxs faqat qonunda ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan qilmish uchun javobgar bo'ladi. 9. Ma'muriy huquqbuzarlik ishlari bo'yicha ish yuritish qaysi tilda olib boriladi? A) Faqat ingliz tilida, xalqaro standart talablariga ko'ra va tarjimon xizmatisiz B) Davlat tilida yoki ko'pchilik aholi tilida, tarjimon xizmati ta'minlanadi C) Faqat huquqbuzar tanlagan chet tilida, tarjimonsiz D) Faqat lotin tilida, yozma shaklda To'g'ri javob: B) Davlat tilida yoki ko'pchilik aholi tilida, tarjimon xizmati ta'minlanadi ✔ Izoh: Ish yuritish davlat tilida yoki muayyan joydagi ko'pchilik aholi tilida olib boriladi; tilni bilmaydiganlarga tarjimon xizmati ta'minlanadi. 10. Jinoyat tarkibi qanday elementlardan iborat? A) Dalil, guvoh, ekspert, sud B) Jinoyat motivi, maqsadi, vositasi, vaqti va sodir etilgan joyi C) Sabab, oqibat, jazo, ijro D) Obyekt, obyektiv tomon, subyekt, subyektiv tomon To'g'ri javob: D) Obyekt, obyektiv tomon, subyekt, subyektiv tomon ✔ Izoh: Jinoyat tarkibi to'rt elementdan — obyekt, obyektiv tomon, subyekt va subyektiv tomondan tashkil topadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 78 11. Konstitutsiyaga ko'ra nikoh nimaga asoslanadi? A) Ota-onalarning tanlovi va ularning yozma roziligiga B) Mahalla kengashining tavsiyasi va ruxsatiga C) Diniy idoraning ruxsatnomasiga D) Taraflarning ixtiyoriy roziligi va teng huquqliligiga To'g'ri javob: D) Taraflarning ixtiyoriy roziligi va teng huquqliligiga✔ Izoh: Nikoh ayol va erkakning ixtiyoriy roziligi hamda er-xotinning teng huquqliligiga asoslanadi. 12. Jazoni og'irlashtiruvchi holatlardan biri qaysi? A) Jinoyatni o'ta shafqatsizlik bilan sodir etish B) Jinoyatni og'ir hayotiy sharoit tufayli sodir etish C) Zararni ixtiyoriy ravishda to'liq qoplash D) Aybini bo'yniga olib kelib, tergovga yordam berish To'g'ri javob: A) Jinoyatni o'ta shafqatsizlik bilan sodir etish ✔ Izoh: O'ta shafqatsizlik, guruh bo'lib sodir etish, ojiz holatdagi shaxsga nisbatan sodir etish kabi holatlar jazoni og'irlashtiradi. 13. Ekstraditsiya nima? A) Shaxsni javobgarlikka tortish yoki hukmni ijro etish uchun boshqa davlatga topshirish B) Shaxsga siyosiy boshpana berish va himoya qilish C) Mahkumni bir jazo muassasasidan boshqasiga o'tkazish D) Chet el fuqarosiga mamlakatga kirish va unda vaqtincha yashash uchun viza berish To'g'ri javob: A) Shaxsni javobgarlikka tortish yoki hukmni ijro etish uchun boshqa davlatga ✔ topshirish Izoh: Ekstraditsiya — shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish yoki hukmni ijro etish uchun xalqaro shartnoma asosida boshqa davlatga berish. 14. Davlat xizmatchisining fuqarolar bilan muomalasi qanday bo'lishi kerak? A) Fuqaroning millatiga qarab farqli B) Fuqaroning ijtimoiy mavqeiga qarab C) Hurmatli, xushmuomala va xolis D) Faqat rasmiy, sovuq va qo'pol To'g'ri javob: C) Hurmatli, xushmuomala va xolis ✔ Izoh: Xodim fuqarolarga hurmat va xushmuomalalik bilan munosabatda bo'lishi, ularning huquqlarini kamsitmasligi kerak. 15. O'zbekistonda nechta viloyat mavjud? A) O'nta B) O'n to'rtta C) O'n uchta D) O'n ikkita To'g'ri javob: D) O'n ikkita ✔ Izoh: O'zbekiston tarkibida Qoraqalpog'iston Respublikasi, o'n ikki viloyat va Toshkent shahri mavjud. 16. Korrupsiyaga qarshi kurashishda «inson omilini kamaytirish» deganda nima tushuniladi? A) Jarayonlarni raqamlashtirib, sub'ektiv qarorlarni kamaytirish B) Davlat xizmatchilarini butunlay ishdan bo'shatish C) Qarorlarni hujjatsiz, faqat og'zaki ko'rsatma bilan qabul qilish D) Fuqarolarni elektron xizmatlardan mahrum qilish To'g'ri javob: A) Jarayonlarni raqamlashtirib, sub'ektiv qarorlarni kamaytirish ✔ Izoh: Raqamlashtirish va avtomatlashtirish mansabdorning ixtiyoriy, sub'ektiv qarorlariga ehtiyojni qisqartirib, korrupsiya xavfini kamaytiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 79 11. Konstitutsiyaga ko'ra nikoh nimaga asoslanadi? A) Ota-onalarning tanlovi va ularning yozma roziligiga B) Mahalla kengashining tavsiyasi va ruxsatiga C) Diniy idoraning ruxsatnomasiga D) Taraflarning ixtiyoriy roziligi va teng huquqliligiga To'g'ri javob: D) Taraflarning ixtiyoriy roziligi va teng huquqliligiga✔ Izoh: Nikoh ayol va erkakning ixtiyoriy roziligi hamda er-xotinning teng huquqliligiga asoslanadi. 12. Jazoni og'irlashtiruvchi holatlardan biri qaysi? A) Jinoyatni o'ta shafqatsizlik bilan sodir etish B) Jinoyatni og'ir hayotiy sharoit tufayli sodir etish C) Zararni ixtiyoriy ravishda to'liq qoplash D) Aybini bo'yniga olib kelib, tergovga yordam berish To'g'ri javob: A) Jinoyatni o'ta shafqatsizlik bilan sodir etish ✔ Izoh: O'ta shafqatsizlik, guruh bo'lib sodir etish, ojiz holatdagi shaxsga nisbatan sodir etish kabi holatlar jazoni og'irlashtiradi. 13. Ekstraditsiya nima? A) Shaxsni javobgarlikka tortish yoki hukmni ijro etish uchun boshqa davlatga topshirish B) Shaxsga siyosiy boshpana berish va himoya qilish C) Mahkumni bir jazo muassasasidan boshqasiga o'tkazish D) Chet el fuqarosiga mamlakatga kirish va unda vaqtincha yashash uchun viza berish To'g'ri javob: A) Shaxsni javobgarlikka tortish yoki hukmni ijro etish uchun boshqa davlatga ✔ topshirish Izoh: Ekstraditsiya — shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish yoki hukmni ijro etish uchun xalqaro shartnoma asosida boshqa davlatga berish. 14. Davlat xizmatchisining fuqarolar bilan muomalasi qanday bo'lishi kerak? A) Fuqaroning millatiga qarab farqli B) Fuqaroning ijtimoiy mavqeiga qarab C) Hurmatli, xushmuomala va xolis D) Faqat rasmiy, sovuq va qo'pol To'g'ri javob: C) Hurmatli, xushmuomala va xolis ✔ Izoh: Xodim fuqarolarga hurmat va xushmuomalalik bilan munosabatda bo'lishi, ularning huquqlarini kamsitmasligi kerak. 15. O'zbekistonda nechta viloyat mavjud? A) O'nta B) O'n to'rtta C) O'n uchta D) O'n ikkita To'g'ri javob: D) O'n ikkita ✔ Izoh: O'zbekiston tarkibida Qoraqalpog'iston Respublikasi, o'n ikki viloyat va Toshkent shahri mavjud. 16. Korrupsiyaga qarshi kurashishda «inson omilini kamaytirish» deganda nima tushuniladi? A) Jarayonlarni raqamlashtirib, sub'ektiv qarorlarni kamaytirish B) Davlat xizmatchilarini butunlay ishdan bo'shatish C) Qarorlarni hujjatsiz, faqat og'zaki ko'rsatma bilan qabul qilish D) Fuqarolarni elektron xizmatlardan mahrum qilish To'g'ri javob: A) Jarayonlarni raqamlashtirib, sub'ektiv qarorlarni kamaytirish ✔ Izoh: Raqamlashtirish va avtomatlashtirish mansabdorning ixtiyoriy, sub'ektiv qarorlariga ehtiyojni qisqartirib, korrupsiya xavfini kamaytiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 79 11. Konstitutsiyaga ko'ra nikoh nimaga asoslanadi? A) Ota-onalarning tanlovi va ularning yozma roziligiga B) Mahalla kengashining tavsiyasi va ruxsatiga C) Diniy idoraning ruxsatnomasiga D) Taraflarning ixtiyoriy roziligi va teng huquqliligiga To'g'ri javob: D) Taraflarning ixtiyoriy roziligi va teng huquqliligiga✔ Izoh: Nikoh ayol va erkakning ixtiyoriy roziligi hamda er-xotinning teng huquqliligiga asoslanadi. 12. Jazoni og'irlashtiruvchi holatlardan biri qaysi? A) Jinoyatni o'ta shafqatsizlik bilan sodir etish B) Jinoyatni og'ir hayotiy sharoit tufayli sodir etish C) Zararni ixtiyoriy ravishda to'liq qoplash D) Aybini bo'yniga olib kelib, tergovga yordam berish To'g'ri javob: A) Jinoyatni o'ta shafqatsizlik bilan sodir etish ✔ Izoh: O'ta shafqatsizlik, guruh bo'lib sodir etish, ojiz holatdagi shaxsga nisbatan sodir etish kabi holatlar jazoni og'irlashtiradi. 13. Ekstraditsiya nima? A) Shaxsni javobgarlikka tortish yoki hukmni ijro etish uchun boshqa davlatga topshirish B) Shaxsga siyosiy boshpana berish va himoya qilish C) Mahkumni bir jazo muassasasidan boshqasiga o'tkazish D) Chet el fuqarosiga mamlakatga kirish va unda vaqtincha yashash uchun viza berish To'g'ri javob: A) Shaxsni javobgarlikka tortish yoki hukmni ijro etish uchun boshqa davlatga ✔ topshirish Izoh: Ekstraditsiya — shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish yoki hukmni ijro etish uchun xalqaro shartnoma asosida boshqa davlatga berish. 14. Davlat xizmatchisining fuqarolar bilan muomalasi qanday bo'lishi kerak? A) Fuqaroning millatiga qarab farqli B) Fuqaroning ijtimoiy mavqeiga qarab C) Hurmatli, xushmuomala va xolis D) Faqat rasmiy, sovuq va qo'pol To'g'ri javob: C) Hurmatli, xushmuomala va xolis ✔ Izoh: Xodim fuqarolarga hurmat va xushmuomalalik bilan munosabatda bo'lishi, ularning huquqlarini kamsitmasligi kerak. 15. O'zbekistonda nechta viloyat mavjud? A) O'nta B) O'n to'rtta C) O'n uchta D) O'n ikkita To'g'ri javob: D) O'n ikkita ✔ Izoh: O'zbekiston tarkibida Qoraqalpog'iston Respublikasi, o'n ikki viloyat va Toshkent shahri mavjud. 16. Korrupsiyaga qarshi kurashishda «inson omilini kamaytirish» deganda nima tushuniladi? A) Jarayonlarni raqamlashtirib, sub'ektiv qarorlarni kamaytirish B) Davlat xizmatchilarini butunlay ishdan bo'shatish C) Qarorlarni hujjatsiz, faqat og'zaki ko'rsatma bilan qabul qilish D) Fuqarolarni elektron xizmatlardan mahrum qilish To'g'ri javob: A) Jarayonlarni raqamlashtirib, sub'ektiv qarorlarni kamaytirish ✔ Izoh: Raqamlashtirish va avtomatlashtirish mansabdorning ixtiyoriy, sub'ektiv qarorlariga ehtiyojni qisqartirib, korrupsiya xavfini kamaytiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 79 17. Ma'muriy hujjat manfaatdor shaxsga qanday yetkaziladi? A) Belgilangan tartibda rasman ma'lum qilinadi B) Faqat uchinchi shaxslarga beriladi C) Yetkazilmaydi, faqat arxivda saqlanadi D) Faqat ommaviy axborot vositalarida To'g'ri javob: A) Belgilangan tartibda rasman ma'lum qilinadi✔ Izoh: Ma'muriy hujjat manfaatdor shaxsga rasman ma'lum qilingandan so'ng, odatda, kuchga kiradi. 18. Saylovlarda ovoz berish qanday tartibda o'tkaziladi? A) Faqat ishonchnoma orqali ovoz bilan B) Ish joyida jamoaviy ovoz bilan C) Yashirin ovoz berish yo'li bilan D) Ochiq qo'l ko'tarish yo'li bilan To'g'ri javob: C) Yashirin ovoz berish yo'li bilan ✔ Izoh: Saylovlar umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo'li bilan o'tkaziladi. 19. Korrupsiyaga qarshi kurashishning asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Javobgarlikning muqarrarligi B) Qarorlarning yopiqligi C) Javobgarlikning tanlab qo'llanishi D) Mansabdorlarning daxlsizligi To'g'ri javob: A) Javobgarlikning muqarrarligi ✔ Izoh: Qonuniylik, inson huquqlarining ustuvorligi, ochiqlik va shaffoflik, tizimlilik, javobgarlikning muqarrarligi korrupsiyaga qarshi kurash tamoyillaridir. 20. Xodimga xizmat faoliyati bilan bog'liq hadya berilsa va uni rad etish imkoni bo'lmasa, nima qilinadi? A) Xodim uni qarindoshiga beradi B) Xodim uni shaxsiy mulki sifatida o'zida saqlab qoladi C) Xodim uni sotib yuboradi D) Belgilangan tartibda tashkilotga topshiriladi To'g'ri javob: D) Belgilangan tartibda tashkilotga topshiriladi ✔ Izoh: Protokol tadbirlari doirasida olingan va rad etib bo'lmaydigan sovg'alar belgilangan tartibda tashkilotga topshiriladi. 21. Nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish vositalariga qaysilar kiradi? A) Muzokaralar, vositachilik, hakamlik va sud B) Harbiy blokada va qurolli hujum C) Bir tomonlama bosqin, okkupatsiya va harbiy blokada D) Iqtisodiy qamal va harbiy tahdid To'g'ri javob: A) Muzokaralar, vositachilik, hakamlik va sud ✔ Izoh: BMT Nizomiga ko'ra nizolar muzokaralar, tekshirish, vositachilik, yarashtirish, hakamlik, sud va boshqa tinch vositalar bilan hal etiladi. 22. Qaysi biri ma'muriy jazo turiga kiradi? A) Ishdan bo'shatish B) Hayfsan C) Ozodlikdan mahrum qilish D) Jarima To'g'ri javob: D) Jarima ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 80 17. Ma'muriy hujjat manfaatdor shaxsga qanday yetkaziladi? A) Belgilangan tartibda rasman ma'lum qilinadi B) Faqat uchinchi shaxslarga beriladi C) Yetkazilmaydi, faqat arxivda saqlanadi D) Faqat ommaviy axborot vositalarida To'g'ri javob: A) Belgilangan tartibda rasman ma'lum qilinadi✔ Izoh: Ma'muriy hujjat manfaatdor shaxsga rasman ma'lum qilingandan so'ng, odatda, kuchga kiradi. 18. Saylovlarda ovoz berish qanday tartibda o'tkaziladi? A) Faqat ishonchnoma orqali ovoz bilan B) Ish joyida jamoaviy ovoz bilan C) Yashirin ovoz berish yo'li bilan D) Ochiq qo'l ko'tarish yo'li bilan To'g'ri javob: C) Yashirin ovoz berish yo'li bilan ✔ Izoh: Saylovlar umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo'li bilan o'tkaziladi. 19. Korrupsiyaga qarshi kurashishning asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Javobgarlikning muqarrarligi B) Qarorlarning yopiqligi C) Javobgarlikning tanlab qo'llanishi D) Mansabdorlarning daxlsizligi To'g'ri javob: A) Javobgarlikning muqarrarligi ✔ Izoh: Qonuniylik, inson huquqlarining ustuvorligi, ochiqlik va shaffoflik, tizimlilik, javobgarlikning muqarrarligi korrupsiyaga qarshi kurash tamoyillaridir. 20. Xodimga xizmat faoliyati bilan bog'liq hadya berilsa va uni rad etish imkoni bo'lmasa, nima qilinadi? A) Xodim uni qarindoshiga beradi B) Xodim uni shaxsiy mulki sifatida o'zida saqlab qoladi C) Xodim uni sotib yuboradi D) Belgilangan tartibda tashkilotga topshiriladi To'g'ri javob: D) Belgilangan tartibda tashkilotga topshiriladi ✔ Izoh: Protokol tadbirlari doirasida olingan va rad etib bo'lmaydigan sovg'alar belgilangan tartibda tashkilotga topshiriladi. 21. Nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish vositalariga qaysilar kiradi? A) Muzokaralar, vositachilik, hakamlik va sud B) Harbiy blokada va qurolli hujum C) Bir tomonlama bosqin, okkupatsiya va harbiy blokada D) Iqtisodiy qamal va harbiy tahdid To'g'ri javob: A) Muzokaralar, vositachilik, hakamlik va sud ✔ Izoh: BMT Nizomiga ko'ra nizolar muzokaralar, tekshirish, vositachilik, yarashtirish, hakamlik, sud va boshqa tinch vositalar bilan hal etiladi. 22. Qaysi biri ma'muriy jazo turiga kiradi? A) Ishdan bo'shatish B) Hayfsan C) Ozodlikdan mahrum qilish D) Jarima To'g'ri javob: D) Jarima ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 80 17. Ma'muriy hujjat manfaatdor shaxsga qanday yetkaziladi? A) Belgilangan tartibda rasman ma'lum qilinadi B) Faqat uchinchi shaxslarga beriladi C) Yetkazilmaydi, faqat arxivda saqlanadi D) Faqat ommaviy axborot vositalarida To'g'ri javob: A) Belgilangan tartibda rasman ma'lum qilinadi✔ Izoh: Ma'muriy hujjat manfaatdor shaxsga rasman ma'lum qilingandan so'ng, odatda, kuchga kiradi. 18. Saylovlarda ovoz berish qanday tartibda o'tkaziladi? A) Faqat ishonchnoma orqali ovoz bilan B) Ish joyida jamoaviy ovoz bilan C) Yashirin ovoz berish yo'li bilan D) Ochiq qo'l ko'tarish yo'li bilan To'g'ri javob: C) Yashirin ovoz berish yo'li bilan ✔ Izoh: Saylovlar umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo'li bilan o'tkaziladi. 19. Korrupsiyaga qarshi kurashishning asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Javobgarlikning muqarrarligi B) Qarorlarning yopiqligi C) Javobgarlikning tanlab qo'llanishi D) Mansabdorlarning daxlsizligi To'g'ri javob: A) Javobgarlikning muqarrarligi ✔ Izoh: Qonuniylik, inson huquqlarining ustuvorligi, ochiqlik va shaffoflik, tizimlilik, javobgarlikning muqarrarligi korrupsiyaga qarshi kurash tamoyillaridir. 20. Xodimga xizmat faoliyati bilan bog'liq hadya berilsa va uni rad etish imkoni bo'lmasa, nima qilinadi? A) Xodim uni qarindoshiga beradi B) Xodim uni shaxsiy mulki sifatida o'zida saqlab qoladi C) Xodim uni sotib yuboradi D) Belgilangan tartibda tashkilotga topshiriladi To'g'ri javob: D) Belgilangan tartibda tashkilotga topshiriladi ✔ Izoh: Protokol tadbirlari doirasida olingan va rad etib bo'lmaydigan sovg'alar belgilangan tartibda tashkilotga topshiriladi. 21. Nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish vositalariga qaysilar kiradi? A) Muzokaralar, vositachilik, hakamlik va sud B) Harbiy blokada va qurolli hujum C) Bir tomonlama bosqin, okkupatsiya va harbiy blokada D) Iqtisodiy qamal va harbiy tahdid To'g'ri javob: A) Muzokaralar, vositachilik, hakamlik va sud ✔ Izoh: BMT Nizomiga ko'ra nizolar muzokaralar, tekshirish, vositachilik, yarashtirish, hakamlik, sud va boshqa tinch vositalar bilan hal etiladi. 22. Qaysi biri ma'muriy jazo turiga kiradi? A) Ishdan bo'shatish B) Hayfsan C) Ozodlikdan mahrum qilish D) Jarima To'g'ri javob: D) Jarima ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 80 Izoh: Jarima ma'muriy jazo turidir; hayfsan va ishdan bo'shatish intizomiy, ozodlikdan mahrum qilish esa jinoiy jazodir. 23. Poraxo'rlikda tovlamachilik deganda nima tushuniladi? A) Fuqaroning belgilangan qonuniy xizmat haqini to'lashi B) Xodimning rasmiy mukofot olishi C) Tashkilotning ijtimoiy loyihaga homiylik qilishi D) Mansabdorning pora talab qilib, shaxsni pora berishga majburlashi To'g'ri javob: D) Mansabdorning pora talab qilib, shaxsni pora berishga majburlashi✔ Izoh: Tovlamachilik — mansabdorning pora talab qilishi va shaxsni qonuniy manfaatlariga zarar yetkazish bilan qo'rqitib, pora berishga majbur qilishi. 24. Jinoiy javobgarlikning yagona asosi nima? A) Jabrlanuvchining jazo talab qilgan arizasi B) Ommaviy axborot vositalaridagi tanqidiy xabar C) Shaxsning ilgari ma'muriy jazoga tortilganligi va salbiy tavsifnomasi D) Qilmishda jinoyat tarkibining to'liq alomatlari mavjudligi To'g'ri javob: D) Qilmishda jinoyat tarkibining to'liq alomatlari mavjudligi ✔ Izoh: Shaxs faqat jinoyat qonunida nazarda tutilgan jinoyat tarkibining barcha alomatlari mavjud bo'lgan qilmishi uchun javobgar bo'ladi. 25. Davlat organlari va mansabdor shaxslar Konstitutsiyaga ko'ra kim oldida mas'ul? A) Jamiyat va fuqarolar oldida B) Faqat siyosiy partiya oldida C) Faqat xalqaro tashkilotlar oldida D) Faqat yuqori turuvchi rahbar oldida To'g'ri javob: A) Jamiyat va fuqarolar oldida ✔ Izoh: Davlat o'z faoliyatini inson va jamiyat farovonligi yo'lida amalga oshiradi, davlat organlari va mansabdor shaxslar jamiyat va fuqarolar oldida mas'uldir. 26. Inson huquqlarining ikkinchi avlodiga qaysi huquqlar kiradi? A) Fuqarolik va siyosiy huquqlar B) Xalqlarning o'z taqdirini belgilash huquqi C) Tinchlik va rivojlanish huquqlari D) Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar To'g'ri javob: D) Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar ✔ Izoh: Ikkinchi avlod huquqlari — mehnat, ta'lim, ijtimoiy ta'minot, sog'liqni saqlash kabi iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar. 27. Huquqbuzarlik qurolini yoki bevosita ob'ektini davlat mulkiga o'tkazish qanday jazo hisoblanadi? A) Restitutsiya B) Musodara C) Vindikatsiya D) Rekvizitsiya To'g'ri javob: B) Musodara ✔ Izoh: Musodara — huquqbuzarlik quroli yoki bevosita ob'ekti bo'lgan ashyoni davlat mulkiga majburiy tekin o'tkazish. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 81 Izoh: Jarima ma'muriy jazo turidir; hayfsan va ishdan bo'shatish intizomiy, ozodlikdan mahrum qilish esa jinoiy jazodir. 23. Poraxo'rlikda tovlamachilik deganda nima tushuniladi? A) Fuqaroning belgilangan qonuniy xizmat haqini to'lashi B) Xodimning rasmiy mukofot olishi C) Tashkilotning ijtimoiy loyihaga homiylik qilishi D) Mansabdorning pora talab qilib, shaxsni pora berishga majburlashi To'g'ri javob: D) Mansabdorning pora talab qilib, shaxsni pora berishga majburlashi✔ Izoh: Tovlamachilik — mansabdorning pora talab qilishi va shaxsni qonuniy manfaatlariga zarar yetkazish bilan qo'rqitib, pora berishga majbur qilishi. 24. Jinoiy javobgarlikning yagona asosi nima? A) Jabrlanuvchining jazo talab qilgan arizasi B) Ommaviy axborot vositalaridagi tanqidiy xabar C) Shaxsning ilgari ma'muriy jazoga tortilganligi va salbiy tavsifnomasi D) Qilmishda jinoyat tarkibining to'liq alomatlari mavjudligi To'g'ri javob: D) Qilmishda jinoyat tarkibining to'liq alomatlari mavjudligi ✔ Izoh: Shaxs faqat jinoyat qonunida nazarda tutilgan jinoyat tarkibining barcha alomatlari mavjud bo'lgan qilmishi uchun javobgar bo'ladi. 25. Davlat organlari va mansabdor shaxslar Konstitutsiyaga ko'ra kim oldida mas'ul? A) Jamiyat va fuqarolar oldida B) Faqat siyosiy partiya oldida C) Faqat xalqaro tashkilotlar oldida D) Faqat yuqori turuvchi rahbar oldida To'g'ri javob: A) Jamiyat va fuqarolar oldida ✔ Izoh: Davlat o'z faoliyatini inson va jamiyat farovonligi yo'lida amalga oshiradi, davlat organlari va mansabdor shaxslar jamiyat va fuqarolar oldida mas'uldir. 26. Inson huquqlarining ikkinchi avlodiga qaysi huquqlar kiradi? A) Fuqarolik va siyosiy huquqlar B) Xalqlarning o'z taqdirini belgilash huquqi C) Tinchlik va rivojlanish huquqlari D) Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar To'g'ri javob: D) Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar ✔ Izoh: Ikkinchi avlod huquqlari — mehnat, ta'lim, ijtimoiy ta'minot, sog'liqni saqlash kabi iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar. 27. Huquqbuzarlik qurolini yoki bevosita ob'ektini davlat mulkiga o'tkazish qanday jazo hisoblanadi? A) Restitutsiya B) Musodara C) Vindikatsiya D) Rekvizitsiya To'g'ri javob: B) Musodara ✔ Izoh: Musodara — huquqbuzarlik quroli yoki bevosita ob'ekti bo'lgan ashyoni davlat mulkiga majburiy tekin o'tkazish. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 81 Izoh: Jarima ma'muriy jazo turidir; hayfsan va ishdan bo'shatish intizomiy, ozodlikdan mahrum qilish esa jinoiy jazodir. 23. Poraxo'rlikda tovlamachilik deganda nima tushuniladi? A) Fuqaroning belgilangan qonuniy xizmat haqini to'lashi B) Xodimning rasmiy mukofot olishi C) Tashkilotning ijtimoiy loyihaga homiylik qilishi D) Mansabdorning pora talab qilib, shaxsni pora berishga majburlashi To'g'ri javob: D) Mansabdorning pora talab qilib, shaxsni pora berishga majburlashi✔ Izoh: Tovlamachilik — mansabdorning pora talab qilishi va shaxsni qonuniy manfaatlariga zarar yetkazish bilan qo'rqitib, pora berishga majbur qilishi. 24. Jinoiy javobgarlikning yagona asosi nima? A) Jabrlanuvchining jazo talab qilgan arizasi B) Ommaviy axborot vositalaridagi tanqidiy xabar C) Shaxsning ilgari ma'muriy jazoga tortilganligi va salbiy tavsifnomasi D) Qilmishda jinoyat tarkibining to'liq alomatlari mavjudligi To'g'ri javob: D) Qilmishda jinoyat tarkibining to'liq alomatlari mavjudligi ✔ Izoh: Shaxs faqat jinoyat qonunida nazarda tutilgan jinoyat tarkibining barcha alomatlari mavjud bo'lgan qilmishi uchun javobgar bo'ladi. 25. Davlat organlari va mansabdor shaxslar Konstitutsiyaga ko'ra kim oldida mas'ul? A) Jamiyat va fuqarolar oldida B) Faqat siyosiy partiya oldida C) Faqat xalqaro tashkilotlar oldida D) Faqat yuqori turuvchi rahbar oldida To'g'ri javob: A) Jamiyat va fuqarolar oldida ✔ Izoh: Davlat o'z faoliyatini inson va jamiyat farovonligi yo'lida amalga oshiradi, davlat organlari va mansabdor shaxslar jamiyat va fuqarolar oldida mas'uldir. 26. Inson huquqlarining ikkinchi avlodiga qaysi huquqlar kiradi? A) Fuqarolik va siyosiy huquqlar B) Xalqlarning o'z taqdirini belgilash huquqi C) Tinchlik va rivojlanish huquqlari D) Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar To'g'ri javob: D) Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar ✔ Izoh: Ikkinchi avlod huquqlari — mehnat, ta'lim, ijtimoiy ta'minot, sog'liqni saqlash kabi iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar. 27. Huquqbuzarlik qurolini yoki bevosita ob'ektini davlat mulkiga o'tkazish qanday jazo hisoblanadi? A) Restitutsiya B) Musodara C) Vindikatsiya D) Rekvizitsiya To'g'ri javob: B) Musodara ✔ Izoh: Musodara — huquqbuzarlik quroli yoki bevosita ob'ekti bo'lgan ashyoni davlat mulkiga majburiy tekin o'tkazish. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 81 28. Diplomatik daxlsizlikka ega bo'lgan chet el fuqarosi O'zbekiston hududida jinoyat sodir etsa, masala qanday hal qilinadi? A) Faqat mahalliy hokim qaror qiladi B) Umumiy tartibda darhol hukm qilinadi C) Xalqaro huquq normalari asosida hal qilinadi D) Masala hech qachon ko'rib chiqilmaydi va shaxs ozod bo'ladi To'g'ri javob: C) Xalqaro huquq normalari asosida hal qilinadi✔ Izoh: Diplomatik daxlsizlikka ega shaxslarning javobgarligi masalasi xalqaro huquq normalari asosida hal etiladi. 29. Jinoyat qonunining vaqt bo'yicha amal qilishi qaysi qoidaga asoslanadi? A) Qilmish faqat eng og'ir jazo nazarda tutgan qonun bo'yicha, uning kuchga kirgan vaqtidan qat'i nazar baholanadi B) Qilmish uning sodir etilgan vaqtida amalda bo'lgan qonun bo'yicha baholanadi C) Qilmish tergovchining tanlagan qonuni bo'yicha baholanadi D) Qilmish hukm chiqarilgan kundagi har qanday qonun bo'yicha baholanadi To'g'ri javob: B) Qilmish uning sodir etilgan vaqtida amalda bo'lgan qonun bo'yicha baholanadi ✔ Izoh: Qilmishning jinoiyligi va jazoga sazovorligi u sodir etilgan vaqtda amalda bo'lgan qonun bilan belgilanadi. 30. O'zbekiston hududidagi chet el fuqarolarining huquqiy holati qanday? A) Ular qonunga muvofiq huquq va erkinliklarga ega va qonunlarga rioya qilishi shart B) Ular hech qanday huquqqa ega emas, davlat tomonidan himoyalanmaydi va sudga murojaat qila olmaydi C) Ular O'zbekiston qonunlariga bo'ysunmaydi D) Ular faqat elchixona ruxsati bilan huquqqa ega To'g'ri javob: A) Ular qonunga muvofiq huquq va erkinliklarga ega va qonunlarga rioya qilishi shart ✔ Izoh: Chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarga xalqaro huquq normalariga muvofiq huquq va erkinliklar ta'minlanadi, ular Konstitutsiya va qonunlarga rioya qilishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 82 28. Diplomatik daxlsizlikka ega bo'lgan chet el fuqarosi O'zbekiston hududida jinoyat sodir etsa, masala qanday hal qilinadi? A) Faqat mahalliy hokim qaror qiladi B) Umumiy tartibda darhol hukm qilinadi C) Xalqaro huquq normalari asosida hal qilinadi D) Masala hech qachon ko'rib chiqilmaydi va shaxs ozod bo'ladi To'g'ri javob: C) Xalqaro huquq normalari asosida hal qilinadi✔ Izoh: Diplomatik daxlsizlikka ega shaxslarning javobgarligi masalasi xalqaro huquq normalari asosida hal etiladi. 29. Jinoyat qonunining vaqt bo'yicha amal qilishi qaysi qoidaga asoslanadi? A) Qilmish faqat eng og'ir jazo nazarda tutgan qonun bo'yicha, uning kuchga kirgan vaqtidan qat'i nazar baholanadi B) Qilmish uning sodir etilgan vaqtida amalda bo'lgan qonun bo'yicha baholanadi C) Qilmish tergovchining tanlagan qonuni bo'yicha baholanadi D) Qilmish hukm chiqarilgan kundagi har qanday qonun bo'yicha baholanadi To'g'ri javob: B) Qilmish uning sodir etilgan vaqtida amalda bo'lgan qonun bo'yicha baholanadi ✔ Izoh: Qilmishning jinoiyligi va jazoga sazovorligi u sodir etilgan vaqtda amalda bo'lgan qonun bilan belgilanadi. 30. O'zbekiston hududidagi chet el fuqarolarining huquqiy holati qanday? A) Ular qonunga muvofiq huquq va erkinliklarga ega va qonunlarga rioya qilishi shart B) Ular hech qanday huquqqa ega emas, davlat tomonidan himoyalanmaydi va sudga murojaat qila olmaydi C) Ular O'zbekiston qonunlariga bo'ysunmaydi D) Ular faqat elchixona ruxsati bilan huquqqa ega To'g'ri javob: A) Ular qonunga muvofiq huquq va erkinliklarga ega va qonunlarga rioya qilishi shart ✔ Izoh: Chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarga xalqaro huquq normalariga muvofiq huquq va erkinliklar ta'minlanadi, ular Konstitutsiya va qonunlarga rioya qilishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 82 28. Diplomatik daxlsizlikka ega bo'lgan chet el fuqarosi O'zbekiston hududida jinoyat sodir etsa, masala qanday hal qilinadi? A) Faqat mahalliy hokim qaror qiladi B) Umumiy tartibda darhol hukm qilinadi C) Xalqaro huquq normalari asosida hal qilinadi D) Masala hech qachon ko'rib chiqilmaydi va shaxs ozod bo'ladi To'g'ri javob: C) Xalqaro huquq normalari asosida hal qilinadi✔ Izoh: Diplomatik daxlsizlikka ega shaxslarning javobgarligi masalasi xalqaro huquq normalari asosida hal etiladi. 29. Jinoyat qonunining vaqt bo'yicha amal qilishi qaysi qoidaga asoslanadi? A) Qilmish faqat eng og'ir jazo nazarda tutgan qonun bo'yicha, uning kuchga kirgan vaqtidan qat'i nazar baholanadi B) Qilmish uning sodir etilgan vaqtida amalda bo'lgan qonun bo'yicha baholanadi C) Qilmish tergovchining tanlagan qonuni bo'yicha baholanadi D) Qilmish hukm chiqarilgan kundagi har qanday qonun bo'yicha baholanadi To'g'ri javob: B) Qilmish uning sodir etilgan vaqtida amalda bo'lgan qonun bo'yicha baholanadi ✔ Izoh: Qilmishning jinoiyligi va jazoga sazovorligi u sodir etilgan vaqtda amalda bo'lgan qonun bilan belgilanadi. 30. O'zbekiston hududidagi chet el fuqarolarining huquqiy holati qanday? A) Ular qonunga muvofiq huquq va erkinliklarga ega va qonunlarga rioya qilishi shart B) Ular hech qanday huquqqa ega emas, davlat tomonidan himoyalanmaydi va sudga murojaat qila olmaydi C) Ular O'zbekiston qonunlariga bo'ysunmaydi D) Ular faqat elchixona ruxsati bilan huquqqa ega To'g'ri javob: A) Ular qonunga muvofiq huquq va erkinliklarga ega va qonunlarga rioya qilishi shart ✔ Izoh: Chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarga xalqaro huquq normalariga muvofiq huquq va erkinliklar ta'minlanadi, ular Konstitutsiya va qonunlarga rioya qilishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 82 14-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Spirtli ichimliklarni suiiste'mol qilib oilasini og'ir moddiy ahvolga solayotgan fuqaroga nisbatan sud qanday qaror qabul qilishi mumkin? A) Huquq layoqatidan mahrum qilish B) Muomala layoqatini cheklash C) Bedarak yo'qolgan deb topish D) Muomalaga layoqatsiz deb topish To'g'ri javob: B) Muomala layoqatini cheklash✔ Izoh: Bunday fuqaro sud tomonidan muomala layoqati cheklangan deb topilishi va uning ustidan homiylik belgilanishi mumkin. 2. Yangi ochilgan holatlar bo'yicha ishni qayta tiklash qachon mumkin? A) Hukm chiqarilganda sudga ma'lum bo'lmagan muhim holatlar aniqlanganda B) Hukm chiqarilgan kunning ertasiga avtomatik ravishda C) Sudlanuvchi hukmdan norozi bo'lgan har qanday holatda D) Jabrlanuvchi hukm chiqqandan keyin o'z ko'rsatuvi va fikrini o'zgartirgan har qanday holatda To'g'ri javob: A) Hukm chiqarilganda sudga ma'lum bo'lmagan muhim holatlar aniqlanganda ✔ Izoh: Hukm chiqarilganda sudga ma'lum bo'lmagan va ish natijasiga ta'sir qiluvchi yangi holatlar aniqlansa, ish qayta tiklanishi mumkin. 3. Vasiyat qiluvchi o'z vasiyatini o'zgartirishi yoki bekor qilishi mumkinmi? A) Ha, istalgan vaqtda B) Yo'q, vasiyat qat'iy hisoblanadi C) Faqat merosxo'rlarning roziligi bilan D) Faqat sud qarori bilan To'g'ri javob: A) Ha, istalgan vaqtda ✔ Izoh: Vasiyat qiluvchi o'zi tuzgan vasiyatni istalgan vaqtda bekor qilishi yoki o'zgartirishi mumkin va buning sabablarini ko'rsatishi shart emas. 4. Notijorat tashkilotning asosiy xususiyati nimadan iborat? A) Faqat davlat mulki asosida tashkil etiladi B) Foyda faqat ta'sischilarga teng ulushlarda taqsimlanadi C) Tadbirkorlik faoliyati bilan aslo shug'ullana olmaydi D) Foyda olish asosiy maqsad emas va u qatnashchilarga taqsimlanmaydi To'g'ri javob: D) Foyda olish asosiy maqsad emas va u qatnashchilarga taqsimlanmaydi ✔ Izoh: Notijorat tashkilot foydani asosiy maqsad qilmaydi va olingan foydani qatnashchilari o'rtasida taqsimlamaydi. 5. Ishsiz deb qanday shaxs hisoblanadi? A) Kunduzgi ta'limda o'qiyotgan har qanday talaba B) Yillik ta'tilda bo'lgan har qanday xodim C) Mehnatga layoqatli, ish va daromadi yo'q, ish qidirayotgan shaxs D) Pensiyaga chiqqan va hozir ishlamayotgan har qanday yoshdagi shaxs To'g'ri javob: C) Mehnatga layoqatli, ish va daromadi yo'q, ish qidirayotgan shaxs ✔ Izoh: Ishsiz — mehnatga layoqatli yoshdagi, ishi va daromadi bo'lmagan, ish qidirayotgan va belgilangan tartibda ro'yxatga olingan shaxs. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 83 14-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Spirtli ichimliklarni suiiste'mol qilib oilasini og'ir moddiy ahvolga solayotgan fuqaroga nisbatan sud qanday qaror qabul qilishi mumkin? A) Huquq layoqatidan mahrum qilish B) Muomala layoqatini cheklash C) Bedarak yo'qolgan deb topish D) Muomalaga layoqatsiz deb topish To'g'ri javob: B) Muomala layoqatini cheklash✔ Izoh: Bunday fuqaro sud tomonidan muomala layoqati cheklangan deb topilishi va uning ustidan homiylik belgilanishi mumkin. 2. Yangi ochilgan holatlar bo'yicha ishni qayta tiklash qachon mumkin? A) Hukm chiqarilganda sudga ma'lum bo'lmagan muhim holatlar aniqlanganda B) Hukm chiqarilgan kunning ertasiga avtomatik ravishda C) Sudlanuvchi hukmdan norozi bo'lgan har qanday holatda D) Jabrlanuvchi hukm chiqqandan keyin o'z ko'rsatuvi va fikrini o'zgartirgan har qanday holatda To'g'ri javob: A) Hukm chiqarilganda sudga ma'lum bo'lmagan muhim holatlar aniqlanganda ✔ Izoh: Hukm chiqarilganda sudga ma'lum bo'lmagan va ish natijasiga ta'sir qiluvchi yangi holatlar aniqlansa, ish qayta tiklanishi mumkin. 3. Vasiyat qiluvchi o'z vasiyatini o'zgartirishi yoki bekor qilishi mumkinmi? A) Ha, istalgan vaqtda B) Yo'q, vasiyat qat'iy hisoblanadi C) Faqat merosxo'rlarning roziligi bilan D) Faqat sud qarori bilan To'g'ri javob: A) Ha, istalgan vaqtda ✔ Izoh: Vasiyat qiluvchi o'zi tuzgan vasiyatni istalgan vaqtda bekor qilishi yoki o'zgartirishi mumkin va buning sabablarini ko'rsatishi shart emas. 4. Notijorat tashkilotning asosiy xususiyati nimadan iborat? A) Faqat davlat mulki asosida tashkil etiladi B) Foyda faqat ta'sischilarga teng ulushlarda taqsimlanadi C) Tadbirkorlik faoliyati bilan aslo shug'ullana olmaydi D) Foyda olish asosiy maqsad emas va u qatnashchilarga taqsimlanmaydi To'g'ri javob: D) Foyda olish asosiy maqsad emas va u qatnashchilarga taqsimlanmaydi ✔ Izoh: Notijorat tashkilot foydani asosiy maqsad qilmaydi va olingan foydani qatnashchilari o'rtasida taqsimlamaydi. 5. Ishsiz deb qanday shaxs hisoblanadi? A) Kunduzgi ta'limda o'qiyotgan har qanday talaba B) Yillik ta'tilda bo'lgan har qanday xodim C) Mehnatga layoqatli, ish va daromadi yo'q, ish qidirayotgan shaxs D) Pensiyaga chiqqan va hozir ishlamayotgan har qanday yoshdagi shaxs To'g'ri javob: C) Mehnatga layoqatli, ish va daromadi yo'q, ish qidirayotgan shaxs ✔ Izoh: Ishsiz — mehnatga layoqatli yoshdagi, ishi va daromadi bo'lmagan, ish qidirayotgan va belgilangan tartibda ro'yxatga olingan shaxs. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 83 14-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Spirtli ichimliklarni suiiste'mol qilib oilasini og'ir moddiy ahvolga solayotgan fuqaroga nisbatan sud qanday qaror qabul qilishi mumkin? A) Huquq layoqatidan mahrum qilish B) Muomala layoqatini cheklash C) Bedarak yo'qolgan deb topish D) Muomalaga layoqatsiz deb topish To'g'ri javob: B) Muomala layoqatini cheklash✔ Izoh: Bunday fuqaro sud tomonidan muomala layoqati cheklangan deb topilishi va uning ustidan homiylik belgilanishi mumkin. 2. Yangi ochilgan holatlar bo'yicha ishni qayta tiklash qachon mumkin? A) Hukm chiqarilganda sudga ma'lum bo'lmagan muhim holatlar aniqlanganda B) Hukm chiqarilgan kunning ertasiga avtomatik ravishda C) Sudlanuvchi hukmdan norozi bo'lgan har qanday holatda D) Jabrlanuvchi hukm chiqqandan keyin o'z ko'rsatuvi va fikrini o'zgartirgan har qanday holatda To'g'ri javob: A) Hukm chiqarilganda sudga ma'lum bo'lmagan muhim holatlar aniqlanganda ✔ Izoh: Hukm chiqarilganda sudga ma'lum bo'lmagan va ish natijasiga ta'sir qiluvchi yangi holatlar aniqlansa, ish qayta tiklanishi mumkin. 3. Vasiyat qiluvchi o'z vasiyatini o'zgartirishi yoki bekor qilishi mumkinmi? A) Ha, istalgan vaqtda B) Yo'q, vasiyat qat'iy hisoblanadi C) Faqat merosxo'rlarning roziligi bilan D) Faqat sud qarori bilan To'g'ri javob: A) Ha, istalgan vaqtda ✔ Izoh: Vasiyat qiluvchi o'zi tuzgan vasiyatni istalgan vaqtda bekor qilishi yoki o'zgartirishi mumkin va buning sabablarini ko'rsatishi shart emas. 4. Notijorat tashkilotning asosiy xususiyati nimadan iborat? A) Faqat davlat mulki asosida tashkil etiladi B) Foyda faqat ta'sischilarga teng ulushlarda taqsimlanadi C) Tadbirkorlik faoliyati bilan aslo shug'ullana olmaydi D) Foyda olish asosiy maqsad emas va u qatnashchilarga taqsimlanmaydi To'g'ri javob: D) Foyda olish asosiy maqsad emas va u qatnashchilarga taqsimlanmaydi ✔ Izoh: Notijorat tashkilot foydani asosiy maqsad qilmaydi va olingan foydani qatnashchilari o'rtasida taqsimlamaydi. 5. Ishsiz deb qanday shaxs hisoblanadi? A) Kunduzgi ta'limda o'qiyotgan har qanday talaba B) Yillik ta'tilda bo'lgan har qanday xodim C) Mehnatga layoqatli, ish va daromadi yo'q, ish qidirayotgan shaxs D) Pensiyaga chiqqan va hozir ishlamayotgan har qanday yoshdagi shaxs To'g'ri javob: C) Mehnatga layoqatli, ish va daromadi yo'q, ish qidirayotgan shaxs ✔ Izoh: Ishsiz — mehnatga layoqatli yoshdagi, ishi va daromadi bo'lmagan, ish qidirayotgan va belgilangan tartibda ro'yxatga olingan shaxs. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 83 6. Mehnat shartnomasi nima? A) Ijarachi bilan uy egasi o'rtasidagi kelishuv B) Ikki tadbirkor o'rtasidagi mahsulot yetkazib berish kelishuvi C) Fuqaro bilan bank o'rtasidagi kredit kelishuvi D) Xodim va ish beruvchi o'rtasida mehnat munosabatlarini belgilovchi kelishuv To'g'ri javob: D) Xodim va ish beruvchi o'rtasida mehnat munosabatlarini belgilovchi kelishuv✔ Izoh: Mehnat shartnomasi — xodim va ish beruvchi o'rtasida tuziladigan, mehnat funksiyasi, ish haqi va boshqa shartlarni belgilovchi kelishuv. 7. Apellyatsiya tartibida qanday sud hukmlari qayta ko'riladi? A) Faqat bekor qilingan hukmlar B) Faqat ijro etib bo'lingan hukmlar C) Hali qonuniy kuchga kirmagan hukmlar D) Faqat afv etilgan shaxslarga oid hukmlar To'g'ri javob: C) Hali qonuniy kuchga kirmagan hukmlar ✔ Izoh: Apellyatsiya tartibida birinchi instansiya sudining hali qonuniy kuchga kirmagan hukm va ajrimlari qayta ko'rib chiqiladi. 8. Yuzlashtirish qanday maqsadda o'tkaziladi? A) Hodisa joyidagi izlarni topish va qayd etish uchun B) Ayblanuvchining ruhiy holatini aniqlash uchun C) Shaxsni guvohlar va jabrlanuvchi tomonidan tanib olinishini ta'minlash va natijani qayd etish uchun D) Ilgari so'roq qilingan shaxslar ko'rsatuvlaridagi jiddiy qarama-qarshiliklarni bartaraf etish uchun To'g'ri javob: D) Ilgari so'roq qilingan shaxslar ko'rsatuvlaridagi jiddiy qarama-qarshiliklarni ✔ bartaraf etish uchun Izoh: Yuzlashtirish ilgari so'roq qilingan ikki shaxs ko'rsatuvlaridagi jiddiy ziddiyatlarning sabablarini aniqlash uchun o'tkaziladi. 9. Ijtimoiy himoya tizimiga nima kiradi? A) Pensiya, nafaqa va ijtimoiy xizmatlar B) Faqat soliq imtiyozlari va chegirmalar C) Faqat sport musobaqalari D) Faqat tijorat bank kreditlari To'g'ri javob: A) Pensiya, nafaqa va ijtimoiy xizmatlar ✔ Izoh: Ijtimoiy himoya tizimi pensiyalar, nafaqalar, ijtimoiy xizmatlar va muhtojlarga ko'rsatiladigan yordam choralarini o'z ichiga oladi. 10. Er xotini homiladorlik davrida uning roziligisiz nikohdan ajratish to'g'risida da'vo qo'zg'atishga haqlimi? A) Faqat mahalla roziligi bilan haqli B) Yo'q, qonun buni cheklaydi C) Ha, istalgan vaqtda haqli D) Faqat notarial ariza bilan haqli To'g'ri javob: B) Yo'q, qonun buni cheklaydi ✔ Izoh: Oila qonunchiligi homilador xotin va kichik yoshdagi bolani himoya qilish uchun erning bu davrda xotin roziligisiz ajralish da'vosini qo'zg'atishini cheklaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 84 6. Mehnat shartnomasi nima? A) Ijarachi bilan uy egasi o'rtasidagi kelishuv B) Ikki tadbirkor o'rtasidagi mahsulot yetkazib berish kelishuvi C) Fuqaro bilan bank o'rtasidagi kredit kelishuvi D) Xodim va ish beruvchi o'rtasida mehnat munosabatlarini belgilovchi kelishuv To'g'ri javob: D) Xodim va ish beruvchi o'rtasida mehnat munosabatlarini belgilovchi kelishuv✔ Izoh: Mehnat shartnomasi — xodim va ish beruvchi o'rtasida tuziladigan, mehnat funksiyasi, ish haqi va boshqa shartlarni belgilovchi kelishuv. 7. Apellyatsiya tartibida qanday sud hukmlari qayta ko'riladi? A) Faqat bekor qilingan hukmlar B) Faqat ijro etib bo'lingan hukmlar C) Hali qonuniy kuchga kirmagan hukmlar D) Faqat afv etilgan shaxslarga oid hukmlar To'g'ri javob: C) Hali qonuniy kuchga kirmagan hukmlar ✔ Izoh: Apellyatsiya tartibida birinchi instansiya sudining hali qonuniy kuchga kirmagan hukm va ajrimlari qayta ko'rib chiqiladi. 8. Yuzlashtirish qanday maqsadda o'tkaziladi? A) Hodisa joyidagi izlarni topish va qayd etish uchun B) Ayblanuvchining ruhiy holatini aniqlash uchun C) Shaxsni guvohlar va jabrlanuvchi tomonidan tanib olinishini ta'minlash va natijani qayd etish uchun D) Ilgari so'roq qilingan shaxslar ko'rsatuvlaridagi jiddiy qarama-qarshiliklarni bartaraf etish uchun To'g'ri javob: D) Ilgari so'roq qilingan shaxslar ko'rsatuvlaridagi jiddiy qarama-qarshiliklarni ✔ bartaraf etish uchun Izoh: Yuzlashtirish ilgari so'roq qilingan ikki shaxs ko'rsatuvlaridagi jiddiy ziddiyatlarning sabablarini aniqlash uchun o'tkaziladi. 9. Ijtimoiy himoya tizimiga nima kiradi? A) Pensiya, nafaqa va ijtimoiy xizmatlar B) Faqat soliq imtiyozlari va chegirmalar C) Faqat sport musobaqalari D) Faqat tijorat bank kreditlari To'g'ri javob: A) Pensiya, nafaqa va ijtimoiy xizmatlar ✔ Izoh: Ijtimoiy himoya tizimi pensiyalar, nafaqalar, ijtimoiy xizmatlar va muhtojlarga ko'rsatiladigan yordam choralarini o'z ichiga oladi. 10. Er xotini homiladorlik davrida uning roziligisiz nikohdan ajratish to'g'risida da'vo qo'zg'atishga haqlimi? A) Faqat mahalla roziligi bilan haqli B) Yo'q, qonun buni cheklaydi C) Ha, istalgan vaqtda haqli D) Faqat notarial ariza bilan haqli To'g'ri javob: B) Yo'q, qonun buni cheklaydi ✔ Izoh: Oila qonunchiligi homilador xotin va kichik yoshdagi bolani himoya qilish uchun erning bu davrda xotin roziligisiz ajralish da'vosini qo'zg'atishini cheklaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 84 6. Mehnat shartnomasi nima? A) Ijarachi bilan uy egasi o'rtasidagi kelishuv B) Ikki tadbirkor o'rtasidagi mahsulot yetkazib berish kelishuvi C) Fuqaro bilan bank o'rtasidagi kredit kelishuvi D) Xodim va ish beruvchi o'rtasida mehnat munosabatlarini belgilovchi kelishuv To'g'ri javob: D) Xodim va ish beruvchi o'rtasida mehnat munosabatlarini belgilovchi kelishuv✔ Izoh: Mehnat shartnomasi — xodim va ish beruvchi o'rtasida tuziladigan, mehnat funksiyasi, ish haqi va boshqa shartlarni belgilovchi kelishuv. 7. Apellyatsiya tartibida qanday sud hukmlari qayta ko'riladi? A) Faqat bekor qilingan hukmlar B) Faqat ijro etib bo'lingan hukmlar C) Hali qonuniy kuchga kirmagan hukmlar D) Faqat afv etilgan shaxslarga oid hukmlar To'g'ri javob: C) Hali qonuniy kuchga kirmagan hukmlar ✔ Izoh: Apellyatsiya tartibida birinchi instansiya sudining hali qonuniy kuchga kirmagan hukm va ajrimlari qayta ko'rib chiqiladi. 8. Yuzlashtirish qanday maqsadda o'tkaziladi? A) Hodisa joyidagi izlarni topish va qayd etish uchun B) Ayblanuvchining ruhiy holatini aniqlash uchun C) Shaxsni guvohlar va jabrlanuvchi tomonidan tanib olinishini ta'minlash va natijani qayd etish uchun D) Ilgari so'roq qilingan shaxslar ko'rsatuvlaridagi jiddiy qarama-qarshiliklarni bartaraf etish uchun To'g'ri javob: D) Ilgari so'roq qilingan shaxslar ko'rsatuvlaridagi jiddiy qarama-qarshiliklarni ✔ bartaraf etish uchun Izoh: Yuzlashtirish ilgari so'roq qilingan ikki shaxs ko'rsatuvlaridagi jiddiy ziddiyatlarning sabablarini aniqlash uchun o'tkaziladi. 9. Ijtimoiy himoya tizimiga nima kiradi? A) Pensiya, nafaqa va ijtimoiy xizmatlar B) Faqat soliq imtiyozlari va chegirmalar C) Faqat sport musobaqalari D) Faqat tijorat bank kreditlari To'g'ri javob: A) Pensiya, nafaqa va ijtimoiy xizmatlar ✔ Izoh: Ijtimoiy himoya tizimi pensiyalar, nafaqalar, ijtimoiy xizmatlar va muhtojlarga ko'rsatiladigan yordam choralarini o'z ichiga oladi. 10. Er xotini homiladorlik davrida uning roziligisiz nikohdan ajratish to'g'risida da'vo qo'zg'atishga haqlimi? A) Faqat mahalla roziligi bilan haqli B) Yo'q, qonun buni cheklaydi C) Ha, istalgan vaqtda haqli D) Faqat notarial ariza bilan haqli To'g'ri javob: B) Yo'q, qonun buni cheklaydi ✔ Izoh: Oila qonunchiligi homilador xotin va kichik yoshdagi bolani himoya qilish uchun erning bu davrda xotin roziligisiz ajralish da'vosini qo'zg'atishini cheklaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 84 11. Umumiy va maxsus norma o'rtasida ziddiyat bo'lsa, qaysi norma qo'llaniladi? A) Maxsus norma B) Umumiy norma C) Tasodifan tanlangan norma D) Ikkalasi ham qo'llanilmaydi To'g'ri javob: A) Maxsus norma✔ Izoh: Bir darajadagi hujjatlarda umumiy va maxsus normalar o'rtasida ziddiyat bo'lsa, maxsus norma qo'llaniladi. 12. Jinoyat protsessining sud bosqichlariga qaysi qator to'g'ri kiradi? A) Birinchi instansiya sudida ko'rish, apellyatsiya, kassatsiya B) Ayblov e'lon qilish, ehtiyot chorasi, ekspertiza C) Ushlash, tintuv, so'roq D) Tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov harakatlari To'g'ri javob: A) Birinchi instansiya sudida ko'rish, apellyatsiya, kassatsiya ✔ Izoh: Sud bosqichlari ishni birinchi instansiyada ko'rish, hukmni apellyatsiya va kassatsiya tartibida qayta ko'rish va boshqa bosqichlarni o'z ichiga oladi. 13. Prokurorning mansabdor shaxsga nisbatan intizomiy ish qo'zg'atishni talab qilishi qanday hujjatda ifodalanishi mumkin? A) Taqdimnomada B) Ayblov hukmida C) Sud qarorida D) Ehtiyot chorasida To'g'ri javob: A) Taqdimnomada ✔ Izoh: Taqdimnomada prokuror qonunbuzarlikka yo'l qo'ygan mansabdor shaxslarni intizomiy javobgarlikka tortish masalasini ko'rib chiqishni talab qilishi mumkin. 14. Prokuratura organlari bilan boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlarning o'zaro munosabati qanday asosda quriladi? A) Vakolatlarni tasodifiy va kelishuvsiz, har bir holatda alohida taqsimlash asosida B) Bir organning ikkinchisini to'liq almashtirishi asosida C) Qonuniylik, o'zaro hamkorlik va vakolatlarni chegaralash asosida D) Bir-birining faoliyatini takrorlash asosida To'g'ri javob: C) Qonuniylik, o'zaro hamkorlik va vakolatlarni chegaralash asosida ✔ Izoh: Prokuratura boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan qonun doirasida hamkorlik qiladi, ularning vakolatini almashtirmaydi. 15. Jinoyat ishini tugatish asoslaridan biri qaysi? A) Gumon qilinuvchining oliy ma'lumotliligi B) Qilmishda jinoyat tarkibining yo'qligi C) Jabrlanuvchining boshqa shaharga ko'chishi D) Tergovchining ta'tilga chiqishi To'g'ri javob: B) Qilmishda jinoyat tarkibining yo'qligi ✔ Izoh: Jinoyat hodisasi yoki tarkibi yo'qligi, muddat o'tganligi, amnistiya va boshqa qonuniy asoslar ishni tugatishga sabab bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 85 11. Umumiy va maxsus norma o'rtasida ziddiyat bo'lsa, qaysi norma qo'llaniladi? A) Maxsus norma B) Umumiy norma C) Tasodifan tanlangan norma D) Ikkalasi ham qo'llanilmaydi To'g'ri javob: A) Maxsus norma✔ Izoh: Bir darajadagi hujjatlarda umumiy va maxsus normalar o'rtasida ziddiyat bo'lsa, maxsus norma qo'llaniladi. 12. Jinoyat protsessining sud bosqichlariga qaysi qator to'g'ri kiradi? A) Birinchi instansiya sudida ko'rish, apellyatsiya, kassatsiya B) Ayblov e'lon qilish, ehtiyot chorasi, ekspertiza C) Ushlash, tintuv, so'roq D) Tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov harakatlari To'g'ri javob: A) Birinchi instansiya sudida ko'rish, apellyatsiya, kassatsiya ✔ Izoh: Sud bosqichlari ishni birinchi instansiyada ko'rish, hukmni apellyatsiya va kassatsiya tartibida qayta ko'rish va boshqa bosqichlarni o'z ichiga oladi. 13. Prokurorning mansabdor shaxsga nisbatan intizomiy ish qo'zg'atishni talab qilishi qanday hujjatda ifodalanishi mumkin? A) Taqdimnomada B) Ayblov hukmida C) Sud qarorida D) Ehtiyot chorasida To'g'ri javob: A) Taqdimnomada ✔ Izoh: Taqdimnomada prokuror qonunbuzarlikka yo'l qo'ygan mansabdor shaxslarni intizomiy javobgarlikka tortish masalasini ko'rib chiqishni talab qilishi mumkin. 14. Prokuratura organlari bilan boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlarning o'zaro munosabati qanday asosda quriladi? A) Vakolatlarni tasodifiy va kelishuvsiz, har bir holatda alohida taqsimlash asosida B) Bir organning ikkinchisini to'liq almashtirishi asosida C) Qonuniylik, o'zaro hamkorlik va vakolatlarni chegaralash asosida D) Bir-birining faoliyatini takrorlash asosida To'g'ri javob: C) Qonuniylik, o'zaro hamkorlik va vakolatlarni chegaralash asosida ✔ Izoh: Prokuratura boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan qonun doirasida hamkorlik qiladi, ularning vakolatini almashtirmaydi. 15. Jinoyat ishini tugatish asoslaridan biri qaysi? A) Gumon qilinuvchining oliy ma'lumotliligi B) Qilmishda jinoyat tarkibining yo'qligi C) Jabrlanuvchining boshqa shaharga ko'chishi D) Tergovchining ta'tilga chiqishi To'g'ri javob: B) Qilmishda jinoyat tarkibining yo'qligi ✔ Izoh: Jinoyat hodisasi yoki tarkibi yo'qligi, muddat o'tganligi, amnistiya va boshqa qonuniy asoslar ishni tugatishga sabab bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 85 11. Umumiy va maxsus norma o'rtasida ziddiyat bo'lsa, qaysi norma qo'llaniladi? A) Maxsus norma B) Umumiy norma C) Tasodifan tanlangan norma D) Ikkalasi ham qo'llanilmaydi To'g'ri javob: A) Maxsus norma✔ Izoh: Bir darajadagi hujjatlarda umumiy va maxsus normalar o'rtasida ziddiyat bo'lsa, maxsus norma qo'llaniladi. 12. Jinoyat protsessining sud bosqichlariga qaysi qator to'g'ri kiradi? A) Birinchi instansiya sudida ko'rish, apellyatsiya, kassatsiya B) Ayblov e'lon qilish, ehtiyot chorasi, ekspertiza C) Ushlash, tintuv, so'roq D) Tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov harakatlari To'g'ri javob: A) Birinchi instansiya sudida ko'rish, apellyatsiya, kassatsiya ✔ Izoh: Sud bosqichlari ishni birinchi instansiyada ko'rish, hukmni apellyatsiya va kassatsiya tartibida qayta ko'rish va boshqa bosqichlarni o'z ichiga oladi. 13. Prokurorning mansabdor shaxsga nisbatan intizomiy ish qo'zg'atishni talab qilishi qanday hujjatda ifodalanishi mumkin? A) Taqdimnomada B) Ayblov hukmida C) Sud qarorida D) Ehtiyot chorasida To'g'ri javob: A) Taqdimnomada ✔ Izoh: Taqdimnomada prokuror qonunbuzarlikka yo'l qo'ygan mansabdor shaxslarni intizomiy javobgarlikka tortish masalasini ko'rib chiqishni talab qilishi mumkin. 14. Prokuratura organlari bilan boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlarning o'zaro munosabati qanday asosda quriladi? A) Vakolatlarni tasodifiy va kelishuvsiz, har bir holatda alohida taqsimlash asosida B) Bir organning ikkinchisini to'liq almashtirishi asosida C) Qonuniylik, o'zaro hamkorlik va vakolatlarni chegaralash asosida D) Bir-birining faoliyatini takrorlash asosida To'g'ri javob: C) Qonuniylik, o'zaro hamkorlik va vakolatlarni chegaralash asosida ✔ Izoh: Prokuratura boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan qonun doirasida hamkorlik qiladi, ularning vakolatini almashtirmaydi. 15. Jinoyat ishini tugatish asoslaridan biri qaysi? A) Gumon qilinuvchining oliy ma'lumotliligi B) Qilmishda jinoyat tarkibining yo'qligi C) Jabrlanuvchining boshqa shaharga ko'chishi D) Tergovchining ta'tilga chiqishi To'g'ri javob: B) Qilmishda jinoyat tarkibining yo'qligi ✔ Izoh: Jinoyat hodisasi yoki tarkibi yo'qligi, muddat o'tganligi, amnistiya va boshqa qonuniy asoslar ishni tugatishga sabab bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 85 16. Individual mehnat nizolarini ko'rib chiqadigan organlar qaysilar? A) Faqat kasaba uyushmasi raisi B) Faqat ish beruvchining o'zi C) Mehnat nizolari komissiyasi va sud D) Faqat Davlat soliq qo'mitasi To'g'ri javob: C) Mehnat nizolari komissiyasi va sud✔ Izoh: Individual mehnat nizolari mehnat nizolari komissiyalarida va sudlarda ko'rib chiqiladi. 17. Prokuraturada xodimlarni tayyorlash va malakasini oshirish bilan shug'ullanuvchi o'quv muassasasi qaysi? A) Hisob palatasi instituti B) Markaziy bank akademiyasi C) Saylov komissiyasi huzuridagi kollej D) Bosh prokuratura Akademiyasi To'g'ri javob: D) Bosh prokuratura Akademiyasi ✔ Izoh: Bosh prokuratura Akademiyasi prokuratura xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish bilan shug'ullanadi. 18. «Qonunni bilmaslik javobgarlikdan ozod qilmaydi» tamoyili nimaga asoslanadi? A) Qonunlarning rasmiy e'lon qilinib, hammaga ochiq bo'lishiga B) Fuqarolarning qonunni yod olishiga C) Sudlarning xohishiga D) Qonunlarning maxfiy bo'lishi va faqat mutaxassislarga ma'lumligiga To'g'ri javob: A) Qonunlarning rasmiy e'lon qilinib, hammaga ochiq bo'lishiga ✔ Izoh: Qonunlar rasmiy e'lon qilinib, barchaga ochiq bo'lgani uchun ularni bilmaslik javobgarlikdan ozod qilish uchun asos bo'lmaydi. 19. Qaysi javobgarlik turi faqat sud hukmi bilan qo'llaniladi? A) Intizomiy javobgarlik B) Moddiy javobgarlik C) Jinoiy javobgarlik D) Axloqiy javobgarlik To'g'ri javob: C) Jinoiy javobgarlik ✔ Izoh: Jinoiy jazo faqat sudning hukmi bilan tayinlanadi. 20. Ish yuritish deganda nima tushuniladi? A) Hujjatlarni yaratish, rasmiylashtirish va saqlashni tashkil etish B) Faqat tovarlarni ishlab chiqarish va sotish C) Faqat binolarni ta'mirlash D) Faqat sud ishlarini ko'rib chiqish va ular bo'yicha hal qiluv qarori chiqarish To'g'ri javob: A) Hujjatlarni yaratish, rasmiylashtirish va saqlashni tashkil etish ✔ Izoh: Ish yuritish — hujjatlarni tayyorlash, rasmiylashtirish, ro'yxatga olish, ijrosini nazorat qilish va saqlashni ta'minlovchi faoliyat. 21. Mulk huquqi egasiga qaysi vakolatlarni beradi? A) Nazorat qilish, tekshirish va jazolash B) Saqlash, sug'urtalash va hisobga olish C) Ro'yxatga olish, baholash va soliqqa tortish vakolati D) Egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish To'g'ri javob: D) Egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish ✔ Izoh: Mulkdor o'ziga tegishli mol-mulkka egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 86 16. Individual mehnat nizolarini ko'rib chiqadigan organlar qaysilar? A) Faqat kasaba uyushmasi raisi B) Faqat ish beruvchining o'zi C) Mehnat nizolari komissiyasi va sud D) Faqat Davlat soliq qo'mitasi To'g'ri javob: C) Mehnat nizolari komissiyasi va sud✔ Izoh: Individual mehnat nizolari mehnat nizolari komissiyalarida va sudlarda ko'rib chiqiladi. 17. Prokuraturada xodimlarni tayyorlash va malakasini oshirish bilan shug'ullanuvchi o'quv muassasasi qaysi? A) Hisob palatasi instituti B) Markaziy bank akademiyasi C) Saylov komissiyasi huzuridagi kollej D) Bosh prokuratura Akademiyasi To'g'ri javob: D) Bosh prokuratura Akademiyasi ✔ Izoh: Bosh prokuratura Akademiyasi prokuratura xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish bilan shug'ullanadi. 18. «Qonunni bilmaslik javobgarlikdan ozod qilmaydi» tamoyili nimaga asoslanadi? A) Qonunlarning rasmiy e'lon qilinib, hammaga ochiq bo'lishiga B) Fuqarolarning qonunni yod olishiga C) Sudlarning xohishiga D) Qonunlarning maxfiy bo'lishi va faqat mutaxassislarga ma'lumligiga To'g'ri javob: A) Qonunlarning rasmiy e'lon qilinib, hammaga ochiq bo'lishiga ✔ Izoh: Qonunlar rasmiy e'lon qilinib, barchaga ochiq bo'lgani uchun ularni bilmaslik javobgarlikdan ozod qilish uchun asos bo'lmaydi. 19. Qaysi javobgarlik turi faqat sud hukmi bilan qo'llaniladi? A) Intizomiy javobgarlik B) Moddiy javobgarlik C) Jinoiy javobgarlik D) Axloqiy javobgarlik To'g'ri javob: C) Jinoiy javobgarlik ✔ Izoh: Jinoiy jazo faqat sudning hukmi bilan tayinlanadi. 20. Ish yuritish deganda nima tushuniladi? A) Hujjatlarni yaratish, rasmiylashtirish va saqlashni tashkil etish B) Faqat tovarlarni ishlab chiqarish va sotish C) Faqat binolarni ta'mirlash D) Faqat sud ishlarini ko'rib chiqish va ular bo'yicha hal qiluv qarori chiqarish To'g'ri javob: A) Hujjatlarni yaratish, rasmiylashtirish va saqlashni tashkil etish ✔ Izoh: Ish yuritish — hujjatlarni tayyorlash, rasmiylashtirish, ro'yxatga olish, ijrosini nazorat qilish va saqlashni ta'minlovchi faoliyat. 21. Mulk huquqi egasiga qaysi vakolatlarni beradi? A) Nazorat qilish, tekshirish va jazolash B) Saqlash, sug'urtalash va hisobga olish C) Ro'yxatga olish, baholash va soliqqa tortish vakolati D) Egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish To'g'ri javob: D) Egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish ✔ Izoh: Mulkdor o'ziga tegishli mol-mulkka egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 86 16. Individual mehnat nizolarini ko'rib chiqadigan organlar qaysilar? A) Faqat kasaba uyushmasi raisi B) Faqat ish beruvchining o'zi C) Mehnat nizolari komissiyasi va sud D) Faqat Davlat soliq qo'mitasi To'g'ri javob: C) Mehnat nizolari komissiyasi va sud✔ Izoh: Individual mehnat nizolari mehnat nizolari komissiyalarida va sudlarda ko'rib chiqiladi. 17. Prokuraturada xodimlarni tayyorlash va malakasini oshirish bilan shug'ullanuvchi o'quv muassasasi qaysi? A) Hisob palatasi instituti B) Markaziy bank akademiyasi C) Saylov komissiyasi huzuridagi kollej D) Bosh prokuratura Akademiyasi To'g'ri javob: D) Bosh prokuratura Akademiyasi ✔ Izoh: Bosh prokuratura Akademiyasi prokuratura xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish bilan shug'ullanadi. 18. «Qonunni bilmaslik javobgarlikdan ozod qilmaydi» tamoyili nimaga asoslanadi? A) Qonunlarning rasmiy e'lon qilinib, hammaga ochiq bo'lishiga B) Fuqarolarning qonunni yod olishiga C) Sudlarning xohishiga D) Qonunlarning maxfiy bo'lishi va faqat mutaxassislarga ma'lumligiga To'g'ri javob: A) Qonunlarning rasmiy e'lon qilinib, hammaga ochiq bo'lishiga ✔ Izoh: Qonunlar rasmiy e'lon qilinib, barchaga ochiq bo'lgani uchun ularni bilmaslik javobgarlikdan ozod qilish uchun asos bo'lmaydi. 19. Qaysi javobgarlik turi faqat sud hukmi bilan qo'llaniladi? A) Intizomiy javobgarlik B) Moddiy javobgarlik C) Jinoiy javobgarlik D) Axloqiy javobgarlik To'g'ri javob: C) Jinoiy javobgarlik ✔ Izoh: Jinoiy jazo faqat sudning hukmi bilan tayinlanadi. 20. Ish yuritish deganda nima tushuniladi? A) Hujjatlarni yaratish, rasmiylashtirish va saqlashni tashkil etish B) Faqat tovarlarni ishlab chiqarish va sotish C) Faqat binolarni ta'mirlash D) Faqat sud ishlarini ko'rib chiqish va ular bo'yicha hal qiluv qarori chiqarish To'g'ri javob: A) Hujjatlarni yaratish, rasmiylashtirish va saqlashni tashkil etish ✔ Izoh: Ish yuritish — hujjatlarni tayyorlash, rasmiylashtirish, ro'yxatga olish, ijrosini nazorat qilish va saqlashni ta'minlovchi faoliyat. 21. Mulk huquqi egasiga qaysi vakolatlarni beradi? A) Nazorat qilish, tekshirish va jazolash B) Saqlash, sug'urtalash va hisobga olish C) Ro'yxatga olish, baholash va soliqqa tortish vakolati D) Egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish To'g'ri javob: D) Egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish ✔ Izoh: Mulkdor o'ziga tegishli mol-mulkka egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 86 22. Prokuror nazorati vositalari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Farmon, farmoyish, qaror, idoraviy buyruq B) Order, kafillik, garov, tilxat C) Hukm, ajrim, qaror, sud buyrug'i D) Protest, taqdimnoma, ogohlantirish, qaror To'g'ri javob: D) Protest, taqdimnoma, ogohlantirish, qaror✔ Izoh: Prokuror nazoratining asosiy hujjatlari protest, taqdimnoma, qonunbuzarlikka yo'l qo'ymaslik haqida ogohlantirish va qarordir. 23. Teng qiymatli mehnat uchun haq to'lashda qanday tamoyil amal qiladi? A) Millatiga qarab haq B) Teng mehnat uchun teng haq C) Yoshiga qarab haq D) Erkaklarga ko'proq haq to'lanadi To'g'ri javob: B) Teng mehnat uchun teng haq ✔ Izoh: Teng qiymatli mehnat uchun hech qanday kamsitishsiz teng haq to'lanadi. 24. Murojaat qilgani uchun shaxsni ta'qib qilish mumkinmi? A) Ha, rahbar xohlasa B) Faqat ish joyida mumkin C) Yo'q, taqiqlanadi D) Ha, murojaat asossiz bo'lsa To'g'ri javob: C) Yo'q, taqiqlanadi ✔ Izoh: Jismoniy va yuridik shaxslarni davlat organlariga murojaat qilgani, unda tanqid bildirgani uchun ta'qib qilish taqiqlanadi. 25. Prokuror nazorati qanday xususiyatga ega bo'lishi kerak: tanlab yoki doimiy? A) Faqat yil oxirida B) Faqat bayram kunlarida C) Doimiy va uzluksiz D) Faqat saylovlar oldidan To'g'ri javob: C) Doimiy va uzluksiz ✔ Izoh: Prokuror nazorati doimiy xarakterga ega bo'lib, qonunbuzarliklarni o'z vaqtida aniqlash va bartaraf etishga qaratilgan. 26. Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari qanday turlarga bo'linadi? A) Bayonnoma, dalolatnoma va ma'lumotnoma B) Buyruq, farmoyish va qaror C) Ariza, taklif va shikoyat D) Da'vo, hukm va ajrim To'g'ri javob: C) Ariza, taklif va shikoyat ✔ Izoh: Qonunchilikka ko'ra murojaatlar ariza, taklif va shikoyat shaklida bo'ladi. 27. Jinoyat ishini yuritishni istisno qiluvchi holatlardan biri qaysi? A) Gumon qilinuvchining oliy ma'lumotli va ijobiy tavsifga ega ekanligi B) Jabrlanuvchining chet elga ketgani C) Guvohlarning ko'p sonli bo'lishi D) Jinoyat hodisasi yoki jinoyat tarkibi yo'qligi To'g'ri javob: D) Jinoyat hodisasi yoki jinoyat tarkibi yo'qligi ✔ Izoh: Jinoyat hodisasining yoki qilmishda jinoyat tarkibining yo'qligi jinoyat ishini qo'zg'atish va yuritishni istisno qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 87 22. Prokuror nazorati vositalari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Farmon, farmoyish, qaror, idoraviy buyruq B) Order, kafillik, garov, tilxat C) Hukm, ajrim, qaror, sud buyrug'i D) Protest, taqdimnoma, ogohlantirish, qaror To'g'ri javob: D) Protest, taqdimnoma, ogohlantirish, qaror✔ Izoh: Prokuror nazoratining asosiy hujjatlari protest, taqdimnoma, qonunbuzarlikka yo'l qo'ymaslik haqida ogohlantirish va qarordir. 23. Teng qiymatli mehnat uchun haq to'lashda qanday tamoyil amal qiladi? A) Millatiga qarab haq B) Teng mehnat uchun teng haq C) Yoshiga qarab haq D) Erkaklarga ko'proq haq to'lanadi To'g'ri javob: B) Teng mehnat uchun teng haq ✔ Izoh: Teng qiymatli mehnat uchun hech qanday kamsitishsiz teng haq to'lanadi. 24. Murojaat qilgani uchun shaxsni ta'qib qilish mumkinmi? A) Ha, rahbar xohlasa B) Faqat ish joyida mumkin C) Yo'q, taqiqlanadi D) Ha, murojaat asossiz bo'lsa To'g'ri javob: C) Yo'q, taqiqlanadi ✔ Izoh: Jismoniy va yuridik shaxslarni davlat organlariga murojaat qilgani, unda tanqid bildirgani uchun ta'qib qilish taqiqlanadi. 25. Prokuror nazorati qanday xususiyatga ega bo'lishi kerak: tanlab yoki doimiy? A) Faqat yil oxirida B) Faqat bayram kunlarida C) Doimiy va uzluksiz D) Faqat saylovlar oldidan To'g'ri javob: C) Doimiy va uzluksiz ✔ Izoh: Prokuror nazorati doimiy xarakterga ega bo'lib, qonunbuzarliklarni o'z vaqtida aniqlash va bartaraf etishga qaratilgan. 26. Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari qanday turlarga bo'linadi? A) Bayonnoma, dalolatnoma va ma'lumotnoma B) Buyruq, farmoyish va qaror C) Ariza, taklif va shikoyat D) Da'vo, hukm va ajrim To'g'ri javob: C) Ariza, taklif va shikoyat ✔ Izoh: Qonunchilikka ko'ra murojaatlar ariza, taklif va shikoyat shaklida bo'ladi. 27. Jinoyat ishini yuritishni istisno qiluvchi holatlardan biri qaysi? A) Gumon qilinuvchining oliy ma'lumotli va ijobiy tavsifga ega ekanligi B) Jabrlanuvchining chet elga ketgani C) Guvohlarning ko'p sonli bo'lishi D) Jinoyat hodisasi yoki jinoyat tarkibi yo'qligi To'g'ri javob: D) Jinoyat hodisasi yoki jinoyat tarkibi yo'qligi ✔ Izoh: Jinoyat hodisasining yoki qilmishda jinoyat tarkibining yo'qligi jinoyat ishini qo'zg'atish va yuritishni istisno qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 87 22. Prokuror nazorati vositalari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Farmon, farmoyish, qaror, idoraviy buyruq B) Order, kafillik, garov, tilxat C) Hukm, ajrim, qaror, sud buyrug'i D) Protest, taqdimnoma, ogohlantirish, qaror To'g'ri javob: D) Protest, taqdimnoma, ogohlantirish, qaror✔ Izoh: Prokuror nazoratining asosiy hujjatlari protest, taqdimnoma, qonunbuzarlikka yo'l qo'ymaslik haqida ogohlantirish va qarordir. 23. Teng qiymatli mehnat uchun haq to'lashda qanday tamoyil amal qiladi? A) Millatiga qarab haq B) Teng mehnat uchun teng haq C) Yoshiga qarab haq D) Erkaklarga ko'proq haq to'lanadi To'g'ri javob: B) Teng mehnat uchun teng haq ✔ Izoh: Teng qiymatli mehnat uchun hech qanday kamsitishsiz teng haq to'lanadi. 24. Murojaat qilgani uchun shaxsni ta'qib qilish mumkinmi? A) Ha, rahbar xohlasa B) Faqat ish joyida mumkin C) Yo'q, taqiqlanadi D) Ha, murojaat asossiz bo'lsa To'g'ri javob: C) Yo'q, taqiqlanadi ✔ Izoh: Jismoniy va yuridik shaxslarni davlat organlariga murojaat qilgani, unda tanqid bildirgani uchun ta'qib qilish taqiqlanadi. 25. Prokuror nazorati qanday xususiyatga ega bo'lishi kerak: tanlab yoki doimiy? A) Faqat yil oxirida B) Faqat bayram kunlarida C) Doimiy va uzluksiz D) Faqat saylovlar oldidan To'g'ri javob: C) Doimiy va uzluksiz ✔ Izoh: Prokuror nazorati doimiy xarakterga ega bo'lib, qonunbuzarliklarni o'z vaqtida aniqlash va bartaraf etishga qaratilgan. 26. Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari qanday turlarga bo'linadi? A) Bayonnoma, dalolatnoma va ma'lumotnoma B) Buyruq, farmoyish va qaror C) Ariza, taklif va shikoyat D) Da'vo, hukm va ajrim To'g'ri javob: C) Ariza, taklif va shikoyat ✔ Izoh: Qonunchilikka ko'ra murojaatlar ariza, taklif va shikoyat shaklida bo'ladi. 27. Jinoyat ishini yuritishni istisno qiluvchi holatlardan biri qaysi? A) Gumon qilinuvchining oliy ma'lumotli va ijobiy tavsifga ega ekanligi B) Jabrlanuvchining chet elga ketgani C) Guvohlarning ko'p sonli bo'lishi D) Jinoyat hodisasi yoki jinoyat tarkibi yo'qligi To'g'ri javob: D) Jinoyat hodisasi yoki jinoyat tarkibi yo'qligi ✔ Izoh: Jinoyat hodisasining yoki qilmishda jinoyat tarkibining yo'qligi jinoyat ishini qo'zg'atish va yuritishni istisno qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 87 28. Voyaga yetgan mehnatga layoqatli bolalarning ota-onasiga nisbatan majburiyati qanday? A) Mehnatga layoqatsiz va yordamga muhtoj ota-onasini ta'minlash B) Ota-onasining roziligisiz nikohdan o'tmaslik majburiyati C) Ota-onasi bilan har qanday holatda bir uyda yashash D) Ota-onasining avvalgi bank kreditlarini to'liq to'lash majburiyati To'g'ri javob: A) Mehnatga layoqatsiz va yordamga muhtoj ota-onasini ta'minlash✔ Izoh: Voyaga yetgan mehnatga layoqatli bolalar mehnatga layoqatsiz va yordamga muhtoj ota-onasini ta'minlashi va ularga g'amxo'rlik qilishi shart. 29. Prokuratura nazoratining umumiy mazmuni nimadan iborat? A) Qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazorat B) Davlat byudjeti daromadlarini rejalashtirish va taqsimlash C) Korxonalarning xo'jalik faoliyatiga bevosita rahbarlik D) Fuqarolik nizolari bo'yicha yakuniy hukm chiqarish va ijro etish To'g'ri javob: A) Qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazorat ✔ Izoh: Prokuratura O'zbekiston hududida qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 30. Mehnat shartnomasi bo'yicha ish beruvchining asosiy majburiyati nima? A) Xodimga uy-joy sotib olib berish B) Xodimni har kuni pul bilan rag'batlantirish C) Xodimning shaxsiy va oilaviy qarzlarini to'lash D) Ish bilan ta'minlash va ish haqini o'z vaqtida to'lash To'g'ri javob: D) Ish bilan ta'minlash va ish haqini o'z vaqtida to'lash ✔ Izoh: Ish beruvchi xodimni shartnomadagi ish bilan ta'minlashi, xavfsiz sharoit yaratishi va ish haqini o'z vaqtida to'liq to'lashi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 88 28. Voyaga yetgan mehnatga layoqatli bolalarning ota-onasiga nisbatan majburiyati qanday? A) Mehnatga layoqatsiz va yordamga muhtoj ota-onasini ta'minlash B) Ota-onasining roziligisiz nikohdan o'tmaslik majburiyati C) Ota-onasi bilan har qanday holatda bir uyda yashash D) Ota-onasining avvalgi bank kreditlarini to'liq to'lash majburiyati To'g'ri javob: A) Mehnatga layoqatsiz va yordamga muhtoj ota-onasini ta'minlash✔ Izoh: Voyaga yetgan mehnatga layoqatli bolalar mehnatga layoqatsiz va yordamga muhtoj ota-onasini ta'minlashi va ularga g'amxo'rlik qilishi shart. 29. Prokuratura nazoratining umumiy mazmuni nimadan iborat? A) Qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazorat B) Davlat byudjeti daromadlarini rejalashtirish va taqsimlash C) Korxonalarning xo'jalik faoliyatiga bevosita rahbarlik D) Fuqarolik nizolari bo'yicha yakuniy hukm chiqarish va ijro etish To'g'ri javob: A) Qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazorat ✔ Izoh: Prokuratura O'zbekiston hududida qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 30. Mehnat shartnomasi bo'yicha ish beruvchining asosiy majburiyati nima? A) Xodimga uy-joy sotib olib berish B) Xodimni har kuni pul bilan rag'batlantirish C) Xodimning shaxsiy va oilaviy qarzlarini to'lash D) Ish bilan ta'minlash va ish haqini o'z vaqtida to'lash To'g'ri javob: D) Ish bilan ta'minlash va ish haqini o'z vaqtida to'lash ✔ Izoh: Ish beruvchi xodimni shartnomadagi ish bilan ta'minlashi, xavfsiz sharoit yaratishi va ish haqini o'z vaqtida to'liq to'lashi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 88 28. Voyaga yetgan mehnatga layoqatli bolalarning ota-onasiga nisbatan majburiyati qanday? A) Mehnatga layoqatsiz va yordamga muhtoj ota-onasini ta'minlash B) Ota-onasining roziligisiz nikohdan o'tmaslik majburiyati C) Ota-onasi bilan har qanday holatda bir uyda yashash D) Ota-onasining avvalgi bank kreditlarini to'liq to'lash majburiyati To'g'ri javob: A) Mehnatga layoqatsiz va yordamga muhtoj ota-onasini ta'minlash✔ Izoh: Voyaga yetgan mehnatga layoqatli bolalar mehnatga layoqatsiz va yordamga muhtoj ota-onasini ta'minlashi va ularga g'amxo'rlik qilishi shart. 29. Prokuratura nazoratining umumiy mazmuni nimadan iborat? A) Qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazorat B) Davlat byudjeti daromadlarini rejalashtirish va taqsimlash C) Korxonalarning xo'jalik faoliyatiga bevosita rahbarlik D) Fuqarolik nizolari bo'yicha yakuniy hukm chiqarish va ijro etish To'g'ri javob: A) Qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazorat ✔ Izoh: Prokuratura O'zbekiston hududida qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 30. Mehnat shartnomasi bo'yicha ish beruvchining asosiy majburiyati nima? A) Xodimga uy-joy sotib olib berish B) Xodimni har kuni pul bilan rag'batlantirish C) Xodimning shaxsiy va oilaviy qarzlarini to'lash D) Ish bilan ta'minlash va ish haqini o'z vaqtida to'lash To'g'ri javob: D) Ish bilan ta'minlash va ish haqini o'z vaqtida to'lash ✔ Izoh: Ish beruvchi xodimni shartnomadagi ish bilan ta'minlashi, xavfsiz sharoit yaratishi va ish haqini o'z vaqtida to'liq to'lashi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 88 15-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Jazoni og'irlashtiruvchi yangi jinoyat qonuni orqaga qaytish kuchiga egami? A) Ha, faqat og'ir jinoyatlar uchun ega B) Ha, har doim orqaga qaytish kuchiga ega va avvalgi qilmishlarga qo'llanadi C) Ha, agar prokuror talab qilsa ega D) Yo'q, bunday qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas To'g'ri javob: D) Yo'q, bunday qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas✔ Izoh: Qilmishning jinoiyligini belgilovchi, jazoni og'irlashtiruvchi yoki ahvolni boshqacha yomonlashtiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas. 2. Bir shaxs ketma-ket necha martadan ortiq Prezident etib saylanishi mumkin emas? A) Uch martadan ortiq B) Bir martadan ortiq C) To'rt martadan ortiq D) Ikki martadan ortiq To'g'ri javob: D) Ikki martadan ortiq ✔ Izoh: Konstitutsiyaga ko'ra bir shaxs ketma-ket ikki muddatdan ortiq Prezident bo'lishi mumkin emas. 3. Inson huquqlarining o'zaro bog'liqligi va bo'linmasligi nimani anglatadi? A) Har bir huquq boshqalaridan to'liq mustaqil va ajralgan B) Faqat siyosiy huquqlar ahamiyatli, qolgan huquqlar esa ikkinchi darajali hisoblanadi C) Davlat istalgan huquqni tanlab ta'minlashi mumkin D) Bir huquqning amalga oshishi boshqalarining ta'minlanishiga bog'liq To'g'ri javob: D) Bir huquqning amalga oshishi boshqalarining ta'minlanishiga bog'liq ✔ Izoh: Fuqarolik, siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar teng ahamiyatli va o'zaro bog'liq, ularni bir- biridan ajratib bo'lmaydi. 4. Markaziy bank qaysi sohada asosiy vakolatga ega? A) Jinoyat ishlarini tergov qilish va ayblov qo'yish B) Sudyalarni lavozimga tayinlash va intizomiy javobgarlik C) Pul-kredit siyosati va milliy valyutaning barqarorligi D) Saylovlarni tashkil etish va natijalarni e'lon qilish To'g'ri javob: C) Pul-kredit siyosati va milliy valyutaning barqarorligi ✔ Izoh: Markaziy bank pul-kredit siyosatini ishlab chiqadi va amalga oshiradi, milliy valyuta barqarorligini ta'minlaydi. 5. Harakatlanish erkinligi nimani o'z ichiga oladi? A) Mamlakat hududida erkin harakatlanish, yashash joyini tanlash, chiqish va qaytish huquqini B) Faqat davlat organlarining ruxsatnomasi bilan boshqa hududga ko'chib o'tish va yashash huquqini C) Faqat bir viloyat ichida harakatlanish huquqini D) Faqat xizmat safarlarida harakatlanishni To'g'ri javob: A) Mamlakat hududida erkin harakatlanish, yashash joyini tanlash, chiqish va qaytish ✔ huquqini Izoh: Fuqarolar respublika hududida erkin harakatlanish, yashash joyini tanlash, chet elga chiqish va qaytib kelish huquqiga ega; cheklovlar faqat qonun bilan. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 89 15-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Jazoni og'irlashtiruvchi yangi jinoyat qonuni orqaga qaytish kuchiga egami? A) Ha, faqat og'ir jinoyatlar uchun ega B) Ha, har doim orqaga qaytish kuchiga ega va avvalgi qilmishlarga qo'llanadi C) Ha, agar prokuror talab qilsa ega D) Yo'q, bunday qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas To'g'ri javob: D) Yo'q, bunday qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas✔ Izoh: Qilmishning jinoiyligini belgilovchi, jazoni og'irlashtiruvchi yoki ahvolni boshqacha yomonlashtiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas. 2. Bir shaxs ketma-ket necha martadan ortiq Prezident etib saylanishi mumkin emas? A) Uch martadan ortiq B) Bir martadan ortiq C) To'rt martadan ortiq D) Ikki martadan ortiq To'g'ri javob: D) Ikki martadan ortiq ✔ Izoh: Konstitutsiyaga ko'ra bir shaxs ketma-ket ikki muddatdan ortiq Prezident bo'lishi mumkin emas. 3. Inson huquqlarining o'zaro bog'liqligi va bo'linmasligi nimani anglatadi? A) Har bir huquq boshqalaridan to'liq mustaqil va ajralgan B) Faqat siyosiy huquqlar ahamiyatli, qolgan huquqlar esa ikkinchi darajali hisoblanadi C) Davlat istalgan huquqni tanlab ta'minlashi mumkin D) Bir huquqning amalga oshishi boshqalarining ta'minlanishiga bog'liq To'g'ri javob: D) Bir huquqning amalga oshishi boshqalarining ta'minlanishiga bog'liq ✔ Izoh: Fuqarolik, siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar teng ahamiyatli va o'zaro bog'liq, ularni bir- biridan ajratib bo'lmaydi. 4. Markaziy bank qaysi sohada asosiy vakolatga ega? A) Jinoyat ishlarini tergov qilish va ayblov qo'yish B) Sudyalarni lavozimga tayinlash va intizomiy javobgarlik C) Pul-kredit siyosati va milliy valyutaning barqarorligi D) Saylovlarni tashkil etish va natijalarni e'lon qilish To'g'ri javob: C) Pul-kredit siyosati va milliy valyutaning barqarorligi ✔ Izoh: Markaziy bank pul-kredit siyosatini ishlab chiqadi va amalga oshiradi, milliy valyuta barqarorligini ta'minlaydi. 5. Harakatlanish erkinligi nimani o'z ichiga oladi? A) Mamlakat hududida erkin harakatlanish, yashash joyini tanlash, chiqish va qaytish huquqini B) Faqat davlat organlarining ruxsatnomasi bilan boshqa hududga ko'chib o'tish va yashash huquqini C) Faqat bir viloyat ichida harakatlanish huquqini D) Faqat xizmat safarlarida harakatlanishni To'g'ri javob: A) Mamlakat hududida erkin harakatlanish, yashash joyini tanlash, chiqish va qaytish ✔ huquqini Izoh: Fuqarolar respublika hududida erkin harakatlanish, yashash joyini tanlash, chet elga chiqish va qaytib kelish huquqiga ega; cheklovlar faqat qonun bilan. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 89 15-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Jazoni og'irlashtiruvchi yangi jinoyat qonuni orqaga qaytish kuchiga egami? A) Ha, faqat og'ir jinoyatlar uchun ega B) Ha, har doim orqaga qaytish kuchiga ega va avvalgi qilmishlarga qo'llanadi C) Ha, agar prokuror talab qilsa ega D) Yo'q, bunday qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas To'g'ri javob: D) Yo'q, bunday qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas✔ Izoh: Qilmishning jinoiyligini belgilovchi, jazoni og'irlashtiruvchi yoki ahvolni boshqacha yomonlashtiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas. 2. Bir shaxs ketma-ket necha martadan ortiq Prezident etib saylanishi mumkin emas? A) Uch martadan ortiq B) Bir martadan ortiq C) To'rt martadan ortiq D) Ikki martadan ortiq To'g'ri javob: D) Ikki martadan ortiq ✔ Izoh: Konstitutsiyaga ko'ra bir shaxs ketma-ket ikki muddatdan ortiq Prezident bo'lishi mumkin emas. 3. Inson huquqlarining o'zaro bog'liqligi va bo'linmasligi nimani anglatadi? A) Har bir huquq boshqalaridan to'liq mustaqil va ajralgan B) Faqat siyosiy huquqlar ahamiyatli, qolgan huquqlar esa ikkinchi darajali hisoblanadi C) Davlat istalgan huquqni tanlab ta'minlashi mumkin D) Bir huquqning amalga oshishi boshqalarining ta'minlanishiga bog'liq To'g'ri javob: D) Bir huquqning amalga oshishi boshqalarining ta'minlanishiga bog'liq ✔ Izoh: Fuqarolik, siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar teng ahamiyatli va o'zaro bog'liq, ularni bir- biridan ajratib bo'lmaydi. 4. Markaziy bank qaysi sohada asosiy vakolatga ega? A) Jinoyat ishlarini tergov qilish va ayblov qo'yish B) Sudyalarni lavozimga tayinlash va intizomiy javobgarlik C) Pul-kredit siyosati va milliy valyutaning barqarorligi D) Saylovlarni tashkil etish va natijalarni e'lon qilish To'g'ri javob: C) Pul-kredit siyosati va milliy valyutaning barqarorligi ✔ Izoh: Markaziy bank pul-kredit siyosatini ishlab chiqadi va amalga oshiradi, milliy valyuta barqarorligini ta'minlaydi. 5. Harakatlanish erkinligi nimani o'z ichiga oladi? A) Mamlakat hududida erkin harakatlanish, yashash joyini tanlash, chiqish va qaytish huquqini B) Faqat davlat organlarining ruxsatnomasi bilan boshqa hududga ko'chib o'tish va yashash huquqini C) Faqat bir viloyat ichida harakatlanish huquqini D) Faqat xizmat safarlarida harakatlanishni To'g'ri javob: A) Mamlakat hududida erkin harakatlanish, yashash joyini tanlash, chiqish va qaytish ✔ huquqini Izoh: Fuqarolar respublika hududida erkin harakatlanish, yashash joyini tanlash, chet elga chiqish va qaytib kelish huquqiga ega; cheklovlar faqat qonun bilan. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 89 6. Ma'muriy huquqbuzarlik ishida dalil sifatida nima xizmat qilishi mumkin? A) Faqat huquqbuzarning qarindoshlari bildirgan shaxsiy fikr B) Faqat imzosiz va noma'lum shaxslar yuborgan xatlar va xabarlar C) Faqat ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan mish-mishlar D) Bayonnoma, guvoh ko'rsatuvlari, ekspert xulosasi va ashyoviy dalillar To'g'ri javob: D) Bayonnoma, guvoh ko'rsatuvlari, ekspert xulosasi va ashyoviy dalillar✔ Izoh: Dalillar bayonnoma, tushuntirishlar, guvoh ko'rsatuvlari, ekspert xulosasi, ashyoviy dalillar va boshqa hujjatlar orqali aniqlanadi. 7. Soliqlar va mahalliy yig'imlar to'lash Konstitutsiyaga ko'ra qanday baholanadi? A) Faqat davlat xizmatchilarining burchi B) Fuqarolarning ixtiyoriy xayriyasi C) Fuqarolarning Konstitutsiyaviy burchi D) Faqat tadbirkorlik subyektlarining burchi To'g'ri javob: C) Fuqarolarning Konstitutsiyaviy burchi ✔ Izoh: Fuqarolar qonun bilan belgilangan soliqlar va mahalliy yig'imlarni to'lashga majburdir. 8. «Qonunsiz jinoyat yo'q, qonunsiz jazo yo'q» qoidasi qaysi tamoyilni ifodalaydi? A) Odil sudlov tamoyilini B) Insonparvarlik tamoyilini C) Qonuniylik tamoyilini D) Ixtiyoriylik tamoyilini To'g'ri javob: C) Qonuniylik tamoyilini ✔ Izoh: Qonuniylik tamoyiliga ko'ra qilmishning jinoiyligi va jazoga sazovorligi faqat jinoyat qonuni bilan belgilanadi. 9. Davlat xaridlarini ochiq elektron tizimda o'tkazish nimaga xizmat qiladi? A) Xarid narxlarini sir saqlashga B) Faqat tanish va oldindan kelishilgan yetkazib beruvchilarni tanlashga C) Raqobat va shaffoflikni ta'minlab, korrupsiyani kamaytirishga D) Tender ishtirokchilarini cheklashga To'g'ri javob: C) Raqobat va shaffoflikni ta'minlab, korrupsiyani kamaytirishga ✔ Izoh: Davlat xaridlarining ochiq elektron tizimda o'tkazilishi halol raqobat va shaffoflikni ta'minlab, korrupsiyaviy kelishuvlar xavfini kamaytiradi. 10. Ishtirokchilarning turlari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Gumon qilinuvchi, himoyachi, qonuniy vakil, kafil B) Ayblanuvchi, guvoh, ekspert, tarjimon C) Bajaruvchi, tashkilotchi, dalolatchi, yordamchi D) Jabrlanuvchi, da'vogar, javobgar, xolis To'g'ri javob: C) Bajaruvchi, tashkilotchi, dalolatchi, yordamchi ✔ Izoh: Jinoyat huquqida ishtirokchilar to'rt turga — bajaruvchi, tashkilotchi, dalolatchi va yordamchiga bo'linadi. 11. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ish, odatda, qaysi hujjat tuzilishidan boshlanadi? A) Ayblov xulosasi va ayblov dalolatnomasi B) Da'vo arizasi va unga ilovalar C) Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi bayonnoma D) Kassatsiya shikoyati To'g'ri javob: C) Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi bayonnoma ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etilgani to'g'risida vakolatli mansabdor shaxs tomonidan bayonnoma tuziladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 90 6. Ma'muriy huquqbuzarlik ishida dalil sifatida nima xizmat qilishi mumkin? A) Faqat huquqbuzarning qarindoshlari bildirgan shaxsiy fikr B) Faqat imzosiz va noma'lum shaxslar yuborgan xatlar va xabarlar C) Faqat ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan mish-mishlar D) Bayonnoma, guvoh ko'rsatuvlari, ekspert xulosasi va ashyoviy dalillar To'g'ri javob: D) Bayonnoma, guvoh ko'rsatuvlari, ekspert xulosasi va ashyoviy dalillar✔ Izoh: Dalillar bayonnoma, tushuntirishlar, guvoh ko'rsatuvlari, ekspert xulosasi, ashyoviy dalillar va boshqa hujjatlar orqali aniqlanadi. 7. Soliqlar va mahalliy yig'imlar to'lash Konstitutsiyaga ko'ra qanday baholanadi? A) Faqat davlat xizmatchilarining burchi B) Fuqarolarning ixtiyoriy xayriyasi C) Fuqarolarning Konstitutsiyaviy burchi D) Faqat tadbirkorlik subyektlarining burchi To'g'ri javob: C) Fuqarolarning Konstitutsiyaviy burchi ✔ Izoh: Fuqarolar qonun bilan belgilangan soliqlar va mahalliy yig'imlarni to'lashga majburdir. 8. «Qonunsiz jinoyat yo'q, qonunsiz jazo yo'q» qoidasi qaysi tamoyilni ifodalaydi? A) Odil sudlov tamoyilini B) Insonparvarlik tamoyilini C) Qonuniylik tamoyilini D) Ixtiyoriylik tamoyilini To'g'ri javob: C) Qonuniylik tamoyilini ✔ Izoh: Qonuniylik tamoyiliga ko'ra qilmishning jinoiyligi va jazoga sazovorligi faqat jinoyat qonuni bilan belgilanadi. 9. Davlat xaridlarini ochiq elektron tizimda o'tkazish nimaga xizmat qiladi? A) Xarid narxlarini sir saqlashga B) Faqat tanish va oldindan kelishilgan yetkazib beruvchilarni tanlashga C) Raqobat va shaffoflikni ta'minlab, korrupsiyani kamaytirishga D) Tender ishtirokchilarini cheklashga To'g'ri javob: C) Raqobat va shaffoflikni ta'minlab, korrupsiyani kamaytirishga ✔ Izoh: Davlat xaridlarining ochiq elektron tizimda o'tkazilishi halol raqobat va shaffoflikni ta'minlab, korrupsiyaviy kelishuvlar xavfini kamaytiradi. 10. Ishtirokchilarning turlari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Gumon qilinuvchi, himoyachi, qonuniy vakil, kafil B) Ayblanuvchi, guvoh, ekspert, tarjimon C) Bajaruvchi, tashkilotchi, dalolatchi, yordamchi D) Jabrlanuvchi, da'vogar, javobgar, xolis To'g'ri javob: C) Bajaruvchi, tashkilotchi, dalolatchi, yordamchi ✔ Izoh: Jinoyat huquqida ishtirokchilar to'rt turga — bajaruvchi, tashkilotchi, dalolatchi va yordamchiga bo'linadi. 11. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ish, odatda, qaysi hujjat tuzilishidan boshlanadi? A) Ayblov xulosasi va ayblov dalolatnomasi B) Da'vo arizasi va unga ilovalar C) Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi bayonnoma D) Kassatsiya shikoyati To'g'ri javob: C) Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi bayonnoma ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etilgani to'g'risida vakolatli mansabdor shaxs tomonidan bayonnoma tuziladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 90 6. Ma'muriy huquqbuzarlik ishida dalil sifatida nima xizmat qilishi mumkin? A) Faqat huquqbuzarning qarindoshlari bildirgan shaxsiy fikr B) Faqat imzosiz va noma'lum shaxslar yuborgan xatlar va xabarlar C) Faqat ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan mish-mishlar D) Bayonnoma, guvoh ko'rsatuvlari, ekspert xulosasi va ashyoviy dalillar To'g'ri javob: D) Bayonnoma, guvoh ko'rsatuvlari, ekspert xulosasi va ashyoviy dalillar✔ Izoh: Dalillar bayonnoma, tushuntirishlar, guvoh ko'rsatuvlari, ekspert xulosasi, ashyoviy dalillar va boshqa hujjatlar orqali aniqlanadi. 7. Soliqlar va mahalliy yig'imlar to'lash Konstitutsiyaga ko'ra qanday baholanadi? A) Faqat davlat xizmatchilarining burchi B) Fuqarolarning ixtiyoriy xayriyasi C) Fuqarolarning Konstitutsiyaviy burchi D) Faqat tadbirkorlik subyektlarining burchi To'g'ri javob: C) Fuqarolarning Konstitutsiyaviy burchi ✔ Izoh: Fuqarolar qonun bilan belgilangan soliqlar va mahalliy yig'imlarni to'lashga majburdir. 8. «Qonunsiz jinoyat yo'q, qonunsiz jazo yo'q» qoidasi qaysi tamoyilni ifodalaydi? A) Odil sudlov tamoyilini B) Insonparvarlik tamoyilini C) Qonuniylik tamoyilini D) Ixtiyoriylik tamoyilini To'g'ri javob: C) Qonuniylik tamoyilini ✔ Izoh: Qonuniylik tamoyiliga ko'ra qilmishning jinoiyligi va jazoga sazovorligi faqat jinoyat qonuni bilan belgilanadi. 9. Davlat xaridlarini ochiq elektron tizimda o'tkazish nimaga xizmat qiladi? A) Xarid narxlarini sir saqlashga B) Faqat tanish va oldindan kelishilgan yetkazib beruvchilarni tanlashga C) Raqobat va shaffoflikni ta'minlab, korrupsiyani kamaytirishga D) Tender ishtirokchilarini cheklashga To'g'ri javob: C) Raqobat va shaffoflikni ta'minlab, korrupsiyani kamaytirishga ✔ Izoh: Davlat xaridlarining ochiq elektron tizimda o'tkazilishi halol raqobat va shaffoflikni ta'minlab, korrupsiyaviy kelishuvlar xavfini kamaytiradi. 10. Ishtirokchilarning turlari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Gumon qilinuvchi, himoyachi, qonuniy vakil, kafil B) Ayblanuvchi, guvoh, ekspert, tarjimon C) Bajaruvchi, tashkilotchi, dalolatchi, yordamchi D) Jabrlanuvchi, da'vogar, javobgar, xolis To'g'ri javob: C) Bajaruvchi, tashkilotchi, dalolatchi, yordamchi ✔ Izoh: Jinoyat huquqida ishtirokchilar to'rt turga — bajaruvchi, tashkilotchi, dalolatchi va yordamchiga bo'linadi. 11. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ish, odatda, qaysi hujjat tuzilishidan boshlanadi? A) Ayblov xulosasi va ayblov dalolatnomasi B) Da'vo arizasi va unga ilovalar C) Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi bayonnoma D) Kassatsiya shikoyati To'g'ri javob: C) Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi bayonnoma ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etilgani to'g'risida vakolatli mansabdor shaxs tomonidan bayonnoma tuziladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 90 12. Davlat xizmatchisining ish joyida qarindoshiga bevosita bo'ysunishi (qarindoshchilik) korrupsiyaga qarshi kurash nuqtai nazaridan qanday baholanadi? A) Manfaatlar to'qnashuviga olib keluvchi holat sifatida cheklanadi B) Rag'batlantiriladigan va qo'llab-quvvatlanadigan holat C) Hech qanday ahamiyatga ega emas D) Majburiy talab sifatida qaraladi To'g'ri javob: A) Manfaatlar to'qnashuviga olib keluvchi holat sifatida cheklanadi✔ Izoh: Yaqin qarindoshlarning bir-biriga bevosita bo'ysunib ishlashi manfaatlar to'qnashuvini keltirib chiqaradi va qonunchilikda cheklanadi. 13. Huquqiy davlatning asosiy belgisi qaysi? A) Huquq faqat oddiy fuqarolarga nisbatan qo'llanilishi B) Qonun ustuvorligi va davlat organlarining qonunga bo'ysunishi C) Rahbar ko'rsatmalarining qonun kuchiga ega bo'lishi va so'zsiz bajarilishi D) Davlat organlari qarorlarining qonundan ustun turishi To'g'ri javob: B) Qonun ustuvorligi va davlat organlarining qonunga bo'ysunishi ✔ Izoh: Huquqiy davlatda Konstitutsiya va qonunlarning ustunligi, davlat va uning organlarining huquq bilan bog'liqligi ta'minlanadi. 14. Aqli noraso holatda ijtimoiy xavfli qilmish sodir etgan shaxsga nisbatan nima qo'llanilishi mumkin? A) Jarima tarzidagi jinoiy jazo B) Tibbiy yo'sindagi majburlov choralari C) Muddatli ozodlikdan mahrum qilish jazosi D) Axloq tuzatish ishlari jazosi To'g'ri javob: B) Tibbiy yo'sindagi majburlov choralari ✔ Izoh: Aqli noraso shaxsga jazo emas, sud tomonidan tibbiy yo'sindagi majburlov choralari qo'llanilishi mumkin. 15. Qonuniy ishonch (qonuniy kutish) tamoyili nimani bildiradi? A) Shaxs ma'muriy organning qonuniy harakatlari barqarorligiga ishonishi mumkinligini B) Ma'muriy organ har qanday og'zaki va'dani bajarishga majburligini C) Har bir fuqaro davlatdan doimiy moddiy yordam kutishga haqli ekanini D) Ma'muriy organ har kuni qarorlarini o'zgartirishi mumkinligini To'g'ri javob: A) Shaxs ma'muriy organning qonuniy harakatlari barqarorligiga ishonishi ✔ mumkinligini Izoh: Qonuniy ishonch tamoyili shaxsga foydali bo'lgan qonuniy ma'muriy hujjatlarni asossiz bekor qilmaslikni nazarda tutadi. 16. Korrupsiyaga qarshi BMT konvensiyasi qaysi yilda qabul qilingan? A) 1985-yilda B) 2015-yil Nyu-Yorkda C) 1993-yilda D) 2003-yilda To'g'ri javob: D) 2003-yilda ✔ Izoh: BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi 2003-yilda qabul qilingan. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 91 12. Davlat xizmatchisining ish joyida qarindoshiga bevosita bo'ysunishi (qarindoshchilik) korrupsiyaga qarshi kurash nuqtai nazaridan qanday baholanadi? A) Manfaatlar to'qnashuviga olib keluvchi holat sifatida cheklanadi B) Rag'batlantiriladigan va qo'llab-quvvatlanadigan holat C) Hech qanday ahamiyatga ega emas D) Majburiy talab sifatida qaraladi To'g'ri javob: A) Manfaatlar to'qnashuviga olib keluvchi holat sifatida cheklanadi✔ Izoh: Yaqin qarindoshlarning bir-biriga bevosita bo'ysunib ishlashi manfaatlar to'qnashuvini keltirib chiqaradi va qonunchilikda cheklanadi. 13. Huquqiy davlatning asosiy belgisi qaysi? A) Huquq faqat oddiy fuqarolarga nisbatan qo'llanilishi B) Qonun ustuvorligi va davlat organlarining qonunga bo'ysunishi C) Rahbar ko'rsatmalarining qonun kuchiga ega bo'lishi va so'zsiz bajarilishi D) Davlat organlari qarorlarining qonundan ustun turishi To'g'ri javob: B) Qonun ustuvorligi va davlat organlarining qonunga bo'ysunishi ✔ Izoh: Huquqiy davlatda Konstitutsiya va qonunlarning ustunligi, davlat va uning organlarining huquq bilan bog'liqligi ta'minlanadi. 14. Aqli noraso holatda ijtimoiy xavfli qilmish sodir etgan shaxsga nisbatan nima qo'llanilishi mumkin? A) Jarima tarzidagi jinoiy jazo B) Tibbiy yo'sindagi majburlov choralari C) Muddatli ozodlikdan mahrum qilish jazosi D) Axloq tuzatish ishlari jazosi To'g'ri javob: B) Tibbiy yo'sindagi majburlov choralari ✔ Izoh: Aqli noraso shaxsga jazo emas, sud tomonidan tibbiy yo'sindagi majburlov choralari qo'llanilishi mumkin. 15. Qonuniy ishonch (qonuniy kutish) tamoyili nimani bildiradi? A) Shaxs ma'muriy organning qonuniy harakatlari barqarorligiga ishonishi mumkinligini B) Ma'muriy organ har qanday og'zaki va'dani bajarishga majburligini C) Har bir fuqaro davlatdan doimiy moddiy yordam kutishga haqli ekanini D) Ma'muriy organ har kuni qarorlarini o'zgartirishi mumkinligini To'g'ri javob: A) Shaxs ma'muriy organning qonuniy harakatlari barqarorligiga ishonishi ✔ mumkinligini Izoh: Qonuniy ishonch tamoyili shaxsga foydali bo'lgan qonuniy ma'muriy hujjatlarni asossiz bekor qilmaslikni nazarda tutadi. 16. Korrupsiyaga qarshi BMT konvensiyasi qaysi yilda qabul qilingan? A) 1985-yilda B) 2015-yil Nyu-Yorkda C) 1993-yilda D) 2003-yilda To'g'ri javob: D) 2003-yilda ✔ Izoh: BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi 2003-yilda qabul qilingan. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 91 12. Davlat xizmatchisining ish joyida qarindoshiga bevosita bo'ysunishi (qarindoshchilik) korrupsiyaga qarshi kurash nuqtai nazaridan qanday baholanadi? A) Manfaatlar to'qnashuviga olib keluvchi holat sifatida cheklanadi B) Rag'batlantiriladigan va qo'llab-quvvatlanadigan holat C) Hech qanday ahamiyatga ega emas D) Majburiy talab sifatida qaraladi To'g'ri javob: A) Manfaatlar to'qnashuviga olib keluvchi holat sifatida cheklanadi✔ Izoh: Yaqin qarindoshlarning bir-biriga bevosita bo'ysunib ishlashi manfaatlar to'qnashuvini keltirib chiqaradi va qonunchilikda cheklanadi. 13. Huquqiy davlatning asosiy belgisi qaysi? A) Huquq faqat oddiy fuqarolarga nisbatan qo'llanilishi B) Qonun ustuvorligi va davlat organlarining qonunga bo'ysunishi C) Rahbar ko'rsatmalarining qonun kuchiga ega bo'lishi va so'zsiz bajarilishi D) Davlat organlari qarorlarining qonundan ustun turishi To'g'ri javob: B) Qonun ustuvorligi va davlat organlarining qonunga bo'ysunishi ✔ Izoh: Huquqiy davlatda Konstitutsiya va qonunlarning ustunligi, davlat va uning organlarining huquq bilan bog'liqligi ta'minlanadi. 14. Aqli noraso holatda ijtimoiy xavfli qilmish sodir etgan shaxsga nisbatan nima qo'llanilishi mumkin? A) Jarima tarzidagi jinoiy jazo B) Tibbiy yo'sindagi majburlov choralari C) Muddatli ozodlikdan mahrum qilish jazosi D) Axloq tuzatish ishlari jazosi To'g'ri javob: B) Tibbiy yo'sindagi majburlov choralari ✔ Izoh: Aqli noraso shaxsga jazo emas, sud tomonidan tibbiy yo'sindagi majburlov choralari qo'llanilishi mumkin. 15. Qonuniy ishonch (qonuniy kutish) tamoyili nimani bildiradi? A) Shaxs ma'muriy organning qonuniy harakatlari barqarorligiga ishonishi mumkinligini B) Ma'muriy organ har qanday og'zaki va'dani bajarishga majburligini C) Har bir fuqaro davlatdan doimiy moddiy yordam kutishga haqli ekanini D) Ma'muriy organ har kuni qarorlarini o'zgartirishi mumkinligini To'g'ri javob: A) Shaxs ma'muriy organning qonuniy harakatlari barqarorligiga ishonishi ✔ mumkinligini Izoh: Qonuniy ishonch tamoyili shaxsga foydali bo'lgan qonuniy ma'muriy hujjatlarni asossiz bekor qilmaslikni nazarda tutadi. 16. Korrupsiyaga qarshi BMT konvensiyasi qaysi yilda qabul qilingan? A) 1985-yilda B) 2015-yil Nyu-Yorkda C) 1993-yilda D) 2003-yilda To'g'ri javob: D) 2003-yilda ✔ Izoh: BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi 2003-yilda qabul qilingan. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 91 17. Xalqaro inson huquqlari kuni qaysi sanada nishonlanadi? A) 8-dekabr B) 10-dekabr C) 1-iyun — bolalar kuni D) 24-oktabr To'g'ri javob: B) 10-dekabr✔ Izoh: Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qabul qilingan 10-dekabr Xalqaro inson huquqlari kuni sifatida nishonlanadi. 18. Jinoiy yo'l bilan olingan daromadlarni legallashtirish nima? A) Merosni qonuniy qabul qilish B) Noqonuniy daromadlarga qonuniy ko'rinish berish harakatlari C) Qonuniy daromadni soliq organiga deklaratsiya qilish D) Ish haqini bankka o'tkazish To'g'ri javob: B) Noqonuniy daromadlarga qonuniy ko'rinish berish harakatlari ✔ Izoh: Legallashtirish — jinoiy faoliyatdan olingan mablag'larning kelib chiqishini yashirish va ularga qonuniy ko'rinish berish. 19. O'zbekiston Respublikasida davlat boshlig'i kim hisoblanadi? A) Oliy Majlis Senatining Raisi B) Qonunchilik palatasi Spikeri C) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti D) Vazirlar Mahkamasi rahbari — Bosh vazir To'g'ri javob: C) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti ✔ Izoh: Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekiston Respublikasi Prezidenti davlat boshlig'i hisoblanadi. 20. Viloyat, tuman va shaharda vakillik va ijro hokimiyatini kim boshqaradi? A) Ichki ishlar boshlig'i B) Prokuror C) Sud raisi D) Hokim To'g'ri javob: D) Hokim ✔ Izoh: Viloyatlar, tumanlar va shaharlarda hokim tegishli hududdagi vakillik va ijro hokimiyatining rahbari hisoblanadi. 21. Korrupsiyaviy huquqbuzarlik uchun qanday javobgarlik turlari qo'llanilishi mumkin? A) Faqat og'zaki ogohlantirish va jamoa oldida tanbeh B) Faqat ommaviy axborotda tanqid qilish C) Faqat ijtimoiy qoralash D) Jinoiy, ma'muriy, intizomiy va fuqaroviy-huquqiy To'g'ri javob: D) Jinoiy, ma'muriy, intizomiy va fuqaroviy-huquqiy ✔ Izoh: Korrupsiyaviy huquqbuzarlik og'irligiga qarab jinoiy, ma'muriy, intizomiy yoki fuqaroviy-huquqiy javobgarlikka sabab bo'ladi. 22. Ishtirokchilikning qaysi shakli eng xavfli hisoblanadi? A) Oldindan til biriktirgan guruh B) Jinoiy uyushma C) Ikki shaxsning tasodifiy sherikligi D) Oldindan til biriktirmagan guruh To'g'ri javob: B) Jinoiy uyushma ✔ Izoh: Jinoiy uyushma — jinoiy faoliyat uchun birlashgan uyushgan guruhlarning birlashmasi bo'lib, ishtirokchilikning eng xavfli shakli hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 92 17. Xalqaro inson huquqlari kuni qaysi sanada nishonlanadi? A) 8-dekabr B) 10-dekabr C) 1-iyun — bolalar kuni D) 24-oktabr To'g'ri javob: B) 10-dekabr✔ Izoh: Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qabul qilingan 10-dekabr Xalqaro inson huquqlari kuni sifatida nishonlanadi. 18. Jinoiy yo'l bilan olingan daromadlarni legallashtirish nima? A) Merosni qonuniy qabul qilish B) Noqonuniy daromadlarga qonuniy ko'rinish berish harakatlari C) Qonuniy daromadni soliq organiga deklaratsiya qilish D) Ish haqini bankka o'tkazish To'g'ri javob: B) Noqonuniy daromadlarga qonuniy ko'rinish berish harakatlari ✔ Izoh: Legallashtirish — jinoiy faoliyatdan olingan mablag'larning kelib chiqishini yashirish va ularga qonuniy ko'rinish berish. 19. O'zbekiston Respublikasida davlat boshlig'i kim hisoblanadi? A) Oliy Majlis Senatining Raisi B) Qonunchilik palatasi Spikeri C) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti D) Vazirlar Mahkamasi rahbari — Bosh vazir To'g'ri javob: C) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti ✔ Izoh: Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekiston Respublikasi Prezidenti davlat boshlig'i hisoblanadi. 20. Viloyat, tuman va shaharda vakillik va ijro hokimiyatini kim boshqaradi? A) Ichki ishlar boshlig'i B) Prokuror C) Sud raisi D) Hokim To'g'ri javob: D) Hokim ✔ Izoh: Viloyatlar, tumanlar va shaharlarda hokim tegishli hududdagi vakillik va ijro hokimiyatining rahbari hisoblanadi. 21. Korrupsiyaviy huquqbuzarlik uchun qanday javobgarlik turlari qo'llanilishi mumkin? A) Faqat og'zaki ogohlantirish va jamoa oldida tanbeh B) Faqat ommaviy axborotda tanqid qilish C) Faqat ijtimoiy qoralash D) Jinoiy, ma'muriy, intizomiy va fuqaroviy-huquqiy To'g'ri javob: D) Jinoiy, ma'muriy, intizomiy va fuqaroviy-huquqiy ✔ Izoh: Korrupsiyaviy huquqbuzarlik og'irligiga qarab jinoiy, ma'muriy, intizomiy yoki fuqaroviy-huquqiy javobgarlikka sabab bo'ladi. 22. Ishtirokchilikning qaysi shakli eng xavfli hisoblanadi? A) Oldindan til biriktirgan guruh B) Jinoiy uyushma C) Ikki shaxsning tasodifiy sherikligi D) Oldindan til biriktirmagan guruh To'g'ri javob: B) Jinoiy uyushma ✔ Izoh: Jinoiy uyushma — jinoiy faoliyat uchun birlashgan uyushgan guruhlarning birlashmasi bo'lib, ishtirokchilikning eng xavfli shakli hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 92 17. Xalqaro inson huquqlari kuni qaysi sanada nishonlanadi? A) 8-dekabr B) 10-dekabr C) 1-iyun — bolalar kuni D) 24-oktabr To'g'ri javob: B) 10-dekabr✔ Izoh: Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qabul qilingan 10-dekabr Xalqaro inson huquqlari kuni sifatida nishonlanadi. 18. Jinoiy yo'l bilan olingan daromadlarni legallashtirish nima? A) Merosni qonuniy qabul qilish B) Noqonuniy daromadlarga qonuniy ko'rinish berish harakatlari C) Qonuniy daromadni soliq organiga deklaratsiya qilish D) Ish haqini bankka o'tkazish To'g'ri javob: B) Noqonuniy daromadlarga qonuniy ko'rinish berish harakatlari ✔ Izoh: Legallashtirish — jinoiy faoliyatdan olingan mablag'larning kelib chiqishini yashirish va ularga qonuniy ko'rinish berish. 19. O'zbekiston Respublikasida davlat boshlig'i kim hisoblanadi? A) Oliy Majlis Senatining Raisi B) Qonunchilik palatasi Spikeri C) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti D) Vazirlar Mahkamasi rahbari — Bosh vazir To'g'ri javob: C) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti ✔ Izoh: Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekiston Respublikasi Prezidenti davlat boshlig'i hisoblanadi. 20. Viloyat, tuman va shaharda vakillik va ijro hokimiyatini kim boshqaradi? A) Ichki ishlar boshlig'i B) Prokuror C) Sud raisi D) Hokim To'g'ri javob: D) Hokim ✔ Izoh: Viloyatlar, tumanlar va shaharlarda hokim tegishli hududdagi vakillik va ijro hokimiyatining rahbari hisoblanadi. 21. Korrupsiyaviy huquqbuzarlik uchun qanday javobgarlik turlari qo'llanilishi mumkin? A) Faqat og'zaki ogohlantirish va jamoa oldida tanbeh B) Faqat ommaviy axborotda tanqid qilish C) Faqat ijtimoiy qoralash D) Jinoiy, ma'muriy, intizomiy va fuqaroviy-huquqiy To'g'ri javob: D) Jinoiy, ma'muriy, intizomiy va fuqaroviy-huquqiy ✔ Izoh: Korrupsiyaviy huquqbuzarlik og'irligiga qarab jinoiy, ma'muriy, intizomiy yoki fuqaroviy-huquqiy javobgarlikka sabab bo'ladi. 22. Ishtirokchilikning qaysi shakli eng xavfli hisoblanadi? A) Oldindan til biriktirgan guruh B) Jinoiy uyushma C) Ikki shaxsning tasodifiy sherikligi D) Oldindan til biriktirmagan guruh To'g'ri javob: B) Jinoiy uyushma ✔ Izoh: Jinoiy uyushma — jinoiy faoliyat uchun birlashgan uyushgan guruhlarning birlashmasi bo'lib, ishtirokchilikning eng xavfli shakli hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 92 23. Voyaga yetmaganlarga nisbatan odil sudlovni amalga oshirish bo'yicha BMT minimal standart qoidalari qanday ataladi? A) Pekin qoidalari B) Mandela qoidalari C) Istanbul protokoli D) Bangkok qoidalari To'g'ri javob: A) Pekin qoidalari✔ Izoh: Voyaga yetmaganlarga oid odil sudlov bo'yicha BMTning minimal standart qoidalari Pekin qoidalari deb ataladi. 24. Mastlik holatida jinoyat sodir etish shaxsni javobgarlikdan ozod qiladimi? A) Ha, agar jinoyat tunda sodir etilgan bo'lsa B) Ha, mast shaxs har doim javobgarlikdan ozod bo'ladi C) Ha, agar u ichimlikni o'z ixtiyori bilan ichgan bo'lsa D) Yo'q, mastlik holati javobgarlikdan ozod qilmaydi To'g'ri javob: D) Yo'q, mastlik holati javobgarlikdan ozod qilmaydi ✔ Izoh: O'zini o'zi mast holatga keltirgan shaxs jinoiy javobgarlikdan ozod qilinmaydi. 25. Ma'muriy huquq qaysi sohadagi munosabatlarni tartibga soladi? A) Fuqarolar o'rtasidagi meros va hadya sohasidagi B) Jinoyat ishlarini tergov qilish sohasidagi C) Davlat boshqaruvi va ijro hokimiyati faoliyati sohasidagi D) Xalqaro savdo shartnomalari sohasidagi To'g'ri javob: C) Davlat boshqaruvi va ijro hokimiyati faoliyati sohasidagi ✔ Izoh: Ma'muriy huquq davlat boshqaruvi, ijro hokimiyati organlarining tashkil etilishi va faoliyati jarayonida yuzaga keladigan munosabatlarni tartibga soladi. 26. Korrupsiyaga qarshi kurashda jamoatchilik nazorati qanday ahamiyatga ega? A) Faqat mansabdorlarni maqtash va ularni rag'batlantirishga xizmat qiladi B) Organlar ochiqligini oshirib, korrupsiyani fosh etishga yordam beradi C) Hech qanday ahamiyatga ega emas D) Davlat organlari ishini to'xtatib qo'yadi To'g'ri javob: B) Organlar ochiqligini oshirib, korrupsiyani fosh etishga yordam beradi ✔ Izoh: Fuqarolik jamiyati institutlari va OAV nazorati davlat organlari faoliyati shaffofligini oshiradi va korrupsiyani aniqlashga yordam beradi. 27. Prokurorning shaxsiy qarindoshi ishtirok etayotgan ish bo'yicha qanday yo'l tutishi kerak? A) Ishni tezroq yopishi B) Ishni shaxsan o'z nazoratiga olishi C) Qarindoshiga ish bo'yicha maslahat berishi D) O'z-o'zini rad etib, ishdan chetlanishi To'g'ri javob: D) O'z-o'zini rad etib, ishdan chetlanishi ✔ Izoh: Prokuror ishda shaxsan, bevosita yoki bilvosita manfaatdor bo'lsa, o'z-o'zini rad etishi va ishda ishtirok etmasligi lozim. 28. Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YeXHT) qanday sohada faoliyat yuritadi? A) Faqat valyuta kurslarini belgilash va xalqaro savdo hisob-kitoblari sohasida B) Faqat neft va gaz savdosi sohasida C) Faqat sport musobaqalari sohasida D) Xavfsizlik, demokratiya va inson huquqlari sohasida To'g'ri javob: D) Xavfsizlik, demokratiya va inson huquqlari sohasida ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 93 23. Voyaga yetmaganlarga nisbatan odil sudlovni amalga oshirish bo'yicha BMT minimal standart qoidalari qanday ataladi? A) Pekin qoidalari B) Mandela qoidalari C) Istanbul protokoli D) Bangkok qoidalari To'g'ri javob: A) Pekin qoidalari✔ Izoh: Voyaga yetmaganlarga oid odil sudlov bo'yicha BMTning minimal standart qoidalari Pekin qoidalari deb ataladi. 24. Mastlik holatida jinoyat sodir etish shaxsni javobgarlikdan ozod qiladimi? A) Ha, agar jinoyat tunda sodir etilgan bo'lsa B) Ha, mast shaxs har doim javobgarlikdan ozod bo'ladi C) Ha, agar u ichimlikni o'z ixtiyori bilan ichgan bo'lsa D) Yo'q, mastlik holati javobgarlikdan ozod qilmaydi To'g'ri javob: D) Yo'q, mastlik holati javobgarlikdan ozod qilmaydi ✔ Izoh: O'zini o'zi mast holatga keltirgan shaxs jinoiy javobgarlikdan ozod qilinmaydi. 25. Ma'muriy huquq qaysi sohadagi munosabatlarni tartibga soladi? A) Fuqarolar o'rtasidagi meros va hadya sohasidagi B) Jinoyat ishlarini tergov qilish sohasidagi C) Davlat boshqaruvi va ijro hokimiyati faoliyati sohasidagi D) Xalqaro savdo shartnomalari sohasidagi To'g'ri javob: C) Davlat boshqaruvi va ijro hokimiyati faoliyati sohasidagi ✔ Izoh: Ma'muriy huquq davlat boshqaruvi, ijro hokimiyati organlarining tashkil etilishi va faoliyati jarayonida yuzaga keladigan munosabatlarni tartibga soladi. 26. Korrupsiyaga qarshi kurashda jamoatchilik nazorati qanday ahamiyatga ega? A) Faqat mansabdorlarni maqtash va ularni rag'batlantirishga xizmat qiladi B) Organlar ochiqligini oshirib, korrupsiyani fosh etishga yordam beradi C) Hech qanday ahamiyatga ega emas D) Davlat organlari ishini to'xtatib qo'yadi To'g'ri javob: B) Organlar ochiqligini oshirib, korrupsiyani fosh etishga yordam beradi ✔ Izoh: Fuqarolik jamiyati institutlari va OAV nazorati davlat organlari faoliyati shaffofligini oshiradi va korrupsiyani aniqlashga yordam beradi. 27. Prokurorning shaxsiy qarindoshi ishtirok etayotgan ish bo'yicha qanday yo'l tutishi kerak? A) Ishni tezroq yopishi B) Ishni shaxsan o'z nazoratiga olishi C) Qarindoshiga ish bo'yicha maslahat berishi D) O'z-o'zini rad etib, ishdan chetlanishi To'g'ri javob: D) O'z-o'zini rad etib, ishdan chetlanishi ✔ Izoh: Prokuror ishda shaxsan, bevosita yoki bilvosita manfaatdor bo'lsa, o'z-o'zini rad etishi va ishda ishtirok etmasligi lozim. 28. Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YeXHT) qanday sohada faoliyat yuritadi? A) Faqat valyuta kurslarini belgilash va xalqaro savdo hisob-kitoblari sohasida B) Faqat neft va gaz savdosi sohasida C) Faqat sport musobaqalari sohasida D) Xavfsizlik, demokratiya va inson huquqlari sohasida To'g'ri javob: D) Xavfsizlik, demokratiya va inson huquqlari sohasida ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 93 23. Voyaga yetmaganlarga nisbatan odil sudlovni amalga oshirish bo'yicha BMT minimal standart qoidalari qanday ataladi? A) Pekin qoidalari B) Mandela qoidalari C) Istanbul protokoli D) Bangkok qoidalari To'g'ri javob: A) Pekin qoidalari✔ Izoh: Voyaga yetmaganlarga oid odil sudlov bo'yicha BMTning minimal standart qoidalari Pekin qoidalari deb ataladi. 24. Mastlik holatida jinoyat sodir etish shaxsni javobgarlikdan ozod qiladimi? A) Ha, agar jinoyat tunda sodir etilgan bo'lsa B) Ha, mast shaxs har doim javobgarlikdan ozod bo'ladi C) Ha, agar u ichimlikni o'z ixtiyori bilan ichgan bo'lsa D) Yo'q, mastlik holati javobgarlikdan ozod qilmaydi To'g'ri javob: D) Yo'q, mastlik holati javobgarlikdan ozod qilmaydi ✔ Izoh: O'zini o'zi mast holatga keltirgan shaxs jinoiy javobgarlikdan ozod qilinmaydi. 25. Ma'muriy huquq qaysi sohadagi munosabatlarni tartibga soladi? A) Fuqarolar o'rtasidagi meros va hadya sohasidagi B) Jinoyat ishlarini tergov qilish sohasidagi C) Davlat boshqaruvi va ijro hokimiyati faoliyati sohasidagi D) Xalqaro savdo shartnomalari sohasidagi To'g'ri javob: C) Davlat boshqaruvi va ijro hokimiyati faoliyati sohasidagi ✔ Izoh: Ma'muriy huquq davlat boshqaruvi, ijro hokimiyati organlarining tashkil etilishi va faoliyati jarayonida yuzaga keladigan munosabatlarni tartibga soladi. 26. Korrupsiyaga qarshi kurashda jamoatchilik nazorati qanday ahamiyatga ega? A) Faqat mansabdorlarni maqtash va ularni rag'batlantirishga xizmat qiladi B) Organlar ochiqligini oshirib, korrupsiyani fosh etishga yordam beradi C) Hech qanday ahamiyatga ega emas D) Davlat organlari ishini to'xtatib qo'yadi To'g'ri javob: B) Organlar ochiqligini oshirib, korrupsiyani fosh etishga yordam beradi ✔ Izoh: Fuqarolik jamiyati institutlari va OAV nazorati davlat organlari faoliyati shaffofligini oshiradi va korrupsiyani aniqlashga yordam beradi. 27. Prokurorning shaxsiy qarindoshi ishtirok etayotgan ish bo'yicha qanday yo'l tutishi kerak? A) Ishni tezroq yopishi B) Ishni shaxsan o'z nazoratiga olishi C) Qarindoshiga ish bo'yicha maslahat berishi D) O'z-o'zini rad etib, ishdan chetlanishi To'g'ri javob: D) O'z-o'zini rad etib, ishdan chetlanishi ✔ Izoh: Prokuror ishda shaxsan, bevosita yoki bilvosita manfaatdor bo'lsa, o'z-o'zini rad etishi va ishda ishtirok etmasligi lozim. 28. Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YeXHT) qanday sohada faoliyat yuritadi? A) Faqat valyuta kurslarini belgilash va xalqaro savdo hisob-kitoblari sohasida B) Faqat neft va gaz savdosi sohasida C) Faqat sport musobaqalari sohasida D) Xavfsizlik, demokratiya va inson huquqlari sohasida To'g'ri javob: D) Xavfsizlik, demokratiya va inson huquqlari sohasida ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 93 Izoh: YeXHT xavfsizlikning harbiy-siyosiy, iqtisodiy-ekologik va insoniy o'lchovlarida, jumladan inson huquqlari va demokratiya sohasida faoliyat yuritadi. 29. Konstitutsiyaviy nazorat nimani anglatadi? A) Davlat byudjeti ijrosini moliyaviy jihatdan tekshirish faoliyati B) Hujjatlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish faoliyati C) Jinoyat ishlari bo'yicha tergov sifatini baholash D) Saylov uchastkalarini texnik jihatdan jihozlash va kuzatish faoliyati To'g'ri javob: B) Hujjatlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish faoliyati✔ Izoh: Konstitutsiyaviy nazorat qonun va boshqa hujjatlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish va Konstitutsiya ustunligini ta'minlashga qaratilgan. 30. Ma'muriy huquqiy munosabatlarning o'ziga xos belgisi nima? A) Tomonlar har doim faqat jismoniy shaxslar bo'ladi B) Munosabatlar faqat sud majlisi ichida vujudga keladi C) Munosabatlar faqat fuqarolik-huquqiy shartnoma asosida vujudga keladi D) Tomonlardan biri, odatda, davlat-hokimiyat vakolatiga ega bo'ladi To'g'ri javob: D) Tomonlardan biri, odatda, davlat-hokimiyat vakolatiga ega bo'ladi ✔ Izoh: Ma'muriy-huquqiy munosabatlarda, odatda, bir tomon hokimiyat vakolatiga ega davlat organi yoki mansabdor shaxs bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 94 Izoh: YeXHT xavfsizlikning harbiy-siyosiy, iqtisodiy-ekologik va insoniy o'lchovlarida, jumladan inson huquqlari va demokratiya sohasida faoliyat yuritadi. 29. Konstitutsiyaviy nazorat nimani anglatadi? A) Davlat byudjeti ijrosini moliyaviy jihatdan tekshirish faoliyati B) Hujjatlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish faoliyati C) Jinoyat ishlari bo'yicha tergov sifatini baholash D) Saylov uchastkalarini texnik jihatdan jihozlash va kuzatish faoliyati To'g'ri javob: B) Hujjatlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish faoliyati✔ Izoh: Konstitutsiyaviy nazorat qonun va boshqa hujjatlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish va Konstitutsiya ustunligini ta'minlashga qaratilgan. 30. Ma'muriy huquqiy munosabatlarning o'ziga xos belgisi nima? A) Tomonlar har doim faqat jismoniy shaxslar bo'ladi B) Munosabatlar faqat sud majlisi ichida vujudga keladi C) Munosabatlar faqat fuqarolik-huquqiy shartnoma asosida vujudga keladi D) Tomonlardan biri, odatda, davlat-hokimiyat vakolatiga ega bo'ladi To'g'ri javob: D) Tomonlardan biri, odatda, davlat-hokimiyat vakolatiga ega bo'ladi ✔ Izoh: Ma'muriy-huquqiy munosabatlarda, odatda, bir tomon hokimiyat vakolatiga ega davlat organi yoki mansabdor shaxs bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 94 Izoh: YeXHT xavfsizlikning harbiy-siyosiy, iqtisodiy-ekologik va insoniy o'lchovlarida, jumladan inson huquqlari va demokratiya sohasida faoliyat yuritadi. 29. Konstitutsiyaviy nazorat nimani anglatadi? A) Davlat byudjeti ijrosini moliyaviy jihatdan tekshirish faoliyati B) Hujjatlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish faoliyati C) Jinoyat ishlari bo'yicha tergov sifatini baholash D) Saylov uchastkalarini texnik jihatdan jihozlash va kuzatish faoliyati To'g'ri javob: B) Hujjatlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish faoliyati✔ Izoh: Konstitutsiyaviy nazorat qonun va boshqa hujjatlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish va Konstitutsiya ustunligini ta'minlashga qaratilgan. 30. Ma'muriy huquqiy munosabatlarning o'ziga xos belgisi nima? A) Tomonlar har doim faqat jismoniy shaxslar bo'ladi B) Munosabatlar faqat sud majlisi ichida vujudga keladi C) Munosabatlar faqat fuqarolik-huquqiy shartnoma asosida vujudga keladi D) Tomonlardan biri, odatda, davlat-hokimiyat vakolatiga ega bo'ladi To'g'ri javob: D) Tomonlardan biri, odatda, davlat-hokimiyat vakolatiga ega bo'ladi ✔ Izoh: Ma'muriy-huquqiy munosabatlarda, odatda, bir tomon hokimiyat vakolatiga ega davlat organi yoki mansabdor shaxs bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 94 16-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Ehtiyot choralarining maqsadi nima? A) Jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni darhol qoplash B) Ayblanuvchini sud hukmisiz jazolash va tarbiyalash C) Ayblanuvchining tergov va suddan yashirinishi, ishga to'sqinlik qilishining oldini olish D) Ayblanuvchidan iqrornoma olish uchun unga ruhiy va jismoniy bosim o'tkazish imkonini yaratish To'g'ri javob: C) Ayblanuvchining tergov va suddan yashirinishi, ishga to'sqinlik qilishining oldini ✔ olish Izoh: Ehtiyot choralari ayblanuvchining surishtiruv, tergov va suddan bo'yin tovlashi, jinoiy faoliyatni davom ettirishi va haqiqatni aniqlashga to'sqinlik qilishining oldini oladi. 2. Huquqiy davlatning asosiy belgisi qaysi? A) Butun hokimiyatning bir shaxs qo'lida to'planishi B) Sudlarning ijro hokimiyatiga bo'ysunishi C) Fuqarolarning huquqlari cheklanishi D) Qonun ustuvorligi va hokimiyatlar bo'linishi To'g'ri javob: D) Qonun ustuvorligi va hokimiyatlar bo'linishi ✔ Izoh: Huquqiy davlat qonun ustuvorligi, inson huquqlarining ta'minlanishi, hokimiyatlar bo'linishi va mustaqil sud bilan tavsiflanadi. 3. Murojaatlarni ko'rib chiqishda davlat organining qaysi xatti-harakati taqiqlanadi? A) Murojaatchidan qo'shimcha hujjat so'rash (zarur bo'lsa) B) Murojaatni asossiz ravishda ko'rib chiqishni rad etish C) Murojaatchini qabulga taklif qilish D) Murojaatni vakolatli organga yuborish To'g'ri javob: B) Murojaatni asossiz ravishda ko'rib chiqishni rad etish ✔ Izoh: Murojaatni qabul qilishni yoki ko'rib chiqishni asossiz rad etish, sansalorlik va byurokratizm taqiqlanadi. 4. Biror fakt yoki hodisani bir necha shaxs tomonidan tasdiqlovchi hujjat qanday ataladi? A) Dalolatnoma B) Buyruq C) Xizmat xati (rasmiy xat) D) Bayonnoma To'g'ri javob: A) Dalolatnoma ✔ Izoh: Dalolatnoma (akt) bir necha shaxs tomonidan tuzilib, aniqlangan fakt yoki hodisani tasdiqlaydi. 5. Prokuratura organlari tizimida eng yuqori bo'g'in qaysi? A) Tuman prokuraturasi B) Bosh prokuratura C) Harbiy prokuratura D) Viloyat prokuraturasi To'g'ri javob: B) Bosh prokuratura ✔ Izoh: Bosh prokuratura prokuratura organlari tizimining yuqori bo'g'ini bo'lib, quyi prokuraturalar faoliyatini boshqaradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 95 16-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Ehtiyot choralarining maqsadi nima? A) Jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni darhol qoplash B) Ayblanuvchini sud hukmisiz jazolash va tarbiyalash C) Ayblanuvchining tergov va suddan yashirinishi, ishga to'sqinlik qilishining oldini olish D) Ayblanuvchidan iqrornoma olish uchun unga ruhiy va jismoniy bosim o'tkazish imkonini yaratish To'g'ri javob: C) Ayblanuvchining tergov va suddan yashirinishi, ishga to'sqinlik qilishining oldini ✔ olish Izoh: Ehtiyot choralari ayblanuvchining surishtiruv, tergov va suddan bo'yin tovlashi, jinoiy faoliyatni davom ettirishi va haqiqatni aniqlashga to'sqinlik qilishining oldini oladi. 2. Huquqiy davlatning asosiy belgisi qaysi? A) Butun hokimiyatning bir shaxs qo'lida to'planishi B) Sudlarning ijro hokimiyatiga bo'ysunishi C) Fuqarolarning huquqlari cheklanishi D) Qonun ustuvorligi va hokimiyatlar bo'linishi To'g'ri javob: D) Qonun ustuvorligi va hokimiyatlar bo'linishi ✔ Izoh: Huquqiy davlat qonun ustuvorligi, inson huquqlarining ta'minlanishi, hokimiyatlar bo'linishi va mustaqil sud bilan tavsiflanadi. 3. Murojaatlarni ko'rib chiqishda davlat organining qaysi xatti-harakati taqiqlanadi? A) Murojaatchidan qo'shimcha hujjat so'rash (zarur bo'lsa) B) Murojaatni asossiz ravishda ko'rib chiqishni rad etish C) Murojaatchini qabulga taklif qilish D) Murojaatni vakolatli organga yuborish To'g'ri javob: B) Murojaatni asossiz ravishda ko'rib chiqishni rad etish ✔ Izoh: Murojaatni qabul qilishni yoki ko'rib chiqishni asossiz rad etish, sansalorlik va byurokratizm taqiqlanadi. 4. Biror fakt yoki hodisani bir necha shaxs tomonidan tasdiqlovchi hujjat qanday ataladi? A) Dalolatnoma B) Buyruq C) Xizmat xati (rasmiy xat) D) Bayonnoma To'g'ri javob: A) Dalolatnoma ✔ Izoh: Dalolatnoma (akt) bir necha shaxs tomonidan tuzilib, aniqlangan fakt yoki hodisani tasdiqlaydi. 5. Prokuratura organlari tizimida eng yuqori bo'g'in qaysi? A) Tuman prokuraturasi B) Bosh prokuratura C) Harbiy prokuratura D) Viloyat prokuraturasi To'g'ri javob: B) Bosh prokuratura ✔ Izoh: Bosh prokuratura prokuratura organlari tizimining yuqori bo'g'ini bo'lib, quyi prokuraturalar faoliyatini boshqaradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 95 16-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Ehtiyot choralarining maqsadi nima? A) Jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni darhol qoplash B) Ayblanuvchini sud hukmisiz jazolash va tarbiyalash C) Ayblanuvchining tergov va suddan yashirinishi, ishga to'sqinlik qilishining oldini olish D) Ayblanuvchidan iqrornoma olish uchun unga ruhiy va jismoniy bosim o'tkazish imkonini yaratish To'g'ri javob: C) Ayblanuvchining tergov va suddan yashirinishi, ishga to'sqinlik qilishining oldini ✔ olish Izoh: Ehtiyot choralari ayblanuvchining surishtiruv, tergov va suddan bo'yin tovlashi, jinoiy faoliyatni davom ettirishi va haqiqatni aniqlashga to'sqinlik qilishining oldini oladi. 2. Huquqiy davlatning asosiy belgisi qaysi? A) Butun hokimiyatning bir shaxs qo'lida to'planishi B) Sudlarning ijro hokimiyatiga bo'ysunishi C) Fuqarolarning huquqlari cheklanishi D) Qonun ustuvorligi va hokimiyatlar bo'linishi To'g'ri javob: D) Qonun ustuvorligi va hokimiyatlar bo'linishi ✔ Izoh: Huquqiy davlat qonun ustuvorligi, inson huquqlarining ta'minlanishi, hokimiyatlar bo'linishi va mustaqil sud bilan tavsiflanadi. 3. Murojaatlarni ko'rib chiqishda davlat organining qaysi xatti-harakati taqiqlanadi? A) Murojaatchidan qo'shimcha hujjat so'rash (zarur bo'lsa) B) Murojaatni asossiz ravishda ko'rib chiqishni rad etish C) Murojaatchini qabulga taklif qilish D) Murojaatni vakolatli organga yuborish To'g'ri javob: B) Murojaatni asossiz ravishda ko'rib chiqishni rad etish ✔ Izoh: Murojaatni qabul qilishni yoki ko'rib chiqishni asossiz rad etish, sansalorlik va byurokratizm taqiqlanadi. 4. Biror fakt yoki hodisani bir necha shaxs tomonidan tasdiqlovchi hujjat qanday ataladi? A) Dalolatnoma B) Buyruq C) Xizmat xati (rasmiy xat) D) Bayonnoma To'g'ri javob: A) Dalolatnoma ✔ Izoh: Dalolatnoma (akt) bir necha shaxs tomonidan tuzilib, aniqlangan fakt yoki hodisani tasdiqlaydi. 5. Prokuratura organlari tizimida eng yuqori bo'g'in qaysi? A) Tuman prokuraturasi B) Bosh prokuratura C) Harbiy prokuratura D) Viloyat prokuraturasi To'g'ri javob: B) Bosh prokuratura ✔ Izoh: Bosh prokuratura prokuratura organlari tizimining yuqori bo'g'ini bo'lib, quyi prokuraturalar faoliyatini boshqaradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 95 6. Murojaatni ko'rib chiqishda sansalorlikka yo'l qo'yish qanday oqibatga olib keladi? A) Murojaatchiga mukofot berilishiga B) Hech qanday oqibatga olib kelmaydi C) Mansabdorning qonunda belgilangan javobgarligiga D) Murojaatchining ma'muriy javobgarligiga To'g'ri javob: C) Mansabdorning qonunda belgilangan javobgarligiga✔ Izoh: Murojaatlarni ko'rib chiqish tartibini buzgan mansabdor shaxslar qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladi. 7. Yillik ta'tilni pul kompensatsiyasi bilan almashtirish, umumiy qoidaga ko'ra, qachon mumkin? A) Rahbar buyrug'i bilan har yili majburiy tarzda B) Mehnat shartnomasi bekor qilinganda foydalanilmagan ta'til uchun C) Xodim istagan har qanday vaqtda butun yillik ta'til uchun, cheklovsiz D) Hech qanday holatda mumkin emas To'g'ri javob: B) Mehnat shartnomasi bekor qilinganda foydalanilmagan ta'til uchun ✔ Izoh: Qonun xodimning dam olish huquqini kafolatlaydi; ta'til asosan mehnat shartnomasi bekor bo'lganda foydalanilmagan qismi uchun kompensatsiya bilan almashtiriladi. 8. Prokuror nazorat qilinayotgan organlarning xo'jalik faoliyatiga aralashishi mumkinmi? A) Ha, prokuror ularning moliyaviy hisobotini o'zi tuzishi kerak B) Yo'q, prokuror ularning o'rnini bosmaydi va xo'jalik faoliyatiga aralashmaydi C) Ha, prokuror ularning rahbarini almashtirib, korxonani o'zi boshqarishi mumkin D) Ha, prokuror ularning ishlab chiqarish rejalarini tasdiqlashi shart To'g'ri javob: B) Yo'q, prokuror ularning o'rnini bosmaydi va xo'jalik faoliyatiga aralashmaydi ✔ Izoh: Prokuratura boshqa organlarning vakolatini o'z zimmasiga olmaydi va xo'jalik faoliyatiga aralashmaydi; u faqat qonuniylikni nazorat qiladi. 9. Asosiy maqsadi foyda olish bo'lgan yuridik shaxs qanday ataladi? A) Notijorat tashkilot (jamg'arma) B) Diniy tashkilot C) Jamoat birlashmasi D) Tijoratchi tashkilot To'g'ri javob: D) Tijoratchi tashkilot ✔ Izoh: Tijoratchi tashkilotlar foyda olishni asosiy maqsad qilib qo'yadi, notijorat tashkilotlar esa olingan foydani qatnashchilar o'rtasida taqsimlamaydi. 10. Dalilning aloqadorligi nimani anglatadi? A) Dalil qonuniy tartibda va vakolatli shaxs tomonidan olinganligini B) Dalil ish uchun ahamiyatli holatlarni aniqlashga xizmat qilishini C) Dalil ekspert tomonidan imzolanganini D) Dalil ko'p nusxada mavjudligini To'g'ri javob: B) Dalil ish uchun ahamiyatli holatlarni aniqlashga xizmat qilishini ✔ Izoh: Aloqadorlik — dalilning ish bo'yicha isbotlanishi lozim bo'lgan holatlarni tasdiqlash yoki inkor etishga xizmat qilishi. 11. Prokuror tergovga qadar tekshiruv va tergov organlarining qarorlari bo'yicha qanday shikoyatlarni ko'radi? A) Faqat oilaviy nizolar bo'yicha shikoyatlarni B) Ularning harakat yoki qarorlari ustidan berilgan shikoyatlarni C) Faqat sud hukmlari ustidan berilgan shikoyatlarni D) Faqat soliq to'lovlari bo'yicha berilgan shikoyatlarni To'g'ri javob: B) Ularning harakat yoki qarorlari ustidan berilgan shikoyatlarni ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 96 6. Murojaatni ko'rib chiqishda sansalorlikka yo'l qo'yish qanday oqibatga olib keladi? A) Murojaatchiga mukofot berilishiga B) Hech qanday oqibatga olib kelmaydi C) Mansabdorning qonunda belgilangan javobgarligiga D) Murojaatchining ma'muriy javobgarligiga To'g'ri javob: C) Mansabdorning qonunda belgilangan javobgarligiga✔ Izoh: Murojaatlarni ko'rib chiqish tartibini buzgan mansabdor shaxslar qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladi. 7. Yillik ta'tilni pul kompensatsiyasi bilan almashtirish, umumiy qoidaga ko'ra, qachon mumkin? A) Rahbar buyrug'i bilan har yili majburiy tarzda B) Mehnat shartnomasi bekor qilinganda foydalanilmagan ta'til uchun C) Xodim istagan har qanday vaqtda butun yillik ta'til uchun, cheklovsiz D) Hech qanday holatda mumkin emas To'g'ri javob: B) Mehnat shartnomasi bekor qilinganda foydalanilmagan ta'til uchun ✔ Izoh: Qonun xodimning dam olish huquqini kafolatlaydi; ta'til asosan mehnat shartnomasi bekor bo'lganda foydalanilmagan qismi uchun kompensatsiya bilan almashtiriladi. 8. Prokuror nazorat qilinayotgan organlarning xo'jalik faoliyatiga aralashishi mumkinmi? A) Ha, prokuror ularning moliyaviy hisobotini o'zi tuzishi kerak B) Yo'q, prokuror ularning o'rnini bosmaydi va xo'jalik faoliyatiga aralashmaydi C) Ha, prokuror ularning rahbarini almashtirib, korxonani o'zi boshqarishi mumkin D) Ha, prokuror ularning ishlab chiqarish rejalarini tasdiqlashi shart To'g'ri javob: B) Yo'q, prokuror ularning o'rnini bosmaydi va xo'jalik faoliyatiga aralashmaydi ✔ Izoh: Prokuratura boshqa organlarning vakolatini o'z zimmasiga olmaydi va xo'jalik faoliyatiga aralashmaydi; u faqat qonuniylikni nazorat qiladi. 9. Asosiy maqsadi foyda olish bo'lgan yuridik shaxs qanday ataladi? A) Notijorat tashkilot (jamg'arma) B) Diniy tashkilot C) Jamoat birlashmasi D) Tijoratchi tashkilot To'g'ri javob: D) Tijoratchi tashkilot ✔ Izoh: Tijoratchi tashkilotlar foyda olishni asosiy maqsad qilib qo'yadi, notijorat tashkilotlar esa olingan foydani qatnashchilar o'rtasida taqsimlamaydi. 10. Dalilning aloqadorligi nimani anglatadi? A) Dalil qonuniy tartibda va vakolatli shaxs tomonidan olinganligini B) Dalil ish uchun ahamiyatli holatlarni aniqlashga xizmat qilishini C) Dalil ekspert tomonidan imzolanganini D) Dalil ko'p nusxada mavjudligini To'g'ri javob: B) Dalil ish uchun ahamiyatli holatlarni aniqlashga xizmat qilishini ✔ Izoh: Aloqadorlik — dalilning ish bo'yicha isbotlanishi lozim bo'lgan holatlarni tasdiqlash yoki inkor etishga xizmat qilishi. 11. Prokuror tergovga qadar tekshiruv va tergov organlarining qarorlari bo'yicha qanday shikoyatlarni ko'radi? A) Faqat oilaviy nizolar bo'yicha shikoyatlarni B) Ularning harakat yoki qarorlari ustidan berilgan shikoyatlarni C) Faqat sud hukmlari ustidan berilgan shikoyatlarni D) Faqat soliq to'lovlari bo'yicha berilgan shikoyatlarni To'g'ri javob: B) Ularning harakat yoki qarorlari ustidan berilgan shikoyatlarni ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 96 6. Murojaatni ko'rib chiqishda sansalorlikka yo'l qo'yish qanday oqibatga olib keladi? A) Murojaatchiga mukofot berilishiga B) Hech qanday oqibatga olib kelmaydi C) Mansabdorning qonunda belgilangan javobgarligiga D) Murojaatchining ma'muriy javobgarligiga To'g'ri javob: C) Mansabdorning qonunda belgilangan javobgarligiga✔ Izoh: Murojaatlarni ko'rib chiqish tartibini buzgan mansabdor shaxslar qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladi. 7. Yillik ta'tilni pul kompensatsiyasi bilan almashtirish, umumiy qoidaga ko'ra, qachon mumkin? A) Rahbar buyrug'i bilan har yili majburiy tarzda B) Mehnat shartnomasi bekor qilinganda foydalanilmagan ta'til uchun C) Xodim istagan har qanday vaqtda butun yillik ta'til uchun, cheklovsiz D) Hech qanday holatda mumkin emas To'g'ri javob: B) Mehnat shartnomasi bekor qilinganda foydalanilmagan ta'til uchun ✔ Izoh: Qonun xodimning dam olish huquqini kafolatlaydi; ta'til asosan mehnat shartnomasi bekor bo'lganda foydalanilmagan qismi uchun kompensatsiya bilan almashtiriladi. 8. Prokuror nazorat qilinayotgan organlarning xo'jalik faoliyatiga aralashishi mumkinmi? A) Ha, prokuror ularning moliyaviy hisobotini o'zi tuzishi kerak B) Yo'q, prokuror ularning o'rnini bosmaydi va xo'jalik faoliyatiga aralashmaydi C) Ha, prokuror ularning rahbarini almashtirib, korxonani o'zi boshqarishi mumkin D) Ha, prokuror ularning ishlab chiqarish rejalarini tasdiqlashi shart To'g'ri javob: B) Yo'q, prokuror ularning o'rnini bosmaydi va xo'jalik faoliyatiga aralashmaydi ✔ Izoh: Prokuratura boshqa organlarning vakolatini o'z zimmasiga olmaydi va xo'jalik faoliyatiga aralashmaydi; u faqat qonuniylikni nazorat qiladi. 9. Asosiy maqsadi foyda olish bo'lgan yuridik shaxs qanday ataladi? A) Notijorat tashkilot (jamg'arma) B) Diniy tashkilot C) Jamoat birlashmasi D) Tijoratchi tashkilot To'g'ri javob: D) Tijoratchi tashkilot ✔ Izoh: Tijoratchi tashkilotlar foyda olishni asosiy maqsad qilib qo'yadi, notijorat tashkilotlar esa olingan foydani qatnashchilar o'rtasida taqsimlamaydi. 10. Dalilning aloqadorligi nimani anglatadi? A) Dalil qonuniy tartibda va vakolatli shaxs tomonidan olinganligini B) Dalil ish uchun ahamiyatli holatlarni aniqlashga xizmat qilishini C) Dalil ekspert tomonidan imzolanganini D) Dalil ko'p nusxada mavjudligini To'g'ri javob: B) Dalil ish uchun ahamiyatli holatlarni aniqlashga xizmat qilishini ✔ Izoh: Aloqadorlik — dalilning ish bo'yicha isbotlanishi lozim bo'lgan holatlarni tasdiqlash yoki inkor etishga xizmat qilishi. 11. Prokuror tergovga qadar tekshiruv va tergov organlarining qarorlari bo'yicha qanday shikoyatlarni ko'radi? A) Faqat oilaviy nizolar bo'yicha shikoyatlarni B) Ularning harakat yoki qarorlari ustidan berilgan shikoyatlarni C) Faqat sud hukmlari ustidan berilgan shikoyatlarni D) Faqat soliq to'lovlari bo'yicha berilgan shikoyatlarni To'g'ri javob: B) Ularning harakat yoki qarorlari ustidan berilgan shikoyatlarni ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 96 Izoh: Prokuror surishtiruvchi va tergovchining harakatlari va qarorlari ustidan berilgan shikoyatlarni ko'rib chiqadi. 12. Yuridik javobgarlik deganda nima tushuniladi? A) Shaxsning axloqiy pushaymonligi va jamoa oldida uzr so'rashi B) Jamoat tashkilotining tanbehi C) Huquqbuzarga davlat majburlov choralarini qo'llash D) Fuqaroning ixtiyoriy xayriya qilishi To'g'ri javob: C) Huquqbuzarga davlat majburlov choralarini qo'llash✔ Izoh: Yuridik javobgarlik — huquqbuzarlik sodir etgan shaxsga nisbatan qonunda belgilangan davlat majburlov choralarini qo'llash. 13. Protsessual muddatlarning ahamiyati nimada? A) Ish yuritishning tezkorligi va ishtirokchilar huquqlarini ta'minlashda B) Sud binosining ish soatlarini belgilashda C) Tergovchi va sudyaning ish va dam olish vaqtini belgilash hamda hisobga olishda D) Jazo muddatini avtomatik hisoblashda To'g'ri javob: A) Ish yuritishning tezkorligi va ishtirokchilar huquqlarini ta'minlashda ✔ Izoh: Protsessual muddatlar ish yuritishni o'z vaqtida o'tkazish va shaxslarning huquqlari asossiz cheklanmasligini kafolatlaydi. 14. Lokal normativ hujjatlarga qaysi biri kiradi? A) Konstitutsiya B) Ratifikatsiya qilingan xalqaro mehnat konvensiyasi C) Mehnat kodeksi D) Ichki mehnat tartibi qoidalari To'g'ri javob: D) Ichki mehnat tartibi qoidalari ✔ Izoh: Ichki mehnat tartibi qoidalari, jamoa shartnomasi, lavozim yo'riqnomalari ish beruvchi darajasida qabul qilinadigan lokal hujjatlardir. 15. Ish beruvchi ish haqini kechiktirib to'lasa, xodim qanday chora ko'rishi mumkin? A) Ish beruvchiga jismoniy ta'sir ko'rsatish B) Korxona mulkini o'zboshimchalik bilan olib ketish C) Hech qanday chora ko'ra olmaydi D) Mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga murojaat qilish To'g'ri javob: D) Mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga murojaat qilish ✔ Izoh: Ish haqi kechiktirilganda xodim qonuniy yo'l bilan — mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga murojaat qilishi mumkin. 16. Prokurorning qonuniy talablarini bajarmaslik qanday oqibatga olib keladi? A) Faqat ichki muhokama bo'lishiga B) Hech qanday oqibatga olib kelmaydi C) Qonunda belgilangan javobgarlikka D) Faqat jamoatchilik tanqidiga To'g'ri javob: C) Qonunda belgilangan javobgarlikka ✔ Izoh: Prokurorning qonuniy talablarini bajarmaslik yoki uning faoliyatiga to'sqinlik qilish qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 97 Izoh: Prokuror surishtiruvchi va tergovchining harakatlari va qarorlari ustidan berilgan shikoyatlarni ko'rib chiqadi. 12. Yuridik javobgarlik deganda nima tushuniladi? A) Shaxsning axloqiy pushaymonligi va jamoa oldida uzr so'rashi B) Jamoat tashkilotining tanbehi C) Huquqbuzarga davlat majburlov choralarini qo'llash D) Fuqaroning ixtiyoriy xayriya qilishi To'g'ri javob: C) Huquqbuzarga davlat majburlov choralarini qo'llash✔ Izoh: Yuridik javobgarlik — huquqbuzarlik sodir etgan shaxsga nisbatan qonunda belgilangan davlat majburlov choralarini qo'llash. 13. Protsessual muddatlarning ahamiyati nimada? A) Ish yuritishning tezkorligi va ishtirokchilar huquqlarini ta'minlashda B) Sud binosining ish soatlarini belgilashda C) Tergovchi va sudyaning ish va dam olish vaqtini belgilash hamda hisobga olishda D) Jazo muddatini avtomatik hisoblashda To'g'ri javob: A) Ish yuritishning tezkorligi va ishtirokchilar huquqlarini ta'minlashda ✔ Izoh: Protsessual muddatlar ish yuritishni o'z vaqtida o'tkazish va shaxslarning huquqlari asossiz cheklanmasligini kafolatlaydi. 14. Lokal normativ hujjatlarga qaysi biri kiradi? A) Konstitutsiya B) Ratifikatsiya qilingan xalqaro mehnat konvensiyasi C) Mehnat kodeksi D) Ichki mehnat tartibi qoidalari To'g'ri javob: D) Ichki mehnat tartibi qoidalari ✔ Izoh: Ichki mehnat tartibi qoidalari, jamoa shartnomasi, lavozim yo'riqnomalari ish beruvchi darajasida qabul qilinadigan lokal hujjatlardir. 15. Ish beruvchi ish haqini kechiktirib to'lasa, xodim qanday chora ko'rishi mumkin? A) Ish beruvchiga jismoniy ta'sir ko'rsatish B) Korxona mulkini o'zboshimchalik bilan olib ketish C) Hech qanday chora ko'ra olmaydi D) Mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga murojaat qilish To'g'ri javob: D) Mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga murojaat qilish ✔ Izoh: Ish haqi kechiktirilganda xodim qonuniy yo'l bilan — mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga murojaat qilishi mumkin. 16. Prokurorning qonuniy talablarini bajarmaslik qanday oqibatga olib keladi? A) Faqat ichki muhokama bo'lishiga B) Hech qanday oqibatga olib kelmaydi C) Qonunda belgilangan javobgarlikka D) Faqat jamoatchilik tanqidiga To'g'ri javob: C) Qonunda belgilangan javobgarlikka ✔ Izoh: Prokurorning qonuniy talablarini bajarmaslik yoki uning faoliyatiga to'sqinlik qilish qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 97 Izoh: Prokuror surishtiruvchi va tergovchining harakatlari va qarorlari ustidan berilgan shikoyatlarni ko'rib chiqadi. 12. Yuridik javobgarlik deganda nima tushuniladi? A) Shaxsning axloqiy pushaymonligi va jamoa oldida uzr so'rashi B) Jamoat tashkilotining tanbehi C) Huquqbuzarga davlat majburlov choralarini qo'llash D) Fuqaroning ixtiyoriy xayriya qilishi To'g'ri javob: C) Huquqbuzarga davlat majburlov choralarini qo'llash✔ Izoh: Yuridik javobgarlik — huquqbuzarlik sodir etgan shaxsga nisbatan qonunda belgilangan davlat majburlov choralarini qo'llash. 13. Protsessual muddatlarning ahamiyati nimada? A) Ish yuritishning tezkorligi va ishtirokchilar huquqlarini ta'minlashda B) Sud binosining ish soatlarini belgilashda C) Tergovchi va sudyaning ish va dam olish vaqtini belgilash hamda hisobga olishda D) Jazo muddatini avtomatik hisoblashda To'g'ri javob: A) Ish yuritishning tezkorligi va ishtirokchilar huquqlarini ta'minlashda ✔ Izoh: Protsessual muddatlar ish yuritishni o'z vaqtida o'tkazish va shaxslarning huquqlari asossiz cheklanmasligini kafolatlaydi. 14. Lokal normativ hujjatlarga qaysi biri kiradi? A) Konstitutsiya B) Ratifikatsiya qilingan xalqaro mehnat konvensiyasi C) Mehnat kodeksi D) Ichki mehnat tartibi qoidalari To'g'ri javob: D) Ichki mehnat tartibi qoidalari ✔ Izoh: Ichki mehnat tartibi qoidalari, jamoa shartnomasi, lavozim yo'riqnomalari ish beruvchi darajasida qabul qilinadigan lokal hujjatlardir. 15. Ish beruvchi ish haqini kechiktirib to'lasa, xodim qanday chora ko'rishi mumkin? A) Ish beruvchiga jismoniy ta'sir ko'rsatish B) Korxona mulkini o'zboshimchalik bilan olib ketish C) Hech qanday chora ko'ra olmaydi D) Mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga murojaat qilish To'g'ri javob: D) Mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga murojaat qilish ✔ Izoh: Ish haqi kechiktirilganda xodim qonuniy yo'l bilan — mehnat inspeksiyasi, prokuratura yoki sudga murojaat qilishi mumkin. 16. Prokurorning qonuniy talablarini bajarmaslik qanday oqibatga olib keladi? A) Faqat ichki muhokama bo'lishiga B) Hech qanday oqibatga olib kelmaydi C) Qonunda belgilangan javobgarlikka D) Faqat jamoatchilik tanqidiga To'g'ri javob: C) Qonunda belgilangan javobgarlikka ✔ Izoh: Prokurorning qonuniy talablarini bajarmaslik yoki uning faoliyatiga to'sqinlik qilish qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 97 17. Mulkdorning tasarruf etish vakolati nimani anglatadi? A) Mol-mulkning yuridik taqdirini belgilashni B) Mol-mulkdan foydali xususiyatlarini olishni C) Mol-mulkni faqat ta'mirlab turishni D) Mol-mulkni jismonan ushlab turishni To'g'ri javob: A) Mol-mulkning yuridik taqdirini belgilashni✔ Izoh: Tasarruf etish — mol-mulkni sotish, hadya qilish, garovga qo'yish kabi yo'llar bilan uning yuridik taqdirini belgilash imkoniyati. 18. Ayollarga homiladorlik va tug'ish munosabati bilan nima beriladi? A) Faqat intizomiy jazo B) Ta'til va nafaqa C) Faqat ish vaqtini ko'paytirish D) Faqat ish haqini kamaytirish To'g'ri javob: B) Ta'til va nafaqa ✔ Izoh: Ayollarga homiladorlik va tug'ish ta'tili beriladi va shu davr uchun nafaqa to'lanadi. 19. Turar joyda tintuv o'tkazish uchun qanday ruxsat talab etiladi? A) Qonunda belgilangan tartibda sud yoki vakolatli organning qarori B) Qo'shnilarning yoki mahalla raisining og'zaki roziligi yetarli bo'ladi C) Faqat ommaviy axborot vositasining xabari D) Hech qanday ruxsat talab etilmaydi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan tartibda sud yoki vakolatli organning qarori ✔ Izoh: Turar joy daxlsizligi tamoyiliga ko'ra tintuv faqat qonunda belgilangan asoslarda va tartibda, tegishli qaror asosida o'tkaziladi. 20. Biror harakat sababini izohlash uchun yoziladigan hujjat qanday ataladi? A) Tushuntirish xati B) Xizmat nomenklaturasi C) Tavsiyanoma D) Rezolyutsiya To'g'ri javob: A) Tushuntirish xati ✔ Izoh: Tushuntirish xati biror holat, harakat yoki xatti-harakatning sabablarini izohlash uchun yoziladi. 21. Prokuror tadbirkorlik subyektlari huquqlarini himoya qilishda qanday yo'l tutadi? A) Ularning tijorat rejalarini tasdiqlab, foydadan ulush oladi B) Ularning mahsulot narxlarini o'zi belgilab, hech qanday nazoratsiz o'zgartirib turadi C) Ularning ichki boshqaruvini o'z zimmasiga olib boshqaradi D) Ularning faoliyatiga qonunga xilof aralashuvlarni aniqlab, bartaraf etadi To'g'ri javob: D) Ularning faoliyatiga qonunga xilof aralashuvlarni aniqlab, bartaraf etadi ✔ Izoh: Prokuratura tadbirkorlarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qiladi, ularning faoliyatiga qonunga xilof aralashuvlarga yo'l qo'ymaydi. 22. Vafot etgan deb e'lon qilingan fuqaro qaytib kelsa, nima bo'ladi? A) Uning huquq layoqati tiklanmaydi B) Sud tegishli qarorni bekor qiladi C) U yangi shaxsiy ism oladi D) U qayta fuqarolikka qabul qilinadi To'g'ri javob: B) Sud tegishli qarorni bekor qiladi ✔ Izoh: Vafot etgan deb e'lon qilingan fuqaro qaytib kelsa yoki u topilsa, sud uni vafot etgan deb e'lon qilish haqidagi qarorni bekor qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 98 17. Mulkdorning tasarruf etish vakolati nimani anglatadi? A) Mol-mulkning yuridik taqdirini belgilashni B) Mol-mulkdan foydali xususiyatlarini olishni C) Mol-mulkni faqat ta'mirlab turishni D) Mol-mulkni jismonan ushlab turishni To'g'ri javob: A) Mol-mulkning yuridik taqdirini belgilashni✔ Izoh: Tasarruf etish — mol-mulkni sotish, hadya qilish, garovga qo'yish kabi yo'llar bilan uning yuridik taqdirini belgilash imkoniyati. 18. Ayollarga homiladorlik va tug'ish munosabati bilan nima beriladi? A) Faqat intizomiy jazo B) Ta'til va nafaqa C) Faqat ish vaqtini ko'paytirish D) Faqat ish haqini kamaytirish To'g'ri javob: B) Ta'til va nafaqa ✔ Izoh: Ayollarga homiladorlik va tug'ish ta'tili beriladi va shu davr uchun nafaqa to'lanadi. 19. Turar joyda tintuv o'tkazish uchun qanday ruxsat talab etiladi? A) Qonunda belgilangan tartibda sud yoki vakolatli organning qarori B) Qo'shnilarning yoki mahalla raisining og'zaki roziligi yetarli bo'ladi C) Faqat ommaviy axborot vositasining xabari D) Hech qanday ruxsat talab etilmaydi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan tartibda sud yoki vakolatli organning qarori ✔ Izoh: Turar joy daxlsizligi tamoyiliga ko'ra tintuv faqat qonunda belgilangan asoslarda va tartibda, tegishli qaror asosida o'tkaziladi. 20. Biror harakat sababini izohlash uchun yoziladigan hujjat qanday ataladi? A) Tushuntirish xati B) Xizmat nomenklaturasi C) Tavsiyanoma D) Rezolyutsiya To'g'ri javob: A) Tushuntirish xati ✔ Izoh: Tushuntirish xati biror holat, harakat yoki xatti-harakatning sabablarini izohlash uchun yoziladi. 21. Prokuror tadbirkorlik subyektlari huquqlarini himoya qilishda qanday yo'l tutadi? A) Ularning tijorat rejalarini tasdiqlab, foydadan ulush oladi B) Ularning mahsulot narxlarini o'zi belgilab, hech qanday nazoratsiz o'zgartirib turadi C) Ularning ichki boshqaruvini o'z zimmasiga olib boshqaradi D) Ularning faoliyatiga qonunga xilof aralashuvlarni aniqlab, bartaraf etadi To'g'ri javob: D) Ularning faoliyatiga qonunga xilof aralashuvlarni aniqlab, bartaraf etadi ✔ Izoh: Prokuratura tadbirkorlarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qiladi, ularning faoliyatiga qonunga xilof aralashuvlarga yo'l qo'ymaydi. 22. Vafot etgan deb e'lon qilingan fuqaro qaytib kelsa, nima bo'ladi? A) Uning huquq layoqati tiklanmaydi B) Sud tegishli qarorni bekor qiladi C) U yangi shaxsiy ism oladi D) U qayta fuqarolikka qabul qilinadi To'g'ri javob: B) Sud tegishli qarorni bekor qiladi ✔ Izoh: Vafot etgan deb e'lon qilingan fuqaro qaytib kelsa yoki u topilsa, sud uni vafot etgan deb e'lon qilish haqidagi qarorni bekor qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 98 17. Mulkdorning tasarruf etish vakolati nimani anglatadi? A) Mol-mulkning yuridik taqdirini belgilashni B) Mol-mulkdan foydali xususiyatlarini olishni C) Mol-mulkni faqat ta'mirlab turishni D) Mol-mulkni jismonan ushlab turishni To'g'ri javob: A) Mol-mulkning yuridik taqdirini belgilashni✔ Izoh: Tasarruf etish — mol-mulkni sotish, hadya qilish, garovga qo'yish kabi yo'llar bilan uning yuridik taqdirini belgilash imkoniyati. 18. Ayollarga homiladorlik va tug'ish munosabati bilan nima beriladi? A) Faqat intizomiy jazo B) Ta'til va nafaqa C) Faqat ish vaqtini ko'paytirish D) Faqat ish haqini kamaytirish To'g'ri javob: B) Ta'til va nafaqa ✔ Izoh: Ayollarga homiladorlik va tug'ish ta'tili beriladi va shu davr uchun nafaqa to'lanadi. 19. Turar joyda tintuv o'tkazish uchun qanday ruxsat talab etiladi? A) Qonunda belgilangan tartibda sud yoki vakolatli organning qarori B) Qo'shnilarning yoki mahalla raisining og'zaki roziligi yetarli bo'ladi C) Faqat ommaviy axborot vositasining xabari D) Hech qanday ruxsat talab etilmaydi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan tartibda sud yoki vakolatli organning qarori ✔ Izoh: Turar joy daxlsizligi tamoyiliga ko'ra tintuv faqat qonunda belgilangan asoslarda va tartibda, tegishli qaror asosida o'tkaziladi. 20. Biror harakat sababini izohlash uchun yoziladigan hujjat qanday ataladi? A) Tushuntirish xati B) Xizmat nomenklaturasi C) Tavsiyanoma D) Rezolyutsiya To'g'ri javob: A) Tushuntirish xati ✔ Izoh: Tushuntirish xati biror holat, harakat yoki xatti-harakatning sabablarini izohlash uchun yoziladi. 21. Prokuror tadbirkorlik subyektlari huquqlarini himoya qilishda qanday yo'l tutadi? A) Ularning tijorat rejalarini tasdiqlab, foydadan ulush oladi B) Ularning mahsulot narxlarini o'zi belgilab, hech qanday nazoratsiz o'zgartirib turadi C) Ularning ichki boshqaruvini o'z zimmasiga olib boshqaradi D) Ularning faoliyatiga qonunga xilof aralashuvlarni aniqlab, bartaraf etadi To'g'ri javob: D) Ularning faoliyatiga qonunga xilof aralashuvlarni aniqlab, bartaraf etadi ✔ Izoh: Prokuratura tadbirkorlarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qiladi, ularning faoliyatiga qonunga xilof aralashuvlarga yo'l qo'ymaydi. 22. Vafot etgan deb e'lon qilingan fuqaro qaytib kelsa, nima bo'ladi? A) Uning huquq layoqati tiklanmaydi B) Sud tegishli qarorni bekor qiladi C) U yangi shaxsiy ism oladi D) U qayta fuqarolikka qabul qilinadi To'g'ri javob: B) Sud tegishli qarorni bekor qiladi ✔ Izoh: Vafot etgan deb e'lon qilingan fuqaro qaytib kelsa yoki u topilsa, sud uni vafot etgan deb e'lon qilish haqidagi qarorni bekor qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 98 23. Bitim deganda nima tushuniladi? A) Tabiiy ofat kabi insonning irodasiga bog'liq bo'lmagan va huquqiy oqibat keltiruvchi hodisa B) Davlat organining fuqaroga nisbatan qabul qilgan individual ma'muriy hujjati va qarori C) Sudning ish mazmuni bo'yicha chiqargan va qonuniy kuchga kirgan yakuniy hal qiluv qarori D) Fuqarolik huquq va majburiyatlarini vujudga keltirish, o'zgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan harakatlar To'g'ri javob: D) Fuqarolik huquq va majburiyatlarini vujudga keltirish, o'zgartirish yoki bekor ✔ qilishga qaratilgan harakatlar Izoh: Bitim — fuqarolar va yuridik shaxslarning fuqarolik huquq va majburiyatlarini belgilash, o'zgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan harakatlari. 24. Ish kuni davomida dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus ish vaqtiga kiradimi? A) Umumiy qoidaga ko'ra kirmaydi B) Faqat rahbar xodimlar uchun ish vaqtiga kiradi C) Har doim kiradi D) Faqat yozda kiradi To'g'ri javob: A) Umumiy qoidaga ko'ra kirmaydi ✔ Izoh: Dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus, umumiy qoidaga ko'ra, ish vaqtiga kiritilmaydi va xodim undan o'z xohishiga ko'ra foydalanadi. 25. Da'vo muddatini sud qanday hollarda qo'llaydi? A) Faqat prokurorning taqdimnomasiga ko'ra B) Faqat ish yuqori sudda ko'rilganda C) Faqat nizo tarafining arizasiga ko'ra D) Har doim o'z tashabbusi bilan To'g'ri javob: C) Faqat nizo tarafining arizasiga ko'ra ✔ Izoh: Da'vo muddati sud tomonidan faqat nizodagi tarafning sud hal qiluv qarori chiqarilgunga qadar bergan arizasiga ko'ra qo'llaniladi. 26. Voyaga yetmagan ayblanuvchiga nisbatan qanday maxsus ehtiyot chorasi qo'llanishi mumkin? A) Voyaga yetmaganni chet elga chiqarib yuborish B) Voyaga yetmaganni ota-ona yoki vasiy nazoratiga berish C) Voyaga yetmaganni ishdan chetlatish D) Voyaga yetmaganni harbiy qo'mondonlik kuzatuviga berish To'g'ri javob: B) Voyaga yetmaganni ota-ona yoki vasiy nazoratiga berish ✔ Izoh: Voyaga yetmagan ayblanuvchi ota-onasi, vasiysi yoki ixtisoslashgan muassasa ma'muriyati nazoratiga berilishi mumkin. 27. Kassatsiya tartibida qanday hukmlar qayta ko'riladi? A) Qonuniy kuchga kirgan hukmlar B) Hali e'lon qilinmagan va imzolanmagan hukmlar C) Faqat ma'muriy qarorlar D) Faqat tergovchi qarorlari To'g'ri javob: A) Qonuniy kuchga kirgan hukmlar ✔ Izoh: Kassatsiya tartibida qonuniy kuchga kirgan hukm va ajrimlar qayta ko'rib chiqiladi. 28. Prokuror jinoyat ishini qo'zg'atish to'g'risidagi qarorni qachon chiqaradi? A) Faqat jabrlanuvchi ish uchun haq to'laganda B) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar mavjud bo'lganda C) Faqat gumon qilinuvchi aybini to'liq tan olganda D) Faqat ommaviy axborot vositasi bu haqda xabar berib, ish qo'zg'atishni talab qilganda To'g'ri javob: B) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar mavjud bo'lganda ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 99 23. Bitim deganda nima tushuniladi? A) Tabiiy ofat kabi insonning irodasiga bog'liq bo'lmagan va huquqiy oqibat keltiruvchi hodisa B) Davlat organining fuqaroga nisbatan qabul qilgan individual ma'muriy hujjati va qarori C) Sudning ish mazmuni bo'yicha chiqargan va qonuniy kuchga kirgan yakuniy hal qiluv qarori D) Fuqarolik huquq va majburiyatlarini vujudga keltirish, o'zgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan harakatlar To'g'ri javob: D) Fuqarolik huquq va majburiyatlarini vujudga keltirish, o'zgartirish yoki bekor ✔ qilishga qaratilgan harakatlar Izoh: Bitim — fuqarolar va yuridik shaxslarning fuqarolik huquq va majburiyatlarini belgilash, o'zgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan harakatlari. 24. Ish kuni davomida dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus ish vaqtiga kiradimi? A) Umumiy qoidaga ko'ra kirmaydi B) Faqat rahbar xodimlar uchun ish vaqtiga kiradi C) Har doim kiradi D) Faqat yozda kiradi To'g'ri javob: A) Umumiy qoidaga ko'ra kirmaydi ✔ Izoh: Dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus, umumiy qoidaga ko'ra, ish vaqtiga kiritilmaydi va xodim undan o'z xohishiga ko'ra foydalanadi. 25. Da'vo muddatini sud qanday hollarda qo'llaydi? A) Faqat prokurorning taqdimnomasiga ko'ra B) Faqat ish yuqori sudda ko'rilganda C) Faqat nizo tarafining arizasiga ko'ra D) Har doim o'z tashabbusi bilan To'g'ri javob: C) Faqat nizo tarafining arizasiga ko'ra ✔ Izoh: Da'vo muddati sud tomonidan faqat nizodagi tarafning sud hal qiluv qarori chiqarilgunga qadar bergan arizasiga ko'ra qo'llaniladi. 26. Voyaga yetmagan ayblanuvchiga nisbatan qanday maxsus ehtiyot chorasi qo'llanishi mumkin? A) Voyaga yetmaganni chet elga chiqarib yuborish B) Voyaga yetmaganni ota-ona yoki vasiy nazoratiga berish C) Voyaga yetmaganni ishdan chetlatish D) Voyaga yetmaganni harbiy qo'mondonlik kuzatuviga berish To'g'ri javob: B) Voyaga yetmaganni ota-ona yoki vasiy nazoratiga berish ✔ Izoh: Voyaga yetmagan ayblanuvchi ota-onasi, vasiysi yoki ixtisoslashgan muassasa ma'muriyati nazoratiga berilishi mumkin. 27. Kassatsiya tartibida qanday hukmlar qayta ko'riladi? A) Qonuniy kuchga kirgan hukmlar B) Hali e'lon qilinmagan va imzolanmagan hukmlar C) Faqat ma'muriy qarorlar D) Faqat tergovchi qarorlari To'g'ri javob: A) Qonuniy kuchga kirgan hukmlar ✔ Izoh: Kassatsiya tartibida qonuniy kuchga kirgan hukm va ajrimlar qayta ko'rib chiqiladi. 28. Prokuror jinoyat ishini qo'zg'atish to'g'risidagi qarorni qachon chiqaradi? A) Faqat jabrlanuvchi ish uchun haq to'laganda B) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar mavjud bo'lganda C) Faqat gumon qilinuvchi aybini to'liq tan olganda D) Faqat ommaviy axborot vositasi bu haqda xabar berib, ish qo'zg'atishni talab qilganda To'g'ri javob: B) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar mavjud bo'lganda ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 99 23. Bitim deganda nima tushuniladi? A) Tabiiy ofat kabi insonning irodasiga bog'liq bo'lmagan va huquqiy oqibat keltiruvchi hodisa B) Davlat organining fuqaroga nisbatan qabul qilgan individual ma'muriy hujjati va qarori C) Sudning ish mazmuni bo'yicha chiqargan va qonuniy kuchga kirgan yakuniy hal qiluv qarori D) Fuqarolik huquq va majburiyatlarini vujudga keltirish, o'zgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan harakatlar To'g'ri javob: D) Fuqarolik huquq va majburiyatlarini vujudga keltirish, o'zgartirish yoki bekor ✔ qilishga qaratilgan harakatlar Izoh: Bitim — fuqarolar va yuridik shaxslarning fuqarolik huquq va majburiyatlarini belgilash, o'zgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan harakatlari. 24. Ish kuni davomida dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus ish vaqtiga kiradimi? A) Umumiy qoidaga ko'ra kirmaydi B) Faqat rahbar xodimlar uchun ish vaqtiga kiradi C) Har doim kiradi D) Faqat yozda kiradi To'g'ri javob: A) Umumiy qoidaga ko'ra kirmaydi ✔ Izoh: Dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus, umumiy qoidaga ko'ra, ish vaqtiga kiritilmaydi va xodim undan o'z xohishiga ko'ra foydalanadi. 25. Da'vo muddatini sud qanday hollarda qo'llaydi? A) Faqat prokurorning taqdimnomasiga ko'ra B) Faqat ish yuqori sudda ko'rilganda C) Faqat nizo tarafining arizasiga ko'ra D) Har doim o'z tashabbusi bilan To'g'ri javob: C) Faqat nizo tarafining arizasiga ko'ra ✔ Izoh: Da'vo muddati sud tomonidan faqat nizodagi tarafning sud hal qiluv qarori chiqarilgunga qadar bergan arizasiga ko'ra qo'llaniladi. 26. Voyaga yetmagan ayblanuvchiga nisbatan qanday maxsus ehtiyot chorasi qo'llanishi mumkin? A) Voyaga yetmaganni chet elga chiqarib yuborish B) Voyaga yetmaganni ota-ona yoki vasiy nazoratiga berish C) Voyaga yetmaganni ishdan chetlatish D) Voyaga yetmaganni harbiy qo'mondonlik kuzatuviga berish To'g'ri javob: B) Voyaga yetmaganni ota-ona yoki vasiy nazoratiga berish ✔ Izoh: Voyaga yetmagan ayblanuvchi ota-onasi, vasiysi yoki ixtisoslashgan muassasa ma'muriyati nazoratiga berilishi mumkin. 27. Kassatsiya tartibida qanday hukmlar qayta ko'riladi? A) Qonuniy kuchga kirgan hukmlar B) Hali e'lon qilinmagan va imzolanmagan hukmlar C) Faqat ma'muriy qarorlar D) Faqat tergovchi qarorlari To'g'ri javob: A) Qonuniy kuchga kirgan hukmlar ✔ Izoh: Kassatsiya tartibida qonuniy kuchga kirgan hukm va ajrimlar qayta ko'rib chiqiladi. 28. Prokuror jinoyat ishini qo'zg'atish to'g'risidagi qarorni qachon chiqaradi? A) Faqat jabrlanuvchi ish uchun haq to'laganda B) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar mavjud bo'lganda C) Faqat gumon qilinuvchi aybini to'liq tan olganda D) Faqat ommaviy axborot vositasi bu haqda xabar berib, ish qo'zg'atishni talab qilganda To'g'ri javob: B) Jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlar mavjud bo'lganda ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 99 Izoh: Jinoyat ishi sabab va jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli asoslar mavjud bo'lganda qo'zg'atiladi. 29. Nikoh shartnomasi nima? A) Kelin va kuyovning ota-onalari o'rtasida to'y xarajatlarini taqsimlash haqidagi kelishuv B) Nikohni davlat ro'yxatidan o'tkazish uchun FHDYo organiga beriladigan qo'shma ariza C) Er-xotinning nikohdagi va u bekor bo'lgandagi mulkiy huquq va majburiyatlarini belgilovchi kelishuv D) Er-xotinning bolalarni tarbiyalash va ularning ta'limi haqidagi og'zaki o'zaro va'dasi To'g'ri javob: C) Er-xotinning nikohdagi va u bekor bo'lgandagi mulkiy huquq va majburiyatlarini ✔ belgilovchi kelishuv Izoh: Nikoh shartnomasi er-xotinning nikoh davridagi va (yoki) nikoh bekor bo'lgandagi mulkiy huquq va majburiyatlarini belgilaydi. 30. Ish haqi deganda nima tushuniladi? A) Ish beruvchining yil yakunidagi sof foydasi B) Xodimga mehnati uchun to'lanadigan haq C) Davlat beradigan stipendiya D) Xodimning bankdagi omonati va foizlari To'g'ri javob: B) Xodimga mehnati uchun to'lanadigan haq ✔ Izoh: Ish haqi — xodimning mehnati uchun uning malakasi, ish murakkabligi, miqdori va sifatiga qarab to'lanadigan haq. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 100 Izoh: Jinoyat ishi sabab va jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli asoslar mavjud bo'lganda qo'zg'atiladi. 29. Nikoh shartnomasi nima? A) Kelin va kuyovning ota-onalari o'rtasida to'y xarajatlarini taqsimlash haqidagi kelishuv B) Nikohni davlat ro'yxatidan o'tkazish uchun FHDYo organiga beriladigan qo'shma ariza C) Er-xotinning nikohdagi va u bekor bo'lgandagi mulkiy huquq va majburiyatlarini belgilovchi kelishuv D) Er-xotinning bolalarni tarbiyalash va ularning ta'limi haqidagi og'zaki o'zaro va'dasi To'g'ri javob: C) Er-xotinning nikohdagi va u bekor bo'lgandagi mulkiy huquq va majburiyatlarini ✔ belgilovchi kelishuv Izoh: Nikoh shartnomasi er-xotinning nikoh davridagi va (yoki) nikoh bekor bo'lgandagi mulkiy huquq va majburiyatlarini belgilaydi. 30. Ish haqi deganda nima tushuniladi? A) Ish beruvchining yil yakunidagi sof foydasi B) Xodimga mehnati uchun to'lanadigan haq C) Davlat beradigan stipendiya D) Xodimning bankdagi omonati va foizlari To'g'ri javob: B) Xodimga mehnati uchun to'lanadigan haq ✔ Izoh: Ish haqi — xodimning mehnati uchun uning malakasi, ish murakkabligi, miqdori va sifatiga qarab to'lanadigan haq. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 100 Izoh: Jinoyat ishi sabab va jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli asoslar mavjud bo'lganda qo'zg'atiladi. 29. Nikoh shartnomasi nima? A) Kelin va kuyovning ota-onalari o'rtasida to'y xarajatlarini taqsimlash haqidagi kelishuv B) Nikohni davlat ro'yxatidan o'tkazish uchun FHDYo organiga beriladigan qo'shma ariza C) Er-xotinning nikohdagi va u bekor bo'lgandagi mulkiy huquq va majburiyatlarini belgilovchi kelishuv D) Er-xotinning bolalarni tarbiyalash va ularning ta'limi haqidagi og'zaki o'zaro va'dasi To'g'ri javob: C) Er-xotinning nikohdagi va u bekor bo'lgandagi mulkiy huquq va majburiyatlarini ✔ belgilovchi kelishuv Izoh: Nikoh shartnomasi er-xotinning nikoh davridagi va (yoki) nikoh bekor bo'lgandagi mulkiy huquq va majburiyatlarini belgilaydi. 30. Ish haqi deganda nima tushuniladi? A) Ish beruvchining yil yakunidagi sof foydasi B) Xodimga mehnati uchun to'lanadigan haq C) Davlat beradigan stipendiya D) Xodimning bankdagi omonati va foizlari To'g'ri javob: B) Xodimga mehnati uchun to'lanadigan haq ✔ Izoh: Ish haqi — xodimning mehnati uchun uning malakasi, ish murakkabligi, miqdori va sifatiga qarab to'lanadigan haq. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 100 17-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Jinoyat qonunida «adolat» tamoyili nimani talab qiladi? A) Hamma jinoyatlar uchun ularning og'irligidan qat'i nazar bir xil jazo tayinlanishini B) Jazo jinoyatning xavfliligi, aybdor shaxsi va holatlarga mos bo'lishini C) Jazo aybdorning ijtimoiy mavqeiga qarab yumshatilishini D) Jazo faqat jabrlanuvchining xohishiga qarab tayinlanishini To'g'ri javob: B) Jazo jinoyatning xavfliligi, aybdor shaxsi va holatlarga mos bo'lishini✔ Izoh: Adolat tamoyiliga ko'ra jazo va boshqa huquqiy ta'sir choralari jinoyatning og'irligi, aybdorning shaxsi va holatlarga muvofiq bo'lishi kerak. 2. Oxirgi zarurat holatida yetkazilgan zarar qanday bo'lishi kerak? A) Oldi olingan zarardan kamroq B) Har qanday miqdorda bo'lishi mumkin C) Oldi olingan zarardan ko'proq D) Oldi olingan zararga teng yoki ko'p To'g'ri javob: A) Oldi olingan zarardan kamroq ✔ Izoh: Oxirgi zaruratda yetkazilgan zarar oldi olingan zarardan kamroq bo'lishi kerak, aks holda oxirgi zarurat chegarasidan chetga chiqiladi. 3. Ma'muriy huquq qaysi huquq tizimiga mansub? A) Ommaviy huquqqa B) Kanonik huquqqa C) Xalqaro xususiy huquqqa D) Xususiy huquqqa To'g'ri javob: A) Ommaviy huquqqa ✔ Izoh: Ma'muriy huquq davlat boshqaruvi bilan bog'liq ommaviy munosabatlarni tartibga solgani uchun ommaviy huquq tarmog'iga kiradi. 4. Fuqarolik va siyosiy huquqlar paktiga ko'ra favqulodda holatda ham cheklab bo'lmaydigan huquq qaysi? A) Yig'ilishlar erkinligi B) Qiynoqqa solinmaslik huquqi C) Axborot olish erkinligi D) Harakatlanish erkinligi To'g'ri javob: B) Qiynoqqa solinmaslik huquqi ✔ Izoh: Pakt bo'yicha yashash huquqi, qiynoqqa solinmaslik, qullikka tushmaslik kabi huquqlar favqulodda holatda ham cheklanmaydi. 5. Korrupsiyaviy xatti-harakat sodir etgan xodimni ishdan bo'shatish qanday asosga ega bo'lishi mumkin? A) Malaka oshirish kursini tugatganligi B) Yillik reja ko'rsatkichlarini oshirib bajarganligi C) Ishonchni yo'qotish va korrupsiyaviy huquqbuzarlik sodir etish D) Yillik ta'tilga chiqqanligi To'g'ri javob: C) Ishonchni yo'qotish va korrupsiyaviy huquqbuzarlik sodir etish ✔ Izoh: Korrupsiyaviy huquqbuzarlik sodir etish ishonchni yo'qotishga va qonunda belgilangan tartibda xizmatdan bo'shatishga asos bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 101 17-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Jinoyat qonunida «adolat» tamoyili nimani talab qiladi? A) Hamma jinoyatlar uchun ularning og'irligidan qat'i nazar bir xil jazo tayinlanishini B) Jazo jinoyatning xavfliligi, aybdor shaxsi va holatlarga mos bo'lishini C) Jazo aybdorning ijtimoiy mavqeiga qarab yumshatilishini D) Jazo faqat jabrlanuvchining xohishiga qarab tayinlanishini To'g'ri javob: B) Jazo jinoyatning xavfliligi, aybdor shaxsi va holatlarga mos bo'lishini✔ Izoh: Adolat tamoyiliga ko'ra jazo va boshqa huquqiy ta'sir choralari jinoyatning og'irligi, aybdorning shaxsi va holatlarga muvofiq bo'lishi kerak. 2. Oxirgi zarurat holatida yetkazilgan zarar qanday bo'lishi kerak? A) Oldi olingan zarardan kamroq B) Har qanday miqdorda bo'lishi mumkin C) Oldi olingan zarardan ko'proq D) Oldi olingan zararga teng yoki ko'p To'g'ri javob: A) Oldi olingan zarardan kamroq ✔ Izoh: Oxirgi zaruratda yetkazilgan zarar oldi olingan zarardan kamroq bo'lishi kerak, aks holda oxirgi zarurat chegarasidan chetga chiqiladi. 3. Ma'muriy huquq qaysi huquq tizimiga mansub? A) Ommaviy huquqqa B) Kanonik huquqqa C) Xalqaro xususiy huquqqa D) Xususiy huquqqa To'g'ri javob: A) Ommaviy huquqqa ✔ Izoh: Ma'muriy huquq davlat boshqaruvi bilan bog'liq ommaviy munosabatlarni tartibga solgani uchun ommaviy huquq tarmog'iga kiradi. 4. Fuqarolik va siyosiy huquqlar paktiga ko'ra favqulodda holatda ham cheklab bo'lmaydigan huquq qaysi? A) Yig'ilishlar erkinligi B) Qiynoqqa solinmaslik huquqi C) Axborot olish erkinligi D) Harakatlanish erkinligi To'g'ri javob: B) Qiynoqqa solinmaslik huquqi ✔ Izoh: Pakt bo'yicha yashash huquqi, qiynoqqa solinmaslik, qullikka tushmaslik kabi huquqlar favqulodda holatda ham cheklanmaydi. 5. Korrupsiyaviy xatti-harakat sodir etgan xodimni ishdan bo'shatish qanday asosga ega bo'lishi mumkin? A) Malaka oshirish kursini tugatganligi B) Yillik reja ko'rsatkichlarini oshirib bajarganligi C) Ishonchni yo'qotish va korrupsiyaviy huquqbuzarlik sodir etish D) Yillik ta'tilga chiqqanligi To'g'ri javob: C) Ishonchni yo'qotish va korrupsiyaviy huquqbuzarlik sodir etish ✔ Izoh: Korrupsiyaviy huquqbuzarlik sodir etish ishonchni yo'qotishga va qonunda belgilangan tartibda xizmatdan bo'shatishga asos bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 101 17-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Jinoyat qonunida «adolat» tamoyili nimani talab qiladi? A) Hamma jinoyatlar uchun ularning og'irligidan qat'i nazar bir xil jazo tayinlanishini B) Jazo jinoyatning xavfliligi, aybdor shaxsi va holatlarga mos bo'lishini C) Jazo aybdorning ijtimoiy mavqeiga qarab yumshatilishini D) Jazo faqat jabrlanuvchining xohishiga qarab tayinlanishini To'g'ri javob: B) Jazo jinoyatning xavfliligi, aybdor shaxsi va holatlarga mos bo'lishini✔ Izoh: Adolat tamoyiliga ko'ra jazo va boshqa huquqiy ta'sir choralari jinoyatning og'irligi, aybdorning shaxsi va holatlarga muvofiq bo'lishi kerak. 2. Oxirgi zarurat holatida yetkazilgan zarar qanday bo'lishi kerak? A) Oldi olingan zarardan kamroq B) Har qanday miqdorda bo'lishi mumkin C) Oldi olingan zarardan ko'proq D) Oldi olingan zararga teng yoki ko'p To'g'ri javob: A) Oldi olingan zarardan kamroq ✔ Izoh: Oxirgi zaruratda yetkazilgan zarar oldi olingan zarardan kamroq bo'lishi kerak, aks holda oxirgi zarurat chegarasidan chetga chiqiladi. 3. Ma'muriy huquq qaysi huquq tizimiga mansub? A) Ommaviy huquqqa B) Kanonik huquqqa C) Xalqaro xususiy huquqqa D) Xususiy huquqqa To'g'ri javob: A) Ommaviy huquqqa ✔ Izoh: Ma'muriy huquq davlat boshqaruvi bilan bog'liq ommaviy munosabatlarni tartibga solgani uchun ommaviy huquq tarmog'iga kiradi. 4. Fuqarolik va siyosiy huquqlar paktiga ko'ra favqulodda holatda ham cheklab bo'lmaydigan huquq qaysi? A) Yig'ilishlar erkinligi B) Qiynoqqa solinmaslik huquqi C) Axborot olish erkinligi D) Harakatlanish erkinligi To'g'ri javob: B) Qiynoqqa solinmaslik huquqi ✔ Izoh: Pakt bo'yicha yashash huquqi, qiynoqqa solinmaslik, qullikka tushmaslik kabi huquqlar favqulodda holatda ham cheklanmaydi. 5. Korrupsiyaviy xatti-harakat sodir etgan xodimni ishdan bo'shatish qanday asosga ega bo'lishi mumkin? A) Malaka oshirish kursini tugatganligi B) Yillik reja ko'rsatkichlarini oshirib bajarganligi C) Ishonchni yo'qotish va korrupsiyaviy huquqbuzarlik sodir etish D) Yillik ta'tilga chiqqanligi To'g'ri javob: C) Ishonchni yo'qotish va korrupsiyaviy huquqbuzarlik sodir etish ✔ Izoh: Korrupsiyaviy huquqbuzarlik sodir etish ishonchni yo'qotishga va qonunda belgilangan tartibda xizmatdan bo'shatishga asos bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 101 6. Qoraqalpog'iston Respublikasining oliy davlat vakillik organi qanday nomlanadi? A) Xalq Kengashi B) Oliy Majlis C) Jo'qorg'i Kenges D) Respublika Davlat Kengashi To'g'ri javob: C) Jo'qorg'i Kenges✔ Izoh: Qoraqalpog'iston Respublikasining oliy davlat vakillik organi Jo'qorg'i Kenges hisoblanadi. 7. Jazoning umumiy ogohlantirish (preventsiya) maqsadi nimani anglatadi? A) Mahkumning mol-mulkini davlat foydasiga olib qo'yishni B) Mahkumni jamiyatdan umrbod ajratib qo'yishni C) Faqat mahkumning o'zi qayta jinoyat qilmasligini ta'minlash va uni axloqan tuzatishni D) Boshqa shaxslar tomonidan jinoyat sodir etilishining oldini olishni To'g'ri javob: D) Boshqa shaxslar tomonidan jinoyat sodir etilishining oldini olishni ✔ Izoh: Umumiy preventsiya jamiyatdagi boshqa shaxslarni jinoyat sodir etishdan tiyib turishga qaratilgan. 8. Ma'muriy organ qarorlarining asoslantirilgan bo'lishi nimani anglatadi? A) Qarorning faqat bir so'z bilan qisqa yozilishini B) Qarorning faqat og'zaki shaklda e'lon qilinishini C) Qarorda uning huquqiy va faktik asoslari ko'rsatilishini D) Qaror asoslarini manfaatdor shaxsdan sir saqlashni To'g'ri javob: C) Qarorda uning huquqiy va faktik asoslari ko'rsatilishini ✔ Izoh: Asoslantirilganlik ma'muriy hujjatda uni qabul qilishga sabab bo'lgan faktik holatlar va huquqiy asoslar ko'rsatilishini talab qiladi. 9. Ma'muriy huquqbuzarlik uchun voyaga yetmagan shaxs ota-onasi bilan birga qanday javobgar bo'lishi mumkin? A) Na bola, na ota-ona hech qachon javobgar bo'lmaydi B) Bola o'rniga faqat mahalla raisi va maktab direktori javob beradi C) Ota-ona har doim bola o'rniga ma'muriy qamoqqa olinadi D) Ota-ona tarbiya majburiyatini bajarmagani uchun alohida javob berishi mumkin To'g'ri javob: D) Ota-ona tarbiya majburiyatini bajarmagani uchun alohida javob berishi mumkin ✔ Izoh: Qonunda ota-onaning voyaga yetmaganlarni tarbiyalash majburiyatini bajarmaganligi uchun alohida ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan. 10. Inson huquqlari sohasida «davlatning ijobiy majburiyati» nimani anglatadi? A) Davlat huquqlarga faqat aralashmaslik bilan cheklanishini B) Davlat huquqlarni faqat xalqaro tashkilot orqali amalga oshirishini C) Davlat huquqlarni amalga oshirish uchun faol choralar ko'rishi shartligini D) Davlat huquqlarni faqat xususiy sektorga topshirishini To'g'ri javob: C) Davlat huquqlarni amalga oshirish uchun faol choralar ko'rishi shartligini ✔ Izoh: Ijobiy majburiyat — davlatning huquqlarni ta'minlash va himoya qilish uchun qonunchilik, tashkiliy va boshqa faol choralar ko'rishi. 11. Qaysi holat ma'muriy javobgarlikdan ozod qilish asosi bo'lishi mumkin? A) Huquqbuzarning qarindoshlari ko'pligi B) Huquqbuzarning yuqori lavozimi C) Huquqbuzarning boshqa shaharlik ekanligi D) Huquqbuzarlikning kam ahamiyatliligi To'g'ri javob: D) Huquqbuzarlikning kam ahamiyatliligi ✔ Izoh: Huquqbuzarlik kam ahamiyatli bo'lsa, vakolatli organ huquqbuzarni og'zaki tanbeh bilan cheklanib, javobgarlikdan ozod qilishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 102 6. Qoraqalpog'iston Respublikasining oliy davlat vakillik organi qanday nomlanadi? A) Xalq Kengashi B) Oliy Majlis C) Jo'qorg'i Kenges D) Respublika Davlat Kengashi To'g'ri javob: C) Jo'qorg'i Kenges✔ Izoh: Qoraqalpog'iston Respublikasining oliy davlat vakillik organi Jo'qorg'i Kenges hisoblanadi. 7. Jazoning umumiy ogohlantirish (preventsiya) maqsadi nimani anglatadi? A) Mahkumning mol-mulkini davlat foydasiga olib qo'yishni B) Mahkumni jamiyatdan umrbod ajratib qo'yishni C) Faqat mahkumning o'zi qayta jinoyat qilmasligini ta'minlash va uni axloqan tuzatishni D) Boshqa shaxslar tomonidan jinoyat sodir etilishining oldini olishni To'g'ri javob: D) Boshqa shaxslar tomonidan jinoyat sodir etilishining oldini olishni ✔ Izoh: Umumiy preventsiya jamiyatdagi boshqa shaxslarni jinoyat sodir etishdan tiyib turishga qaratilgan. 8. Ma'muriy organ qarorlarining asoslantirilgan bo'lishi nimani anglatadi? A) Qarorning faqat bir so'z bilan qisqa yozilishini B) Qarorning faqat og'zaki shaklda e'lon qilinishini C) Qarorda uning huquqiy va faktik asoslari ko'rsatilishini D) Qaror asoslarini manfaatdor shaxsdan sir saqlashni To'g'ri javob: C) Qarorda uning huquqiy va faktik asoslari ko'rsatilishini ✔ Izoh: Asoslantirilganlik ma'muriy hujjatda uni qabul qilishga sabab bo'lgan faktik holatlar va huquqiy asoslar ko'rsatilishini talab qiladi. 9. Ma'muriy huquqbuzarlik uchun voyaga yetmagan shaxs ota-onasi bilan birga qanday javobgar bo'lishi mumkin? A) Na bola, na ota-ona hech qachon javobgar bo'lmaydi B) Bola o'rniga faqat mahalla raisi va maktab direktori javob beradi C) Ota-ona har doim bola o'rniga ma'muriy qamoqqa olinadi D) Ota-ona tarbiya majburiyatini bajarmagani uchun alohida javob berishi mumkin To'g'ri javob: D) Ota-ona tarbiya majburiyatini bajarmagani uchun alohida javob berishi mumkin ✔ Izoh: Qonunda ota-onaning voyaga yetmaganlarni tarbiyalash majburiyatini bajarmaganligi uchun alohida ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan. 10. Inson huquqlari sohasida «davlatning ijobiy majburiyati» nimani anglatadi? A) Davlat huquqlarga faqat aralashmaslik bilan cheklanishini B) Davlat huquqlarni faqat xalqaro tashkilot orqali amalga oshirishini C) Davlat huquqlarni amalga oshirish uchun faol choralar ko'rishi shartligini D) Davlat huquqlarni faqat xususiy sektorga topshirishini To'g'ri javob: C) Davlat huquqlarni amalga oshirish uchun faol choralar ko'rishi shartligini ✔ Izoh: Ijobiy majburiyat — davlatning huquqlarni ta'minlash va himoya qilish uchun qonunchilik, tashkiliy va boshqa faol choralar ko'rishi. 11. Qaysi holat ma'muriy javobgarlikdan ozod qilish asosi bo'lishi mumkin? A) Huquqbuzarning qarindoshlari ko'pligi B) Huquqbuzarning yuqori lavozimi C) Huquqbuzarning boshqa shaharlik ekanligi D) Huquqbuzarlikning kam ahamiyatliligi To'g'ri javob: D) Huquqbuzarlikning kam ahamiyatliligi ✔ Izoh: Huquqbuzarlik kam ahamiyatli bo'lsa, vakolatli organ huquqbuzarni og'zaki tanbeh bilan cheklanib, javobgarlikdan ozod qilishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 102 6. Qoraqalpog'iston Respublikasining oliy davlat vakillik organi qanday nomlanadi? A) Xalq Kengashi B) Oliy Majlis C) Jo'qorg'i Kenges D) Respublika Davlat Kengashi To'g'ri javob: C) Jo'qorg'i Kenges✔ Izoh: Qoraqalpog'iston Respublikasining oliy davlat vakillik organi Jo'qorg'i Kenges hisoblanadi. 7. Jazoning umumiy ogohlantirish (preventsiya) maqsadi nimani anglatadi? A) Mahkumning mol-mulkini davlat foydasiga olib qo'yishni B) Mahkumni jamiyatdan umrbod ajratib qo'yishni C) Faqat mahkumning o'zi qayta jinoyat qilmasligini ta'minlash va uni axloqan tuzatishni D) Boshqa shaxslar tomonidan jinoyat sodir etilishining oldini olishni To'g'ri javob: D) Boshqa shaxslar tomonidan jinoyat sodir etilishining oldini olishni ✔ Izoh: Umumiy preventsiya jamiyatdagi boshqa shaxslarni jinoyat sodir etishdan tiyib turishga qaratilgan. 8. Ma'muriy organ qarorlarining asoslantirilgan bo'lishi nimani anglatadi? A) Qarorning faqat bir so'z bilan qisqa yozilishini B) Qarorning faqat og'zaki shaklda e'lon qilinishini C) Qarorda uning huquqiy va faktik asoslari ko'rsatilishini D) Qaror asoslarini manfaatdor shaxsdan sir saqlashni To'g'ri javob: C) Qarorda uning huquqiy va faktik asoslari ko'rsatilishini ✔ Izoh: Asoslantirilganlik ma'muriy hujjatda uni qabul qilishga sabab bo'lgan faktik holatlar va huquqiy asoslar ko'rsatilishini talab qiladi. 9. Ma'muriy huquqbuzarlik uchun voyaga yetmagan shaxs ota-onasi bilan birga qanday javobgar bo'lishi mumkin? A) Na bola, na ota-ona hech qachon javobgar bo'lmaydi B) Bola o'rniga faqat mahalla raisi va maktab direktori javob beradi C) Ota-ona har doim bola o'rniga ma'muriy qamoqqa olinadi D) Ota-ona tarbiya majburiyatini bajarmagani uchun alohida javob berishi mumkin To'g'ri javob: D) Ota-ona tarbiya majburiyatini bajarmagani uchun alohida javob berishi mumkin ✔ Izoh: Qonunda ota-onaning voyaga yetmaganlarni tarbiyalash majburiyatini bajarmaganligi uchun alohida ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan. 10. Inson huquqlari sohasida «davlatning ijobiy majburiyati» nimani anglatadi? A) Davlat huquqlarga faqat aralashmaslik bilan cheklanishini B) Davlat huquqlarni faqat xalqaro tashkilot orqali amalga oshirishini C) Davlat huquqlarni amalga oshirish uchun faol choralar ko'rishi shartligini D) Davlat huquqlarni faqat xususiy sektorga topshirishini To'g'ri javob: C) Davlat huquqlarni amalga oshirish uchun faol choralar ko'rishi shartligini ✔ Izoh: Ijobiy majburiyat — davlatning huquqlarni ta'minlash va himoya qilish uchun qonunchilik, tashkiliy va boshqa faol choralar ko'rishi. 11. Qaysi holat ma'muriy javobgarlikdan ozod qilish asosi bo'lishi mumkin? A) Huquqbuzarning qarindoshlari ko'pligi B) Huquqbuzarning yuqori lavozimi C) Huquqbuzarning boshqa shaharlik ekanligi D) Huquqbuzarlikning kam ahamiyatliligi To'g'ri javob: D) Huquqbuzarlikning kam ahamiyatliligi ✔ Izoh: Huquqbuzarlik kam ahamiyatli bo'lsa, vakolatli organ huquqbuzarni og'zaki tanbeh bilan cheklanib, javobgarlikdan ozod qilishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 102 12. Odob-axloq kodeksiga rioya qilmaslik qanday oqibatga olib kelishi mumkin? A) Qo'shimcha haq to'lanadigan ta'til berilishi B) Lavozimda avtomatik ravishda ko'tarilish C) Odob-axloq komissiyasida muhokama va intizomiy javobgarlik D) Odob-axloq komissiyasi tomonidan qo'shimcha pul mukofoti berilishi To'g'ri javob: C) Odob-axloq komissiyasida muhokama va intizomiy javobgarlik✔ Izoh: Odob-axloq qoidalarini buzish odob-axloq komissiyasida ko'rib chiqilishi va intizomiy javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin. 13. Korrupsiyaviy qilmish uchun javobgarlikdan ozod qilishda asosiy e'tibor nimaga qaratiladi? A) Faqat qonunda aniq belgilangan asoslarga B) Shaxsning egallab turgan lavozimi yuqoriligiga C) Shaxsning tanishlari ko'pligiga D) Shaxsning davlat mukofotlariga To'g'ri javob: A) Faqat qonunda aniq belgilangan asoslarga ✔ Izoh: Javobgarlikning muqarrarligi tamoyiliga ko'ra korrupsiyaviy qilmish uchun javobgarlikdan ozod qilish faqat qonunda belgilangan asoslarda mumkin. 14. Jinoyat ishlari bo'yicha huquqiy yordam ko'rsatish qanday asosda amalga oshiriladi? A) Hech qanday huquqiy asossiz, faqat bir tomonlama siyosiy qaror asosida B) Faqat shaxsiy tanishuv asosida C) Faqat ommaviy axborot vositalari orqali D) Xalqaro shartnomalar yoki o'zaro munosabat (reprositetlik) asosida To'g'ri javob: D) Xalqaro shartnomalar yoki o'zaro munosabat (reprositetlik) asosida ✔ Izoh: Jinoyat ishlari bo'yicha huquqiy yordam xalqaro shartnomalar asosida, ular bo'lmasa o'zaro munosabat tamoyili asosida ko'rsatiladi. 15. Oliy Majlis qanday davlat organi hisoblanadi? A) Prezident huzuridagi maslahat beruvchi jamoatchilik organi B) Sud hokimiyatini muvofiqlashtiruvchi oliy konstitutsiyaviy nazorat organi C) Ijro etuvchi hokimiyatni boshqaruvchi oliy davlat boshqaruv organi D) Qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiruvchi oliy vakillik organi To'g'ri javob: D) Qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiruvchi oliy vakillik organi ✔ Izoh: Oliy Majlis O'zbekiston Respublikasining qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiruvchi oliy davlat vakillik organidir. 16. Bosh vazir nomzodi kim tomonidan ko'rib chiqiladi va tasdiqlanadi? A) Markaziy saylov komissiyasi tomonidan B) Konstitutsiyaviy sud tomonidan C) Qonunchilik palatasi tomonidan D) Oliy sud plenumi tomonidan To'g'ri javob: C) Qonunchilik palatasi tomonidan ✔ Izoh: Prezident siyosiy partiyalar fraksiyalari bilan maslahatlashib, Bosh vazir nomzodini Qonunchilik palatasining ko'rib chiqishi va tasdiqlashiga taqdim etadi. 17. Prokuror qonunga zid ma'muriy jazo to'g'risidagi qarorga nisbatan qanday choraga ega? A) Qarorni o'zi ijro etish B) Protest keltirish C) Jazoni ikki baravar oshirish D) Ishni yashirin tarzda yopish To'g'ri javob: B) Protest keltirish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 103 12. Odob-axloq kodeksiga rioya qilmaslik qanday oqibatga olib kelishi mumkin? A) Qo'shimcha haq to'lanadigan ta'til berilishi B) Lavozimda avtomatik ravishda ko'tarilish C) Odob-axloq komissiyasida muhokama va intizomiy javobgarlik D) Odob-axloq komissiyasi tomonidan qo'shimcha pul mukofoti berilishi To'g'ri javob: C) Odob-axloq komissiyasida muhokama va intizomiy javobgarlik✔ Izoh: Odob-axloq qoidalarini buzish odob-axloq komissiyasida ko'rib chiqilishi va intizomiy javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin. 13. Korrupsiyaviy qilmish uchun javobgarlikdan ozod qilishda asosiy e'tibor nimaga qaratiladi? A) Faqat qonunda aniq belgilangan asoslarga B) Shaxsning egallab turgan lavozimi yuqoriligiga C) Shaxsning tanishlari ko'pligiga D) Shaxsning davlat mukofotlariga To'g'ri javob: A) Faqat qonunda aniq belgilangan asoslarga ✔ Izoh: Javobgarlikning muqarrarligi tamoyiliga ko'ra korrupsiyaviy qilmish uchun javobgarlikdan ozod qilish faqat qonunda belgilangan asoslarda mumkin. 14. Jinoyat ishlari bo'yicha huquqiy yordam ko'rsatish qanday asosda amalga oshiriladi? A) Hech qanday huquqiy asossiz, faqat bir tomonlama siyosiy qaror asosida B) Faqat shaxsiy tanishuv asosida C) Faqat ommaviy axborot vositalari orqali D) Xalqaro shartnomalar yoki o'zaro munosabat (reprositetlik) asosida To'g'ri javob: D) Xalqaro shartnomalar yoki o'zaro munosabat (reprositetlik) asosida ✔ Izoh: Jinoyat ishlari bo'yicha huquqiy yordam xalqaro shartnomalar asosida, ular bo'lmasa o'zaro munosabat tamoyili asosida ko'rsatiladi. 15. Oliy Majlis qanday davlat organi hisoblanadi? A) Prezident huzuridagi maslahat beruvchi jamoatchilik organi B) Sud hokimiyatini muvofiqlashtiruvchi oliy konstitutsiyaviy nazorat organi C) Ijro etuvchi hokimiyatni boshqaruvchi oliy davlat boshqaruv organi D) Qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiruvchi oliy vakillik organi To'g'ri javob: D) Qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiruvchi oliy vakillik organi ✔ Izoh: Oliy Majlis O'zbekiston Respublikasining qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiruvchi oliy davlat vakillik organidir. 16. Bosh vazir nomzodi kim tomonidan ko'rib chiqiladi va tasdiqlanadi? A) Markaziy saylov komissiyasi tomonidan B) Konstitutsiyaviy sud tomonidan C) Qonunchilik palatasi tomonidan D) Oliy sud plenumi tomonidan To'g'ri javob: C) Qonunchilik palatasi tomonidan ✔ Izoh: Prezident siyosiy partiyalar fraksiyalari bilan maslahatlashib, Bosh vazir nomzodini Qonunchilik palatasining ko'rib chiqishi va tasdiqlashiga taqdim etadi. 17. Prokuror qonunga zid ma'muriy jazo to'g'risidagi qarorga nisbatan qanday choraga ega? A) Qarorni o'zi ijro etish B) Protest keltirish C) Jazoni ikki baravar oshirish D) Ishni yashirin tarzda yopish To'g'ri javob: B) Protest keltirish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 103 12. Odob-axloq kodeksiga rioya qilmaslik qanday oqibatga olib kelishi mumkin? A) Qo'shimcha haq to'lanadigan ta'til berilishi B) Lavozimda avtomatik ravishda ko'tarilish C) Odob-axloq komissiyasida muhokama va intizomiy javobgarlik D) Odob-axloq komissiyasi tomonidan qo'shimcha pul mukofoti berilishi To'g'ri javob: C) Odob-axloq komissiyasida muhokama va intizomiy javobgarlik✔ Izoh: Odob-axloq qoidalarini buzish odob-axloq komissiyasida ko'rib chiqilishi va intizomiy javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin. 13. Korrupsiyaviy qilmish uchun javobgarlikdan ozod qilishda asosiy e'tibor nimaga qaratiladi? A) Faqat qonunda aniq belgilangan asoslarga B) Shaxsning egallab turgan lavozimi yuqoriligiga C) Shaxsning tanishlari ko'pligiga D) Shaxsning davlat mukofotlariga To'g'ri javob: A) Faqat qonunda aniq belgilangan asoslarga ✔ Izoh: Javobgarlikning muqarrarligi tamoyiliga ko'ra korrupsiyaviy qilmish uchun javobgarlikdan ozod qilish faqat qonunda belgilangan asoslarda mumkin. 14. Jinoyat ishlari bo'yicha huquqiy yordam ko'rsatish qanday asosda amalga oshiriladi? A) Hech qanday huquqiy asossiz, faqat bir tomonlama siyosiy qaror asosida B) Faqat shaxsiy tanishuv asosida C) Faqat ommaviy axborot vositalari orqali D) Xalqaro shartnomalar yoki o'zaro munosabat (reprositetlik) asosida To'g'ri javob: D) Xalqaro shartnomalar yoki o'zaro munosabat (reprositetlik) asosida ✔ Izoh: Jinoyat ishlari bo'yicha huquqiy yordam xalqaro shartnomalar asosida, ular bo'lmasa o'zaro munosabat tamoyili asosida ko'rsatiladi. 15. Oliy Majlis qanday davlat organi hisoblanadi? A) Prezident huzuridagi maslahat beruvchi jamoatchilik organi B) Sud hokimiyatini muvofiqlashtiruvchi oliy konstitutsiyaviy nazorat organi C) Ijro etuvchi hokimiyatni boshqaruvchi oliy davlat boshqaruv organi D) Qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiruvchi oliy vakillik organi To'g'ri javob: D) Qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiruvchi oliy vakillik organi ✔ Izoh: Oliy Majlis O'zbekiston Respublikasining qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiruvchi oliy davlat vakillik organidir. 16. Bosh vazir nomzodi kim tomonidan ko'rib chiqiladi va tasdiqlanadi? A) Markaziy saylov komissiyasi tomonidan B) Konstitutsiyaviy sud tomonidan C) Qonunchilik palatasi tomonidan D) Oliy sud plenumi tomonidan To'g'ri javob: C) Qonunchilik palatasi tomonidan ✔ Izoh: Prezident siyosiy partiyalar fraksiyalari bilan maslahatlashib, Bosh vazir nomzodini Qonunchilik palatasining ko'rib chiqishi va tasdiqlashiga taqdim etadi. 17. Prokuror qonunga zid ma'muriy jazo to'g'risidagi qarorga nisbatan qanday choraga ega? A) Qarorni o'zi ijro etish B) Protest keltirish C) Jazoni ikki baravar oshirish D) Ishni yashirin tarzda yopish To'g'ri javob: B) Protest keltirish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 103 Izoh: Prokuror qonunga xilof qarorlarga nisbatan protest keltiradi; protest keltirilishi qarorning ijrosini to'xtatib turishi mumkin. 18. Prokuror o'z vakolatlarini amalga oshirishda boshqa davlat organlaridan mustaqilmi? A) Yo'q, siyosiy partiyaga bo'ysunadi B) Yo'q, hokimga bo'ysunadi C) Yo'q, sudga bo'ysunadi D) Ha, qonunga ko'ra mustaqil To'g'ri javob: D) Ha, qonunga ko'ra mustaqil✔ Izoh: Prokurorlar o'z vakolatlarini har qanday davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslardan mustaqil holda, faqat qonunga bo'ysunib amalga oshiradi. 19. Qaysi huquq siyosiy huquqlar guruhiga kiradi? A) Dam olish huquqi B) Mulkka egalik huquqi C) Saylash va saylanish huquqi D) Malakali tibbiy yordam huquqi To'g'ri javob: C) Saylash va saylanish huquqi ✔ Izoh: Saylash va saylanish, davlat ishlarini boshqarishda qatnashish, yig'ilishlar erkinligi siyosiy huquqlarga kiradi. 20. Shartli hukm qilish deganda nima tushuniladi? A) Tayinlangan jazo ijrosini sinov muddati davomida qo'llamaslik B) Hukmni sudsiz prokuror tomonidan chiqarish C) Jazoni tayinlamasdan shaxsni butunlay oqlash va sudlanmagan deb hisoblash D) Jazoni ikki barobar og'irlashtirib qo'llash To'g'ri javob: A) Tayinlangan jazo ijrosini sinov muddati davomida qo'llamaslik ✔ Izoh: Shartli hukmda sud jazo tayinlaydi, ammo uni ijro etmasdan mahkumga sinov muddati belgilaydi; mahkum o'zini yaxshi tutsa jazo ijro etilmaydi. 21. Ombudsmanning qarorlari qanday xususiyatga ega? A) Faqat xalqaro organlar uchun majburiy B) Sud hukmi kabi majburiy ijroga ega va shikoyat qilinmaydi C) Hech qanday ahamiyatga ega emas D) Tavsiyaviy xususiyatga ega, ammo ko'rib chiqilishi shart To'g'ri javob: D) Tavsiyaviy xususiyatga ega, ammo ko'rib chiqilishi shart ✔ Izoh: Ombudsman sud yoki prokuror o'rnini bosmaydi; uning tavsiyalari tegishli organlar tomonidan ko'rib chiqilishi va javob berilishi lozim. 22. Ma'muriy huquqbuzarlikning ob'ektiv tomoni nimani o'z ichiga oladi? A) Qilmish tajovuz qilgan, qonun bilan qo'riqlanadigan munosabatlarni B) Huquqbuzarning ruhiy holati, qilmishiga munosabati va maqsadini C) G'ayriqonuniy qilmish, uning oqibati va ular o'rtasidagi sababiy bog'lanishni D) Huquqbuzarning yoshi, aqli rasoligi va javobgarlik layoqatini To'g'ri javob: C) G'ayriqonuniy qilmish, uning oqibati va ular o'rtasidagi sababiy bog'lanishni ✔ Izoh: Ob'ektiv tomon qilmishning tashqi ifodasi: harakat yoki harakatsizlik, zararli oqibat, sababiy bog'lanish, joy, vaqt va usul. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 104 Izoh: Prokuror qonunga xilof qarorlarga nisbatan protest keltiradi; protest keltirilishi qarorning ijrosini to'xtatib turishi mumkin. 18. Prokuror o'z vakolatlarini amalga oshirishda boshqa davlat organlaridan mustaqilmi? A) Yo'q, siyosiy partiyaga bo'ysunadi B) Yo'q, hokimga bo'ysunadi C) Yo'q, sudga bo'ysunadi D) Ha, qonunga ko'ra mustaqil To'g'ri javob: D) Ha, qonunga ko'ra mustaqil✔ Izoh: Prokurorlar o'z vakolatlarini har qanday davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslardan mustaqil holda, faqat qonunga bo'ysunib amalga oshiradi. 19. Qaysi huquq siyosiy huquqlar guruhiga kiradi? A) Dam olish huquqi B) Mulkka egalik huquqi C) Saylash va saylanish huquqi D) Malakali tibbiy yordam huquqi To'g'ri javob: C) Saylash va saylanish huquqi ✔ Izoh: Saylash va saylanish, davlat ishlarini boshqarishda qatnashish, yig'ilishlar erkinligi siyosiy huquqlarga kiradi. 20. Shartli hukm qilish deganda nima tushuniladi? A) Tayinlangan jazo ijrosini sinov muddati davomida qo'llamaslik B) Hukmni sudsiz prokuror tomonidan chiqarish C) Jazoni tayinlamasdan shaxsni butunlay oqlash va sudlanmagan deb hisoblash D) Jazoni ikki barobar og'irlashtirib qo'llash To'g'ri javob: A) Tayinlangan jazo ijrosini sinov muddati davomida qo'llamaslik ✔ Izoh: Shartli hukmda sud jazo tayinlaydi, ammo uni ijro etmasdan mahkumga sinov muddati belgilaydi; mahkum o'zini yaxshi tutsa jazo ijro etilmaydi. 21. Ombudsmanning qarorlari qanday xususiyatga ega? A) Faqat xalqaro organlar uchun majburiy B) Sud hukmi kabi majburiy ijroga ega va shikoyat qilinmaydi C) Hech qanday ahamiyatga ega emas D) Tavsiyaviy xususiyatga ega, ammo ko'rib chiqilishi shart To'g'ri javob: D) Tavsiyaviy xususiyatga ega, ammo ko'rib chiqilishi shart ✔ Izoh: Ombudsman sud yoki prokuror o'rnini bosmaydi; uning tavsiyalari tegishli organlar tomonidan ko'rib chiqilishi va javob berilishi lozim. 22. Ma'muriy huquqbuzarlikning ob'ektiv tomoni nimani o'z ichiga oladi? A) Qilmish tajovuz qilgan, qonun bilan qo'riqlanadigan munosabatlarni B) Huquqbuzarning ruhiy holati, qilmishiga munosabati va maqsadini C) G'ayriqonuniy qilmish, uning oqibati va ular o'rtasidagi sababiy bog'lanishni D) Huquqbuzarning yoshi, aqli rasoligi va javobgarlik layoqatini To'g'ri javob: C) G'ayriqonuniy qilmish, uning oqibati va ular o'rtasidagi sababiy bog'lanishni ✔ Izoh: Ob'ektiv tomon qilmishning tashqi ifodasi: harakat yoki harakatsizlik, zararli oqibat, sababiy bog'lanish, joy, vaqt va usul. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 104 Izoh: Prokuror qonunga xilof qarorlarga nisbatan protest keltiradi; protest keltirilishi qarorning ijrosini to'xtatib turishi mumkin. 18. Prokuror o'z vakolatlarini amalga oshirishda boshqa davlat organlaridan mustaqilmi? A) Yo'q, siyosiy partiyaga bo'ysunadi B) Yo'q, hokimga bo'ysunadi C) Yo'q, sudga bo'ysunadi D) Ha, qonunga ko'ra mustaqil To'g'ri javob: D) Ha, qonunga ko'ra mustaqil✔ Izoh: Prokurorlar o'z vakolatlarini har qanday davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslardan mustaqil holda, faqat qonunga bo'ysunib amalga oshiradi. 19. Qaysi huquq siyosiy huquqlar guruhiga kiradi? A) Dam olish huquqi B) Mulkka egalik huquqi C) Saylash va saylanish huquqi D) Malakali tibbiy yordam huquqi To'g'ri javob: C) Saylash va saylanish huquqi ✔ Izoh: Saylash va saylanish, davlat ishlarini boshqarishda qatnashish, yig'ilishlar erkinligi siyosiy huquqlarga kiradi. 20. Shartli hukm qilish deganda nima tushuniladi? A) Tayinlangan jazo ijrosini sinov muddati davomida qo'llamaslik B) Hukmni sudsiz prokuror tomonidan chiqarish C) Jazoni tayinlamasdan shaxsni butunlay oqlash va sudlanmagan deb hisoblash D) Jazoni ikki barobar og'irlashtirib qo'llash To'g'ri javob: A) Tayinlangan jazo ijrosini sinov muddati davomida qo'llamaslik ✔ Izoh: Shartli hukmda sud jazo tayinlaydi, ammo uni ijro etmasdan mahkumga sinov muddati belgilaydi; mahkum o'zini yaxshi tutsa jazo ijro etilmaydi. 21. Ombudsmanning qarorlari qanday xususiyatga ega? A) Faqat xalqaro organlar uchun majburiy B) Sud hukmi kabi majburiy ijroga ega va shikoyat qilinmaydi C) Hech qanday ahamiyatga ega emas D) Tavsiyaviy xususiyatga ega, ammo ko'rib chiqilishi shart To'g'ri javob: D) Tavsiyaviy xususiyatga ega, ammo ko'rib chiqilishi shart ✔ Izoh: Ombudsman sud yoki prokuror o'rnini bosmaydi; uning tavsiyalari tegishli organlar tomonidan ko'rib chiqilishi va javob berilishi lozim. 22. Ma'muriy huquqbuzarlikning ob'ektiv tomoni nimani o'z ichiga oladi? A) Qilmish tajovuz qilgan, qonun bilan qo'riqlanadigan munosabatlarni B) Huquqbuzarning ruhiy holati, qilmishiga munosabati va maqsadini C) G'ayriqonuniy qilmish, uning oqibati va ular o'rtasidagi sababiy bog'lanishni D) Huquqbuzarning yoshi, aqli rasoligi va javobgarlik layoqatini To'g'ri javob: C) G'ayriqonuniy qilmish, uning oqibati va ular o'rtasidagi sababiy bog'lanishni ✔ Izoh: Ob'ektiv tomon qilmishning tashqi ifodasi: harakat yoki harakatsizlik, zararli oqibat, sababiy bog'lanish, joy, vaqt va usul. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 104 23. O'zbekistonda fuqarolik qanday xususiyatga ega? A) Ikki darajali fuqarolik amal qiladi B) Yagona fuqarolik amal qiladi C) Fuqarolik faqat tug'ilish joyiga bog'liq D) Har bir viloyatda alohida fuqarolik bor To'g'ri javob: B) Yagona fuqarolik amal qiladi✔ Izoh: O'zbekiston Respublikasida butun hududda yagona fuqarolik o'rnatilgan. 24. Vatanni himoya qilish Konstitutsiyaga ko'ra kimning burchi hisoblanadi? A) Faqat davlat organlari rahbarlarining B) O'zbekiston Respublikasining har bir fuqarosining C) Faqat chegara hududlarida doimiy yashovchilarning D) Faqat harbiy xizmatchilar va ofitserlarning To'g'ri javob: B) O'zbekiston Respublikasining har bir fuqarosining ✔ Izoh: Vatanni himoya qilish O'zbekiston Respublikasi har bir fuqarosining burchidir. 25. Lavozimga tayinlashda nomzodning korrupsiyaga oid o'tmishi tekshirilishi qanday maqsadga xizmat qiladi? A) Nomzodning shaxsiy hayotini ommaga e'lon qilishga B) Nomzodni kamsitish va tanlovdan chetlatishga C) Davlat xizmatiga halol va ishonchli kadrlarni jalb qilishga D) Tanlov jarayonini cho'zishga To'g'ri javob: C) Davlat xizmatiga halol va ishonchli kadrlarni jalb qilishga ✔ Izoh: Nomzodlarni tekshirish davlat xizmatiga obro'si toza va ishonchli shaxslarni tanlash, korrupsiyaviy xavflarni kamaytirishga xizmat qiladi. 26. Prokuratura xodimining xulq-atvori ish vaqtidan tashqarida ham nimaga mos bo'lishi kerak? A) Faqat moda yo'nalishlariga B) Faqat shaxsiy xohish-istagiga C) Xodim sha'ni va prokuratura obro'siga D) Faqat do'stlari va tanishlari talablariga To'g'ri javob: C) Xodim sha'ni va prokuratura obro'siga ✔ Izoh: Prokuratura xodimi xizmatdan tashqarida ham o'z sha'ni va prokuratura organlari obro'siga putur yetkazadigan xatti-harakatlardan saqlanishi lozim. 27. Qonunni bilmaslik jinoiy javobgarlikdan ozod qiladimi? A) Ha, agar shaxs qishloqda yashasa B) Ha, qonunni bilmaslik har doim ozod qiladi C) Yo'q, qonunni bilmaslik odatda javobgarlikdan ozod qilmaydi D) Ha, agar shaxs oliy yuridik ma'lumotga ega bo'lmasa va qonunni o'qimagan bo'lsa To'g'ri javob: C) Yo'q, qonunni bilmaslik odatda javobgarlikdan ozod qilmaydi ✔ Izoh: Rasman e'lon qilingan qonunni bilmaslik shaxsni jinoiy javobgarlikdan ozod etmaydi. 28. Dalolatchi deb kimga aytiladi? A) Boshqa shaxsni jinoyat sodir etishga ko'ndirgan shaxsga B) Jinoyat ustidan sudga shikoyat bergan shaxsga C) Jinoyatni bevosita o'z qo'li bilan sodir etgan shaxsga D) Jinoyatga faqat vosita yetkazib bergan shaxsga To'g'ri javob: A) Boshqa shaxsni jinoyat sodir etishga ko'ndirgan shaxsga ✔ Izoh: Dalolatchi ishontirish, pora berish, tahdid yoki boshqa usullar bilan boshqa shaxsda jinoyat sodir etish qasdini uyg'otgan shaxsdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 105 23. O'zbekistonda fuqarolik qanday xususiyatga ega? A) Ikki darajali fuqarolik amal qiladi B) Yagona fuqarolik amal qiladi C) Fuqarolik faqat tug'ilish joyiga bog'liq D) Har bir viloyatda alohida fuqarolik bor To'g'ri javob: B) Yagona fuqarolik amal qiladi✔ Izoh: O'zbekiston Respublikasida butun hududda yagona fuqarolik o'rnatilgan. 24. Vatanni himoya qilish Konstitutsiyaga ko'ra kimning burchi hisoblanadi? A) Faqat davlat organlari rahbarlarining B) O'zbekiston Respublikasining har bir fuqarosining C) Faqat chegara hududlarida doimiy yashovchilarning D) Faqat harbiy xizmatchilar va ofitserlarning To'g'ri javob: B) O'zbekiston Respublikasining har bir fuqarosining ✔ Izoh: Vatanni himoya qilish O'zbekiston Respublikasi har bir fuqarosining burchidir. 25. Lavozimga tayinlashda nomzodning korrupsiyaga oid o'tmishi tekshirilishi qanday maqsadga xizmat qiladi? A) Nomzodning shaxsiy hayotini ommaga e'lon qilishga B) Nomzodni kamsitish va tanlovdan chetlatishga C) Davlat xizmatiga halol va ishonchli kadrlarni jalb qilishga D) Tanlov jarayonini cho'zishga To'g'ri javob: C) Davlat xizmatiga halol va ishonchli kadrlarni jalb qilishga ✔ Izoh: Nomzodlarni tekshirish davlat xizmatiga obro'si toza va ishonchli shaxslarni tanlash, korrupsiyaviy xavflarni kamaytirishga xizmat qiladi. 26. Prokuratura xodimining xulq-atvori ish vaqtidan tashqarida ham nimaga mos bo'lishi kerak? A) Faqat moda yo'nalishlariga B) Faqat shaxsiy xohish-istagiga C) Xodim sha'ni va prokuratura obro'siga D) Faqat do'stlari va tanishlari talablariga To'g'ri javob: C) Xodim sha'ni va prokuratura obro'siga ✔ Izoh: Prokuratura xodimi xizmatdan tashqarida ham o'z sha'ni va prokuratura organlari obro'siga putur yetkazadigan xatti-harakatlardan saqlanishi lozim. 27. Qonunni bilmaslik jinoiy javobgarlikdan ozod qiladimi? A) Ha, agar shaxs qishloqda yashasa B) Ha, qonunni bilmaslik har doim ozod qiladi C) Yo'q, qonunni bilmaslik odatda javobgarlikdan ozod qilmaydi D) Ha, agar shaxs oliy yuridik ma'lumotga ega bo'lmasa va qonunni o'qimagan bo'lsa To'g'ri javob: C) Yo'q, qonunni bilmaslik odatda javobgarlikdan ozod qilmaydi ✔ Izoh: Rasman e'lon qilingan qonunni bilmaslik shaxsni jinoiy javobgarlikdan ozod etmaydi. 28. Dalolatchi deb kimga aytiladi? A) Boshqa shaxsni jinoyat sodir etishga ko'ndirgan shaxsga B) Jinoyat ustidan sudga shikoyat bergan shaxsga C) Jinoyatni bevosita o'z qo'li bilan sodir etgan shaxsga D) Jinoyatga faqat vosita yetkazib bergan shaxsga To'g'ri javob: A) Boshqa shaxsni jinoyat sodir etishga ko'ndirgan shaxsga ✔ Izoh: Dalolatchi ishontirish, pora berish, tahdid yoki boshqa usullar bilan boshqa shaxsda jinoyat sodir etish qasdini uyg'otgan shaxsdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 105 23. O'zbekistonda fuqarolik qanday xususiyatga ega? A) Ikki darajali fuqarolik amal qiladi B) Yagona fuqarolik amal qiladi C) Fuqarolik faqat tug'ilish joyiga bog'liq D) Har bir viloyatda alohida fuqarolik bor To'g'ri javob: B) Yagona fuqarolik amal qiladi✔ Izoh: O'zbekiston Respublikasida butun hududda yagona fuqarolik o'rnatilgan. 24. Vatanni himoya qilish Konstitutsiyaga ko'ra kimning burchi hisoblanadi? A) Faqat davlat organlari rahbarlarining B) O'zbekiston Respublikasining har bir fuqarosining C) Faqat chegara hududlarida doimiy yashovchilarning D) Faqat harbiy xizmatchilar va ofitserlarning To'g'ri javob: B) O'zbekiston Respublikasining har bir fuqarosining ✔ Izoh: Vatanni himoya qilish O'zbekiston Respublikasi har bir fuqarosining burchidir. 25. Lavozimga tayinlashda nomzodning korrupsiyaga oid o'tmishi tekshirilishi qanday maqsadga xizmat qiladi? A) Nomzodning shaxsiy hayotini ommaga e'lon qilishga B) Nomzodni kamsitish va tanlovdan chetlatishga C) Davlat xizmatiga halol va ishonchli kadrlarni jalb qilishga D) Tanlov jarayonini cho'zishga To'g'ri javob: C) Davlat xizmatiga halol va ishonchli kadrlarni jalb qilishga ✔ Izoh: Nomzodlarni tekshirish davlat xizmatiga obro'si toza va ishonchli shaxslarni tanlash, korrupsiyaviy xavflarni kamaytirishga xizmat qiladi. 26. Prokuratura xodimining xulq-atvori ish vaqtidan tashqarida ham nimaga mos bo'lishi kerak? A) Faqat moda yo'nalishlariga B) Faqat shaxsiy xohish-istagiga C) Xodim sha'ni va prokuratura obro'siga D) Faqat do'stlari va tanishlari talablariga To'g'ri javob: C) Xodim sha'ni va prokuratura obro'siga ✔ Izoh: Prokuratura xodimi xizmatdan tashqarida ham o'z sha'ni va prokuratura organlari obro'siga putur yetkazadigan xatti-harakatlardan saqlanishi lozim. 27. Qonunni bilmaslik jinoiy javobgarlikdan ozod qiladimi? A) Ha, agar shaxs qishloqda yashasa B) Ha, qonunni bilmaslik har doim ozod qiladi C) Yo'q, qonunni bilmaslik odatda javobgarlikdan ozod qilmaydi D) Ha, agar shaxs oliy yuridik ma'lumotga ega bo'lmasa va qonunni o'qimagan bo'lsa To'g'ri javob: C) Yo'q, qonunni bilmaslik odatda javobgarlikdan ozod qilmaydi ✔ Izoh: Rasman e'lon qilingan qonunni bilmaslik shaxsni jinoiy javobgarlikdan ozod etmaydi. 28. Dalolatchi deb kimga aytiladi? A) Boshqa shaxsni jinoyat sodir etishga ko'ndirgan shaxsga B) Jinoyat ustidan sudga shikoyat bergan shaxsga C) Jinoyatni bevosita o'z qo'li bilan sodir etgan shaxsga D) Jinoyatga faqat vosita yetkazib bergan shaxsga To'g'ri javob: A) Boshqa shaxsni jinoyat sodir etishga ko'ndirgan shaxsga ✔ Izoh: Dalolatchi ishontirish, pora berish, tahdid yoki boshqa usullar bilan boshqa shaxsda jinoyat sodir etish qasdini uyg'otgan shaxsdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 105 29. Xalqaro inson huquqlari organiga individual shikoyat berishning odatiy sharti qaysi? A) Shikoyatchining kamida uch tilni bilishi B) Ichki huquqiy himoya vositalarining tugatilganligi C) Shikoyatchining davlat xizmatchisi bo'lishi va ish joyidan tavsiyanoma olishi D) Shikoyatning gazetada e'lon qilinganligi To'g'ri javob: B) Ichki huquqiy himoya vositalarining tugatilganligi✔ Izoh: Odatda individual shikoyat milliy darajadagi barcha samarali huquqiy himoya vositalari tugatilgandan keyin qabul qilinadi. 30. Mahalliy davlat hokimiyatining vakillik organlari qaysilar? A) Vazirliklarning hududiy boshqarmalari B) Xalq deputatlari kengashlari C) Mahalla fuqarolar yig'inlari D) Hududiy prokuraturalar To'g'ri javob: B) Xalq deputatlari kengashlari ✔ Izoh: Viloyatlar, tumanlar va shaharlarda vakillik organlari sifatida xalq deputatlari kengashlari faoliyat yuritadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 106 29. Xalqaro inson huquqlari organiga individual shikoyat berishning odatiy sharti qaysi? A) Shikoyatchining kamida uch tilni bilishi B) Ichki huquqiy himoya vositalarining tugatilganligi C) Shikoyatchining davlat xizmatchisi bo'lishi va ish joyidan tavsiyanoma olishi D) Shikoyatning gazetada e'lon qilinganligi To'g'ri javob: B) Ichki huquqiy himoya vositalarining tugatilganligi✔ Izoh: Odatda individual shikoyat milliy darajadagi barcha samarali huquqiy himoya vositalari tugatilgandan keyin qabul qilinadi. 30. Mahalliy davlat hokimiyatining vakillik organlari qaysilar? A) Vazirliklarning hududiy boshqarmalari B) Xalq deputatlari kengashlari C) Mahalla fuqarolar yig'inlari D) Hududiy prokuraturalar To'g'ri javob: B) Xalq deputatlari kengashlari ✔ Izoh: Viloyatlar, tumanlar va shaharlarda vakillik organlari sifatida xalq deputatlari kengashlari faoliyat yuritadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 106 29. Xalqaro inson huquqlari organiga individual shikoyat berishning odatiy sharti qaysi? A) Shikoyatchining kamida uch tilni bilishi B) Ichki huquqiy himoya vositalarining tugatilganligi C) Shikoyatchining davlat xizmatchisi bo'lishi va ish joyidan tavsiyanoma olishi D) Shikoyatning gazetada e'lon qilinganligi To'g'ri javob: B) Ichki huquqiy himoya vositalarining tugatilganligi✔ Izoh: Odatda individual shikoyat milliy darajadagi barcha samarali huquqiy himoya vositalari tugatilgandan keyin qabul qilinadi. 30. Mahalliy davlat hokimiyatining vakillik organlari qaysilar? A) Vazirliklarning hududiy boshqarmalari B) Xalq deputatlari kengashlari C) Mahalla fuqarolar yig'inlari D) Hududiy prokuraturalar To'g'ri javob: B) Xalq deputatlari kengashlari ✔ Izoh: Viloyatlar, tumanlar va shaharlarda vakillik organlari sifatida xalq deputatlari kengashlari faoliyat yuritadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 106 18-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Delikt layoqati nima? A) Shaxsning meros olish qobiliyati B) Shaxsning saylash qobiliyati C) Shaxsning huquqbuzarlik uchun javob bera olishi D) Shaxsning nikoh tuzish va oila qurish qobiliyati To'g'ri javob: C) Shaxsning huquqbuzarlik uchun javob bera olishi✔ Izoh: Delikt layoqati — shaxsning o'zi sodir etgan huquqbuzarlik uchun yuridik javobgar bo'lish qobiliyati. 2. Jinoyat protsessining asosiy vazifalaridan biri qaysi? A) Davlat organlari o'rtasidagi vakolat nizolarini siyosiy muzokaralar yo'li bilan hal etish va kelishtirish B) Jinoyatlarni tez va to'liq ochish, aybdorlarni fosh etish va qonunni to'g'ri qo'llash C) Korxonalarning soliq majburiyatlarini hisoblash va undirish D) Fuqarolar o'rtasidagi mulkiy nizolarni shartnoma asosida hal etish To'g'ri javob: B) Jinoyatlarni tez va to'liq ochish, aybdorlarni fosh etish va qonunni to'g'ri qo'llash ✔ Izoh: Jinoyat protsessining vazifasi jinoyatlarni tez va to'liq ochish, aybdorlarni fosh etish, aybsizlarni himoya qilish va qonunni to'g'ri qo'llashdir. 3. Prokuratura organlari o'z vakolatlarini amalga oshirishda kimga bo'ysunadi? A) Nazorat qilinayotgan vazirlik rahbariga B) Tegishli hududning hokimiga va xalq deputatlari kengashiga C) Siyosiy partiyalarning hududiy kengashiga D) Faqat qonunga, boshqa organlardan mustaqil holda To'g'ri javob: D) Faqat qonunga, boshqa organlardan mustaqil holda ✔ Izoh: Prokuratura organlari o'z vakolatlarini har qanday davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslardan mustaqil ravishda, faqat qonunga bo'ysungan holda amalga oshiradi. 4. Gumon qilinuvchi kim? A) Jinoyat sodir etishda gumon qilinib ushlangan yoki unga nisbatan ehtiyot chorasi qo'llangan shaxs B) Jinoyat haqida biladigan va chaqirilgan shaxs C) Qonuniy kuchga kirgan ayblov hukmi bilan jazo tayinlangan va uni o'tayotgan shaxs D) Ayblov xulosasi bilan ishi sudga yuborilgan shaxs To'g'ri javob: A) Jinoyat sodir etishda gumon qilinib ushlangan yoki unga nisbatan ehtiyot chorasi ✔ qo'llangan shaxs Izoh: Gumon qilinuvchi — jinoyat sodir etishda gumon qilinib ushlangan yoki ayblov qo'yilgunga qadar ehtiyot chorasi qo'llangan shaxs. 5. Haftalik uzluksiz dam olish xodimga beriladimi? A) Faqat yozda beriladi B) Faqat yangi xodimlarga beriladi C) Ha, qonun bilan kafolatlanadi D) Faqat rahbarlarga beriladi To'g'ri javob: C) Ha, qonun bilan kafolatlanadi ✔ Izoh: Barcha xodimlarga qonunda belgilangan davomiylikdan kam bo'lmagan haftalik uzluksiz dam olish beriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 107 18-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Delikt layoqati nima? A) Shaxsning meros olish qobiliyati B) Shaxsning saylash qobiliyati C) Shaxsning huquqbuzarlik uchun javob bera olishi D) Shaxsning nikoh tuzish va oila qurish qobiliyati To'g'ri javob: C) Shaxsning huquqbuzarlik uchun javob bera olishi✔ Izoh: Delikt layoqati — shaxsning o'zi sodir etgan huquqbuzarlik uchun yuridik javobgar bo'lish qobiliyati. 2. Jinoyat protsessining asosiy vazifalaridan biri qaysi? A) Davlat organlari o'rtasidagi vakolat nizolarini siyosiy muzokaralar yo'li bilan hal etish va kelishtirish B) Jinoyatlarni tez va to'liq ochish, aybdorlarni fosh etish va qonunni to'g'ri qo'llash C) Korxonalarning soliq majburiyatlarini hisoblash va undirish D) Fuqarolar o'rtasidagi mulkiy nizolarni shartnoma asosida hal etish To'g'ri javob: B) Jinoyatlarni tez va to'liq ochish, aybdorlarni fosh etish va qonunni to'g'ri qo'llash ✔ Izoh: Jinoyat protsessining vazifasi jinoyatlarni tez va to'liq ochish, aybdorlarni fosh etish, aybsizlarni himoya qilish va qonunni to'g'ri qo'llashdir. 3. Prokuratura organlari o'z vakolatlarini amalga oshirishda kimga bo'ysunadi? A) Nazorat qilinayotgan vazirlik rahbariga B) Tegishli hududning hokimiga va xalq deputatlari kengashiga C) Siyosiy partiyalarning hududiy kengashiga D) Faqat qonunga, boshqa organlardan mustaqil holda To'g'ri javob: D) Faqat qonunga, boshqa organlardan mustaqil holda ✔ Izoh: Prokuratura organlari o'z vakolatlarini har qanday davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslardan mustaqil ravishda, faqat qonunga bo'ysungan holda amalga oshiradi. 4. Gumon qilinuvchi kim? A) Jinoyat sodir etishda gumon qilinib ushlangan yoki unga nisbatan ehtiyot chorasi qo'llangan shaxs B) Jinoyat haqida biladigan va chaqirilgan shaxs C) Qonuniy kuchga kirgan ayblov hukmi bilan jazo tayinlangan va uni o'tayotgan shaxs D) Ayblov xulosasi bilan ishi sudga yuborilgan shaxs To'g'ri javob: A) Jinoyat sodir etishda gumon qilinib ushlangan yoki unga nisbatan ehtiyot chorasi ✔ qo'llangan shaxs Izoh: Gumon qilinuvchi — jinoyat sodir etishda gumon qilinib ushlangan yoki ayblov qo'yilgunga qadar ehtiyot chorasi qo'llangan shaxs. 5. Haftalik uzluksiz dam olish xodimga beriladimi? A) Faqat yozda beriladi B) Faqat yangi xodimlarga beriladi C) Ha, qonun bilan kafolatlanadi D) Faqat rahbarlarga beriladi To'g'ri javob: C) Ha, qonun bilan kafolatlanadi ✔ Izoh: Barcha xodimlarga qonunda belgilangan davomiylikdan kam bo'lmagan haftalik uzluksiz dam olish beriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 107 18-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Delikt layoqati nima? A) Shaxsning meros olish qobiliyati B) Shaxsning saylash qobiliyati C) Shaxsning huquqbuzarlik uchun javob bera olishi D) Shaxsning nikoh tuzish va oila qurish qobiliyati To'g'ri javob: C) Shaxsning huquqbuzarlik uchun javob bera olishi✔ Izoh: Delikt layoqati — shaxsning o'zi sodir etgan huquqbuzarlik uchun yuridik javobgar bo'lish qobiliyati. 2. Jinoyat protsessining asosiy vazifalaridan biri qaysi? A) Davlat organlari o'rtasidagi vakolat nizolarini siyosiy muzokaralar yo'li bilan hal etish va kelishtirish B) Jinoyatlarni tez va to'liq ochish, aybdorlarni fosh etish va qonunni to'g'ri qo'llash C) Korxonalarning soliq majburiyatlarini hisoblash va undirish D) Fuqarolar o'rtasidagi mulkiy nizolarni shartnoma asosida hal etish To'g'ri javob: B) Jinoyatlarni tez va to'liq ochish, aybdorlarni fosh etish va qonunni to'g'ri qo'llash ✔ Izoh: Jinoyat protsessining vazifasi jinoyatlarni tez va to'liq ochish, aybdorlarni fosh etish, aybsizlarni himoya qilish va qonunni to'g'ri qo'llashdir. 3. Prokuratura organlari o'z vakolatlarini amalga oshirishda kimga bo'ysunadi? A) Nazorat qilinayotgan vazirlik rahbariga B) Tegishli hududning hokimiga va xalq deputatlari kengashiga C) Siyosiy partiyalarning hududiy kengashiga D) Faqat qonunga, boshqa organlardan mustaqil holda To'g'ri javob: D) Faqat qonunga, boshqa organlardan mustaqil holda ✔ Izoh: Prokuratura organlari o'z vakolatlarini har qanday davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslardan mustaqil ravishda, faqat qonunga bo'ysungan holda amalga oshiradi. 4. Gumon qilinuvchi kim? A) Jinoyat sodir etishda gumon qilinib ushlangan yoki unga nisbatan ehtiyot chorasi qo'llangan shaxs B) Jinoyat haqida biladigan va chaqirilgan shaxs C) Qonuniy kuchga kirgan ayblov hukmi bilan jazo tayinlangan va uni o'tayotgan shaxs D) Ayblov xulosasi bilan ishi sudga yuborilgan shaxs To'g'ri javob: A) Jinoyat sodir etishda gumon qilinib ushlangan yoki unga nisbatan ehtiyot chorasi ✔ qo'llangan shaxs Izoh: Gumon qilinuvchi — jinoyat sodir etishda gumon qilinib ushlangan yoki ayblov qo'yilgunga qadar ehtiyot chorasi qo'llangan shaxs. 5. Haftalik uzluksiz dam olish xodimga beriladimi? A) Faqat yozda beriladi B) Faqat yangi xodimlarga beriladi C) Ha, qonun bilan kafolatlanadi D) Faqat rahbarlarga beriladi To'g'ri javob: C) Ha, qonun bilan kafolatlanadi ✔ Izoh: Barcha xodimlarga qonunda belgilangan davomiylikdan kam bo'lmagan haftalik uzluksiz dam olish beriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 107 6. Prokuratura organlari tizimining tashkil etilishidagi asosiy tamoyil qaysi? A) Federalizm va ikki hokimiyatlilik B) Hududiy mustaqillik va tarqoqlik C) Yagonalik va markazlashganlik D) Saylanuvchanlik va rotatsiya To'g'ri javob: C) Yagonalik va markazlashganlik✔ Izoh: Prokuratura organlari quyi prokurorlarning yuqori turuvchi prokurorlarga va Bosh prokurorga bo'ysunishiga asoslangan yagona markazlashgan tizimni tashkil etadi. 7. Sudlanuvchining oxirgi so'zi qachon beriladi? A) Sud majlisi boshlanishidan oldin, ayblov xulosasi o'qilmasdan turib B) Guvohlar so'roq qilinishidan oldin C) Taraflar muzokarasidan keyin, sud hukm chiqarish uchun chiqib ketishidan oldin D) Hukm e'lon qilinganidan keyin To'g'ri javob: C) Taraflar muzokarasidan keyin, sud hukm chiqarish uchun chiqib ketishidan oldin ✔ Izoh: Taraflar muzokarasidan so'ng sudlanuvchiga oxirgi so'z beriladi, shundan keyin sud hukm chiqarish uchun maslahatxonaga chiqadi. 8. Huquqiy tizimlashtirishning qanday shakllari mavjud? A) Inkorporatsiya, kodifikatsiya, konsolidatsiya B) Tergov, sud muhokamasi va hukm ijrosi C) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya D) Oferta, aksept, kelishuv To'g'ri javob: A) Inkorporatsiya, kodifikatsiya, konsolidatsiya ✔ Izoh: Normativ hujjatlarni tizimlashtirish inkorporatsiya, kodifikatsiya, konsolidatsiya va hisobga olish shakllarida amalga oshiriladi. 9. Xodimning vaqtincha mehnatga layoqatsizligi davrida ish beruvchi tashabbusi bilan uni ishdan bo'shatishga, umumiy qoidaga ko'ra, yo'l qo'yiladimi? A) Faqat yozma buyruq bilan B) Faqat kasaba uyushmasi ruxsati bilan C) Yo'q, yo'l qo'yilmaydi D) Ha, har doim yo'l qo'yiladi To'g'ri javob: C) Yo'q, yo'l qo'yilmaydi ✔ Izoh: Korxona tugatilishi holatidan tashqari, xodim vaqtincha mehnatga layoqatsiz bo'lgan yoki ta'tilda bo'lgan davrda ish beruvchi tashabbusi bilan bo'shatilmaydi. 10. Ota-onalar voyaga yetmagan bolalarini moddiy ta'minlashga majburmi? A) Faqat sud majbur qilsa B) Faqat nikohda bo'lsalar C) Ha, majbur D) Faqat bola o'qisa To'g'ri javob: C) Ha, majbur ✔ Izoh: Ota-onalar o'zlarining voyaga yetmagan bolalarini ta'minlashga majbur; ixtiyoriy ta'minlanmasa, aliment sud tartibida undiriladi. 11. Shaxs daxlsizligi tamoyiliga ko'ra shaxsni qamoqqa olish qanday asosda amalga oshiriladi? A) Faqat mahalla raisi ruxsati bilan B) Faqat sud qarori bilan C) Faqat tergovchi qarori bilan D) Faqat jabrlanuvchi talabi bilan To'g'ri javob: B) Faqat sud qarori bilan ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 108 6. Prokuratura organlari tizimining tashkil etilishidagi asosiy tamoyil qaysi? A) Federalizm va ikki hokimiyatlilik B) Hududiy mustaqillik va tarqoqlik C) Yagonalik va markazlashganlik D) Saylanuvchanlik va rotatsiya To'g'ri javob: C) Yagonalik va markazlashganlik✔ Izoh: Prokuratura organlari quyi prokurorlarning yuqori turuvchi prokurorlarga va Bosh prokurorga bo'ysunishiga asoslangan yagona markazlashgan tizimni tashkil etadi. 7. Sudlanuvchining oxirgi so'zi qachon beriladi? A) Sud majlisi boshlanishidan oldin, ayblov xulosasi o'qilmasdan turib B) Guvohlar so'roq qilinishidan oldin C) Taraflar muzokarasidan keyin, sud hukm chiqarish uchun chiqib ketishidan oldin D) Hukm e'lon qilinganidan keyin To'g'ri javob: C) Taraflar muzokarasidan keyin, sud hukm chiqarish uchun chiqib ketishidan oldin ✔ Izoh: Taraflar muzokarasidan so'ng sudlanuvchiga oxirgi so'z beriladi, shundan keyin sud hukm chiqarish uchun maslahatxonaga chiqadi. 8. Huquqiy tizimlashtirishning qanday shakllari mavjud? A) Inkorporatsiya, kodifikatsiya, konsolidatsiya B) Tergov, sud muhokamasi va hukm ijrosi C) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya D) Oferta, aksept, kelishuv To'g'ri javob: A) Inkorporatsiya, kodifikatsiya, konsolidatsiya ✔ Izoh: Normativ hujjatlarni tizimlashtirish inkorporatsiya, kodifikatsiya, konsolidatsiya va hisobga olish shakllarida amalga oshiriladi. 9. Xodimning vaqtincha mehnatga layoqatsizligi davrida ish beruvchi tashabbusi bilan uni ishdan bo'shatishga, umumiy qoidaga ko'ra, yo'l qo'yiladimi? A) Faqat yozma buyruq bilan B) Faqat kasaba uyushmasi ruxsati bilan C) Yo'q, yo'l qo'yilmaydi D) Ha, har doim yo'l qo'yiladi To'g'ri javob: C) Yo'q, yo'l qo'yilmaydi ✔ Izoh: Korxona tugatilishi holatidan tashqari, xodim vaqtincha mehnatga layoqatsiz bo'lgan yoki ta'tilda bo'lgan davrda ish beruvchi tashabbusi bilan bo'shatilmaydi. 10. Ota-onalar voyaga yetmagan bolalarini moddiy ta'minlashga majburmi? A) Faqat sud majbur qilsa B) Faqat nikohda bo'lsalar C) Ha, majbur D) Faqat bola o'qisa To'g'ri javob: C) Ha, majbur ✔ Izoh: Ota-onalar o'zlarining voyaga yetmagan bolalarini ta'minlashga majbur; ixtiyoriy ta'minlanmasa, aliment sud tartibida undiriladi. 11. Shaxs daxlsizligi tamoyiliga ko'ra shaxsni qamoqqa olish qanday asosda amalga oshiriladi? A) Faqat mahalla raisi ruxsati bilan B) Faqat sud qarori bilan C) Faqat tergovchi qarori bilan D) Faqat jabrlanuvchi talabi bilan To'g'ri javob: B) Faqat sud qarori bilan ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 108 6. Prokuratura organlari tizimining tashkil etilishidagi asosiy tamoyil qaysi? A) Federalizm va ikki hokimiyatlilik B) Hududiy mustaqillik va tarqoqlik C) Yagonalik va markazlashganlik D) Saylanuvchanlik va rotatsiya To'g'ri javob: C) Yagonalik va markazlashganlik✔ Izoh: Prokuratura organlari quyi prokurorlarning yuqori turuvchi prokurorlarga va Bosh prokurorga bo'ysunishiga asoslangan yagona markazlashgan tizimni tashkil etadi. 7. Sudlanuvchining oxirgi so'zi qachon beriladi? A) Sud majlisi boshlanishidan oldin, ayblov xulosasi o'qilmasdan turib B) Guvohlar so'roq qilinishidan oldin C) Taraflar muzokarasidan keyin, sud hukm chiqarish uchun chiqib ketishidan oldin D) Hukm e'lon qilinganidan keyin To'g'ri javob: C) Taraflar muzokarasidan keyin, sud hukm chiqarish uchun chiqib ketishidan oldin ✔ Izoh: Taraflar muzokarasidan so'ng sudlanuvchiga oxirgi so'z beriladi, shundan keyin sud hukm chiqarish uchun maslahatxonaga chiqadi. 8. Huquqiy tizimlashtirishning qanday shakllari mavjud? A) Inkorporatsiya, kodifikatsiya, konsolidatsiya B) Tergov, sud muhokamasi va hukm ijrosi C) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya D) Oferta, aksept, kelishuv To'g'ri javob: A) Inkorporatsiya, kodifikatsiya, konsolidatsiya ✔ Izoh: Normativ hujjatlarni tizimlashtirish inkorporatsiya, kodifikatsiya, konsolidatsiya va hisobga olish shakllarida amalga oshiriladi. 9. Xodimning vaqtincha mehnatga layoqatsizligi davrida ish beruvchi tashabbusi bilan uni ishdan bo'shatishga, umumiy qoidaga ko'ra, yo'l qo'yiladimi? A) Faqat yozma buyruq bilan B) Faqat kasaba uyushmasi ruxsati bilan C) Yo'q, yo'l qo'yilmaydi D) Ha, har doim yo'l qo'yiladi To'g'ri javob: C) Yo'q, yo'l qo'yilmaydi ✔ Izoh: Korxona tugatilishi holatidan tashqari, xodim vaqtincha mehnatga layoqatsiz bo'lgan yoki ta'tilda bo'lgan davrda ish beruvchi tashabbusi bilan bo'shatilmaydi. 10. Ota-onalar voyaga yetmagan bolalarini moddiy ta'minlashga majburmi? A) Faqat sud majbur qilsa B) Faqat nikohda bo'lsalar C) Ha, majbur D) Faqat bola o'qisa To'g'ri javob: C) Ha, majbur ✔ Izoh: Ota-onalar o'zlarining voyaga yetmagan bolalarini ta'minlashga majbur; ixtiyoriy ta'minlanmasa, aliment sud tartibida undiriladi. 11. Shaxs daxlsizligi tamoyiliga ko'ra shaxsni qamoqqa olish qanday asosda amalga oshiriladi? A) Faqat mahalla raisi ruxsati bilan B) Faqat sud qarori bilan C) Faqat tergovchi qarori bilan D) Faqat jabrlanuvchi talabi bilan To'g'ri javob: B) Faqat sud qarori bilan ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 108 Izoh: Habeas corpus institutiga ko'ra qamoqqa olish ehtiyot chorasini qo'llash faqat sud tomonidan amalga oshiriladi. 12. Mehnat shartnomasini bekor qilishda xodimning roziligi talab qilinmaydigan holat qaysi? A) Xodimning navbatdagi yillik ta'tilga chiqishi B) Xodimning homiladorligi C) Xodimning vaqtincha kasallanishi D) Mehnat shartnomasi muddatining tugashi To'g'ri javob: D) Mehnat shartnomasi muddatining tugashi✔ Izoh: Muddatli mehnat shartnomasi muddati tugashi bilan qonunda belgilangan tartibda bekor qilinishi mumkin. 13. Mol-mulkni tekin foydalanishga berish shartnomasida foydalanuvchi qanday majburiyatni oladi? A) Olingan narsani o'sha holatida qaytarish B) Narsani o'z mulkiga aylantirib olish C) Narsani boshqa shaxsga sotib yuborish D) Narsa uchun bozor narxida oylik haq to'lash To'g'ri javob: A) Olingan narsani o'sha holatida qaytarish ✔ Izoh: Tekin foydalanish shartnomasida narsa haq olinmay beriladi, foydalanuvchi uni odatdagi yeyilishni hisobga olgan holda o'sha holatda qaytaradi. 14. Prokuratura organlarining asosiy vazifalaridan biri qaysi? A) Inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish B) Siyosiy partiyalar uchun saylovoldi dasturlarini tayyorlash C) Fuqarolarning shaxsiy mulkini boshqarish va ularning nomidan tasarruf etish D) Korxonalar uchun foydali tijorat shartnomalarini tuzish To'g'ri javob: A) Inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish ✔ Izoh: Prokuratura qonun ustuvorligini ta'minlash, inson huquqlari va erkinliklarini, jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan. 15. Prokuror nazoratining obyektlaridan biri bo'lmagan faoliyat qaysi? A) Vazirliklar va idoralarning buyruqlari B) Mahalliy hokimlarning qarorlari C) Sudlarning odil sudlovni amalga oshirishi D) Tergov va surishtiruv organlarining harakatlari To'g'ri javob: C) Sudlarning odil sudlovni amalga oshirishi ✔ Izoh: Sud mustaqilligi tamoyiliga ko'ra prokuror odil sudlov faoliyati ustidan nazorat qilmaydi, faqat sudda ishtirok etadi. 16. Ushlangan shaxs himoyachi yordamidan qachondan foydalanishi mumkin? A) Ushlangan paytdan boshlab B) Faqat ish sudga yuborilgandan keyin C) Faqat hukm chiqarilgandan keyin D) Faqat ayblov qo'yilgandan keyin To'g'ri javob: A) Ushlangan paytdan boshlab ✔ Izoh: Konstitutsiya va qonunga ko'ra ushlangan shaxs ushlangan paytdan e'tiboran himoyachi yordamidan foydalanish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 109 Izoh: Habeas corpus institutiga ko'ra qamoqqa olish ehtiyot chorasini qo'llash faqat sud tomonidan amalga oshiriladi. 12. Mehnat shartnomasini bekor qilishda xodimning roziligi talab qilinmaydigan holat qaysi? A) Xodimning navbatdagi yillik ta'tilga chiqishi B) Xodimning homiladorligi C) Xodimning vaqtincha kasallanishi D) Mehnat shartnomasi muddatining tugashi To'g'ri javob: D) Mehnat shartnomasi muddatining tugashi✔ Izoh: Muddatli mehnat shartnomasi muddati tugashi bilan qonunda belgilangan tartibda bekor qilinishi mumkin. 13. Mol-mulkni tekin foydalanishga berish shartnomasida foydalanuvchi qanday majburiyatni oladi? A) Olingan narsani o'sha holatida qaytarish B) Narsani o'z mulkiga aylantirib olish C) Narsani boshqa shaxsga sotib yuborish D) Narsa uchun bozor narxida oylik haq to'lash To'g'ri javob: A) Olingan narsani o'sha holatida qaytarish ✔ Izoh: Tekin foydalanish shartnomasida narsa haq olinmay beriladi, foydalanuvchi uni odatdagi yeyilishni hisobga olgan holda o'sha holatda qaytaradi. 14. Prokuratura organlarining asosiy vazifalaridan biri qaysi? A) Inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish B) Siyosiy partiyalar uchun saylovoldi dasturlarini tayyorlash C) Fuqarolarning shaxsiy mulkini boshqarish va ularning nomidan tasarruf etish D) Korxonalar uchun foydali tijorat shartnomalarini tuzish To'g'ri javob: A) Inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish ✔ Izoh: Prokuratura qonun ustuvorligini ta'minlash, inson huquqlari va erkinliklarini, jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan. 15. Prokuror nazoratining obyektlaridan biri bo'lmagan faoliyat qaysi? A) Vazirliklar va idoralarning buyruqlari B) Mahalliy hokimlarning qarorlari C) Sudlarning odil sudlovni amalga oshirishi D) Tergov va surishtiruv organlarining harakatlari To'g'ri javob: C) Sudlarning odil sudlovni amalga oshirishi ✔ Izoh: Sud mustaqilligi tamoyiliga ko'ra prokuror odil sudlov faoliyati ustidan nazorat qilmaydi, faqat sudda ishtirok etadi. 16. Ushlangan shaxs himoyachi yordamidan qachondan foydalanishi mumkin? A) Ushlangan paytdan boshlab B) Faqat ish sudga yuborilgandan keyin C) Faqat hukm chiqarilgandan keyin D) Faqat ayblov qo'yilgandan keyin To'g'ri javob: A) Ushlangan paytdan boshlab ✔ Izoh: Konstitutsiya va qonunga ko'ra ushlangan shaxs ushlangan paytdan e'tiboran himoyachi yordamidan foydalanish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 109 Izoh: Habeas corpus institutiga ko'ra qamoqqa olish ehtiyot chorasini qo'llash faqat sud tomonidan amalga oshiriladi. 12. Mehnat shartnomasini bekor qilishda xodimning roziligi talab qilinmaydigan holat qaysi? A) Xodimning navbatdagi yillik ta'tilga chiqishi B) Xodimning homiladorligi C) Xodimning vaqtincha kasallanishi D) Mehnat shartnomasi muddatining tugashi To'g'ri javob: D) Mehnat shartnomasi muddatining tugashi✔ Izoh: Muddatli mehnat shartnomasi muddati tugashi bilan qonunda belgilangan tartibda bekor qilinishi mumkin. 13. Mol-mulkni tekin foydalanishga berish shartnomasida foydalanuvchi qanday majburiyatni oladi? A) Olingan narsani o'sha holatida qaytarish B) Narsani o'z mulkiga aylantirib olish C) Narsani boshqa shaxsga sotib yuborish D) Narsa uchun bozor narxida oylik haq to'lash To'g'ri javob: A) Olingan narsani o'sha holatida qaytarish ✔ Izoh: Tekin foydalanish shartnomasida narsa haq olinmay beriladi, foydalanuvchi uni odatdagi yeyilishni hisobga olgan holda o'sha holatda qaytaradi. 14. Prokuratura organlarining asosiy vazifalaridan biri qaysi? A) Inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish B) Siyosiy partiyalar uchun saylovoldi dasturlarini tayyorlash C) Fuqarolarning shaxsiy mulkini boshqarish va ularning nomidan tasarruf etish D) Korxonalar uchun foydali tijorat shartnomalarini tuzish To'g'ri javob: A) Inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish ✔ Izoh: Prokuratura qonun ustuvorligini ta'minlash, inson huquqlari va erkinliklarini, jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan. 15. Prokuror nazoratining obyektlaridan biri bo'lmagan faoliyat qaysi? A) Vazirliklar va idoralarning buyruqlari B) Mahalliy hokimlarning qarorlari C) Sudlarning odil sudlovni amalga oshirishi D) Tergov va surishtiruv organlarining harakatlari To'g'ri javob: C) Sudlarning odil sudlovni amalga oshirishi ✔ Izoh: Sud mustaqilligi tamoyiliga ko'ra prokuror odil sudlov faoliyati ustidan nazorat qilmaydi, faqat sudda ishtirok etadi. 16. Ushlangan shaxs himoyachi yordamidan qachondan foydalanishi mumkin? A) Ushlangan paytdan boshlab B) Faqat ish sudga yuborilgandan keyin C) Faqat hukm chiqarilgandan keyin D) Faqat ayblov qo'yilgandan keyin To'g'ri javob: A) Ushlangan paytdan boshlab ✔ Izoh: Konstitutsiya va qonunga ko'ra ushlangan shaxs ushlangan paytdan e'tiboran himoyachi yordamidan foydalanish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 109 17. Voyaga yetmaganlarni qaysi ishlarga jalb qilish taqiqlanadi? A) Kutubxona va arxiv ishlariga B) Ta'lim jarayonidagi o'quv amaliyotiga C) Og'ir va zararli mehnat sharoitidagi ishlarga D) Yengil ofis va kotiblik ishlariga To'g'ri javob: C) Og'ir va zararli mehnat sharoitidagi ishlarga✔ Izoh: Voyaga yetmaganlarni mehnat sharoiti noqulay, og'ir, zararli yoki xavfli ishlarga jalb etish taqiqlanadi. 18. Emansipatsiya nima? A) Voyaga yetgan shaxsni muomala layoqatida cheklash tartibi B) Voyaga yetmagan shaxsni to'liq muomalaga layoqatli deb e'lon qilish C) Bedarak yo'qolgan shaxsni vafot etgan deb e'lon qilish D) Voyaga yetmaganni ota-onasining vasiyligidan mahrum qilish To'g'ri javob: B) Voyaga yetmagan shaxsni to'liq muomalaga layoqatli deb e'lon qilish ✔ Izoh: Emansipatsiya — mehnat shartnomasi bo'yicha ishlayotgan yoki tadbirkorlik bilan shug'ullanayotgan voyaga yetmaganni to'liq muomalaga layoqatli deb e'lon qilish. 19. Vazirlar Mahkamasi qanday hujjatlar qabul qiladi? A) Hukmlar va ajrimlar B) Qarorlar va farmoyishlar C) Farmonlar D) Qonunlar va kodekslar loyihalari To'g'ri javob: B) Qarorlar va farmoyishlar ✔ Izoh: Vazirlar Mahkamasi O'zbekiston hududida majburiy bo'lgan qarorlar va farmoyishlar qabul qiladi. 20. Qarz shartnomasi bo'yicha qarz oluvchi nimani qaytaradi? A) Faqat qarzning yarmini, qolgani kechiriladi B) Qarz beruvchi talab qilgan istalgan mol-mulkni C) Xuddi shuncha pul yoki shu turdagi va sifatdagi ashyoni D) Aynan o'sha banknotlar yoki o'sha ashyoning o'zini To'g'ri javob: C) Xuddi shuncha pul yoki shu turdagi va sifatdagi ashyoni ✔ Izoh: Qarz shartnomasida pul yoki ashyo qarz oluvchining mulkiga o'tadi, u esa xuddi shuncha pulni yoki shunday turdagi ashyoni qaytaradi. 21. Fuqaroning sha'ni, qadr-qimmati va ishchanlik obro'si qanday huquqlar sirasiga kiradi? A) Majburiyat huquqlari B) Shaxsiy nomulkiy huquqlar C) Mulkiy huquqlar D) Ashyoviy huquqlar To'g'ri javob: B) Shaxsiy nomulkiy huquqlar ✔ Izoh: Sha'n, qadr-qimmat va ishchanlik obro'si fuqaroning shaxsiy nomulkiy ne'matlari bo'lib, fuqarolik qonunchiligi bilan himoya qilinadi. 22. Huquq normasining qaysi qismi uni buzganlik oqibatlarini belgilaydi? A) Sanksiya B) Dispozitsiya C) Gipoteza D) Sarlavha To'g'ri javob: A) Sanksiya ✔ Izoh: Sanksiya normani buzganlik uchun qo'llaniladigan davlat majburlov choralarini belgilaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 110 17. Voyaga yetmaganlarni qaysi ishlarga jalb qilish taqiqlanadi? A) Kutubxona va arxiv ishlariga B) Ta'lim jarayonidagi o'quv amaliyotiga C) Og'ir va zararli mehnat sharoitidagi ishlarga D) Yengil ofis va kotiblik ishlariga To'g'ri javob: C) Og'ir va zararli mehnat sharoitidagi ishlarga✔ Izoh: Voyaga yetmaganlarni mehnat sharoiti noqulay, og'ir, zararli yoki xavfli ishlarga jalb etish taqiqlanadi. 18. Emansipatsiya nima? A) Voyaga yetgan shaxsni muomala layoqatida cheklash tartibi B) Voyaga yetmagan shaxsni to'liq muomalaga layoqatli deb e'lon qilish C) Bedarak yo'qolgan shaxsni vafot etgan deb e'lon qilish D) Voyaga yetmaganni ota-onasining vasiyligidan mahrum qilish To'g'ri javob: B) Voyaga yetmagan shaxsni to'liq muomalaga layoqatli deb e'lon qilish ✔ Izoh: Emansipatsiya — mehnat shartnomasi bo'yicha ishlayotgan yoki tadbirkorlik bilan shug'ullanayotgan voyaga yetmaganni to'liq muomalaga layoqatli deb e'lon qilish. 19. Vazirlar Mahkamasi qanday hujjatlar qabul qiladi? A) Hukmlar va ajrimlar B) Qarorlar va farmoyishlar C) Farmonlar D) Qonunlar va kodekslar loyihalari To'g'ri javob: B) Qarorlar va farmoyishlar ✔ Izoh: Vazirlar Mahkamasi O'zbekiston hududida majburiy bo'lgan qarorlar va farmoyishlar qabul qiladi. 20. Qarz shartnomasi bo'yicha qarz oluvchi nimani qaytaradi? A) Faqat qarzning yarmini, qolgani kechiriladi B) Qarz beruvchi talab qilgan istalgan mol-mulkni C) Xuddi shuncha pul yoki shu turdagi va sifatdagi ashyoni D) Aynan o'sha banknotlar yoki o'sha ashyoning o'zini To'g'ri javob: C) Xuddi shuncha pul yoki shu turdagi va sifatdagi ashyoni ✔ Izoh: Qarz shartnomasida pul yoki ashyo qarz oluvchining mulkiga o'tadi, u esa xuddi shuncha pulni yoki shunday turdagi ashyoni qaytaradi. 21. Fuqaroning sha'ni, qadr-qimmati va ishchanlik obro'si qanday huquqlar sirasiga kiradi? A) Majburiyat huquqlari B) Shaxsiy nomulkiy huquqlar C) Mulkiy huquqlar D) Ashyoviy huquqlar To'g'ri javob: B) Shaxsiy nomulkiy huquqlar ✔ Izoh: Sha'n, qadr-qimmat va ishchanlik obro'si fuqaroning shaxsiy nomulkiy ne'matlari bo'lib, fuqarolik qonunchiligi bilan himoya qilinadi. 22. Huquq normasining qaysi qismi uni buzganlik oqibatlarini belgilaydi? A) Sanksiya B) Dispozitsiya C) Gipoteza D) Sarlavha To'g'ri javob: A) Sanksiya ✔ Izoh: Sanksiya normani buzganlik uchun qo'llaniladigan davlat majburlov choralarini belgilaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 110 17. Voyaga yetmaganlarni qaysi ishlarga jalb qilish taqiqlanadi? A) Kutubxona va arxiv ishlariga B) Ta'lim jarayonidagi o'quv amaliyotiga C) Og'ir va zararli mehnat sharoitidagi ishlarga D) Yengil ofis va kotiblik ishlariga To'g'ri javob: C) Og'ir va zararli mehnat sharoitidagi ishlarga✔ Izoh: Voyaga yetmaganlarni mehnat sharoiti noqulay, og'ir, zararli yoki xavfli ishlarga jalb etish taqiqlanadi. 18. Emansipatsiya nima? A) Voyaga yetgan shaxsni muomala layoqatida cheklash tartibi B) Voyaga yetmagan shaxsni to'liq muomalaga layoqatli deb e'lon qilish C) Bedarak yo'qolgan shaxsni vafot etgan deb e'lon qilish D) Voyaga yetmaganni ota-onasining vasiyligidan mahrum qilish To'g'ri javob: B) Voyaga yetmagan shaxsni to'liq muomalaga layoqatli deb e'lon qilish ✔ Izoh: Emansipatsiya — mehnat shartnomasi bo'yicha ishlayotgan yoki tadbirkorlik bilan shug'ullanayotgan voyaga yetmaganni to'liq muomalaga layoqatli deb e'lon qilish. 19. Vazirlar Mahkamasi qanday hujjatlar qabul qiladi? A) Hukmlar va ajrimlar B) Qarorlar va farmoyishlar C) Farmonlar D) Qonunlar va kodekslar loyihalari To'g'ri javob: B) Qarorlar va farmoyishlar ✔ Izoh: Vazirlar Mahkamasi O'zbekiston hududida majburiy bo'lgan qarorlar va farmoyishlar qabul qiladi. 20. Qarz shartnomasi bo'yicha qarz oluvchi nimani qaytaradi? A) Faqat qarzning yarmini, qolgani kechiriladi B) Qarz beruvchi talab qilgan istalgan mol-mulkni C) Xuddi shuncha pul yoki shu turdagi va sifatdagi ashyoni D) Aynan o'sha banknotlar yoki o'sha ashyoning o'zini To'g'ri javob: C) Xuddi shuncha pul yoki shu turdagi va sifatdagi ashyoni ✔ Izoh: Qarz shartnomasida pul yoki ashyo qarz oluvchining mulkiga o'tadi, u esa xuddi shuncha pulni yoki shunday turdagi ashyoni qaytaradi. 21. Fuqaroning sha'ni, qadr-qimmati va ishchanlik obro'si qanday huquqlar sirasiga kiradi? A) Majburiyat huquqlari B) Shaxsiy nomulkiy huquqlar C) Mulkiy huquqlar D) Ashyoviy huquqlar To'g'ri javob: B) Shaxsiy nomulkiy huquqlar ✔ Izoh: Sha'n, qadr-qimmat va ishchanlik obro'si fuqaroning shaxsiy nomulkiy ne'matlari bo'lib, fuqarolik qonunchiligi bilan himoya qilinadi. 22. Huquq normasining qaysi qismi uni buzganlik oqibatlarini belgilaydi? A) Sanksiya B) Dispozitsiya C) Gipoteza D) Sarlavha To'g'ri javob: A) Sanksiya ✔ Izoh: Sanksiya normani buzganlik uchun qo'llaniladigan davlat majburlov choralarini belgilaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 110 23. Prokuraturada xizmat qilayotgan shaxs korrupsiyaviy huquqbuzarlik sodir etsa, qanday oqibat bo'ladi? A) Umumiy asoslarda qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladi B) Javobgarlikdan to'liq ozod qilinadi va egallab turgan lavozimida qoladi C) Faqat og'zaki tanbeh bilan cheklanadi D) Boshqa lavozimga ko'tariladi To'g'ri javob: A) Umumiy asoslarda qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladi✔ Izoh: Prokuratura xodimlari qonunbuzarlik uchun qonunda belgilangan tartibda javobgar bo'ladi; mansab daxlsizlik bermaydi. 24. Ehtiyot chorasini tanlashda nimalar hisobga olinadi? A) Faqat jabrlanuvchining shaxsiy xohishi, iltimosi va ayblanuvchiga nisbatan munosabati B) Faqat ayblanuvchining moliyaviy ahvoli va mulki C) Faqat ommaviy axborot vositalarining munosabati D) Jinoyatning og'irligi, ayblanuvchining shaxsi, sog'lig'i, oilaviy ahvoli va boshqa holatlar To'g'ri javob: D) Jinoyatning og'irligi, ayblanuvchining shaxsi, sog'lig'i, oilaviy ahvoli va boshqa ✔ holatlar Izoh: Ehtiyot chorasi tanlanayotganda qilmish og'irligi, ayblanuvchi shaxsi, yoshi, sog'lig'i, oilaviy va mulkiy ahvoli kabi holatlar hisobga olinadi. 25. Ishlar nomenklaturasi nima? A) Tashkilotning yillik moliyaviy hisoboti B) Yuritiladigan ishlar nomlarining tizimli ro'yxati C) Xodimlarning ish haqi va mukofotlari jadvali D) Xodimlarning ichki telefon va manzillar ma'lumotnomasi To'g'ri javob: B) Yuritiladigan ishlar nomlarining tizimli ro'yxati ✔ Izoh: Ishlar nomenklaturasi ish yuritishda shakllanadigan ishlar nomlari va saqlash muddatlari ko'rsatilgan tizimli ro'yxat. 26. Prokurorning taqdimnomasi qanday maqsadda kiritiladi? A) Sud hukmini qayta ko'rib chiqish to'g'risida protest keltirish uchun B) Qonunbuzarlikni, uning sabablari va shart-sharoitlarini bartaraf etish uchun C) Qonun loyihasini Qonunchilik palatasiga qonunchilik tashabbusi tartibida rasmiy kiritish uchun D) Shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish to'g'risida qaror chiqarish uchun To'g'ri javob: B) Qonunbuzarlikni, uning sabablari va shart-sharoitlarini bartaraf etish uchun ✔ Izoh: Taqdimnoma qonunbuzarlikni, unga imkon bergan sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish talabi bilan vakolatli organ yoki mansabdor shaxsga kiritiladi. 27. Xodimni rag'batlantirish choralariga misol qaysi? A) Tashakkurnoma e'lon qilish yoki mukofot berish B) Ish haqini kamaytirish C) Ishdan vaqtincha chetlashtirish D) Hayfsan e'lon qilish va ogohlantirish To'g'ri javob: A) Tashakkurnoma e'lon qilish yoki mukofot berish ✔ Izoh: Rag'batlantirish choralari: tashakkur e'lon qilish, mukofot berish, qimmatbaho sovg'a, faxriy yorliq va boshqalar. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 111 23. Prokuraturada xizmat qilayotgan shaxs korrupsiyaviy huquqbuzarlik sodir etsa, qanday oqibat bo'ladi? A) Umumiy asoslarda qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladi B) Javobgarlikdan to'liq ozod qilinadi va egallab turgan lavozimida qoladi C) Faqat og'zaki tanbeh bilan cheklanadi D) Boshqa lavozimga ko'tariladi To'g'ri javob: A) Umumiy asoslarda qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladi✔ Izoh: Prokuratura xodimlari qonunbuzarlik uchun qonunda belgilangan tartibda javobgar bo'ladi; mansab daxlsizlik bermaydi. 24. Ehtiyot chorasini tanlashda nimalar hisobga olinadi? A) Faqat jabrlanuvchining shaxsiy xohishi, iltimosi va ayblanuvchiga nisbatan munosabati B) Faqat ayblanuvchining moliyaviy ahvoli va mulki C) Faqat ommaviy axborot vositalarining munosabati D) Jinoyatning og'irligi, ayblanuvchining shaxsi, sog'lig'i, oilaviy ahvoli va boshqa holatlar To'g'ri javob: D) Jinoyatning og'irligi, ayblanuvchining shaxsi, sog'lig'i, oilaviy ahvoli va boshqa ✔ holatlar Izoh: Ehtiyot chorasi tanlanayotganda qilmish og'irligi, ayblanuvchi shaxsi, yoshi, sog'lig'i, oilaviy va mulkiy ahvoli kabi holatlar hisobga olinadi. 25. Ishlar nomenklaturasi nima? A) Tashkilotning yillik moliyaviy hisoboti B) Yuritiladigan ishlar nomlarining tizimli ro'yxati C) Xodimlarning ish haqi va mukofotlari jadvali D) Xodimlarning ichki telefon va manzillar ma'lumotnomasi To'g'ri javob: B) Yuritiladigan ishlar nomlarining tizimli ro'yxati ✔ Izoh: Ishlar nomenklaturasi ish yuritishda shakllanadigan ishlar nomlari va saqlash muddatlari ko'rsatilgan tizimli ro'yxat. 26. Prokurorning taqdimnomasi qanday maqsadda kiritiladi? A) Sud hukmini qayta ko'rib chiqish to'g'risida protest keltirish uchun B) Qonunbuzarlikni, uning sabablari va shart-sharoitlarini bartaraf etish uchun C) Qonun loyihasini Qonunchilik palatasiga qonunchilik tashabbusi tartibida rasmiy kiritish uchun D) Shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish to'g'risida qaror chiqarish uchun To'g'ri javob: B) Qonunbuzarlikni, uning sabablari va shart-sharoitlarini bartaraf etish uchun ✔ Izoh: Taqdimnoma qonunbuzarlikni, unga imkon bergan sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish talabi bilan vakolatli organ yoki mansabdor shaxsga kiritiladi. 27. Xodimni rag'batlantirish choralariga misol qaysi? A) Tashakkurnoma e'lon qilish yoki mukofot berish B) Ish haqini kamaytirish C) Ishdan vaqtincha chetlashtirish D) Hayfsan e'lon qilish va ogohlantirish To'g'ri javob: A) Tashakkurnoma e'lon qilish yoki mukofot berish ✔ Izoh: Rag'batlantirish choralari: tashakkur e'lon qilish, mukofot berish, qimmatbaho sovg'a, faxriy yorliq va boshqalar. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 111 23. Prokuraturada xizmat qilayotgan shaxs korrupsiyaviy huquqbuzarlik sodir etsa, qanday oqibat bo'ladi? A) Umumiy asoslarda qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladi B) Javobgarlikdan to'liq ozod qilinadi va egallab turgan lavozimida qoladi C) Faqat og'zaki tanbeh bilan cheklanadi D) Boshqa lavozimga ko'tariladi To'g'ri javob: A) Umumiy asoslarda qonunda belgilangan javobgarlikka tortiladi✔ Izoh: Prokuratura xodimlari qonunbuzarlik uchun qonunda belgilangan tartibda javobgar bo'ladi; mansab daxlsizlik bermaydi. 24. Ehtiyot chorasini tanlashda nimalar hisobga olinadi? A) Faqat jabrlanuvchining shaxsiy xohishi, iltimosi va ayblanuvchiga nisbatan munosabati B) Faqat ayblanuvchining moliyaviy ahvoli va mulki C) Faqat ommaviy axborot vositalarining munosabati D) Jinoyatning og'irligi, ayblanuvchining shaxsi, sog'lig'i, oilaviy ahvoli va boshqa holatlar To'g'ri javob: D) Jinoyatning og'irligi, ayblanuvchining shaxsi, sog'lig'i, oilaviy ahvoli va boshqa ✔ holatlar Izoh: Ehtiyot chorasi tanlanayotganda qilmish og'irligi, ayblanuvchi shaxsi, yoshi, sog'lig'i, oilaviy va mulkiy ahvoli kabi holatlar hisobga olinadi. 25. Ishlar nomenklaturasi nima? A) Tashkilotning yillik moliyaviy hisoboti B) Yuritiladigan ishlar nomlarining tizimli ro'yxati C) Xodimlarning ish haqi va mukofotlari jadvali D) Xodimlarning ichki telefon va manzillar ma'lumotnomasi To'g'ri javob: B) Yuritiladigan ishlar nomlarining tizimli ro'yxati ✔ Izoh: Ishlar nomenklaturasi ish yuritishda shakllanadigan ishlar nomlari va saqlash muddatlari ko'rsatilgan tizimli ro'yxat. 26. Prokurorning taqdimnomasi qanday maqsadda kiritiladi? A) Sud hukmini qayta ko'rib chiqish to'g'risida protest keltirish uchun B) Qonunbuzarlikni, uning sabablari va shart-sharoitlarini bartaraf etish uchun C) Qonun loyihasini Qonunchilik palatasiga qonunchilik tashabbusi tartibida rasmiy kiritish uchun D) Shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish to'g'risida qaror chiqarish uchun To'g'ri javob: B) Qonunbuzarlikni, uning sabablari va shart-sharoitlarini bartaraf etish uchun ✔ Izoh: Taqdimnoma qonunbuzarlikni, unga imkon bergan sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish talabi bilan vakolatli organ yoki mansabdor shaxsga kiritiladi. 27. Xodimni rag'batlantirish choralariga misol qaysi? A) Tashakkurnoma e'lon qilish yoki mukofot berish B) Ish haqini kamaytirish C) Ishdan vaqtincha chetlashtirish D) Hayfsan e'lon qilish va ogohlantirish To'g'ri javob: A) Tashakkurnoma e'lon qilish yoki mukofot berish ✔ Izoh: Rag'batlantirish choralari: tashakkur e'lon qilish, mukofot berish, qimmatbaho sovg'a, faxriy yorliq va boshqalar. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 111 28. Xizmat safariga yuborilgan xodimga qanday kafolatlar beriladi? A) Safar xarajatlarini xodim o'z hisobidan to'laydi B) Ish haqi to'lanmaydi, faqat yo'l kira xarajati beriladi C) Safar davrida lavozimi pasaytiriladi D) Ish joyi va o'rtacha ish haqi saqlanadi, xarajatlar qoplanadi To'g'ri javob: D) Ish joyi va o'rtacha ish haqi saqlanadi, xarajatlar qoplanadi✔ Izoh: Xizmat safariga yuborilgan xodimning ish joyi va o'rtacha ish haqi saqlanadi hamda safar xarajatlari qoplanadi. 29. O'zbekistonda erkaklar va ayollar uchun umumiy nikoh yoshi qancha? A) O'n yetti yarim yosh B) O'n olti yosh C) O'n sakkiz yosh D) Yigirma yosh To'g'ri javob: C) O'n sakkiz yosh ✔ Izoh: Oila qonunchiligiga ko'ra erkaklar va ayollar uchun nikoh yoshi bir xil — o'n sakkiz yosh qilib belgilangan. 30. Qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar nimaga zid bo'lishi mumkin emas? A) Jamoa shartnomasiga B) Mahalla qaroriga C) Tashkilot ichki nizomiga D) Konstitutsiyaga To'g'ri javob: D) Konstitutsiyaga ✔ Izoh: Konstitutsiyaga zid bo'lgan hech bir qonun yoki boshqa normativ-huquqiy hujjat yuridik kuchga ega bo'lmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 112 28. Xizmat safariga yuborilgan xodimga qanday kafolatlar beriladi? A) Safar xarajatlarini xodim o'z hisobidan to'laydi B) Ish haqi to'lanmaydi, faqat yo'l kira xarajati beriladi C) Safar davrida lavozimi pasaytiriladi D) Ish joyi va o'rtacha ish haqi saqlanadi, xarajatlar qoplanadi To'g'ri javob: D) Ish joyi va o'rtacha ish haqi saqlanadi, xarajatlar qoplanadi✔ Izoh: Xizmat safariga yuborilgan xodimning ish joyi va o'rtacha ish haqi saqlanadi hamda safar xarajatlari qoplanadi. 29. O'zbekistonda erkaklar va ayollar uchun umumiy nikoh yoshi qancha? A) O'n yetti yarim yosh B) O'n olti yosh C) O'n sakkiz yosh D) Yigirma yosh To'g'ri javob: C) O'n sakkiz yosh ✔ Izoh: Oila qonunchiligiga ko'ra erkaklar va ayollar uchun nikoh yoshi bir xil — o'n sakkiz yosh qilib belgilangan. 30. Qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar nimaga zid bo'lishi mumkin emas? A) Jamoa shartnomasiga B) Mahalla qaroriga C) Tashkilot ichki nizomiga D) Konstitutsiyaga To'g'ri javob: D) Konstitutsiyaga ✔ Izoh: Konstitutsiyaga zid bo'lgan hech bir qonun yoki boshqa normativ-huquqiy hujjat yuridik kuchga ega bo'lmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 112 28. Xizmat safariga yuborilgan xodimga qanday kafolatlar beriladi? A) Safar xarajatlarini xodim o'z hisobidan to'laydi B) Ish haqi to'lanmaydi, faqat yo'l kira xarajati beriladi C) Safar davrida lavozimi pasaytiriladi D) Ish joyi va o'rtacha ish haqi saqlanadi, xarajatlar qoplanadi To'g'ri javob: D) Ish joyi va o'rtacha ish haqi saqlanadi, xarajatlar qoplanadi✔ Izoh: Xizmat safariga yuborilgan xodimning ish joyi va o'rtacha ish haqi saqlanadi hamda safar xarajatlari qoplanadi. 29. O'zbekistonda erkaklar va ayollar uchun umumiy nikoh yoshi qancha? A) O'n yetti yarim yosh B) O'n olti yosh C) O'n sakkiz yosh D) Yigirma yosh To'g'ri javob: C) O'n sakkiz yosh ✔ Izoh: Oila qonunchiligiga ko'ra erkaklar va ayollar uchun nikoh yoshi bir xil — o'n sakkiz yosh qilib belgilangan. 30. Qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar nimaga zid bo'lishi mumkin emas? A) Jamoa shartnomasiga B) Mahalla qaroriga C) Tashkilot ichki nizomiga D) Konstitutsiyaga To'g'ri javob: D) Konstitutsiyaga ✔ Izoh: Konstitutsiyaga zid bo'lgan hech bir qonun yoki boshqa normativ-huquqiy hujjat yuridik kuchga ega bo'lmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 112 19-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi xalqaro pakt qaysi yilda qabul qilingan? A) 1989-yilda B) 1966-yilda C) 1975-yil Xelsinkida D) 1948-yilda To'g'ri javob: B) 1966-yilda✔ Izoh: Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi xalqaro pakt BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1966-yilda qabul qilingan. 2. BMT Inson huquqlari kengashi doirasidagi Universal davriy sharh (UPR) nima? A) Faqat urush holatidagi davlatlarga nisbatan qo'llanadigan iqtisodiy sanksiyalar mexanizmi B) BMT byudjetini davriy tekshirish va tasdiqlash tartibi C) BMTga a'zo har bir davlatda inson huquqlari ahvolini davriy ko'rib chiqish mexanizmi D) Xalqaro Sudning davlatlar ustidan chiqaradigan hukmi To'g'ri javob: C) BMTga a'zo har bir davlatda inson huquqlari ahvolini davriy ko'rib chiqish ✔ mexanizmi Izoh: Universal davriy sharh BMTning barcha a'zo davlatlaridagi inson huquqlari holatini teng asosda davriy ko'rib chiqadi. 3. Prezident qonunni imzolamay, e'tirozlari bilan qaytarsa, bu qanday nomlanadi? A) Veto huquqi B) Impichment C) Ratifikatsiya D) Amnistiya To'g'ri javob: A) Veto huquqi ✔ Izoh: Prezident qonunni o'z e'tirozlari bilan Oliy Majlisga qaytarishi veto huquqi deb ataladi. 4. BMT Xalqaro Sudida qanday nizolar ko'riladi? A) Jinoyatchi shaxslar ishlari B) Davlatlar o'rtasidagi nizolar C) Xususiy kompaniyalar nizolari D) Fuqarolarning shaxsiy shikoyatlari To'g'ri javob: B) Davlatlar o'rtasidagi nizolar ✔ Izoh: Xalqaro Sudda faqat davlatlar taraf sifatida qatnashishi mumkin; u shuningdek maslahat xulosalari beradi. 5. Davlat xizmatchisining mas'uliyati nimani anglatadi? A) Faqat rahbar oldida ijobiy ko'rinishga harakat qilishni B) O'z qarorlari va harakatlari oqibatlari uchun javob berishni C) Qaror qabul qilishdan qochishni D) Javobgarlikni hamkasblarga yuklashni To'g'ri javob: B) O'z qarorlari va harakatlari oqibatlari uchun javob berishni ✔ Izoh: Mas'uliyatli xodim o'z vazifalarini vijdonan bajaradi va qabul qilgan qarorlari hamda harakatlari oqibatlari uchun javob beradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 113 19-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi xalqaro pakt qaysi yilda qabul qilingan? A) 1989-yilda B) 1966-yilda C) 1975-yil Xelsinkida D) 1948-yilda To'g'ri javob: B) 1966-yilda✔ Izoh: Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi xalqaro pakt BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1966-yilda qabul qilingan. 2. BMT Inson huquqlari kengashi doirasidagi Universal davriy sharh (UPR) nima? A) Faqat urush holatidagi davlatlarga nisbatan qo'llanadigan iqtisodiy sanksiyalar mexanizmi B) BMT byudjetini davriy tekshirish va tasdiqlash tartibi C) BMTga a'zo har bir davlatda inson huquqlari ahvolini davriy ko'rib chiqish mexanizmi D) Xalqaro Sudning davlatlar ustidan chiqaradigan hukmi To'g'ri javob: C) BMTga a'zo har bir davlatda inson huquqlari ahvolini davriy ko'rib chiqish ✔ mexanizmi Izoh: Universal davriy sharh BMTning barcha a'zo davlatlaridagi inson huquqlari holatini teng asosda davriy ko'rib chiqadi. 3. Prezident qonunni imzolamay, e'tirozlari bilan qaytarsa, bu qanday nomlanadi? A) Veto huquqi B) Impichment C) Ratifikatsiya D) Amnistiya To'g'ri javob: A) Veto huquqi ✔ Izoh: Prezident qonunni o'z e'tirozlari bilan Oliy Majlisga qaytarishi veto huquqi deb ataladi. 4. BMT Xalqaro Sudida qanday nizolar ko'riladi? A) Jinoyatchi shaxslar ishlari B) Davlatlar o'rtasidagi nizolar C) Xususiy kompaniyalar nizolari D) Fuqarolarning shaxsiy shikoyatlari To'g'ri javob: B) Davlatlar o'rtasidagi nizolar ✔ Izoh: Xalqaro Sudda faqat davlatlar taraf sifatida qatnashishi mumkin; u shuningdek maslahat xulosalari beradi. 5. Davlat xizmatchisining mas'uliyati nimani anglatadi? A) Faqat rahbar oldida ijobiy ko'rinishga harakat qilishni B) O'z qarorlari va harakatlari oqibatlari uchun javob berishni C) Qaror qabul qilishdan qochishni D) Javobgarlikni hamkasblarga yuklashni To'g'ri javob: B) O'z qarorlari va harakatlari oqibatlari uchun javob berishni ✔ Izoh: Mas'uliyatli xodim o'z vazifalarini vijdonan bajaradi va qabul qilgan qarorlari hamda harakatlari oqibatlari uchun javob beradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 113 19-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi xalqaro pakt qaysi yilda qabul qilingan? A) 1989-yilda B) 1966-yilda C) 1975-yil Xelsinkida D) 1948-yilda To'g'ri javob: B) 1966-yilda✔ Izoh: Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi xalqaro pakt BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1966-yilda qabul qilingan. 2. BMT Inson huquqlari kengashi doirasidagi Universal davriy sharh (UPR) nima? A) Faqat urush holatidagi davlatlarga nisbatan qo'llanadigan iqtisodiy sanksiyalar mexanizmi B) BMT byudjetini davriy tekshirish va tasdiqlash tartibi C) BMTga a'zo har bir davlatda inson huquqlari ahvolini davriy ko'rib chiqish mexanizmi D) Xalqaro Sudning davlatlar ustidan chiqaradigan hukmi To'g'ri javob: C) BMTga a'zo har bir davlatda inson huquqlari ahvolini davriy ko'rib chiqish ✔ mexanizmi Izoh: Universal davriy sharh BMTning barcha a'zo davlatlaridagi inson huquqlari holatini teng asosda davriy ko'rib chiqadi. 3. Prezident qonunni imzolamay, e'tirozlari bilan qaytarsa, bu qanday nomlanadi? A) Veto huquqi B) Impichment C) Ratifikatsiya D) Amnistiya To'g'ri javob: A) Veto huquqi ✔ Izoh: Prezident qonunni o'z e'tirozlari bilan Oliy Majlisga qaytarishi veto huquqi deb ataladi. 4. BMT Xalqaro Sudida qanday nizolar ko'riladi? A) Jinoyatchi shaxslar ishlari B) Davlatlar o'rtasidagi nizolar C) Xususiy kompaniyalar nizolari D) Fuqarolarning shaxsiy shikoyatlari To'g'ri javob: B) Davlatlar o'rtasidagi nizolar ✔ Izoh: Xalqaro Sudda faqat davlatlar taraf sifatida qatnashishi mumkin; u shuningdek maslahat xulosalari beradi. 5. Davlat xizmatchisining mas'uliyati nimani anglatadi? A) Faqat rahbar oldida ijobiy ko'rinishga harakat qilishni B) O'z qarorlari va harakatlari oqibatlari uchun javob berishni C) Qaror qabul qilishdan qochishni D) Javobgarlikni hamkasblarga yuklashni To'g'ri javob: B) O'z qarorlari va harakatlari oqibatlari uchun javob berishni ✔ Izoh: Mas'uliyatli xodim o'z vazifalarini vijdonan bajaradi va qabul qilgan qarorlari hamda harakatlari oqibatlari uchun javob beradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 113 6. Korrupsiyani idrok etish indeksini qaysi xalqaro tashkilot e'lon qiladi? A) Xalqaro qizil xoch qo'mitasi B) Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti C) Transparency International D) YuNISEF To'g'ri javob: C) Transparency International✔ Izoh: Korrupsiyani idrok etish indeksi har yili Transparency International xalqaro nodavlat tashkiloti tomonidan e'lon qilinadi. 7. Senat a'zolarining bir qismi qanday shakllantiriladi? A) Oliy sud plenumining qarori bilan muddatsiz tayinlanadi B) Fuqarolarning to'g'ridan to'g'ri umumiy saylovida saylanadi C) Hududiy kengashlar deputatlarining qo'shma majlislarida saylanadi D) Vazirlar Mahkamasi tomonidan siyosiy partiyalar orasidan tanlanadi To'g'ri javob: C) Hududiy kengashlar deputatlarining qo'shma majlislarida saylanadi ✔ Izoh: Senat a'zolari hududlardan tegishli mahalliy kengashlar deputatlarining qo'shma majlislarida saylanadi, bir qismi Prezident tomonidan tayinlanadi. 8. Davlat xizmatchisining tadbirkorlik bilan shug'ullanishiga munosabat qanday? A) Qonunda belgilangan istisnolardan tashqari taqiqlanadi B) Faqat qarindoshlari nomidan ruxsat etiladi C) Faqat ish vaqtida ruxsat etiladi D) Har qanday holatda cheklovsiz ruxsat etiladi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan istisnolardan tashqari taqiqlanadi ✔ Izoh: Davlat xizmatchilari, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari, shaxsan tadbirkorlik faoliyati bilan shug'ullana olmaydi. 9. Hisob palatasining asosiy vazifasi nima? A) Davlat moliyaviy resurslari ustidan tashqi audit va nazorat B) Qonunlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini aniqlash va sharhlash C) Fuqarolarning saylov huquqlarini ro'yxatga olish D) Jinoyat ishlari bo'yicha dastlabki tergov olib borish To'g'ri javob: A) Davlat moliyaviy resurslari ustidan tashqi audit va nazorat ✔ Izoh: Hisob palatasi davlat byudjeti va davlat mablag'laridan foydalanish ustidan tashqi davlat moliyaviy nazoratini amalga oshiradi. 10. BMT Xavfsizlik Kengashining asosiy vazifasi nima? A) Xalqaro savdo tariflarini belgilash B) Davlatlar byudjetini tasdiqlash C) Inson huquqlari buzilishi bo'yicha hukm chiqarish D) Xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash To'g'ri javob: D) Xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash ✔ Izoh: BMT Nizomiga ko'ra Xavfsizlik Kengashi xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash uchun asosiy javobgarlikka ega. 11. O'zbekiston jinoyat qonunchiligida jinoyatlar ijtimoiy xavfliligi va og'irligiga ko'ra qanday toifalarga bo'linadi? A) Shaxsiy, iqtisodiy, siyosiy va harbiy toifalarga B) Yengil, o'rtacha va og'ir jinoyatlar — faqat uch toifaga bo'linadi C) Ijtimoiy xavfi katta bo'lmagan, uncha og'ir bo'lmagan, og'ir va o'ta og'ir D) Ma'muriy, intizomiy, fuqaroviy va jinoiy toifalarga To'g'ri javob: C) Ijtimoiy xavfi katta bo'lmagan, uncha og'ir bo'lmagan, og'ir va o'ta og'ir ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 114 6. Korrupsiyani idrok etish indeksini qaysi xalqaro tashkilot e'lon qiladi? A) Xalqaro qizil xoch qo'mitasi B) Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti C) Transparency International D) YuNISEF To'g'ri javob: C) Transparency International✔ Izoh: Korrupsiyani idrok etish indeksi har yili Transparency International xalqaro nodavlat tashkiloti tomonidan e'lon qilinadi. 7. Senat a'zolarining bir qismi qanday shakllantiriladi? A) Oliy sud plenumining qarori bilan muddatsiz tayinlanadi B) Fuqarolarning to'g'ridan to'g'ri umumiy saylovida saylanadi C) Hududiy kengashlar deputatlarining qo'shma majlislarida saylanadi D) Vazirlar Mahkamasi tomonidan siyosiy partiyalar orasidan tanlanadi To'g'ri javob: C) Hududiy kengashlar deputatlarining qo'shma majlislarida saylanadi ✔ Izoh: Senat a'zolari hududlardan tegishli mahalliy kengashlar deputatlarining qo'shma majlislarida saylanadi, bir qismi Prezident tomonidan tayinlanadi. 8. Davlat xizmatchisining tadbirkorlik bilan shug'ullanishiga munosabat qanday? A) Qonunda belgilangan istisnolardan tashqari taqiqlanadi B) Faqat qarindoshlari nomidan ruxsat etiladi C) Faqat ish vaqtida ruxsat etiladi D) Har qanday holatda cheklovsiz ruxsat etiladi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan istisnolardan tashqari taqiqlanadi ✔ Izoh: Davlat xizmatchilari, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari, shaxsan tadbirkorlik faoliyati bilan shug'ullana olmaydi. 9. Hisob palatasining asosiy vazifasi nima? A) Davlat moliyaviy resurslari ustidan tashqi audit va nazorat B) Qonunlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini aniqlash va sharhlash C) Fuqarolarning saylov huquqlarini ro'yxatga olish D) Jinoyat ishlari bo'yicha dastlabki tergov olib borish To'g'ri javob: A) Davlat moliyaviy resurslari ustidan tashqi audit va nazorat ✔ Izoh: Hisob palatasi davlat byudjeti va davlat mablag'laridan foydalanish ustidan tashqi davlat moliyaviy nazoratini amalga oshiradi. 10. BMT Xavfsizlik Kengashining asosiy vazifasi nima? A) Xalqaro savdo tariflarini belgilash B) Davlatlar byudjetini tasdiqlash C) Inson huquqlari buzilishi bo'yicha hukm chiqarish D) Xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash To'g'ri javob: D) Xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash ✔ Izoh: BMT Nizomiga ko'ra Xavfsizlik Kengashi xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash uchun asosiy javobgarlikka ega. 11. O'zbekiston jinoyat qonunchiligida jinoyatlar ijtimoiy xavfliligi va og'irligiga ko'ra qanday toifalarga bo'linadi? A) Shaxsiy, iqtisodiy, siyosiy va harbiy toifalarga B) Yengil, o'rtacha va og'ir jinoyatlar — faqat uch toifaga bo'linadi C) Ijtimoiy xavfi katta bo'lmagan, uncha og'ir bo'lmagan, og'ir va o'ta og'ir D) Ma'muriy, intizomiy, fuqaroviy va jinoiy toifalarga To'g'ri javob: C) Ijtimoiy xavfi katta bo'lmagan, uncha og'ir bo'lmagan, og'ir va o'ta og'ir ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 114 6. Korrupsiyani idrok etish indeksini qaysi xalqaro tashkilot e'lon qiladi? A) Xalqaro qizil xoch qo'mitasi B) Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti C) Transparency International D) YuNISEF To'g'ri javob: C) Transparency International✔ Izoh: Korrupsiyani idrok etish indeksi har yili Transparency International xalqaro nodavlat tashkiloti tomonidan e'lon qilinadi. 7. Senat a'zolarining bir qismi qanday shakllantiriladi? A) Oliy sud plenumining qarori bilan muddatsiz tayinlanadi B) Fuqarolarning to'g'ridan to'g'ri umumiy saylovida saylanadi C) Hududiy kengashlar deputatlarining qo'shma majlislarida saylanadi D) Vazirlar Mahkamasi tomonidan siyosiy partiyalar orasidan tanlanadi To'g'ri javob: C) Hududiy kengashlar deputatlarining qo'shma majlislarida saylanadi ✔ Izoh: Senat a'zolari hududlardan tegishli mahalliy kengashlar deputatlarining qo'shma majlislarida saylanadi, bir qismi Prezident tomonidan tayinlanadi. 8. Davlat xizmatchisining tadbirkorlik bilan shug'ullanishiga munosabat qanday? A) Qonunda belgilangan istisnolardan tashqari taqiqlanadi B) Faqat qarindoshlari nomidan ruxsat etiladi C) Faqat ish vaqtida ruxsat etiladi D) Har qanday holatda cheklovsiz ruxsat etiladi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan istisnolardan tashqari taqiqlanadi ✔ Izoh: Davlat xizmatchilari, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari, shaxsan tadbirkorlik faoliyati bilan shug'ullana olmaydi. 9. Hisob palatasining asosiy vazifasi nima? A) Davlat moliyaviy resurslari ustidan tashqi audit va nazorat B) Qonunlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini aniqlash va sharhlash C) Fuqarolarning saylov huquqlarini ro'yxatga olish D) Jinoyat ishlari bo'yicha dastlabki tergov olib borish To'g'ri javob: A) Davlat moliyaviy resurslari ustidan tashqi audit va nazorat ✔ Izoh: Hisob palatasi davlat byudjeti va davlat mablag'laridan foydalanish ustidan tashqi davlat moliyaviy nazoratini amalga oshiradi. 10. BMT Xavfsizlik Kengashining asosiy vazifasi nima? A) Xalqaro savdo tariflarini belgilash B) Davlatlar byudjetini tasdiqlash C) Inson huquqlari buzilishi bo'yicha hukm chiqarish D) Xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash To'g'ri javob: D) Xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash ✔ Izoh: BMT Nizomiga ko'ra Xavfsizlik Kengashi xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash uchun asosiy javobgarlikka ega. 11. O'zbekiston jinoyat qonunchiligida jinoyatlar ijtimoiy xavfliligi va og'irligiga ko'ra qanday toifalarga bo'linadi? A) Shaxsiy, iqtisodiy, siyosiy va harbiy toifalarga B) Yengil, o'rtacha va og'ir jinoyatlar — faqat uch toifaga bo'linadi C) Ijtimoiy xavfi katta bo'lmagan, uncha og'ir bo'lmagan, og'ir va o'ta og'ir D) Ma'muriy, intizomiy, fuqaroviy va jinoiy toifalarga To'g'ri javob: C) Ijtimoiy xavfi katta bo'lmagan, uncha og'ir bo'lmagan, og'ir va o'ta og'ir ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 114 Izoh: Jinoyat qonunida jinoyatlar to'rt toifaga — ijtimoiy xavfi katta bo'lmagan, uncha og'ir bo'lmagan, og'ir va o'ta og'ir jinoyatlarga bo'linadi. 12. Pora bergan shaxs qanday holatda javobgarlikdan ozod qilinishi mumkin? A) Pora miqdori kichik bo'lsa yoki u birinchi marta berilgan bo'lsa B) Pora tovlama qilib so'ralgan bo'lsa yoki u ixtiyoriy arz qilsa C) Pora bayram kuni sovg'a sifatida berilsa D) Pora chet el valyutasida berilsa To'g'ri javob: B) Pora tovlama qilib so'ralgan bo'lsa yoki u ixtiyoriy arz qilsa✔ Izoh: Agar pora tovlamachilik yo'li bilan so'ralgan bo'lsa yoki pora bergan shaxs sodir etilgan ish haqida ixtiyoriy ravishda arz qilib, faol yordam bersa, javobgarlikdan ozod qilinishi mumkin. 13. Davlat xizmatchisi uchun «xizmat sirini saqlash» majburiyati xizmatdan ketgandan keyin ham amal qiladimi? A) Ha, qonunda belgilangan doirada amal qiladi B) Yo'q, darhol tugaydi C) Faqat bir kun amal qiladi D) Faqat rahbar ruxsat bersa amal qiladi To'g'ri javob: A) Ha, qonunda belgilangan doirada amal qiladi ✔ Izoh: Xizmat davomida olingan qonun bilan qo'riqlanadigan ma'lumotlarni saqlash majburiyati xizmatdan ketgandan keyin ham qonunda belgilangan doirada saqlanadi. 14. Xizmatdagi shaffoflik tamoyili nimani talab qiladi? A) Tashkilotdagi hujjatlarni to'liq maxfiy saqlashni B) Qarorlarni faqat og'zaki qabul qilishni C) Qarorlar va ularning asoslari ochiq va tushunarli bo'lishini D) Fuqarolarga hech qanday ma'lumot bermaslikni To'g'ri javob: C) Qarorlar va ularning asoslari ochiq va tushunarli bo'lishini ✔ Izoh: Shaffoflik davlat organlari qarorlari, tartib-taomillari va asoslarining qonun doirasida ochiq va tushunarli bo'lishini talab qiladi. 15. Ijtimoiy davlat tamoyili nimani anglatadi? A) Davlat fuqarolarning ijtimoiy kelib chiqishiga qarab huquq va imtiyozlarni taqsimlaydi B) Davlat faqat ijtimoiy tarmoqlar va ommaviy axborot vositalari faoliyatini boshqaradi C) Davlat iqtisodiyotdagi butun mulkni o'z qo'lida to'plab, xususiy mulkni taqiqlaydi D) Davlat fuqarolarning munosib turmush darajasi va ijtimoiy himoyasini ta'minlashga intiladi To'g'ri javob: D) Davlat fuqarolarning munosib turmush darajasi va ijtimoiy himoyasini ✔ ta'minlashga intiladi Izoh: Ijtimoiy davlat inson qadr-qimmati, ijtimoiy adolat, munosib turmush va ijtimoiy himoyani ta'minlashga yo'naltirilgan siyosat yuritadi. 16. Qiynoqlarga qarshi konvensiyaga ko'ra yuqori turuvchi shaxsning buyrug'i qiynoqni oqlay oladimi? A) Ha, agar buyruq yozma ravishda berilgan bo'lsa B) Ha, agar buyruq urush davrida berilgan bo'lsa C) Yo'q, buyruq qiynoqni oqlash uchun asos bo'la olmaydi D) Ha, buyruq har doim bajaruvchining javobgarligini istisno qiladi To'g'ri javob: C) Yo'q, buyruq qiynoqni oqlash uchun asos bo'la olmaydi ✔ Izoh: Konvensiyaga ko'ra yuqori turuvchi mansabdor shaxs yoki davlat organining buyrug'i qiynoqni oqlash uchun asos bo'la olmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 115 Izoh: Jinoyat qonunida jinoyatlar to'rt toifaga — ijtimoiy xavfi katta bo'lmagan, uncha og'ir bo'lmagan, og'ir va o'ta og'ir jinoyatlarga bo'linadi. 12. Pora bergan shaxs qanday holatda javobgarlikdan ozod qilinishi mumkin? A) Pora miqdori kichik bo'lsa yoki u birinchi marta berilgan bo'lsa B) Pora tovlama qilib so'ralgan bo'lsa yoki u ixtiyoriy arz qilsa C) Pora bayram kuni sovg'a sifatida berilsa D) Pora chet el valyutasida berilsa To'g'ri javob: B) Pora tovlama qilib so'ralgan bo'lsa yoki u ixtiyoriy arz qilsa✔ Izoh: Agar pora tovlamachilik yo'li bilan so'ralgan bo'lsa yoki pora bergan shaxs sodir etilgan ish haqida ixtiyoriy ravishda arz qilib, faol yordam bersa, javobgarlikdan ozod qilinishi mumkin. 13. Davlat xizmatchisi uchun «xizmat sirini saqlash» majburiyati xizmatdan ketgandan keyin ham amal qiladimi? A) Ha, qonunda belgilangan doirada amal qiladi B) Yo'q, darhol tugaydi C) Faqat bir kun amal qiladi D) Faqat rahbar ruxsat bersa amal qiladi To'g'ri javob: A) Ha, qonunda belgilangan doirada amal qiladi ✔ Izoh: Xizmat davomida olingan qonun bilan qo'riqlanadigan ma'lumotlarni saqlash majburiyati xizmatdan ketgandan keyin ham qonunda belgilangan doirada saqlanadi. 14. Xizmatdagi shaffoflik tamoyili nimani talab qiladi? A) Tashkilotdagi hujjatlarni to'liq maxfiy saqlashni B) Qarorlarni faqat og'zaki qabul qilishni C) Qarorlar va ularning asoslari ochiq va tushunarli bo'lishini D) Fuqarolarga hech qanday ma'lumot bermaslikni To'g'ri javob: C) Qarorlar va ularning asoslari ochiq va tushunarli bo'lishini ✔ Izoh: Shaffoflik davlat organlari qarorlari, tartib-taomillari va asoslarining qonun doirasida ochiq va tushunarli bo'lishini talab qiladi. 15. Ijtimoiy davlat tamoyili nimani anglatadi? A) Davlat fuqarolarning ijtimoiy kelib chiqishiga qarab huquq va imtiyozlarni taqsimlaydi B) Davlat faqat ijtimoiy tarmoqlar va ommaviy axborot vositalari faoliyatini boshqaradi C) Davlat iqtisodiyotdagi butun mulkni o'z qo'lida to'plab, xususiy mulkni taqiqlaydi D) Davlat fuqarolarning munosib turmush darajasi va ijtimoiy himoyasini ta'minlashga intiladi To'g'ri javob: D) Davlat fuqarolarning munosib turmush darajasi va ijtimoiy himoyasini ✔ ta'minlashga intiladi Izoh: Ijtimoiy davlat inson qadr-qimmati, ijtimoiy adolat, munosib turmush va ijtimoiy himoyani ta'minlashga yo'naltirilgan siyosat yuritadi. 16. Qiynoqlarga qarshi konvensiyaga ko'ra yuqori turuvchi shaxsning buyrug'i qiynoqni oqlay oladimi? A) Ha, agar buyruq yozma ravishda berilgan bo'lsa B) Ha, agar buyruq urush davrida berilgan bo'lsa C) Yo'q, buyruq qiynoqni oqlash uchun asos bo'la olmaydi D) Ha, buyruq har doim bajaruvchining javobgarligini istisno qiladi To'g'ri javob: C) Yo'q, buyruq qiynoqni oqlash uchun asos bo'la olmaydi ✔ Izoh: Konvensiyaga ko'ra yuqori turuvchi mansabdor shaxs yoki davlat organining buyrug'i qiynoqni oqlash uchun asos bo'la olmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 115 Izoh: Jinoyat qonunida jinoyatlar to'rt toifaga — ijtimoiy xavfi katta bo'lmagan, uncha og'ir bo'lmagan, og'ir va o'ta og'ir jinoyatlarga bo'linadi. 12. Pora bergan shaxs qanday holatda javobgarlikdan ozod qilinishi mumkin? A) Pora miqdori kichik bo'lsa yoki u birinchi marta berilgan bo'lsa B) Pora tovlama qilib so'ralgan bo'lsa yoki u ixtiyoriy arz qilsa C) Pora bayram kuni sovg'a sifatida berilsa D) Pora chet el valyutasida berilsa To'g'ri javob: B) Pora tovlama qilib so'ralgan bo'lsa yoki u ixtiyoriy arz qilsa✔ Izoh: Agar pora tovlamachilik yo'li bilan so'ralgan bo'lsa yoki pora bergan shaxs sodir etilgan ish haqida ixtiyoriy ravishda arz qilib, faol yordam bersa, javobgarlikdan ozod qilinishi mumkin. 13. Davlat xizmatchisi uchun «xizmat sirini saqlash» majburiyati xizmatdan ketgandan keyin ham amal qiladimi? A) Ha, qonunda belgilangan doirada amal qiladi B) Yo'q, darhol tugaydi C) Faqat bir kun amal qiladi D) Faqat rahbar ruxsat bersa amal qiladi To'g'ri javob: A) Ha, qonunda belgilangan doirada amal qiladi ✔ Izoh: Xizmat davomida olingan qonun bilan qo'riqlanadigan ma'lumotlarni saqlash majburiyati xizmatdan ketgandan keyin ham qonunda belgilangan doirada saqlanadi. 14. Xizmatdagi shaffoflik tamoyili nimani talab qiladi? A) Tashkilotdagi hujjatlarni to'liq maxfiy saqlashni B) Qarorlarni faqat og'zaki qabul qilishni C) Qarorlar va ularning asoslari ochiq va tushunarli bo'lishini D) Fuqarolarga hech qanday ma'lumot bermaslikni To'g'ri javob: C) Qarorlar va ularning asoslari ochiq va tushunarli bo'lishini ✔ Izoh: Shaffoflik davlat organlari qarorlari, tartib-taomillari va asoslarining qonun doirasida ochiq va tushunarli bo'lishini talab qiladi. 15. Ijtimoiy davlat tamoyili nimani anglatadi? A) Davlat fuqarolarning ijtimoiy kelib chiqishiga qarab huquq va imtiyozlarni taqsimlaydi B) Davlat faqat ijtimoiy tarmoqlar va ommaviy axborot vositalari faoliyatini boshqaradi C) Davlat iqtisodiyotdagi butun mulkni o'z qo'lida to'plab, xususiy mulkni taqiqlaydi D) Davlat fuqarolarning munosib turmush darajasi va ijtimoiy himoyasini ta'minlashga intiladi To'g'ri javob: D) Davlat fuqarolarning munosib turmush darajasi va ijtimoiy himoyasini ✔ ta'minlashga intiladi Izoh: Ijtimoiy davlat inson qadr-qimmati, ijtimoiy adolat, munosib turmush va ijtimoiy himoyani ta'minlashga yo'naltirilgan siyosat yuritadi. 16. Qiynoqlarga qarshi konvensiyaga ko'ra yuqori turuvchi shaxsning buyrug'i qiynoqni oqlay oladimi? A) Ha, agar buyruq yozma ravishda berilgan bo'lsa B) Ha, agar buyruq urush davrida berilgan bo'lsa C) Yo'q, buyruq qiynoqni oqlash uchun asos bo'la olmaydi D) Ha, buyruq har doim bajaruvchining javobgarligini istisno qiladi To'g'ri javob: C) Yo'q, buyruq qiynoqni oqlash uchun asos bo'la olmaydi ✔ Izoh: Konvensiyaga ko'ra yuqori turuvchi mansabdor shaxs yoki davlat organining buyrug'i qiynoqni oqlash uchun asos bo'la olmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 115 17. Ratifikatsiya nima? A) Xalqaro shartnomani boshqa tilga tarjima qilish B) Xalqaro shartnoma bo'yicha davlatlar o'rtasidagi nizoni Xalqaro Sudda hal qilish tartibi C) Xalqaro shartnomani davlat tomonidan majburiyligiga rozilik bildirgan holda tasdiqlash D) Xalqaro shartnomani bir tomonlama bekor qilish To'g'ri javob: C) Xalqaro shartnomani davlat tomonidan majburiyligiga rozilik bildirgan holda ✔ tasdiqlash Izoh: Ratifikatsiya — davlatning vakolatli organi tomonidan xalqaro shartnomaning majburiyligiga yakuniy rozilik bildirish. 18. Kim ma'muriy javobgarlikdan ozod qilinmaydi? A) Oxirgi zarurat holatida harakat qilgan shaxs B) Zaruriy mudofaa chegarasidan chiqmagan holda harakat qilgan shaxs C) Qilmish paytida aqli noraso holatda bo'lgan shaxs D) Qasddan huquqbuzarlik sodir etgan aqli raso voyaga yetgan shaxs To'g'ri javob: D) Qasddan huquqbuzarlik sodir etgan aqli raso voyaga yetgan shaxs ✔ Izoh: Aqli raso, javobgarlik yoshiga yetgan va aybli qilmish sodir etgan shaxs, istisno holatlar bo'lmasa, javobgarlikka tortiladi. 19. Sudlanganlik qanday tugaydi? A) Mahkum yashash joyini o'zgartirishi bilan B) Mahkum uylanishi, turmushga chiqishi yoki farzand ko'rishi bilan avtomatik ravishda C) Sudlanganlik muddati o'tishi yoki sud tomonidan olib tashlanishi bilan D) Mahkum ish joyini o'zgartirishi bilan To'g'ri javob: C) Sudlanganlik muddati o'tishi yoki sud tomonidan olib tashlanishi bilan ✔ Izoh: Sudlanganlik qonunda belgilangan muddat o'tishi bilan tugaydi yoki qonunda belgilangan hollarda sud tomonidan muddatidan ilgari olib tashlanadi. 20. Qaysi organlar ma'muriy huquqbuzarlik ishlarini ko'rib chiqishga vakolatli? A) Sudlar va qonunda vakolat berilgan boshqa organlar B) Faqat mahalla fuqarolar yig'inlari C) Faqat siyosiy partiyalarning viloyat va tuman hududiy kengashlari D) Faqat jamoat birlashmalari va kasaba uyushmalari To'g'ri javob: A) Sudlar va qonunda vakolat berilgan boshqa organlar ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik ishlarini sudlar, ichki ishlar organlari va qonunda vakolat berilgan boshqa organlar ko'rib chiqadi. 21. Qilmishning jinoiyligini istisno qiluvchi holatlardan biri qaysi? A) Chin ko'ngildan pushaymon bo'lish B) Jinoyatning muddati o'tishi C) Jabrlanuvchi bilan yarashish D) Zaruriy mudofaa To'g'ri javob: D) Zaruriy mudofaa ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa, oxirgi zarurat, ushlab turishda zarar yetkazish, buyruqni bajarish va asosli tavakkal qilmishning jinoiyligini istisno qiladi. 22. Davlat byudjetini qabul qilish qaysi organ vakolatiga kiradi? A) Oliy Majlis palatalari B) Bosh prokuratura C) Konstitutsiyaviy sud D) Markaziy saylov komissiyasi To'g'ri javob: A) Oliy Majlis palatalari ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 116 17. Ratifikatsiya nima? A) Xalqaro shartnomani boshqa tilga tarjima qilish B) Xalqaro shartnoma bo'yicha davlatlar o'rtasidagi nizoni Xalqaro Sudda hal qilish tartibi C) Xalqaro shartnomani davlat tomonidan majburiyligiga rozilik bildirgan holda tasdiqlash D) Xalqaro shartnomani bir tomonlama bekor qilish To'g'ri javob: C) Xalqaro shartnomani davlat tomonidan majburiyligiga rozilik bildirgan holda ✔ tasdiqlash Izoh: Ratifikatsiya — davlatning vakolatli organi tomonidan xalqaro shartnomaning majburiyligiga yakuniy rozilik bildirish. 18. Kim ma'muriy javobgarlikdan ozod qilinmaydi? A) Oxirgi zarurat holatida harakat qilgan shaxs B) Zaruriy mudofaa chegarasidan chiqmagan holda harakat qilgan shaxs C) Qilmish paytida aqli noraso holatda bo'lgan shaxs D) Qasddan huquqbuzarlik sodir etgan aqli raso voyaga yetgan shaxs To'g'ri javob: D) Qasddan huquqbuzarlik sodir etgan aqli raso voyaga yetgan shaxs ✔ Izoh: Aqli raso, javobgarlik yoshiga yetgan va aybli qilmish sodir etgan shaxs, istisno holatlar bo'lmasa, javobgarlikka tortiladi. 19. Sudlanganlik qanday tugaydi? A) Mahkum yashash joyini o'zgartirishi bilan B) Mahkum uylanishi, turmushga chiqishi yoki farzand ko'rishi bilan avtomatik ravishda C) Sudlanganlik muddati o'tishi yoki sud tomonidan olib tashlanishi bilan D) Mahkum ish joyini o'zgartirishi bilan To'g'ri javob: C) Sudlanganlik muddati o'tishi yoki sud tomonidan olib tashlanishi bilan ✔ Izoh: Sudlanganlik qonunda belgilangan muddat o'tishi bilan tugaydi yoki qonunda belgilangan hollarda sud tomonidan muddatidan ilgari olib tashlanadi. 20. Qaysi organlar ma'muriy huquqbuzarlik ishlarini ko'rib chiqishga vakolatli? A) Sudlar va qonunda vakolat berilgan boshqa organlar B) Faqat mahalla fuqarolar yig'inlari C) Faqat siyosiy partiyalarning viloyat va tuman hududiy kengashlari D) Faqat jamoat birlashmalari va kasaba uyushmalari To'g'ri javob: A) Sudlar va qonunda vakolat berilgan boshqa organlar ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik ishlarini sudlar, ichki ishlar organlari va qonunda vakolat berilgan boshqa organlar ko'rib chiqadi. 21. Qilmishning jinoiyligini istisno qiluvchi holatlardan biri qaysi? A) Chin ko'ngildan pushaymon bo'lish B) Jinoyatning muddati o'tishi C) Jabrlanuvchi bilan yarashish D) Zaruriy mudofaa To'g'ri javob: D) Zaruriy mudofaa ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa, oxirgi zarurat, ushlab turishda zarar yetkazish, buyruqni bajarish va asosli tavakkal qilmishning jinoiyligini istisno qiladi. 22. Davlat byudjetini qabul qilish qaysi organ vakolatiga kiradi? A) Oliy Majlis palatalari B) Bosh prokuratura C) Konstitutsiyaviy sud D) Markaziy saylov komissiyasi To'g'ri javob: A) Oliy Majlis palatalari ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 116 17. Ratifikatsiya nima? A) Xalqaro shartnomani boshqa tilga tarjima qilish B) Xalqaro shartnoma bo'yicha davlatlar o'rtasidagi nizoni Xalqaro Sudda hal qilish tartibi C) Xalqaro shartnomani davlat tomonidan majburiyligiga rozilik bildirgan holda tasdiqlash D) Xalqaro shartnomani bir tomonlama bekor qilish To'g'ri javob: C) Xalqaro shartnomani davlat tomonidan majburiyligiga rozilik bildirgan holda ✔ tasdiqlash Izoh: Ratifikatsiya — davlatning vakolatli organi tomonidan xalqaro shartnomaning majburiyligiga yakuniy rozilik bildirish. 18. Kim ma'muriy javobgarlikdan ozod qilinmaydi? A) Oxirgi zarurat holatida harakat qilgan shaxs B) Zaruriy mudofaa chegarasidan chiqmagan holda harakat qilgan shaxs C) Qilmish paytida aqli noraso holatda bo'lgan shaxs D) Qasddan huquqbuzarlik sodir etgan aqli raso voyaga yetgan shaxs To'g'ri javob: D) Qasddan huquqbuzarlik sodir etgan aqli raso voyaga yetgan shaxs ✔ Izoh: Aqli raso, javobgarlik yoshiga yetgan va aybli qilmish sodir etgan shaxs, istisno holatlar bo'lmasa, javobgarlikka tortiladi. 19. Sudlanganlik qanday tugaydi? A) Mahkum yashash joyini o'zgartirishi bilan B) Mahkum uylanishi, turmushga chiqishi yoki farzand ko'rishi bilan avtomatik ravishda C) Sudlanganlik muddati o'tishi yoki sud tomonidan olib tashlanishi bilan D) Mahkum ish joyini o'zgartirishi bilan To'g'ri javob: C) Sudlanganlik muddati o'tishi yoki sud tomonidan olib tashlanishi bilan ✔ Izoh: Sudlanganlik qonunda belgilangan muddat o'tishi bilan tugaydi yoki qonunda belgilangan hollarda sud tomonidan muddatidan ilgari olib tashlanadi. 20. Qaysi organlar ma'muriy huquqbuzarlik ishlarini ko'rib chiqishga vakolatli? A) Sudlar va qonunda vakolat berilgan boshqa organlar B) Faqat mahalla fuqarolar yig'inlari C) Faqat siyosiy partiyalarning viloyat va tuman hududiy kengashlari D) Faqat jamoat birlashmalari va kasaba uyushmalari To'g'ri javob: A) Sudlar va qonunda vakolat berilgan boshqa organlar ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik ishlarini sudlar, ichki ishlar organlari va qonunda vakolat berilgan boshqa organlar ko'rib chiqadi. 21. Qilmishning jinoiyligini istisno qiluvchi holatlardan biri qaysi? A) Chin ko'ngildan pushaymon bo'lish B) Jinoyatning muddati o'tishi C) Jabrlanuvchi bilan yarashish D) Zaruriy mudofaa To'g'ri javob: D) Zaruriy mudofaa ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa, oxirgi zarurat, ushlab turishda zarar yetkazish, buyruqni bajarish va asosli tavakkal qilmishning jinoiyligini istisno qiladi. 22. Davlat byudjetini qabul qilish qaysi organ vakolatiga kiradi? A) Oliy Majlis palatalari B) Bosh prokuratura C) Konstitutsiyaviy sud D) Markaziy saylov komissiyasi To'g'ri javob: A) Oliy Majlis palatalari ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 116 Izoh: Davlat byudjeti qonun shaklida Oliy Majlis palatalari tomonidan qabul qilinadi va ma'qullanadi. 23. Davlat va jamiyat manfaatlari uchun favqulodda holatlarda mulkni haq to'lab olib qo'yish qanday ataladi? A) Restitutsiya B) Rekvizitsiya C) Emansipatsiya D) Musodara To'g'ri javob: B) Rekvizitsiya✔ Izoh: Rekvizitsiya tabiiy ofat va boshqa favqulodda holatlarda mol-mulkni qiymatini to'lagan holda olib qo'yishdir; musodara esa tekin bo'ladi. 24. Ma'muriy nazorat (davlat nazorati)ning asosiy maqsadi nima? A) Davlat organlari va xodimlar sonini ko'paytirish B) Qonunchilik talablariga rioya etilishini tekshirish va ta'minlash C) Tadbirkorlarning foydasini oshirish va yangi bozorlar ochish D) Fuqarolarning shaxsiy hayotini doimiy kuzatib borish To'g'ri javob: B) Qonunchilik talablariga rioya etilishini tekshirish va ta'minlash ✔ Izoh: Davlat nazorati qonun hujjatlari talablariga rioya etilishini tekshirish, buzilishlarni aniqlash va bartaraf etishga qaratilgan. 25. Jinoyat sodir etishdan ixtiyoriy qaytish nima? A) Shaxsning jinoyatni tugatganidan keyin o'z aybiga iqror bo'lishi B) Shaxsning jinoyatni oxiriga yetkazish mumkinligini anglagan holda o'z ixtiyori bilan to'xtatishi C) Shaxsning politsiya xodimlari kelganini ko'rib, qo'lga tushishdan qo'rqib qochib ketishi va jinoyatni tashlab qo'yishi D) Shaxsning jinoyatni sherigiga topshirib, o'zi chetda qolishi To'g'ri javob: B) Shaxsning jinoyatni oxiriga yetkazish mumkinligini anglagan holda o'z ixtiyori bilan ✔ to'xtatishi Izoh: Ixtiyoriy qaytishda shaxs jinoyatni oxiriga yetkazish imkoniyatini anglagan holda uni o'z ixtiyori bilan to'xtatadi. 26. Ma'muriy huquqbuzarlik tarkibining elementlari qaysilar? A) Oferta, aksept va tomonlarning kelishuvi B) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya C) Tergov, sud muhokamasi va hukm ijrosi D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt va sub'ektiv tomon To'g'ri javob: D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt va sub'ektiv tomon ✔ Izoh: Har qanday huquqbuzarlik tarkibi to'rt elementdan iborat: ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt va sub'ektiv tomon. 27. Aqli norasolik nima? A) Shaxsning qonunni bilmasligi va huquqiy madaniyati pastligi B) Shaxsning oliy ma'lumotga ega emasligi, savodsizligi va huquqiy bilimining yetishmasligi holati C) Shaxsning mastlik holatida ekanligi va charchaganligi D) Ruhiy kasallik tufayli shaxs qilmishini anglay olmaslik yoki uni boshqara olmaslik holati To'g'ri javob: D) Ruhiy kasallik tufayli shaxs qilmishini anglay olmaslik yoki uni boshqara olmaslik ✔ holati Izoh: Aqli noraso shaxs ruhiy kasalligi tufayli o'z harakatlarining ahamiyatini anglay olmaydi yoki ularni boshqara olmaydi va jinoiy javobgarlikka tortilmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 117 Izoh: Davlat byudjeti qonun shaklida Oliy Majlis palatalari tomonidan qabul qilinadi va ma'qullanadi. 23. Davlat va jamiyat manfaatlari uchun favqulodda holatlarda mulkni haq to'lab olib qo'yish qanday ataladi? A) Restitutsiya B) Rekvizitsiya C) Emansipatsiya D) Musodara To'g'ri javob: B) Rekvizitsiya✔ Izoh: Rekvizitsiya tabiiy ofat va boshqa favqulodda holatlarda mol-mulkni qiymatini to'lagan holda olib qo'yishdir; musodara esa tekin bo'ladi. 24. Ma'muriy nazorat (davlat nazorati)ning asosiy maqsadi nima? A) Davlat organlari va xodimlar sonini ko'paytirish B) Qonunchilik talablariga rioya etilishini tekshirish va ta'minlash C) Tadbirkorlarning foydasini oshirish va yangi bozorlar ochish D) Fuqarolarning shaxsiy hayotini doimiy kuzatib borish To'g'ri javob: B) Qonunchilik talablariga rioya etilishini tekshirish va ta'minlash ✔ Izoh: Davlat nazorati qonun hujjatlari talablariga rioya etilishini tekshirish, buzilishlarni aniqlash va bartaraf etishga qaratilgan. 25. Jinoyat sodir etishdan ixtiyoriy qaytish nima? A) Shaxsning jinoyatni tugatganidan keyin o'z aybiga iqror bo'lishi B) Shaxsning jinoyatni oxiriga yetkazish mumkinligini anglagan holda o'z ixtiyori bilan to'xtatishi C) Shaxsning politsiya xodimlari kelganini ko'rib, qo'lga tushishdan qo'rqib qochib ketishi va jinoyatni tashlab qo'yishi D) Shaxsning jinoyatni sherigiga topshirib, o'zi chetda qolishi To'g'ri javob: B) Shaxsning jinoyatni oxiriga yetkazish mumkinligini anglagan holda o'z ixtiyori bilan ✔ to'xtatishi Izoh: Ixtiyoriy qaytishda shaxs jinoyatni oxiriga yetkazish imkoniyatini anglagan holda uni o'z ixtiyori bilan to'xtatadi. 26. Ma'muriy huquqbuzarlik tarkibining elementlari qaysilar? A) Oferta, aksept va tomonlarning kelishuvi B) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya C) Tergov, sud muhokamasi va hukm ijrosi D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt va sub'ektiv tomon To'g'ri javob: D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt va sub'ektiv tomon ✔ Izoh: Har qanday huquqbuzarlik tarkibi to'rt elementdan iborat: ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt va sub'ektiv tomon. 27. Aqli norasolik nima? A) Shaxsning qonunni bilmasligi va huquqiy madaniyati pastligi B) Shaxsning oliy ma'lumotga ega emasligi, savodsizligi va huquqiy bilimining yetishmasligi holati C) Shaxsning mastlik holatida ekanligi va charchaganligi D) Ruhiy kasallik tufayli shaxs qilmishini anglay olmaslik yoki uni boshqara olmaslik holati To'g'ri javob: D) Ruhiy kasallik tufayli shaxs qilmishini anglay olmaslik yoki uni boshqara olmaslik ✔ holati Izoh: Aqli noraso shaxs ruhiy kasalligi tufayli o'z harakatlarining ahamiyatini anglay olmaydi yoki ularni boshqara olmaydi va jinoiy javobgarlikka tortilmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 117 Izoh: Davlat byudjeti qonun shaklida Oliy Majlis palatalari tomonidan qabul qilinadi va ma'qullanadi. 23. Davlat va jamiyat manfaatlari uchun favqulodda holatlarda mulkni haq to'lab olib qo'yish qanday ataladi? A) Restitutsiya B) Rekvizitsiya C) Emansipatsiya D) Musodara To'g'ri javob: B) Rekvizitsiya✔ Izoh: Rekvizitsiya tabiiy ofat va boshqa favqulodda holatlarda mol-mulkni qiymatini to'lagan holda olib qo'yishdir; musodara esa tekin bo'ladi. 24. Ma'muriy nazorat (davlat nazorati)ning asosiy maqsadi nima? A) Davlat organlari va xodimlar sonini ko'paytirish B) Qonunchilik talablariga rioya etilishini tekshirish va ta'minlash C) Tadbirkorlarning foydasini oshirish va yangi bozorlar ochish D) Fuqarolarning shaxsiy hayotini doimiy kuzatib borish To'g'ri javob: B) Qonunchilik talablariga rioya etilishini tekshirish va ta'minlash ✔ Izoh: Davlat nazorati qonun hujjatlari talablariga rioya etilishini tekshirish, buzilishlarni aniqlash va bartaraf etishga qaratilgan. 25. Jinoyat sodir etishdan ixtiyoriy qaytish nima? A) Shaxsning jinoyatni tugatganidan keyin o'z aybiga iqror bo'lishi B) Shaxsning jinoyatni oxiriga yetkazish mumkinligini anglagan holda o'z ixtiyori bilan to'xtatishi C) Shaxsning politsiya xodimlari kelganini ko'rib, qo'lga tushishdan qo'rqib qochib ketishi va jinoyatni tashlab qo'yishi D) Shaxsning jinoyatni sherigiga topshirib, o'zi chetda qolishi To'g'ri javob: B) Shaxsning jinoyatni oxiriga yetkazish mumkinligini anglagan holda o'z ixtiyori bilan ✔ to'xtatishi Izoh: Ixtiyoriy qaytishda shaxs jinoyatni oxiriga yetkazish imkoniyatini anglagan holda uni o'z ixtiyori bilan to'xtatadi. 26. Ma'muriy huquqbuzarlik tarkibining elementlari qaysilar? A) Oferta, aksept va tomonlarning kelishuvi B) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya C) Tergov, sud muhokamasi va hukm ijrosi D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt va sub'ektiv tomon To'g'ri javob: D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt va sub'ektiv tomon ✔ Izoh: Har qanday huquqbuzarlik tarkibi to'rt elementdan iborat: ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt va sub'ektiv tomon. 27. Aqli norasolik nima? A) Shaxsning qonunni bilmasligi va huquqiy madaniyati pastligi B) Shaxsning oliy ma'lumotga ega emasligi, savodsizligi va huquqiy bilimining yetishmasligi holati C) Shaxsning mastlik holatida ekanligi va charchaganligi D) Ruhiy kasallik tufayli shaxs qilmishini anglay olmaslik yoki uni boshqara olmaslik holati To'g'ri javob: D) Ruhiy kasallik tufayli shaxs qilmishini anglay olmaslik yoki uni boshqara olmaslik ✔ holati Izoh: Aqli noraso shaxs ruhiy kasalligi tufayli o'z harakatlarining ahamiyatini anglay olmaydi yoki ularni boshqara olmaydi va jinoiy javobgarlikka tortilmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 117 28. Konstitutsiyaviy sudning asosiy vazifasi nima? A) Jinoyat ishlarini birinchi instansiyada ko'rib chiqish B) Mahalliy byudjet ijrosini tekshirish va nazorat qilish C) Fuqarolik nizolari bo'yicha kassatsiya shikoyatlarini ko'rib chiqish D) Qonun hujjatlarining Konstitutsiyaga muvofiqligini aniqlash To'g'ri javob: D) Qonun hujjatlarining Konstitutsiyaga muvofiqligini aniqlash✔ Izoh: Konstitutsiyaviy sud qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyat hujjatlarining Konstitutsiyaga muvofiqligi to'g'risidagi ishlarni ko'rib chiqadi. 29. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni ko'rib chiqish qanday tamoyilga asoslanadi? A) Ishni faqat yopiq va yashirin ko'rish B) Qonun va organ oldida fuqarolarning tengligi C) Faqat huquqbuzarning tan olishiga asoslanish D) Huquqbuzarning mansabiga qarab imtiyoz berish To'g'ri javob: B) Qonun va organ oldida fuqarolarning tengligi ✔ Izoh: Ma'muriy ish yuritish qonuniylik, fuqarolarning qonun oldida tengligi, oshkoralik va insonparvarlik tamoyillariga asoslanadi. 30. Retsidiv nima? A) Qasddan jinoyat uchun sudlangan shaxsning yana qasddan jinoyat sodir etishi B) Shaxsning jinoyatdan ixtiyoriy ravishda qaytishi C) Shaxsning birinchi marta, ilgari sudlanmagan holda ehtiyotsizlikdan jinoyat sodir etishi D) Shaxsning sudlanmasdan bir necha jinoyat sodir etishi To'g'ri javob: A) Qasddan jinoyat uchun sudlangan shaxsning yana qasddan jinoyat sodir etishi ✔ Izoh: Retsidiv — qasddan jinoyat uchun sudlanganlik holati saqlanib turgan shaxs tomonidan yana qasddan jinoyat sodir etilishi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 118 28. Konstitutsiyaviy sudning asosiy vazifasi nima? A) Jinoyat ishlarini birinchi instansiyada ko'rib chiqish B) Mahalliy byudjet ijrosini tekshirish va nazorat qilish C) Fuqarolik nizolari bo'yicha kassatsiya shikoyatlarini ko'rib chiqish D) Qonun hujjatlarining Konstitutsiyaga muvofiqligini aniqlash To'g'ri javob: D) Qonun hujjatlarining Konstitutsiyaga muvofiqligini aniqlash✔ Izoh: Konstitutsiyaviy sud qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyat hujjatlarining Konstitutsiyaga muvofiqligi to'g'risidagi ishlarni ko'rib chiqadi. 29. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni ko'rib chiqish qanday tamoyilga asoslanadi? A) Ishni faqat yopiq va yashirin ko'rish B) Qonun va organ oldida fuqarolarning tengligi C) Faqat huquqbuzarning tan olishiga asoslanish D) Huquqbuzarning mansabiga qarab imtiyoz berish To'g'ri javob: B) Qonun va organ oldida fuqarolarning tengligi ✔ Izoh: Ma'muriy ish yuritish qonuniylik, fuqarolarning qonun oldida tengligi, oshkoralik va insonparvarlik tamoyillariga asoslanadi. 30. Retsidiv nima? A) Qasddan jinoyat uchun sudlangan shaxsning yana qasddan jinoyat sodir etishi B) Shaxsning jinoyatdan ixtiyoriy ravishda qaytishi C) Shaxsning birinchi marta, ilgari sudlanmagan holda ehtiyotsizlikdan jinoyat sodir etishi D) Shaxsning sudlanmasdan bir necha jinoyat sodir etishi To'g'ri javob: A) Qasddan jinoyat uchun sudlangan shaxsning yana qasddan jinoyat sodir etishi ✔ Izoh: Retsidiv — qasddan jinoyat uchun sudlanganlik holati saqlanib turgan shaxs tomonidan yana qasddan jinoyat sodir etilishi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 118 28. Konstitutsiyaviy sudning asosiy vazifasi nima? A) Jinoyat ishlarini birinchi instansiyada ko'rib chiqish B) Mahalliy byudjet ijrosini tekshirish va nazorat qilish C) Fuqarolik nizolari bo'yicha kassatsiya shikoyatlarini ko'rib chiqish D) Qonun hujjatlarining Konstitutsiyaga muvofiqligini aniqlash To'g'ri javob: D) Qonun hujjatlarining Konstitutsiyaga muvofiqligini aniqlash✔ Izoh: Konstitutsiyaviy sud qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyat hujjatlarining Konstitutsiyaga muvofiqligi to'g'risidagi ishlarni ko'rib chiqadi. 29. Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni ko'rib chiqish qanday tamoyilga asoslanadi? A) Ishni faqat yopiq va yashirin ko'rish B) Qonun va organ oldida fuqarolarning tengligi C) Faqat huquqbuzarning tan olishiga asoslanish D) Huquqbuzarning mansabiga qarab imtiyoz berish To'g'ri javob: B) Qonun va organ oldida fuqarolarning tengligi ✔ Izoh: Ma'muriy ish yuritish qonuniylik, fuqarolarning qonun oldida tengligi, oshkoralik va insonparvarlik tamoyillariga asoslanadi. 30. Retsidiv nima? A) Qasddan jinoyat uchun sudlangan shaxsning yana qasddan jinoyat sodir etishi B) Shaxsning jinoyatdan ixtiyoriy ravishda qaytishi C) Shaxsning birinchi marta, ilgari sudlanmagan holda ehtiyotsizlikdan jinoyat sodir etishi D) Shaxsning sudlanmasdan bir necha jinoyat sodir etishi To'g'ri javob: A) Qasddan jinoyat uchun sudlangan shaxsning yana qasddan jinoyat sodir etishi ✔ Izoh: Retsidiv — qasddan jinoyat uchun sudlanganlik holati saqlanib turgan shaxs tomonidan yana qasddan jinoyat sodir etilishi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 118 20-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. O'n to'rt yoshdan o'n sakkiz yoshgacha bo'lgan voyaga yetmaganlar ustidan nima belgilanishi mumkin? A) Vasiylik B) Homiylik C) Ma'muriy nazorat D) Ishonchli boshqaruv To'g'ri javob: B) Homiylik✔ Izoh: O'n to'rt yoshdan o'n sakkiz yoshgacha bo'lgan ota-ona qaramog'idan mahrum voyaga yetmaganlar ustidan homiylik belgilanadi. 2. Hujjatlarni arxivga topshirishdan maqsad nima? A) Ularni belgilangan muddatlarda saqlash va foydalanish B) Ularni sotish C) Ularni tashkilotdan tashqariga erkin tarqatish D) Ularni darhol yo'q qilish To'g'ri javob: A) Ularni belgilangan muddatlarda saqlash va foydalanish ✔ Izoh: Ish yuritishda yakunlangan ishlar saqlash muddatlariga muvofiq arxivga topshiriladi va keyinchalik foydalanish uchun saqlanadi. 3. Huquqiy munosabat tarkibiy elementlari qaysilar? A) Qasd va ehtiyotsizlik B) Sub'ekt, ob'ekt va mazmun C) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya D) Hodisa va harakat To'g'ri javob: B) Sub'ekt, ob'ekt va mazmun ✔ Izoh: Huquqiy munosabat sub'ektlar, ob'ekt va mazmundan (sub'ektiv huquq va yuridik majburiyatlar) iborat. 4. Bayram kunlari ishlaganlik uchun haq qanday to'lanadi? A) Oshirilgan miqdorda yoki boshqa dam olish kuni beriladi B) Oddiy ish kunidan kamroq miqdorda C) Bayram kunidagi ish uchun haq to'lanmaydi, chunki bu kun dam olish kuni D) Faqat keyingi yil oxirida to'lanadi To'g'ri javob: A) Oshirilgan miqdorda yoki boshqa dam olish kuni beriladi ✔ Izoh: Bayram (ishlanmaydigan) kunlaridagi ish uchun oshirilgan miqdorda haq to'lanadi yoki xodimning xohishiga ko'ra boshqa dam olish kuni beriladi. 5. Prokuror yuqori turuvchi prokurorning yozma ko'rsatmasiga rozi bo'lmasa, qanday yo'l tutadi? A) Qonunda belgilangan tartibda e'tirozini asoslab, yuqoriga bildiradi B) Ishni o'zboshimchalik bilan boshqa organga topshiradi C) Ko'rsatmani e'tiborsiz qoldirib, mazmunini ijtimoiy tarmoqda e'lon qiladi D) Ko'rsatmani yashirincha o'zgartirib bajaradi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan tartibda e'tirozini asoslab, yuqoriga bildiradi ✔ Izoh: Qonuniy asos bo'lsa, quyi prokuror ko'rsatmaga e'tirozini asoslab, belgilangan tartibda yuqori turuvchi prokurorga bildiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 119 20-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. O'n to'rt yoshdan o'n sakkiz yoshgacha bo'lgan voyaga yetmaganlar ustidan nima belgilanishi mumkin? A) Vasiylik B) Homiylik C) Ma'muriy nazorat D) Ishonchli boshqaruv To'g'ri javob: B) Homiylik✔ Izoh: O'n to'rt yoshdan o'n sakkiz yoshgacha bo'lgan ota-ona qaramog'idan mahrum voyaga yetmaganlar ustidan homiylik belgilanadi. 2. Hujjatlarni arxivga topshirishdan maqsad nima? A) Ularni belgilangan muddatlarda saqlash va foydalanish B) Ularni sotish C) Ularni tashkilotdan tashqariga erkin tarqatish D) Ularni darhol yo'q qilish To'g'ri javob: A) Ularni belgilangan muddatlarda saqlash va foydalanish ✔ Izoh: Ish yuritishda yakunlangan ishlar saqlash muddatlariga muvofiq arxivga topshiriladi va keyinchalik foydalanish uchun saqlanadi. 3. Huquqiy munosabat tarkibiy elementlari qaysilar? A) Qasd va ehtiyotsizlik B) Sub'ekt, ob'ekt va mazmun C) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya D) Hodisa va harakat To'g'ri javob: B) Sub'ekt, ob'ekt va mazmun ✔ Izoh: Huquqiy munosabat sub'ektlar, ob'ekt va mazmundan (sub'ektiv huquq va yuridik majburiyatlar) iborat. 4. Bayram kunlari ishlaganlik uchun haq qanday to'lanadi? A) Oshirilgan miqdorda yoki boshqa dam olish kuni beriladi B) Oddiy ish kunidan kamroq miqdorda C) Bayram kunidagi ish uchun haq to'lanmaydi, chunki bu kun dam olish kuni D) Faqat keyingi yil oxirida to'lanadi To'g'ri javob: A) Oshirilgan miqdorda yoki boshqa dam olish kuni beriladi ✔ Izoh: Bayram (ishlanmaydigan) kunlaridagi ish uchun oshirilgan miqdorda haq to'lanadi yoki xodimning xohishiga ko'ra boshqa dam olish kuni beriladi. 5. Prokuror yuqori turuvchi prokurorning yozma ko'rsatmasiga rozi bo'lmasa, qanday yo'l tutadi? A) Qonunda belgilangan tartibda e'tirozini asoslab, yuqoriga bildiradi B) Ishni o'zboshimchalik bilan boshqa organga topshiradi C) Ko'rsatmani e'tiborsiz qoldirib, mazmunini ijtimoiy tarmoqda e'lon qiladi D) Ko'rsatmani yashirincha o'zgartirib bajaradi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan tartibda e'tirozini asoslab, yuqoriga bildiradi ✔ Izoh: Qonuniy asos bo'lsa, quyi prokuror ko'rsatmaga e'tirozini asoslab, belgilangan tartibda yuqori turuvchi prokurorga bildiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 119 20-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. O'n to'rt yoshdan o'n sakkiz yoshgacha bo'lgan voyaga yetmaganlar ustidan nima belgilanishi mumkin? A) Vasiylik B) Homiylik C) Ma'muriy nazorat D) Ishonchli boshqaruv To'g'ri javob: B) Homiylik✔ Izoh: O'n to'rt yoshdan o'n sakkiz yoshgacha bo'lgan ota-ona qaramog'idan mahrum voyaga yetmaganlar ustidan homiylik belgilanadi. 2. Hujjatlarni arxivga topshirishdan maqsad nima? A) Ularni belgilangan muddatlarda saqlash va foydalanish B) Ularni sotish C) Ularni tashkilotdan tashqariga erkin tarqatish D) Ularni darhol yo'q qilish To'g'ri javob: A) Ularni belgilangan muddatlarda saqlash va foydalanish ✔ Izoh: Ish yuritishda yakunlangan ishlar saqlash muddatlariga muvofiq arxivga topshiriladi va keyinchalik foydalanish uchun saqlanadi. 3. Huquqiy munosabat tarkibiy elementlari qaysilar? A) Qasd va ehtiyotsizlik B) Sub'ekt, ob'ekt va mazmun C) Gipoteza, dispozitsiya va sanksiya D) Hodisa va harakat To'g'ri javob: B) Sub'ekt, ob'ekt va mazmun ✔ Izoh: Huquqiy munosabat sub'ektlar, ob'ekt va mazmundan (sub'ektiv huquq va yuridik majburiyatlar) iborat. 4. Bayram kunlari ishlaganlik uchun haq qanday to'lanadi? A) Oshirilgan miqdorda yoki boshqa dam olish kuni beriladi B) Oddiy ish kunidan kamroq miqdorda C) Bayram kunidagi ish uchun haq to'lanmaydi, chunki bu kun dam olish kuni D) Faqat keyingi yil oxirida to'lanadi To'g'ri javob: A) Oshirilgan miqdorda yoki boshqa dam olish kuni beriladi ✔ Izoh: Bayram (ishlanmaydigan) kunlaridagi ish uchun oshirilgan miqdorda haq to'lanadi yoki xodimning xohishiga ko'ra boshqa dam olish kuni beriladi. 5. Prokuror yuqori turuvchi prokurorning yozma ko'rsatmasiga rozi bo'lmasa, qanday yo'l tutadi? A) Qonunda belgilangan tartibda e'tirozini asoslab, yuqoriga bildiradi B) Ishni o'zboshimchalik bilan boshqa organga topshiradi C) Ko'rsatmani e'tiborsiz qoldirib, mazmunini ijtimoiy tarmoqda e'lon qiladi D) Ko'rsatmani yashirincha o'zgartirib bajaradi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan tartibda e'tirozini asoslab, yuqoriga bildiradi ✔ Izoh: Qonuniy asos bo'lsa, quyi prokuror ko'rsatmaga e'tirozini asoslab, belgilangan tartibda yuqori turuvchi prokurorga bildiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 119 6. Ikki yoki undan ortiq shaxsga ulushlar belgilangan holda tegishli bo'lgan mulk qanday ataladi? A) Umumiy birgalikdagi mulk B) Yakka tartibdagi mulk C) Davlat mulki D) Umumiy ulushli mulk To'g'ri javob: D) Umumiy ulushli mulk✔ Izoh: Mulk ulushlar aniqlangan holda bir necha shaxsga tegishli bo'lsa, u umumiy ulushli mulk hisoblanadi. 7. Mehnat shartnomasi tuzishda ish beruvchi qanday hujjatlarni talab qilishi mumkin emas? A) Ma'lumoti haqidagi hujjatni (zarur bo'lsa) B) Shaxsni tasdiqlovchi hujjatni C) Qonunda nazarda tutilmagan hujjatlarni D) Tibbiy xulosani (qonunda nazarda tutilgan bo'lsa) To'g'ri javob: C) Qonunda nazarda tutilmagan hujjatlarni ✔ Izoh: Ishga qabul qilishda qonunda nazarda tutilmagan hujjatlarni talab qilish taqiqlanadi. 8. Prokurorlar siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishi mumkinmi? A) Yo'q, prokuratura xodimlari siyosiy partiyalar a'zosi bo'la olmaydi B) Ha, faqat Bosh prokurorning yozma ruxsati bilan a'zo bo'lishi mumkin C) Ha, faqat tuman prokuraturasi xodimlari a'zo bo'la oladi D) Ha, istalgan partiyaga to'siqsiz a'zo bo'la oladi To'g'ri javob: A) Yo'q, prokuratura xodimlari siyosiy partiyalar a'zosi bo'la olmaydi ✔ Izoh: Prokuratura faoliyatining siyosatdan xoliligini ta'minlash uchun prokuratura xodimlarining siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishi taqiqlanadi. 9. Jinoyat protsessida qonuniylik tamoyili nimani talab qiladi? A) Tergovchi o'z ixtiyoriga ko'ra tartibni o'zgartira olishini va qonundan chetga chiqishini B) Faqat sud bosqichida qonunga rioya qilinishini C) Ish natijasi uchun har qanday usul maqbul bo'lishini D) Har bir protsessual harakat qonunda belgilangan tartibda bajarilishini To'g'ri javob: D) Har bir protsessual harakat qonunda belgilangan tartibda bajarilishini ✔ Izoh: Jinoyat ishi bo'yicha har bir harakat va qaror qonunga qat'iy muvofiq bo'lishi kerak; qonunbuzarlik bilan olingan natijalar huquqiy kuchga ega emas. 10. Yuqori instansiya sudi faqat sudlanuvchi shikoyati bo'yicha ishni ko'rganda, uning ahvolini yomonlashtirishi mumkinmi? A) Ha, faqat sudya xohlasa B) Ha, sud har doim o'z tashabbusi bilan jazoni og'irlashtirishi mumkin C) Yo'q, bunday holda ahvolni yomonlashtirish taqiqlanadi D) Ha, faqat jabrlanuvchi talab qilmasa ham To'g'ri javob: C) Yo'q, bunday holda ahvolni yomonlashtirish taqiqlanadi ✔ Izoh: Faqat sudlanuvchi yoki himoyachi shikoyati bo'yicha qayta ko'rishda sudlanuvchining ahvolini yomonlashtirishga yo'l qo'yilmaydi. 11. Ota-onaning bolalarga nisbatan huquq va majburiyatlari qanday? A) Faqat onaga tegishli B) Bola qaysi biri bilan yashashiga qarab C) Teng D) Faqat otaga tegishli To'g'ri javob: C) Teng ✔ Izoh: Ota-ona o'z bolalariga nisbatan teng huquqlarga ega va teng majburiyatlarni bajaradi, shu jumladan nikohdan ajralgandan keyin ham. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 120 6. Ikki yoki undan ortiq shaxsga ulushlar belgilangan holda tegishli bo'lgan mulk qanday ataladi? A) Umumiy birgalikdagi mulk B) Yakka tartibdagi mulk C) Davlat mulki D) Umumiy ulushli mulk To'g'ri javob: D) Umumiy ulushli mulk✔ Izoh: Mulk ulushlar aniqlangan holda bir necha shaxsga tegishli bo'lsa, u umumiy ulushli mulk hisoblanadi. 7. Mehnat shartnomasi tuzishda ish beruvchi qanday hujjatlarni talab qilishi mumkin emas? A) Ma'lumoti haqidagi hujjatni (zarur bo'lsa) B) Shaxsni tasdiqlovchi hujjatni C) Qonunda nazarda tutilmagan hujjatlarni D) Tibbiy xulosani (qonunda nazarda tutilgan bo'lsa) To'g'ri javob: C) Qonunda nazarda tutilmagan hujjatlarni ✔ Izoh: Ishga qabul qilishda qonunda nazarda tutilmagan hujjatlarni talab qilish taqiqlanadi. 8. Prokurorlar siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishi mumkinmi? A) Yo'q, prokuratura xodimlari siyosiy partiyalar a'zosi bo'la olmaydi B) Ha, faqat Bosh prokurorning yozma ruxsati bilan a'zo bo'lishi mumkin C) Ha, faqat tuman prokuraturasi xodimlari a'zo bo'la oladi D) Ha, istalgan partiyaga to'siqsiz a'zo bo'la oladi To'g'ri javob: A) Yo'q, prokuratura xodimlari siyosiy partiyalar a'zosi bo'la olmaydi ✔ Izoh: Prokuratura faoliyatining siyosatdan xoliligini ta'minlash uchun prokuratura xodimlarining siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishi taqiqlanadi. 9. Jinoyat protsessida qonuniylik tamoyili nimani talab qiladi? A) Tergovchi o'z ixtiyoriga ko'ra tartibni o'zgartira olishini va qonundan chetga chiqishini B) Faqat sud bosqichida qonunga rioya qilinishini C) Ish natijasi uchun har qanday usul maqbul bo'lishini D) Har bir protsessual harakat qonunda belgilangan tartibda bajarilishini To'g'ri javob: D) Har bir protsessual harakat qonunda belgilangan tartibda bajarilishini ✔ Izoh: Jinoyat ishi bo'yicha har bir harakat va qaror qonunga qat'iy muvofiq bo'lishi kerak; qonunbuzarlik bilan olingan natijalar huquqiy kuchga ega emas. 10. Yuqori instansiya sudi faqat sudlanuvchi shikoyati bo'yicha ishni ko'rganda, uning ahvolini yomonlashtirishi mumkinmi? A) Ha, faqat sudya xohlasa B) Ha, sud har doim o'z tashabbusi bilan jazoni og'irlashtirishi mumkin C) Yo'q, bunday holda ahvolni yomonlashtirish taqiqlanadi D) Ha, faqat jabrlanuvchi talab qilmasa ham To'g'ri javob: C) Yo'q, bunday holda ahvolni yomonlashtirish taqiqlanadi ✔ Izoh: Faqat sudlanuvchi yoki himoyachi shikoyati bo'yicha qayta ko'rishda sudlanuvchining ahvolini yomonlashtirishga yo'l qo'yilmaydi. 11. Ota-onaning bolalarga nisbatan huquq va majburiyatlari qanday? A) Faqat onaga tegishli B) Bola qaysi biri bilan yashashiga qarab C) Teng D) Faqat otaga tegishli To'g'ri javob: C) Teng ✔ Izoh: Ota-ona o'z bolalariga nisbatan teng huquqlarga ega va teng majburiyatlarni bajaradi, shu jumladan nikohdan ajralgandan keyin ham. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 120 6. Ikki yoki undan ortiq shaxsga ulushlar belgilangan holda tegishli bo'lgan mulk qanday ataladi? A) Umumiy birgalikdagi mulk B) Yakka tartibdagi mulk C) Davlat mulki D) Umumiy ulushli mulk To'g'ri javob: D) Umumiy ulushli mulk✔ Izoh: Mulk ulushlar aniqlangan holda bir necha shaxsga tegishli bo'lsa, u umumiy ulushli mulk hisoblanadi. 7. Mehnat shartnomasi tuzishda ish beruvchi qanday hujjatlarni talab qilishi mumkin emas? A) Ma'lumoti haqidagi hujjatni (zarur bo'lsa) B) Shaxsni tasdiqlovchi hujjatni C) Qonunda nazarda tutilmagan hujjatlarni D) Tibbiy xulosani (qonunda nazarda tutilgan bo'lsa) To'g'ri javob: C) Qonunda nazarda tutilmagan hujjatlarni ✔ Izoh: Ishga qabul qilishda qonunda nazarda tutilmagan hujjatlarni talab qilish taqiqlanadi. 8. Prokurorlar siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishi mumkinmi? A) Yo'q, prokuratura xodimlari siyosiy partiyalar a'zosi bo'la olmaydi B) Ha, faqat Bosh prokurorning yozma ruxsati bilan a'zo bo'lishi mumkin C) Ha, faqat tuman prokuraturasi xodimlari a'zo bo'la oladi D) Ha, istalgan partiyaga to'siqsiz a'zo bo'la oladi To'g'ri javob: A) Yo'q, prokuratura xodimlari siyosiy partiyalar a'zosi bo'la olmaydi ✔ Izoh: Prokuratura faoliyatining siyosatdan xoliligini ta'minlash uchun prokuratura xodimlarining siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishi taqiqlanadi. 9. Jinoyat protsessida qonuniylik tamoyili nimani talab qiladi? A) Tergovchi o'z ixtiyoriga ko'ra tartibni o'zgartira olishini va qonundan chetga chiqishini B) Faqat sud bosqichida qonunga rioya qilinishini C) Ish natijasi uchun har qanday usul maqbul bo'lishini D) Har bir protsessual harakat qonunda belgilangan tartibda bajarilishini To'g'ri javob: D) Har bir protsessual harakat qonunda belgilangan tartibda bajarilishini ✔ Izoh: Jinoyat ishi bo'yicha har bir harakat va qaror qonunga qat'iy muvofiq bo'lishi kerak; qonunbuzarlik bilan olingan natijalar huquqiy kuchga ega emas. 10. Yuqori instansiya sudi faqat sudlanuvchi shikoyati bo'yicha ishni ko'rganda, uning ahvolini yomonlashtirishi mumkinmi? A) Ha, faqat sudya xohlasa B) Ha, sud har doim o'z tashabbusi bilan jazoni og'irlashtirishi mumkin C) Yo'q, bunday holda ahvolni yomonlashtirish taqiqlanadi D) Ha, faqat jabrlanuvchi talab qilmasa ham To'g'ri javob: C) Yo'q, bunday holda ahvolni yomonlashtirish taqiqlanadi ✔ Izoh: Faqat sudlanuvchi yoki himoyachi shikoyati bo'yicha qayta ko'rishda sudlanuvchining ahvolini yomonlashtirishga yo'l qo'yilmaydi. 11. Ota-onaning bolalarga nisbatan huquq va majburiyatlari qanday? A) Faqat onaga tegishli B) Bola qaysi biri bilan yashashiga qarab C) Teng D) Faqat otaga tegishli To'g'ri javob: C) Teng ✔ Izoh: Ota-ona o'z bolalariga nisbatan teng huquqlarga ega va teng majburiyatlarni bajaradi, shu jumladan nikohdan ajralgandan keyin ham. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 120 12. Ayblov hukmi qanday asosda chiqarilishi mumkin emas? A) Guvoh ko'rsatuvlari asosida B) Ekspert xulosasi asosida C) Ishonchli dalillar asosida D) Taxminlar asosida To'g'ri javob: D) Taxminlar asosida✔ Izoh: Ayblov hukmi taxminlarga asoslanishi mumkin emas; u faqat ishonchli va yetarli dalillar bilan isbotlangan holatlarga asoslanadi. 13. Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi qaysi hujjat asosida to'lanadi? A) Mehnatga layoqatsizlik varaqasi asosida B) Mahalla tavsifnomasi asosida C) Qo'shnilarning guvohligi asosida D) Xodimning og'zaki arizasi asosida To'g'ri javob: A) Mehnatga layoqatsizlik varaqasi asosida ✔ Izoh: Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi tibbiyot muassasasi bergan mehnatga layoqatsizlik varaqasi asosida to'lanadi. 14. Jinoyat protsessida «vijdonan va xolis» bo'lish talabi kimlarga tegishli? A) Faqat guvohga B) Faqat sudlanuvchiga C) Ish yurituvchi har bir mansabdor shaxsga D) Faqat jabrlanuvchi va uning qonuniy vakiliga To'g'ri javob: C) Ish yurituvchi har bir mansabdor shaxsga ✔ Izoh: Sudya, prokuror, tergovchi va surishtiruvchi ishning barcha holatlarini to'liq, har tomonlama va xolis tekshirishi shart. 15. Prokuraturaga kelgan murojaat prokuratura vakolatiga kirmasa, nima qilinadi? A) Murojaatchi javobgarlikka tortiladi va jarima to'laydi B) Murojaat e'tiborsiz qoldiriladi va bu haqda hech kimga, jumladan murojaatchiga ham xabar berilmaydi C) Murojaat yo'q qilinadi va ro'yxatga olinmaydi D) Belgilangan muddatda vakolatli organga yuborilib, murojaatchiga xabar beriladi To'g'ri javob: D) Belgilangan muddatda vakolatli organga yuborilib, murojaatchiga xabar beriladi ✔ Izoh: Vakolatga kirmaydigan murojaat tegishli organga yuboriladi va bu haqda murojaat etuvchiga xabar qilinadi. 16. Ish beruvchi qanday holatda xodimni ishdan chetlashtirishi shart? A) Xodim ish joyida kitob o'qiganda B) Xodim mast holatda ishga kelganda C) Xodim kasaba uyushmasiga a'zo bo'lganda D) Xodim yangi kiyimda kelganda To'g'ri javob: B) Xodim mast holatda ishga kelganda ✔ Izoh: Alkogol, giyohvandlik yoki boshqa mastlik holatida ishga kelgan xodim ishdan chetlashtiriladi. 17. Surishtiruv va dastlabki tergov o'rtasidagi asosiy farq nimada? A) Surishtiruv odatda kamroq og'ir jinoyatlar bo'yicha qisqaroq tartibda o'tkaziladi B) Surishtiruv faqat hukm chiqarilgandan keyin o'tkaziladi C) Surishtiruv faqat sud tomonidan, dastlabki tergov esa faqat prokuror tomonidan o'tkaziladi D) Surishtiruvda dalil to'planmaydi, tergovda esa to'planadi To'g'ri javob: A) Surishtiruv odatda kamroq og'ir jinoyatlar bo'yicha qisqaroq tartibda o'tkaziladi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 121 12. Ayblov hukmi qanday asosda chiqarilishi mumkin emas? A) Guvoh ko'rsatuvlari asosida B) Ekspert xulosasi asosida C) Ishonchli dalillar asosida D) Taxminlar asosida To'g'ri javob: D) Taxminlar asosida✔ Izoh: Ayblov hukmi taxminlarga asoslanishi mumkin emas; u faqat ishonchli va yetarli dalillar bilan isbotlangan holatlarga asoslanadi. 13. Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi qaysi hujjat asosida to'lanadi? A) Mehnatga layoqatsizlik varaqasi asosida B) Mahalla tavsifnomasi asosida C) Qo'shnilarning guvohligi asosida D) Xodimning og'zaki arizasi asosida To'g'ri javob: A) Mehnatga layoqatsizlik varaqasi asosida ✔ Izoh: Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi tibbiyot muassasasi bergan mehnatga layoqatsizlik varaqasi asosida to'lanadi. 14. Jinoyat protsessida «vijdonan va xolis» bo'lish talabi kimlarga tegishli? A) Faqat guvohga B) Faqat sudlanuvchiga C) Ish yurituvchi har bir mansabdor shaxsga D) Faqat jabrlanuvchi va uning qonuniy vakiliga To'g'ri javob: C) Ish yurituvchi har bir mansabdor shaxsga ✔ Izoh: Sudya, prokuror, tergovchi va surishtiruvchi ishning barcha holatlarini to'liq, har tomonlama va xolis tekshirishi shart. 15. Prokuraturaga kelgan murojaat prokuratura vakolatiga kirmasa, nima qilinadi? A) Murojaatchi javobgarlikka tortiladi va jarima to'laydi B) Murojaat e'tiborsiz qoldiriladi va bu haqda hech kimga, jumladan murojaatchiga ham xabar berilmaydi C) Murojaat yo'q qilinadi va ro'yxatga olinmaydi D) Belgilangan muddatda vakolatli organga yuborilib, murojaatchiga xabar beriladi To'g'ri javob: D) Belgilangan muddatda vakolatli organga yuborilib, murojaatchiga xabar beriladi ✔ Izoh: Vakolatga kirmaydigan murojaat tegishli organga yuboriladi va bu haqda murojaat etuvchiga xabar qilinadi. 16. Ish beruvchi qanday holatda xodimni ishdan chetlashtirishi shart? A) Xodim ish joyida kitob o'qiganda B) Xodim mast holatda ishga kelganda C) Xodim kasaba uyushmasiga a'zo bo'lganda D) Xodim yangi kiyimda kelganda To'g'ri javob: B) Xodim mast holatda ishga kelganda ✔ Izoh: Alkogol, giyohvandlik yoki boshqa mastlik holatida ishga kelgan xodim ishdan chetlashtiriladi. 17. Surishtiruv va dastlabki tergov o'rtasidagi asosiy farq nimada? A) Surishtiruv odatda kamroq og'ir jinoyatlar bo'yicha qisqaroq tartibda o'tkaziladi B) Surishtiruv faqat hukm chiqarilgandan keyin o'tkaziladi C) Surishtiruv faqat sud tomonidan, dastlabki tergov esa faqat prokuror tomonidan o'tkaziladi D) Surishtiruvda dalil to'planmaydi, tergovda esa to'planadi To'g'ri javob: A) Surishtiruv odatda kamroq og'ir jinoyatlar bo'yicha qisqaroq tartibda o'tkaziladi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 121 12. Ayblov hukmi qanday asosda chiqarilishi mumkin emas? A) Guvoh ko'rsatuvlari asosida B) Ekspert xulosasi asosida C) Ishonchli dalillar asosida D) Taxminlar asosida To'g'ri javob: D) Taxminlar asosida✔ Izoh: Ayblov hukmi taxminlarga asoslanishi mumkin emas; u faqat ishonchli va yetarli dalillar bilan isbotlangan holatlarga asoslanadi. 13. Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi qaysi hujjat asosida to'lanadi? A) Mehnatga layoqatsizlik varaqasi asosida B) Mahalla tavsifnomasi asosida C) Qo'shnilarning guvohligi asosida D) Xodimning og'zaki arizasi asosida To'g'ri javob: A) Mehnatga layoqatsizlik varaqasi asosida ✔ Izoh: Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi tibbiyot muassasasi bergan mehnatga layoqatsizlik varaqasi asosida to'lanadi. 14. Jinoyat protsessida «vijdonan va xolis» bo'lish talabi kimlarga tegishli? A) Faqat guvohga B) Faqat sudlanuvchiga C) Ish yurituvchi har bir mansabdor shaxsga D) Faqat jabrlanuvchi va uning qonuniy vakiliga To'g'ri javob: C) Ish yurituvchi har bir mansabdor shaxsga ✔ Izoh: Sudya, prokuror, tergovchi va surishtiruvchi ishning barcha holatlarini to'liq, har tomonlama va xolis tekshirishi shart. 15. Prokuraturaga kelgan murojaat prokuratura vakolatiga kirmasa, nima qilinadi? A) Murojaatchi javobgarlikka tortiladi va jarima to'laydi B) Murojaat e'tiborsiz qoldiriladi va bu haqda hech kimga, jumladan murojaatchiga ham xabar berilmaydi C) Murojaat yo'q qilinadi va ro'yxatga olinmaydi D) Belgilangan muddatda vakolatli organga yuborilib, murojaatchiga xabar beriladi To'g'ri javob: D) Belgilangan muddatda vakolatli organga yuborilib, murojaatchiga xabar beriladi ✔ Izoh: Vakolatga kirmaydigan murojaat tegishli organga yuboriladi va bu haqda murojaat etuvchiga xabar qilinadi. 16. Ish beruvchi qanday holatda xodimni ishdan chetlashtirishi shart? A) Xodim ish joyida kitob o'qiganda B) Xodim mast holatda ishga kelganda C) Xodim kasaba uyushmasiga a'zo bo'lganda D) Xodim yangi kiyimda kelganda To'g'ri javob: B) Xodim mast holatda ishga kelganda ✔ Izoh: Alkogol, giyohvandlik yoki boshqa mastlik holatida ishga kelgan xodim ishdan chetlashtiriladi. 17. Surishtiruv va dastlabki tergov o'rtasidagi asosiy farq nimada? A) Surishtiruv odatda kamroq og'ir jinoyatlar bo'yicha qisqaroq tartibda o'tkaziladi B) Surishtiruv faqat hukm chiqarilgandan keyin o'tkaziladi C) Surishtiruv faqat sud tomonidan, dastlabki tergov esa faqat prokuror tomonidan o'tkaziladi D) Surishtiruvda dalil to'planmaydi, tergovda esa to'planadi To'g'ri javob: A) Surishtiruv odatda kamroq og'ir jinoyatlar bo'yicha qisqaroq tartibda o'tkaziladi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 121 Izoh: Surishtiruv odatda ijtimoiy xavfi kamroq jinoyatlar bo'yicha, dastlabki tergov esa murakkab va og'ir jinoyatlar bo'yicha o'tkaziladi. 18. Qaysi shaxslar o'rtasida nikoh tuzishga yo'l qo'yilmaydi? A) Yoshi o'rtasida farq katta bo'lgan shaxslar o'rtasida B) Turli kasb egalari o'rtasida C) Biri boshqa ro'yxatdan o'tgan nikohda turgan shaxslar o'rtasida D) Turli viloyatlarda yashovchi shaxslar o'rtasida To'g'ri javob: C) Biri boshqa ro'yxatdan o'tgan nikohda turgan shaxslar o'rtasida✔ Izoh: Hech bo'lmaganda biri boshqa qayd etilgan nikohda turgan shaxslar, yaqin qarindoshlar va sud muomalaga layoqatsiz deb topgan shaxslar o'rtasida nikohga yo'l qo'yilmaydi. 19. Taklif deganda qanday murojaat tushuniladi? A) Shaxsiy ma'lumotlarni o'zgartirish haqidagi so'rov B) Sudga beriladigan da'vo arizasi C) Davlat va jamiyat faoliyatini takomillashtirish tavsiyasi bayon etilgan murojaat D) Buzilgan huquq va manfaatlarni tiklash talabi bayon etilgan murojaat To'g'ri javob: C) Davlat va jamiyat faoliyatini takomillashtirish tavsiyasi bayon etilgan murojaat ✔ Izoh: Taklif — davlat va jamiyat faoliyatini takomillashtirishga doir tavsiyalarni o'z ichiga olgan murojaat. 20. O'n to'rt yoshga to'lmagan bolaning yashash joyi qayer hisoblanadi? A) Uning ota-onasi yoki qonuniy vakillarining yashash joyi B) U tug'ilgan tug'ruqxona joylashgan aholi punktining rasmiy manzili C) U o'qiyotgan umumta'lim maktabi joylashgan manzil D) Uning buvisi va bobosi doimiy yashaydigan joy To'g'ri javob: A) Uning ota-onasi yoki qonuniy vakillarining yashash joyi ✔ Izoh: Kichik yoshdagilarning yashash joyi deb ularning ota-onasi, farzandlikka oluvchilari yoki vasiylarining yashash joyi tan olinadi. 21. Prokuror va advokatning sud jarayonidagi vazifalari qanday farqlanadi? A) Ikkalasi ham faqat sud kotibi vazifasini bajaradi B) Ikkalasi ham hukm chiqaradi va uni imzolaydi C) Prokuror himoyani amalga oshiradi, advokat esa hukm chiqarib, uni e'lon qiladi D) Prokuror ayblovni quvvatlaydi, advokat esa himoyani amalga oshiradi To'g'ri javob: D) Prokuror ayblovni quvvatlaydi, advokat esa himoyani amalga oshiradi ✔ Izoh: Tortishuv tamoyiliga ko'ra jinoyat sudlovida prokuror ayblov tarafini, advokat esa himoya tarafini ifodalaydi. 22. Huquq tizimi qanday asosiy qismlarga bo'linadi? A) Erkaklar va ayollar huquqi B) Ommaviy va xususiy huquq C) Shahar va qishloq huquqi D) Yozgi va qishki huquq To'g'ri javob: B) Ommaviy va xususiy huquq ✔ Izoh: Huquq tizimi an'anaviy ravishda ommaviy (konstitutsiyaviy, ma'muriy, jinoyat) va xususiy (fuqarolik, oila) huquqqa bo'linadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 122 Izoh: Surishtiruv odatda ijtimoiy xavfi kamroq jinoyatlar bo'yicha, dastlabki tergov esa murakkab va og'ir jinoyatlar bo'yicha o'tkaziladi. 18. Qaysi shaxslar o'rtasida nikoh tuzishga yo'l qo'yilmaydi? A) Yoshi o'rtasida farq katta bo'lgan shaxslar o'rtasida B) Turli kasb egalari o'rtasida C) Biri boshqa ro'yxatdan o'tgan nikohda turgan shaxslar o'rtasida D) Turli viloyatlarda yashovchi shaxslar o'rtasida To'g'ri javob: C) Biri boshqa ro'yxatdan o'tgan nikohda turgan shaxslar o'rtasida✔ Izoh: Hech bo'lmaganda biri boshqa qayd etilgan nikohda turgan shaxslar, yaqin qarindoshlar va sud muomalaga layoqatsiz deb topgan shaxslar o'rtasida nikohga yo'l qo'yilmaydi. 19. Taklif deganda qanday murojaat tushuniladi? A) Shaxsiy ma'lumotlarni o'zgartirish haqidagi so'rov B) Sudga beriladigan da'vo arizasi C) Davlat va jamiyat faoliyatini takomillashtirish tavsiyasi bayon etilgan murojaat D) Buzilgan huquq va manfaatlarni tiklash talabi bayon etilgan murojaat To'g'ri javob: C) Davlat va jamiyat faoliyatini takomillashtirish tavsiyasi bayon etilgan murojaat ✔ Izoh: Taklif — davlat va jamiyat faoliyatini takomillashtirishga doir tavsiyalarni o'z ichiga olgan murojaat. 20. O'n to'rt yoshga to'lmagan bolaning yashash joyi qayer hisoblanadi? A) Uning ota-onasi yoki qonuniy vakillarining yashash joyi B) U tug'ilgan tug'ruqxona joylashgan aholi punktining rasmiy manzili C) U o'qiyotgan umumta'lim maktabi joylashgan manzil D) Uning buvisi va bobosi doimiy yashaydigan joy To'g'ri javob: A) Uning ota-onasi yoki qonuniy vakillarining yashash joyi ✔ Izoh: Kichik yoshdagilarning yashash joyi deb ularning ota-onasi, farzandlikka oluvchilari yoki vasiylarining yashash joyi tan olinadi. 21. Prokuror va advokatning sud jarayonidagi vazifalari qanday farqlanadi? A) Ikkalasi ham faqat sud kotibi vazifasini bajaradi B) Ikkalasi ham hukm chiqaradi va uni imzolaydi C) Prokuror himoyani amalga oshiradi, advokat esa hukm chiqarib, uni e'lon qiladi D) Prokuror ayblovni quvvatlaydi, advokat esa himoyani amalga oshiradi To'g'ri javob: D) Prokuror ayblovni quvvatlaydi, advokat esa himoyani amalga oshiradi ✔ Izoh: Tortishuv tamoyiliga ko'ra jinoyat sudlovida prokuror ayblov tarafini, advokat esa himoya tarafini ifodalaydi. 22. Huquq tizimi qanday asosiy qismlarga bo'linadi? A) Erkaklar va ayollar huquqi B) Ommaviy va xususiy huquq C) Shahar va qishloq huquqi D) Yozgi va qishki huquq To'g'ri javob: B) Ommaviy va xususiy huquq ✔ Izoh: Huquq tizimi an'anaviy ravishda ommaviy (konstitutsiyaviy, ma'muriy, jinoyat) va xususiy (fuqarolik, oila) huquqqa bo'linadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 122 Izoh: Surishtiruv odatda ijtimoiy xavfi kamroq jinoyatlar bo'yicha, dastlabki tergov esa murakkab va og'ir jinoyatlar bo'yicha o'tkaziladi. 18. Qaysi shaxslar o'rtasida nikoh tuzishga yo'l qo'yilmaydi? A) Yoshi o'rtasida farq katta bo'lgan shaxslar o'rtasida B) Turli kasb egalari o'rtasida C) Biri boshqa ro'yxatdan o'tgan nikohda turgan shaxslar o'rtasida D) Turli viloyatlarda yashovchi shaxslar o'rtasida To'g'ri javob: C) Biri boshqa ro'yxatdan o'tgan nikohda turgan shaxslar o'rtasida✔ Izoh: Hech bo'lmaganda biri boshqa qayd etilgan nikohda turgan shaxslar, yaqin qarindoshlar va sud muomalaga layoqatsiz deb topgan shaxslar o'rtasida nikohga yo'l qo'yilmaydi. 19. Taklif deganda qanday murojaat tushuniladi? A) Shaxsiy ma'lumotlarni o'zgartirish haqidagi so'rov B) Sudga beriladigan da'vo arizasi C) Davlat va jamiyat faoliyatini takomillashtirish tavsiyasi bayon etilgan murojaat D) Buzilgan huquq va manfaatlarni tiklash talabi bayon etilgan murojaat To'g'ri javob: C) Davlat va jamiyat faoliyatini takomillashtirish tavsiyasi bayon etilgan murojaat ✔ Izoh: Taklif — davlat va jamiyat faoliyatini takomillashtirishga doir tavsiyalarni o'z ichiga olgan murojaat. 20. O'n to'rt yoshga to'lmagan bolaning yashash joyi qayer hisoblanadi? A) Uning ota-onasi yoki qonuniy vakillarining yashash joyi B) U tug'ilgan tug'ruqxona joylashgan aholi punktining rasmiy manzili C) U o'qiyotgan umumta'lim maktabi joylashgan manzil D) Uning buvisi va bobosi doimiy yashaydigan joy To'g'ri javob: A) Uning ota-onasi yoki qonuniy vakillarining yashash joyi ✔ Izoh: Kichik yoshdagilarning yashash joyi deb ularning ota-onasi, farzandlikka oluvchilari yoki vasiylarining yashash joyi tan olinadi. 21. Prokuror va advokatning sud jarayonidagi vazifalari qanday farqlanadi? A) Ikkalasi ham faqat sud kotibi vazifasini bajaradi B) Ikkalasi ham hukm chiqaradi va uni imzolaydi C) Prokuror himoyani amalga oshiradi, advokat esa hukm chiqarib, uni e'lon qiladi D) Prokuror ayblovni quvvatlaydi, advokat esa himoyani amalga oshiradi To'g'ri javob: D) Prokuror ayblovni quvvatlaydi, advokat esa himoyani amalga oshiradi ✔ Izoh: Tortishuv tamoyiliga ko'ra jinoyat sudlovida prokuror ayblov tarafini, advokat esa himoya tarafini ifodalaydi. 22. Huquq tizimi qanday asosiy qismlarga bo'linadi? A) Erkaklar va ayollar huquqi B) Ommaviy va xususiy huquq C) Shahar va qishloq huquqi D) Yozgi va qishki huquq To'g'ri javob: B) Ommaviy va xususiy huquq ✔ Izoh: Huquq tizimi an'anaviy ravishda ommaviy (konstitutsiyaviy, ma'muriy, jinoyat) va xususiy (fuqarolik, oila) huquqqa bo'linadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 122 23. Prokuror tergovchi chiqargan ishni tugatish to'g'risidagi qarorni asossiz deb topsa, nima qiladi? A) Tergovchini sudga beradi B) Qarorni bekor qilib, tergovni qayta tiklaydi C) Qarorni avtomatik ravishda tasdiqlaydi D) Ishni yo'q qilishni buyuradi To'g'ri javob: B) Qarorni bekor qilib, tergovni qayta tiklaydi✔ Izoh: Nazoratchi prokuror ishni tugatish haqidagi qonunga xilof yoki asossiz qarorni bekor qilib, ishni yuritishni qayta tiklashi mumkin. 24. Ashyoviy dalillar deb nimaga aytiladi? A) Jinoyat quroli bo'lgan, jinoyat izlari saqlangan yoki jinoyat obyekti bo'lgan narsalarga B) Ekspertning maxsus bilim asosidagi yozma xulosasiga C) Tergovchi tuzgan har qanday ish rejasiga D) Guvohlar va jabrlanuvchi tergovchiga og'zaki ravishda aytib bergan ko'rsatuvlarga To'g'ri javob: A) Jinoyat quroli bo'lgan, jinoyat izlari saqlangan yoki jinoyat obyekti bo'lgan ✔ narsalarga Izoh: Ashyoviy dalillar — jinoyat quroli, jinoyat izlarini saqlagan, jinoyat obyekti bo'lgan yoki ishni ochishga yordam beradigan narsalar. 25. Prokuror tomonidan qonunbuzarlik aniqlanganda qanday qaror chiqarilishi mumkin? A) Shaxsni sud hukmisiz jazoga tortish to'g'risida yakuniy va majburiy ijro etiladigan qaror B) Fuqaroni saylov huquqidan mahrum etish to'g'risida qaror C) Jinoyat ishi yoki ma'muriy huquqbuzarlik ishini qo'zg'atish to'g'risida qaror D) Korxonani sud qarorisiz tugatish to'g'risida yakuniy qaror To'g'ri javob: C) Jinoyat ishi yoki ma'muriy huquqbuzarlik ishini qo'zg'atish to'g'risida qaror ✔ Izoh: Aniqlangan qonunbuzarlik xususiyatiga qarab prokuror jinoyat ishi yoki ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni qo'zg'atish haqida qaror chiqaradi. 26. Olimlar tomonidan ilmiy asarlarda beriladigan sharh qanday ataladi? A) Doktrinal sharh B) Sud sharhi C) Autentik (rasmiy) sharh D) Legal sharh To'g'ri javob: A) Doktrinal sharh ✔ Izoh: Doktrinal sharh huquqshunos olimlar tomonidan beriladi va norasmiy, majburiy bo'lmagan sharh hisoblanadi. 27. Normani qabul qilgan organning o'zi tomonidan berilgan rasmiy sharh qanday ataladi? A) Grammatik sharh B) Kundalik sharh C) Autentik sharh D) Doktrinal sharh To'g'ri javob: C) Autentik sharh ✔ Izoh: Autentik sharh normani qabul qilgan organning o'zi tomonidan beriladi va rasmiy sharh turi hisoblanadi. 28. Ichki mehnat tartibi qoidalari nimani belgilaydi? A) Faqat korxonaning reklama, marketing va sotuv siyosatini hamda narxlarini B) Ish rejimi, tomonlarning huquq va majburiyatlari, rag'bat va intizomiy choralarni C) Faqat korxona logotipi va savdo belgisini D) Faqat xodimlar kiyimining rangi va shaklini To'g'ri javob: B) Ish rejimi, tomonlarning huquq va majburiyatlari, rag'bat va intizomiy choralarni ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 123 23. Prokuror tergovchi chiqargan ishni tugatish to'g'risidagi qarorni asossiz deb topsa, nima qiladi? A) Tergovchini sudga beradi B) Qarorni bekor qilib, tergovni qayta tiklaydi C) Qarorni avtomatik ravishda tasdiqlaydi D) Ishni yo'q qilishni buyuradi To'g'ri javob: B) Qarorni bekor qilib, tergovni qayta tiklaydi✔ Izoh: Nazoratchi prokuror ishni tugatish haqidagi qonunga xilof yoki asossiz qarorni bekor qilib, ishni yuritishni qayta tiklashi mumkin. 24. Ashyoviy dalillar deb nimaga aytiladi? A) Jinoyat quroli bo'lgan, jinoyat izlari saqlangan yoki jinoyat obyekti bo'lgan narsalarga B) Ekspertning maxsus bilim asosidagi yozma xulosasiga C) Tergovchi tuzgan har qanday ish rejasiga D) Guvohlar va jabrlanuvchi tergovchiga og'zaki ravishda aytib bergan ko'rsatuvlarga To'g'ri javob: A) Jinoyat quroli bo'lgan, jinoyat izlari saqlangan yoki jinoyat obyekti bo'lgan ✔ narsalarga Izoh: Ashyoviy dalillar — jinoyat quroli, jinoyat izlarini saqlagan, jinoyat obyekti bo'lgan yoki ishni ochishga yordam beradigan narsalar. 25. Prokuror tomonidan qonunbuzarlik aniqlanganda qanday qaror chiqarilishi mumkin? A) Shaxsni sud hukmisiz jazoga tortish to'g'risida yakuniy va majburiy ijro etiladigan qaror B) Fuqaroni saylov huquqidan mahrum etish to'g'risida qaror C) Jinoyat ishi yoki ma'muriy huquqbuzarlik ishini qo'zg'atish to'g'risida qaror D) Korxonani sud qarorisiz tugatish to'g'risida yakuniy qaror To'g'ri javob: C) Jinoyat ishi yoki ma'muriy huquqbuzarlik ishini qo'zg'atish to'g'risida qaror ✔ Izoh: Aniqlangan qonunbuzarlik xususiyatiga qarab prokuror jinoyat ishi yoki ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni qo'zg'atish haqida qaror chiqaradi. 26. Olimlar tomonidan ilmiy asarlarda beriladigan sharh qanday ataladi? A) Doktrinal sharh B) Sud sharhi C) Autentik (rasmiy) sharh D) Legal sharh To'g'ri javob: A) Doktrinal sharh ✔ Izoh: Doktrinal sharh huquqshunos olimlar tomonidan beriladi va norasmiy, majburiy bo'lmagan sharh hisoblanadi. 27. Normani qabul qilgan organning o'zi tomonidan berilgan rasmiy sharh qanday ataladi? A) Grammatik sharh B) Kundalik sharh C) Autentik sharh D) Doktrinal sharh To'g'ri javob: C) Autentik sharh ✔ Izoh: Autentik sharh normani qabul qilgan organning o'zi tomonidan beriladi va rasmiy sharh turi hisoblanadi. 28. Ichki mehnat tartibi qoidalari nimani belgilaydi? A) Faqat korxonaning reklama, marketing va sotuv siyosatini hamda narxlarini B) Ish rejimi, tomonlarning huquq va majburiyatlari, rag'bat va intizomiy choralarni C) Faqat korxona logotipi va savdo belgisini D) Faqat xodimlar kiyimining rangi va shaklini To'g'ri javob: B) Ish rejimi, tomonlarning huquq va majburiyatlari, rag'bat va intizomiy choralarni ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 123 23. Prokuror tergovchi chiqargan ishni tugatish to'g'risidagi qarorni asossiz deb topsa, nima qiladi? A) Tergovchini sudga beradi B) Qarorni bekor qilib, tergovni qayta tiklaydi C) Qarorni avtomatik ravishda tasdiqlaydi D) Ishni yo'q qilishni buyuradi To'g'ri javob: B) Qarorni bekor qilib, tergovni qayta tiklaydi✔ Izoh: Nazoratchi prokuror ishni tugatish haqidagi qonunga xilof yoki asossiz qarorni bekor qilib, ishni yuritishni qayta tiklashi mumkin. 24. Ashyoviy dalillar deb nimaga aytiladi? A) Jinoyat quroli bo'lgan, jinoyat izlari saqlangan yoki jinoyat obyekti bo'lgan narsalarga B) Ekspertning maxsus bilim asosidagi yozma xulosasiga C) Tergovchi tuzgan har qanday ish rejasiga D) Guvohlar va jabrlanuvchi tergovchiga og'zaki ravishda aytib bergan ko'rsatuvlarga To'g'ri javob: A) Jinoyat quroli bo'lgan, jinoyat izlari saqlangan yoki jinoyat obyekti bo'lgan ✔ narsalarga Izoh: Ashyoviy dalillar — jinoyat quroli, jinoyat izlarini saqlagan, jinoyat obyekti bo'lgan yoki ishni ochishga yordam beradigan narsalar. 25. Prokuror tomonidan qonunbuzarlik aniqlanganda qanday qaror chiqarilishi mumkin? A) Shaxsni sud hukmisiz jazoga tortish to'g'risida yakuniy va majburiy ijro etiladigan qaror B) Fuqaroni saylov huquqidan mahrum etish to'g'risida qaror C) Jinoyat ishi yoki ma'muriy huquqbuzarlik ishini qo'zg'atish to'g'risida qaror D) Korxonani sud qarorisiz tugatish to'g'risida yakuniy qaror To'g'ri javob: C) Jinoyat ishi yoki ma'muriy huquqbuzarlik ishini qo'zg'atish to'g'risida qaror ✔ Izoh: Aniqlangan qonunbuzarlik xususiyatiga qarab prokuror jinoyat ishi yoki ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni qo'zg'atish haqida qaror chiqaradi. 26. Olimlar tomonidan ilmiy asarlarda beriladigan sharh qanday ataladi? A) Doktrinal sharh B) Sud sharhi C) Autentik (rasmiy) sharh D) Legal sharh To'g'ri javob: A) Doktrinal sharh ✔ Izoh: Doktrinal sharh huquqshunos olimlar tomonidan beriladi va norasmiy, majburiy bo'lmagan sharh hisoblanadi. 27. Normani qabul qilgan organning o'zi tomonidan berilgan rasmiy sharh qanday ataladi? A) Grammatik sharh B) Kundalik sharh C) Autentik sharh D) Doktrinal sharh To'g'ri javob: C) Autentik sharh ✔ Izoh: Autentik sharh normani qabul qilgan organning o'zi tomonidan beriladi va rasmiy sharh turi hisoblanadi. 28. Ichki mehnat tartibi qoidalari nimani belgilaydi? A) Faqat korxonaning reklama, marketing va sotuv siyosatini hamda narxlarini B) Ish rejimi, tomonlarning huquq va majburiyatlari, rag'bat va intizomiy choralarni C) Faqat korxona logotipi va savdo belgisini D) Faqat xodimlar kiyimining rangi va shaklini To'g'ri javob: B) Ish rejimi, tomonlarning huquq va majburiyatlari, rag'bat va intizomiy choralarni ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 123 Izoh: Ichki mehnat tartibi qoidalari ish vaqti rejimi, tomonlarning asosiy huquq va majburiyatlari, rag'batlantirish va javobgarlik masalalarini belgilaydi. 29. Ofertani olgan shaxsning uni qabul qilganlik haqidagi javobi qanday ataladi? A) Subrogatsiya B) Oferta C) Kafillik D) Aksept To'g'ri javob: D) Aksept✔ Izoh: Aksept — oferta yuborilgan shaxsning uni qabul qilganligi to'g'risidagi to'liq va so'zsiz javobi. 30. Ish vaqtidan tashqari ish uchun haq qanday to'lanadi? A) Kamaytirilgan miqdorda B) Faqat keyingi yilda C) Umuman to'lanmaydi D) Oshirilgan miqdorda To'g'ri javob: D) Oshirilgan miqdorda ✔ Izoh: Ish vaqtidan tashqari ish uchun oshirilgan miqdorda haq to'lanadi yoki xodimning xohishiga ko'ra qo'shimcha dam olish vaqti beriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 124 Izoh: Ichki mehnat tartibi qoidalari ish vaqti rejimi, tomonlarning asosiy huquq va majburiyatlari, rag'batlantirish va javobgarlik masalalarini belgilaydi. 29. Ofertani olgan shaxsning uni qabul qilganlik haqidagi javobi qanday ataladi? A) Subrogatsiya B) Oferta C) Kafillik D) Aksept To'g'ri javob: D) Aksept✔ Izoh: Aksept — oferta yuborilgan shaxsning uni qabul qilganligi to'g'risidagi to'liq va so'zsiz javobi. 30. Ish vaqtidan tashqari ish uchun haq qanday to'lanadi? A) Kamaytirilgan miqdorda B) Faqat keyingi yilda C) Umuman to'lanmaydi D) Oshirilgan miqdorda To'g'ri javob: D) Oshirilgan miqdorda ✔ Izoh: Ish vaqtidan tashqari ish uchun oshirilgan miqdorda haq to'lanadi yoki xodimning xohishiga ko'ra qo'shimcha dam olish vaqti beriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 124 Izoh: Ichki mehnat tartibi qoidalari ish vaqti rejimi, tomonlarning asosiy huquq va majburiyatlari, rag'batlantirish va javobgarlik masalalarini belgilaydi. 29. Ofertani olgan shaxsning uni qabul qilganlik haqidagi javobi qanday ataladi? A) Subrogatsiya B) Oferta C) Kafillik D) Aksept To'g'ri javob: D) Aksept✔ Izoh: Aksept — oferta yuborilgan shaxsning uni qabul qilganligi to'g'risidagi to'liq va so'zsiz javobi. 30. Ish vaqtidan tashqari ish uchun haq qanday to'lanadi? A) Kamaytirilgan miqdorda B) Faqat keyingi yilda C) Umuman to'lanmaydi D) Oshirilgan miqdorda To'g'ri javob: D) Oshirilgan miqdorda ✔ Izoh: Ish vaqtidan tashqari ish uchun oshirilgan miqdorda haq to'lanadi yoki xodimning xohishiga ko'ra qo'shimcha dam olish vaqti beriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 124 21-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Mahbuslar bilan muomala qilishning BMT minimal standart qoidalari qanday nom bilan ham ataladi? A) Nelson Mandela qoidalari B) Tokio qoidalari C) Pekin qoidalari D) Bangkok qoidalari To'g'ri javob: A) Nelson Mandela qoidalari✔ Izoh: Mahbuslar bilan muomalaning yangilangan minimal standart qoidalari Nelson Mandela sharafiga Nelson Mandela qoidalari deb ataladi. 2. Parlament so'rovi qanday maqsadda yuboriladi? A) Fuqaroni ma'muriy javobgarlikka tortish va jarima solish uchun B) Sudga qarshi da'vo arizasi bilan murojaat qilish uchun C) Jinoyat ishini qo'zg'atish to'g'risida qaror chiqarish uchun D) Mansabdor shaxslardan o'z vakolatiga oid masala bo'yicha axborot olish uchun To'g'ri javob: D) Mansabdor shaxslardan o'z vakolatiga oid masala bo'yicha axborot olish uchun ✔ Izoh: Parlament so'rovi davlat organlari rahbarlaridan ularning vakolatiga kiruvchi masalalar bo'yicha tushuntirish va axborot olish vositasidir. 3. Zaruriy mudofaa holatida shaxs tajovuzdan qochish yoki yordam so'rash imkoniyati bo'lsa ham mudofaa qilishga haqlimi? A) Ha, bunday imkoniyat zaruriy mudofaa huquqini cheklamaydi B) Yo'q, avval albatta qochishga urinishi shart C) Yo'q, faqat sud ruxsatnomasi bilan haqli D) Yo'q, faqat politsiya xodimlari yetib kelmagan taqdirdagina haqli To'g'ri javob: A) Ha, bunday imkoniyat zaruriy mudofaa huquqini cheklamaydi ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa huquqi shaxsning tajovuzdan qochish yoki boshqa shaxslardan yordam so'rash imkoniyati bo'lishidan qat'i nazar mavjud. 4. Ehtiyotsizlik orqali birgalikda zarar yetkazish ishtirokchilik hisoblanadimi? A) Ha, agar zarar katta miqdorda bo'lsa B) Ha, agar ishtirokchilar qarindosh bo'lsa C) Ha, har qanday birgalikdagi zarar yetkazish ishtirokchilik hisoblanadi D) Yo'q, ishtirokchilik faqat qasddan jinoyatlarda bo'ladi To'g'ri javob: D) Yo'q, ishtirokchilik faqat qasddan jinoyatlarda bo'ladi ✔ Izoh: Ishtirokchilik qasddan jinoyat sodir etishda qasddan birgalikda qatnashishni talab qiladi; ehtiyotsiz jinoyatlarda ishtirokchilik bo'lmaydi. 5. Ma'muriy ogohlantirish qanday shaklda e'lon qilinadi? A) Yozma shaklda rasmiylashtiriladi B) Faqat ish joyidagi yig'ilishda C) Faqat ommaviy axborot vositalarida D) Faqat telefon orqali og'zaki To'g'ri javob: A) Yozma shaklda rasmiylashtiriladi ✔ Izoh: Ma'muriy jazo sifatidagi ogohlantirish yozma shaklda rasmiylashtiriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 125 21-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Mahbuslar bilan muomala qilishning BMT minimal standart qoidalari qanday nom bilan ham ataladi? A) Nelson Mandela qoidalari B) Tokio qoidalari C) Pekin qoidalari D) Bangkok qoidalari To'g'ri javob: A) Nelson Mandela qoidalari✔ Izoh: Mahbuslar bilan muomalaning yangilangan minimal standart qoidalari Nelson Mandela sharafiga Nelson Mandela qoidalari deb ataladi. 2. Parlament so'rovi qanday maqsadda yuboriladi? A) Fuqaroni ma'muriy javobgarlikka tortish va jarima solish uchun B) Sudga qarshi da'vo arizasi bilan murojaat qilish uchun C) Jinoyat ishini qo'zg'atish to'g'risida qaror chiqarish uchun D) Mansabdor shaxslardan o'z vakolatiga oid masala bo'yicha axborot olish uchun To'g'ri javob: D) Mansabdor shaxslardan o'z vakolatiga oid masala bo'yicha axborot olish uchun ✔ Izoh: Parlament so'rovi davlat organlari rahbarlaridan ularning vakolatiga kiruvchi masalalar bo'yicha tushuntirish va axborot olish vositasidir. 3. Zaruriy mudofaa holatida shaxs tajovuzdan qochish yoki yordam so'rash imkoniyati bo'lsa ham mudofaa qilishga haqlimi? A) Ha, bunday imkoniyat zaruriy mudofaa huquqini cheklamaydi B) Yo'q, avval albatta qochishga urinishi shart C) Yo'q, faqat sud ruxsatnomasi bilan haqli D) Yo'q, faqat politsiya xodimlari yetib kelmagan taqdirdagina haqli To'g'ri javob: A) Ha, bunday imkoniyat zaruriy mudofaa huquqini cheklamaydi ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa huquqi shaxsning tajovuzdan qochish yoki boshqa shaxslardan yordam so'rash imkoniyati bo'lishidan qat'i nazar mavjud. 4. Ehtiyotsizlik orqali birgalikda zarar yetkazish ishtirokchilik hisoblanadimi? A) Ha, agar zarar katta miqdorda bo'lsa B) Ha, agar ishtirokchilar qarindosh bo'lsa C) Ha, har qanday birgalikdagi zarar yetkazish ishtirokchilik hisoblanadi D) Yo'q, ishtirokchilik faqat qasddan jinoyatlarda bo'ladi To'g'ri javob: D) Yo'q, ishtirokchilik faqat qasddan jinoyatlarda bo'ladi ✔ Izoh: Ishtirokchilik qasddan jinoyat sodir etishda qasddan birgalikda qatnashishni talab qiladi; ehtiyotsiz jinoyatlarda ishtirokchilik bo'lmaydi. 5. Ma'muriy ogohlantirish qanday shaklda e'lon qilinadi? A) Yozma shaklda rasmiylashtiriladi B) Faqat ish joyidagi yig'ilishda C) Faqat ommaviy axborot vositalarida D) Faqat telefon orqali og'zaki To'g'ri javob: A) Yozma shaklda rasmiylashtiriladi ✔ Izoh: Ma'muriy jazo sifatidagi ogohlantirish yozma shaklda rasmiylashtiriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 125 21-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Mahbuslar bilan muomala qilishning BMT minimal standart qoidalari qanday nom bilan ham ataladi? A) Nelson Mandela qoidalari B) Tokio qoidalari C) Pekin qoidalari D) Bangkok qoidalari To'g'ri javob: A) Nelson Mandela qoidalari✔ Izoh: Mahbuslar bilan muomalaning yangilangan minimal standart qoidalari Nelson Mandela sharafiga Nelson Mandela qoidalari deb ataladi. 2. Parlament so'rovi qanday maqsadda yuboriladi? A) Fuqaroni ma'muriy javobgarlikka tortish va jarima solish uchun B) Sudga qarshi da'vo arizasi bilan murojaat qilish uchun C) Jinoyat ishini qo'zg'atish to'g'risida qaror chiqarish uchun D) Mansabdor shaxslardan o'z vakolatiga oid masala bo'yicha axborot olish uchun To'g'ri javob: D) Mansabdor shaxslardan o'z vakolatiga oid masala bo'yicha axborot olish uchun ✔ Izoh: Parlament so'rovi davlat organlari rahbarlaridan ularning vakolatiga kiruvchi masalalar bo'yicha tushuntirish va axborot olish vositasidir. 3. Zaruriy mudofaa holatida shaxs tajovuzdan qochish yoki yordam so'rash imkoniyati bo'lsa ham mudofaa qilishga haqlimi? A) Ha, bunday imkoniyat zaruriy mudofaa huquqini cheklamaydi B) Yo'q, avval albatta qochishga urinishi shart C) Yo'q, faqat sud ruxsatnomasi bilan haqli D) Yo'q, faqat politsiya xodimlari yetib kelmagan taqdirdagina haqli To'g'ri javob: A) Ha, bunday imkoniyat zaruriy mudofaa huquqini cheklamaydi ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa huquqi shaxsning tajovuzdan qochish yoki boshqa shaxslardan yordam so'rash imkoniyati bo'lishidan qat'i nazar mavjud. 4. Ehtiyotsizlik orqali birgalikda zarar yetkazish ishtirokchilik hisoblanadimi? A) Ha, agar zarar katta miqdorda bo'lsa B) Ha, agar ishtirokchilar qarindosh bo'lsa C) Ha, har qanday birgalikdagi zarar yetkazish ishtirokchilik hisoblanadi D) Yo'q, ishtirokchilik faqat qasddan jinoyatlarda bo'ladi To'g'ri javob: D) Yo'q, ishtirokchilik faqat qasddan jinoyatlarda bo'ladi ✔ Izoh: Ishtirokchilik qasddan jinoyat sodir etishda qasddan birgalikda qatnashishni talab qiladi; ehtiyotsiz jinoyatlarda ishtirokchilik bo'lmaydi. 5. Ma'muriy ogohlantirish qanday shaklda e'lon qilinadi? A) Yozma shaklda rasmiylashtiriladi B) Faqat ish joyidagi yig'ilishda C) Faqat ommaviy axborot vositalarida D) Faqat telefon orqali og'zaki To'g'ri javob: A) Yozma shaklda rasmiylashtiriladi ✔ Izoh: Ma'muriy jazo sifatidagi ogohlantirish yozma shaklda rasmiylashtiriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 125 6. Xalqaro jinoyat sudi qanday jinoyatlarni ko'rib chiqadi? A) Davlatlar o'rtasidagi chegara va savdo nizolari B) Mamlakat ichidagi oddiy o'g'irlik, firibgarlik va ko'cha bezoriligi ishlari C) Xususiy shaxslar o'rtasidagi fuqarolik nizolari D) Genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, harbiy jinoyatlar va tajovuz To'g'ri javob: D) Genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, harbiy jinoyatlar va tajovuz✔ Izoh: Xalqaro jinoyat sudi eng og'ir xalqaro jinoyatlar — genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, harbiy jinoyatlar va tajovuz uchun shaxslarni javobgarlikka tortadi. 7. Korrupsiyaga qarshi kurashda prokuratura qanday rol o'ynaydi? A) Korrupsiyaga qarshi qonunlar ijrosini nazorat qilish va jinoiy ta'qib B) Faqat ijtimoiy reklamalar tayyorlash va ularni televizor orqali keng tarqatish C) Faqat soliqlarni hisoblash D) Faqat tadbirkorlarga litsenziya berish To'g'ri javob: A) Korrupsiyaga qarshi qonunlar ijrosini nazorat qilish va jinoiy ta'qib ✔ Izoh: Prokuratura korrupsiyaga qarshi kurash to'g'risidagi qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi va korrupsiyaviy jinoyatlar bo'yicha jinoiy ta'qibni ta'minlaydi. 8. Noqonuniy boyish deganda nima tushuniladi? A) Merosni qonuniy tartibda qabul qilish B) Tadbirkorning qonuniy foyda olishi C) Mansabdor aktivlarining qonuniy daromaddan asossiz ortishi D) Fuqaroning lotereya yoki tanlovda yirik yutuqqa ega bo'lishi To'g'ri javob: C) Mansabdor aktivlarining qonuniy daromaddan asossiz ortishi ✔ Izoh: Noqonuniy boyish mansabdor shaxs aktivlarining uning qonuniy daromadlari bilan asoslab berilmaydigan darajada sezilarli ko'payishidir. 9. Chet el fuqarolari O'zbekiston hududida ma'muriy huquqbuzarlik sodir etsa, qanday javob beradi? A) Umumiy asoslarda javob beradi B) Hech qanday javobgar bo'lmaydi C) Faqat o'z davlati qonunlariga ko'ra javob beradi D) Faqat elchixona ruxsati bilan javob beradi To'g'ri javob: A) Umumiy asoslarda javob beradi ✔ Izoh: Chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslar umumiy asoslarda javob beradi; diplomatik immunitetga ega shaxslar bundan mustasno. 10. Davlatlar inson huquqlari bo'yicha shartnomaviy organlarga qanday hisobot beradi? A) Hech qanday hisobot bermaydi B) Faqat ommaviy axborot vositalari orqali, rasmiy hujjat yubormasdan C) Faqat og'zaki telefon xabari orqali D) Shartnoma ijrosi haqida davriy milliy ma'ruzalar taqdim etadi To'g'ri javob: D) Shartnoma ijrosi haqida davriy milliy ma'ruzalar taqdim etadi ✔ Izoh: Ishtirokchi davlatlar shartnomaviy organlarga konvensiya qoidalarini bajarish bo'yicha davriy milliy ma'ruzalar taqdim etadi. 11. Ma'muriy jazo tayinlash to'g'risidagi qarorga nisbatan shaxs qanday yo'l tutishi mumkin? A) Uni yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish B) Uni o'z arizasi bilan mustaqil bekor qilish C) Jazoni ijro etish uchun boshqa shaxsga o'tkazish D) Uni ijro etmaslik va e'tiborsiz qoldirish To'g'ri javob: A) Uni yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 126 6. Xalqaro jinoyat sudi qanday jinoyatlarni ko'rib chiqadi? A) Davlatlar o'rtasidagi chegara va savdo nizolari B) Mamlakat ichidagi oddiy o'g'irlik, firibgarlik va ko'cha bezoriligi ishlari C) Xususiy shaxslar o'rtasidagi fuqarolik nizolari D) Genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, harbiy jinoyatlar va tajovuz To'g'ri javob: D) Genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, harbiy jinoyatlar va tajovuz✔ Izoh: Xalqaro jinoyat sudi eng og'ir xalqaro jinoyatlar — genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, harbiy jinoyatlar va tajovuz uchun shaxslarni javobgarlikka tortadi. 7. Korrupsiyaga qarshi kurashda prokuratura qanday rol o'ynaydi? A) Korrupsiyaga qarshi qonunlar ijrosini nazorat qilish va jinoiy ta'qib B) Faqat ijtimoiy reklamalar tayyorlash va ularni televizor orqali keng tarqatish C) Faqat soliqlarni hisoblash D) Faqat tadbirkorlarga litsenziya berish To'g'ri javob: A) Korrupsiyaga qarshi qonunlar ijrosini nazorat qilish va jinoiy ta'qib ✔ Izoh: Prokuratura korrupsiyaga qarshi kurash to'g'risidagi qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi va korrupsiyaviy jinoyatlar bo'yicha jinoiy ta'qibni ta'minlaydi. 8. Noqonuniy boyish deganda nima tushuniladi? A) Merosni qonuniy tartibda qabul qilish B) Tadbirkorning qonuniy foyda olishi C) Mansabdor aktivlarining qonuniy daromaddan asossiz ortishi D) Fuqaroning lotereya yoki tanlovda yirik yutuqqa ega bo'lishi To'g'ri javob: C) Mansabdor aktivlarining qonuniy daromaddan asossiz ortishi ✔ Izoh: Noqonuniy boyish mansabdor shaxs aktivlarining uning qonuniy daromadlari bilan asoslab berilmaydigan darajada sezilarli ko'payishidir. 9. Chet el fuqarolari O'zbekiston hududida ma'muriy huquqbuzarlik sodir etsa, qanday javob beradi? A) Umumiy asoslarda javob beradi B) Hech qanday javobgar bo'lmaydi C) Faqat o'z davlati qonunlariga ko'ra javob beradi D) Faqat elchixona ruxsati bilan javob beradi To'g'ri javob: A) Umumiy asoslarda javob beradi ✔ Izoh: Chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslar umumiy asoslarda javob beradi; diplomatik immunitetga ega shaxslar bundan mustasno. 10. Davlatlar inson huquqlari bo'yicha shartnomaviy organlarga qanday hisobot beradi? A) Hech qanday hisobot bermaydi B) Faqat ommaviy axborot vositalari orqali, rasmiy hujjat yubormasdan C) Faqat og'zaki telefon xabari orqali D) Shartnoma ijrosi haqida davriy milliy ma'ruzalar taqdim etadi To'g'ri javob: D) Shartnoma ijrosi haqida davriy milliy ma'ruzalar taqdim etadi ✔ Izoh: Ishtirokchi davlatlar shartnomaviy organlarga konvensiya qoidalarini bajarish bo'yicha davriy milliy ma'ruzalar taqdim etadi. 11. Ma'muriy jazo tayinlash to'g'risidagi qarorga nisbatan shaxs qanday yo'l tutishi mumkin? A) Uni yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish B) Uni o'z arizasi bilan mustaqil bekor qilish C) Jazoni ijro etish uchun boshqa shaxsga o'tkazish D) Uni ijro etmaslik va e'tiborsiz qoldirish To'g'ri javob: A) Uni yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 126 6. Xalqaro jinoyat sudi qanday jinoyatlarni ko'rib chiqadi? A) Davlatlar o'rtasidagi chegara va savdo nizolari B) Mamlakat ichidagi oddiy o'g'irlik, firibgarlik va ko'cha bezoriligi ishlari C) Xususiy shaxslar o'rtasidagi fuqarolik nizolari D) Genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, harbiy jinoyatlar va tajovuz To'g'ri javob: D) Genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, harbiy jinoyatlar va tajovuz✔ Izoh: Xalqaro jinoyat sudi eng og'ir xalqaro jinoyatlar — genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, harbiy jinoyatlar va tajovuz uchun shaxslarni javobgarlikka tortadi. 7. Korrupsiyaga qarshi kurashda prokuratura qanday rol o'ynaydi? A) Korrupsiyaga qarshi qonunlar ijrosini nazorat qilish va jinoiy ta'qib B) Faqat ijtimoiy reklamalar tayyorlash va ularni televizor orqali keng tarqatish C) Faqat soliqlarni hisoblash D) Faqat tadbirkorlarga litsenziya berish To'g'ri javob: A) Korrupsiyaga qarshi qonunlar ijrosini nazorat qilish va jinoiy ta'qib ✔ Izoh: Prokuratura korrupsiyaga qarshi kurash to'g'risidagi qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi va korrupsiyaviy jinoyatlar bo'yicha jinoiy ta'qibni ta'minlaydi. 8. Noqonuniy boyish deganda nima tushuniladi? A) Merosni qonuniy tartibda qabul qilish B) Tadbirkorning qonuniy foyda olishi C) Mansabdor aktivlarining qonuniy daromaddan asossiz ortishi D) Fuqaroning lotereya yoki tanlovda yirik yutuqqa ega bo'lishi To'g'ri javob: C) Mansabdor aktivlarining qonuniy daromaddan asossiz ortishi ✔ Izoh: Noqonuniy boyish mansabdor shaxs aktivlarining uning qonuniy daromadlari bilan asoslab berilmaydigan darajada sezilarli ko'payishidir. 9. Chet el fuqarolari O'zbekiston hududida ma'muriy huquqbuzarlik sodir etsa, qanday javob beradi? A) Umumiy asoslarda javob beradi B) Hech qanday javobgar bo'lmaydi C) Faqat o'z davlati qonunlariga ko'ra javob beradi D) Faqat elchixona ruxsati bilan javob beradi To'g'ri javob: A) Umumiy asoslarda javob beradi ✔ Izoh: Chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslar umumiy asoslarda javob beradi; diplomatik immunitetga ega shaxslar bundan mustasno. 10. Davlatlar inson huquqlari bo'yicha shartnomaviy organlarga qanday hisobot beradi? A) Hech qanday hisobot bermaydi B) Faqat ommaviy axborot vositalari orqali, rasmiy hujjat yubormasdan C) Faqat og'zaki telefon xabari orqali D) Shartnoma ijrosi haqida davriy milliy ma'ruzalar taqdim etadi To'g'ri javob: D) Shartnoma ijrosi haqida davriy milliy ma'ruzalar taqdim etadi ✔ Izoh: Ishtirokchi davlatlar shartnomaviy organlarga konvensiya qoidalarini bajarish bo'yicha davriy milliy ma'ruzalar taqdim etadi. 11. Ma'muriy jazo tayinlash to'g'risidagi qarorga nisbatan shaxs qanday yo'l tutishi mumkin? A) Uni yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish B) Uni o'z arizasi bilan mustaqil bekor qilish C) Jazoni ijro etish uchun boshqa shaxsga o'tkazish D) Uni ijro etmaslik va e'tiborsiz qoldirish To'g'ri javob: A) Uni yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 126 Izoh: Ma'muriy jazo to'g'risidagi qarorni javobgarlikka tortilgan shaxs, jabrlanuvchi yoki ularning vakillari yuqori organga yoki sudga shikoyat qilishi mumkin. 12. Siyosiy boshpana berish nima? A) Fuqaroni chet elga chiqarib yuborish B) Diplomatga daxlsizlik berish C) Ta'qibga uchragan chet el fuqarosiga davlat tomonidan himoya berish D) Jinoyat sodir etgan chet el fuqarosini uning davlatiga javobgarlikka tortish uchun topshirish To'g'ri javob: C) Ta'qibga uchragan chet el fuqarosiga davlat tomonidan himoya berish✔ Izoh: Siyosiy boshpana — siyosiy qarashlari uchun ta'qibga uchragan shaxsga davlat tomonidan beriladigan himoya. 13. Davlat organlarida «Yagona darcha» tamoyili korrupsiyaga qanday ta'sir qiladi? A) Byurokratik bosqichlar va talab qilinadigan hujjatlar sonini ko'paytiradi B) Xizmat olishni soddalashtirib, mansabdorlar bilan bevosita aloqani kamaytiradi C) Hujjatlarni yo'qotish xavfini oshiradi D) Xizmatlar narxini va ko'rsatish muddatini oshiradi To'g'ri javob: B) Xizmat olishni soddalashtirib, mansabdorlar bilan bevosita aloqani kamaytiradi ✔ Izoh: «Yagona darcha» xizmatlarni bir joyda ko'rsatib, ortiqcha bosqichlar va mansabdor bilan bevosita aloqani kamaytiradi. 14. Normativ hujjatdagi korrupsiyaviy omilga misol qaysi? A) Mansabdorga asossiz keng ixtiyoriy vakolat berilishi B) Qaror qabul qilish muddatining qonunda aniq belgilanishi C) Talablarning to'liq ro'yxati keltirilishi D) Shikoyat qilish tartibining ko'rsatilishi To'g'ri javob: A) Mansabdorga asossiz keng ixtiyoriy vakolat berilishi ✔ Izoh: Asossiz keng diskretsion vakolatlar, noaniq muddat va talablar, ortiqcha talablar korrupsiyaviy omillar hisoblanadi. 15. Davlat xizmatchisi siyosiy betaraflikni saqlashi nimani anglatadi? A) Xizmatda siyosiy qarashlar ta'siriga berilmaslikni B) Siyosiy yangiliklarni o'qimaslikni va kuzatmaslikni C) Saylovlarda ovoz berishdan voz kechishni D) Har qanday masalada hech qanday fikr bildirmaslikni To'g'ri javob: A) Xizmatda siyosiy qarashlar ta'siriga berilmaslikni ✔ Izoh: Siyosiy betaraflik xodimning xizmat faoliyatiga siyosiy qarashlar va partiyaviy manfaatlar ta'sir qilmasligini anglatadi. 16. Jinoyatning obyektiv tomoniga nima kiradi? A) Shaxsning yoshi, aqli rasoligi, fuqaroligi va ilgari sudlanganligi haqidagi ma'lumot B) Qasd yoki ehtiyotsizlik shaklidagi ayb va motiv C) Jabrlanuvchining ijtimoiy mavqei va daromadi D) Qilmish, ijtimoiy xavfli oqibat va ular o'rtasidagi sababiy bog'lanish To'g'ri javob: D) Qilmish, ijtimoiy xavfli oqibat va ular o'rtasidagi sababiy bog'lanish ✔ Izoh: Obyektiv tomon jinoyatning tashqi ko'rinishi: qilmish, oqibat, sababiy bog'lanish, shuningdek joy, vaqt, usul, vosita kabi belgilarni o'z ichiga oladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 127 Izoh: Ma'muriy jazo to'g'risidagi qarorni javobgarlikka tortilgan shaxs, jabrlanuvchi yoki ularning vakillari yuqori organga yoki sudga shikoyat qilishi mumkin. 12. Siyosiy boshpana berish nima? A) Fuqaroni chet elga chiqarib yuborish B) Diplomatga daxlsizlik berish C) Ta'qibga uchragan chet el fuqarosiga davlat tomonidan himoya berish D) Jinoyat sodir etgan chet el fuqarosini uning davlatiga javobgarlikka tortish uchun topshirish To'g'ri javob: C) Ta'qibga uchragan chet el fuqarosiga davlat tomonidan himoya berish✔ Izoh: Siyosiy boshpana — siyosiy qarashlari uchun ta'qibga uchragan shaxsga davlat tomonidan beriladigan himoya. 13. Davlat organlarida «Yagona darcha» tamoyili korrupsiyaga qanday ta'sir qiladi? A) Byurokratik bosqichlar va talab qilinadigan hujjatlar sonini ko'paytiradi B) Xizmat olishni soddalashtirib, mansabdorlar bilan bevosita aloqani kamaytiradi C) Hujjatlarni yo'qotish xavfini oshiradi D) Xizmatlar narxini va ko'rsatish muddatini oshiradi To'g'ri javob: B) Xizmat olishni soddalashtirib, mansabdorlar bilan bevosita aloqani kamaytiradi ✔ Izoh: «Yagona darcha» xizmatlarni bir joyda ko'rsatib, ortiqcha bosqichlar va mansabdor bilan bevosita aloqani kamaytiradi. 14. Normativ hujjatdagi korrupsiyaviy omilga misol qaysi? A) Mansabdorga asossiz keng ixtiyoriy vakolat berilishi B) Qaror qabul qilish muddatining qonunda aniq belgilanishi C) Talablarning to'liq ro'yxati keltirilishi D) Shikoyat qilish tartibining ko'rsatilishi To'g'ri javob: A) Mansabdorga asossiz keng ixtiyoriy vakolat berilishi ✔ Izoh: Asossiz keng diskretsion vakolatlar, noaniq muddat va talablar, ortiqcha talablar korrupsiyaviy omillar hisoblanadi. 15. Davlat xizmatchisi siyosiy betaraflikni saqlashi nimani anglatadi? A) Xizmatda siyosiy qarashlar ta'siriga berilmaslikni B) Siyosiy yangiliklarni o'qimaslikni va kuzatmaslikni C) Saylovlarda ovoz berishdan voz kechishni D) Har qanday masalada hech qanday fikr bildirmaslikni To'g'ri javob: A) Xizmatda siyosiy qarashlar ta'siriga berilmaslikni ✔ Izoh: Siyosiy betaraflik xodimning xizmat faoliyatiga siyosiy qarashlar va partiyaviy manfaatlar ta'sir qilmasligini anglatadi. 16. Jinoyatning obyektiv tomoniga nima kiradi? A) Shaxsning yoshi, aqli rasoligi, fuqaroligi va ilgari sudlanganligi haqidagi ma'lumot B) Qasd yoki ehtiyotsizlik shaklidagi ayb va motiv C) Jabrlanuvchining ijtimoiy mavqei va daromadi D) Qilmish, ijtimoiy xavfli oqibat va ular o'rtasidagi sababiy bog'lanish To'g'ri javob: D) Qilmish, ijtimoiy xavfli oqibat va ular o'rtasidagi sababiy bog'lanish ✔ Izoh: Obyektiv tomon jinoyatning tashqi ko'rinishi: qilmish, oqibat, sababiy bog'lanish, shuningdek joy, vaqt, usul, vosita kabi belgilarni o'z ichiga oladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 127 Izoh: Ma'muriy jazo to'g'risidagi qarorni javobgarlikka tortilgan shaxs, jabrlanuvchi yoki ularning vakillari yuqori organga yoki sudga shikoyat qilishi mumkin. 12. Siyosiy boshpana berish nima? A) Fuqaroni chet elga chiqarib yuborish B) Diplomatga daxlsizlik berish C) Ta'qibga uchragan chet el fuqarosiga davlat tomonidan himoya berish D) Jinoyat sodir etgan chet el fuqarosini uning davlatiga javobgarlikka tortish uchun topshirish To'g'ri javob: C) Ta'qibga uchragan chet el fuqarosiga davlat tomonidan himoya berish✔ Izoh: Siyosiy boshpana — siyosiy qarashlari uchun ta'qibga uchragan shaxsga davlat tomonidan beriladigan himoya. 13. Davlat organlarida «Yagona darcha» tamoyili korrupsiyaga qanday ta'sir qiladi? A) Byurokratik bosqichlar va talab qilinadigan hujjatlar sonini ko'paytiradi B) Xizmat olishni soddalashtirib, mansabdorlar bilan bevosita aloqani kamaytiradi C) Hujjatlarni yo'qotish xavfini oshiradi D) Xizmatlar narxini va ko'rsatish muddatini oshiradi To'g'ri javob: B) Xizmat olishni soddalashtirib, mansabdorlar bilan bevosita aloqani kamaytiradi ✔ Izoh: «Yagona darcha» xizmatlarni bir joyda ko'rsatib, ortiqcha bosqichlar va mansabdor bilan bevosita aloqani kamaytiradi. 14. Normativ hujjatdagi korrupsiyaviy omilga misol qaysi? A) Mansabdorga asossiz keng ixtiyoriy vakolat berilishi B) Qaror qabul qilish muddatining qonunda aniq belgilanishi C) Talablarning to'liq ro'yxati keltirilishi D) Shikoyat qilish tartibining ko'rsatilishi To'g'ri javob: A) Mansabdorga asossiz keng ixtiyoriy vakolat berilishi ✔ Izoh: Asossiz keng diskretsion vakolatlar, noaniq muddat va talablar, ortiqcha talablar korrupsiyaviy omillar hisoblanadi. 15. Davlat xizmatchisi siyosiy betaraflikni saqlashi nimani anglatadi? A) Xizmatda siyosiy qarashlar ta'siriga berilmaslikni B) Siyosiy yangiliklarni o'qimaslikni va kuzatmaslikni C) Saylovlarda ovoz berishdan voz kechishni D) Har qanday masalada hech qanday fikr bildirmaslikni To'g'ri javob: A) Xizmatda siyosiy qarashlar ta'siriga berilmaslikni ✔ Izoh: Siyosiy betaraflik xodimning xizmat faoliyatiga siyosiy qarashlar va partiyaviy manfaatlar ta'sir qilmasligini anglatadi. 16. Jinoyatning obyektiv tomoniga nima kiradi? A) Shaxsning yoshi, aqli rasoligi, fuqaroligi va ilgari sudlanganligi haqidagi ma'lumot B) Qasd yoki ehtiyotsizlik shaklidagi ayb va motiv C) Jabrlanuvchining ijtimoiy mavqei va daromadi D) Qilmish, ijtimoiy xavfli oqibat va ular o'rtasidagi sababiy bog'lanish To'g'ri javob: D) Qilmish, ijtimoiy xavfli oqibat va ular o'rtasidagi sababiy bog'lanish ✔ Izoh: Obyektiv tomon jinoyatning tashqi ko'rinishi: qilmish, oqibat, sababiy bog'lanish, shuningdek joy, vaqt, usul, vosita kabi belgilarni o'z ichiga oladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 127 17. Xalqaro gumanitar huquq qaysi sohani tartibga soladi? A) Qurolli mojarolar davrida insonlarni himoya qilish va urush vositalarini cheklashni B) Davlatlararo savdo tariflarini belgilash, bojxona to'lovlarini kelishish va eksport kvotalarini taqsimlashni C) Davlatlarning ichki soliq siyosatini D) Xalqaro aviatsiya chiptalari narxini To'g'ri javob: A) Qurolli mojarolar davrida insonlarni himoya qilish va urush vositalarini cheklashni✔ Izoh: Xalqaro gumanitar huquq qurolli mojarolarda jangovar harakatlarda qatnashmayotgan shaxslarni himoya qiladi va urush usullarini cheklaydi. 18. Sudyalar siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishi mumkinmi? A) Ha, istalgan partiyaga cheklovsiz a'zo bo'la oladi B) Ha, faqat mahalliy sud sudyalari a'zo bo'la oladi C) Yo'q, sudyalar siyosiy partiyalar a'zosi bo'la olmaydi D) Ha, faqat parlamentda ko'pchilikka ega partiyaga a'zo bo'lishi mumkin To'g'ri javob: C) Yo'q, sudyalar siyosiy partiyalar a'zosi bo'la olmaydi ✔ Izoh: Sudyalarning xolisligini ta'minlash maqsadida ular siyosiy partiyalar a'zosi bo'lishi va siyosiy harakatlarda qatnashishi taqiqlanadi. 19. Ixtiyoriy qaytishning huquqiy oqibati qanday? A) Shaxs har qanday holatda tugallangan jinoyat uchun to'liq hajmda javobgar bo'ladi B) Agar qilmishda boshqa jinoyat tarkibi bo'lmasa, shaxs javobgar bo'lmaydi C) Shaxsning jazosi ikki barobar og'irlashtiriladi D) Shaxs faqat sud hukmidan keyin qaytishga haqli bo'ladi To'g'ri javob: B) Agar qilmishda boshqa jinoyat tarkibi bo'lmasa, shaxs javobgar bo'lmaydi ✔ Izoh: Jinoyatdan ixtiyoriy qaytgan shaxs, agar haqiqatda sodir etgan qilmishida boshqa jinoyat tarkibi bo'lmasa, jinoiy javobgarlikka tortilmaydi. 20. O'zbekiston Respublikasining davlat ramzlariga nimalar kiradi? A) Davlat bayrog'i, muhri va shiori B) Davlat gerbi, ordeni va medali C) Davlat madhiyasi, pasporti va pul birligi D) Davlat bayrog'i, gerbi va madhiyasi To'g'ri javob: D) Davlat bayrog'i, gerbi va madhiyasi ✔ Izoh: O'zbekiston Respublikasining davlat ramzlari davlat bayrog'i, davlat gerbi va davlat madhiyasidir. 21. Ma'muriy jazoning asosiy maqsadi nima? A) Huquqbuzarni tarbiyalash va yangi huquqbuzarliklarning oldini olish B) Davlat byudjetini jarimalar hisobidan to'ldirish C) Huquqbuzarga jismoniy azob berish va qo'rquv uyg'otish D) Huquqbuzarning jamiyatdagi obro'sini to'kish To'g'ri javob: A) Huquqbuzarni tarbiyalash va yangi huquqbuzarliklarning oldini olish ✔ Izoh: Ma'muriy jazo huquqbuzarni qonunlarga rioya qilish ruhida tarbiyalash va yangi huquqbuzarliklarning oldini olish maqsadida qo'llaniladi. 22. Kamsitmaslik tamoyili nimani taqiqlaydi? A) Voyaga yetmaganlarni alohida himoya qilishni B) Qonunda belgilangan malaka talablarini qo'yish va nomzodlarni bilimiga qarab tanlashni C) Nogironligi bo'lgan shaxslarga imtiyoz berishni D) Jinsi, irqi, millati, tili, dini va boshqa belgilarga ko'ra farqlashni To'g'ri javob: D) Jinsi, irqi, millati, tili, dini va boshqa belgilarga ko'ra farqlashni ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 128 17. Xalqaro gumanitar huquq qaysi sohani tartibga soladi? A) Qurolli mojarolar davrida insonlarni himoya qilish va urush vositalarini cheklashni B) Davlatlararo savdo tariflarini belgilash, bojxona to'lovlarini kelishish va eksport kvotalarini taqsimlashni C) Davlatlarning ichki soliq siyosatini D) Xalqaro aviatsiya chiptalari narxini To'g'ri javob: A) Qurolli mojarolar davrida insonlarni himoya qilish va urush vositalarini cheklashni✔ Izoh: Xalqaro gumanitar huquq qurolli mojarolarda jangovar harakatlarda qatnashmayotgan shaxslarni himoya qiladi va urush usullarini cheklaydi. 18. Sudyalar siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishi mumkinmi? A) Ha, istalgan partiyaga cheklovsiz a'zo bo'la oladi B) Ha, faqat mahalliy sud sudyalari a'zo bo'la oladi C) Yo'q, sudyalar siyosiy partiyalar a'zosi bo'la olmaydi D) Ha, faqat parlamentda ko'pchilikka ega partiyaga a'zo bo'lishi mumkin To'g'ri javob: C) Yo'q, sudyalar siyosiy partiyalar a'zosi bo'la olmaydi ✔ Izoh: Sudyalarning xolisligini ta'minlash maqsadida ular siyosiy partiyalar a'zosi bo'lishi va siyosiy harakatlarda qatnashishi taqiqlanadi. 19. Ixtiyoriy qaytishning huquqiy oqibati qanday? A) Shaxs har qanday holatda tugallangan jinoyat uchun to'liq hajmda javobgar bo'ladi B) Agar qilmishda boshqa jinoyat tarkibi bo'lmasa, shaxs javobgar bo'lmaydi C) Shaxsning jazosi ikki barobar og'irlashtiriladi D) Shaxs faqat sud hukmidan keyin qaytishga haqli bo'ladi To'g'ri javob: B) Agar qilmishda boshqa jinoyat tarkibi bo'lmasa, shaxs javobgar bo'lmaydi ✔ Izoh: Jinoyatdan ixtiyoriy qaytgan shaxs, agar haqiqatda sodir etgan qilmishida boshqa jinoyat tarkibi bo'lmasa, jinoiy javobgarlikka tortilmaydi. 20. O'zbekiston Respublikasining davlat ramzlariga nimalar kiradi? A) Davlat bayrog'i, muhri va shiori B) Davlat gerbi, ordeni va medali C) Davlat madhiyasi, pasporti va pul birligi D) Davlat bayrog'i, gerbi va madhiyasi To'g'ri javob: D) Davlat bayrog'i, gerbi va madhiyasi ✔ Izoh: O'zbekiston Respublikasining davlat ramzlari davlat bayrog'i, davlat gerbi va davlat madhiyasidir. 21. Ma'muriy jazoning asosiy maqsadi nima? A) Huquqbuzarni tarbiyalash va yangi huquqbuzarliklarning oldini olish B) Davlat byudjetini jarimalar hisobidan to'ldirish C) Huquqbuzarga jismoniy azob berish va qo'rquv uyg'otish D) Huquqbuzarning jamiyatdagi obro'sini to'kish To'g'ri javob: A) Huquqbuzarni tarbiyalash va yangi huquqbuzarliklarning oldini olish ✔ Izoh: Ma'muriy jazo huquqbuzarni qonunlarga rioya qilish ruhida tarbiyalash va yangi huquqbuzarliklarning oldini olish maqsadida qo'llaniladi. 22. Kamsitmaslik tamoyili nimani taqiqlaydi? A) Voyaga yetmaganlarni alohida himoya qilishni B) Qonunda belgilangan malaka talablarini qo'yish va nomzodlarni bilimiga qarab tanlashni C) Nogironligi bo'lgan shaxslarga imtiyoz berishni D) Jinsi, irqi, millati, tili, dini va boshqa belgilarga ko'ra farqlashni To'g'ri javob: D) Jinsi, irqi, millati, tili, dini va boshqa belgilarga ko'ra farqlashni ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 128 17. Xalqaro gumanitar huquq qaysi sohani tartibga soladi? A) Qurolli mojarolar davrida insonlarni himoya qilish va urush vositalarini cheklashni B) Davlatlararo savdo tariflarini belgilash, bojxona to'lovlarini kelishish va eksport kvotalarini taqsimlashni C) Davlatlarning ichki soliq siyosatini D) Xalqaro aviatsiya chiptalari narxini To'g'ri javob: A) Qurolli mojarolar davrida insonlarni himoya qilish va urush vositalarini cheklashni✔ Izoh: Xalqaro gumanitar huquq qurolli mojarolarda jangovar harakatlarda qatnashmayotgan shaxslarni himoya qiladi va urush usullarini cheklaydi. 18. Sudyalar siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishi mumkinmi? A) Ha, istalgan partiyaga cheklovsiz a'zo bo'la oladi B) Ha, faqat mahalliy sud sudyalari a'zo bo'la oladi C) Yo'q, sudyalar siyosiy partiyalar a'zosi bo'la olmaydi D) Ha, faqat parlamentda ko'pchilikka ega partiyaga a'zo bo'lishi mumkin To'g'ri javob: C) Yo'q, sudyalar siyosiy partiyalar a'zosi bo'la olmaydi ✔ Izoh: Sudyalarning xolisligini ta'minlash maqsadida ular siyosiy partiyalar a'zosi bo'lishi va siyosiy harakatlarda qatnashishi taqiqlanadi. 19. Ixtiyoriy qaytishning huquqiy oqibati qanday? A) Shaxs har qanday holatda tugallangan jinoyat uchun to'liq hajmda javobgar bo'ladi B) Agar qilmishda boshqa jinoyat tarkibi bo'lmasa, shaxs javobgar bo'lmaydi C) Shaxsning jazosi ikki barobar og'irlashtiriladi D) Shaxs faqat sud hukmidan keyin qaytishga haqli bo'ladi To'g'ri javob: B) Agar qilmishda boshqa jinoyat tarkibi bo'lmasa, shaxs javobgar bo'lmaydi ✔ Izoh: Jinoyatdan ixtiyoriy qaytgan shaxs, agar haqiqatda sodir etgan qilmishida boshqa jinoyat tarkibi bo'lmasa, jinoiy javobgarlikka tortilmaydi. 20. O'zbekiston Respublikasining davlat ramzlariga nimalar kiradi? A) Davlat bayrog'i, muhri va shiori B) Davlat gerbi, ordeni va medali C) Davlat madhiyasi, pasporti va pul birligi D) Davlat bayrog'i, gerbi va madhiyasi To'g'ri javob: D) Davlat bayrog'i, gerbi va madhiyasi ✔ Izoh: O'zbekiston Respublikasining davlat ramzlari davlat bayrog'i, davlat gerbi va davlat madhiyasidir. 21. Ma'muriy jazoning asosiy maqsadi nima? A) Huquqbuzarni tarbiyalash va yangi huquqbuzarliklarning oldini olish B) Davlat byudjetini jarimalar hisobidan to'ldirish C) Huquqbuzarga jismoniy azob berish va qo'rquv uyg'otish D) Huquqbuzarning jamiyatdagi obro'sini to'kish To'g'ri javob: A) Huquqbuzarni tarbiyalash va yangi huquqbuzarliklarning oldini olish ✔ Izoh: Ma'muriy jazo huquqbuzarni qonunlarga rioya qilish ruhida tarbiyalash va yangi huquqbuzarliklarning oldini olish maqsadida qo'llaniladi. 22. Kamsitmaslik tamoyili nimani taqiqlaydi? A) Voyaga yetmaganlarni alohida himoya qilishni B) Qonunda belgilangan malaka talablarini qo'yish va nomzodlarni bilimiga qarab tanlashni C) Nogironligi bo'lgan shaxslarga imtiyoz berishni D) Jinsi, irqi, millati, tili, dini va boshqa belgilarga ko'ra farqlashni To'g'ri javob: D) Jinsi, irqi, millati, tili, dini va boshqa belgilarga ko'ra farqlashni ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 128 Izoh: Kamsitmaslik tamoyili shaxslarni jinsi, irqi, millati, tili, dini, e'tiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi kabi belgilarga ko'ra asossiz farqlashni taqiqlaydi. 23. O'zbekiston Respublikasining poytaxti qaysi shahar? A) Samarqand shahri B) Buxoro shahri C) Nukus shahri D) Toshkent shahri To'g'ri javob: D) Toshkent shahri✔ Izoh: Konstitutsiyada O'zbekiston Respublikasining poytaxti Toshkent shahri ekanligi belgilangan. 24. Prokuratura xodimining qasamyodi nimani ifodalaydi? A) Faqat muayyan siyosiy partiyaga a'zolikni B) Faqat bevosita rahbarga shaxsiy sadoqatni C) Qonunga sodiqlik va xizmat burchini halol bajarishni D) Faqat lavozimda tez yuqori ko'tarilish istagini To'g'ri javob: C) Qonunga sodiqlik va xizmat burchini halol bajarishni ✔ Izoh: Qasamyod xodimning Konstitutsiya va qonunlarga sodiqligi, xizmat burchini halol, xolis bajarish majburiyatini rasman ifodalaydi. 25. Jinoyatning asosiy belgilari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Siyosiylik, diniylik, an'anaviylik, jamoaviylik B) Iqtisodiy foydalilik, rasmiylik, yashirinlik, tasodifiylik va ixtiyoriylik C) Foydalilik, ixtiyoriylik, oshkoralik, ommaviylik D) Ijtimoiy xavflilik, g'ayrihuquqiylik, ayblilik, jazoga sazovorlik To'g'ri javob: D) Ijtimoiy xavflilik, g'ayrihuquqiylik, ayblilik, jazoga sazovorlik ✔ Izoh: Qilmish jinoyat deb topilishi uchun u ijtimoiy xavfli, jinoyat qonunida taqiqlangan, aybli va jazoga sazovor bo'lishi kerak. 26. Hokimiyatlar bo'linishi tamoyiliga ko'ra davlat hokimiyati qaysi tarmoqlarga bo'linadi? A) Qonun chiqaruvchi, nazorat va saylov hokimiyati B) Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud C) Sud, prezidentlik va harbiy tarmoq D) Ijro etuvchi, prokuror va mahalliy To'g'ri javob: B) Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud ✔ Izoh: Klassik hokimiyatlar bo'linishi tamoyili qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatlarini ajratadi. 27. Ma'muriy hujjat qanday hujjat hisoblanadi? A) Cheksiz doiradagi shaxslarga qaratilgan umummajburiy qonun B) Ma'muriy organning aniq shaxsga qaratilgan, huquqiy oqibat keltiruvchi qarori C) Fuqarolar o'rtasida tuzilgan va notarial tasdiqlangan shartnoma D) Sudning jinoyat ishi bo'yicha chiqargan ayblov hukmi To'g'ri javob: B) Ma'muriy organning aniq shaxsga qaratilgan, huquqiy oqibat keltiruvchi qarori ✔ Izoh: Ma'muriy hujjat — ma'muriy organning muayyan jismoniy yoki yuridik shaxsga nisbatan qabul qilgan, huquqiy oqibat keltirib chiqaruvchi qarori. 28. Davlat xizmatchisi deganda kim tushuniladi? A) Faqat saylov orqali saylangan deputat B) Xususiy korxonada mehnat shartnomasi asosida ishlaydigan har qanday shaxs C) Faqat harbiy xizmatni o'tayotgan shaxs D) Davlat organida lavozimda ishlab, davlat vazifalarini bajaradigan shaxs To'g'ri javob: D) Davlat organida lavozimda ishlab, davlat vazifalarini bajaradigan shaxs ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 129 Izoh: Kamsitmaslik tamoyili shaxslarni jinsi, irqi, millati, tili, dini, e'tiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi kabi belgilarga ko'ra asossiz farqlashni taqiqlaydi. 23. O'zbekiston Respublikasining poytaxti qaysi shahar? A) Samarqand shahri B) Buxoro shahri C) Nukus shahri D) Toshkent shahri To'g'ri javob: D) Toshkent shahri✔ Izoh: Konstitutsiyada O'zbekiston Respublikasining poytaxti Toshkent shahri ekanligi belgilangan. 24. Prokuratura xodimining qasamyodi nimani ifodalaydi? A) Faqat muayyan siyosiy partiyaga a'zolikni B) Faqat bevosita rahbarga shaxsiy sadoqatni C) Qonunga sodiqlik va xizmat burchini halol bajarishni D) Faqat lavozimda tez yuqori ko'tarilish istagini To'g'ri javob: C) Qonunga sodiqlik va xizmat burchini halol bajarishni ✔ Izoh: Qasamyod xodimning Konstitutsiya va qonunlarga sodiqligi, xizmat burchini halol, xolis bajarish majburiyatini rasman ifodalaydi. 25. Jinoyatning asosiy belgilari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Siyosiylik, diniylik, an'anaviylik, jamoaviylik B) Iqtisodiy foydalilik, rasmiylik, yashirinlik, tasodifiylik va ixtiyoriylik C) Foydalilik, ixtiyoriylik, oshkoralik, ommaviylik D) Ijtimoiy xavflilik, g'ayrihuquqiylik, ayblilik, jazoga sazovorlik To'g'ri javob: D) Ijtimoiy xavflilik, g'ayrihuquqiylik, ayblilik, jazoga sazovorlik ✔ Izoh: Qilmish jinoyat deb topilishi uchun u ijtimoiy xavfli, jinoyat qonunida taqiqlangan, aybli va jazoga sazovor bo'lishi kerak. 26. Hokimiyatlar bo'linishi tamoyiliga ko'ra davlat hokimiyati qaysi tarmoqlarga bo'linadi? A) Qonun chiqaruvchi, nazorat va saylov hokimiyati B) Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud C) Sud, prezidentlik va harbiy tarmoq D) Ijro etuvchi, prokuror va mahalliy To'g'ri javob: B) Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud ✔ Izoh: Klassik hokimiyatlar bo'linishi tamoyili qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatlarini ajratadi. 27. Ma'muriy hujjat qanday hujjat hisoblanadi? A) Cheksiz doiradagi shaxslarga qaratilgan umummajburiy qonun B) Ma'muriy organning aniq shaxsga qaratilgan, huquqiy oqibat keltiruvchi qarori C) Fuqarolar o'rtasida tuzilgan va notarial tasdiqlangan shartnoma D) Sudning jinoyat ishi bo'yicha chiqargan ayblov hukmi To'g'ri javob: B) Ma'muriy organning aniq shaxsga qaratilgan, huquqiy oqibat keltiruvchi qarori ✔ Izoh: Ma'muriy hujjat — ma'muriy organning muayyan jismoniy yoki yuridik shaxsga nisbatan qabul qilgan, huquqiy oqibat keltirib chiqaruvchi qarori. 28. Davlat xizmatchisi deganda kim tushuniladi? A) Faqat saylov orqali saylangan deputat B) Xususiy korxonada mehnat shartnomasi asosida ishlaydigan har qanday shaxs C) Faqat harbiy xizmatni o'tayotgan shaxs D) Davlat organida lavozimda ishlab, davlat vazifalarini bajaradigan shaxs To'g'ri javob: D) Davlat organida lavozimda ishlab, davlat vazifalarini bajaradigan shaxs ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 129 Izoh: Kamsitmaslik tamoyili shaxslarni jinsi, irqi, millati, tili, dini, e'tiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi kabi belgilarga ko'ra asossiz farqlashni taqiqlaydi. 23. O'zbekiston Respublikasining poytaxti qaysi shahar? A) Samarqand shahri B) Buxoro shahri C) Nukus shahri D) Toshkent shahri To'g'ri javob: D) Toshkent shahri✔ Izoh: Konstitutsiyada O'zbekiston Respublikasining poytaxti Toshkent shahri ekanligi belgilangan. 24. Prokuratura xodimining qasamyodi nimani ifodalaydi? A) Faqat muayyan siyosiy partiyaga a'zolikni B) Faqat bevosita rahbarga shaxsiy sadoqatni C) Qonunga sodiqlik va xizmat burchini halol bajarishni D) Faqat lavozimda tez yuqori ko'tarilish istagini To'g'ri javob: C) Qonunga sodiqlik va xizmat burchini halol bajarishni ✔ Izoh: Qasamyod xodimning Konstitutsiya va qonunlarga sodiqligi, xizmat burchini halol, xolis bajarish majburiyatini rasman ifodalaydi. 25. Jinoyatning asosiy belgilari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Siyosiylik, diniylik, an'anaviylik, jamoaviylik B) Iqtisodiy foydalilik, rasmiylik, yashirinlik, tasodifiylik va ixtiyoriylik C) Foydalilik, ixtiyoriylik, oshkoralik, ommaviylik D) Ijtimoiy xavflilik, g'ayrihuquqiylik, ayblilik, jazoga sazovorlik To'g'ri javob: D) Ijtimoiy xavflilik, g'ayrihuquqiylik, ayblilik, jazoga sazovorlik ✔ Izoh: Qilmish jinoyat deb topilishi uchun u ijtimoiy xavfli, jinoyat qonunida taqiqlangan, aybli va jazoga sazovor bo'lishi kerak. 26. Hokimiyatlar bo'linishi tamoyiliga ko'ra davlat hokimiyati qaysi tarmoqlarga bo'linadi? A) Qonun chiqaruvchi, nazorat va saylov hokimiyati B) Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud C) Sud, prezidentlik va harbiy tarmoq D) Ijro etuvchi, prokuror va mahalliy To'g'ri javob: B) Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud ✔ Izoh: Klassik hokimiyatlar bo'linishi tamoyili qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatlarini ajratadi. 27. Ma'muriy hujjat qanday hujjat hisoblanadi? A) Cheksiz doiradagi shaxslarga qaratilgan umummajburiy qonun B) Ma'muriy organning aniq shaxsga qaratilgan, huquqiy oqibat keltiruvchi qarori C) Fuqarolar o'rtasida tuzilgan va notarial tasdiqlangan shartnoma D) Sudning jinoyat ishi bo'yicha chiqargan ayblov hukmi To'g'ri javob: B) Ma'muriy organning aniq shaxsga qaratilgan, huquqiy oqibat keltiruvchi qarori ✔ Izoh: Ma'muriy hujjat — ma'muriy organning muayyan jismoniy yoki yuridik shaxsga nisbatan qabul qilgan, huquqiy oqibat keltirib chiqaruvchi qarori. 28. Davlat xizmatchisi deganda kim tushuniladi? A) Faqat saylov orqali saylangan deputat B) Xususiy korxonada mehnat shartnomasi asosida ishlaydigan har qanday shaxs C) Faqat harbiy xizmatni o'tayotgan shaxs D) Davlat organida lavozimda ishlab, davlat vazifalarini bajaradigan shaxs To'g'ri javob: D) Davlat organida lavozimda ishlab, davlat vazifalarini bajaradigan shaxs ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 129 Izoh: Davlat xizmatchisi davlat organlarida lavozimni egallab, davlat funksiyalarini bajaradigan va davlat byudjetidan haq oladigan shaxsdir. 29. Jinoyat qanday shakllarda sodir etilishi mumkin? A) Faqat niyat qilish shaklida B) Harakat yoki harakatsizlik shaklida C) Faqat yozma reja tuzish shaklida D) Faqat og'zaki fikr bildirish shaklida To'g'ri javob: B) Harakat yoki harakatsizlik shaklida✔ Izoh: Ijtimoiy xavfli qilmish faol harakat yoki shaxs bajarishi shart bo'lgan harakatni qilmaslik — harakatsizlik shaklida ifodalanadi. 30. Afv etish huquqi kimga tegishli? A) Senat Raisiga B) Bosh prokurorga C) Prezidentga D) Oliy sud raisiga To'g'ri javob: C) Prezidentga ✔ Izoh: Sud tomonidan hukm qilingan shaxslarni afv etish O'zbekiston Respublikasi Prezidentining vakolatiga kiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 130 Izoh: Davlat xizmatchisi davlat organlarida lavozimni egallab, davlat funksiyalarini bajaradigan va davlat byudjetidan haq oladigan shaxsdir. 29. Jinoyat qanday shakllarda sodir etilishi mumkin? A) Faqat niyat qilish shaklida B) Harakat yoki harakatsizlik shaklida C) Faqat yozma reja tuzish shaklida D) Faqat og'zaki fikr bildirish shaklida To'g'ri javob: B) Harakat yoki harakatsizlik shaklida✔ Izoh: Ijtimoiy xavfli qilmish faol harakat yoki shaxs bajarishi shart bo'lgan harakatni qilmaslik — harakatsizlik shaklida ifodalanadi. 30. Afv etish huquqi kimga tegishli? A) Senat Raisiga B) Bosh prokurorga C) Prezidentga D) Oliy sud raisiga To'g'ri javob: C) Prezidentga ✔ Izoh: Sud tomonidan hukm qilingan shaxslarni afv etish O'zbekiston Respublikasi Prezidentining vakolatiga kiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 130 Izoh: Davlat xizmatchisi davlat organlarida lavozimni egallab, davlat funksiyalarini bajaradigan va davlat byudjetidan haq oladigan shaxsdir. 29. Jinoyat qanday shakllarda sodir etilishi mumkin? A) Faqat niyat qilish shaklida B) Harakat yoki harakatsizlik shaklida C) Faqat yozma reja tuzish shaklida D) Faqat og'zaki fikr bildirish shaklida To'g'ri javob: B) Harakat yoki harakatsizlik shaklida✔ Izoh: Ijtimoiy xavfli qilmish faol harakat yoki shaxs bajarishi shart bo'lgan harakatni qilmaslik — harakatsizlik shaklida ifodalanadi. 30. Afv etish huquqi kimga tegishli? A) Senat Raisiga B) Bosh prokurorga C) Prezidentga D) Oliy sud raisiga To'g'ri javob: C) Prezidentga ✔ Izoh: Sud tomonidan hukm qilingan shaxslarni afv etish O'zbekiston Respublikasi Prezidentining vakolatiga kiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 130 22-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Xodimning shaxsiy ishi nima? A) Xodimning mehnat faoliyatiga oid hujjatlar to'plami B) Xodimning ijtimoiy tarmoqdagi sahifasi C) Xodimning shaxsiy kundaligi va kundalik yozuvlari daftari D) Xodimning oilaviy fotosuratlar albomi To'g'ri javob: A) Xodimning mehnat faoliyatiga oid hujjatlar to'plami✔ Izoh: Shaxsiy ish xodimning mehnat faoliyatiga oid hujjatlar to'plami bo'lib, kadrlar xizmatida yuritiladi va maxfiy saqlanadi. 2. Fuqaroning muomala layoqati deganda nima tushuniladi? A) O'z harakatlari bilan huquqlarga ega bo'lish va majburiyatlarni bajarish qobiliyati B) Boshqa shaxs nomidan ishonchnomasiz harakat qilish huquqi C) Davlat organlarida lavozim egallash va saylanish huquqi D) Faqat fuqarolik huquqlariga ega bo'lish qobiliyati, harakatsiz ravishda To'g'ri javob: A) O'z harakatlari bilan huquqlarga ega bo'lish va majburiyatlarni bajarish qobiliyati ✔ Izoh: Muomala layoqati — fuqaroning o'z harakatlari bilan huquqlarni egallash, amalga oshirish va majburiyatlarni bajarish qobiliyatidir. 3. Prokuror sudlardagi ishlar bo'yicha qanday rol o'ynaydi? A) Sudyalarga majburiy ko'rsatmalar beradi va ularning ishini boshqaradi B) Ishlarni ko'rishda qonunda belgilangan tartibda ishtirok etadi C) Sudyalarni lavozimga tayinlaydi va ozod qiladi D) Sud qarorlarini o'z qarori bilan bekor qiladi To'g'ri javob: B) Ishlarni ko'rishda qonunda belgilangan tartibda ishtirok etadi ✔ Izoh: Prokuror sud ustidan nazorat qilmaydi; u sudlarda ishlarni ko'rishda ishtirok etadi va qonunga zid qarorlar ustidan protest keltiradi. 4. Huquqiy xulq-atvorning qanday turlari mavjud? A) Faqat ijobiy xulq-atvor B) Faqat siyosiy va ijtimoiy xulq-atvor C) Qonuniy va g'ayriqonuniy xulq-atvor D) Faqat salbiy xulq-atvor To'g'ri javob: C) Qonuniy va g'ayriqonuniy xulq-atvor ✔ Izoh: Huquqiy xulq-atvor huquqqa muvofiq (qonuniy) va huquqqa zid (huquqbuzarlik) xulq-atvorga bo'linadi. 5. Fuqarolik huquqi asosan qanday munosabatlarni tartibga soladi? A) Mulkiy va ular bilan bog'liq shaxsiy nomulkiy munosabatlarni B) Jinoyat uchun javobgarlik va jazo tayinlash munosabatlarini C) Davlat organlari o'rtasidagi vakolat taqsimoti munosabatlarini D) Soliq to'lash va byudjetni shakllantirish munosabatlarini To'g'ri javob: A) Mulkiy va ular bilan bog'liq shaxsiy nomulkiy munosabatlarni ✔ Izoh: Fuqarolik huquqi tomonlarning tengligiga asoslangan mulkiy va ular bilan bog'liq shaxsiy nomulkiy munosabatlarni tartibga soladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 131 22-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Xodimning shaxsiy ishi nima? A) Xodimning mehnat faoliyatiga oid hujjatlar to'plami B) Xodimning ijtimoiy tarmoqdagi sahifasi C) Xodimning shaxsiy kundaligi va kundalik yozuvlari daftari D) Xodimning oilaviy fotosuratlar albomi To'g'ri javob: A) Xodimning mehnat faoliyatiga oid hujjatlar to'plami✔ Izoh: Shaxsiy ish xodimning mehnat faoliyatiga oid hujjatlar to'plami bo'lib, kadrlar xizmatida yuritiladi va maxfiy saqlanadi. 2. Fuqaroning muomala layoqati deganda nima tushuniladi? A) O'z harakatlari bilan huquqlarga ega bo'lish va majburiyatlarni bajarish qobiliyati B) Boshqa shaxs nomidan ishonchnomasiz harakat qilish huquqi C) Davlat organlarida lavozim egallash va saylanish huquqi D) Faqat fuqarolik huquqlariga ega bo'lish qobiliyati, harakatsiz ravishda To'g'ri javob: A) O'z harakatlari bilan huquqlarga ega bo'lish va majburiyatlarni bajarish qobiliyati ✔ Izoh: Muomala layoqati — fuqaroning o'z harakatlari bilan huquqlarni egallash, amalga oshirish va majburiyatlarni bajarish qobiliyatidir. 3. Prokuror sudlardagi ishlar bo'yicha qanday rol o'ynaydi? A) Sudyalarga majburiy ko'rsatmalar beradi va ularning ishini boshqaradi B) Ishlarni ko'rishda qonunda belgilangan tartibda ishtirok etadi C) Sudyalarni lavozimga tayinlaydi va ozod qiladi D) Sud qarorlarini o'z qarori bilan bekor qiladi To'g'ri javob: B) Ishlarni ko'rishda qonunda belgilangan tartibda ishtirok etadi ✔ Izoh: Prokuror sud ustidan nazorat qilmaydi; u sudlarda ishlarni ko'rishda ishtirok etadi va qonunga zid qarorlar ustidan protest keltiradi. 4. Huquqiy xulq-atvorning qanday turlari mavjud? A) Faqat ijobiy xulq-atvor B) Faqat siyosiy va ijtimoiy xulq-atvor C) Qonuniy va g'ayriqonuniy xulq-atvor D) Faqat salbiy xulq-atvor To'g'ri javob: C) Qonuniy va g'ayriqonuniy xulq-atvor ✔ Izoh: Huquqiy xulq-atvor huquqqa muvofiq (qonuniy) va huquqqa zid (huquqbuzarlik) xulq-atvorga bo'linadi. 5. Fuqarolik huquqi asosan qanday munosabatlarni tartibga soladi? A) Mulkiy va ular bilan bog'liq shaxsiy nomulkiy munosabatlarni B) Jinoyat uchun javobgarlik va jazo tayinlash munosabatlarini C) Davlat organlari o'rtasidagi vakolat taqsimoti munosabatlarini D) Soliq to'lash va byudjetni shakllantirish munosabatlarini To'g'ri javob: A) Mulkiy va ular bilan bog'liq shaxsiy nomulkiy munosabatlarni ✔ Izoh: Fuqarolik huquqi tomonlarning tengligiga asoslangan mulkiy va ular bilan bog'liq shaxsiy nomulkiy munosabatlarni tartibga soladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 131 22-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Xodimning shaxsiy ishi nima? A) Xodimning mehnat faoliyatiga oid hujjatlar to'plami B) Xodimning ijtimoiy tarmoqdagi sahifasi C) Xodimning shaxsiy kundaligi va kundalik yozuvlari daftari D) Xodimning oilaviy fotosuratlar albomi To'g'ri javob: A) Xodimning mehnat faoliyatiga oid hujjatlar to'plami✔ Izoh: Shaxsiy ish xodimning mehnat faoliyatiga oid hujjatlar to'plami bo'lib, kadrlar xizmatida yuritiladi va maxfiy saqlanadi. 2. Fuqaroning muomala layoqati deganda nima tushuniladi? A) O'z harakatlari bilan huquqlarga ega bo'lish va majburiyatlarni bajarish qobiliyati B) Boshqa shaxs nomidan ishonchnomasiz harakat qilish huquqi C) Davlat organlarida lavozim egallash va saylanish huquqi D) Faqat fuqarolik huquqlariga ega bo'lish qobiliyati, harakatsiz ravishda To'g'ri javob: A) O'z harakatlari bilan huquqlarga ega bo'lish va majburiyatlarni bajarish qobiliyati ✔ Izoh: Muomala layoqati — fuqaroning o'z harakatlari bilan huquqlarni egallash, amalga oshirish va majburiyatlarni bajarish qobiliyatidir. 3. Prokuror sudlardagi ishlar bo'yicha qanday rol o'ynaydi? A) Sudyalarga majburiy ko'rsatmalar beradi va ularning ishini boshqaradi B) Ishlarni ko'rishda qonunda belgilangan tartibda ishtirok etadi C) Sudyalarni lavozimga tayinlaydi va ozod qiladi D) Sud qarorlarini o'z qarori bilan bekor qiladi To'g'ri javob: B) Ishlarni ko'rishda qonunda belgilangan tartibda ishtirok etadi ✔ Izoh: Prokuror sud ustidan nazorat qilmaydi; u sudlarda ishlarni ko'rishda ishtirok etadi va qonunga zid qarorlar ustidan protest keltiradi. 4. Huquqiy xulq-atvorning qanday turlari mavjud? A) Faqat ijobiy xulq-atvor B) Faqat siyosiy va ijtimoiy xulq-atvor C) Qonuniy va g'ayriqonuniy xulq-atvor D) Faqat salbiy xulq-atvor To'g'ri javob: C) Qonuniy va g'ayriqonuniy xulq-atvor ✔ Izoh: Huquqiy xulq-atvor huquqqa muvofiq (qonuniy) va huquqqa zid (huquqbuzarlik) xulq-atvorga bo'linadi. 5. Fuqarolik huquqi asosan qanday munosabatlarni tartibga soladi? A) Mulkiy va ular bilan bog'liq shaxsiy nomulkiy munosabatlarni B) Jinoyat uchun javobgarlik va jazo tayinlash munosabatlarini C) Davlat organlari o'rtasidagi vakolat taqsimoti munosabatlarini D) Soliq to'lash va byudjetni shakllantirish munosabatlarini To'g'ri javob: A) Mulkiy va ular bilan bog'liq shaxsiy nomulkiy munosabatlarni ✔ Izoh: Fuqarolik huquqi tomonlarning tengligiga asoslangan mulkiy va ular bilan bog'liq shaxsiy nomulkiy munosabatlarni tartibga soladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 131 6. Jinoyat protsessining sudgacha bo'lgan bosqichlariga qaysilar kiradi? A) Apellyatsiya, kassatsiya va taftish B) Hukmni ijro etish va mahkumni muddatidan ilgari shartli ozod qilish C) Sud muhokamasi, sudlanuvchining oxirgi so'zi va hukm D) Tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov To'g'ri javob: D) Tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov✔ Izoh: Sudgacha bo'lgan ish yuritish tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergovni o'z ichiga oladi. 7. Sud tergovi natijalari ayblovni tasdiqlamasa, prokuror qanday yo'l tutishi kerak? A) Yangi guvohlarni majburan topishi B) Ayblovdan to'liq yoki qisman voz kechishi C) Sud majlisini tark etishi shart D) Ayblovni har qanday holatda oxirigacha quvvatlashi To'g'ri javob: B) Ayblovdan to'liq yoki qisman voz kechishi ✔ Izoh: Prokuror ichki ishonchiga ko'ra ayblov o'z tasdig'ini topmaganini aniqlasa, undan voz kechishi va sababini ko'rsatishi lozim. 8. Himoyachi sifatida kim ishtirok etadi? A) Advokat B) Prokuror C) Tergovchi D) Ekspert To'g'ri javob: A) Advokat ✔ Izoh: Jinoyat ishlarida himoyachi sifatida advokatlar ishtirok etadi. 9. Mehnat shartnomasi bo'yicha xodimning asosiy majburiyati nima? A) Korxona mulkini o'z nomiga rasmiylashtirish B) Ish beruvchiga talab qilinganda shaxsiy mablag'idan qarz berish C) Mehnat vazifalarini vijdonan bajarish va ichki tartibga rioya qilish D) Raqobatchi korxonada ham parallel ishlash To'g'ri javob: C) Mehnat vazifalarini vijdonan bajarish va ichki tartibga rioya qilish ✔ Izoh: Xodim mehnat vazifalarini vijdonan bajarishi, mehnat intizomi va mehnat muhofazasi talablariga rioya qilishi shart. 10. Normativ-huquqiy hujjatning amal qilish chegaralari qaysi jihatlarda belgilanadi? A) Rang, hajm va shakl bo'yicha B) Narx, sifat va miqdor bo'yicha C) Til, shrift va qog'oz turi bo'yicha D) Vaqt, makon va shaxslar doirasi bo'yicha To'g'ri javob: D) Vaqt, makon va shaxslar doirasi bo'yicha ✔ Izoh: Normativ-huquqiy hujjat vaqt bo'yicha, makon (hudud) bo'yicha va shaxslar doirasi bo'yicha amal qiladi. 11. Voyaga yetmasdan qonuniy nikohga kirgan shaxsning muomala layoqati qanday bo'ladi? A) Faqat vasiylik organi ruxsati bilan qo'llaniladi B) O'n sakkiz yoshga to'lgunga qadar cheklangan holda C) Faqat ota-onasining roziligi bilan amalga oshiriladi D) Nikohga kirgan paytdan boshlab to'liq hajmda To'g'ri javob: D) Nikohga kirgan paytdan boshlab to'liq hajmda ✔ Izoh: Qonunda ruxsat etilgan hollarda voyaga yetmasdan nikohdan o'tgan shaxs nikoh paytidan to'liq muomala layoqatiga ega bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 132 6. Jinoyat protsessining sudgacha bo'lgan bosqichlariga qaysilar kiradi? A) Apellyatsiya, kassatsiya va taftish B) Hukmni ijro etish va mahkumni muddatidan ilgari shartli ozod qilish C) Sud muhokamasi, sudlanuvchining oxirgi so'zi va hukm D) Tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov To'g'ri javob: D) Tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov✔ Izoh: Sudgacha bo'lgan ish yuritish tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergovni o'z ichiga oladi. 7. Sud tergovi natijalari ayblovni tasdiqlamasa, prokuror qanday yo'l tutishi kerak? A) Yangi guvohlarni majburan topishi B) Ayblovdan to'liq yoki qisman voz kechishi C) Sud majlisini tark etishi shart D) Ayblovni har qanday holatda oxirigacha quvvatlashi To'g'ri javob: B) Ayblovdan to'liq yoki qisman voz kechishi ✔ Izoh: Prokuror ichki ishonchiga ko'ra ayblov o'z tasdig'ini topmaganini aniqlasa, undan voz kechishi va sababini ko'rsatishi lozim. 8. Himoyachi sifatida kim ishtirok etadi? A) Advokat B) Prokuror C) Tergovchi D) Ekspert To'g'ri javob: A) Advokat ✔ Izoh: Jinoyat ishlarida himoyachi sifatida advokatlar ishtirok etadi. 9. Mehnat shartnomasi bo'yicha xodimning asosiy majburiyati nima? A) Korxona mulkini o'z nomiga rasmiylashtirish B) Ish beruvchiga talab qilinganda shaxsiy mablag'idan qarz berish C) Mehnat vazifalarini vijdonan bajarish va ichki tartibga rioya qilish D) Raqobatchi korxonada ham parallel ishlash To'g'ri javob: C) Mehnat vazifalarini vijdonan bajarish va ichki tartibga rioya qilish ✔ Izoh: Xodim mehnat vazifalarini vijdonan bajarishi, mehnat intizomi va mehnat muhofazasi talablariga rioya qilishi shart. 10. Normativ-huquqiy hujjatning amal qilish chegaralari qaysi jihatlarda belgilanadi? A) Rang, hajm va shakl bo'yicha B) Narx, sifat va miqdor bo'yicha C) Til, shrift va qog'oz turi bo'yicha D) Vaqt, makon va shaxslar doirasi bo'yicha To'g'ri javob: D) Vaqt, makon va shaxslar doirasi bo'yicha ✔ Izoh: Normativ-huquqiy hujjat vaqt bo'yicha, makon (hudud) bo'yicha va shaxslar doirasi bo'yicha amal qiladi. 11. Voyaga yetmasdan qonuniy nikohga kirgan shaxsning muomala layoqati qanday bo'ladi? A) Faqat vasiylik organi ruxsati bilan qo'llaniladi B) O'n sakkiz yoshga to'lgunga qadar cheklangan holda C) Faqat ota-onasining roziligi bilan amalga oshiriladi D) Nikohga kirgan paytdan boshlab to'liq hajmda To'g'ri javob: D) Nikohga kirgan paytdan boshlab to'liq hajmda ✔ Izoh: Qonunda ruxsat etilgan hollarda voyaga yetmasdan nikohdan o'tgan shaxs nikoh paytidan to'liq muomala layoqatiga ega bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 132 6. Jinoyat protsessining sudgacha bo'lgan bosqichlariga qaysilar kiradi? A) Apellyatsiya, kassatsiya va taftish B) Hukmni ijro etish va mahkumni muddatidan ilgari shartli ozod qilish C) Sud muhokamasi, sudlanuvchining oxirgi so'zi va hukm D) Tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov To'g'ri javob: D) Tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov✔ Izoh: Sudgacha bo'lgan ish yuritish tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergovni o'z ichiga oladi. 7. Sud tergovi natijalari ayblovni tasdiqlamasa, prokuror qanday yo'l tutishi kerak? A) Yangi guvohlarni majburan topishi B) Ayblovdan to'liq yoki qisman voz kechishi C) Sud majlisini tark etishi shart D) Ayblovni har qanday holatda oxirigacha quvvatlashi To'g'ri javob: B) Ayblovdan to'liq yoki qisman voz kechishi ✔ Izoh: Prokuror ichki ishonchiga ko'ra ayblov o'z tasdig'ini topmaganini aniqlasa, undan voz kechishi va sababini ko'rsatishi lozim. 8. Himoyachi sifatida kim ishtirok etadi? A) Advokat B) Prokuror C) Tergovchi D) Ekspert To'g'ri javob: A) Advokat ✔ Izoh: Jinoyat ishlarida himoyachi sifatida advokatlar ishtirok etadi. 9. Mehnat shartnomasi bo'yicha xodimning asosiy majburiyati nima? A) Korxona mulkini o'z nomiga rasmiylashtirish B) Ish beruvchiga talab qilinganda shaxsiy mablag'idan qarz berish C) Mehnat vazifalarini vijdonan bajarish va ichki tartibga rioya qilish D) Raqobatchi korxonada ham parallel ishlash To'g'ri javob: C) Mehnat vazifalarini vijdonan bajarish va ichki tartibga rioya qilish ✔ Izoh: Xodim mehnat vazifalarini vijdonan bajarishi, mehnat intizomi va mehnat muhofazasi talablariga rioya qilishi shart. 10. Normativ-huquqiy hujjatning amal qilish chegaralari qaysi jihatlarda belgilanadi? A) Rang, hajm va shakl bo'yicha B) Narx, sifat va miqdor bo'yicha C) Til, shrift va qog'oz turi bo'yicha D) Vaqt, makon va shaxslar doirasi bo'yicha To'g'ri javob: D) Vaqt, makon va shaxslar doirasi bo'yicha ✔ Izoh: Normativ-huquqiy hujjat vaqt bo'yicha, makon (hudud) bo'yicha va shaxslar doirasi bo'yicha amal qiladi. 11. Voyaga yetmasdan qonuniy nikohga kirgan shaxsning muomala layoqati qanday bo'ladi? A) Faqat vasiylik organi ruxsati bilan qo'llaniladi B) O'n sakkiz yoshga to'lgunga qadar cheklangan holda C) Faqat ota-onasining roziligi bilan amalga oshiriladi D) Nikohga kirgan paytdan boshlab to'liq hajmda To'g'ri javob: D) Nikohga kirgan paytdan boshlab to'liq hajmda ✔ Izoh: Qonunda ruxsat etilgan hollarda voyaga yetmasdan nikohdan o'tgan shaxs nikoh paytidan to'liq muomala layoqatiga ega bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 132 12. Prokuror tergovchini ishni tergov qilishdan chetlatishi mumkinmi? A) Ha, faqat tergovchi shaxsan yozma iltimos qilganda B) Ha, tergovchi qonunni buzganda yoki rad etish asoslari bo'lganda C) Ha, faqat ish sudda ko'rilib bo'lgandan keyin D) Yo'q, tergovchi har qanday holatda daxlsiz hisoblanadi va uni chetlatib bo'lmaydi To'g'ri javob: B) Ha, tergovchi qonunni buzganda yoki rad etish asoslari bo'lganda✔ Izoh: Nazoratchi prokuror tergovchi qonunbuzarlikka yo'l qo'yganda yoki u rad qilinishi kerak bo'lganda uni ishdan chetlatishi mumkin. 13. Prokuror xizmat vazifasini bajarish bilan bog'liq sovg'a taklif qilinganda qanday yo'l tutishi kerak? A) Sovg'ani qabul qilib, ish natijasiga e'tibor bermasligi B) Sovg'aning qiymatini so'rab, keyin qabul qilish haqida qaror qilishi C) Sovg'ani qabul qilib, uni yaqinlariga berishi D) Sovg'ani rad etishi va qonunda belgilangan tartibda xabar berishi To'g'ri javob: D) Sovg'ani rad etishi va qonunda belgilangan tartibda xabar berishi ✔ Izoh: Xizmat vazifasi bilan bog'liq sovg'a qabul qilish korrupsiya xavfini tug'diradi; xodim uni rad etib, belgilangan tartibda xabar qilishi kerak. 14. Prokuratura huquqbuzarliklar profilaktikasida qanday rol o'ynaydi? A) Profilaktikani faqat jazo tayinlash yo'li bilan amalga oshiradi B) Profilaktika bilan umuman shug'ullanmaydi va bu sohadagi qonunlar ijrosiga aralashmaydi C) Profilaktika sohasidagi qonunlar ijrosini nazorat qiladi va muvofiqlashtiradi D) Profilaktika uchun fuqarolarni majburan ushlab turadi To'g'ri javob: C) Profilaktika sohasidagi qonunlar ijrosini nazorat qiladi va muvofiqlashtiradi ✔ Izoh: Prokuratura huquqbuzarliklar profilaktikasiga oid qonunlar ijrosini nazorat qiladi va huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtirishda ishtirok etadi. 15. Sudlanuvchi kim? A) Ishda guvoh sifatida qatnashuvchi shaxs B) Jinoyatdan zarar ko'rgan shaxs C) Hukm qilingan va jazoni o'tayotgan shaxs D) Ishi sudga berilgan ayblanuvchi To'g'ri javob: D) Ishi sudga berilgan ayblanuvchi ✔ Izoh: Ishi sud muhokamasiga topshirilgan ayblanuvchi sudlanuvchi deb ataladi. 16. Insonning irodasiga bog'liq bo'lmagan yuridik fakt qanday ataladi? A) Harakat B) Bitim C) Hodisa D) Huquqbuzarlik To'g'ri javob: C) Hodisa ✔ Izoh: Hodisa — insonning irodasiga bog'liq bo'lmagan yuridik fakt (masalan, tug'ilish, tabiiy ofat, vaqt o'tishi). 17. Normal ish vaqtining davomiyligi haftasiga qanchadan oshmasligi kerak? A) O'ttiz soatdan B) Ellik soatdan C) Oltmish soatdan D) Qirq soatdan To'g'ri javob: D) Qirq soatdan ✔ Izoh: Mehnat qonunchiligiga ko'ra xodimlarning normal ish vaqti haftasiga qirq soatdan oshmasligi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 133 12. Prokuror tergovchini ishni tergov qilishdan chetlatishi mumkinmi? A) Ha, faqat tergovchi shaxsan yozma iltimos qilganda B) Ha, tergovchi qonunni buzganda yoki rad etish asoslari bo'lganda C) Ha, faqat ish sudda ko'rilib bo'lgandan keyin D) Yo'q, tergovchi har qanday holatda daxlsiz hisoblanadi va uni chetlatib bo'lmaydi To'g'ri javob: B) Ha, tergovchi qonunni buzganda yoki rad etish asoslari bo'lganda✔ Izoh: Nazoratchi prokuror tergovchi qonunbuzarlikka yo'l qo'yganda yoki u rad qilinishi kerak bo'lganda uni ishdan chetlatishi mumkin. 13. Prokuror xizmat vazifasini bajarish bilan bog'liq sovg'a taklif qilinganda qanday yo'l tutishi kerak? A) Sovg'ani qabul qilib, ish natijasiga e'tibor bermasligi B) Sovg'aning qiymatini so'rab, keyin qabul qilish haqida qaror qilishi C) Sovg'ani qabul qilib, uni yaqinlariga berishi D) Sovg'ani rad etishi va qonunda belgilangan tartibda xabar berishi To'g'ri javob: D) Sovg'ani rad etishi va qonunda belgilangan tartibda xabar berishi ✔ Izoh: Xizmat vazifasi bilan bog'liq sovg'a qabul qilish korrupsiya xavfini tug'diradi; xodim uni rad etib, belgilangan tartibda xabar qilishi kerak. 14. Prokuratura huquqbuzarliklar profilaktikasida qanday rol o'ynaydi? A) Profilaktikani faqat jazo tayinlash yo'li bilan amalga oshiradi B) Profilaktika bilan umuman shug'ullanmaydi va bu sohadagi qonunlar ijrosiga aralashmaydi C) Profilaktika sohasidagi qonunlar ijrosini nazorat qiladi va muvofiqlashtiradi D) Profilaktika uchun fuqarolarni majburan ushlab turadi To'g'ri javob: C) Profilaktika sohasidagi qonunlar ijrosini nazorat qiladi va muvofiqlashtiradi ✔ Izoh: Prokuratura huquqbuzarliklar profilaktikasiga oid qonunlar ijrosini nazorat qiladi va huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtirishda ishtirok etadi. 15. Sudlanuvchi kim? A) Ishda guvoh sifatida qatnashuvchi shaxs B) Jinoyatdan zarar ko'rgan shaxs C) Hukm qilingan va jazoni o'tayotgan shaxs D) Ishi sudga berilgan ayblanuvchi To'g'ri javob: D) Ishi sudga berilgan ayblanuvchi ✔ Izoh: Ishi sud muhokamasiga topshirilgan ayblanuvchi sudlanuvchi deb ataladi. 16. Insonning irodasiga bog'liq bo'lmagan yuridik fakt qanday ataladi? A) Harakat B) Bitim C) Hodisa D) Huquqbuzarlik To'g'ri javob: C) Hodisa ✔ Izoh: Hodisa — insonning irodasiga bog'liq bo'lmagan yuridik fakt (masalan, tug'ilish, tabiiy ofat, vaqt o'tishi). 17. Normal ish vaqtining davomiyligi haftasiga qanchadan oshmasligi kerak? A) O'ttiz soatdan B) Ellik soatdan C) Oltmish soatdan D) Qirq soatdan To'g'ri javob: D) Qirq soatdan ✔ Izoh: Mehnat qonunchiligiga ko'ra xodimlarning normal ish vaqti haftasiga qirq soatdan oshmasligi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 133 12. Prokuror tergovchini ishni tergov qilishdan chetlatishi mumkinmi? A) Ha, faqat tergovchi shaxsan yozma iltimos qilganda B) Ha, tergovchi qonunni buzganda yoki rad etish asoslari bo'lganda C) Ha, faqat ish sudda ko'rilib bo'lgandan keyin D) Yo'q, tergovchi har qanday holatda daxlsiz hisoblanadi va uni chetlatib bo'lmaydi To'g'ri javob: B) Ha, tergovchi qonunni buzganda yoki rad etish asoslari bo'lganda✔ Izoh: Nazoratchi prokuror tergovchi qonunbuzarlikka yo'l qo'yganda yoki u rad qilinishi kerak bo'lganda uni ishdan chetlatishi mumkin. 13. Prokuror xizmat vazifasini bajarish bilan bog'liq sovg'a taklif qilinganda qanday yo'l tutishi kerak? A) Sovg'ani qabul qilib, ish natijasiga e'tibor bermasligi B) Sovg'aning qiymatini so'rab, keyin qabul qilish haqida qaror qilishi C) Sovg'ani qabul qilib, uni yaqinlariga berishi D) Sovg'ani rad etishi va qonunda belgilangan tartibda xabar berishi To'g'ri javob: D) Sovg'ani rad etishi va qonunda belgilangan tartibda xabar berishi ✔ Izoh: Xizmat vazifasi bilan bog'liq sovg'a qabul qilish korrupsiya xavfini tug'diradi; xodim uni rad etib, belgilangan tartibda xabar qilishi kerak. 14. Prokuratura huquqbuzarliklar profilaktikasida qanday rol o'ynaydi? A) Profilaktikani faqat jazo tayinlash yo'li bilan amalga oshiradi B) Profilaktika bilan umuman shug'ullanmaydi va bu sohadagi qonunlar ijrosiga aralashmaydi C) Profilaktika sohasidagi qonunlar ijrosini nazorat qiladi va muvofiqlashtiradi D) Profilaktika uchun fuqarolarni majburan ushlab turadi To'g'ri javob: C) Profilaktika sohasidagi qonunlar ijrosini nazorat qiladi va muvofiqlashtiradi ✔ Izoh: Prokuratura huquqbuzarliklar profilaktikasiga oid qonunlar ijrosini nazorat qiladi va huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtirishda ishtirok etadi. 15. Sudlanuvchi kim? A) Ishda guvoh sifatida qatnashuvchi shaxs B) Jinoyatdan zarar ko'rgan shaxs C) Hukm qilingan va jazoni o'tayotgan shaxs D) Ishi sudga berilgan ayblanuvchi To'g'ri javob: D) Ishi sudga berilgan ayblanuvchi ✔ Izoh: Ishi sud muhokamasiga topshirilgan ayblanuvchi sudlanuvchi deb ataladi. 16. Insonning irodasiga bog'liq bo'lmagan yuridik fakt qanday ataladi? A) Harakat B) Bitim C) Hodisa D) Huquqbuzarlik To'g'ri javob: C) Hodisa ✔ Izoh: Hodisa — insonning irodasiga bog'liq bo'lmagan yuridik fakt (masalan, tug'ilish, tabiiy ofat, vaqt o'tishi). 17. Normal ish vaqtining davomiyligi haftasiga qanchadan oshmasligi kerak? A) O'ttiz soatdan B) Ellik soatdan C) Oltmish soatdan D) Qirq soatdan To'g'ri javob: D) Qirq soatdan ✔ Izoh: Mehnat qonunchiligiga ko'ra xodimlarning normal ish vaqti haftasiga qirq soatdan oshmasligi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 133 18. Shaxs o'ziga qarshi ko'rsatuv berishga majburmi? A) Ha, agar u gumon qilinuvchi bo'lsa B) Ha, agar ish og'ir yoki o'ta og'ir jinoyatga oid bo'lsa, majburdir C) Yo'q, hech kim o'ziga qarshi ko'rsatuv berishga majbur emas D) Ha, agar tergovchi talab qilsa To'g'ri javob: C) Yo'q, hech kim o'ziga qarshi ko'rsatuv berishga majbur emas✔ Izoh: Hech kim o'ziga va yaqin qarindoshlariga qarshi guvohlik berishga majbur emas. 19. Xodim ishga haqiqatda kirishtirilgan, ammo shartnoma yozma rasmiylashtirilmagan bo'lsa, nima bo'ladi? A) Shartnoma tuzilgan hisoblanadi, ish beruvchi uni rasmiylashtirishi shart B) Mehnat munosabati hech qachon vujudga kelmagan hisoblanadi C) Xodimning bu davrdagi mehnati bepul hisoblanadi D) Xodim avtomatik ravishda intizomiy jazolanadi To'g'ri javob: A) Shartnoma tuzilgan hisoblanadi, ish beruvchi uni rasmiylashtirishi shart ✔ Izoh: Xodim ish beruvchi roziligi bilan haqiqatda ishga kirishtirilgan bo'lsa, shartnoma tuzilgan hisoblanadi va ish beruvchi uni yozma rasmiylashtirishi kerak. 20. Shartnoma tuzish taklifi qanday ataladi? A) Restitutsiya B) Aksept C) Oferta D) Neustoyka To'g'ri javob: C) Oferta ✔ Izoh: Shartnoma tuzish to'g'risidagi taklif oferta, uni qabul qilish to'g'risidagi javob esa aksept deyiladi. 21. Jamoa shartnomasidagi xodimlar ahvolini qonunchilikka nisbatan yomonlashtiruvchi shartlar qanday kuchga ega? A) Faqat yangi xodimlar uchun amal qiladi B) Faqat rahbarlar uchun amal qiladi C) Haqiqiy emas D) Qonundan ustun turadi To'g'ri javob: C) Haqiqiy emas ✔ Izoh: Xodimlarning ahvolini mehnat qonunchiligiga nisbatan yomonlashtiradigan shartnoma shartlari haqiqiy emas. 22. Ota-onalik huquqidan mahrum qilish qanday tartibda amalga oshiriladi? A) Ta'lim muassasasi qarori bilan B) Faqat sud tartibida C) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori bilan D) Ichki ishlar organi qarori bilan To'g'ri javob: B) Faqat sud tartibida ✔ Izoh: Ota-onalik huquqidan mahrum qilish faqat sud tartibida, prokuror va vasiylik-homiylik organi ishtirokida amalga oshiriladi. 23. Huquqbuzarlik tarkibi elementlari qaysilar? A) Hodisa, harakat, holat B) Sub'ekt, ob'ekt va huquqiy munosabatning mazmuni C) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt, sub'ektiv tomon To'g'ri javob: D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt, sub'ektiv tomon ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 134 18. Shaxs o'ziga qarshi ko'rsatuv berishga majburmi? A) Ha, agar u gumon qilinuvchi bo'lsa B) Ha, agar ish og'ir yoki o'ta og'ir jinoyatga oid bo'lsa, majburdir C) Yo'q, hech kim o'ziga qarshi ko'rsatuv berishga majbur emas D) Ha, agar tergovchi talab qilsa To'g'ri javob: C) Yo'q, hech kim o'ziga qarshi ko'rsatuv berishga majbur emas✔ Izoh: Hech kim o'ziga va yaqin qarindoshlariga qarshi guvohlik berishga majbur emas. 19. Xodim ishga haqiqatda kirishtirilgan, ammo shartnoma yozma rasmiylashtirilmagan bo'lsa, nima bo'ladi? A) Shartnoma tuzilgan hisoblanadi, ish beruvchi uni rasmiylashtirishi shart B) Mehnat munosabati hech qachon vujudga kelmagan hisoblanadi C) Xodimning bu davrdagi mehnati bepul hisoblanadi D) Xodim avtomatik ravishda intizomiy jazolanadi To'g'ri javob: A) Shartnoma tuzilgan hisoblanadi, ish beruvchi uni rasmiylashtirishi shart ✔ Izoh: Xodim ish beruvchi roziligi bilan haqiqatda ishga kirishtirilgan bo'lsa, shartnoma tuzilgan hisoblanadi va ish beruvchi uni yozma rasmiylashtirishi kerak. 20. Shartnoma tuzish taklifi qanday ataladi? A) Restitutsiya B) Aksept C) Oferta D) Neustoyka To'g'ri javob: C) Oferta ✔ Izoh: Shartnoma tuzish to'g'risidagi taklif oferta, uni qabul qilish to'g'risidagi javob esa aksept deyiladi. 21. Jamoa shartnomasidagi xodimlar ahvolini qonunchilikka nisbatan yomonlashtiruvchi shartlar qanday kuchga ega? A) Faqat yangi xodimlar uchun amal qiladi B) Faqat rahbarlar uchun amal qiladi C) Haqiqiy emas D) Qonundan ustun turadi To'g'ri javob: C) Haqiqiy emas ✔ Izoh: Xodimlarning ahvolini mehnat qonunchiligiga nisbatan yomonlashtiradigan shartnoma shartlari haqiqiy emas. 22. Ota-onalik huquqidan mahrum qilish qanday tartibda amalga oshiriladi? A) Ta'lim muassasasi qarori bilan B) Faqat sud tartibida C) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori bilan D) Ichki ishlar organi qarori bilan To'g'ri javob: B) Faqat sud tartibida ✔ Izoh: Ota-onalik huquqidan mahrum qilish faqat sud tartibida, prokuror va vasiylik-homiylik organi ishtirokida amalga oshiriladi. 23. Huquqbuzarlik tarkibi elementlari qaysilar? A) Hodisa, harakat, holat B) Sub'ekt, ob'ekt va huquqiy munosabatning mazmuni C) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt, sub'ektiv tomon To'g'ri javob: D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt, sub'ektiv tomon ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 134 18. Shaxs o'ziga qarshi ko'rsatuv berishga majburmi? A) Ha, agar u gumon qilinuvchi bo'lsa B) Ha, agar ish og'ir yoki o'ta og'ir jinoyatga oid bo'lsa, majburdir C) Yo'q, hech kim o'ziga qarshi ko'rsatuv berishga majbur emas D) Ha, agar tergovchi talab qilsa To'g'ri javob: C) Yo'q, hech kim o'ziga qarshi ko'rsatuv berishga majbur emas✔ Izoh: Hech kim o'ziga va yaqin qarindoshlariga qarshi guvohlik berishga majbur emas. 19. Xodim ishga haqiqatda kirishtirilgan, ammo shartnoma yozma rasmiylashtirilmagan bo'lsa, nima bo'ladi? A) Shartnoma tuzilgan hisoblanadi, ish beruvchi uni rasmiylashtirishi shart B) Mehnat munosabati hech qachon vujudga kelmagan hisoblanadi C) Xodimning bu davrdagi mehnati bepul hisoblanadi D) Xodim avtomatik ravishda intizomiy jazolanadi To'g'ri javob: A) Shartnoma tuzilgan hisoblanadi, ish beruvchi uni rasmiylashtirishi shart ✔ Izoh: Xodim ish beruvchi roziligi bilan haqiqatda ishga kirishtirilgan bo'lsa, shartnoma tuzilgan hisoblanadi va ish beruvchi uni yozma rasmiylashtirishi kerak. 20. Shartnoma tuzish taklifi qanday ataladi? A) Restitutsiya B) Aksept C) Oferta D) Neustoyka To'g'ri javob: C) Oferta ✔ Izoh: Shartnoma tuzish to'g'risidagi taklif oferta, uni qabul qilish to'g'risidagi javob esa aksept deyiladi. 21. Jamoa shartnomasidagi xodimlar ahvolini qonunchilikka nisbatan yomonlashtiruvchi shartlar qanday kuchga ega? A) Faqat yangi xodimlar uchun amal qiladi B) Faqat rahbarlar uchun amal qiladi C) Haqiqiy emas D) Qonundan ustun turadi To'g'ri javob: C) Haqiqiy emas ✔ Izoh: Xodimlarning ahvolini mehnat qonunchiligiga nisbatan yomonlashtiradigan shartnoma shartlari haqiqiy emas. 22. Ota-onalik huquqidan mahrum qilish qanday tartibda amalga oshiriladi? A) Ta'lim muassasasi qarori bilan B) Faqat sud tartibida C) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori bilan D) Ichki ishlar organi qarori bilan To'g'ri javob: B) Faqat sud tartibida ✔ Izoh: Ota-onalik huquqidan mahrum qilish faqat sud tartibida, prokuror va vasiylik-homiylik organi ishtirokida amalga oshiriladi. 23. Huquqbuzarlik tarkibi elementlari qaysilar? A) Hodisa, harakat, holat B) Sub'ekt, ob'ekt va huquqiy munosabatning mazmuni C) Gipoteza, dispozitsiya, sanksiya D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt, sub'ektiv tomon To'g'ri javob: D) Ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt, sub'ektiv tomon ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 134 Izoh: Huquqbuzarlik tarkibi to'rt elementdan iborat: ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt va sub'ektiv tomon. 24. Murojaat ko'rib chiqilishi kerak bo'lgan organning vakolatiga kirmasa, nima qilinadi? A) Vakolatli organga yuboriladi va murojaatchi xabardor qilinadi B) Murojaat ko'rib chiqilmasdan yo'q qilinadi C) Murojaatchi noto'g'ri murojaati uchun jarimaga tortiladi D) Murojaat javobsiz qoldiriladi To'g'ri javob: A) Vakolatli organga yuboriladi va murojaatchi xabardor qilinadi✔ Izoh: Vakolatga kirmaydigan murojaat belgilangan muddatda tegishli organga yuboriladi va bu haqda murojaatchiga xabar beriladi. 25. Nikoh tuzishning asosiy shartlaridan biri qaysi? A) Nikohlanuvchilarning o'zaro ixtiyoriy roziligi B) Nikohlanuvchilarning bir xil millatga mansubligi C) Ota-onaning notarial tasdiqlangan yozma ruxsatnomasi D) Nikohlanuvchilarning bir xil dinga e'tiqod qilishi To'g'ri javob: A) Nikohlanuvchilarning o'zaro ixtiyoriy roziligi ✔ Izoh: Nikoh tuzish uchun nikohlanuvchi erkak va ayolning o'zaro ixtiyoriy roziligi hamda ularning nikoh yoshiga yetgan bo'lishi zarur. 26. Xodim hayoti uchun bevosita xavf tug'ilganda u ishni bajarishdan bosh tortishga haqlimi? A) Faqat rahbar ruxsati bilan B) Faqat yozma ariza berib, bir oydan keyin C) Yo'q, har qanday holatda ishlashi shart D) Ha, xavf bartaraf etilgunga qadar To'g'ri javob: D) Ha, xavf bartaraf etilgunga qadar ✔ Izoh: Xodim hayoti yoki sog'lig'iga bevosita xavf tug'ilganda, xavf bartaraf etilgunga qadar ishni bajarishdan bosh tortishga haqli. 27. Odil sudlovni kim amalga oshiradi? A) Faqat sud B) Ichki ishlar organlari C) Tergov organlari D) Prokuratura To'g'ri javob: A) Faqat sud ✔ Izoh: Jinoyat ishlari bo'yicha odil sudlov faqat sud tomonidan amalga oshiriladi; shaxsni aybdor deb topish va jazo tayinlash sud vakolatidir. 28. Prokuror boshqa haq to'lanadigan faoliyat bilan shug'ullanishi mumkinmi? A) Ha, faqat savdo sohasidagi faoliyat bilan B) Ha, faqat advokatlik amaliyoti bilan C) Faqat ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bundan mustasno D) Ha, istalgan tadbirkorlik faoliyati bilan hech qanday cheklovsiz To'g'ri javob: C) Faqat ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bundan mustasno ✔ Izoh: Prokuratura xodimlariga ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyatdan tashqari haq to'lanadigan boshqa ish bilan shug'ullanish taqiqlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 135 Izoh: Huquqbuzarlik tarkibi to'rt elementdan iborat: ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt va sub'ektiv tomon. 24. Murojaat ko'rib chiqilishi kerak bo'lgan organning vakolatiga kirmasa, nima qilinadi? A) Vakolatli organga yuboriladi va murojaatchi xabardor qilinadi B) Murojaat ko'rib chiqilmasdan yo'q qilinadi C) Murojaatchi noto'g'ri murojaati uchun jarimaga tortiladi D) Murojaat javobsiz qoldiriladi To'g'ri javob: A) Vakolatli organga yuboriladi va murojaatchi xabardor qilinadi✔ Izoh: Vakolatga kirmaydigan murojaat belgilangan muddatda tegishli organga yuboriladi va bu haqda murojaatchiga xabar beriladi. 25. Nikoh tuzishning asosiy shartlaridan biri qaysi? A) Nikohlanuvchilarning o'zaro ixtiyoriy roziligi B) Nikohlanuvchilarning bir xil millatga mansubligi C) Ota-onaning notarial tasdiqlangan yozma ruxsatnomasi D) Nikohlanuvchilarning bir xil dinga e'tiqod qilishi To'g'ri javob: A) Nikohlanuvchilarning o'zaro ixtiyoriy roziligi ✔ Izoh: Nikoh tuzish uchun nikohlanuvchi erkak va ayolning o'zaro ixtiyoriy roziligi hamda ularning nikoh yoshiga yetgan bo'lishi zarur. 26. Xodim hayoti uchun bevosita xavf tug'ilganda u ishni bajarishdan bosh tortishga haqlimi? A) Faqat rahbar ruxsati bilan B) Faqat yozma ariza berib, bir oydan keyin C) Yo'q, har qanday holatda ishlashi shart D) Ha, xavf bartaraf etilgunga qadar To'g'ri javob: D) Ha, xavf bartaraf etilgunga qadar ✔ Izoh: Xodim hayoti yoki sog'lig'iga bevosita xavf tug'ilganda, xavf bartaraf etilgunga qadar ishni bajarishdan bosh tortishga haqli. 27. Odil sudlovni kim amalga oshiradi? A) Faqat sud B) Ichki ishlar organlari C) Tergov organlari D) Prokuratura To'g'ri javob: A) Faqat sud ✔ Izoh: Jinoyat ishlari bo'yicha odil sudlov faqat sud tomonidan amalga oshiriladi; shaxsni aybdor deb topish va jazo tayinlash sud vakolatidir. 28. Prokuror boshqa haq to'lanadigan faoliyat bilan shug'ullanishi mumkinmi? A) Ha, faqat savdo sohasidagi faoliyat bilan B) Ha, faqat advokatlik amaliyoti bilan C) Faqat ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bundan mustasno D) Ha, istalgan tadbirkorlik faoliyati bilan hech qanday cheklovsiz To'g'ri javob: C) Faqat ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bundan mustasno ✔ Izoh: Prokuratura xodimlariga ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyatdan tashqari haq to'lanadigan boshqa ish bilan shug'ullanish taqiqlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 135 Izoh: Huquqbuzarlik tarkibi to'rt elementdan iborat: ob'ekt, ob'ektiv tomon, sub'ekt va sub'ektiv tomon. 24. Murojaat ko'rib chiqilishi kerak bo'lgan organning vakolatiga kirmasa, nima qilinadi? A) Vakolatli organga yuboriladi va murojaatchi xabardor qilinadi B) Murojaat ko'rib chiqilmasdan yo'q qilinadi C) Murojaatchi noto'g'ri murojaati uchun jarimaga tortiladi D) Murojaat javobsiz qoldiriladi To'g'ri javob: A) Vakolatli organga yuboriladi va murojaatchi xabardor qilinadi✔ Izoh: Vakolatga kirmaydigan murojaat belgilangan muddatda tegishli organga yuboriladi va bu haqda murojaatchiga xabar beriladi. 25. Nikoh tuzishning asosiy shartlaridan biri qaysi? A) Nikohlanuvchilarning o'zaro ixtiyoriy roziligi B) Nikohlanuvchilarning bir xil millatga mansubligi C) Ota-onaning notarial tasdiqlangan yozma ruxsatnomasi D) Nikohlanuvchilarning bir xil dinga e'tiqod qilishi To'g'ri javob: A) Nikohlanuvchilarning o'zaro ixtiyoriy roziligi ✔ Izoh: Nikoh tuzish uchun nikohlanuvchi erkak va ayolning o'zaro ixtiyoriy roziligi hamda ularning nikoh yoshiga yetgan bo'lishi zarur. 26. Xodim hayoti uchun bevosita xavf tug'ilganda u ishni bajarishdan bosh tortishga haqlimi? A) Faqat rahbar ruxsati bilan B) Faqat yozma ariza berib, bir oydan keyin C) Yo'q, har qanday holatda ishlashi shart D) Ha, xavf bartaraf etilgunga qadar To'g'ri javob: D) Ha, xavf bartaraf etilgunga qadar ✔ Izoh: Xodim hayoti yoki sog'lig'iga bevosita xavf tug'ilganda, xavf bartaraf etilgunga qadar ishni bajarishdan bosh tortishga haqli. 27. Odil sudlovni kim amalga oshiradi? A) Faqat sud B) Ichki ishlar organlari C) Tergov organlari D) Prokuratura To'g'ri javob: A) Faqat sud ✔ Izoh: Jinoyat ishlari bo'yicha odil sudlov faqat sud tomonidan amalga oshiriladi; shaxsni aybdor deb topish va jazo tayinlash sud vakolatidir. 28. Prokuror boshqa haq to'lanadigan faoliyat bilan shug'ullanishi mumkinmi? A) Ha, faqat savdo sohasidagi faoliyat bilan B) Ha, faqat advokatlik amaliyoti bilan C) Faqat ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bundan mustasno D) Ha, istalgan tadbirkorlik faoliyati bilan hech qanday cheklovsiz To'g'ri javob: C) Faqat ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bundan mustasno ✔ Izoh: Prokuratura xodimlariga ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyatdan tashqari haq to'lanadigan boshqa ish bilan shug'ullanish taqiqlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 135 29. Tergov tugaganidan keyin ayblanuvchining qanday huquqi ta'minlanadi? A) Jinoyat ishining materiallari bilan to'liq tanishish B) Hukm loyihasini o'zi yozish C) Prokurorni tayinlash D) Tergovchini lavozimidan ozod qilishni talab qilish va o'zi almashtirish To'g'ri javob: A) Jinoyat ishining materiallari bilan to'liq tanishish✔ Izoh: Tergov tugagach ayblanuvchi va uning himoyachisi ish materiallari bilan to'liq tanishish huquqiga ega. 30. Prezidentning Virtual qabulxonasi qanday vazifani bajaradi? A) Saylovlarni tashkil etadi va o'tkazadi B) Jinoyat ishlarini tergov qiladi va sudga yuboradi C) Murojaatlarni elektron shaklda qabul qiladi D) Qonunlarni qabul qiladi va imzolaydi To'g'ri javob: C) Murojaatlarni elektron shaklda qabul qiladi ✔ Izoh: Virtual qabulxona orqali fuqarolar va tadbirkorlar internet tarmog'i orqali o'z murojaatlarini yuborishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 136 29. Tergov tugaganidan keyin ayblanuvchining qanday huquqi ta'minlanadi? A) Jinoyat ishining materiallari bilan to'liq tanishish B) Hukm loyihasini o'zi yozish C) Prokurorni tayinlash D) Tergovchini lavozimidan ozod qilishni talab qilish va o'zi almashtirish To'g'ri javob: A) Jinoyat ishining materiallari bilan to'liq tanishish✔ Izoh: Tergov tugagach ayblanuvchi va uning himoyachisi ish materiallari bilan to'liq tanishish huquqiga ega. 30. Prezidentning Virtual qabulxonasi qanday vazifani bajaradi? A) Saylovlarni tashkil etadi va o'tkazadi B) Jinoyat ishlarini tergov qiladi va sudga yuboradi C) Murojaatlarni elektron shaklda qabul qiladi D) Qonunlarni qabul qiladi va imzolaydi To'g'ri javob: C) Murojaatlarni elektron shaklda qabul qiladi ✔ Izoh: Virtual qabulxona orqali fuqarolar va tadbirkorlar internet tarmog'i orqali o'z murojaatlarini yuborishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 136 29. Tergov tugaganidan keyin ayblanuvchining qanday huquqi ta'minlanadi? A) Jinoyat ishining materiallari bilan to'liq tanishish B) Hukm loyihasini o'zi yozish C) Prokurorni tayinlash D) Tergovchini lavozimidan ozod qilishni talab qilish va o'zi almashtirish To'g'ri javob: A) Jinoyat ishining materiallari bilan to'liq tanishish✔ Izoh: Tergov tugagach ayblanuvchi va uning himoyachisi ish materiallari bilan to'liq tanishish huquqiga ega. 30. Prezidentning Virtual qabulxonasi qanday vazifani bajaradi? A) Saylovlarni tashkil etadi va o'tkazadi B) Jinoyat ishlarini tergov qiladi va sudga yuboradi C) Murojaatlarni elektron shaklda qabul qiladi D) Qonunlarni qabul qiladi va imzolaydi To'g'ri javob: C) Murojaatlarni elektron shaklda qabul qiladi ✔ Izoh: Virtual qabulxona orqali fuqarolar va tadbirkorlar internet tarmog'i orqali o'z murojaatlarini yuborishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 136 23-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Qiynoqlarni samarali tekshirish va hujjatlashtirish bo'yicha qo'llanma qanday nomlanadi? A) Palermo protokoli B) Istanbul protokoli C) Jeneva protokoli D) Kioto protokoli To'g'ri javob: B) Istanbul protokoli✔ Izoh: Istanbul protokoli qiynoq va shafqatsiz muomala holatlarini samarali tergov qilish va hujjatlashtirish bo'yicha xalqaro qo'llanmadir. 2. Konstitutsiya qanday yuridik kuchga ega? A) Qonunlar bilan teng kuchga ega va bilvosita amal qiladi B) Faqat tavsiyaviy kuchga ega bo'lgan siyosiy hujjat C) Prezident farmonlaridan keyingi o'rinda turadi D) Oliy yuridik kuchga va to'g'ridan to'g'ri amal qiladi To'g'ri javob: D) Oliy yuridik kuchga va to'g'ridan to'g'ri amal qiladi ✔ Izoh: Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega, to'g'ridan to'g'ri amal qiladi va butun huquq tizimining asosi hisoblanadi. 3. Ijtimoiy xavfli qilmish sodir etgan shaxsni ushlashda zarar yetkazish qachon jinoyat hisoblanmaydi? A) Uni hokimiyat organlariga topshirish uchun zarur bo'lgan va boshqacha ushlab bo'lmagan hollarda B) Ushlovchi shaxs ushlanayotgandan o'ch olish maqsadida unga qasddan va ortiqcha zarar yetkazganda C) Ushlash vaqtida zarur bo'lmagan og'ir zarar yetkazilganda D) Ushlangan shaxs qarshilik ko'rsatmasdan to'liq bo'ysunganida To'g'ri javob: A) Uni hokimiyat organlariga topshirish uchun zarur bo'lgan va boshqacha ushlab ✔ bo'lmagan hollarda Izoh: Shaxsni hokimiyat organlariga topshirish va yangi jinoyatning oldini olish uchun boshqa yo'l bilan ushlab bo'lmaganda zarur zarar yetkazish jinoyat emas. 4. Ma'muriy javobgarlik choralarini qo'llashda insonparvarlik tamoyili nimani anglatadi? A) Ma'muriy jazolarning faqat ommaviy ravishda ijro etilishini B) Huquqbuzarlarga hech qachon ma'muriy jazo tayinlanmasligi va ular ozod etilishini C) Faqat chet el fuqarolariga yengilroq jazo berilishini D) Jazo inson qadr-qimmatini kamsitmasligi va azob berishni maqsad qilmasligini To'g'ri javob: D) Jazo inson qadr-qimmatini kamsitmasligi va azob berishni maqsad qilmasligini ✔ Izoh: Ma'muriy jazo jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitish maqsadini ko'zlamaydi. 5. Fuqarolarning Konstitutsiyaviy burchlaridan biri qaysi? A) Konstitutsiya va qonunlarga rioya etish B) Davlat organlarida majburiy ishlab berish C) Har yili siyosiy partiyaga a'zolik badali to'lash D) Faqat davlat ommaviy axborot vositalarini o'qish To'g'ri javob: A) Konstitutsiya va qonunlarga rioya etish ✔ Izoh: Barcha fuqarolar Konstitutsiya va qonunlarga rioya etishga, boshqa kishilarning huquq va erkinliklarini hurmat qilishga majburdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 137 23-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Qiynoqlarni samarali tekshirish va hujjatlashtirish bo'yicha qo'llanma qanday nomlanadi? A) Palermo protokoli B) Istanbul protokoli C) Jeneva protokoli D) Kioto protokoli To'g'ri javob: B) Istanbul protokoli✔ Izoh: Istanbul protokoli qiynoq va shafqatsiz muomala holatlarini samarali tergov qilish va hujjatlashtirish bo'yicha xalqaro qo'llanmadir. 2. Konstitutsiya qanday yuridik kuchga ega? A) Qonunlar bilan teng kuchga ega va bilvosita amal qiladi B) Faqat tavsiyaviy kuchga ega bo'lgan siyosiy hujjat C) Prezident farmonlaridan keyingi o'rinda turadi D) Oliy yuridik kuchga va to'g'ridan to'g'ri amal qiladi To'g'ri javob: D) Oliy yuridik kuchga va to'g'ridan to'g'ri amal qiladi ✔ Izoh: Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega, to'g'ridan to'g'ri amal qiladi va butun huquq tizimining asosi hisoblanadi. 3. Ijtimoiy xavfli qilmish sodir etgan shaxsni ushlashda zarar yetkazish qachon jinoyat hisoblanmaydi? A) Uni hokimiyat organlariga topshirish uchun zarur bo'lgan va boshqacha ushlab bo'lmagan hollarda B) Ushlovchi shaxs ushlanayotgandan o'ch olish maqsadida unga qasddan va ortiqcha zarar yetkazganda C) Ushlash vaqtida zarur bo'lmagan og'ir zarar yetkazilganda D) Ushlangan shaxs qarshilik ko'rsatmasdan to'liq bo'ysunganida To'g'ri javob: A) Uni hokimiyat organlariga topshirish uchun zarur bo'lgan va boshqacha ushlab ✔ bo'lmagan hollarda Izoh: Shaxsni hokimiyat organlariga topshirish va yangi jinoyatning oldini olish uchun boshqa yo'l bilan ushlab bo'lmaganda zarur zarar yetkazish jinoyat emas. 4. Ma'muriy javobgarlik choralarini qo'llashda insonparvarlik tamoyili nimani anglatadi? A) Ma'muriy jazolarning faqat ommaviy ravishda ijro etilishini B) Huquqbuzarlarga hech qachon ma'muriy jazo tayinlanmasligi va ular ozod etilishini C) Faqat chet el fuqarolariga yengilroq jazo berilishini D) Jazo inson qadr-qimmatini kamsitmasligi va azob berishni maqsad qilmasligini To'g'ri javob: D) Jazo inson qadr-qimmatini kamsitmasligi va azob berishni maqsad qilmasligini ✔ Izoh: Ma'muriy jazo jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitish maqsadini ko'zlamaydi. 5. Fuqarolarning Konstitutsiyaviy burchlaridan biri qaysi? A) Konstitutsiya va qonunlarga rioya etish B) Davlat organlarida majburiy ishlab berish C) Har yili siyosiy partiyaga a'zolik badali to'lash D) Faqat davlat ommaviy axborot vositalarini o'qish To'g'ri javob: A) Konstitutsiya va qonunlarga rioya etish ✔ Izoh: Barcha fuqarolar Konstitutsiya va qonunlarga rioya etishga, boshqa kishilarning huquq va erkinliklarini hurmat qilishga majburdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 137 23-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Qiynoqlarni samarali tekshirish va hujjatlashtirish bo'yicha qo'llanma qanday nomlanadi? A) Palermo protokoli B) Istanbul protokoli C) Jeneva protokoli D) Kioto protokoli To'g'ri javob: B) Istanbul protokoli✔ Izoh: Istanbul protokoli qiynoq va shafqatsiz muomala holatlarini samarali tergov qilish va hujjatlashtirish bo'yicha xalqaro qo'llanmadir. 2. Konstitutsiya qanday yuridik kuchga ega? A) Qonunlar bilan teng kuchga ega va bilvosita amal qiladi B) Faqat tavsiyaviy kuchga ega bo'lgan siyosiy hujjat C) Prezident farmonlaridan keyingi o'rinda turadi D) Oliy yuridik kuchga va to'g'ridan to'g'ri amal qiladi To'g'ri javob: D) Oliy yuridik kuchga va to'g'ridan to'g'ri amal qiladi ✔ Izoh: Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega, to'g'ridan to'g'ri amal qiladi va butun huquq tizimining asosi hisoblanadi. 3. Ijtimoiy xavfli qilmish sodir etgan shaxsni ushlashda zarar yetkazish qachon jinoyat hisoblanmaydi? A) Uni hokimiyat organlariga topshirish uchun zarur bo'lgan va boshqacha ushlab bo'lmagan hollarda B) Ushlovchi shaxs ushlanayotgandan o'ch olish maqsadida unga qasddan va ortiqcha zarar yetkazganda C) Ushlash vaqtida zarur bo'lmagan og'ir zarar yetkazilganda D) Ushlangan shaxs qarshilik ko'rsatmasdan to'liq bo'ysunganida To'g'ri javob: A) Uni hokimiyat organlariga topshirish uchun zarur bo'lgan va boshqacha ushlab ✔ bo'lmagan hollarda Izoh: Shaxsni hokimiyat organlariga topshirish va yangi jinoyatning oldini olish uchun boshqa yo'l bilan ushlab bo'lmaganda zarur zarar yetkazish jinoyat emas. 4. Ma'muriy javobgarlik choralarini qo'llashda insonparvarlik tamoyili nimani anglatadi? A) Ma'muriy jazolarning faqat ommaviy ravishda ijro etilishini B) Huquqbuzarlarga hech qachon ma'muriy jazo tayinlanmasligi va ular ozod etilishini C) Faqat chet el fuqarolariga yengilroq jazo berilishini D) Jazo inson qadr-qimmatini kamsitmasligi va azob berishni maqsad qilmasligini To'g'ri javob: D) Jazo inson qadr-qimmatini kamsitmasligi va azob berishni maqsad qilmasligini ✔ Izoh: Ma'muriy jazo jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitish maqsadini ko'zlamaydi. 5. Fuqarolarning Konstitutsiyaviy burchlaridan biri qaysi? A) Konstitutsiya va qonunlarga rioya etish B) Davlat organlarida majburiy ishlab berish C) Har yili siyosiy partiyaga a'zolik badali to'lash D) Faqat davlat ommaviy axborot vositalarini o'qish To'g'ri javob: A) Konstitutsiya va qonunlarga rioya etish ✔ Izoh: Barcha fuqarolar Konstitutsiya va qonunlarga rioya etishga, boshqa kishilarning huquq va erkinliklarini hurmat qilishga majburdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 137 6. Ma'muriy huquqbuzarlik ishi bo'yicha ish yuritishni istisno etuvchi holatga misol qaysi? A) Huquqbuzarning boshqa shaharga ko'chishi B) Bayonnomaning qo'lda yozilganligi C) Huquqbuzarlik hodisasi yoki tarkibining yo'qligi D) Huquqbuzarning ish joyini o'zgartirishi To'g'ri javob: C) Huquqbuzarlik hodisasi yoki tarkibining yo'qligi✔ Izoh: Hodisa yoki tarkib bo'lmasa, aqli norasolik, zaruriy mudofaa, oxirgi zarurat holatlarida ish yuritish boshlanmaydi yoki tugatiladi. 7. Ayb shakllari qaysilar? A) Tayyorgarlik va suiqasd B) Motiv va maqsad C) Harakat va harakatsizlik D) Qasd va ehtiyotsizlik To'g'ri javob: D) Qasd va ehtiyotsizlik ✔ Izoh: Jinoyat huquqida aybning ikki shakli — qasd va ehtiyotsizlik farqlanadi. 8. Jamoat tartibini buzish qaysi huquq sohasidagi javobgarlikka misol bo'lishi mumkin? A) Fuqaroviy javobgarlik B) Ma'muriy javobgarlik C) Konstitutsiyaviy javobgarlik D) Oilaviy javobgarlik To'g'ri javob: B) Ma'muriy javobgarlik ✔ Izoh: Mayda bezorilik kabi jamoat tartibini buzuvchi kam xavfli qilmishlar uchun ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan. 9. Ma'muriy javobgarlik jinoiy javobgarlikdan nimasi bilan farq qiladi? A) Har doim sudlanganlik huquqiy oqibatini keltirib chiqarishi bilan B) Faqat yuridik shaxslarga qo'llanilishi bilan C) Kamroq ijtimoiy xavfli qilmishlar uchun qo'llanilishi bilan D) Faqat sud tomonidan tayinlanishi bilan To'g'ri javob: C) Kamroq ijtimoiy xavfli qilmishlar uchun qo'llanilishi bilan ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik jinoyatga nisbatan kamroq ijtimoiy xavfli bo'ladi va ma'muriy jazo sudlanganlik oqibatini keltirib chiqarmaydi. 10. Davlat xizmatchisi rahbarning qonunga zid buyrug'ini olganda qanday yo'l tutishi kerak? A) Uni bajarmasligi va bu haqda yozma ravishda bildirishi B) Uni bajarishni hamkasbiga topshirib, o'zi chetda turishi C) Hech so'zsiz va zudlik bilan bajarishi D) Buyruqni yashirin saqlab, kutib turishi To'g'ri javob: A) Uni bajarmasligi va bu haqda yozma ravishda bildirishi ✔ Izoh: Qonunga zid buyruqni bajarish javobgarlikdan ozod qilmaydi; xodim uni bajarmasdan, qonunga zidligini asoslab yozma bildirishi lozim. 11. O'z-o'ziga ishonish (jinoiy o'ziga ishonish) shaklidagi ehtiyotsizlik qanday tavsiflanadi? A) Shaxs oqibatni ko'rgan va unga ongli ravishda befarq yo'l qo'ygan B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, lekin uning oldini olishga yengiltaklik bilan ishongan C) Shaxs oqibatni ko'rishi mumkin emas edi va ko'rishi lozim ham emasdi D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va uning kelib chiqishini qattiq istab, unga intilgan holda harakat qilgan To'g'ri javob: B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, lekin uning oldini olishga yengiltaklik bilan ✔ ishongan Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 138 6. Ma'muriy huquqbuzarlik ishi bo'yicha ish yuritishni istisno etuvchi holatga misol qaysi? A) Huquqbuzarning boshqa shaharga ko'chishi B) Bayonnomaning qo'lda yozilganligi C) Huquqbuzarlik hodisasi yoki tarkibining yo'qligi D) Huquqbuzarning ish joyini o'zgartirishi To'g'ri javob: C) Huquqbuzarlik hodisasi yoki tarkibining yo'qligi✔ Izoh: Hodisa yoki tarkib bo'lmasa, aqli norasolik, zaruriy mudofaa, oxirgi zarurat holatlarida ish yuritish boshlanmaydi yoki tugatiladi. 7. Ayb shakllari qaysilar? A) Tayyorgarlik va suiqasd B) Motiv va maqsad C) Harakat va harakatsizlik D) Qasd va ehtiyotsizlik To'g'ri javob: D) Qasd va ehtiyotsizlik ✔ Izoh: Jinoyat huquqida aybning ikki shakli — qasd va ehtiyotsizlik farqlanadi. 8. Jamoat tartibini buzish qaysi huquq sohasidagi javobgarlikka misol bo'lishi mumkin? A) Fuqaroviy javobgarlik B) Ma'muriy javobgarlik C) Konstitutsiyaviy javobgarlik D) Oilaviy javobgarlik To'g'ri javob: B) Ma'muriy javobgarlik ✔ Izoh: Mayda bezorilik kabi jamoat tartibini buzuvchi kam xavfli qilmishlar uchun ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan. 9. Ma'muriy javobgarlik jinoiy javobgarlikdan nimasi bilan farq qiladi? A) Har doim sudlanganlik huquqiy oqibatini keltirib chiqarishi bilan B) Faqat yuridik shaxslarga qo'llanilishi bilan C) Kamroq ijtimoiy xavfli qilmishlar uchun qo'llanilishi bilan D) Faqat sud tomonidan tayinlanishi bilan To'g'ri javob: C) Kamroq ijtimoiy xavfli qilmishlar uchun qo'llanilishi bilan ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik jinoyatga nisbatan kamroq ijtimoiy xavfli bo'ladi va ma'muriy jazo sudlanganlik oqibatini keltirib chiqarmaydi. 10. Davlat xizmatchisi rahbarning qonunga zid buyrug'ini olganda qanday yo'l tutishi kerak? A) Uni bajarmasligi va bu haqda yozma ravishda bildirishi B) Uni bajarishni hamkasbiga topshirib, o'zi chetda turishi C) Hech so'zsiz va zudlik bilan bajarishi D) Buyruqni yashirin saqlab, kutib turishi To'g'ri javob: A) Uni bajarmasligi va bu haqda yozma ravishda bildirishi ✔ Izoh: Qonunga zid buyruqni bajarish javobgarlikdan ozod qilmaydi; xodim uni bajarmasdan, qonunga zidligini asoslab yozma bildirishi lozim. 11. O'z-o'ziga ishonish (jinoiy o'ziga ishonish) shaklidagi ehtiyotsizlik qanday tavsiflanadi? A) Shaxs oqibatni ko'rgan va unga ongli ravishda befarq yo'l qo'ygan B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, lekin uning oldini olishga yengiltaklik bilan ishongan C) Shaxs oqibatni ko'rishi mumkin emas edi va ko'rishi lozim ham emasdi D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va uning kelib chiqishini qattiq istab, unga intilgan holda harakat qilgan To'g'ri javob: B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, lekin uning oldini olishga yengiltaklik bilan ✔ ishongan Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 138 6. Ma'muriy huquqbuzarlik ishi bo'yicha ish yuritishni istisno etuvchi holatga misol qaysi? A) Huquqbuzarning boshqa shaharga ko'chishi B) Bayonnomaning qo'lda yozilganligi C) Huquqbuzarlik hodisasi yoki tarkibining yo'qligi D) Huquqbuzarning ish joyini o'zgartirishi To'g'ri javob: C) Huquqbuzarlik hodisasi yoki tarkibining yo'qligi✔ Izoh: Hodisa yoki tarkib bo'lmasa, aqli norasolik, zaruriy mudofaa, oxirgi zarurat holatlarida ish yuritish boshlanmaydi yoki tugatiladi. 7. Ayb shakllari qaysilar? A) Tayyorgarlik va suiqasd B) Motiv va maqsad C) Harakat va harakatsizlik D) Qasd va ehtiyotsizlik To'g'ri javob: D) Qasd va ehtiyotsizlik ✔ Izoh: Jinoyat huquqida aybning ikki shakli — qasd va ehtiyotsizlik farqlanadi. 8. Jamoat tartibini buzish qaysi huquq sohasidagi javobgarlikka misol bo'lishi mumkin? A) Fuqaroviy javobgarlik B) Ma'muriy javobgarlik C) Konstitutsiyaviy javobgarlik D) Oilaviy javobgarlik To'g'ri javob: B) Ma'muriy javobgarlik ✔ Izoh: Mayda bezorilik kabi jamoat tartibini buzuvchi kam xavfli qilmishlar uchun ma'muriy javobgarlik nazarda tutilgan. 9. Ma'muriy javobgarlik jinoiy javobgarlikdan nimasi bilan farq qiladi? A) Har doim sudlanganlik huquqiy oqibatini keltirib chiqarishi bilan B) Faqat yuridik shaxslarga qo'llanilishi bilan C) Kamroq ijtimoiy xavfli qilmishlar uchun qo'llanilishi bilan D) Faqat sud tomonidan tayinlanishi bilan To'g'ri javob: C) Kamroq ijtimoiy xavfli qilmishlar uchun qo'llanilishi bilan ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik jinoyatga nisbatan kamroq ijtimoiy xavfli bo'ladi va ma'muriy jazo sudlanganlik oqibatini keltirib chiqarmaydi. 10. Davlat xizmatchisi rahbarning qonunga zid buyrug'ini olganda qanday yo'l tutishi kerak? A) Uni bajarmasligi va bu haqda yozma ravishda bildirishi B) Uni bajarishni hamkasbiga topshirib, o'zi chetda turishi C) Hech so'zsiz va zudlik bilan bajarishi D) Buyruqni yashirin saqlab, kutib turishi To'g'ri javob: A) Uni bajarmasligi va bu haqda yozma ravishda bildirishi ✔ Izoh: Qonunga zid buyruqni bajarish javobgarlikdan ozod qilmaydi; xodim uni bajarmasdan, qonunga zidligini asoslab yozma bildirishi lozim. 11. O'z-o'ziga ishonish (jinoiy o'ziga ishonish) shaklidagi ehtiyotsizlik qanday tavsiflanadi? A) Shaxs oqibatni ko'rgan va unga ongli ravishda befarq yo'l qo'ygan B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, lekin uning oldini olishga yengiltaklik bilan ishongan C) Shaxs oqibatni ko'rishi mumkin emas edi va ko'rishi lozim ham emasdi D) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan va uning kelib chiqishini qattiq istab, unga intilgan holda harakat qilgan To'g'ri javob: B) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, lekin uning oldini olishga yengiltaklik bilan ✔ ishongan Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 138 Izoh: O'z-o'ziga ishonishda shaxs oqibat kelib chiqishi mumkinligini oldindan ko'radi, ammo uning oldini olishga yengiltaklik bilan umid qiladi. 12. Jinoyat qonunida umumiy qoida bo'yicha jinoiy javobgarlik yoshi qancha? A) O'n sakkiz yosh B) O'n ikki yosh C) O'n to'rt yosh D) O'n olti yosh To'g'ri javob: D) O'n olti yosh✔ Izoh: Umumiy qoidaga ko'ra jinoyat sodir etgunga qadar o'n olti yoshga to'lgan shaxslar jinoiy javobgarlikka tortiladi; ayrim jinoyatlar uchun yosh pastroq. 13. Ma'muriy jazo to'g'risidagi qaror qachon ijroga qaratiladi? A) Huquqbuzar rozilik bergandan keyingina B) Bayonnoma tuzilgan zahoti C) Shikoyat muddati boshlanmasdan oldin D) Qonuniy kuchga kirgandan keyin To'g'ri javob: D) Qonuniy kuchga kirgandan keyin ✔ Izoh: Ma'muriy jazo qo'llash to'g'risidagi qaror qonuniy kuchga kirgandan so'ng ijro etiladi. 14. Deputat va senatorlarning daxlsizligi nimani anglatadi? A) Ularning oila a'zolari ham umrbod jinoiy javobgarlikdan ozod bo'ladi B) Ular qonunda belgilangan maxsus tartibsiz javobgarlikka tortilmaydi C) Ular hech qachon va hech qanday holatda javobgar bo'lmaydi D) Ularga nisbatan qonunlarning birortasi ham qo'llanilmaydi To'g'ri javob: B) Ular qonunda belgilangan maxsus tartibsiz javobgarlikka tortilmaydi ✔ Izoh: Deputatlik daxlsizligi mutlaq emas: deputat va senator faqat qonunda belgilangan maxsus tartibda javobgarlikka tortilishi mumkin. 15. Davlat xizmatchisining xolisligi nimani anglatadi? A) Qaror qabul qilishdan doimo qochishni B) Rahbarning har qanday buyrug'ini, hatto u qonunga zid bo'lsa ham, muhokamasiz bajarishni C) Faqat tanish va yaqin shaxslarga ustuvor yordam berishni D) Shaxsiy, siyosiy yoki boshqa manfaatlarga berilmay, qonun asosida qaror qabul qilishni To'g'ri javob: D) Shaxsiy, siyosiy yoki boshqa manfaatlarga berilmay, qonun asosida qaror qabul ✔ qilishni Izoh: Xolislik — xodim o'z qarorlarini shaxsiy hissiyot, qarindoshlik yoki tashqi ta'sirlardan xoli holda, faqat qonun asosida qabul qilishi. 16. Qaysi organ qonunchilik tashabbusi huquqiga ega emas? A) Konstitutsiyaviy sud B) Vazirlar Mahkamasi C) Qonunchilik palatasi deputatlari D) Tuman mahalla fuqarolar yig'ini To'g'ri javob: D) Tuman mahalla fuqarolar yig'ini ✔ Izoh: Qonunchilik tashabbusi huquqi Konstitutsiyada belgilangan subyektlarga tegishli; mahalla fuqarolar yig'ini ular qatoriga kirmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 139 Izoh: O'z-o'ziga ishonishda shaxs oqibat kelib chiqishi mumkinligini oldindan ko'radi, ammo uning oldini olishga yengiltaklik bilan umid qiladi. 12. Jinoyat qonunida umumiy qoida bo'yicha jinoiy javobgarlik yoshi qancha? A) O'n sakkiz yosh B) O'n ikki yosh C) O'n to'rt yosh D) O'n olti yosh To'g'ri javob: D) O'n olti yosh✔ Izoh: Umumiy qoidaga ko'ra jinoyat sodir etgunga qadar o'n olti yoshga to'lgan shaxslar jinoiy javobgarlikka tortiladi; ayrim jinoyatlar uchun yosh pastroq. 13. Ma'muriy jazo to'g'risidagi qaror qachon ijroga qaratiladi? A) Huquqbuzar rozilik bergandan keyingina B) Bayonnoma tuzilgan zahoti C) Shikoyat muddati boshlanmasdan oldin D) Qonuniy kuchga kirgandan keyin To'g'ri javob: D) Qonuniy kuchga kirgandan keyin ✔ Izoh: Ma'muriy jazo qo'llash to'g'risidagi qaror qonuniy kuchga kirgandan so'ng ijro etiladi. 14. Deputat va senatorlarning daxlsizligi nimani anglatadi? A) Ularning oila a'zolari ham umrbod jinoiy javobgarlikdan ozod bo'ladi B) Ular qonunda belgilangan maxsus tartibsiz javobgarlikka tortilmaydi C) Ular hech qachon va hech qanday holatda javobgar bo'lmaydi D) Ularga nisbatan qonunlarning birortasi ham qo'llanilmaydi To'g'ri javob: B) Ular qonunda belgilangan maxsus tartibsiz javobgarlikka tortilmaydi ✔ Izoh: Deputatlik daxlsizligi mutlaq emas: deputat va senator faqat qonunda belgilangan maxsus tartibda javobgarlikka tortilishi mumkin. 15. Davlat xizmatchisining xolisligi nimani anglatadi? A) Qaror qabul qilishdan doimo qochishni B) Rahbarning har qanday buyrug'ini, hatto u qonunga zid bo'lsa ham, muhokamasiz bajarishni C) Faqat tanish va yaqin shaxslarga ustuvor yordam berishni D) Shaxsiy, siyosiy yoki boshqa manfaatlarga berilmay, qonun asosida qaror qabul qilishni To'g'ri javob: D) Shaxsiy, siyosiy yoki boshqa manfaatlarga berilmay, qonun asosida qaror qabul ✔ qilishni Izoh: Xolislik — xodim o'z qarorlarini shaxsiy hissiyot, qarindoshlik yoki tashqi ta'sirlardan xoli holda, faqat qonun asosida qabul qilishi. 16. Qaysi organ qonunchilik tashabbusi huquqiga ega emas? A) Konstitutsiyaviy sud B) Vazirlar Mahkamasi C) Qonunchilik palatasi deputatlari D) Tuman mahalla fuqarolar yig'ini To'g'ri javob: D) Tuman mahalla fuqarolar yig'ini ✔ Izoh: Qonunchilik tashabbusi huquqi Konstitutsiyada belgilangan subyektlarga tegishli; mahalla fuqarolar yig'ini ular qatoriga kirmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 139 Izoh: O'z-o'ziga ishonishda shaxs oqibat kelib chiqishi mumkinligini oldindan ko'radi, ammo uning oldini olishga yengiltaklik bilan umid qiladi. 12. Jinoyat qonunida umumiy qoida bo'yicha jinoiy javobgarlik yoshi qancha? A) O'n sakkiz yosh B) O'n ikki yosh C) O'n to'rt yosh D) O'n olti yosh To'g'ri javob: D) O'n olti yosh✔ Izoh: Umumiy qoidaga ko'ra jinoyat sodir etgunga qadar o'n olti yoshga to'lgan shaxslar jinoiy javobgarlikka tortiladi; ayrim jinoyatlar uchun yosh pastroq. 13. Ma'muriy jazo to'g'risidagi qaror qachon ijroga qaratiladi? A) Huquqbuzar rozilik bergandan keyingina B) Bayonnoma tuzilgan zahoti C) Shikoyat muddati boshlanmasdan oldin D) Qonuniy kuchga kirgandan keyin To'g'ri javob: D) Qonuniy kuchga kirgandan keyin ✔ Izoh: Ma'muriy jazo qo'llash to'g'risidagi qaror qonuniy kuchga kirgandan so'ng ijro etiladi. 14. Deputat va senatorlarning daxlsizligi nimani anglatadi? A) Ularning oila a'zolari ham umrbod jinoiy javobgarlikdan ozod bo'ladi B) Ular qonunda belgilangan maxsus tartibsiz javobgarlikka tortilmaydi C) Ular hech qachon va hech qanday holatda javobgar bo'lmaydi D) Ularga nisbatan qonunlarning birortasi ham qo'llanilmaydi To'g'ri javob: B) Ular qonunda belgilangan maxsus tartibsiz javobgarlikka tortilmaydi ✔ Izoh: Deputatlik daxlsizligi mutlaq emas: deputat va senator faqat qonunda belgilangan maxsus tartibda javobgarlikka tortilishi mumkin. 15. Davlat xizmatchisining xolisligi nimani anglatadi? A) Qaror qabul qilishdan doimo qochishni B) Rahbarning har qanday buyrug'ini, hatto u qonunga zid bo'lsa ham, muhokamasiz bajarishni C) Faqat tanish va yaqin shaxslarga ustuvor yordam berishni D) Shaxsiy, siyosiy yoki boshqa manfaatlarga berilmay, qonun asosida qaror qabul qilishni To'g'ri javob: D) Shaxsiy, siyosiy yoki boshqa manfaatlarga berilmay, qonun asosida qaror qabul ✔ qilishni Izoh: Xolislik — xodim o'z qarorlarini shaxsiy hissiyot, qarindoshlik yoki tashqi ta'sirlardan xoli holda, faqat qonun asosida qabul qilishi. 16. Qaysi organ qonunchilik tashabbusi huquqiga ega emas? A) Konstitutsiyaviy sud B) Vazirlar Mahkamasi C) Qonunchilik palatasi deputatlari D) Tuman mahalla fuqarolar yig'ini To'g'ri javob: D) Tuman mahalla fuqarolar yig'ini ✔ Izoh: Qonunchilik tashabbusi huquqi Konstitutsiyada belgilangan subyektlarga tegishli; mahalla fuqarolar yig'ini ular qatoriga kirmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 139 17. BMT Xalqaro Sudi qaysi shaharda joylashgan? A) Nyu-Yorkda B) Jenevada C) Strasburgda D) Gaagada To'g'ri javob: D) Gaagada✔ Izoh: BMT Xalqaro Sudi Niderlandiyaning Gaaga shahrida joylashgan. 18. Kodeks qanday normativ-huquqiy hujjat hisoblanadi? A) Bir martalik qo'llaniladigan individual hujjat B) Sud qarorlari to'plami C) Muayyan sohani tizimli tartibga soluvchi yagona qonun D) Vazirlik ichki yo'riqnomasi To'g'ri javob: C) Muayyan sohani tizimli tartibga soluvchi yagona qonun ✔ Izoh: Kodeks — muayyan huquq sohasidagi munosabatlarni kompleks va tizimli tartibga soluvchi yagona qonun. 19. Korrupsiyaga qarshi ekspertiza nima? A) Normativ-huquqiy hujjatlarda korrupsiyaga olib keluvchi omillarni aniqlash B) Bino va inshootlarning xavfsizligini tekshirish C) Davlat xizmatchilarining sog'lig'ini har yili tibbiy tekshirish D) Banklarning moliyaviy hisobotlarini tekshirish To'g'ri javob: A) Normativ-huquqiy hujjatlarda korrupsiyaga olib keluvchi omillarni aniqlash ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi ekspertiza normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalarida korrupsiyaga sharoit yaratuvchi normalarni aniqlash va bartaraf etishga qaratilgan. 20. BMTning Giyohvandlik vositalari va jinoyatchilik bo'yicha boshqarmasi (UNODC) qayerda joylashgan? A) Jenevada B) Nyu-Yorkda C) Venada D) Londonda To'g'ri javob: C) Venada ✔ Izoh: UNODC Avstriyaning Vena shahrida joylashgan va jinoyatchilik, korrupsiya, giyohvandlik bilan kurashda yordam beradi. 21. Inson huquqlari sohasidagi «maxsus ma'ruzachi» kim? A) Davlatning elchisi va vakili B) Muayyan mavzu yoki mamlakat bo'yicha inson huquqlari ahvolini o'rganuvchi mustaqil ekspert C) Davlat parlamentining matbuot kotibi bo'lib, parlament qarorlarini ommaviy axborot vositalarida e'lon qiluvchi shaxs D) Xalqaro sudning raisi To'g'ri javob: B) Muayyan mavzu yoki mamlakat bo'yicha inson huquqlari ahvolini o'rganuvchi ✔ mustaqil ekspert Izoh: Maxsus ma'ruzachilar BMT Inson huquqlari kengashining maxsus tartiblari doirasida tematik yoki mamlakat bo'yicha mandat bilan ishlaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 140 17. BMT Xalqaro Sudi qaysi shaharda joylashgan? A) Nyu-Yorkda B) Jenevada C) Strasburgda D) Gaagada To'g'ri javob: D) Gaagada✔ Izoh: BMT Xalqaro Sudi Niderlandiyaning Gaaga shahrida joylashgan. 18. Kodeks qanday normativ-huquqiy hujjat hisoblanadi? A) Bir martalik qo'llaniladigan individual hujjat B) Sud qarorlari to'plami C) Muayyan sohani tizimli tartibga soluvchi yagona qonun D) Vazirlik ichki yo'riqnomasi To'g'ri javob: C) Muayyan sohani tizimli tartibga soluvchi yagona qonun ✔ Izoh: Kodeks — muayyan huquq sohasidagi munosabatlarni kompleks va tizimli tartibga soluvchi yagona qonun. 19. Korrupsiyaga qarshi ekspertiza nima? A) Normativ-huquqiy hujjatlarda korrupsiyaga olib keluvchi omillarni aniqlash B) Bino va inshootlarning xavfsizligini tekshirish C) Davlat xizmatchilarining sog'lig'ini har yili tibbiy tekshirish D) Banklarning moliyaviy hisobotlarini tekshirish To'g'ri javob: A) Normativ-huquqiy hujjatlarda korrupsiyaga olib keluvchi omillarni aniqlash ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi ekspertiza normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalarida korrupsiyaga sharoit yaratuvchi normalarni aniqlash va bartaraf etishga qaratilgan. 20. BMTning Giyohvandlik vositalari va jinoyatchilik bo'yicha boshqarmasi (UNODC) qayerda joylashgan? A) Jenevada B) Nyu-Yorkda C) Venada D) Londonda To'g'ri javob: C) Venada ✔ Izoh: UNODC Avstriyaning Vena shahrida joylashgan va jinoyatchilik, korrupsiya, giyohvandlik bilan kurashda yordam beradi. 21. Inson huquqlari sohasidagi «maxsus ma'ruzachi» kim? A) Davlatning elchisi va vakili B) Muayyan mavzu yoki mamlakat bo'yicha inson huquqlari ahvolini o'rganuvchi mustaqil ekspert C) Davlat parlamentining matbuot kotibi bo'lib, parlament qarorlarini ommaviy axborot vositalarida e'lon qiluvchi shaxs D) Xalqaro sudning raisi To'g'ri javob: B) Muayyan mavzu yoki mamlakat bo'yicha inson huquqlari ahvolini o'rganuvchi ✔ mustaqil ekspert Izoh: Maxsus ma'ruzachilar BMT Inson huquqlari kengashining maxsus tartiblari doirasida tematik yoki mamlakat bo'yicha mandat bilan ishlaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 140 17. BMT Xalqaro Sudi qaysi shaharda joylashgan? A) Nyu-Yorkda B) Jenevada C) Strasburgda D) Gaagada To'g'ri javob: D) Gaagada✔ Izoh: BMT Xalqaro Sudi Niderlandiyaning Gaaga shahrida joylashgan. 18. Kodeks qanday normativ-huquqiy hujjat hisoblanadi? A) Bir martalik qo'llaniladigan individual hujjat B) Sud qarorlari to'plami C) Muayyan sohani tizimli tartibga soluvchi yagona qonun D) Vazirlik ichki yo'riqnomasi To'g'ri javob: C) Muayyan sohani tizimli tartibga soluvchi yagona qonun ✔ Izoh: Kodeks — muayyan huquq sohasidagi munosabatlarni kompleks va tizimli tartibga soluvchi yagona qonun. 19. Korrupsiyaga qarshi ekspertiza nima? A) Normativ-huquqiy hujjatlarda korrupsiyaga olib keluvchi omillarni aniqlash B) Bino va inshootlarning xavfsizligini tekshirish C) Davlat xizmatchilarining sog'lig'ini har yili tibbiy tekshirish D) Banklarning moliyaviy hisobotlarini tekshirish To'g'ri javob: A) Normativ-huquqiy hujjatlarda korrupsiyaga olib keluvchi omillarni aniqlash ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi ekspertiza normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalarida korrupsiyaga sharoit yaratuvchi normalarni aniqlash va bartaraf etishga qaratilgan. 20. BMTning Giyohvandlik vositalari va jinoyatchilik bo'yicha boshqarmasi (UNODC) qayerda joylashgan? A) Jenevada B) Nyu-Yorkda C) Venada D) Londonda To'g'ri javob: C) Venada ✔ Izoh: UNODC Avstriyaning Vena shahrida joylashgan va jinoyatchilik, korrupsiya, giyohvandlik bilan kurashda yordam beradi. 21. Inson huquqlari sohasidagi «maxsus ma'ruzachi» kim? A) Davlatning elchisi va vakili B) Muayyan mavzu yoki mamlakat bo'yicha inson huquqlari ahvolini o'rganuvchi mustaqil ekspert C) Davlat parlamentining matbuot kotibi bo'lib, parlament qarorlarini ommaviy axborot vositalarida e'lon qiluvchi shaxs D) Xalqaro sudning raisi To'g'ri javob: B) Muayyan mavzu yoki mamlakat bo'yicha inson huquqlari ahvolini o'rganuvchi ✔ mustaqil ekspert Izoh: Maxsus ma'ruzachilar BMT Inson huquqlari kengashining maxsus tartiblari doirasida tematik yoki mamlakat bo'yicha mandat bilan ishlaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 140 22. Ataylab qonunga xilof buyruqni bajargan shaxs qanday javobgarlikka tortiladi? A) Faqat buyruq bergan shaxs javobgar bo'ladi B) Faqat intizomiy tanbeh bilan cheklanadi C) Hech qanday javobgarlikka tortilmaydi D) Umumiy asoslarda javobgarlikka tortiladi To'g'ri javob: D) Umumiy asoslarda javobgarlikka tortiladi✔ Izoh: Aniq qonunga xilof buyruqni bajargan shaxs, buyruq bergan shaxs bilan birga, umumiy asoslarda jinoiy javobgar bo'ladi. 23. BMTning Inson huquqlari bo'yicha Oliy komissari qanday vazifani bajaradi? A) BMT Xavfsizlik Kengashining tinchlikparvar harbiy operatsiyalariga bevosita qo'mondonlik qiladi B) BMT tizimida inson huquqlarini rag'batlantirish va himoya qilishga rahbarlik qiladi C) Xalqaro Sudning hukmlarini ijro etadi D) BMT byudjetini yolg'iz o'zi tasdiqlaydi To'g'ri javob: B) BMT tizimida inson huquqlarini rag'batlantirish va himoya qilishga rahbarlik qiladi ✔ Izoh: Oliy komissar BMTning inson huquqlari bo'yicha bosh mansabdor shaxsi bo'lib, Oliy komissar boshqarmasiga rahbarlik qiladi. 24. Xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilish qaysi organ vakolatiga kiradi? A) Bosh prokuratura B) Hisob palatasi C) Oliy Majlis D) Oliy sud To'g'ri javob: C) Oliy Majlis ✔ Izoh: Xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya va denonsatsiya qilish qonun chiqaruvchi organ — Oliy Majlis vakolatiga kiradi. 25. Konstitutsiyaga ko'ra shaxsning sha'ni va qadr-qimmati qanday himoyalanadi? A) Faqat mashhur shaxslarning sha'ni himoyalanadi B) Har kim o'z sha'ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzdan himoyalanish huquqiga ega C) Faqat davlat mansabdor shaxslari va deputatlarning sha'ni va qadr-qimmati himoyalanadi D) Faqat sud hukmidan keyin himoyalanish mumkin To'g'ri javob: B) Har kim o'z sha'ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzdan himoyalanish huquqiga ✔ ega Izoh: Har kim o'z sha'ni va obro'siga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga aralashishdan himoyalanish huquqiga ega. 26. Davlat organlarining normativ hujjatlari nimaga zid bo'lmasligi kerak? A) Konstitutsiya va qonunlarga B) Korxona ichki tartiblariga C) Xususiy shartnomalarga D) Jamoat tashkilotlari nizomlariga To'g'ri javob: A) Konstitutsiya va qonunlarga ✔ Izoh: Barcha boshqaruv hujjatlari Konstitutsiya va qonunlarga muvofiq bo'lishi, ularga zid kelmasligi shart. 27. Yordamchi deb kimga aytiladi? A) Maslahat, vosita yoki to'siqlarni bartaraf etish bilan jinoyatga ko'maklashgan shaxsga B) Jinoyatni bevosita sodir etgan asosiy shaxsga C) Jinoyatni tashkil etib, uni rejalashtirgan va jinoiy guruhga rahbarlik qilgan shaxsga D) Boshqani jinoyatga ko'ndirib, qasd uyg'otgan shaxsga To'g'ri javob: A) Maslahat, vosita yoki to'siqlarni bartaraf etish bilan jinoyatga ko'maklashgan ✔ shaxsga Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 141 22. Ataylab qonunga xilof buyruqni bajargan shaxs qanday javobgarlikka tortiladi? A) Faqat buyruq bergan shaxs javobgar bo'ladi B) Faqat intizomiy tanbeh bilan cheklanadi C) Hech qanday javobgarlikka tortilmaydi D) Umumiy asoslarda javobgarlikka tortiladi To'g'ri javob: D) Umumiy asoslarda javobgarlikka tortiladi✔ Izoh: Aniq qonunga xilof buyruqni bajargan shaxs, buyruq bergan shaxs bilan birga, umumiy asoslarda jinoiy javobgar bo'ladi. 23. BMTning Inson huquqlari bo'yicha Oliy komissari qanday vazifani bajaradi? A) BMT Xavfsizlik Kengashining tinchlikparvar harbiy operatsiyalariga bevosita qo'mondonlik qiladi B) BMT tizimida inson huquqlarini rag'batlantirish va himoya qilishga rahbarlik qiladi C) Xalqaro Sudning hukmlarini ijro etadi D) BMT byudjetini yolg'iz o'zi tasdiqlaydi To'g'ri javob: B) BMT tizimida inson huquqlarini rag'batlantirish va himoya qilishga rahbarlik qiladi ✔ Izoh: Oliy komissar BMTning inson huquqlari bo'yicha bosh mansabdor shaxsi bo'lib, Oliy komissar boshqarmasiga rahbarlik qiladi. 24. Xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilish qaysi organ vakolatiga kiradi? A) Bosh prokuratura B) Hisob palatasi C) Oliy Majlis D) Oliy sud To'g'ri javob: C) Oliy Majlis ✔ Izoh: Xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya va denonsatsiya qilish qonun chiqaruvchi organ — Oliy Majlis vakolatiga kiradi. 25. Konstitutsiyaga ko'ra shaxsning sha'ni va qadr-qimmati qanday himoyalanadi? A) Faqat mashhur shaxslarning sha'ni himoyalanadi B) Har kim o'z sha'ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzdan himoyalanish huquqiga ega C) Faqat davlat mansabdor shaxslari va deputatlarning sha'ni va qadr-qimmati himoyalanadi D) Faqat sud hukmidan keyin himoyalanish mumkin To'g'ri javob: B) Har kim o'z sha'ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzdan himoyalanish huquqiga ✔ ega Izoh: Har kim o'z sha'ni va obro'siga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga aralashishdan himoyalanish huquqiga ega. 26. Davlat organlarining normativ hujjatlari nimaga zid bo'lmasligi kerak? A) Konstitutsiya va qonunlarga B) Korxona ichki tartiblariga C) Xususiy shartnomalarga D) Jamoat tashkilotlari nizomlariga To'g'ri javob: A) Konstitutsiya va qonunlarga ✔ Izoh: Barcha boshqaruv hujjatlari Konstitutsiya va qonunlarga muvofiq bo'lishi, ularga zid kelmasligi shart. 27. Yordamchi deb kimga aytiladi? A) Maslahat, vosita yoki to'siqlarni bartaraf etish bilan jinoyatga ko'maklashgan shaxsga B) Jinoyatni bevosita sodir etgan asosiy shaxsga C) Jinoyatni tashkil etib, uni rejalashtirgan va jinoiy guruhga rahbarlik qilgan shaxsga D) Boshqani jinoyatga ko'ndirib, qasd uyg'otgan shaxsga To'g'ri javob: A) Maslahat, vosita yoki to'siqlarni bartaraf etish bilan jinoyatga ko'maklashgan ✔ shaxsga Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 141 22. Ataylab qonunga xilof buyruqni bajargan shaxs qanday javobgarlikka tortiladi? A) Faqat buyruq bergan shaxs javobgar bo'ladi B) Faqat intizomiy tanbeh bilan cheklanadi C) Hech qanday javobgarlikka tortilmaydi D) Umumiy asoslarda javobgarlikka tortiladi To'g'ri javob: D) Umumiy asoslarda javobgarlikka tortiladi✔ Izoh: Aniq qonunga xilof buyruqni bajargan shaxs, buyruq bergan shaxs bilan birga, umumiy asoslarda jinoiy javobgar bo'ladi. 23. BMTning Inson huquqlari bo'yicha Oliy komissari qanday vazifani bajaradi? A) BMT Xavfsizlik Kengashining tinchlikparvar harbiy operatsiyalariga bevosita qo'mondonlik qiladi B) BMT tizimida inson huquqlarini rag'batlantirish va himoya qilishga rahbarlik qiladi C) Xalqaro Sudning hukmlarini ijro etadi D) BMT byudjetini yolg'iz o'zi tasdiqlaydi To'g'ri javob: B) BMT tizimida inson huquqlarini rag'batlantirish va himoya qilishga rahbarlik qiladi ✔ Izoh: Oliy komissar BMTning inson huquqlari bo'yicha bosh mansabdor shaxsi bo'lib, Oliy komissar boshqarmasiga rahbarlik qiladi. 24. Xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilish qaysi organ vakolatiga kiradi? A) Bosh prokuratura B) Hisob palatasi C) Oliy Majlis D) Oliy sud To'g'ri javob: C) Oliy Majlis ✔ Izoh: Xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya va denonsatsiya qilish qonun chiqaruvchi organ — Oliy Majlis vakolatiga kiradi. 25. Konstitutsiyaga ko'ra shaxsning sha'ni va qadr-qimmati qanday himoyalanadi? A) Faqat mashhur shaxslarning sha'ni himoyalanadi B) Har kim o'z sha'ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzdan himoyalanish huquqiga ega C) Faqat davlat mansabdor shaxslari va deputatlarning sha'ni va qadr-qimmati himoyalanadi D) Faqat sud hukmidan keyin himoyalanish mumkin To'g'ri javob: B) Har kim o'z sha'ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzdan himoyalanish huquqiga ✔ ega Izoh: Har kim o'z sha'ni va obro'siga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga aralashishdan himoyalanish huquqiga ega. 26. Davlat organlarining normativ hujjatlari nimaga zid bo'lmasligi kerak? A) Konstitutsiya va qonunlarga B) Korxona ichki tartiblariga C) Xususiy shartnomalarga D) Jamoat tashkilotlari nizomlariga To'g'ri javob: A) Konstitutsiya va qonunlarga ✔ Izoh: Barcha boshqaruv hujjatlari Konstitutsiya va qonunlarga muvofiq bo'lishi, ularga zid kelmasligi shart. 27. Yordamchi deb kimga aytiladi? A) Maslahat, vosita yoki to'siqlarni bartaraf etish bilan jinoyatga ko'maklashgan shaxsga B) Jinoyatni bevosita sodir etgan asosiy shaxsga C) Jinoyatni tashkil etib, uni rejalashtirgan va jinoiy guruhga rahbarlik qilgan shaxsga D) Boshqani jinoyatga ko'ndirib, qasd uyg'otgan shaxsga To'g'ri javob: A) Maslahat, vosita yoki to'siqlarni bartaraf etish bilan jinoyatga ko'maklashgan ✔ shaxsga Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 141 Izoh: Yordamchi maslahat, ko'rsatma, vosita berish yoki to'siqlarni bartaraf etish orqali jinoyat sodir etilishiga ko'maklashgan shaxsdir. 28. Korrupsiyaga qarshi kurash samaradorligini baholash uchun qanday vosita qo'llaniladi? A) Faqat mansabdorlarning shaxsiy fikri va baholari B) Faqat reklama kampaniyalari soni C) Monitoring va mustaqil tadqiqotlar, sotsiologik so'rovlar D) Faqat tasodifiy taxmin To'g'ri javob: C) Monitoring va mustaqil tadqiqotlar, sotsiologik so'rovlar✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi choralar samaradorligi monitoring, statistik tahlil, sotsiologik so'rovlar va xalqaro reytinglar orqali baholanadi. 29. Tanish-bilishchilik (protektsionizm) nima? A) Xizmatda tanish yoki qarindoshlarga asossiz imtiyoz berish B) Yangi xodimlarga tajribali ustoz biriktirish C) Xodimlarning jamoaviy dam olishi D) Xodimlarning ish jarayonida bir-biri bilan tanishishi To'g'ri javob: A) Xizmatda tanish yoki qarindoshlarga asossiz imtiyoz berish ✔ Izoh: Protektsionizm — ishga qabul qilish, lavozimga ko'tarish yoki boshqa masalalarda tanish va qarindoshlarga xolis bo'lmagan imtiyoz berish. 30. Prezident qanday yo'l bilan saylanadi? A) Siyosiy partiyalar kengashi tomonidan B) Mahalliy kengashlar vakillari qurultoyida C) Fuqarolar tomonidan umumxalq saylovida D) Oliy Majlis palatalarining qo'shma majlisida To'g'ri javob: C) Fuqarolar tomonidan umumxalq saylovida ✔ Izoh: Prezident fuqarolar tomonidan umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo'li bilan saylanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 142 Izoh: Yordamchi maslahat, ko'rsatma, vosita berish yoki to'siqlarni bartaraf etish orqali jinoyat sodir etilishiga ko'maklashgan shaxsdir. 28. Korrupsiyaga qarshi kurash samaradorligini baholash uchun qanday vosita qo'llaniladi? A) Faqat mansabdorlarning shaxsiy fikri va baholari B) Faqat reklama kampaniyalari soni C) Monitoring va mustaqil tadqiqotlar, sotsiologik so'rovlar D) Faqat tasodifiy taxmin To'g'ri javob: C) Monitoring va mustaqil tadqiqotlar, sotsiologik so'rovlar✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi choralar samaradorligi monitoring, statistik tahlil, sotsiologik so'rovlar va xalqaro reytinglar orqali baholanadi. 29. Tanish-bilishchilik (protektsionizm) nima? A) Xizmatda tanish yoki qarindoshlarga asossiz imtiyoz berish B) Yangi xodimlarga tajribali ustoz biriktirish C) Xodimlarning jamoaviy dam olishi D) Xodimlarning ish jarayonida bir-biri bilan tanishishi To'g'ri javob: A) Xizmatda tanish yoki qarindoshlarga asossiz imtiyoz berish ✔ Izoh: Protektsionizm — ishga qabul qilish, lavozimga ko'tarish yoki boshqa masalalarda tanish va qarindoshlarga xolis bo'lmagan imtiyoz berish. 30. Prezident qanday yo'l bilan saylanadi? A) Siyosiy partiyalar kengashi tomonidan B) Mahalliy kengashlar vakillari qurultoyida C) Fuqarolar tomonidan umumxalq saylovida D) Oliy Majlis palatalarining qo'shma majlisida To'g'ri javob: C) Fuqarolar tomonidan umumxalq saylovida ✔ Izoh: Prezident fuqarolar tomonidan umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo'li bilan saylanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 142 Izoh: Yordamchi maslahat, ko'rsatma, vosita berish yoki to'siqlarni bartaraf etish orqali jinoyat sodir etilishiga ko'maklashgan shaxsdir. 28. Korrupsiyaga qarshi kurash samaradorligini baholash uchun qanday vosita qo'llaniladi? A) Faqat mansabdorlarning shaxsiy fikri va baholari B) Faqat reklama kampaniyalari soni C) Monitoring va mustaqil tadqiqotlar, sotsiologik so'rovlar D) Faqat tasodifiy taxmin To'g'ri javob: C) Monitoring va mustaqil tadqiqotlar, sotsiologik so'rovlar✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi choralar samaradorligi monitoring, statistik tahlil, sotsiologik so'rovlar va xalqaro reytinglar orqali baholanadi. 29. Tanish-bilishchilik (protektsionizm) nima? A) Xizmatda tanish yoki qarindoshlarga asossiz imtiyoz berish B) Yangi xodimlarga tajribali ustoz biriktirish C) Xodimlarning jamoaviy dam olishi D) Xodimlarning ish jarayonida bir-biri bilan tanishishi To'g'ri javob: A) Xizmatda tanish yoki qarindoshlarga asossiz imtiyoz berish ✔ Izoh: Protektsionizm — ishga qabul qilish, lavozimga ko'tarish yoki boshqa masalalarda tanish va qarindoshlarga xolis bo'lmagan imtiyoz berish. 30. Prezident qanday yo'l bilan saylanadi? A) Siyosiy partiyalar kengashi tomonidan B) Mahalliy kengashlar vakillari qurultoyida C) Fuqarolar tomonidan umumxalq saylovida D) Oliy Majlis palatalarining qo'shma majlisida To'g'ri javob: C) Fuqarolar tomonidan umumxalq saylovida ✔ Izoh: Prezident fuqarolar tomonidan umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo'li bilan saylanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 142 24-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Boshqa shaxsga zarar yetkazgan shaxs umumiy qoidaga ko'ra zararni qanday hajmda qoplaydi? A) To'liq hajmda B) Faqat yarmini C) Faqat sug'urta summasi doirasida D) Faqat ma'naviy zararni To'g'ri javob: A) To'liq hajmda✔ Izoh: Fuqaroning shaxsiga yoki mol-mulkiga yetkazilgan zarar, umumiy qoidaga ko'ra, zarar yetkazgan shaxs tomonidan to'liq hajmda qoplanadi. 2. Qaysi jamoat birlashmalarini tuzish Konstitutsiyaga ko'ra taqiqlanadi? A) Konstitutsiyaviy tuzumni zo'rlik bilan o'zgartirishni maqsad qilgan birlashmalar B) Sport va sog'lom turmush tarzini targ'ib qiluvchi nodavlat birlashmalar C) Yoshlar va talabalarning ijodiy ixtiyoriy birlashmalari D) Ekologik muammolar bilan shug'ullanuvchi ixtiyoriy jamoat birlashmalari To'g'ri javob: A) Konstitutsiyaviy tuzumni zo'rlik bilan o'zgartirishni maqsad qilgan birlashmalar ✔ Izoh: Konstitutsiyaviy tuzumni zo'rlik bilan o'zgartirish, millatlararo va diniy adovatni qo'zg'atishni maqsad qilgan birlashmalar tuzish taqiqlanadi. 3. Ishsizlik nafaqasi qaysi organ orqali tayinlanadi? A) Bandlikka ko'maklashish organlari B) Davlat soliq xizmati hududiy organlari C) Ichki ishlar organlari D) Sudlar va sud ijrochilari To'g'ri javob: A) Bandlikka ko'maklashish organlari ✔ Izoh: Ishsizlik nafaqasi bandlikka ko'maklashish markazlari tomonidan ro'yxatga olingan ishsizlarga tayinlanadi. 4. Qiynoq yoki zo'ravonlik orqali olingan ko'rsatuvlar qanday baholanadi? A) Faqat og'ir jinoyatlar bo'yicha dalil hisoblanadi B) Maqbul bo'lmagan dalil hisoblanadi va ayblov uchun asos bo'lmaydi C) Faqat ekspert tasdiqlasa, to'liq kuchga ega dalil sifatida qabul qilinadi D) To'liq kuchga ega dalil sifatida qabul qilinadi To'g'ri javob: B) Maqbul bo'lmagan dalil hisoblanadi va ayblov uchun asos bo'lmaydi ✔ Izoh: Qonunga xilof usullar, jumladan qiynoq va zo'ravonlik bilan olingan ma'lumotlar dalil sifatida maqbul emas. 5. To'liqsiz ish vaqtida ishlash xodimning qaysi huquqlarini cheklaydi? A) Ijtimoiy sug'urtadan mahrum qiladi B) Hech qanday mehnat huquqlarini cheklamaydi C) Ish stajini hisoblashni to'xtatadi D) Ta'til huquqini butunlay yo'qotadi To'g'ri javob: B) Hech qanday mehnat huquqlarini cheklamaydi ✔ Izoh: To'liqsiz ish vaqti xodimning yillik ta'til, ish stajini hisoblash va boshqa mehnat huquqlarini cheklamaydi; haq ishlagan vaqtga mutanosib to'lanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 143 24-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Boshqa shaxsga zarar yetkazgan shaxs umumiy qoidaga ko'ra zararni qanday hajmda qoplaydi? A) To'liq hajmda B) Faqat yarmini C) Faqat sug'urta summasi doirasida D) Faqat ma'naviy zararni To'g'ri javob: A) To'liq hajmda✔ Izoh: Fuqaroning shaxsiga yoki mol-mulkiga yetkazilgan zarar, umumiy qoidaga ko'ra, zarar yetkazgan shaxs tomonidan to'liq hajmda qoplanadi. 2. Qaysi jamoat birlashmalarini tuzish Konstitutsiyaga ko'ra taqiqlanadi? A) Konstitutsiyaviy tuzumni zo'rlik bilan o'zgartirishni maqsad qilgan birlashmalar B) Sport va sog'lom turmush tarzini targ'ib qiluvchi nodavlat birlashmalar C) Yoshlar va talabalarning ijodiy ixtiyoriy birlashmalari D) Ekologik muammolar bilan shug'ullanuvchi ixtiyoriy jamoat birlashmalari To'g'ri javob: A) Konstitutsiyaviy tuzumni zo'rlik bilan o'zgartirishni maqsad qilgan birlashmalar ✔ Izoh: Konstitutsiyaviy tuzumni zo'rlik bilan o'zgartirish, millatlararo va diniy adovatni qo'zg'atishni maqsad qilgan birlashmalar tuzish taqiqlanadi. 3. Ishsizlik nafaqasi qaysi organ orqali tayinlanadi? A) Bandlikka ko'maklashish organlari B) Davlat soliq xizmati hududiy organlari C) Ichki ishlar organlari D) Sudlar va sud ijrochilari To'g'ri javob: A) Bandlikka ko'maklashish organlari ✔ Izoh: Ishsizlik nafaqasi bandlikka ko'maklashish markazlari tomonidan ro'yxatga olingan ishsizlarga tayinlanadi. 4. Qiynoq yoki zo'ravonlik orqali olingan ko'rsatuvlar qanday baholanadi? A) Faqat og'ir jinoyatlar bo'yicha dalil hisoblanadi B) Maqbul bo'lmagan dalil hisoblanadi va ayblov uchun asos bo'lmaydi C) Faqat ekspert tasdiqlasa, to'liq kuchga ega dalil sifatida qabul qilinadi D) To'liq kuchga ega dalil sifatida qabul qilinadi To'g'ri javob: B) Maqbul bo'lmagan dalil hisoblanadi va ayblov uchun asos bo'lmaydi ✔ Izoh: Qonunga xilof usullar, jumladan qiynoq va zo'ravonlik bilan olingan ma'lumotlar dalil sifatida maqbul emas. 5. To'liqsiz ish vaqtida ishlash xodimning qaysi huquqlarini cheklaydi? A) Ijtimoiy sug'urtadan mahrum qiladi B) Hech qanday mehnat huquqlarini cheklamaydi C) Ish stajini hisoblashni to'xtatadi D) Ta'til huquqini butunlay yo'qotadi To'g'ri javob: B) Hech qanday mehnat huquqlarini cheklamaydi ✔ Izoh: To'liqsiz ish vaqti xodimning yillik ta'til, ish stajini hisoblash va boshqa mehnat huquqlarini cheklamaydi; haq ishlagan vaqtga mutanosib to'lanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 143 24-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Boshqa shaxsga zarar yetkazgan shaxs umumiy qoidaga ko'ra zararni qanday hajmda qoplaydi? A) To'liq hajmda B) Faqat yarmini C) Faqat sug'urta summasi doirasida D) Faqat ma'naviy zararni To'g'ri javob: A) To'liq hajmda✔ Izoh: Fuqaroning shaxsiga yoki mol-mulkiga yetkazilgan zarar, umumiy qoidaga ko'ra, zarar yetkazgan shaxs tomonidan to'liq hajmda qoplanadi. 2. Qaysi jamoat birlashmalarini tuzish Konstitutsiyaga ko'ra taqiqlanadi? A) Konstitutsiyaviy tuzumni zo'rlik bilan o'zgartirishni maqsad qilgan birlashmalar B) Sport va sog'lom turmush tarzini targ'ib qiluvchi nodavlat birlashmalar C) Yoshlar va talabalarning ijodiy ixtiyoriy birlashmalari D) Ekologik muammolar bilan shug'ullanuvchi ixtiyoriy jamoat birlashmalari To'g'ri javob: A) Konstitutsiyaviy tuzumni zo'rlik bilan o'zgartirishni maqsad qilgan birlashmalar ✔ Izoh: Konstitutsiyaviy tuzumni zo'rlik bilan o'zgartirish, millatlararo va diniy adovatni qo'zg'atishni maqsad qilgan birlashmalar tuzish taqiqlanadi. 3. Ishsizlik nafaqasi qaysi organ orqali tayinlanadi? A) Bandlikka ko'maklashish organlari B) Davlat soliq xizmati hududiy organlari C) Ichki ishlar organlari D) Sudlar va sud ijrochilari To'g'ri javob: A) Bandlikka ko'maklashish organlari ✔ Izoh: Ishsizlik nafaqasi bandlikka ko'maklashish markazlari tomonidan ro'yxatga olingan ishsizlarga tayinlanadi. 4. Qiynoq yoki zo'ravonlik orqali olingan ko'rsatuvlar qanday baholanadi? A) Faqat og'ir jinoyatlar bo'yicha dalil hisoblanadi B) Maqbul bo'lmagan dalil hisoblanadi va ayblov uchun asos bo'lmaydi C) Faqat ekspert tasdiqlasa, to'liq kuchga ega dalil sifatida qabul qilinadi D) To'liq kuchga ega dalil sifatida qabul qilinadi To'g'ri javob: B) Maqbul bo'lmagan dalil hisoblanadi va ayblov uchun asos bo'lmaydi ✔ Izoh: Qonunga xilof usullar, jumladan qiynoq va zo'ravonlik bilan olingan ma'lumotlar dalil sifatida maqbul emas. 5. To'liqsiz ish vaqtida ishlash xodimning qaysi huquqlarini cheklaydi? A) Ijtimoiy sug'urtadan mahrum qiladi B) Hech qanday mehnat huquqlarini cheklamaydi C) Ish stajini hisoblashni to'xtatadi D) Ta'til huquqini butunlay yo'qotadi To'g'ri javob: B) Hech qanday mehnat huquqlarini cheklamaydi ✔ Izoh: To'liqsiz ish vaqti xodimning yillik ta'til, ish stajini hisoblash va boshqa mehnat huquqlarini cheklamaydi; haq ishlagan vaqtga mutanosib to'lanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 143 6. Prokuratura organlari faoliyatini tartibga soluvchi asosiy maxsus qonun qaysi? A) «Sudlar to'g'risida»gi qonun B) «Prokuratura to'g'risida»gi qonun C) «Notariat to'g'risida»gi qonun D) «Advokatura to'g'risida»gi qonun To'g'ri javob: B) «Prokuratura to'g'risida»gi qonun✔ Izoh: Prokuratura organlarining tashkil etilishi va faoliyati Konstitutsiya va «Prokuratura to'g'risida»gi qonun bilan tartibga solinadi. 7. Garov sharti buzilsa, qanday oqibat yuzaga keladi? A) Garov ikki barobar oshirib qaytariladi B) Hech qanday oqibat yuzaga kelmaydi C) Garov jabrlanuvchiga yetkazilgan zarar uchun sovg'a sifatida to'liq beriladi D) Garov qonunda belgilangan tartibda davlat daromadiga o'tkazilishi mumkin To'g'ri javob: D) Garov qonunda belgilangan tartibda davlat daromadiga o'tkazilishi mumkin ✔ Izoh: Ayblanuvchi garov shartlarini buzsa, garov sud qarori bilan davlat daromadiga o'tkazilishi mumkin. 8. Ijtimoiy sug'urtaning asosiy mohiyati nima? A) Fuqarolarning mol-mulkini o'g'rilikdan sug'urtalash B) Avtomobillarni yo'l-transport hodisasidan sug'urtalash C) Tijorat yuklarini tashish vaqtida sug'urtalash D) Ijtimoiy xavflar yuz berganda fuqarolarni moddiy ta'minlash To'g'ri javob: D) Ijtimoiy xavflar yuz berganda fuqarolarni moddiy ta'minlash ✔ Izoh: Ijtimoiy sug'urta kasallik, nogironlik, keksalik, boquvchini yo'qotish kabi ijtimoiy xavflar yuz berganda fuqarolarni ta'minlaydi. 9. Insonning irodasi bilan bog'liq yuridik faktlar qanday ataladi? A) Harakatlar B) Muddatlar C) Hodisalar (voqealar) D) Holatlar To'g'ri javob: A) Harakatlar ✔ Izoh: Harakatlar — insonning irodasiga bog'liq yuridik faktlar; ular qonuniy (bitimlar) va g'ayriqonuniy (huquqbuzarliklar) bo'ladi. 10. Fuqaroviy-huquqiy javobgarlik asosan qanday xususiyatga ega? A) Faqat intizomiy xususiyatga B) Mulkiy, kompensatsion xususiyatga C) Faqat ozodlikdan mahrum qilish xususiyatiga D) Faqat siyosiy xususiyatga To'g'ri javob: B) Mulkiy, kompensatsion xususiyatga ✔ Izoh: Fuqaroviy-huquqiy javobgarlik asosan mulkiy bo'lib, zararni qoplash, neustoyka undirish orqali buzilgan huquqni tiklashga qaratilgan. 11. Shaxsning o'z aybiga iqror bo'lishi yagona dalil bo'lsa, ayblov hukmi chiqarish mumkinmi? A) Yo'q, iqror boshqa dalillar bilan tasdiqlanishi kerak B) Ha, iqrorning o'zi yetarli dalil hisoblanadi C) Ha, agar iqror tergovchi huzurida va himoyachisiz qilingan bo'lsa D) Ha, agar iqror yozma ravishda olingan bo'lsa To'g'ri javob: A) Yo'q, iqror boshqa dalillar bilan tasdiqlanishi kerak ✔ Izoh: Ayblanuvchining aybini tan olishi ishdagi boshqa dalillar majmui bilan tasdiqlangan taqdirdagina ayblov uchun asos bo'lishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 144 6. Prokuratura organlari faoliyatini tartibga soluvchi asosiy maxsus qonun qaysi? A) «Sudlar to'g'risida»gi qonun B) «Prokuratura to'g'risida»gi qonun C) «Notariat to'g'risida»gi qonun D) «Advokatura to'g'risida»gi qonun To'g'ri javob: B) «Prokuratura to'g'risida»gi qonun✔ Izoh: Prokuratura organlarining tashkil etilishi va faoliyati Konstitutsiya va «Prokuratura to'g'risida»gi qonun bilan tartibga solinadi. 7. Garov sharti buzilsa, qanday oqibat yuzaga keladi? A) Garov ikki barobar oshirib qaytariladi B) Hech qanday oqibat yuzaga kelmaydi C) Garov jabrlanuvchiga yetkazilgan zarar uchun sovg'a sifatida to'liq beriladi D) Garov qonunda belgilangan tartibda davlat daromadiga o'tkazilishi mumkin To'g'ri javob: D) Garov qonunda belgilangan tartibda davlat daromadiga o'tkazilishi mumkin ✔ Izoh: Ayblanuvchi garov shartlarini buzsa, garov sud qarori bilan davlat daromadiga o'tkazilishi mumkin. 8. Ijtimoiy sug'urtaning asosiy mohiyati nima? A) Fuqarolarning mol-mulkini o'g'rilikdan sug'urtalash B) Avtomobillarni yo'l-transport hodisasidan sug'urtalash C) Tijorat yuklarini tashish vaqtida sug'urtalash D) Ijtimoiy xavflar yuz berganda fuqarolarni moddiy ta'minlash To'g'ri javob: D) Ijtimoiy xavflar yuz berganda fuqarolarni moddiy ta'minlash ✔ Izoh: Ijtimoiy sug'urta kasallik, nogironlik, keksalik, boquvchini yo'qotish kabi ijtimoiy xavflar yuz berganda fuqarolarni ta'minlaydi. 9. Insonning irodasi bilan bog'liq yuridik faktlar qanday ataladi? A) Harakatlar B) Muddatlar C) Hodisalar (voqealar) D) Holatlar To'g'ri javob: A) Harakatlar ✔ Izoh: Harakatlar — insonning irodasiga bog'liq yuridik faktlar; ular qonuniy (bitimlar) va g'ayriqonuniy (huquqbuzarliklar) bo'ladi. 10. Fuqaroviy-huquqiy javobgarlik asosan qanday xususiyatga ega? A) Faqat intizomiy xususiyatga B) Mulkiy, kompensatsion xususiyatga C) Faqat ozodlikdan mahrum qilish xususiyatiga D) Faqat siyosiy xususiyatga To'g'ri javob: B) Mulkiy, kompensatsion xususiyatga ✔ Izoh: Fuqaroviy-huquqiy javobgarlik asosan mulkiy bo'lib, zararni qoplash, neustoyka undirish orqali buzilgan huquqni tiklashga qaratilgan. 11. Shaxsning o'z aybiga iqror bo'lishi yagona dalil bo'lsa, ayblov hukmi chiqarish mumkinmi? A) Yo'q, iqror boshqa dalillar bilan tasdiqlanishi kerak B) Ha, iqrorning o'zi yetarli dalil hisoblanadi C) Ha, agar iqror tergovchi huzurida va himoyachisiz qilingan bo'lsa D) Ha, agar iqror yozma ravishda olingan bo'lsa To'g'ri javob: A) Yo'q, iqror boshqa dalillar bilan tasdiqlanishi kerak ✔ Izoh: Ayblanuvchining aybini tan olishi ishdagi boshqa dalillar majmui bilan tasdiqlangan taqdirdagina ayblov uchun asos bo'lishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 144 6. Prokuratura organlari faoliyatini tartibga soluvchi asosiy maxsus qonun qaysi? A) «Sudlar to'g'risida»gi qonun B) «Prokuratura to'g'risida»gi qonun C) «Notariat to'g'risida»gi qonun D) «Advokatura to'g'risida»gi qonun To'g'ri javob: B) «Prokuratura to'g'risida»gi qonun✔ Izoh: Prokuratura organlarining tashkil etilishi va faoliyati Konstitutsiya va «Prokuratura to'g'risida»gi qonun bilan tartibga solinadi. 7. Garov sharti buzilsa, qanday oqibat yuzaga keladi? A) Garov ikki barobar oshirib qaytariladi B) Hech qanday oqibat yuzaga kelmaydi C) Garov jabrlanuvchiga yetkazilgan zarar uchun sovg'a sifatida to'liq beriladi D) Garov qonunda belgilangan tartibda davlat daromadiga o'tkazilishi mumkin To'g'ri javob: D) Garov qonunda belgilangan tartibda davlat daromadiga o'tkazilishi mumkin ✔ Izoh: Ayblanuvchi garov shartlarini buzsa, garov sud qarori bilan davlat daromadiga o'tkazilishi mumkin. 8. Ijtimoiy sug'urtaning asosiy mohiyati nima? A) Fuqarolarning mol-mulkini o'g'rilikdan sug'urtalash B) Avtomobillarni yo'l-transport hodisasidan sug'urtalash C) Tijorat yuklarini tashish vaqtida sug'urtalash D) Ijtimoiy xavflar yuz berganda fuqarolarni moddiy ta'minlash To'g'ri javob: D) Ijtimoiy xavflar yuz berganda fuqarolarni moddiy ta'minlash ✔ Izoh: Ijtimoiy sug'urta kasallik, nogironlik, keksalik, boquvchini yo'qotish kabi ijtimoiy xavflar yuz berganda fuqarolarni ta'minlaydi. 9. Insonning irodasi bilan bog'liq yuridik faktlar qanday ataladi? A) Harakatlar B) Muddatlar C) Hodisalar (voqealar) D) Holatlar To'g'ri javob: A) Harakatlar ✔ Izoh: Harakatlar — insonning irodasiga bog'liq yuridik faktlar; ular qonuniy (bitimlar) va g'ayriqonuniy (huquqbuzarliklar) bo'ladi. 10. Fuqaroviy-huquqiy javobgarlik asosan qanday xususiyatga ega? A) Faqat intizomiy xususiyatga B) Mulkiy, kompensatsion xususiyatga C) Faqat ozodlikdan mahrum qilish xususiyatiga D) Faqat siyosiy xususiyatga To'g'ri javob: B) Mulkiy, kompensatsion xususiyatga ✔ Izoh: Fuqaroviy-huquqiy javobgarlik asosan mulkiy bo'lib, zararni qoplash, neustoyka undirish orqali buzilgan huquqni tiklashga qaratilgan. 11. Shaxsning o'z aybiga iqror bo'lishi yagona dalil bo'lsa, ayblov hukmi chiqarish mumkinmi? A) Yo'q, iqror boshqa dalillar bilan tasdiqlanishi kerak B) Ha, iqrorning o'zi yetarli dalil hisoblanadi C) Ha, agar iqror tergovchi huzurida va himoyachisiz qilingan bo'lsa D) Ha, agar iqror yozma ravishda olingan bo'lsa To'g'ri javob: A) Yo'q, iqror boshqa dalillar bilan tasdiqlanishi kerak ✔ Izoh: Ayblanuvchining aybini tan olishi ishdagi boshqa dalillar majmui bilan tasdiqlangan taqdirdagina ayblov uchun asos bo'lishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 144 12. Bosh prokuror o'z faoliyati haqida qaysi organga hisobot berishi mumkin? A) Tuman sudi raisiga B) Mahalla fuqarolar yig'iniga C) Xususiy auditorlik tashkilotining kengashiga D) Oliy Majlis palatalari va Prezidentga To'g'ri javob: D) Oliy Majlis palatalari va Prezidentga✔ Izoh: Bosh prokuror prokuratura organlari faoliyati haqida Oliy Majlis palatalari va Prezidentga axborot va hisobot beradi. 13. Jinoyat ishlari sudda qanday tartibda ko'rib chiqiladi? A) Faqat tergovchi yoki prokurorning yozma ruxsati bilan ochiq B) Har doim yopiq, oshkoraliksiz C) Ochiq, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari D) Faqat jurnalistlar uchun yopiq To'g'ri javob: C) Ochiq, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari ✔ Izoh: Oshkoralik tamoyiliga ko'ra ishlar ochiq ko'riladi; yopiq majlis faqat qonunda belgilangan hollarda o'tkaziladi. 14. Dalillarni baholash mezonlari qaysilar? A) Ommaviylik, mashhurlik, qiziqarlilik va arzonlik B) Yangilik, tezkorlik, sodda tuzilganlik va qisqalik C) Uzunlik, hajm, rang va shakl D) Aloqadorlik, maqbullik, ishonchlilik va yetarlilik To'g'ri javob: D) Aloqadorlik, maqbullik, ishonchlilik va yetarlilik ✔ Izoh: Har bir dalil aloqadorligi, maqbulligi va ishonchliligi nuqtai nazaridan, barcha dalillar esa yetarliligi nuqtai nazaridan baholanadi. 15. Fuqaroviy da'vogar kim? A) Jinoyat ishida ayblovni sudda quvvatlovchi davlat vakili B) Ish bo'yicha xolis sifatida tergov harakatida ishtirok etgan va bayonnomani imzolagan shaxs C) Ayblanuvchining harakatlari uchun mulkiy javob beruvchi shaxs D) Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni undirishni talab qilgan shaxs To'g'ri javob: D) Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni undirishni talab qilgan shaxs ✔ Izoh: Jinoyat tufayli mulkiy zarar ko'rgan va uni undirish haqida da'vo qo'zg'atgan jismoniy yoki yuridik shaxs fuqaroviy da'vogar deb topiladi. 16. Yuridik javobgarlikning qaysi tamoyili bir huquqbuzarlik uchun ikki marta jazolashni taqiqlaydi? A) Oshkoralik tamoyili B) Bir huquqbuzarlik uchun bir marta javobgarlik C) Javobgarlikning muqarrarligi tamoyili D) Insonparvarlik va adolat tamoyili To'g'ri javob: B) Bir huquqbuzarlik uchun bir marta javobgarlik ✔ Izoh: Hech kim bir huquqbuzarlik uchun ikki marta bir xil turdagi yuridik javobgarlikka tortilishi mumkin emas. 17. Boquvchisini yo'qotganlik pensiyasi kimga tayinlanadi? A) Vafot etgan shaxsning mehnatga layoqatli ishlayotgan qarindoshlariga B) Vafot etgan shaxs ishlagan tashkilotdagi ish beruvchiga C) Vafot etgan boquvchining qaramog'ida bo'lgan mehnatga layoqatsiz oila a'zolariga D) Vafot etgan shaxsning qo'shnilari va hamkasblariga To'g'ri javob: C) Vafot etgan boquvchining qaramog'ida bo'lgan mehnatga layoqatsiz oila a'zolariga ✔ Izoh: Bu pensiya vafot etgan boquvchining qaramog'ida bo'lgan mehnatga layoqatsiz oila a'zolariga tayinlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 145 12. Bosh prokuror o'z faoliyati haqida qaysi organga hisobot berishi mumkin? A) Tuman sudi raisiga B) Mahalla fuqarolar yig'iniga C) Xususiy auditorlik tashkilotining kengashiga D) Oliy Majlis palatalari va Prezidentga To'g'ri javob: D) Oliy Majlis palatalari va Prezidentga✔ Izoh: Bosh prokuror prokuratura organlari faoliyati haqida Oliy Majlis palatalari va Prezidentga axborot va hisobot beradi. 13. Jinoyat ishlari sudda qanday tartibda ko'rib chiqiladi? A) Faqat tergovchi yoki prokurorning yozma ruxsati bilan ochiq B) Har doim yopiq, oshkoraliksiz C) Ochiq, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari D) Faqat jurnalistlar uchun yopiq To'g'ri javob: C) Ochiq, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari ✔ Izoh: Oshkoralik tamoyiliga ko'ra ishlar ochiq ko'riladi; yopiq majlis faqat qonunda belgilangan hollarda o'tkaziladi. 14. Dalillarni baholash mezonlari qaysilar? A) Ommaviylik, mashhurlik, qiziqarlilik va arzonlik B) Yangilik, tezkorlik, sodda tuzilganlik va qisqalik C) Uzunlik, hajm, rang va shakl D) Aloqadorlik, maqbullik, ishonchlilik va yetarlilik To'g'ri javob: D) Aloqadorlik, maqbullik, ishonchlilik va yetarlilik ✔ Izoh: Har bir dalil aloqadorligi, maqbulligi va ishonchliligi nuqtai nazaridan, barcha dalillar esa yetarliligi nuqtai nazaridan baholanadi. 15. Fuqaroviy da'vogar kim? A) Jinoyat ishida ayblovni sudda quvvatlovchi davlat vakili B) Ish bo'yicha xolis sifatida tergov harakatida ishtirok etgan va bayonnomani imzolagan shaxs C) Ayblanuvchining harakatlari uchun mulkiy javob beruvchi shaxs D) Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni undirishni talab qilgan shaxs To'g'ri javob: D) Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni undirishni talab qilgan shaxs ✔ Izoh: Jinoyat tufayli mulkiy zarar ko'rgan va uni undirish haqida da'vo qo'zg'atgan jismoniy yoki yuridik shaxs fuqaroviy da'vogar deb topiladi. 16. Yuridik javobgarlikning qaysi tamoyili bir huquqbuzarlik uchun ikki marta jazolashni taqiqlaydi? A) Oshkoralik tamoyili B) Bir huquqbuzarlik uchun bir marta javobgarlik C) Javobgarlikning muqarrarligi tamoyili D) Insonparvarlik va adolat tamoyili To'g'ri javob: B) Bir huquqbuzarlik uchun bir marta javobgarlik ✔ Izoh: Hech kim bir huquqbuzarlik uchun ikki marta bir xil turdagi yuridik javobgarlikka tortilishi mumkin emas. 17. Boquvchisini yo'qotganlik pensiyasi kimga tayinlanadi? A) Vafot etgan shaxsning mehnatga layoqatli ishlayotgan qarindoshlariga B) Vafot etgan shaxs ishlagan tashkilotdagi ish beruvchiga C) Vafot etgan boquvchining qaramog'ida bo'lgan mehnatga layoqatsiz oila a'zolariga D) Vafot etgan shaxsning qo'shnilari va hamkasblariga To'g'ri javob: C) Vafot etgan boquvchining qaramog'ida bo'lgan mehnatga layoqatsiz oila a'zolariga ✔ Izoh: Bu pensiya vafot etgan boquvchining qaramog'ida bo'lgan mehnatga layoqatsiz oila a'zolariga tayinlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 145 12. Bosh prokuror o'z faoliyati haqida qaysi organga hisobot berishi mumkin? A) Tuman sudi raisiga B) Mahalla fuqarolar yig'iniga C) Xususiy auditorlik tashkilotining kengashiga D) Oliy Majlis palatalari va Prezidentga To'g'ri javob: D) Oliy Majlis palatalari va Prezidentga✔ Izoh: Bosh prokuror prokuratura organlari faoliyati haqida Oliy Majlis palatalari va Prezidentga axborot va hisobot beradi. 13. Jinoyat ishlari sudda qanday tartibda ko'rib chiqiladi? A) Faqat tergovchi yoki prokurorning yozma ruxsati bilan ochiq B) Har doim yopiq, oshkoraliksiz C) Ochiq, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari D) Faqat jurnalistlar uchun yopiq To'g'ri javob: C) Ochiq, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari ✔ Izoh: Oshkoralik tamoyiliga ko'ra ishlar ochiq ko'riladi; yopiq majlis faqat qonunda belgilangan hollarda o'tkaziladi. 14. Dalillarni baholash mezonlari qaysilar? A) Ommaviylik, mashhurlik, qiziqarlilik va arzonlik B) Yangilik, tezkorlik, sodda tuzilganlik va qisqalik C) Uzunlik, hajm, rang va shakl D) Aloqadorlik, maqbullik, ishonchlilik va yetarlilik To'g'ri javob: D) Aloqadorlik, maqbullik, ishonchlilik va yetarlilik ✔ Izoh: Har bir dalil aloqadorligi, maqbulligi va ishonchliligi nuqtai nazaridan, barcha dalillar esa yetarliligi nuqtai nazaridan baholanadi. 15. Fuqaroviy da'vogar kim? A) Jinoyat ishida ayblovni sudda quvvatlovchi davlat vakili B) Ish bo'yicha xolis sifatida tergov harakatida ishtirok etgan va bayonnomani imzolagan shaxs C) Ayblanuvchining harakatlari uchun mulkiy javob beruvchi shaxs D) Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni undirishni talab qilgan shaxs To'g'ri javob: D) Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni undirishni talab qilgan shaxs ✔ Izoh: Jinoyat tufayli mulkiy zarar ko'rgan va uni undirish haqida da'vo qo'zg'atgan jismoniy yoki yuridik shaxs fuqaroviy da'vogar deb topiladi. 16. Yuridik javobgarlikning qaysi tamoyili bir huquqbuzarlik uchun ikki marta jazolashni taqiqlaydi? A) Oshkoralik tamoyili B) Bir huquqbuzarlik uchun bir marta javobgarlik C) Javobgarlikning muqarrarligi tamoyili D) Insonparvarlik va adolat tamoyili To'g'ri javob: B) Bir huquqbuzarlik uchun bir marta javobgarlik ✔ Izoh: Hech kim bir huquqbuzarlik uchun ikki marta bir xil turdagi yuridik javobgarlikka tortilishi mumkin emas. 17. Boquvchisini yo'qotganlik pensiyasi kimga tayinlanadi? A) Vafot etgan shaxsning mehnatga layoqatli ishlayotgan qarindoshlariga B) Vafot etgan shaxs ishlagan tashkilotdagi ish beruvchiga C) Vafot etgan boquvchining qaramog'ida bo'lgan mehnatga layoqatsiz oila a'zolariga D) Vafot etgan shaxsning qo'shnilari va hamkasblariga To'g'ri javob: C) Vafot etgan boquvchining qaramog'ida bo'lgan mehnatga layoqatsiz oila a'zolariga ✔ Izoh: Bu pensiya vafot etgan boquvchining qaramog'ida bo'lgan mehnatga layoqatsiz oila a'zolariga tayinlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 145 18. Prokurorning nazorat qilinayotgan ishda shaxsan manfaatdorligi aniqlansa, qanday harakat qilinadi? A) Prokuror ishni tezroq tugatishga intiladi B) Prokuror rad etiladi yoki o'zini o'zi rad etadi C) Prokuror ishni hech kimga aytmasdan yashirin davom ettiradi D) Prokuror manfaatdorligini rasmiylashtirmaydi To'g'ri javob: B) Prokuror rad etiladi yoki o'zini o'zi rad etadi✔ Izoh: Xolislikni ta'minlash uchun shaxsan manfaatdor prokuror ishda ishtirok eta olmaydi va o'zini o'zi rad etishi yoki rad etilishi lozim. 19. Mehnat munosabatlarining tomonlari kimlar? A) Xodim va ish beruvchi B) Ijarachi va ijaraga beruvchi C) Kreditor va qarzdor D) Sotuvchi va xaridor To'g'ri javob: A) Xodim va ish beruvchi ✔ Izoh: Individual mehnat munosabatlarining tomonlari xodim va ish beruvchidir. 20. Prokuror nazorati qaysi masalani tekshirishga qaratilgan? A) Hujjat va harakatlarning qonunga muvofiqligini B) Boshqaruv qarorlarining iqtisodiy samaradorligini C) Rahbarlarning shaxsiy ish uslubi va didini D) Korxona mahsulotining bozor narxlarini To'g'ri javob: A) Hujjat va harakatlarning qonunga muvofiqligini ✔ Izoh: Prokuror nazorati qonuniylik nazoratidir: u hujjat va harakatlarning qonunga muvofiqligini tekshiradi, maqsadga muvofiqlikni emas. 21. Umumiy voyaga yetmagan bolalari bo'lmagan er-xotin o'zaro rozilik asosida qayerda nikohdan ajralishi mumkin? A) Faqat Oliy sud tomonidan B) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organida C) Mahalla fuqarolar yig'inida, rais va oqsoqollar qarori bilan D) Tuman hokimligida, hokim qarori bilan To'g'ri javob: B) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organida ✔ Izoh: Umumiy voyaga yetmagan bolalari bo'lmagan va o'zaro roziligi mavjud er-xotin nikohdan FHDYo organida ajratiladi. 22. Meros ochilishiga nima asos bo'ladi? A) Fuqaroning sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilishi B) Fuqaroning chet elga doimiy yashash uchun ko'chib ketishi C) Fuqaroning pensiyaga chiqishi yoki mehnat faoliyatini tugatishi D) Fuqaroning vafoti yoki uni sud tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinishi To'g'ri javob: D) Fuqaroning vafoti yoki uni sud tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinishi ✔ Izoh: Meros fuqaroning vafoti yoki sud tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinishi natijasida ochiladi. 23. Prokuror qonunbuzarlik aniqlanganda mansabdor shaxsni tushuntirish berish uchun chaqira oladimi? A) Yo'q, faqat sud ruxsati bilan mumkin B) Ha, tekshiruv doirasida tushuntirish talab qilishi mumkin C) Yo'q, buning uchun Prezidentning yozma ruxsati kerak D) Yo'q, mansabdorlar daxlsiz hisoblanadi To'g'ri javob: B) Ha, tekshiruv doirasida tushuntirish talab qilishi mumkin ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 146 18. Prokurorning nazorat qilinayotgan ishda shaxsan manfaatdorligi aniqlansa, qanday harakat qilinadi? A) Prokuror ishni tezroq tugatishga intiladi B) Prokuror rad etiladi yoki o'zini o'zi rad etadi C) Prokuror ishni hech kimga aytmasdan yashirin davom ettiradi D) Prokuror manfaatdorligini rasmiylashtirmaydi To'g'ri javob: B) Prokuror rad etiladi yoki o'zini o'zi rad etadi✔ Izoh: Xolislikni ta'minlash uchun shaxsan manfaatdor prokuror ishda ishtirok eta olmaydi va o'zini o'zi rad etishi yoki rad etilishi lozim. 19. Mehnat munosabatlarining tomonlari kimlar? A) Xodim va ish beruvchi B) Ijarachi va ijaraga beruvchi C) Kreditor va qarzdor D) Sotuvchi va xaridor To'g'ri javob: A) Xodim va ish beruvchi ✔ Izoh: Individual mehnat munosabatlarining tomonlari xodim va ish beruvchidir. 20. Prokuror nazorati qaysi masalani tekshirishga qaratilgan? A) Hujjat va harakatlarning qonunga muvofiqligini B) Boshqaruv qarorlarining iqtisodiy samaradorligini C) Rahbarlarning shaxsiy ish uslubi va didini D) Korxona mahsulotining bozor narxlarini To'g'ri javob: A) Hujjat va harakatlarning qonunga muvofiqligini ✔ Izoh: Prokuror nazorati qonuniylik nazoratidir: u hujjat va harakatlarning qonunga muvofiqligini tekshiradi, maqsadga muvofiqlikni emas. 21. Umumiy voyaga yetmagan bolalari bo'lmagan er-xotin o'zaro rozilik asosida qayerda nikohdan ajralishi mumkin? A) Faqat Oliy sud tomonidan B) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organida C) Mahalla fuqarolar yig'inida, rais va oqsoqollar qarori bilan D) Tuman hokimligida, hokim qarori bilan To'g'ri javob: B) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organida ✔ Izoh: Umumiy voyaga yetmagan bolalari bo'lmagan va o'zaro roziligi mavjud er-xotin nikohdan FHDYo organida ajratiladi. 22. Meros ochilishiga nima asos bo'ladi? A) Fuqaroning sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilishi B) Fuqaroning chet elga doimiy yashash uchun ko'chib ketishi C) Fuqaroning pensiyaga chiqishi yoki mehnat faoliyatini tugatishi D) Fuqaroning vafoti yoki uni sud tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinishi To'g'ri javob: D) Fuqaroning vafoti yoki uni sud tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinishi ✔ Izoh: Meros fuqaroning vafoti yoki sud tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinishi natijasida ochiladi. 23. Prokuror qonunbuzarlik aniqlanganda mansabdor shaxsni tushuntirish berish uchun chaqira oladimi? A) Yo'q, faqat sud ruxsati bilan mumkin B) Ha, tekshiruv doirasida tushuntirish talab qilishi mumkin C) Yo'q, buning uchun Prezidentning yozma ruxsati kerak D) Yo'q, mansabdorlar daxlsiz hisoblanadi To'g'ri javob: B) Ha, tekshiruv doirasida tushuntirish talab qilishi mumkin ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 146 18. Prokurorning nazorat qilinayotgan ishda shaxsan manfaatdorligi aniqlansa, qanday harakat qilinadi? A) Prokuror ishni tezroq tugatishga intiladi B) Prokuror rad etiladi yoki o'zini o'zi rad etadi C) Prokuror ishni hech kimga aytmasdan yashirin davom ettiradi D) Prokuror manfaatdorligini rasmiylashtirmaydi To'g'ri javob: B) Prokuror rad etiladi yoki o'zini o'zi rad etadi✔ Izoh: Xolislikni ta'minlash uchun shaxsan manfaatdor prokuror ishda ishtirok eta olmaydi va o'zini o'zi rad etishi yoki rad etilishi lozim. 19. Mehnat munosabatlarining tomonlari kimlar? A) Xodim va ish beruvchi B) Ijarachi va ijaraga beruvchi C) Kreditor va qarzdor D) Sotuvchi va xaridor To'g'ri javob: A) Xodim va ish beruvchi ✔ Izoh: Individual mehnat munosabatlarining tomonlari xodim va ish beruvchidir. 20. Prokuror nazorati qaysi masalani tekshirishga qaratilgan? A) Hujjat va harakatlarning qonunga muvofiqligini B) Boshqaruv qarorlarining iqtisodiy samaradorligini C) Rahbarlarning shaxsiy ish uslubi va didini D) Korxona mahsulotining bozor narxlarini To'g'ri javob: A) Hujjat va harakatlarning qonunga muvofiqligini ✔ Izoh: Prokuror nazorati qonuniylik nazoratidir: u hujjat va harakatlarning qonunga muvofiqligini tekshiradi, maqsadga muvofiqlikni emas. 21. Umumiy voyaga yetmagan bolalari bo'lmagan er-xotin o'zaro rozilik asosida qayerda nikohdan ajralishi mumkin? A) Faqat Oliy sud tomonidan B) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organida C) Mahalla fuqarolar yig'inida, rais va oqsoqollar qarori bilan D) Tuman hokimligida, hokim qarori bilan To'g'ri javob: B) Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organida ✔ Izoh: Umumiy voyaga yetmagan bolalari bo'lmagan va o'zaro roziligi mavjud er-xotin nikohdan FHDYo organida ajratiladi. 22. Meros ochilishiga nima asos bo'ladi? A) Fuqaroning sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilishi B) Fuqaroning chet elga doimiy yashash uchun ko'chib ketishi C) Fuqaroning pensiyaga chiqishi yoki mehnat faoliyatini tugatishi D) Fuqaroning vafoti yoki uni sud tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinishi To'g'ri javob: D) Fuqaroning vafoti yoki uni sud tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinishi ✔ Izoh: Meros fuqaroning vafoti yoki sud tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinishi natijasida ochiladi. 23. Prokuror qonunbuzarlik aniqlanganda mansabdor shaxsni tushuntirish berish uchun chaqira oladimi? A) Yo'q, faqat sud ruxsati bilan mumkin B) Ha, tekshiruv doirasida tushuntirish talab qilishi mumkin C) Yo'q, buning uchun Prezidentning yozma ruxsati kerak D) Yo'q, mansabdorlar daxlsiz hisoblanadi To'g'ri javob: B) Ha, tekshiruv doirasida tushuntirish talab qilishi mumkin ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 146 Izoh: Prokuror tekshiruv o'tkazishda mansabdor shaxslar va fuqarolarni chaqirib, qonunbuzarlik yuzasidan tushuntirish talab qilishga haqli. 24. Mehnat munosabatlari qachondan boshlanadi? A) Xodim ish beruvchi bilan suhbatga kelgan kundan B) Xodim ishga qabul qilish haqida ariza yozgan kundan C) Mehnat shartnomasi tuzilib, xodim ishga kirishgan paytdan D) Xodim birinchi oylik ish haqini olgan kundan To'g'ri javob: C) Mehnat shartnomasi tuzilib, xodim ishga kirishgan paytdan✔ Izoh: Mehnat munosabatlari mehnat shartnomasi tuzilgan va xodim ishga haqiqatda kirishtirilgan paytdan vujudga keladi. 25. Moddiy va protsessual huquq o'rtasidagi farq nimada? A) Moddiy huquq faqat xalqaro, protsessual faqat milliy B) Moddiy huquq mazmunni, protsessual huquq amalga oshirish tartibini belgilaydi C) Ular o'rtasida hech qanday farq yo'q D) Moddiy huquq faqat pul munosabatlari bilan bog'liq, protsessual huquq esa faqat mulk bilan To'g'ri javob: B) Moddiy huquq mazmunni, protsessual huquq amalga oshirish tartibini belgilaydi ✔ Izoh: Moddiy huquq huquq va majburiyatlarning mazmunini, protsessual huquq esa ularni himoya qilish va amalga oshirish tartibini belgilaydi. 26. Buyruq qanday hujjat turi hisoblanadi? A) Shaxsiy xat B) Ma'lumot beruvchi hujjat C) Moliyaviy hisobot hujjati (balans) D) Rahbarning farmoyish hujjati To'g'ri javob: D) Rahbarning farmoyish hujjati ✔ Izoh: Buyruq — rahbar tomonidan yakkaboshchilik asosida qabul qilinadigan, asosiy va tezkor vazifalarni hal etuvchi farmoyish hujjati. 27. Fuqaroning huquq layoqati qachon vujudga keladi? A) Tug'ilgan paytidan B) Voyaga yetgan paytidan C) O'n to'rt yoshga to'lganda D) Pasport olgan paytidan To'g'ri javob: A) Tug'ilgan paytidan ✔ Izoh: Huquq layoqati, ya'ni huquq va majburiyatlarga ega bo'lish qobiliyati, fuqaro tug'ilgan paytdan vujudga keladi va vafoti bilan tugaydi. 28. Yuridik shaxsning huquq layoqati qachon vujudga keladi? A) Birinchi foyda olingan paytdan B) Bank hisobvarag'i ochilgan kundan C) Davlat ro'yxatidan o'tkazilgan paytdan D) Ta'sischilarning ta'sis yig'ilishi o'tkazilgan kundan To'g'ri javob: C) Davlat ro'yxatidan o'tkazilgan paytdan ✔ Izoh: Yuridik shaxs davlat ro'yxatidan o'tkazilgan paytdan boshlab tashkil etilgan hisoblanadi va huquq layoqatiga ega bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 147 Izoh: Prokuror tekshiruv o'tkazishda mansabdor shaxslar va fuqarolarni chaqirib, qonunbuzarlik yuzasidan tushuntirish talab qilishga haqli. 24. Mehnat munosabatlari qachondan boshlanadi? A) Xodim ish beruvchi bilan suhbatga kelgan kundan B) Xodim ishga qabul qilish haqida ariza yozgan kundan C) Mehnat shartnomasi tuzilib, xodim ishga kirishgan paytdan D) Xodim birinchi oylik ish haqini olgan kundan To'g'ri javob: C) Mehnat shartnomasi tuzilib, xodim ishga kirishgan paytdan✔ Izoh: Mehnat munosabatlari mehnat shartnomasi tuzilgan va xodim ishga haqiqatda kirishtirilgan paytdan vujudga keladi. 25. Moddiy va protsessual huquq o'rtasidagi farq nimada? A) Moddiy huquq faqat xalqaro, protsessual faqat milliy B) Moddiy huquq mazmunni, protsessual huquq amalga oshirish tartibini belgilaydi C) Ular o'rtasida hech qanday farq yo'q D) Moddiy huquq faqat pul munosabatlari bilan bog'liq, protsessual huquq esa faqat mulk bilan To'g'ri javob: B) Moddiy huquq mazmunni, protsessual huquq amalga oshirish tartibini belgilaydi ✔ Izoh: Moddiy huquq huquq va majburiyatlarning mazmunini, protsessual huquq esa ularni himoya qilish va amalga oshirish tartibini belgilaydi. 26. Buyruq qanday hujjat turi hisoblanadi? A) Shaxsiy xat B) Ma'lumot beruvchi hujjat C) Moliyaviy hisobot hujjati (balans) D) Rahbarning farmoyish hujjati To'g'ri javob: D) Rahbarning farmoyish hujjati ✔ Izoh: Buyruq — rahbar tomonidan yakkaboshchilik asosida qabul qilinadigan, asosiy va tezkor vazifalarni hal etuvchi farmoyish hujjati. 27. Fuqaroning huquq layoqati qachon vujudga keladi? A) Tug'ilgan paytidan B) Voyaga yetgan paytidan C) O'n to'rt yoshga to'lganda D) Pasport olgan paytidan To'g'ri javob: A) Tug'ilgan paytidan ✔ Izoh: Huquq layoqati, ya'ni huquq va majburiyatlarga ega bo'lish qobiliyati, fuqaro tug'ilgan paytdan vujudga keladi va vafoti bilan tugaydi. 28. Yuridik shaxsning huquq layoqati qachon vujudga keladi? A) Birinchi foyda olingan paytdan B) Bank hisobvarag'i ochilgan kundan C) Davlat ro'yxatidan o'tkazilgan paytdan D) Ta'sischilarning ta'sis yig'ilishi o'tkazilgan kundan To'g'ri javob: C) Davlat ro'yxatidan o'tkazilgan paytdan ✔ Izoh: Yuridik shaxs davlat ro'yxatidan o'tkazilgan paytdan boshlab tashkil etilgan hisoblanadi va huquq layoqatiga ega bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 147 Izoh: Prokuror tekshiruv o'tkazishda mansabdor shaxslar va fuqarolarni chaqirib, qonunbuzarlik yuzasidan tushuntirish talab qilishga haqli. 24. Mehnat munosabatlari qachondan boshlanadi? A) Xodim ish beruvchi bilan suhbatga kelgan kundan B) Xodim ishga qabul qilish haqida ariza yozgan kundan C) Mehnat shartnomasi tuzilib, xodim ishga kirishgan paytdan D) Xodim birinchi oylik ish haqini olgan kundan To'g'ri javob: C) Mehnat shartnomasi tuzilib, xodim ishga kirishgan paytdan✔ Izoh: Mehnat munosabatlari mehnat shartnomasi tuzilgan va xodim ishga haqiqatda kirishtirilgan paytdan vujudga keladi. 25. Moddiy va protsessual huquq o'rtasidagi farq nimada? A) Moddiy huquq faqat xalqaro, protsessual faqat milliy B) Moddiy huquq mazmunni, protsessual huquq amalga oshirish tartibini belgilaydi C) Ular o'rtasida hech qanday farq yo'q D) Moddiy huquq faqat pul munosabatlari bilan bog'liq, protsessual huquq esa faqat mulk bilan To'g'ri javob: B) Moddiy huquq mazmunni, protsessual huquq amalga oshirish tartibini belgilaydi ✔ Izoh: Moddiy huquq huquq va majburiyatlarning mazmunini, protsessual huquq esa ularni himoya qilish va amalga oshirish tartibini belgilaydi. 26. Buyruq qanday hujjat turi hisoblanadi? A) Shaxsiy xat B) Ma'lumot beruvchi hujjat C) Moliyaviy hisobot hujjati (balans) D) Rahbarning farmoyish hujjati To'g'ri javob: D) Rahbarning farmoyish hujjati ✔ Izoh: Buyruq — rahbar tomonidan yakkaboshchilik asosida qabul qilinadigan, asosiy va tezkor vazifalarni hal etuvchi farmoyish hujjati. 27. Fuqaroning huquq layoqati qachon vujudga keladi? A) Tug'ilgan paytidan B) Voyaga yetgan paytidan C) O'n to'rt yoshga to'lganda D) Pasport olgan paytidan To'g'ri javob: A) Tug'ilgan paytidan ✔ Izoh: Huquq layoqati, ya'ni huquq va majburiyatlarga ega bo'lish qobiliyati, fuqaro tug'ilgan paytdan vujudga keladi va vafoti bilan tugaydi. 28. Yuridik shaxsning huquq layoqati qachon vujudga keladi? A) Birinchi foyda olingan paytdan B) Bank hisobvarag'i ochilgan kundan C) Davlat ro'yxatidan o'tkazilgan paytdan D) Ta'sischilarning ta'sis yig'ilishi o'tkazilgan kundan To'g'ri javob: C) Davlat ro'yxatidan o'tkazilgan paytdan ✔ Izoh: Yuridik shaxs davlat ro'yxatidan o'tkazilgan paytdan boshlab tashkil etilgan hisoblanadi va huquq layoqatiga ega bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 147 29. Prokuratura faoliyatining asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Partiyaviylik B) Maqsadga muvofiqlik C) Tijoratlik D) Qonuniylik To'g'ri javob: D) Qonuniylik✔ Izoh: Prokuratura faoliyati qonuniylik, yagonalik va markazlashganlik, mustaqillik, oshkoralik tamoyillariga asoslanadi. 30. Er-xotindan birining nikohgacha egalik qilgan mol-mulki kimga tegishli bo'ladi? A) Er-xotinning umumiy birgalikdagi mulkiga B) Ularning bolalariga C) Shu er yoki xotinning o'ziga D) Davlat mulkiga To'g'ri javob: C) Shu er yoki xotinning o'ziga ✔ Izoh: Nikohgacha egalik qilgan, shuningdek nikoh davrida hadya yoki meros tariqasida olingan mol-mulk er- xotin har birining alohida mulki hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 148 29. Prokuratura faoliyatining asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Partiyaviylik B) Maqsadga muvofiqlik C) Tijoratlik D) Qonuniylik To'g'ri javob: D) Qonuniylik✔ Izoh: Prokuratura faoliyati qonuniylik, yagonalik va markazlashganlik, mustaqillik, oshkoralik tamoyillariga asoslanadi. 30. Er-xotindan birining nikohgacha egalik qilgan mol-mulki kimga tegishli bo'ladi? A) Er-xotinning umumiy birgalikdagi mulkiga B) Ularning bolalariga C) Shu er yoki xotinning o'ziga D) Davlat mulkiga To'g'ri javob: C) Shu er yoki xotinning o'ziga ✔ Izoh: Nikohgacha egalik qilgan, shuningdek nikoh davrida hadya yoki meros tariqasida olingan mol-mulk er- xotin har birining alohida mulki hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 148 29. Prokuratura faoliyatining asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Partiyaviylik B) Maqsadga muvofiqlik C) Tijoratlik D) Qonuniylik To'g'ri javob: D) Qonuniylik✔ Izoh: Prokuratura faoliyati qonuniylik, yagonalik va markazlashganlik, mustaqillik, oshkoralik tamoyillariga asoslanadi. 30. Er-xotindan birining nikohgacha egalik qilgan mol-mulki kimga tegishli bo'ladi? A) Er-xotinning umumiy birgalikdagi mulkiga B) Ularning bolalariga C) Shu er yoki xotinning o'ziga D) Davlat mulkiga To'g'ri javob: C) Shu er yoki xotinning o'ziga ✔ Izoh: Nikohgacha egalik qilgan, shuningdek nikoh davrida hadya yoki meros tariqasida olingan mol-mulk er- xotin har birining alohida mulki hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 148 25-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Davlat xizmatchisining xizmat vazifasi bilan bog'liq holda jismoniy va yuridik shaxslardan sovg'a olishi qanday baholanadi? A) Qonunda belgilangan istisnolardan tashqari taqiqlanadi B) Har qanday miqdorda va shaklda ruxsat etiladi C) Faqat naqd pul bo'lsa ruxsat etiladi D) Faqat bayram kunlari ruxsat etiladi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan istisnolardan tashqari taqiqlanadi✔ Izoh: Xizmat vazifasini bajarish bilan bog'liq sovg'alar olish, protokol tadbirlari kabi qonunda belgilangan istisnolardan tashqari, taqiqlanadi. 2. Sud hokimiyati boshqa hokimiyatlarga nisbatan qanday holatda faoliyat yuritadi? A) Prokuratura organlarining bevosita rahbarligi ostida B) Qonun chiqaruvchi hokimiyatning tarkibiy qismi sifatida C) Qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan mustaqil D) Ijro etuvchi hokimiyatga to'liq bo'ysungan holda To'g'ri javob: C) Qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan mustaqil ✔ Izoh: Sud hokimiyati qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatlardan, siyosiy partiyalar va jamoat birlashmalaridan mustaqil faoliyat yuritadi. 3. Ma'muriy huquqbuzarlik qanday shaklda sodir etilishi mumkin? A) Faqat yozma hujjat shaklida B) Harakat yoki harakatsizlik shaklida C) Faqat faol harakat shaklida D) Faqat fikr bildirish shaklida To'g'ri javob: B) Harakat yoki harakatsizlik shaklida ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik faol harakat bilan ham, qonun talab qilgan harakatni bajarmaslik, ya'ni harakatsizlik bilan ham sodir etilishi mumkin. 4. Ma'muriy majburlov choralari qanday guruhlarga bo'linadi? A) Ma'muriy ogohlantirish, ehtiyot choralari va ma'muriy jazolar B) Iqtisodiy, siyosiy va madaniy ta'sir choralari C) Fuqaroviy, mehnat va oilaviy-huquqiy majburlov choralari D) Xalqaro, milliy va mahalliy majburlov choralari To'g'ri javob: A) Ma'muriy ogohlantirish, ehtiyot choralari va ma'muriy jazolar ✔ Izoh: Ma'muriy majburlov choralari ogohlantirish, ehtiyot (to'xtatish) choralari va ma'muriy jazolarga bo'linadi. 5. Tezkor-qidiruv faoliyati ustidan prokuror nazoratining maqsadi nima? A) Tezkor tadbirlarni ommaviy axborot vositalarida yoritish B) Tezkor tadbirlarda qonun va inson huquqlariga rioya etilishini ta'minlash C) Tezkor xodimlarga mukofot puli ajratish D) Tezkor tadbirlarni tezkor bo'linmalar o'rniga prokurorlarning o'zi o'tkazishi To'g'ri javob: B) Tezkor tadbirlarda qonun va inson huquqlariga rioya etilishini ta'minlash ✔ Izoh: Prokuror tezkor-qidiruv tadbirlari qonuniy asos va tartibda o'tkazilishini, inson huquqlari buzilmasligini nazorat qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 149 25-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Davlat xizmatchisining xizmat vazifasi bilan bog'liq holda jismoniy va yuridik shaxslardan sovg'a olishi qanday baholanadi? A) Qonunda belgilangan istisnolardan tashqari taqiqlanadi B) Har qanday miqdorda va shaklda ruxsat etiladi C) Faqat naqd pul bo'lsa ruxsat etiladi D) Faqat bayram kunlari ruxsat etiladi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan istisnolardan tashqari taqiqlanadi✔ Izoh: Xizmat vazifasini bajarish bilan bog'liq sovg'alar olish, protokol tadbirlari kabi qonunda belgilangan istisnolardan tashqari, taqiqlanadi. 2. Sud hokimiyati boshqa hokimiyatlarga nisbatan qanday holatda faoliyat yuritadi? A) Prokuratura organlarining bevosita rahbarligi ostida B) Qonun chiqaruvchi hokimiyatning tarkibiy qismi sifatida C) Qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan mustaqil D) Ijro etuvchi hokimiyatga to'liq bo'ysungan holda To'g'ri javob: C) Qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan mustaqil ✔ Izoh: Sud hokimiyati qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatlardan, siyosiy partiyalar va jamoat birlashmalaridan mustaqil faoliyat yuritadi. 3. Ma'muriy huquqbuzarlik qanday shaklda sodir etilishi mumkin? A) Faqat yozma hujjat shaklida B) Harakat yoki harakatsizlik shaklida C) Faqat faol harakat shaklida D) Faqat fikr bildirish shaklida To'g'ri javob: B) Harakat yoki harakatsizlik shaklida ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik faol harakat bilan ham, qonun talab qilgan harakatni bajarmaslik, ya'ni harakatsizlik bilan ham sodir etilishi mumkin. 4. Ma'muriy majburlov choralari qanday guruhlarga bo'linadi? A) Ma'muriy ogohlantirish, ehtiyot choralari va ma'muriy jazolar B) Iqtisodiy, siyosiy va madaniy ta'sir choralari C) Fuqaroviy, mehnat va oilaviy-huquqiy majburlov choralari D) Xalqaro, milliy va mahalliy majburlov choralari To'g'ri javob: A) Ma'muriy ogohlantirish, ehtiyot choralari va ma'muriy jazolar ✔ Izoh: Ma'muriy majburlov choralari ogohlantirish, ehtiyot (to'xtatish) choralari va ma'muriy jazolarga bo'linadi. 5. Tezkor-qidiruv faoliyati ustidan prokuror nazoratining maqsadi nima? A) Tezkor tadbirlarni ommaviy axborot vositalarida yoritish B) Tezkor tadbirlarda qonun va inson huquqlariga rioya etilishini ta'minlash C) Tezkor xodimlarga mukofot puli ajratish D) Tezkor tadbirlarni tezkor bo'linmalar o'rniga prokurorlarning o'zi o'tkazishi To'g'ri javob: B) Tezkor tadbirlarda qonun va inson huquqlariga rioya etilishini ta'minlash ✔ Izoh: Prokuror tezkor-qidiruv tadbirlari qonuniy asos va tartibda o'tkazilishini, inson huquqlari buzilmasligini nazorat qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 149 25-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Davlat xizmatchisining xizmat vazifasi bilan bog'liq holda jismoniy va yuridik shaxslardan sovg'a olishi qanday baholanadi? A) Qonunda belgilangan istisnolardan tashqari taqiqlanadi B) Har qanday miqdorda va shaklda ruxsat etiladi C) Faqat naqd pul bo'lsa ruxsat etiladi D) Faqat bayram kunlari ruxsat etiladi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan istisnolardan tashqari taqiqlanadi✔ Izoh: Xizmat vazifasini bajarish bilan bog'liq sovg'alar olish, protokol tadbirlari kabi qonunda belgilangan istisnolardan tashqari, taqiqlanadi. 2. Sud hokimiyati boshqa hokimiyatlarga nisbatan qanday holatda faoliyat yuritadi? A) Prokuratura organlarining bevosita rahbarligi ostida B) Qonun chiqaruvchi hokimiyatning tarkibiy qismi sifatida C) Qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan mustaqil D) Ijro etuvchi hokimiyatga to'liq bo'ysungan holda To'g'ri javob: C) Qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan mustaqil ✔ Izoh: Sud hokimiyati qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatlardan, siyosiy partiyalar va jamoat birlashmalaridan mustaqil faoliyat yuritadi. 3. Ma'muriy huquqbuzarlik qanday shaklda sodir etilishi mumkin? A) Faqat yozma hujjat shaklida B) Harakat yoki harakatsizlik shaklida C) Faqat faol harakat shaklida D) Faqat fikr bildirish shaklida To'g'ri javob: B) Harakat yoki harakatsizlik shaklida ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik faol harakat bilan ham, qonun talab qilgan harakatni bajarmaslik, ya'ni harakatsizlik bilan ham sodir etilishi mumkin. 4. Ma'muriy majburlov choralari qanday guruhlarga bo'linadi? A) Ma'muriy ogohlantirish, ehtiyot choralari va ma'muriy jazolar B) Iqtisodiy, siyosiy va madaniy ta'sir choralari C) Fuqaroviy, mehnat va oilaviy-huquqiy majburlov choralari D) Xalqaro, milliy va mahalliy majburlov choralari To'g'ri javob: A) Ma'muriy ogohlantirish, ehtiyot choralari va ma'muriy jazolar ✔ Izoh: Ma'muriy majburlov choralari ogohlantirish, ehtiyot (to'xtatish) choralari va ma'muriy jazolarga bo'linadi. 5. Tezkor-qidiruv faoliyati ustidan prokuror nazoratining maqsadi nima? A) Tezkor tadbirlarni ommaviy axborot vositalarida yoritish B) Tezkor tadbirlarda qonun va inson huquqlariga rioya etilishini ta'minlash C) Tezkor xodimlarga mukofot puli ajratish D) Tezkor tadbirlarni tezkor bo'linmalar o'rniga prokurorlarning o'zi o'tkazishi To'g'ri javob: B) Tezkor tadbirlarda qonun va inson huquqlariga rioya etilishini ta'minlash ✔ Izoh: Prokuror tezkor-qidiruv tadbirlari qonuniy asos va tartibda o'tkazilishini, inson huquqlari buzilmasligini nazorat qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 149 6. Jinoyat obyekti deganda nima tushuniladi? A) Jinoyat qonuni bilan qo'riqlanadigan va jinoyat tajovuz qiladigan ijtimoiy munosabatlar B) Jinoyat oqibatida tayinlangan jazoning turi va muddati C) Jinoyatni sodir etgan shaxsning ruhiy holati, xulq-atvori va jinoyat sodir etish sabablari D) Jinoyat sodir etilgan aniq joy, vaqt va jinoyat quroli To'g'ri javob: A) Jinoyat qonuni bilan qo'riqlanadigan va jinoyat tajovuz qiladigan ijtimoiy ✔ munosabatlar Izoh: Jinoyat obyekti — jinoyat qonuni bilan qo'riqlanadigan va jinoyat orqali zarar yetkaziladigan yoki zarar xavfi tug'iladigan ijtimoiy munosabatlar. 7. «Korrupsiyaga qarshi madaniyat» tushunchasi nimani bildiradi? A) Faqat mansabdorlarni jazolashni B) Jamiyatda korrupsiyaga murosasiz munosabatni shakllantirish C) Korrupsiyani qonuniylashtirishni D) Pora miqdorlarini rasman belgilab qo'yishni va e'lon qilishni To'g'ri javob: B) Jamiyatda korrupsiyaga murosasiz munosabatni shakllantirish ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi madaniyat aholining korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabati va huquqiy ongini shakllantirishni anglatadi. 8. O'zbekistonda ijro hokimiyatini kim amalga oshiradi? A) Oliy Majlis Senati va uning qo'mitalari B) Vazirlar Mahkamasi va unga bo'ysunuvchi organlar C) Oliy sud plenumi va sudyalari D) Konstitutsiyaviy sud To'g'ri javob: B) Vazirlar Mahkamasi va unga bo'ysunuvchi organlar ✔ Izoh: Ijro hokimiyatini Vazirlar Mahkamasi, vazirliklar, davlat qo'mitalari, idoralar va mahalliy ijro hokimiyati organlari amalga oshiradi. 9. Inson huquqlari sohasida davlatning «hurmat qilish majburiyati» nimani anglatadi? A) Davlat huquqlardan foydalanishga o'zi asossiz aralashmasligini B) Davlat huquqlarni faqat qog'ozda e'lon qilishini C) Davlat xususiy shaxslarning qilmishiga e'tibor bermasligini D) Davlat faqat chet el fuqarolarini himoya qilishini To'g'ri javob: A) Davlat huquqlardan foydalanishga o'zi asossiz aralashmasligini ✔ Izoh: Hurmat qilish majburiyati davlatdan o'zi inson huquqlarini buzmaslik va ulardan foydalanishga asossiz aralashmaslikni talab qiladi. 10. Inson huquqlari bo'yicha Oliy Majlis vakili (ombudsman) qaysi davlat organi tizimiga bog'liq? A) Oliy Majlis B) Oliy sud C) Vazirlar Mahkamasi D) Ichki ishlar vazirligi To'g'ri javob: A) Oliy Majlis ✔ Izoh: Inson huquqlari bo'yicha vakil (ombudsman) Oliy Majlis tomonidan saylanadi va parlament nazorati doirasida faoliyat yuritadi. 11. Inson huquqlarining ajralmasligi nimani anglatadi? A) Insonni bu huquqlardan o'zboshimchalik bilan mahrum qilib bo'lmaydi B) Huquqlar faqat davlat ruxsati bilan beriladi va istalgan vaqtda olib qo'yilishi mumkin C) Huquqlarni sotib olish yoki sotish mumkin D) Huquqlar ma'lum yoshda avtomatik yo'qoladi To'g'ri javob: A) Insonni bu huquqlardan o'zboshimchalik bilan mahrum qilib bo'lmaydi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 150 6. Jinoyat obyekti deganda nima tushuniladi? A) Jinoyat qonuni bilan qo'riqlanadigan va jinoyat tajovuz qiladigan ijtimoiy munosabatlar B) Jinoyat oqibatida tayinlangan jazoning turi va muddati C) Jinoyatni sodir etgan shaxsning ruhiy holati, xulq-atvori va jinoyat sodir etish sabablari D) Jinoyat sodir etilgan aniq joy, vaqt va jinoyat quroli To'g'ri javob: A) Jinoyat qonuni bilan qo'riqlanadigan va jinoyat tajovuz qiladigan ijtimoiy ✔ munosabatlar Izoh: Jinoyat obyekti — jinoyat qonuni bilan qo'riqlanadigan va jinoyat orqali zarar yetkaziladigan yoki zarar xavfi tug'iladigan ijtimoiy munosabatlar. 7. «Korrupsiyaga qarshi madaniyat» tushunchasi nimani bildiradi? A) Faqat mansabdorlarni jazolashni B) Jamiyatda korrupsiyaga murosasiz munosabatni shakllantirish C) Korrupsiyani qonuniylashtirishni D) Pora miqdorlarini rasman belgilab qo'yishni va e'lon qilishni To'g'ri javob: B) Jamiyatda korrupsiyaga murosasiz munosabatni shakllantirish ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi madaniyat aholining korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabati va huquqiy ongini shakllantirishni anglatadi. 8. O'zbekistonda ijro hokimiyatini kim amalga oshiradi? A) Oliy Majlis Senati va uning qo'mitalari B) Vazirlar Mahkamasi va unga bo'ysunuvchi organlar C) Oliy sud plenumi va sudyalari D) Konstitutsiyaviy sud To'g'ri javob: B) Vazirlar Mahkamasi va unga bo'ysunuvchi organlar ✔ Izoh: Ijro hokimiyatini Vazirlar Mahkamasi, vazirliklar, davlat qo'mitalari, idoralar va mahalliy ijro hokimiyati organlari amalga oshiradi. 9. Inson huquqlari sohasida davlatning «hurmat qilish majburiyati» nimani anglatadi? A) Davlat huquqlardan foydalanishga o'zi asossiz aralashmasligini B) Davlat huquqlarni faqat qog'ozda e'lon qilishini C) Davlat xususiy shaxslarning qilmishiga e'tibor bermasligini D) Davlat faqat chet el fuqarolarini himoya qilishini To'g'ri javob: A) Davlat huquqlardan foydalanishga o'zi asossiz aralashmasligini ✔ Izoh: Hurmat qilish majburiyati davlatdan o'zi inson huquqlarini buzmaslik va ulardan foydalanishga asossiz aralashmaslikni talab qiladi. 10. Inson huquqlari bo'yicha Oliy Majlis vakili (ombudsman) qaysi davlat organi tizimiga bog'liq? A) Oliy Majlis B) Oliy sud C) Vazirlar Mahkamasi D) Ichki ishlar vazirligi To'g'ri javob: A) Oliy Majlis ✔ Izoh: Inson huquqlari bo'yicha vakil (ombudsman) Oliy Majlis tomonidan saylanadi va parlament nazorati doirasida faoliyat yuritadi. 11. Inson huquqlarining ajralmasligi nimani anglatadi? A) Insonni bu huquqlardan o'zboshimchalik bilan mahrum qilib bo'lmaydi B) Huquqlar faqat davlat ruxsati bilan beriladi va istalgan vaqtda olib qo'yilishi mumkin C) Huquqlarni sotib olish yoki sotish mumkin D) Huquqlar ma'lum yoshda avtomatik yo'qoladi To'g'ri javob: A) Insonni bu huquqlardan o'zboshimchalik bilan mahrum qilib bo'lmaydi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 150 6. Jinoyat obyekti deganda nima tushuniladi? A) Jinoyat qonuni bilan qo'riqlanadigan va jinoyat tajovuz qiladigan ijtimoiy munosabatlar B) Jinoyat oqibatida tayinlangan jazoning turi va muddati C) Jinoyatni sodir etgan shaxsning ruhiy holati, xulq-atvori va jinoyat sodir etish sabablari D) Jinoyat sodir etilgan aniq joy, vaqt va jinoyat quroli To'g'ri javob: A) Jinoyat qonuni bilan qo'riqlanadigan va jinoyat tajovuz qiladigan ijtimoiy ✔ munosabatlar Izoh: Jinoyat obyekti — jinoyat qonuni bilan qo'riqlanadigan va jinoyat orqali zarar yetkaziladigan yoki zarar xavfi tug'iladigan ijtimoiy munosabatlar. 7. «Korrupsiyaga qarshi madaniyat» tushunchasi nimani bildiradi? A) Faqat mansabdorlarni jazolashni B) Jamiyatda korrupsiyaga murosasiz munosabatni shakllantirish C) Korrupsiyani qonuniylashtirishni D) Pora miqdorlarini rasman belgilab qo'yishni va e'lon qilishni To'g'ri javob: B) Jamiyatda korrupsiyaga murosasiz munosabatni shakllantirish ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi madaniyat aholining korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabati va huquqiy ongini shakllantirishni anglatadi. 8. O'zbekistonda ijro hokimiyatini kim amalga oshiradi? A) Oliy Majlis Senati va uning qo'mitalari B) Vazirlar Mahkamasi va unga bo'ysunuvchi organlar C) Oliy sud plenumi va sudyalari D) Konstitutsiyaviy sud To'g'ri javob: B) Vazirlar Mahkamasi va unga bo'ysunuvchi organlar ✔ Izoh: Ijro hokimiyatini Vazirlar Mahkamasi, vazirliklar, davlat qo'mitalari, idoralar va mahalliy ijro hokimiyati organlari amalga oshiradi. 9. Inson huquqlari sohasida davlatning «hurmat qilish majburiyati» nimani anglatadi? A) Davlat huquqlardan foydalanishga o'zi asossiz aralashmasligini B) Davlat huquqlarni faqat qog'ozda e'lon qilishini C) Davlat xususiy shaxslarning qilmishiga e'tibor bermasligini D) Davlat faqat chet el fuqarolarini himoya qilishini To'g'ri javob: A) Davlat huquqlardan foydalanishga o'zi asossiz aralashmasligini ✔ Izoh: Hurmat qilish majburiyati davlatdan o'zi inson huquqlarini buzmaslik va ulardan foydalanishga asossiz aralashmaslikni talab qiladi. 10. Inson huquqlari bo'yicha Oliy Majlis vakili (ombudsman) qaysi davlat organi tizimiga bog'liq? A) Oliy Majlis B) Oliy sud C) Vazirlar Mahkamasi D) Ichki ishlar vazirligi To'g'ri javob: A) Oliy Majlis ✔ Izoh: Inson huquqlari bo'yicha vakil (ombudsman) Oliy Majlis tomonidan saylanadi va parlament nazorati doirasida faoliyat yuritadi. 11. Inson huquqlarining ajralmasligi nimani anglatadi? A) Insonni bu huquqlardan o'zboshimchalik bilan mahrum qilib bo'lmaydi B) Huquqlar faqat davlat ruxsati bilan beriladi va istalgan vaqtda olib qo'yilishi mumkin C) Huquqlarni sotib olish yoki sotish mumkin D) Huquqlar ma'lum yoshda avtomatik yo'qoladi To'g'ri javob: A) Insonni bu huquqlardan o'zboshimchalik bilan mahrum qilib bo'lmaydi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 150 Izoh: Inson huquqlari ajralmas: ular tug'ilishdan tegishli bo'lib, faqat qonunda belgilangan asoslarda va tartibda cheklanishi mumkin. 12. Tashkilotchi deb kimga aytiladi? A) Jinoyat haqida bilib, xabar bermagan har qanday shaxsga B) Jinoyatni tashkil etgan yoki uning sodir etilishiga rahbarlik qilgan shaxsga C) Jinoyatni bevosita bajargan va undan foyda ko'rgan shaxsga D) Jinoyat izlarini yashirishga keyinchalik, oldindan va'da bermasdan yordam bergan shaxsga To'g'ri javob: B) Jinoyatni tashkil etgan yoki uning sodir etilishiga rahbarlik qilgan shaxsga✔ Izoh: Tashkilotchi jinoyatni uyushtirgan, uning sodir etilishiga rahbarlik qilgan yoki jinoiy guruh tuzgan shaxs hisoblanadi. 13. BMT Bosh qarorgohi qaysi shaharda joylashgan? A) Nyu-Yorkda B) Jenevada C) Parijda D) Vashingtonda To'g'ri javob: A) Nyu-Yorkda ✔ Izoh: BMTning bosh qarorgohi AQShning Nyu-York shahrida joylashgan. 14. Jinoyat qonunining qonun oldida tenglik tamoyili nimani anglatadi? A) Faqat fuqarolar javobgar, chet elliklar esa ozod bo'ladi B) Boy shaxslar jazoni pul to'lab almashtirishi mumkin C) Jinoyat sodir etgan shaxslar jinsi, irqi, mavqeidan qat'i nazar qonun oldida teng D) Mansabdor shaxslar oddiy fuqarolarga nisbatan yengilroq va imtiyozli tartibda javob beradi To'g'ri javob: C) Jinoyat sodir etgan shaxslar jinsi, irqi, mavqeidan qat'i nazar qonun oldida teng ✔ Izoh: Jinoyat sodir etgan shaxslar jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi va mavqeidan qat'i nazar qonun oldida tengdir. 15. Uyushgan guruh qanday belgisi bilan oddiy guruhdan farq qiladi? A) Ishtirokchilarning bir-birini mutlaqo tanimasligi B) Barqarorlik va jinoiy faoliyat uchun oldindan uyushganlik C) Ishtirokchilarning tasodifan bir joyda to'planib qolishi va oldindan kelishmaganligi D) Jinoyatning faqat ehtiyotsizlikdan sodir etilishi To'g'ri javob: B) Barqarorlik va jinoiy faoliyat uchun oldindan uyushganlik ✔ Izoh: Uyushgan guruh ishtirokchilari birgalikda jinoiy faoliyat yuritish uchun oldindan barqaror tarzda uyushgan bo'ladi. 16. Harbiy tuzilmalar va qurollangan guruhlar tuzuvchi jamoat birlashmalari haqida Konstitutsiya nima deydi? A) Ular Mudofaa vazirligi ruxsati bilan tuziladi B) Ular siyosiy partiyalar huzurida tuziladi C) Bunday birlashmalar tuzish taqiqlanadi D) Ular faqat chegara hududlarida tuziladi To'g'ri javob: C) Bunday birlashmalar tuzish taqiqlanadi ✔ Izoh: Harbiylashtirilgan birlashmalar, shuningdek, milliy va diniy ruhdagi siyosiy partiyalar tuzish Konstitutsiyaga ko'ra taqiqlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 151 Izoh: Inson huquqlari ajralmas: ular tug'ilishdan tegishli bo'lib, faqat qonunda belgilangan asoslarda va tartibda cheklanishi mumkin. 12. Tashkilotchi deb kimga aytiladi? A) Jinoyat haqida bilib, xabar bermagan har qanday shaxsga B) Jinoyatni tashkil etgan yoki uning sodir etilishiga rahbarlik qilgan shaxsga C) Jinoyatni bevosita bajargan va undan foyda ko'rgan shaxsga D) Jinoyat izlarini yashirishga keyinchalik, oldindan va'da bermasdan yordam bergan shaxsga To'g'ri javob: B) Jinoyatni tashkil etgan yoki uning sodir etilishiga rahbarlik qilgan shaxsga✔ Izoh: Tashkilotchi jinoyatni uyushtirgan, uning sodir etilishiga rahbarlik qilgan yoki jinoiy guruh tuzgan shaxs hisoblanadi. 13. BMT Bosh qarorgohi qaysi shaharda joylashgan? A) Nyu-Yorkda B) Jenevada C) Parijda D) Vashingtonda To'g'ri javob: A) Nyu-Yorkda ✔ Izoh: BMTning bosh qarorgohi AQShning Nyu-York shahrida joylashgan. 14. Jinoyat qonunining qonun oldida tenglik tamoyili nimani anglatadi? A) Faqat fuqarolar javobgar, chet elliklar esa ozod bo'ladi B) Boy shaxslar jazoni pul to'lab almashtirishi mumkin C) Jinoyat sodir etgan shaxslar jinsi, irqi, mavqeidan qat'i nazar qonun oldida teng D) Mansabdor shaxslar oddiy fuqarolarga nisbatan yengilroq va imtiyozli tartibda javob beradi To'g'ri javob: C) Jinoyat sodir etgan shaxslar jinsi, irqi, mavqeidan qat'i nazar qonun oldida teng ✔ Izoh: Jinoyat sodir etgan shaxslar jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi va mavqeidan qat'i nazar qonun oldida tengdir. 15. Uyushgan guruh qanday belgisi bilan oddiy guruhdan farq qiladi? A) Ishtirokchilarning bir-birini mutlaqo tanimasligi B) Barqarorlik va jinoiy faoliyat uchun oldindan uyushganlik C) Ishtirokchilarning tasodifan bir joyda to'planib qolishi va oldindan kelishmaganligi D) Jinoyatning faqat ehtiyotsizlikdan sodir etilishi To'g'ri javob: B) Barqarorlik va jinoiy faoliyat uchun oldindan uyushganlik ✔ Izoh: Uyushgan guruh ishtirokchilari birgalikda jinoiy faoliyat yuritish uchun oldindan barqaror tarzda uyushgan bo'ladi. 16. Harbiy tuzilmalar va qurollangan guruhlar tuzuvchi jamoat birlashmalari haqida Konstitutsiya nima deydi? A) Ular Mudofaa vazirligi ruxsati bilan tuziladi B) Ular siyosiy partiyalar huzurida tuziladi C) Bunday birlashmalar tuzish taqiqlanadi D) Ular faqat chegara hududlarida tuziladi To'g'ri javob: C) Bunday birlashmalar tuzish taqiqlanadi ✔ Izoh: Harbiylashtirilgan birlashmalar, shuningdek, milliy va diniy ruhdagi siyosiy partiyalar tuzish Konstitutsiyaga ko'ra taqiqlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 151 Izoh: Inson huquqlari ajralmas: ular tug'ilishdan tegishli bo'lib, faqat qonunda belgilangan asoslarda va tartibda cheklanishi mumkin. 12. Tashkilotchi deb kimga aytiladi? A) Jinoyat haqida bilib, xabar bermagan har qanday shaxsga B) Jinoyatni tashkil etgan yoki uning sodir etilishiga rahbarlik qilgan shaxsga C) Jinoyatni bevosita bajargan va undan foyda ko'rgan shaxsga D) Jinoyat izlarini yashirishga keyinchalik, oldindan va'da bermasdan yordam bergan shaxsga To'g'ri javob: B) Jinoyatni tashkil etgan yoki uning sodir etilishiga rahbarlik qilgan shaxsga✔ Izoh: Tashkilotchi jinoyatni uyushtirgan, uning sodir etilishiga rahbarlik qilgan yoki jinoiy guruh tuzgan shaxs hisoblanadi. 13. BMT Bosh qarorgohi qaysi shaharda joylashgan? A) Nyu-Yorkda B) Jenevada C) Parijda D) Vashingtonda To'g'ri javob: A) Nyu-Yorkda ✔ Izoh: BMTning bosh qarorgohi AQShning Nyu-York shahrida joylashgan. 14. Jinoyat qonunining qonun oldida tenglik tamoyili nimani anglatadi? A) Faqat fuqarolar javobgar, chet elliklar esa ozod bo'ladi B) Boy shaxslar jazoni pul to'lab almashtirishi mumkin C) Jinoyat sodir etgan shaxslar jinsi, irqi, mavqeidan qat'i nazar qonun oldida teng D) Mansabdor shaxslar oddiy fuqarolarga nisbatan yengilroq va imtiyozli tartibda javob beradi To'g'ri javob: C) Jinoyat sodir etgan shaxslar jinsi, irqi, mavqeidan qat'i nazar qonun oldida teng ✔ Izoh: Jinoyat sodir etgan shaxslar jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi va mavqeidan qat'i nazar qonun oldida tengdir. 15. Uyushgan guruh qanday belgisi bilan oddiy guruhdan farq qiladi? A) Ishtirokchilarning bir-birini mutlaqo tanimasligi B) Barqarorlik va jinoiy faoliyat uchun oldindan uyushganlik C) Ishtirokchilarning tasodifan bir joyda to'planib qolishi va oldindan kelishmaganligi D) Jinoyatning faqat ehtiyotsizlikdan sodir etilishi To'g'ri javob: B) Barqarorlik va jinoiy faoliyat uchun oldindan uyushganlik ✔ Izoh: Uyushgan guruh ishtirokchilari birgalikda jinoiy faoliyat yuritish uchun oldindan barqaror tarzda uyushgan bo'ladi. 16. Harbiy tuzilmalar va qurollangan guruhlar tuzuvchi jamoat birlashmalari haqida Konstitutsiya nima deydi? A) Ular Mudofaa vazirligi ruxsati bilan tuziladi B) Ular siyosiy partiyalar huzurida tuziladi C) Bunday birlashmalar tuzish taqiqlanadi D) Ular faqat chegara hududlarida tuziladi To'g'ri javob: C) Bunday birlashmalar tuzish taqiqlanadi ✔ Izoh: Harbiylashtirilgan birlashmalar, shuningdek, milliy va diniy ruhdagi siyosiy partiyalar tuzish Konstitutsiyaga ko'ra taqiqlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 151 17. Saylov huquqi qaysi yoshdan boshlab vujudga keladi? A) O'n olti yoshdan B) O'n sakkiz yoshdan C) Yigirma yoshdan D) Yigirma bir yoshdan To'g'ri javob: B) O'n sakkiz yoshdan✔ Izoh: O'zbekiston fuqarolari o'n sakkiz yoshga to'lgach saylash huquqiga ega bo'ladi. 18. Korrupsiyaga qarshi kurash qonunchiligining amal qilish doirasi kimlarni qamrab oladi? A) Faqat nodavlat notijorat tashkilotlarni B) Faqat sud xodimlari va sudyalarni C) Faqat xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarni D) Davlat organlari, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolarni To'g'ri javob: D) Davlat organlari, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolarni ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi kurash to'g'risidagi qonun davlat organlari, xo'jalik yurituvchi sub'ektlar, fuqarolik jamiyati institutlari va fuqarolarga taalluqli. 19. Hokimiyat yoki mansab vakolati doirasidan chetga chiqish nimani anglatadi? A) Mansabdorning o'z vakolatiga kirmaydigan harakatlarni bajarishi B) Mansabdorning o'z vakolatlarini to'liq hajmda va o'z vaqtida bajarishi C) Mansabdorning boshqa shaharga ko'chishi D) Mansabdorning ishdan bo'shashi To'g'ri javob: A) Mansabdorning o'z vakolatiga kirmaydigan harakatlarni bajarishi ✔ Izoh: Mansab vakolati doirasidan chetga chiqish — mansabdorning o'z vakolatlari doirasidan aniq tashqariga chiquvchi harakatlarni sodir etishi. 20. Konstitutsiyaviy sud sudyalari kim tomonidan saylanadi? A) Fuqarolar tomonidan umumiy saylovda B) Bosh prokuror taqdimiga binoan Hukumat tomonidan C) Oliy sud plenumida yashirin ovoz bilan D) Prezident taqdimiga binoan Senat tomonidan To'g'ri javob: D) Prezident taqdimiga binoan Senat tomonidan ✔ Izoh: Konstitutsiyaviy sud sudyalari Prezidentning taqdimiga binoan Oliy Majlis Senati tomonidan saylanadi. 21. Xalqaro huquqning asosiy manbalariga nimalar kiradi? A) Xalqaro shartnomalar, xalqaro odatlar va umume'tirof etilgan huquq tamoyillari B) Faqat xalqaro tashkilot xodimlarining shaxsiy fikrlari C) Faqat ommaviy axborot vositalaridagi rasmiy bayonotlar va diplomatlarning shaxsiy fikrlari D) Faqat davlatlarning ichki qonunlari va farmonlari To'g'ri javob: A) Xalqaro shartnomalar, xalqaro odatlar va umume'tirof etilgan huquq tamoyillari ✔ Izoh: Xalqaro Sud Statutida xalqaro konvensiyalar, xalqaro odat va umumiy huquq tamoyillari asosiy manba sifatida ko'rsatilgan. 22. Davom etuvchi jinoyat nima? A) Har biri alohida maqsadga qaratilgan va turli vaqtda sodir etilgan bir nechta mustaqil jinoyatlar B) Tergov uzoq davom etgan har qanday jinoyat C) Umumiy maqsadga yo'naltirilgan bir xil harakatlardan iborat yagona jinoyat D) Sudlanganlikdan keyin sodir etilgan yangi jinoyat To'g'ri javob: C) Umumiy maqsadga yo'naltirilgan bir xil harakatlardan iborat yagona jinoyat ✔ Izoh: Davom etuvchi jinoyat yagona qasd va umumiy maqsad bilan birlashtirilgan bir nechta bir xil harakatlardan tashkil topadi va bitta jinoyat deb baholanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 152 17. Saylov huquqi qaysi yoshdan boshlab vujudga keladi? A) O'n olti yoshdan B) O'n sakkiz yoshdan C) Yigirma yoshdan D) Yigirma bir yoshdan To'g'ri javob: B) O'n sakkiz yoshdan✔ Izoh: O'zbekiston fuqarolari o'n sakkiz yoshga to'lgach saylash huquqiga ega bo'ladi. 18. Korrupsiyaga qarshi kurash qonunchiligining amal qilish doirasi kimlarni qamrab oladi? A) Faqat nodavlat notijorat tashkilotlarni B) Faqat sud xodimlari va sudyalarni C) Faqat xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarni D) Davlat organlari, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolarni To'g'ri javob: D) Davlat organlari, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolarni ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi kurash to'g'risidagi qonun davlat organlari, xo'jalik yurituvchi sub'ektlar, fuqarolik jamiyati institutlari va fuqarolarga taalluqli. 19. Hokimiyat yoki mansab vakolati doirasidan chetga chiqish nimani anglatadi? A) Mansabdorning o'z vakolatiga kirmaydigan harakatlarni bajarishi B) Mansabdorning o'z vakolatlarini to'liq hajmda va o'z vaqtida bajarishi C) Mansabdorning boshqa shaharga ko'chishi D) Mansabdorning ishdan bo'shashi To'g'ri javob: A) Mansabdorning o'z vakolatiga kirmaydigan harakatlarni bajarishi ✔ Izoh: Mansab vakolati doirasidan chetga chiqish — mansabdorning o'z vakolatlari doirasidan aniq tashqariga chiquvchi harakatlarni sodir etishi. 20. Konstitutsiyaviy sud sudyalari kim tomonidan saylanadi? A) Fuqarolar tomonidan umumiy saylovda B) Bosh prokuror taqdimiga binoan Hukumat tomonidan C) Oliy sud plenumida yashirin ovoz bilan D) Prezident taqdimiga binoan Senat tomonidan To'g'ri javob: D) Prezident taqdimiga binoan Senat tomonidan ✔ Izoh: Konstitutsiyaviy sud sudyalari Prezidentning taqdimiga binoan Oliy Majlis Senati tomonidan saylanadi. 21. Xalqaro huquqning asosiy manbalariga nimalar kiradi? A) Xalqaro shartnomalar, xalqaro odatlar va umume'tirof etilgan huquq tamoyillari B) Faqat xalqaro tashkilot xodimlarining shaxsiy fikrlari C) Faqat ommaviy axborot vositalaridagi rasmiy bayonotlar va diplomatlarning shaxsiy fikrlari D) Faqat davlatlarning ichki qonunlari va farmonlari To'g'ri javob: A) Xalqaro shartnomalar, xalqaro odatlar va umume'tirof etilgan huquq tamoyillari ✔ Izoh: Xalqaro Sud Statutida xalqaro konvensiyalar, xalqaro odat va umumiy huquq tamoyillari asosiy manba sifatida ko'rsatilgan. 22. Davom etuvchi jinoyat nima? A) Har biri alohida maqsadga qaratilgan va turli vaqtda sodir etilgan bir nechta mustaqil jinoyatlar B) Tergov uzoq davom etgan har qanday jinoyat C) Umumiy maqsadga yo'naltirilgan bir xil harakatlardan iborat yagona jinoyat D) Sudlanganlikdan keyin sodir etilgan yangi jinoyat To'g'ri javob: C) Umumiy maqsadga yo'naltirilgan bir xil harakatlardan iborat yagona jinoyat ✔ Izoh: Davom etuvchi jinoyat yagona qasd va umumiy maqsad bilan birlashtirilgan bir nechta bir xil harakatlardan tashkil topadi va bitta jinoyat deb baholanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 152 17. Saylov huquqi qaysi yoshdan boshlab vujudga keladi? A) O'n olti yoshdan B) O'n sakkiz yoshdan C) Yigirma yoshdan D) Yigirma bir yoshdan To'g'ri javob: B) O'n sakkiz yoshdan✔ Izoh: O'zbekiston fuqarolari o'n sakkiz yoshga to'lgach saylash huquqiga ega bo'ladi. 18. Korrupsiyaga qarshi kurash qonunchiligining amal qilish doirasi kimlarni qamrab oladi? A) Faqat nodavlat notijorat tashkilotlarni B) Faqat sud xodimlari va sudyalarni C) Faqat xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarni D) Davlat organlari, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolarni To'g'ri javob: D) Davlat organlari, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolarni ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi kurash to'g'risidagi qonun davlat organlari, xo'jalik yurituvchi sub'ektlar, fuqarolik jamiyati institutlari va fuqarolarga taalluqli. 19. Hokimiyat yoki mansab vakolati doirasidan chetga chiqish nimani anglatadi? A) Mansabdorning o'z vakolatiga kirmaydigan harakatlarni bajarishi B) Mansabdorning o'z vakolatlarini to'liq hajmda va o'z vaqtida bajarishi C) Mansabdorning boshqa shaharga ko'chishi D) Mansabdorning ishdan bo'shashi To'g'ri javob: A) Mansabdorning o'z vakolatiga kirmaydigan harakatlarni bajarishi ✔ Izoh: Mansab vakolati doirasidan chetga chiqish — mansabdorning o'z vakolatlari doirasidan aniq tashqariga chiquvchi harakatlarni sodir etishi. 20. Konstitutsiyaviy sud sudyalari kim tomonidan saylanadi? A) Fuqarolar tomonidan umumiy saylovda B) Bosh prokuror taqdimiga binoan Hukumat tomonidan C) Oliy sud plenumida yashirin ovoz bilan D) Prezident taqdimiga binoan Senat tomonidan To'g'ri javob: D) Prezident taqdimiga binoan Senat tomonidan ✔ Izoh: Konstitutsiyaviy sud sudyalari Prezidentning taqdimiga binoan Oliy Majlis Senati tomonidan saylanadi. 21. Xalqaro huquqning asosiy manbalariga nimalar kiradi? A) Xalqaro shartnomalar, xalqaro odatlar va umume'tirof etilgan huquq tamoyillari B) Faqat xalqaro tashkilot xodimlarining shaxsiy fikrlari C) Faqat ommaviy axborot vositalaridagi rasmiy bayonotlar va diplomatlarning shaxsiy fikrlari D) Faqat davlatlarning ichki qonunlari va farmonlari To'g'ri javob: A) Xalqaro shartnomalar, xalqaro odatlar va umume'tirof etilgan huquq tamoyillari ✔ Izoh: Xalqaro Sud Statutida xalqaro konvensiyalar, xalqaro odat va umumiy huquq tamoyillari asosiy manba sifatida ko'rsatilgan. 22. Davom etuvchi jinoyat nima? A) Har biri alohida maqsadga qaratilgan va turli vaqtda sodir etilgan bir nechta mustaqil jinoyatlar B) Tergov uzoq davom etgan har qanday jinoyat C) Umumiy maqsadga yo'naltirilgan bir xil harakatlardan iborat yagona jinoyat D) Sudlanganlikdan keyin sodir etilgan yangi jinoyat To'g'ri javob: C) Umumiy maqsadga yo'naltirilgan bir xil harakatlardan iborat yagona jinoyat ✔ Izoh: Davom etuvchi jinoyat yagona qasd va umumiy maqsad bilan birlashtirilgan bir nechta bir xil harakatlardan tashkil topadi va bitta jinoyat deb baholanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 152 23. Ma'muriy jazo qo'llashda qaysi tamoyilga amal qilinadi? A) Huquqbuzarning qarindoshlarini ham birga javobgar qilish B) Huquqbuzarlik uchun butun jamoaga jamoaviy jazo qo'llash C) Shaxsni bitta huquqbuzarlik uchun bir marta javobgarlikka tortish D) Bitta huquqbuzarlik uchun bir necha marta jazolash To'g'ri javob: C) Shaxsni bitta huquqbuzarlik uchun bir marta javobgarlikka tortish✔ Izoh: Hech kim bir huquqbuzarlik uchun ikki marta ma'muriy javobgarlikka tortilishi mumkin emas. 24. Mol-mulk va daromadlarni deklaratsiya qilish tizimining maqsadi nima? A) Xizmatchilarning soliqlarini ikki barobar oshirish B) Xizmatchilarning shaxsiy va oilaviy hayotini ommaga e'lon qilish C) Xizmatchilar daromadlari va mol-mulkining shaffofligi D) Xizmatchilarning ish haqini kamaytirish To'g'ri javob: C) Xizmatchilar daromadlari va mol-mulkining shaffofligi ✔ Izoh: Daromad va mol-mulk deklaratsiyasi xizmatchilarning daromad va boyliklarini nazorat qilish, noqonuniy boyishni aniqlash vositasidir. 25. Ma'muriy jazoni ijro etish qaysi organ zimmasida bo'ladi? A) Faqat huquqbuzarning o'zi zimmasida B) Faqat mahalla fuqarolar yig'ini zimmasida C) Faqat jabrlanuvchi zimmasida D) Qonunda belgilangan vakolatli organlar zimmasida To'g'ri javob: D) Qonunda belgilangan vakolatli organlar zimmasida ✔ Izoh: Ma'muriy jazolar qonunda belgilangan organlar (masalan, sud ijrochilari, ichki ishlar organlari) tomonidan ijro etiladi. 26. Milliy preventiv mexanizm qanday maqsadga qaratilgan? A) Ozodlikdan mahrum qilish joylarida qiynoq va shafqatsiz muomalaning oldini olishga B) Saylov uchastkalarida ovozlarni sanashga C) Xorijiy investitsiyalarni jalb qilishga D) Fuqarolarning soliq to'lovlarini tekshirish va soliq qarzlarini undirish tartibini nazorat qilishga To'g'ri javob: A) Ozodlikdan mahrum qilish joylarida qiynoq va shafqatsiz muomalaning oldini ✔ olishga Izoh: Milliy preventiv mexanizm ozodlikdan mahrum etish joylarini muntazam kuzatish orqali qiynoqlarning oldini olishga qaratilgan. 27. Ma'muriy tartib-taomillar nima? A) Parlament palatalarida qonun loyihasini muhokama qilish tartibi B) Fuqarolar o'rtasida meros mol-mulkni taqsimlash tartibi C) Ma'muriy organning ma'muriy hujjat tayyorlash, qabul qilish va ijro etish tartibi D) Jinoyat ishlarini birinchi instansiya sudida ko'rib chiqish tartibi To'g'ri javob: C) Ma'muriy organning ma'muriy hujjat tayyorlash, qabul qilish va ijro etish tartibi ✔ Izoh: Ma'muriy tartib-taomil — ma'muriy organning ish yuritishni boshlashdan ma'muriy hujjatni ijro etishgacha bo'lgan faoliyati tartibi. 28. Xizmat guvohnomasidan shaxsiy manfaat uchun foydalanish qanday baholanadi? A) Kasbiy mahorat belgisi B) Rag'batlantiriladigan tashabbuskor harakat C) Xizmat etikasini qo'pol buzish D) Ruxsat etilgan amaliyot To'g'ri javob: C) Xizmat etikasini qo'pol buzish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 153 23. Ma'muriy jazo qo'llashda qaysi tamoyilga amal qilinadi? A) Huquqbuzarning qarindoshlarini ham birga javobgar qilish B) Huquqbuzarlik uchun butun jamoaga jamoaviy jazo qo'llash C) Shaxsni bitta huquqbuzarlik uchun bir marta javobgarlikka tortish D) Bitta huquqbuzarlik uchun bir necha marta jazolash To'g'ri javob: C) Shaxsni bitta huquqbuzarlik uchun bir marta javobgarlikka tortish✔ Izoh: Hech kim bir huquqbuzarlik uchun ikki marta ma'muriy javobgarlikka tortilishi mumkin emas. 24. Mol-mulk va daromadlarni deklaratsiya qilish tizimining maqsadi nima? A) Xizmatchilarning soliqlarini ikki barobar oshirish B) Xizmatchilarning shaxsiy va oilaviy hayotini ommaga e'lon qilish C) Xizmatchilar daromadlari va mol-mulkining shaffofligi D) Xizmatchilarning ish haqini kamaytirish To'g'ri javob: C) Xizmatchilar daromadlari va mol-mulkining shaffofligi ✔ Izoh: Daromad va mol-mulk deklaratsiyasi xizmatchilarning daromad va boyliklarini nazorat qilish, noqonuniy boyishni aniqlash vositasidir. 25. Ma'muriy jazoni ijro etish qaysi organ zimmasida bo'ladi? A) Faqat huquqbuzarning o'zi zimmasida B) Faqat mahalla fuqarolar yig'ini zimmasida C) Faqat jabrlanuvchi zimmasida D) Qonunda belgilangan vakolatli organlar zimmasida To'g'ri javob: D) Qonunda belgilangan vakolatli organlar zimmasida ✔ Izoh: Ma'muriy jazolar qonunda belgilangan organlar (masalan, sud ijrochilari, ichki ishlar organlari) tomonidan ijro etiladi. 26. Milliy preventiv mexanizm qanday maqsadga qaratilgan? A) Ozodlikdan mahrum qilish joylarida qiynoq va shafqatsiz muomalaning oldini olishga B) Saylov uchastkalarida ovozlarni sanashga C) Xorijiy investitsiyalarni jalb qilishga D) Fuqarolarning soliq to'lovlarini tekshirish va soliq qarzlarini undirish tartibini nazorat qilishga To'g'ri javob: A) Ozodlikdan mahrum qilish joylarida qiynoq va shafqatsiz muomalaning oldini ✔ olishga Izoh: Milliy preventiv mexanizm ozodlikdan mahrum etish joylarini muntazam kuzatish orqali qiynoqlarning oldini olishga qaratilgan. 27. Ma'muriy tartib-taomillar nima? A) Parlament palatalarida qonun loyihasini muhokama qilish tartibi B) Fuqarolar o'rtasida meros mol-mulkni taqsimlash tartibi C) Ma'muriy organning ma'muriy hujjat tayyorlash, qabul qilish va ijro etish tartibi D) Jinoyat ishlarini birinchi instansiya sudida ko'rib chiqish tartibi To'g'ri javob: C) Ma'muriy organning ma'muriy hujjat tayyorlash, qabul qilish va ijro etish tartibi ✔ Izoh: Ma'muriy tartib-taomil — ma'muriy organning ish yuritishni boshlashdan ma'muriy hujjatni ijro etishgacha bo'lgan faoliyati tartibi. 28. Xizmat guvohnomasidan shaxsiy manfaat uchun foydalanish qanday baholanadi? A) Kasbiy mahorat belgisi B) Rag'batlantiriladigan tashabbuskor harakat C) Xizmat etikasini qo'pol buzish D) Ruxsat etilgan amaliyot To'g'ri javob: C) Xizmat etikasini qo'pol buzish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 153 23. Ma'muriy jazo qo'llashda qaysi tamoyilga amal qilinadi? A) Huquqbuzarning qarindoshlarini ham birga javobgar qilish B) Huquqbuzarlik uchun butun jamoaga jamoaviy jazo qo'llash C) Shaxsni bitta huquqbuzarlik uchun bir marta javobgarlikka tortish D) Bitta huquqbuzarlik uchun bir necha marta jazolash To'g'ri javob: C) Shaxsni bitta huquqbuzarlik uchun bir marta javobgarlikka tortish✔ Izoh: Hech kim bir huquqbuzarlik uchun ikki marta ma'muriy javobgarlikka tortilishi mumkin emas. 24. Mol-mulk va daromadlarni deklaratsiya qilish tizimining maqsadi nima? A) Xizmatchilarning soliqlarini ikki barobar oshirish B) Xizmatchilarning shaxsiy va oilaviy hayotini ommaga e'lon qilish C) Xizmatchilar daromadlari va mol-mulkining shaffofligi D) Xizmatchilarning ish haqini kamaytirish To'g'ri javob: C) Xizmatchilar daromadlari va mol-mulkining shaffofligi ✔ Izoh: Daromad va mol-mulk deklaratsiyasi xizmatchilarning daromad va boyliklarini nazorat qilish, noqonuniy boyishni aniqlash vositasidir. 25. Ma'muriy jazoni ijro etish qaysi organ zimmasida bo'ladi? A) Faqat huquqbuzarning o'zi zimmasida B) Faqat mahalla fuqarolar yig'ini zimmasida C) Faqat jabrlanuvchi zimmasida D) Qonunda belgilangan vakolatli organlar zimmasida To'g'ri javob: D) Qonunda belgilangan vakolatli organlar zimmasida ✔ Izoh: Ma'muriy jazolar qonunda belgilangan organlar (masalan, sud ijrochilari, ichki ishlar organlari) tomonidan ijro etiladi. 26. Milliy preventiv mexanizm qanday maqsadga qaratilgan? A) Ozodlikdan mahrum qilish joylarida qiynoq va shafqatsiz muomalaning oldini olishga B) Saylov uchastkalarida ovozlarni sanashga C) Xorijiy investitsiyalarni jalb qilishga D) Fuqarolarning soliq to'lovlarini tekshirish va soliq qarzlarini undirish tartibini nazorat qilishga To'g'ri javob: A) Ozodlikdan mahrum qilish joylarida qiynoq va shafqatsiz muomalaning oldini ✔ olishga Izoh: Milliy preventiv mexanizm ozodlikdan mahrum etish joylarini muntazam kuzatish orqali qiynoqlarning oldini olishga qaratilgan. 27. Ma'muriy tartib-taomillar nima? A) Parlament palatalarida qonun loyihasini muhokama qilish tartibi B) Fuqarolar o'rtasida meros mol-mulkni taqsimlash tartibi C) Ma'muriy organning ma'muriy hujjat tayyorlash, qabul qilish va ijro etish tartibi D) Jinoyat ishlarini birinchi instansiya sudida ko'rib chiqish tartibi To'g'ri javob: C) Ma'muriy organning ma'muriy hujjat tayyorlash, qabul qilish va ijro etish tartibi ✔ Izoh: Ma'muriy tartib-taomil — ma'muriy organning ish yuritishni boshlashdan ma'muriy hujjatni ijro etishgacha bo'lgan faoliyati tartibi. 28. Xizmat guvohnomasidan shaxsiy manfaat uchun foydalanish qanday baholanadi? A) Kasbiy mahorat belgisi B) Rag'batlantiriladigan tashabbuskor harakat C) Xizmat etikasini qo'pol buzish D) Ruxsat etilgan amaliyot To'g'ri javob: C) Xizmat etikasini qo'pol buzish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 153 Izoh: Xizmat guvohnomasidan shaxsiy masalalarni hal qilish yoki imtiyoz olish uchun foydalanish xizmat mavqeini suiiste'mol qilish hisoblanadi. 29. BMT Xavfsizlik Kengashining doimiy a'zolari soni nechta? A) O'nta B) Beshta C) Yettita D) To'rtta To'g'ri javob: B) Beshta✔ Izoh: Xavfsizlik Kengashining beshta doimiy a'zosi bor: AQSH, Rossiya, Xitoy, Buyuk Britaniya va Fransiya. 30. Jinoyatda ishtirokchilik nima? A) Ikki shaxsning bir-biridan bexabar holda alohida jinoyat qilishi B) Bir shaxsning turli vaqtlarda bir necha marta ehtiyotsizlik orqali jinoyat sodir etishi C) Bir shaxsning jinoyat haqida guvoh sifatida ko'rsatuv berishi D) Ikki yoki undan ortiq shaxsning qasddan jinoyat sodir etishda birgalikda qatnashishi To'g'ri javob: D) Ikki yoki undan ortiq shaxsning qasddan jinoyat sodir etishda birgalikda ✔ qatnashishi Izoh: Ishtirokchilik — ikki yoki undan ortiq shaxsning qasddan jinoyat sodir etishda qasddan birgalikda qatnashishi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 154 Izoh: Xizmat guvohnomasidan shaxsiy masalalarni hal qilish yoki imtiyoz olish uchun foydalanish xizmat mavqeini suiiste'mol qilish hisoblanadi. 29. BMT Xavfsizlik Kengashining doimiy a'zolari soni nechta? A) O'nta B) Beshta C) Yettita D) To'rtta To'g'ri javob: B) Beshta✔ Izoh: Xavfsizlik Kengashining beshta doimiy a'zosi bor: AQSH, Rossiya, Xitoy, Buyuk Britaniya va Fransiya. 30. Jinoyatda ishtirokchilik nima? A) Ikki shaxsning bir-biridan bexabar holda alohida jinoyat qilishi B) Bir shaxsning turli vaqtlarda bir necha marta ehtiyotsizlik orqali jinoyat sodir etishi C) Bir shaxsning jinoyat haqida guvoh sifatida ko'rsatuv berishi D) Ikki yoki undan ortiq shaxsning qasddan jinoyat sodir etishda birgalikda qatnashishi To'g'ri javob: D) Ikki yoki undan ortiq shaxsning qasddan jinoyat sodir etishda birgalikda ✔ qatnashishi Izoh: Ishtirokchilik — ikki yoki undan ortiq shaxsning qasddan jinoyat sodir etishda qasddan birgalikda qatnashishi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 154 Izoh: Xizmat guvohnomasidan shaxsiy masalalarni hal qilish yoki imtiyoz olish uchun foydalanish xizmat mavqeini suiiste'mol qilish hisoblanadi. 29. BMT Xavfsizlik Kengashining doimiy a'zolari soni nechta? A) O'nta B) Beshta C) Yettita D) To'rtta To'g'ri javob: B) Beshta✔ Izoh: Xavfsizlik Kengashining beshta doimiy a'zosi bor: AQSH, Rossiya, Xitoy, Buyuk Britaniya va Fransiya. 30. Jinoyatda ishtirokchilik nima? A) Ikki shaxsning bir-biridan bexabar holda alohida jinoyat qilishi B) Bir shaxsning turli vaqtlarda bir necha marta ehtiyotsizlik orqali jinoyat sodir etishi C) Bir shaxsning jinoyat haqida guvoh sifatida ko'rsatuv berishi D) Ikki yoki undan ortiq shaxsning qasddan jinoyat sodir etishda birgalikda qatnashishi To'g'ri javob: D) Ikki yoki undan ortiq shaxsning qasddan jinoyat sodir etishda birgalikda ✔ qatnashishi Izoh: Ishtirokchilik — ikki yoki undan ortiq shaxsning qasddan jinoyat sodir etishda qasddan birgalikda qatnashishi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 154 26-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Korrupsiyaga qarshi kurashishda prokuratura qanday vazifani bajaradi? A) Korrupsiya ishlari bo'yicha yakuniy hukmni o'zi chiqaradi B) Korrupsiyaga oid qonunlar ijrosini nazorat qiladi va huquqbuzarliklarni aniqlaydi C) Korrupsiyaga qarshi qonunlarni yagona o'zi qabul qiladi va o'zgartiradi D) Korrupsiya haqidagi har qanday xabarni yashirin saqlab, hech qanday tekshiruvsiz qoldiradi To'g'ri javob: B) Korrupsiyaga oid qonunlar ijrosini nazorat qiladi va huquqbuzarliklarni aniqlaydi✔ Izoh: Prokuratura korrupsiyaga qarshi kurashish sohasidagi qonunlar ijrosini nazorat qiladi va korrupsiyaviy huquqbuzarliklarni aniqlash choralarini ko'radi. 2. Prokuratura faoliyatida «qonunlarning bir xilda qo'llanilishi» nimani anglatadi? A) Qonun faqat rahbarlarga nisbatan qat'iy qo'llanilishi B) Qonun faqat poytaxtda to'liq amal qilishi, boshqa hududlarda esa qisman qo'llanilishi C) Qonun butun mamlakat hududida hamma uchun bir xil tushunilishi va bajarilishi D) Har bir viloyatda qonun mahalliy urf-odatga qarab o'zgarishi To'g'ri javob: C) Qonun butun mamlakat hududida hamma uchun bir xil tushunilishi va bajarilishi ✔ Izoh: Yagona qonuniylik tamoyiliga ko'ra qonunlar butun hududda hamma uchun bir xil talqin qilinadi va bajariladi. 3. Mulkdorning foydalanish vakolati nimani anglatadi? A) Mol-mulkni davlat ro'yxatidan o'tkazishni B) Mol-mulkdan uning foydali xususiyatlarini olishni C) Mol-mulkni boshqa shaxsga sotib yuborishni D) Mol-mulkni meros sifatida qoldirishni To'g'ri javob: B) Mol-mulkdan uning foydali xususiyatlarini olishni ✔ Izoh: Foydalanish vakolati mol-mulkdan uning foydali xususiyatlarini olish, undan daromad va naf ko'rish imkoniyatini bildiradi. 4. Ayblanuvchi kim? A) Jinoyatda gumon qilinib, unga nisbatan hali hech qanday protsessual qaror chiqarilmagan shaxs B) Ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb qilish to'g'risida qaror chiqarilgan shaxs C) Jinoyat natijasida ma'naviy yoki mulkiy zarar ko'rgan shaxs D) Sudda guvoh sifatida ko'rsatuv berishga chaqirilgan shaxs To'g'ri javob: B) Ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb qilish to'g'risida qaror ✔ chiqarilgan shaxs Izoh: Shaxsga nisbatan ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb qilish to'g'risida qaror chiqarilgach, u ayblanuvchi bo'ladi. 5. Shikoyat deganda qanday murojaat tushuniladi? A) Minnatdorchilik bildirilgan xat B) Buzilgan huquq va manfaatlarni tiklash talabi bayon etilgan murojaat C) Ma'lumot olish uchun so'rov D) Davlat faoliyatini takomillashtirish bo'yicha tavsiyalar bayon etilgan murojaat To'g'ri javob: B) Buzilgan huquq va manfaatlarni tiklash talabi bayon etilgan murojaat ✔ Izoh: Shikoyat — buzilgan huquqlar, erkinliklar va qonuniy manfaatlarni tiklash to'g'risidagi talab bilan qilingan murojaat. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 155 26-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Korrupsiyaga qarshi kurashishda prokuratura qanday vazifani bajaradi? A) Korrupsiya ishlari bo'yicha yakuniy hukmni o'zi chiqaradi B) Korrupsiyaga oid qonunlar ijrosini nazorat qiladi va huquqbuzarliklarni aniqlaydi C) Korrupsiyaga qarshi qonunlarni yagona o'zi qabul qiladi va o'zgartiradi D) Korrupsiya haqidagi har qanday xabarni yashirin saqlab, hech qanday tekshiruvsiz qoldiradi To'g'ri javob: B) Korrupsiyaga oid qonunlar ijrosini nazorat qiladi va huquqbuzarliklarni aniqlaydi✔ Izoh: Prokuratura korrupsiyaga qarshi kurashish sohasidagi qonunlar ijrosini nazorat qiladi va korrupsiyaviy huquqbuzarliklarni aniqlash choralarini ko'radi. 2. Prokuratura faoliyatida «qonunlarning bir xilda qo'llanilishi» nimani anglatadi? A) Qonun faqat rahbarlarga nisbatan qat'iy qo'llanilishi B) Qonun faqat poytaxtda to'liq amal qilishi, boshqa hududlarda esa qisman qo'llanilishi C) Qonun butun mamlakat hududida hamma uchun bir xil tushunilishi va bajarilishi D) Har bir viloyatda qonun mahalliy urf-odatga qarab o'zgarishi To'g'ri javob: C) Qonun butun mamlakat hududida hamma uchun bir xil tushunilishi va bajarilishi ✔ Izoh: Yagona qonuniylik tamoyiliga ko'ra qonunlar butun hududda hamma uchun bir xil talqin qilinadi va bajariladi. 3. Mulkdorning foydalanish vakolati nimani anglatadi? A) Mol-mulkni davlat ro'yxatidan o'tkazishni B) Mol-mulkdan uning foydali xususiyatlarini olishni C) Mol-mulkni boshqa shaxsga sotib yuborishni D) Mol-mulkni meros sifatida qoldirishni To'g'ri javob: B) Mol-mulkdan uning foydali xususiyatlarini olishni ✔ Izoh: Foydalanish vakolati mol-mulkdan uning foydali xususiyatlarini olish, undan daromad va naf ko'rish imkoniyatini bildiradi. 4. Ayblanuvchi kim? A) Jinoyatda gumon qilinib, unga nisbatan hali hech qanday protsessual qaror chiqarilmagan shaxs B) Ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb qilish to'g'risida qaror chiqarilgan shaxs C) Jinoyat natijasida ma'naviy yoki mulkiy zarar ko'rgan shaxs D) Sudda guvoh sifatida ko'rsatuv berishga chaqirilgan shaxs To'g'ri javob: B) Ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb qilish to'g'risida qaror ✔ chiqarilgan shaxs Izoh: Shaxsga nisbatan ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb qilish to'g'risida qaror chiqarilgach, u ayblanuvchi bo'ladi. 5. Shikoyat deganda qanday murojaat tushuniladi? A) Minnatdorchilik bildirilgan xat B) Buzilgan huquq va manfaatlarni tiklash talabi bayon etilgan murojaat C) Ma'lumot olish uchun so'rov D) Davlat faoliyatini takomillashtirish bo'yicha tavsiyalar bayon etilgan murojaat To'g'ri javob: B) Buzilgan huquq va manfaatlarni tiklash talabi bayon etilgan murojaat ✔ Izoh: Shikoyat — buzilgan huquqlar, erkinliklar va qonuniy manfaatlarni tiklash to'g'risidagi talab bilan qilingan murojaat. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 155 26-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Korrupsiyaga qarshi kurashishda prokuratura qanday vazifani bajaradi? A) Korrupsiya ishlari bo'yicha yakuniy hukmni o'zi chiqaradi B) Korrupsiyaga oid qonunlar ijrosini nazorat qiladi va huquqbuzarliklarni aniqlaydi C) Korrupsiyaga qarshi qonunlarni yagona o'zi qabul qiladi va o'zgartiradi D) Korrupsiya haqidagi har qanday xabarni yashirin saqlab, hech qanday tekshiruvsiz qoldiradi To'g'ri javob: B) Korrupsiyaga oid qonunlar ijrosini nazorat qiladi va huquqbuzarliklarni aniqlaydi✔ Izoh: Prokuratura korrupsiyaga qarshi kurashish sohasidagi qonunlar ijrosini nazorat qiladi va korrupsiyaviy huquqbuzarliklarni aniqlash choralarini ko'radi. 2. Prokuratura faoliyatida «qonunlarning bir xilda qo'llanilishi» nimani anglatadi? A) Qonun faqat rahbarlarga nisbatan qat'iy qo'llanilishi B) Qonun faqat poytaxtda to'liq amal qilishi, boshqa hududlarda esa qisman qo'llanilishi C) Qonun butun mamlakat hududida hamma uchun bir xil tushunilishi va bajarilishi D) Har bir viloyatda qonun mahalliy urf-odatga qarab o'zgarishi To'g'ri javob: C) Qonun butun mamlakat hududida hamma uchun bir xil tushunilishi va bajarilishi ✔ Izoh: Yagona qonuniylik tamoyiliga ko'ra qonunlar butun hududda hamma uchun bir xil talqin qilinadi va bajariladi. 3. Mulkdorning foydalanish vakolati nimani anglatadi? A) Mol-mulkni davlat ro'yxatidan o'tkazishni B) Mol-mulkdan uning foydali xususiyatlarini olishni C) Mol-mulkni boshqa shaxsga sotib yuborishni D) Mol-mulkni meros sifatida qoldirishni To'g'ri javob: B) Mol-mulkdan uning foydali xususiyatlarini olishni ✔ Izoh: Foydalanish vakolati mol-mulkdan uning foydali xususiyatlarini olish, undan daromad va naf ko'rish imkoniyatini bildiradi. 4. Ayblanuvchi kim? A) Jinoyatda gumon qilinib, unga nisbatan hali hech qanday protsessual qaror chiqarilmagan shaxs B) Ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb qilish to'g'risida qaror chiqarilgan shaxs C) Jinoyat natijasida ma'naviy yoki mulkiy zarar ko'rgan shaxs D) Sudda guvoh sifatida ko'rsatuv berishga chaqirilgan shaxs To'g'ri javob: B) Ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb qilish to'g'risida qaror ✔ chiqarilgan shaxs Izoh: Shaxsga nisbatan ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb qilish to'g'risida qaror chiqarilgach, u ayblanuvchi bo'ladi. 5. Shikoyat deganda qanday murojaat tushuniladi? A) Minnatdorchilik bildirilgan xat B) Buzilgan huquq va manfaatlarni tiklash talabi bayon etilgan murojaat C) Ma'lumot olish uchun so'rov D) Davlat faoliyatini takomillashtirish bo'yicha tavsiyalar bayon etilgan murojaat To'g'ri javob: B) Buzilgan huquq va manfaatlarni tiklash talabi bayon etilgan murojaat ✔ Izoh: Shikoyat — buzilgan huquqlar, erkinliklar va qonuniy manfaatlarni tiklash to'g'risidagi talab bilan qilingan murojaat. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 155 6. Muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqaroga nisbatan nima belgilanadi? A) Vasiylik B) Homiylik C) Ishonchli boshqaruv D) Patronaj To'g'ri javob: A) Vasiylik✔ Izoh: Muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqaro ustidan vasiylik belgilanadi va uning nomidan vasiy bitimlar tuzadi. 7. Shaxsni jinoiy javobgarlikka tortishda xalqaro hamkorlik qanday shaklda bo'lishi mumkin? A) Boshqa davlat hududida bir tomonlama ushlash B) Huquqiy yordam ko'rsatish to'g'risidagi so'rovlar va ekstraditsiya C) Boshqa davlat sudlariga ko'rsatma berish D) Chet el tergovchilariga O'zbekiston hududida mustaqil tergov harakatlari o'tkazish ruxsati To'g'ri javob: B) Huquqiy yordam ko'rsatish to'g'risidagi so'rovlar va ekstraditsiya ✔ Izoh: Jinoyat ishlari bo'yicha xalqaro hamkorlik huquqiy yordam so'rovlari, ekstraditsiya va mahkumlarni topshirish orqali xalqaro shartnomalar asosida amalga oshiriladi. 8. Kasaba uyushmasining asosiy vazifasi nima? A) Xodimlarga intizomiy jazo berish va ularni bo'shatish B) Korxona sof foydasini ta'sischilar o'rtasida taqsimlash C) Xodimlarning mehnat va ijtimoiy-iqtisodiy huquqlarini himoya qilish D) Korxonalardan soliq va boshqa majburiy to'lovlarni undirish To'g'ri javob: C) Xodimlarning mehnat va ijtimoiy-iqtisodiy huquqlarini himoya qilish ✔ Izoh: Kasaba uyushmalari xodimlarning mehnat va ijtimoiy-iqtisodiy huquq va manfaatlarini ifoda etadi hamda himoya qiladi. 9. Aliment nima? A) Bolaning tug'ilishi munosabati bilan beriladigan bir martalik sovg'a B) Nikohni ro'yxatdan o'tkazish uchun to'lanadigan davlat bojlari C) Qonunda nazarda tutilgan oila a'zolarini ta'minlash uchun to'lanadigan mablag' D) Oilaviy tadbirkorlikdan olinadigan va taqsimlanadigan daromad To'g'ri javob: C) Qonunda nazarda tutilgan oila a'zolarini ta'minlash uchun to'lanadigan mablag' ✔ Izoh: Aliment — qonunga ko'ra ta'minlashga muhtoj oila a'zolarini (bolalar, ota-ona, er-xotin) moddiy ta'minlash uchun to'lanadigan mablag'. 10. Prokuror nazoratini idoraviy nazoratdan farqlovchi xususiyat qaysi? A) U faqat bir vazirlik ichidagi xodimlar ishini baholaydi B) U idoralardan tashqari va yuqoridan turib, faqat qonuniylikni nazorat qiladi C) U xizmat samaradorligi va maqsadga muvofiqlikni tekshirib, iqtisodiy baho beradi D) U nazorat qilinuvchi organning rahbari tomonidan bajariladi To'g'ri javob: B) U idoralardan tashqari va yuqoridan turib, faqat qonuniylikni nazorat qiladi ✔ Izoh: Prokuror nazorati idoradan tashqari nazorat bo'lib, nazorat obyektiga bo'ysunmaydi va faqat qonuniylik nuqtai nazaridan baho beradi. 11. Sud hukmlarining turlari qaysilar? A) Ayblov hukmi va oqlov hukmi B) Ma'muriy hukm va intizomiy hukm C) Dastlabki hukm va maxfiy hukm D) Tergov hukmi va prokuror hukmi To'g'ri javob: A) Ayblov hukmi va oqlov hukmi ✔ Izoh: Sud ayblov yoki oqlov hukmi chiqaradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 156 6. Muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqaroga nisbatan nima belgilanadi? A) Vasiylik B) Homiylik C) Ishonchli boshqaruv D) Patronaj To'g'ri javob: A) Vasiylik✔ Izoh: Muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqaro ustidan vasiylik belgilanadi va uning nomidan vasiy bitimlar tuzadi. 7. Shaxsni jinoiy javobgarlikka tortishda xalqaro hamkorlik qanday shaklda bo'lishi mumkin? A) Boshqa davlat hududida bir tomonlama ushlash B) Huquqiy yordam ko'rsatish to'g'risidagi so'rovlar va ekstraditsiya C) Boshqa davlat sudlariga ko'rsatma berish D) Chet el tergovchilariga O'zbekiston hududida mustaqil tergov harakatlari o'tkazish ruxsati To'g'ri javob: B) Huquqiy yordam ko'rsatish to'g'risidagi so'rovlar va ekstraditsiya ✔ Izoh: Jinoyat ishlari bo'yicha xalqaro hamkorlik huquqiy yordam so'rovlari, ekstraditsiya va mahkumlarni topshirish orqali xalqaro shartnomalar asosida amalga oshiriladi. 8. Kasaba uyushmasining asosiy vazifasi nima? A) Xodimlarga intizomiy jazo berish va ularni bo'shatish B) Korxona sof foydasini ta'sischilar o'rtasida taqsimlash C) Xodimlarning mehnat va ijtimoiy-iqtisodiy huquqlarini himoya qilish D) Korxonalardan soliq va boshqa majburiy to'lovlarni undirish To'g'ri javob: C) Xodimlarning mehnat va ijtimoiy-iqtisodiy huquqlarini himoya qilish ✔ Izoh: Kasaba uyushmalari xodimlarning mehnat va ijtimoiy-iqtisodiy huquq va manfaatlarini ifoda etadi hamda himoya qiladi. 9. Aliment nima? A) Bolaning tug'ilishi munosabati bilan beriladigan bir martalik sovg'a B) Nikohni ro'yxatdan o'tkazish uchun to'lanadigan davlat bojlari C) Qonunda nazarda tutilgan oila a'zolarini ta'minlash uchun to'lanadigan mablag' D) Oilaviy tadbirkorlikdan olinadigan va taqsimlanadigan daromad To'g'ri javob: C) Qonunda nazarda tutilgan oila a'zolarini ta'minlash uchun to'lanadigan mablag' ✔ Izoh: Aliment — qonunga ko'ra ta'minlashga muhtoj oila a'zolarini (bolalar, ota-ona, er-xotin) moddiy ta'minlash uchun to'lanadigan mablag'. 10. Prokuror nazoratini idoraviy nazoratdan farqlovchi xususiyat qaysi? A) U faqat bir vazirlik ichidagi xodimlar ishini baholaydi B) U idoralardan tashqari va yuqoridan turib, faqat qonuniylikni nazorat qiladi C) U xizmat samaradorligi va maqsadga muvofiqlikni tekshirib, iqtisodiy baho beradi D) U nazorat qilinuvchi organning rahbari tomonidan bajariladi To'g'ri javob: B) U idoralardan tashqari va yuqoridan turib, faqat qonuniylikni nazorat qiladi ✔ Izoh: Prokuror nazorati idoradan tashqari nazorat bo'lib, nazorat obyektiga bo'ysunmaydi va faqat qonuniylik nuqtai nazaridan baho beradi. 11. Sud hukmlarining turlari qaysilar? A) Ayblov hukmi va oqlov hukmi B) Ma'muriy hukm va intizomiy hukm C) Dastlabki hukm va maxfiy hukm D) Tergov hukmi va prokuror hukmi To'g'ri javob: A) Ayblov hukmi va oqlov hukmi ✔ Izoh: Sud ayblov yoki oqlov hukmi chiqaradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 156 6. Muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqaroga nisbatan nima belgilanadi? A) Vasiylik B) Homiylik C) Ishonchli boshqaruv D) Patronaj To'g'ri javob: A) Vasiylik✔ Izoh: Muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqaro ustidan vasiylik belgilanadi va uning nomidan vasiy bitimlar tuzadi. 7. Shaxsni jinoiy javobgarlikka tortishda xalqaro hamkorlik qanday shaklda bo'lishi mumkin? A) Boshqa davlat hududida bir tomonlama ushlash B) Huquqiy yordam ko'rsatish to'g'risidagi so'rovlar va ekstraditsiya C) Boshqa davlat sudlariga ko'rsatma berish D) Chet el tergovchilariga O'zbekiston hududida mustaqil tergov harakatlari o'tkazish ruxsati To'g'ri javob: B) Huquqiy yordam ko'rsatish to'g'risidagi so'rovlar va ekstraditsiya ✔ Izoh: Jinoyat ishlari bo'yicha xalqaro hamkorlik huquqiy yordam so'rovlari, ekstraditsiya va mahkumlarni topshirish orqali xalqaro shartnomalar asosida amalga oshiriladi. 8. Kasaba uyushmasining asosiy vazifasi nima? A) Xodimlarga intizomiy jazo berish va ularni bo'shatish B) Korxona sof foydasini ta'sischilar o'rtasida taqsimlash C) Xodimlarning mehnat va ijtimoiy-iqtisodiy huquqlarini himoya qilish D) Korxonalardan soliq va boshqa majburiy to'lovlarni undirish To'g'ri javob: C) Xodimlarning mehnat va ijtimoiy-iqtisodiy huquqlarini himoya qilish ✔ Izoh: Kasaba uyushmalari xodimlarning mehnat va ijtimoiy-iqtisodiy huquq va manfaatlarini ifoda etadi hamda himoya qiladi. 9. Aliment nima? A) Bolaning tug'ilishi munosabati bilan beriladigan bir martalik sovg'a B) Nikohni ro'yxatdan o'tkazish uchun to'lanadigan davlat bojlari C) Qonunda nazarda tutilgan oila a'zolarini ta'minlash uchun to'lanadigan mablag' D) Oilaviy tadbirkorlikdan olinadigan va taqsimlanadigan daromad To'g'ri javob: C) Qonunda nazarda tutilgan oila a'zolarini ta'minlash uchun to'lanadigan mablag' ✔ Izoh: Aliment — qonunga ko'ra ta'minlashga muhtoj oila a'zolarini (bolalar, ota-ona, er-xotin) moddiy ta'minlash uchun to'lanadigan mablag'. 10. Prokuror nazoratini idoraviy nazoratdan farqlovchi xususiyat qaysi? A) U faqat bir vazirlik ichidagi xodimlar ishini baholaydi B) U idoralardan tashqari va yuqoridan turib, faqat qonuniylikni nazorat qiladi C) U xizmat samaradorligi va maqsadga muvofiqlikni tekshirib, iqtisodiy baho beradi D) U nazorat qilinuvchi organning rahbari tomonidan bajariladi To'g'ri javob: B) U idoralardan tashqari va yuqoridan turib, faqat qonuniylikni nazorat qiladi ✔ Izoh: Prokuror nazorati idoradan tashqari nazorat bo'lib, nazorat obyektiga bo'ysunmaydi va faqat qonuniylik nuqtai nazaridan baho beradi. 11. Sud hukmlarining turlari qaysilar? A) Ayblov hukmi va oqlov hukmi B) Ma'muriy hukm va intizomiy hukm C) Dastlabki hukm va maxfiy hukm D) Tergov hukmi va prokuror hukmi To'g'ri javob: A) Ayblov hukmi va oqlov hukmi ✔ Izoh: Sud ayblov yoki oqlov hukmi chiqaradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 156 12. Mehnat intizomini buzganlik uchun qo'llaniladigan jazo qanday ataladi? A) Intizomiy jazo B) Ma'muriy jazo C) Fuqaroviy-huquqiy jazo D) Jinoiy jazo To'g'ri javob: A) Intizomiy jazo✔ Izoh: Mehnat intizomini buzganlik uchun ish beruvchi xodimga intizomiy jazo qo'llaydi. 13. Prokuror nazoratida «qonunlar ijrosi ustidan nazorat» kimlarga nisbatan amalga oshiriladi? A) Faqat Oliy Majlis deputatlari va senatorlarga B) Faqat jazoni o'tayotgan mahkumlar va ularning yaqin qarindoshlari hamda qonuniy vakillariga C) Faqat chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarga D) Vazirliklar, idoralar, mahalliy organlar, korxonalar va mansabdor shaxslarga To'g'ri javob: D) Vazirliklar, idoralar, mahalliy organlar, korxonalar va mansabdor shaxslarga ✔ Izoh: Prokuratura vazirliklar, davlat qo'mitalari, idoralar, mahalliy hokimiyat organlari, korxona va tashkilotlar, mansabdor shaxslar tomonidan qonunlar ijrosini nazorat qiladi. 14. Qaysi huquq tarmog'i xususiy huquqqa kiradi? A) Jinoyat huquqi B) Konstitutsiyaviy huquq C) Ma'muriy huquq D) Fuqarolik huquqi To'g'ri javob: D) Fuqarolik huquqi ✔ Izoh: Fuqarolik huquqi tomonlar tengligiga asoslangan xususiy munosabatlarni tartibga soluvchi xususiy huquq tarmog'idir. 15. Prokuror tomonidan qo'zg'atilgan jinoyat ishi keyinchalik qanday yuritiladi? A) Tergov organiga yoki prokuratura tergovchisiga tergov uchun yuboriladi B) Ommaviy axborot vositalarida muhokama uchun e'lon qilinadi C) Mahalla yig'iniga ko'rib chiqish uchun topshiriladi D) Hech qanday tergovsiz to'g'ridan to'g'ri jazo ijrosi uchun tegishli muassasaga yuboriladi To'g'ri javob: A) Tergov organiga yoki prokuratura tergovchisiga tergov uchun yuboriladi ✔ Izoh: Qo'zg'atilgan jinoyat ishi tergovga tegishliligiga ko'ra tergov organiga yoki prokuratura tergovchisiga yuboriladi. 16. Murojaatchi murojaatni ko'rib chiqish natijasidan norozi bo'lsa, qanday yo'l tutishi mumkin? A) Faqat chet el elchixonasiga yozishi mumkin B) Faqat ijtimoiy tarmoqqa yozishi mumkin C) Yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilishi D) Hech qanday yo'l tutolmaydi, qaror qat'iy To'g'ri javob: C) Yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilishi ✔ Izoh: Murojaatchi qaror ustidan yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ega. 17. Nikoh qanday asoslarda bekor bo'ladi? A) Er-xotinning uzoq vaqt turli shaharlarda yashab ishlashi natijasida B) Er-xotindan birining vafoti, vafot etgan deb e'lon qilinishi yoki ajralish natijasida C) Er-xotindan birining pensiyaga chiqishi yoki mehnatga layoqatini yo'qotishi natijasida D) Er-xotindan birining fuqaroligini o'zgartirishi yoki chet elga ketishi natijasida To'g'ri javob: B) Er-xotindan birining vafoti, vafot etgan deb e'lon qilinishi yoki ajralish natijasida ✔ Izoh: Nikoh er-xotindan birining vafoti yoki sud tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinishi, shuningdek nikohdan ajratish yo'li bilan bekor bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 157 12. Mehnat intizomini buzganlik uchun qo'llaniladigan jazo qanday ataladi? A) Intizomiy jazo B) Ma'muriy jazo C) Fuqaroviy-huquqiy jazo D) Jinoiy jazo To'g'ri javob: A) Intizomiy jazo✔ Izoh: Mehnat intizomini buzganlik uchun ish beruvchi xodimga intizomiy jazo qo'llaydi. 13. Prokuror nazoratida «qonunlar ijrosi ustidan nazorat» kimlarga nisbatan amalga oshiriladi? A) Faqat Oliy Majlis deputatlari va senatorlarga B) Faqat jazoni o'tayotgan mahkumlar va ularning yaqin qarindoshlari hamda qonuniy vakillariga C) Faqat chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarga D) Vazirliklar, idoralar, mahalliy organlar, korxonalar va mansabdor shaxslarga To'g'ri javob: D) Vazirliklar, idoralar, mahalliy organlar, korxonalar va mansabdor shaxslarga ✔ Izoh: Prokuratura vazirliklar, davlat qo'mitalari, idoralar, mahalliy hokimiyat organlari, korxona va tashkilotlar, mansabdor shaxslar tomonidan qonunlar ijrosini nazorat qiladi. 14. Qaysi huquq tarmog'i xususiy huquqqa kiradi? A) Jinoyat huquqi B) Konstitutsiyaviy huquq C) Ma'muriy huquq D) Fuqarolik huquqi To'g'ri javob: D) Fuqarolik huquqi ✔ Izoh: Fuqarolik huquqi tomonlar tengligiga asoslangan xususiy munosabatlarni tartibga soluvchi xususiy huquq tarmog'idir. 15. Prokuror tomonidan qo'zg'atilgan jinoyat ishi keyinchalik qanday yuritiladi? A) Tergov organiga yoki prokuratura tergovchisiga tergov uchun yuboriladi B) Ommaviy axborot vositalarida muhokama uchun e'lon qilinadi C) Mahalla yig'iniga ko'rib chiqish uchun topshiriladi D) Hech qanday tergovsiz to'g'ridan to'g'ri jazo ijrosi uchun tegishli muassasaga yuboriladi To'g'ri javob: A) Tergov organiga yoki prokuratura tergovchisiga tergov uchun yuboriladi ✔ Izoh: Qo'zg'atilgan jinoyat ishi tergovga tegishliligiga ko'ra tergov organiga yoki prokuratura tergovchisiga yuboriladi. 16. Murojaatchi murojaatni ko'rib chiqish natijasidan norozi bo'lsa, qanday yo'l tutishi mumkin? A) Faqat chet el elchixonasiga yozishi mumkin B) Faqat ijtimoiy tarmoqqa yozishi mumkin C) Yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilishi D) Hech qanday yo'l tutolmaydi, qaror qat'iy To'g'ri javob: C) Yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilishi ✔ Izoh: Murojaatchi qaror ustidan yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ega. 17. Nikoh qanday asoslarda bekor bo'ladi? A) Er-xotinning uzoq vaqt turli shaharlarda yashab ishlashi natijasida B) Er-xotindan birining vafoti, vafot etgan deb e'lon qilinishi yoki ajralish natijasida C) Er-xotindan birining pensiyaga chiqishi yoki mehnatga layoqatini yo'qotishi natijasida D) Er-xotindan birining fuqaroligini o'zgartirishi yoki chet elga ketishi natijasida To'g'ri javob: B) Er-xotindan birining vafoti, vafot etgan deb e'lon qilinishi yoki ajralish natijasida ✔ Izoh: Nikoh er-xotindan birining vafoti yoki sud tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinishi, shuningdek nikohdan ajratish yo'li bilan bekor bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 157 12. Mehnat intizomini buzganlik uchun qo'llaniladigan jazo qanday ataladi? A) Intizomiy jazo B) Ma'muriy jazo C) Fuqaroviy-huquqiy jazo D) Jinoiy jazo To'g'ri javob: A) Intizomiy jazo✔ Izoh: Mehnat intizomini buzganlik uchun ish beruvchi xodimga intizomiy jazo qo'llaydi. 13. Prokuror nazoratida «qonunlar ijrosi ustidan nazorat» kimlarga nisbatan amalga oshiriladi? A) Faqat Oliy Majlis deputatlari va senatorlarga B) Faqat jazoni o'tayotgan mahkumlar va ularning yaqin qarindoshlari hamda qonuniy vakillariga C) Faqat chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarga D) Vazirliklar, idoralar, mahalliy organlar, korxonalar va mansabdor shaxslarga To'g'ri javob: D) Vazirliklar, idoralar, mahalliy organlar, korxonalar va mansabdor shaxslarga ✔ Izoh: Prokuratura vazirliklar, davlat qo'mitalari, idoralar, mahalliy hokimiyat organlari, korxona va tashkilotlar, mansabdor shaxslar tomonidan qonunlar ijrosini nazorat qiladi. 14. Qaysi huquq tarmog'i xususiy huquqqa kiradi? A) Jinoyat huquqi B) Konstitutsiyaviy huquq C) Ma'muriy huquq D) Fuqarolik huquqi To'g'ri javob: D) Fuqarolik huquqi ✔ Izoh: Fuqarolik huquqi tomonlar tengligiga asoslangan xususiy munosabatlarni tartibga soluvchi xususiy huquq tarmog'idir. 15. Prokuror tomonidan qo'zg'atilgan jinoyat ishi keyinchalik qanday yuritiladi? A) Tergov organiga yoki prokuratura tergovchisiga tergov uchun yuboriladi B) Ommaviy axborot vositalarida muhokama uchun e'lon qilinadi C) Mahalla yig'iniga ko'rib chiqish uchun topshiriladi D) Hech qanday tergovsiz to'g'ridan to'g'ri jazo ijrosi uchun tegishli muassasaga yuboriladi To'g'ri javob: A) Tergov organiga yoki prokuratura tergovchisiga tergov uchun yuboriladi ✔ Izoh: Qo'zg'atilgan jinoyat ishi tergovga tegishliligiga ko'ra tergov organiga yoki prokuratura tergovchisiga yuboriladi. 16. Murojaatchi murojaatni ko'rib chiqish natijasidan norozi bo'lsa, qanday yo'l tutishi mumkin? A) Faqat chet el elchixonasiga yozishi mumkin B) Faqat ijtimoiy tarmoqqa yozishi mumkin C) Yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilishi D) Hech qanday yo'l tutolmaydi, qaror qat'iy To'g'ri javob: C) Yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilishi ✔ Izoh: Murojaatchi qaror ustidan yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ega. 17. Nikoh qanday asoslarda bekor bo'ladi? A) Er-xotinning uzoq vaqt turli shaharlarda yashab ishlashi natijasida B) Er-xotindan birining vafoti, vafot etgan deb e'lon qilinishi yoki ajralish natijasida C) Er-xotindan birining pensiyaga chiqishi yoki mehnatga layoqatini yo'qotishi natijasida D) Er-xotindan birining fuqaroligini o'zgartirishi yoki chet elga ketishi natijasida To'g'ri javob: B) Er-xotindan birining vafoti, vafot etgan deb e'lon qilinishi yoki ajralish natijasida ✔ Izoh: Nikoh er-xotindan birining vafoti yoki sud tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinishi, shuningdek nikohdan ajratish yo'li bilan bekor bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 157 18. Ishdan bo'shatilganda xodimga hisob-kitob qachon to'lanadi? A) Faqat xodim sudga murojaat qilsa B) Hisob-kitob umuman to'lanmaydi C) Bir yil o'tgandan keyin, ish beruvchi xohlagan qismlarda D) Belgilangan muddatda, odatda ishdan bo'shatilgan kuni To'g'ri javob: D) Belgilangan muddatda, odatda ishdan bo'shatilgan kuni✔ Izoh: Mehnat shartnomasi bekor qilinganda xodimga tegishli barcha summalar qonunda belgilangan muddatlarda, odatda bo'shatilgan kuni to'lanadi. 19. Normativ-huquqiy hujjat individual huquqiy hujjatdan nimasi bilan farq qiladi? A) Faqat bitta shaxsga qaratilganligi bilan B) Imzosiz qabul qilinishi bilan C) Noaniq doiradagi shaxslarga qaratilganligi bilan D) Faqat bir marta qo'llanilishi bilan To'g'ri javob: C) Noaniq doiradagi shaxslarga qaratilganligi bilan ✔ Izoh: Individual hujjat aniq shaxsga qaratilib, bir marta qo'llaniladi; normativ hujjat esa noaniq doiradagi shaxslarga taalluqli bo'ladi. 20. Yillik asosiy ta'til xodimga qanday beriladi? A) Ish haqi saqlangan holda B) Faqat xodim to'lov qilsa C) Faqat rahbar xohlasa D) Ish haqi saqlanmagan holda To'g'ri javob: A) Ish haqi saqlangan holda ✔ Izoh: Yillik asosiy ta'til barcha xodimlarga ish joyi va o'rtacha ish haqi saqlangan holda beriladi. 21. Ish vaqti deganda nima tushuniladi? A) Xodimning tushlik va dam olish tanaffusi vaqti B) Xodim mehnat vazifalarini bajarishi lozim bo'lgan vaqt C) Xodimning yillik ta'tilda bo'lgan vaqti D) Xodim ishga borish uchun yo'lda sarflagan vaqt To'g'ri javob: B) Xodim mehnat vazifalarini bajarishi lozim bo'lgan vaqt ✔ Izoh: Ish vaqti — xodim ichki mehnat tartibi qoidalari va mehnat shartnomasiga muvofiq mehnat vazifalarini bajarishi kerak bo'lgan vaqt. 22. Qaysi biri intizomiy jazo turi hisoblanadi? A) Ma'muriy qamoq B) Musodara C) Ozodlikni cheklash D) Hayfsan To'g'ri javob: D) Hayfsan ✔ Izoh: Intizomiy jazolarga hayfsan, jarima va mehnat shartnomasini bekor qilish kiradi; qamoq va musodara intizomiy jazo emas. 23. Qonunlar normativ-huquqiy hujjatlar ierarxiyasida qaysi hujjatlardan yuqori turadi? A) Konstitutsiyadan B) Xalq referendumida qabul qilingan qarorlardan C) Konstitutsiyaviy qonunlardan D) Hukumat qarorlari va idoraviy hujjatlardan To'g'ri javob: D) Hukumat qarorlari va idoraviy hujjatlardan ✔ Izoh: Qonunlar Konstitutsiyadan keyin turadi; Vazirlar Mahkamasi qarorlari va vazirliklar hujjatlari qonunlarga muvofiq bo'lishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 158 18. Ishdan bo'shatilganda xodimga hisob-kitob qachon to'lanadi? A) Faqat xodim sudga murojaat qilsa B) Hisob-kitob umuman to'lanmaydi C) Bir yil o'tgandan keyin, ish beruvchi xohlagan qismlarda D) Belgilangan muddatda, odatda ishdan bo'shatilgan kuni To'g'ri javob: D) Belgilangan muddatda, odatda ishdan bo'shatilgan kuni✔ Izoh: Mehnat shartnomasi bekor qilinganda xodimga tegishli barcha summalar qonunda belgilangan muddatlarda, odatda bo'shatilgan kuni to'lanadi. 19. Normativ-huquqiy hujjat individual huquqiy hujjatdan nimasi bilan farq qiladi? A) Faqat bitta shaxsga qaratilganligi bilan B) Imzosiz qabul qilinishi bilan C) Noaniq doiradagi shaxslarga qaratilganligi bilan D) Faqat bir marta qo'llanilishi bilan To'g'ri javob: C) Noaniq doiradagi shaxslarga qaratilganligi bilan ✔ Izoh: Individual hujjat aniq shaxsga qaratilib, bir marta qo'llaniladi; normativ hujjat esa noaniq doiradagi shaxslarga taalluqli bo'ladi. 20. Yillik asosiy ta'til xodimga qanday beriladi? A) Ish haqi saqlangan holda B) Faqat xodim to'lov qilsa C) Faqat rahbar xohlasa D) Ish haqi saqlanmagan holda To'g'ri javob: A) Ish haqi saqlangan holda ✔ Izoh: Yillik asosiy ta'til barcha xodimlarga ish joyi va o'rtacha ish haqi saqlangan holda beriladi. 21. Ish vaqti deganda nima tushuniladi? A) Xodimning tushlik va dam olish tanaffusi vaqti B) Xodim mehnat vazifalarini bajarishi lozim bo'lgan vaqt C) Xodimning yillik ta'tilda bo'lgan vaqti D) Xodim ishga borish uchun yo'lda sarflagan vaqt To'g'ri javob: B) Xodim mehnat vazifalarini bajarishi lozim bo'lgan vaqt ✔ Izoh: Ish vaqti — xodim ichki mehnat tartibi qoidalari va mehnat shartnomasiga muvofiq mehnat vazifalarini bajarishi kerak bo'lgan vaqt. 22. Qaysi biri intizomiy jazo turi hisoblanadi? A) Ma'muriy qamoq B) Musodara C) Ozodlikni cheklash D) Hayfsan To'g'ri javob: D) Hayfsan ✔ Izoh: Intizomiy jazolarga hayfsan, jarima va mehnat shartnomasini bekor qilish kiradi; qamoq va musodara intizomiy jazo emas. 23. Qonunlar normativ-huquqiy hujjatlar ierarxiyasida qaysi hujjatlardan yuqori turadi? A) Konstitutsiyadan B) Xalq referendumida qabul qilingan qarorlardan C) Konstitutsiyaviy qonunlardan D) Hukumat qarorlari va idoraviy hujjatlardan To'g'ri javob: D) Hukumat qarorlari va idoraviy hujjatlardan ✔ Izoh: Qonunlar Konstitutsiyadan keyin turadi; Vazirlar Mahkamasi qarorlari va vazirliklar hujjatlari qonunlarga muvofiq bo'lishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 158 18. Ishdan bo'shatilganda xodimga hisob-kitob qachon to'lanadi? A) Faqat xodim sudga murojaat qilsa B) Hisob-kitob umuman to'lanmaydi C) Bir yil o'tgandan keyin, ish beruvchi xohlagan qismlarda D) Belgilangan muddatda, odatda ishdan bo'shatilgan kuni To'g'ri javob: D) Belgilangan muddatda, odatda ishdan bo'shatilgan kuni✔ Izoh: Mehnat shartnomasi bekor qilinganda xodimga tegishli barcha summalar qonunda belgilangan muddatlarda, odatda bo'shatilgan kuni to'lanadi. 19. Normativ-huquqiy hujjat individual huquqiy hujjatdan nimasi bilan farq qiladi? A) Faqat bitta shaxsga qaratilganligi bilan B) Imzosiz qabul qilinishi bilan C) Noaniq doiradagi shaxslarga qaratilganligi bilan D) Faqat bir marta qo'llanilishi bilan To'g'ri javob: C) Noaniq doiradagi shaxslarga qaratilganligi bilan ✔ Izoh: Individual hujjat aniq shaxsga qaratilib, bir marta qo'llaniladi; normativ hujjat esa noaniq doiradagi shaxslarga taalluqli bo'ladi. 20. Yillik asosiy ta'til xodimga qanday beriladi? A) Ish haqi saqlangan holda B) Faqat xodim to'lov qilsa C) Faqat rahbar xohlasa D) Ish haqi saqlanmagan holda To'g'ri javob: A) Ish haqi saqlangan holda ✔ Izoh: Yillik asosiy ta'til barcha xodimlarga ish joyi va o'rtacha ish haqi saqlangan holda beriladi. 21. Ish vaqti deganda nima tushuniladi? A) Xodimning tushlik va dam olish tanaffusi vaqti B) Xodim mehnat vazifalarini bajarishi lozim bo'lgan vaqt C) Xodimning yillik ta'tilda bo'lgan vaqti D) Xodim ishga borish uchun yo'lda sarflagan vaqt To'g'ri javob: B) Xodim mehnat vazifalarini bajarishi lozim bo'lgan vaqt ✔ Izoh: Ish vaqti — xodim ichki mehnat tartibi qoidalari va mehnat shartnomasiga muvofiq mehnat vazifalarini bajarishi kerak bo'lgan vaqt. 22. Qaysi biri intizomiy jazo turi hisoblanadi? A) Ma'muriy qamoq B) Musodara C) Ozodlikni cheklash D) Hayfsan To'g'ri javob: D) Hayfsan ✔ Izoh: Intizomiy jazolarga hayfsan, jarima va mehnat shartnomasini bekor qilish kiradi; qamoq va musodara intizomiy jazo emas. 23. Qonunlar normativ-huquqiy hujjatlar ierarxiyasida qaysi hujjatlardan yuqori turadi? A) Konstitutsiyadan B) Xalq referendumida qabul qilingan qarorlardan C) Konstitutsiyaviy qonunlardan D) Hukumat qarorlari va idoraviy hujjatlardan To'g'ri javob: D) Hukumat qarorlari va idoraviy hujjatlardan ✔ Izoh: Qonunlar Konstitutsiyadan keyin turadi; Vazirlar Mahkamasi qarorlari va vazirliklar hujjatlari qonunlarga muvofiq bo'lishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 158 24. Jabrlanuvchining qanday huquqi bor? A) Ayblanuvchiga o'zi jazo tayinlash va uning ijrosini nazorat qilish hamda hukmni o'zgartirish B) Ko'rsatuv berish, dalil taqdim etish, iltimosnoma berish va shikoyat qilish C) Sud hukmini o'zi bekor qilish D) Tergovchini o'zi tayinlash To'g'ri javob: B) Ko'rsatuv berish, dalil taqdim etish, iltimosnoma berish va shikoyat qilish✔ Izoh: Jabrlanuvchi ko'rsatuv berish, dalillar taqdim etish, iltimosnoma va rad etish bildirish, ish materiallari bilan tanishish va shikoyat qilish huquqlariga ega. 25. Ijara shartnomasi bo'yicha ijaraga beruvchi qanday majburiyatni oladi? A) Mol-mulkni haq evaziga vaqtincha egalik va foydalanishga berish B) Mol-mulkni o'zida haq evaziga saqlab turib, ijarachiga bermaslik C) Mol-mulkni ijarachiga tekinga va muddat belgilamasdan berish D) Mol-mulkni ijarachining mulkiga to'liq va butunlay o'tkazib berish To'g'ri javob: A) Mol-mulkni haq evaziga vaqtincha egalik va foydalanishga berish ✔ Izoh: Ijara shartnomasi bo'yicha mol-mulk haq evaziga vaqtincha egalik qilish va foydalanish uchun beriladi. 26. Xayoliy mudofaa nima? A) Tajovuz tugaganidan keyin tajovuzchidan o'ch olish harakati B) Uchinchi shaxslarni himoya qilish uchun mudofaa qilish holati C) Haqiqatda bo'lmagan tajovuzni mavjud deb noto'g'ri tasavvur qilib mudofaa qilish D) Haqiqiy tajovuzga qarshi qonuniy va tajovuz xavfiga mutanosib tarzda mudofaa qilish To'g'ri javob: C) Haqiqatda bo'lmagan tajovuzni mavjud deb noto'g'ri tasavvur qilib mudofaa qilish ✔ Izoh: Xayoliy mudofaada shaxs vaziyatni noto'g'ri baholab, haqiqatda mavjud bo'lmagan tajovuzni real deb hisoblaydi. 27. Tergovchi ish bo'yicha qarorlar qabul qilishda qanday mustaqillikka ega? A) Qonunda belgilangan hollardan tashqari tergov yo'nalishini mustaqil belgilaydi B) Har bir harakat uchun ayblanuvchidan ruxsat oladi C) Hech qanday qarorni mustaqil qabul qila olmaydi D) Har bir harakatni faqat jabrlanuvchining yozma roziligi bilan bajaradi va hisobot beradi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan hollardan tashqari tergov yo'nalishini mustaqil belgilaydi ✔ Izoh: Tergovchi tergov yo'nalishi va tergov harakatlari to'g'risida mustaqil qaror qabul qiladi, prokuror nazorati va sud nazorati qonunda belgilangan hollarda amalga oshadi. 28. Oqlov hukmi chiqarilgan shaxs qanday huquqqa ega bo'ladi? A) Hech qanday kompensatsiyaga ega bo'lmaydi va huquqlari tiklanmaydi B) Yetkazilgan zararni qoplash va huquqlarini tiklashga C) Jazoni boshqa shaxsga o'tkazish huquqiga D) Faqat qisman oqlanish huquqiga To'g'ri javob: B) Yetkazilgan zararni qoplash va huquqlarini tiklashga ✔ Izoh: Reabilitatsiya qilingan shaxs qonunga xilof harakatlar natijasida yetkazilgan mulkiy va ma'naviy zararni qoplash va huquqlarini tiklashga haqli. 29. Bir guruh shaxslar tomonidan berilgan murojaat qanday ataladi? A) Individual murojaat B) Jamoaviy murojaat C) Anonim murojaat D) Takroriy murojaat To'g'ri javob: B) Jamoaviy murojaat ✔ Izoh: Ikki yoki undan ortiq shaxs tomonidan berilgan murojaat jamoaviy murojaat hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 159 24. Jabrlanuvchining qanday huquqi bor? A) Ayblanuvchiga o'zi jazo tayinlash va uning ijrosini nazorat qilish hamda hukmni o'zgartirish B) Ko'rsatuv berish, dalil taqdim etish, iltimosnoma berish va shikoyat qilish C) Sud hukmini o'zi bekor qilish D) Tergovchini o'zi tayinlash To'g'ri javob: B) Ko'rsatuv berish, dalil taqdim etish, iltimosnoma berish va shikoyat qilish✔ Izoh: Jabrlanuvchi ko'rsatuv berish, dalillar taqdim etish, iltimosnoma va rad etish bildirish, ish materiallari bilan tanishish va shikoyat qilish huquqlariga ega. 25. Ijara shartnomasi bo'yicha ijaraga beruvchi qanday majburiyatni oladi? A) Mol-mulkni haq evaziga vaqtincha egalik va foydalanishga berish B) Mol-mulkni o'zida haq evaziga saqlab turib, ijarachiga bermaslik C) Mol-mulkni ijarachiga tekinga va muddat belgilamasdan berish D) Mol-mulkni ijarachining mulkiga to'liq va butunlay o'tkazib berish To'g'ri javob: A) Mol-mulkni haq evaziga vaqtincha egalik va foydalanishga berish ✔ Izoh: Ijara shartnomasi bo'yicha mol-mulk haq evaziga vaqtincha egalik qilish va foydalanish uchun beriladi. 26. Xayoliy mudofaa nima? A) Tajovuz tugaganidan keyin tajovuzchidan o'ch olish harakati B) Uchinchi shaxslarni himoya qilish uchun mudofaa qilish holati C) Haqiqatda bo'lmagan tajovuzni mavjud deb noto'g'ri tasavvur qilib mudofaa qilish D) Haqiqiy tajovuzga qarshi qonuniy va tajovuz xavfiga mutanosib tarzda mudofaa qilish To'g'ri javob: C) Haqiqatda bo'lmagan tajovuzni mavjud deb noto'g'ri tasavvur qilib mudofaa qilish ✔ Izoh: Xayoliy mudofaada shaxs vaziyatni noto'g'ri baholab, haqiqatda mavjud bo'lmagan tajovuzni real deb hisoblaydi. 27. Tergovchi ish bo'yicha qarorlar qabul qilishda qanday mustaqillikka ega? A) Qonunda belgilangan hollardan tashqari tergov yo'nalishini mustaqil belgilaydi B) Har bir harakat uchun ayblanuvchidan ruxsat oladi C) Hech qanday qarorni mustaqil qabul qila olmaydi D) Har bir harakatni faqat jabrlanuvchining yozma roziligi bilan bajaradi va hisobot beradi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan hollardan tashqari tergov yo'nalishini mustaqil belgilaydi ✔ Izoh: Tergovchi tergov yo'nalishi va tergov harakatlari to'g'risida mustaqil qaror qabul qiladi, prokuror nazorati va sud nazorati qonunda belgilangan hollarda amalga oshadi. 28. Oqlov hukmi chiqarilgan shaxs qanday huquqqa ega bo'ladi? A) Hech qanday kompensatsiyaga ega bo'lmaydi va huquqlari tiklanmaydi B) Yetkazilgan zararni qoplash va huquqlarini tiklashga C) Jazoni boshqa shaxsga o'tkazish huquqiga D) Faqat qisman oqlanish huquqiga To'g'ri javob: B) Yetkazilgan zararni qoplash va huquqlarini tiklashga ✔ Izoh: Reabilitatsiya qilingan shaxs qonunga xilof harakatlar natijasida yetkazilgan mulkiy va ma'naviy zararni qoplash va huquqlarini tiklashga haqli. 29. Bir guruh shaxslar tomonidan berilgan murojaat qanday ataladi? A) Individual murojaat B) Jamoaviy murojaat C) Anonim murojaat D) Takroriy murojaat To'g'ri javob: B) Jamoaviy murojaat ✔ Izoh: Ikki yoki undan ortiq shaxs tomonidan berilgan murojaat jamoaviy murojaat hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 159 24. Jabrlanuvchining qanday huquqi bor? A) Ayblanuvchiga o'zi jazo tayinlash va uning ijrosini nazorat qilish hamda hukmni o'zgartirish B) Ko'rsatuv berish, dalil taqdim etish, iltimosnoma berish va shikoyat qilish C) Sud hukmini o'zi bekor qilish D) Tergovchini o'zi tayinlash To'g'ri javob: B) Ko'rsatuv berish, dalil taqdim etish, iltimosnoma berish va shikoyat qilish✔ Izoh: Jabrlanuvchi ko'rsatuv berish, dalillar taqdim etish, iltimosnoma va rad etish bildirish, ish materiallari bilan tanishish va shikoyat qilish huquqlariga ega. 25. Ijara shartnomasi bo'yicha ijaraga beruvchi qanday majburiyatni oladi? A) Mol-mulkni haq evaziga vaqtincha egalik va foydalanishga berish B) Mol-mulkni o'zida haq evaziga saqlab turib, ijarachiga bermaslik C) Mol-mulkni ijarachiga tekinga va muddat belgilamasdan berish D) Mol-mulkni ijarachining mulkiga to'liq va butunlay o'tkazib berish To'g'ri javob: A) Mol-mulkni haq evaziga vaqtincha egalik va foydalanishga berish ✔ Izoh: Ijara shartnomasi bo'yicha mol-mulk haq evaziga vaqtincha egalik qilish va foydalanish uchun beriladi. 26. Xayoliy mudofaa nima? A) Tajovuz tugaganidan keyin tajovuzchidan o'ch olish harakati B) Uchinchi shaxslarni himoya qilish uchun mudofaa qilish holati C) Haqiqatda bo'lmagan tajovuzni mavjud deb noto'g'ri tasavvur qilib mudofaa qilish D) Haqiqiy tajovuzga qarshi qonuniy va tajovuz xavfiga mutanosib tarzda mudofaa qilish To'g'ri javob: C) Haqiqatda bo'lmagan tajovuzni mavjud deb noto'g'ri tasavvur qilib mudofaa qilish ✔ Izoh: Xayoliy mudofaada shaxs vaziyatni noto'g'ri baholab, haqiqatda mavjud bo'lmagan tajovuzni real deb hisoblaydi. 27. Tergovchi ish bo'yicha qarorlar qabul qilishda qanday mustaqillikka ega? A) Qonunda belgilangan hollardan tashqari tergov yo'nalishini mustaqil belgilaydi B) Har bir harakat uchun ayblanuvchidan ruxsat oladi C) Hech qanday qarorni mustaqil qabul qila olmaydi D) Har bir harakatni faqat jabrlanuvchining yozma roziligi bilan bajaradi va hisobot beradi To'g'ri javob: A) Qonunda belgilangan hollardan tashqari tergov yo'nalishini mustaqil belgilaydi ✔ Izoh: Tergovchi tergov yo'nalishi va tergov harakatlari to'g'risida mustaqil qaror qabul qiladi, prokuror nazorati va sud nazorati qonunda belgilangan hollarda amalga oshadi. 28. Oqlov hukmi chiqarilgan shaxs qanday huquqqa ega bo'ladi? A) Hech qanday kompensatsiyaga ega bo'lmaydi va huquqlari tiklanmaydi B) Yetkazilgan zararni qoplash va huquqlarini tiklashga C) Jazoni boshqa shaxsga o'tkazish huquqiga D) Faqat qisman oqlanish huquqiga To'g'ri javob: B) Yetkazilgan zararni qoplash va huquqlarini tiklashga ✔ Izoh: Reabilitatsiya qilingan shaxs qonunga xilof harakatlar natijasida yetkazilgan mulkiy va ma'naviy zararni qoplash va huquqlarini tiklashga haqli. 29. Bir guruh shaxslar tomonidan berilgan murojaat qanday ataladi? A) Individual murojaat B) Jamoaviy murojaat C) Anonim murojaat D) Takroriy murojaat To'g'ri javob: B) Jamoaviy murojaat ✔ Izoh: Ikki yoki undan ortiq shaxs tomonidan berilgan murojaat jamoaviy murojaat hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 159 30. Aldash, zo'rlik yoki qo'rqitish ta'sirida tuzilgan bitim qanday bitim hisoblanadi? A) Davlat ro'yxatidan o'tganda haqiqiy bo'ladigan bitim B) Har qanday holatda haqiqiy hisoblanadigan bitim C) Faqat notarial tasdiqlansa haqiqiy bo'ladigan bitim D) Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin bo'lgan bitim To'g'ri javob: D) Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin bo'lgan bitim✔ Izoh: Aldash, zo'rlik yoki qo'rqitish ta'sirida tuzilgan bitim jabrlanuvchining da'vosiga ko'ra sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 160 30. Aldash, zo'rlik yoki qo'rqitish ta'sirida tuzilgan bitim qanday bitim hisoblanadi? A) Davlat ro'yxatidan o'tganda haqiqiy bo'ladigan bitim B) Har qanday holatda haqiqiy hisoblanadigan bitim C) Faqat notarial tasdiqlansa haqiqiy bo'ladigan bitim D) Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin bo'lgan bitim To'g'ri javob: D) Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin bo'lgan bitim✔ Izoh: Aldash, zo'rlik yoki qo'rqitish ta'sirida tuzilgan bitim jabrlanuvchining da'vosiga ko'ra sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 160 30. Aldash, zo'rlik yoki qo'rqitish ta'sirida tuzilgan bitim qanday bitim hisoblanadi? A) Davlat ro'yxatidan o'tganda haqiqiy bo'ladigan bitim B) Har qanday holatda haqiqiy hisoblanadigan bitim C) Faqat notarial tasdiqlansa haqiqiy bo'ladigan bitim D) Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin bo'lgan bitim To'g'ri javob: D) Sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin bo'lgan bitim✔ Izoh: Aldash, zo'rlik yoki qo'rqitish ta'sirida tuzilgan bitim jabrlanuvchining da'vosiga ko'ra sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 160 27-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Qasddan jinoyat sodir etish bosqichlari qaysilar? A) Niyat, muhokama, qaror, ijro B) Gumon, ayblov, sudlanish, jazoni o'tash va ozodlikka chiqish C) Tergov, sud, hukm, jazo ijrosi D) Jinoyatga tayyorgarlik, jinoyatga suiqasd, tugallangan jinoyat To'g'ri javob: D) Jinoyatga tayyorgarlik, jinoyatga suiqasd, tugallangan jinoyat✔ Izoh: Qasddan sodir etiladigan jinoyatda tayyorgarlik, suiqasd va tugallangan jinoyat bosqichlari farqlanadi. 2. Xizmat etikasiga ko'ra xizmatchi qaysi ma'lumotni oshkor qilmasligi lozim? A) Tashkilotning rasmiy manzili va pochta indeksini B) Tashkilotning ishonch telefoni raqamini C) Xizmat faoliyati davomida olgan konfidensial ma'lumotni D) Tashkilotning ish vaqti va qabul kunlarini To'g'ri javob: C) Xizmat faoliyati davomida olgan konfidensial ma'lumotni ✔ Izoh: Xodim xizmat davomida ma'lum bo'lgan konfidensial va qonun bilan qo'riqlanadigan axborotni oshkor qilmasligi kerak. 3. Vazirlar Mahkamasi faoliyatiga kim rahbarlik qiladi? A) Bosh prokuror B) Bosh vazir C) Oliy sud raisi D) Senat Raisi To'g'ri javob: B) Bosh vazir ✔ Izoh: Vazirlar Mahkamasi faoliyatini Bosh vazir tashkil etadi va unga rahbarlik qiladi. 4. Voyaga yetmaganlarga nisbatan jazo o'rniga qanday choralar qo'llanilishi mumkin? A) Ma'muriy chiqarib yuborish choralari B) Tibbiy yo'sindagi majburlov choralari va davolash C) Mol-mulkni musodara qilish choralari D) Majburlov yo'sinidagi tarbiyaviy choralar To'g'ri javob: D) Majburlov yo'sinidagi tarbiyaviy choralar ✔ Izoh: Voyaga yetmagan shaxsni tarbiyaviy ta'sir orqali tuzatish mumkin bo'lsa, sud majburlov yo'sinidagi tarbiyaviy choralarni qo'llashi mumkin. 5. Konstitutsiyaga ko'ra hech qaysi mafkura qanday maqomga ega bo'lishi mumkin emas? A) Ta'lim muassasalarida o'rganilishi mumkin emas B) Fuqarolar orasida keng targ'ib qilinishi mumkin emas C) Ilmiy adabiyotlarda tahlil qilinishi mumkin emas D) Davlat mafkurasi sifatida o'rnatilishi mumkin emas To'g'ri javob: D) Davlat mafkurasi sifatida o'rnatilishi mumkin emas ✔ Izoh: Ijtimoiy hayot siyosiy institutlar, mafkuralar va fikrlarning xilma-xilligi asosida rivojlanadi; hech qaysi mafkura davlat mafkurasi sifatida o'rnatilmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 161 27-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Qasddan jinoyat sodir etish bosqichlari qaysilar? A) Niyat, muhokama, qaror, ijro B) Gumon, ayblov, sudlanish, jazoni o'tash va ozodlikka chiqish C) Tergov, sud, hukm, jazo ijrosi D) Jinoyatga tayyorgarlik, jinoyatga suiqasd, tugallangan jinoyat To'g'ri javob: D) Jinoyatga tayyorgarlik, jinoyatga suiqasd, tugallangan jinoyat✔ Izoh: Qasddan sodir etiladigan jinoyatda tayyorgarlik, suiqasd va tugallangan jinoyat bosqichlari farqlanadi. 2. Xizmat etikasiga ko'ra xizmatchi qaysi ma'lumotni oshkor qilmasligi lozim? A) Tashkilotning rasmiy manzili va pochta indeksini B) Tashkilotning ishonch telefoni raqamini C) Xizmat faoliyati davomida olgan konfidensial ma'lumotni D) Tashkilotning ish vaqti va qabul kunlarini To'g'ri javob: C) Xizmat faoliyati davomida olgan konfidensial ma'lumotni ✔ Izoh: Xodim xizmat davomida ma'lum bo'lgan konfidensial va qonun bilan qo'riqlanadigan axborotni oshkor qilmasligi kerak. 3. Vazirlar Mahkamasi faoliyatiga kim rahbarlik qiladi? A) Bosh prokuror B) Bosh vazir C) Oliy sud raisi D) Senat Raisi To'g'ri javob: B) Bosh vazir ✔ Izoh: Vazirlar Mahkamasi faoliyatini Bosh vazir tashkil etadi va unga rahbarlik qiladi. 4. Voyaga yetmaganlarga nisbatan jazo o'rniga qanday choralar qo'llanilishi mumkin? A) Ma'muriy chiqarib yuborish choralari B) Tibbiy yo'sindagi majburlov choralari va davolash C) Mol-mulkni musodara qilish choralari D) Majburlov yo'sinidagi tarbiyaviy choralar To'g'ri javob: D) Majburlov yo'sinidagi tarbiyaviy choralar ✔ Izoh: Voyaga yetmagan shaxsni tarbiyaviy ta'sir orqali tuzatish mumkin bo'lsa, sud majburlov yo'sinidagi tarbiyaviy choralarni qo'llashi mumkin. 5. Konstitutsiyaga ko'ra hech qaysi mafkura qanday maqomga ega bo'lishi mumkin emas? A) Ta'lim muassasalarida o'rganilishi mumkin emas B) Fuqarolar orasida keng targ'ib qilinishi mumkin emas C) Ilmiy adabiyotlarda tahlil qilinishi mumkin emas D) Davlat mafkurasi sifatida o'rnatilishi mumkin emas To'g'ri javob: D) Davlat mafkurasi sifatida o'rnatilishi mumkin emas ✔ Izoh: Ijtimoiy hayot siyosiy institutlar, mafkuralar va fikrlarning xilma-xilligi asosida rivojlanadi; hech qaysi mafkura davlat mafkurasi sifatida o'rnatilmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 161 27-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Qasddan jinoyat sodir etish bosqichlari qaysilar? A) Niyat, muhokama, qaror, ijro B) Gumon, ayblov, sudlanish, jazoni o'tash va ozodlikka chiqish C) Tergov, sud, hukm, jazo ijrosi D) Jinoyatga tayyorgarlik, jinoyatga suiqasd, tugallangan jinoyat To'g'ri javob: D) Jinoyatga tayyorgarlik, jinoyatga suiqasd, tugallangan jinoyat✔ Izoh: Qasddan sodir etiladigan jinoyatda tayyorgarlik, suiqasd va tugallangan jinoyat bosqichlari farqlanadi. 2. Xizmat etikasiga ko'ra xizmatchi qaysi ma'lumotni oshkor qilmasligi lozim? A) Tashkilotning rasmiy manzili va pochta indeksini B) Tashkilotning ishonch telefoni raqamini C) Xizmat faoliyati davomida olgan konfidensial ma'lumotni D) Tashkilotning ish vaqti va qabul kunlarini To'g'ri javob: C) Xizmat faoliyati davomida olgan konfidensial ma'lumotni ✔ Izoh: Xodim xizmat davomida ma'lum bo'lgan konfidensial va qonun bilan qo'riqlanadigan axborotni oshkor qilmasligi kerak. 3. Vazirlar Mahkamasi faoliyatiga kim rahbarlik qiladi? A) Bosh prokuror B) Bosh vazir C) Oliy sud raisi D) Senat Raisi To'g'ri javob: B) Bosh vazir ✔ Izoh: Vazirlar Mahkamasi faoliyatini Bosh vazir tashkil etadi va unga rahbarlik qiladi. 4. Voyaga yetmaganlarga nisbatan jazo o'rniga qanday choralar qo'llanilishi mumkin? A) Ma'muriy chiqarib yuborish choralari B) Tibbiy yo'sindagi majburlov choralari va davolash C) Mol-mulkni musodara qilish choralari D) Majburlov yo'sinidagi tarbiyaviy choralar To'g'ri javob: D) Majburlov yo'sinidagi tarbiyaviy choralar ✔ Izoh: Voyaga yetmagan shaxsni tarbiyaviy ta'sir orqali tuzatish mumkin bo'lsa, sud majburlov yo'sinidagi tarbiyaviy choralarni qo'llashi mumkin. 5. Konstitutsiyaga ko'ra hech qaysi mafkura qanday maqomga ega bo'lishi mumkin emas? A) Ta'lim muassasalarida o'rganilishi mumkin emas B) Fuqarolar orasida keng targ'ib qilinishi mumkin emas C) Ilmiy adabiyotlarda tahlil qilinishi mumkin emas D) Davlat mafkurasi sifatida o'rnatilishi mumkin emas To'g'ri javob: D) Davlat mafkurasi sifatida o'rnatilishi mumkin emas ✔ Izoh: Ijtimoiy hayot siyosiy institutlar, mafkuralar va fikrlarning xilma-xilligi asosida rivojlanadi; hech qaysi mafkura davlat mafkurasi sifatida o'rnatilmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 161 6. Inson huquqlari sohasida «shartnomaviy organ» deganda nima tushuniladi? A) Milliy sudlarning yuqori instansiyasi B) Xususiy kompaniyalar uyushmasi C) Davlatlar parlamentlarining inson huquqlari bo'yicha qo'shma maslahat kengashi va uning kotibiyati D) Muayyan xalqaro shartnoma bajarilishini kuzatuvchi mustaqil ekspertlar qo'mitasi To'g'ri javob: D) Muayyan xalqaro shartnoma bajarilishini kuzatuvchi mustaqil ekspertlar qo'mitasi✔ Izoh: Shartnomaviy organlar — inson huquqlari bo'yicha asosiy konvensiyalar asosida tuzilgan, davlatlar ma'ruzalarini ko'rib chiqadigan mustaqil ekspertlar qo'mitalari. 7. Ma'muriy huquqning manbalariga qaysi hujjat kiradi? A) Jinoyat-protsessual kodeksi B) Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeks C) Oila kodeksi D) Fuqarolik kodeksining meros bo'limi To'g'ri javob: B) Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeks ✔ Izoh: Ma'muriy huquq manbalariga Konstitutsiya, Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeks, ma'muriy tartib- taomillar haqidagi qonun va boshqa hujjatlar kiradi. 8. Prokuratura organlari faoliyatining asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Yopiqlik va hisobsizlik B) Mahalliy hokimlarga bo'ysunish C) Siyosiy partiyaga bo'ysunish D) Qonuniylik va mustaqillik To'g'ri javob: D) Qonuniylik va mustaqillik ✔ Izoh: Prokuratura organlari qonuniylik, yagonalik, markazlashganlik, mustaqillik va oshkoralik tamoyillari asosida faoliyat yuritadi. 9. Huquqbuzar bayonnomani imzolashdan bosh tortsa, nima qilinadi? A) Huquqbuzar javobgarlikdan ozod qilinadi B) Bayonnoma bekor qilinadi C) Ish avtomatik ravishda tugatiladi D) Bayonnomaga bu haqda yozuv kiritiladi To'g'ri javob: D) Bayonnomaga bu haqda yozuv kiritiladi ✔ Izoh: Huquqbuzar imzolashdan bosh tortsa, bayonnomada bu haqda qayd qilinadi; u bayonnomaga tushuntirish va e'tirozlar ilova qilishga haqli. 10. Yaqin qarindoshlar deganda odatda kimlar tushuniladi? A) Ko'p yillik qo'shnilar va mahalladoshlar B) Sinfdoshlar va kursdoshlar C) Ota-ona, er-xotin, farzandlar, aka-uka, opa-singillar D) Hamkasblar, do'stlar va ish bo'yicha sheriklar To'g'ri javob: C) Ota-ona, er-xotin, farzandlar, aka-uka, opa-singillar ✔ Izoh: Yaqin qarindoshlarga ota-ona, er (xotin), farzandlar, aka-uka, opa-singillar, shuningdek ayrim hollarda er-xotinning ota-onasi kiradi. 11. Bir vaqtda bir necha ma'muriy huquqbuzarlik sodir etilganda jazo qanday tayinlanadi? A) Har bir huquqbuzarlik uchun alohida tayinlanadi B) Faqat oxirgi huquqbuzarlik uchun tayinlanadi C) Faqat eng birinchi sodir etilgan huquqbuzarlik uchun tayinlanadi D) Keyingi huquqbuzarliklar kechiriladi To'g'ri javob: A) Har bir huquqbuzarlik uchun alohida tayinlanadi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 162 6. Inson huquqlari sohasida «shartnomaviy organ» deganda nima tushuniladi? A) Milliy sudlarning yuqori instansiyasi B) Xususiy kompaniyalar uyushmasi C) Davlatlar parlamentlarining inson huquqlari bo'yicha qo'shma maslahat kengashi va uning kotibiyati D) Muayyan xalqaro shartnoma bajarilishini kuzatuvchi mustaqil ekspertlar qo'mitasi To'g'ri javob: D) Muayyan xalqaro shartnoma bajarilishini kuzatuvchi mustaqil ekspertlar qo'mitasi✔ Izoh: Shartnomaviy organlar — inson huquqlari bo'yicha asosiy konvensiyalar asosida tuzilgan, davlatlar ma'ruzalarini ko'rib chiqadigan mustaqil ekspertlar qo'mitalari. 7. Ma'muriy huquqning manbalariga qaysi hujjat kiradi? A) Jinoyat-protsessual kodeksi B) Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeks C) Oila kodeksi D) Fuqarolik kodeksining meros bo'limi To'g'ri javob: B) Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeks ✔ Izoh: Ma'muriy huquq manbalariga Konstitutsiya, Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeks, ma'muriy tartib- taomillar haqidagi qonun va boshqa hujjatlar kiradi. 8. Prokuratura organlari faoliyatining asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Yopiqlik va hisobsizlik B) Mahalliy hokimlarga bo'ysunish C) Siyosiy partiyaga bo'ysunish D) Qonuniylik va mustaqillik To'g'ri javob: D) Qonuniylik va mustaqillik ✔ Izoh: Prokuratura organlari qonuniylik, yagonalik, markazlashganlik, mustaqillik va oshkoralik tamoyillari asosida faoliyat yuritadi. 9. Huquqbuzar bayonnomani imzolashdan bosh tortsa, nima qilinadi? A) Huquqbuzar javobgarlikdan ozod qilinadi B) Bayonnoma bekor qilinadi C) Ish avtomatik ravishda tugatiladi D) Bayonnomaga bu haqda yozuv kiritiladi To'g'ri javob: D) Bayonnomaga bu haqda yozuv kiritiladi ✔ Izoh: Huquqbuzar imzolashdan bosh tortsa, bayonnomada bu haqda qayd qilinadi; u bayonnomaga tushuntirish va e'tirozlar ilova qilishga haqli. 10. Yaqin qarindoshlar deganda odatda kimlar tushuniladi? A) Ko'p yillik qo'shnilar va mahalladoshlar B) Sinfdoshlar va kursdoshlar C) Ota-ona, er-xotin, farzandlar, aka-uka, opa-singillar D) Hamkasblar, do'stlar va ish bo'yicha sheriklar To'g'ri javob: C) Ota-ona, er-xotin, farzandlar, aka-uka, opa-singillar ✔ Izoh: Yaqin qarindoshlarga ota-ona, er (xotin), farzandlar, aka-uka, opa-singillar, shuningdek ayrim hollarda er-xotinning ota-onasi kiradi. 11. Bir vaqtda bir necha ma'muriy huquqbuzarlik sodir etilganda jazo qanday tayinlanadi? A) Har bir huquqbuzarlik uchun alohida tayinlanadi B) Faqat oxirgi huquqbuzarlik uchun tayinlanadi C) Faqat eng birinchi sodir etilgan huquqbuzarlik uchun tayinlanadi D) Keyingi huquqbuzarliklar kechiriladi To'g'ri javob: A) Har bir huquqbuzarlik uchun alohida tayinlanadi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 162 6. Inson huquqlari sohasida «shartnomaviy organ» deganda nima tushuniladi? A) Milliy sudlarning yuqori instansiyasi B) Xususiy kompaniyalar uyushmasi C) Davlatlar parlamentlarining inson huquqlari bo'yicha qo'shma maslahat kengashi va uning kotibiyati D) Muayyan xalqaro shartnoma bajarilishini kuzatuvchi mustaqil ekspertlar qo'mitasi To'g'ri javob: D) Muayyan xalqaro shartnoma bajarilishini kuzatuvchi mustaqil ekspertlar qo'mitasi✔ Izoh: Shartnomaviy organlar — inson huquqlari bo'yicha asosiy konvensiyalar asosida tuzilgan, davlatlar ma'ruzalarini ko'rib chiqadigan mustaqil ekspertlar qo'mitalari. 7. Ma'muriy huquqning manbalariga qaysi hujjat kiradi? A) Jinoyat-protsessual kodeksi B) Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeks C) Oila kodeksi D) Fuqarolik kodeksining meros bo'limi To'g'ri javob: B) Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeks ✔ Izoh: Ma'muriy huquq manbalariga Konstitutsiya, Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeks, ma'muriy tartib- taomillar haqidagi qonun va boshqa hujjatlar kiradi. 8. Prokuratura organlari faoliyatining asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Yopiqlik va hisobsizlik B) Mahalliy hokimlarga bo'ysunish C) Siyosiy partiyaga bo'ysunish D) Qonuniylik va mustaqillik To'g'ri javob: D) Qonuniylik va mustaqillik ✔ Izoh: Prokuratura organlari qonuniylik, yagonalik, markazlashganlik, mustaqillik va oshkoralik tamoyillari asosida faoliyat yuritadi. 9. Huquqbuzar bayonnomani imzolashdan bosh tortsa, nima qilinadi? A) Huquqbuzar javobgarlikdan ozod qilinadi B) Bayonnoma bekor qilinadi C) Ish avtomatik ravishda tugatiladi D) Bayonnomaga bu haqda yozuv kiritiladi To'g'ri javob: D) Bayonnomaga bu haqda yozuv kiritiladi ✔ Izoh: Huquqbuzar imzolashdan bosh tortsa, bayonnomada bu haqda qayd qilinadi; u bayonnomaga tushuntirish va e'tirozlar ilova qilishga haqli. 10. Yaqin qarindoshlar deganda odatda kimlar tushuniladi? A) Ko'p yillik qo'shnilar va mahalladoshlar B) Sinfdoshlar va kursdoshlar C) Ota-ona, er-xotin, farzandlar, aka-uka, opa-singillar D) Hamkasblar, do'stlar va ish bo'yicha sheriklar To'g'ri javob: C) Ota-ona, er-xotin, farzandlar, aka-uka, opa-singillar ✔ Izoh: Yaqin qarindoshlarga ota-ona, er (xotin), farzandlar, aka-uka, opa-singillar, shuningdek ayrim hollarda er-xotinning ota-onasi kiradi. 11. Bir vaqtda bir necha ma'muriy huquqbuzarlik sodir etilganda jazo qanday tayinlanadi? A) Har bir huquqbuzarlik uchun alohida tayinlanadi B) Faqat oxirgi huquqbuzarlik uchun tayinlanadi C) Faqat eng birinchi sodir etilgan huquqbuzarlik uchun tayinlanadi D) Keyingi huquqbuzarliklar kechiriladi To'g'ri javob: A) Har bir huquqbuzarlik uchun alohida tayinlanadi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 162 Izoh: Umumiy qoidaga ko'ra, bir necha huquqbuzarlik sodir etilganda har bir huquqbuzarlik uchun alohida jazo tayinlanadi. 12. Qaysi huquq ijtimoiy huquqlar guruhiga kiradi? A) Vijdon va e'tiqod erkinligi B) Ijtimoiy ta'minot huquqi C) Saylash huquqi D) Shaxsiy daxlsizlik To'g'ri javob: B) Ijtimoiy ta'minot huquqi✔ Izoh: Ijtimoiy ta'minot, sog'liqni saqlash, uy-joy kabi huquqlar ijtimoiy huquqlar guruhiga kiradi. 13. Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organi qaysi? A) Viloyat sudi B) Mahalla fuqarolar yig'ini C) Tuman davlat soliq inspeksiyasi D) Tuman prokuraturasi To'g'ri javob: B) Mahalla fuqarolar yig'ini ✔ Izoh: Fuqarolar yig'inlari, shu jumladan mahalla, fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari bo'lib, davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. 14. O'zbekistonda o'lim jazosi bilan bog'liq holat qanday? A) O'lim jazosi prokuror talabiga ko'ra qo'llanadi B) O'lim jazosi og'ir jinoyatlarga qo'llanadi C) O'lim jazosi bekor qilingan D) O'lim jazosi faqat harbiy davrda qo'llanadi To'g'ri javob: C) O'lim jazosi bekor qilingan ✔ Izoh: O'zbekistonda o'lim jazosi 2008-yil 1-yanvardan bekor qilingan va umrbod yoki uzoq muddatli ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtirilgan. 15. Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekistonda iqtisodiyotning negizini nima tashkil etadi? A) Turli shakllardagi mulk B) Faqat jamoa mulki C) Faqat davlat mulki D) Faqat xorijiy investitsiya To'g'ri javob: A) Turli shakllardagi mulk ✔ Izoh: Bozor munosabatlarini rivojlantirishga qaratilgan iqtisodiyotning negizini xilma-xil shakllardagi mulk tashkil etadi. 16. Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi paktning bajarilishini qaysi organ kuzatadi? A) BMT Inson huquqlari qo'mitasi B) Xalqaro Valyuta Jamg'armasi kengashi C) BMT Xavfsizlik Kengashi D) Jahon Savdo Tashkiloti To'g'ri javob: A) BMT Inson huquqlari qo'mitasi ✔ Izoh: Inson huquqlari qo'mitasi — Fuqarolik va siyosiy huquqlar paktining ishtirokchi davlatlar tomonidan bajarilishini kuzatuvchi shartnomaviy organ. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 163 Izoh: Umumiy qoidaga ko'ra, bir necha huquqbuzarlik sodir etilganda har bir huquqbuzarlik uchun alohida jazo tayinlanadi. 12. Qaysi huquq ijtimoiy huquqlar guruhiga kiradi? A) Vijdon va e'tiqod erkinligi B) Ijtimoiy ta'minot huquqi C) Saylash huquqi D) Shaxsiy daxlsizlik To'g'ri javob: B) Ijtimoiy ta'minot huquqi✔ Izoh: Ijtimoiy ta'minot, sog'liqni saqlash, uy-joy kabi huquqlar ijtimoiy huquqlar guruhiga kiradi. 13. Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organi qaysi? A) Viloyat sudi B) Mahalla fuqarolar yig'ini C) Tuman davlat soliq inspeksiyasi D) Tuman prokuraturasi To'g'ri javob: B) Mahalla fuqarolar yig'ini ✔ Izoh: Fuqarolar yig'inlari, shu jumladan mahalla, fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari bo'lib, davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. 14. O'zbekistonda o'lim jazosi bilan bog'liq holat qanday? A) O'lim jazosi prokuror talabiga ko'ra qo'llanadi B) O'lim jazosi og'ir jinoyatlarga qo'llanadi C) O'lim jazosi bekor qilingan D) O'lim jazosi faqat harbiy davrda qo'llanadi To'g'ri javob: C) O'lim jazosi bekor qilingan ✔ Izoh: O'zbekistonda o'lim jazosi 2008-yil 1-yanvardan bekor qilingan va umrbod yoki uzoq muddatli ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtirilgan. 15. Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekistonda iqtisodiyotning negizini nima tashkil etadi? A) Turli shakllardagi mulk B) Faqat jamoa mulki C) Faqat davlat mulki D) Faqat xorijiy investitsiya To'g'ri javob: A) Turli shakllardagi mulk ✔ Izoh: Bozor munosabatlarini rivojlantirishga qaratilgan iqtisodiyotning negizini xilma-xil shakllardagi mulk tashkil etadi. 16. Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi paktning bajarilishini qaysi organ kuzatadi? A) BMT Inson huquqlari qo'mitasi B) Xalqaro Valyuta Jamg'armasi kengashi C) BMT Xavfsizlik Kengashi D) Jahon Savdo Tashkiloti To'g'ri javob: A) BMT Inson huquqlari qo'mitasi ✔ Izoh: Inson huquqlari qo'mitasi — Fuqarolik va siyosiy huquqlar paktining ishtirokchi davlatlar tomonidan bajarilishini kuzatuvchi shartnomaviy organ. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 163 Izoh: Umumiy qoidaga ko'ra, bir necha huquqbuzarlik sodir etilganda har bir huquqbuzarlik uchun alohida jazo tayinlanadi. 12. Qaysi huquq ijtimoiy huquqlar guruhiga kiradi? A) Vijdon va e'tiqod erkinligi B) Ijtimoiy ta'minot huquqi C) Saylash huquqi D) Shaxsiy daxlsizlik To'g'ri javob: B) Ijtimoiy ta'minot huquqi✔ Izoh: Ijtimoiy ta'minot, sog'liqni saqlash, uy-joy kabi huquqlar ijtimoiy huquqlar guruhiga kiradi. 13. Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organi qaysi? A) Viloyat sudi B) Mahalla fuqarolar yig'ini C) Tuman davlat soliq inspeksiyasi D) Tuman prokuraturasi To'g'ri javob: B) Mahalla fuqarolar yig'ini ✔ Izoh: Fuqarolar yig'inlari, shu jumladan mahalla, fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari bo'lib, davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. 14. O'zbekistonda o'lim jazosi bilan bog'liq holat qanday? A) O'lim jazosi prokuror talabiga ko'ra qo'llanadi B) O'lim jazosi og'ir jinoyatlarga qo'llanadi C) O'lim jazosi bekor qilingan D) O'lim jazosi faqat harbiy davrda qo'llanadi To'g'ri javob: C) O'lim jazosi bekor qilingan ✔ Izoh: O'zbekistonda o'lim jazosi 2008-yil 1-yanvardan bekor qilingan va umrbod yoki uzoq muddatli ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtirilgan. 15. Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekistonda iqtisodiyotning negizini nima tashkil etadi? A) Turli shakllardagi mulk B) Faqat jamoa mulki C) Faqat davlat mulki D) Faqat xorijiy investitsiya To'g'ri javob: A) Turli shakllardagi mulk ✔ Izoh: Bozor munosabatlarini rivojlantirishga qaratilgan iqtisodiyotning negizini xilma-xil shakllardagi mulk tashkil etadi. 16. Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi paktning bajarilishini qaysi organ kuzatadi? A) BMT Inson huquqlari qo'mitasi B) Xalqaro Valyuta Jamg'armasi kengashi C) BMT Xavfsizlik Kengashi D) Jahon Savdo Tashkiloti To'g'ri javob: A) BMT Inson huquqlari qo'mitasi ✔ Izoh: Inson huquqlari qo'mitasi — Fuqarolik va siyosiy huquqlar paktining ishtirokchi davlatlar tomonidan bajarilishini kuzatuvchi shartnomaviy organ. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 163 17. Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya qaysi yilda qabul qilingan? A) 2000-yilda B) 1979-yil Nyu-Yorkda C) 1959-yilda D) 1989-yilda To'g'ri javob: D) 1989-yilda✔ Izoh: Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1989-yilda qabul qilingan. 18. O'zbekiston tashqi siyosatining asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik B) Qo'shni davlatlar ishiga faol aralashish C) Harbiy bloklarga majburiy qo'shilish D) Xalqaro nizolarni kuch ishlatish bilan hal qilish To'g'ri javob: A) Davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik ✔ Izoh: Tashqi siyosat davlatlarning suveren tengligi, kuch ishlatmaslik, chegaralar daxlsizligi va ichki ishlarga aralashmaslik tamoyillariga asoslanadi. 19. Prokuratura xodimi qanday faoliyat bilan qo'shimcha shug'ullanishi mumkin? A) Tadbirkorlik faoliyati bilan B) Advokatlik faoliyati bilan C) Ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bilan D) Boshqa davlat organida haq evaziga o'rindoshlik bilan To'g'ri javob: C) Ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bilan ✔ Izoh: Prokuratura xodimlari ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyatdan tashqari boshqa haq to'lanadigan faoliyat bilan shug'ullanishi mumkin emas. 20. Qonunchilikka ko'ra korrupsiya deganda nima tushuniladi? A) Shaxsning mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini ko'zlab g'ayriqonuniy foydalanishi B) Tadbirkorning qonuniy yo'l bilan foyda olishi C) Davlat xizmatchisining o'z xizmat vazifalarini qonun asosida vijdonan bajarishi D) Fuqarolarning davlat organlariga qonuniy murojaat qilishi To'g'ri javob: A) Shaxsning mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini ko'zlab ✔ g'ayriqonuniy foydalanishi Izoh: Korrupsiya — shaxsning o'z mansab yoki xizmat mavqeidan moddiy yoki nomoddiy naf olish maqsadida g'ayriqonuniy foydalanishi, shuningdek bunday nafni g'ayriqonuniy taqdim etish. 21. Moddiy tarkibli jinoyat qachon tugallangan hisoblanadi? A) Qonunda ko'rsatilgan oqibat yuzaga kelgan paytdan B) Jinoyat quroli sotib olingan yoki tayyorlangan paytdan C) Jinoiy niyat paydo bo'lgan paytdan D) Hukm qonuniy kuchga kirgan paytdan To'g'ri javob: A) Qonunda ko'rsatilgan oqibat yuzaga kelgan paytdan ✔ Izoh: Moddiy tarkibli jinoyatlar qonunda nazarda tutilgan ijtimoiy xavfli oqibat yuzaga kelgan paytdan tugallangan hisoblanadi. 22. Sudyalar faoliyatida kimga yoki nimaga bo'ysunadi? A) Adliya vaziriga B) Prokurorga C) Faqat qonunga D) Viloyat hokimiga To'g'ri javob: C) Faqat qonunga ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 164 17. Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya qaysi yilda qabul qilingan? A) 2000-yilda B) 1979-yil Nyu-Yorkda C) 1959-yilda D) 1989-yilda To'g'ri javob: D) 1989-yilda✔ Izoh: Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1989-yilda qabul qilingan. 18. O'zbekiston tashqi siyosatining asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik B) Qo'shni davlatlar ishiga faol aralashish C) Harbiy bloklarga majburiy qo'shilish D) Xalqaro nizolarni kuch ishlatish bilan hal qilish To'g'ri javob: A) Davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik ✔ Izoh: Tashqi siyosat davlatlarning suveren tengligi, kuch ishlatmaslik, chegaralar daxlsizligi va ichki ishlarga aralashmaslik tamoyillariga asoslanadi. 19. Prokuratura xodimi qanday faoliyat bilan qo'shimcha shug'ullanishi mumkin? A) Tadbirkorlik faoliyati bilan B) Advokatlik faoliyati bilan C) Ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bilan D) Boshqa davlat organida haq evaziga o'rindoshlik bilan To'g'ri javob: C) Ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bilan ✔ Izoh: Prokuratura xodimlari ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyatdan tashqari boshqa haq to'lanadigan faoliyat bilan shug'ullanishi mumkin emas. 20. Qonunchilikka ko'ra korrupsiya deganda nima tushuniladi? A) Shaxsning mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini ko'zlab g'ayriqonuniy foydalanishi B) Tadbirkorning qonuniy yo'l bilan foyda olishi C) Davlat xizmatchisining o'z xizmat vazifalarini qonun asosida vijdonan bajarishi D) Fuqarolarning davlat organlariga qonuniy murojaat qilishi To'g'ri javob: A) Shaxsning mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini ko'zlab ✔ g'ayriqonuniy foydalanishi Izoh: Korrupsiya — shaxsning o'z mansab yoki xizmat mavqeidan moddiy yoki nomoddiy naf olish maqsadida g'ayriqonuniy foydalanishi, shuningdek bunday nafni g'ayriqonuniy taqdim etish. 21. Moddiy tarkibli jinoyat qachon tugallangan hisoblanadi? A) Qonunda ko'rsatilgan oqibat yuzaga kelgan paytdan B) Jinoyat quroli sotib olingan yoki tayyorlangan paytdan C) Jinoiy niyat paydo bo'lgan paytdan D) Hukm qonuniy kuchga kirgan paytdan To'g'ri javob: A) Qonunda ko'rsatilgan oqibat yuzaga kelgan paytdan ✔ Izoh: Moddiy tarkibli jinoyatlar qonunda nazarda tutilgan ijtimoiy xavfli oqibat yuzaga kelgan paytdan tugallangan hisoblanadi. 22. Sudyalar faoliyatida kimga yoki nimaga bo'ysunadi? A) Adliya vaziriga B) Prokurorga C) Faqat qonunga D) Viloyat hokimiga To'g'ri javob: C) Faqat qonunga ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 164 17. Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya qaysi yilda qabul qilingan? A) 2000-yilda B) 1979-yil Nyu-Yorkda C) 1959-yilda D) 1989-yilda To'g'ri javob: D) 1989-yilda✔ Izoh: Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1989-yilda qabul qilingan. 18. O'zbekiston tashqi siyosatining asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik B) Qo'shni davlatlar ishiga faol aralashish C) Harbiy bloklarga majburiy qo'shilish D) Xalqaro nizolarni kuch ishlatish bilan hal qilish To'g'ri javob: A) Davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik ✔ Izoh: Tashqi siyosat davlatlarning suveren tengligi, kuch ishlatmaslik, chegaralar daxlsizligi va ichki ishlarga aralashmaslik tamoyillariga asoslanadi. 19. Prokuratura xodimi qanday faoliyat bilan qo'shimcha shug'ullanishi mumkin? A) Tadbirkorlik faoliyati bilan B) Advokatlik faoliyati bilan C) Ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bilan D) Boshqa davlat organida haq evaziga o'rindoshlik bilan To'g'ri javob: C) Ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bilan ✔ Izoh: Prokuratura xodimlari ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyatdan tashqari boshqa haq to'lanadigan faoliyat bilan shug'ullanishi mumkin emas. 20. Qonunchilikka ko'ra korrupsiya deganda nima tushuniladi? A) Shaxsning mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini ko'zlab g'ayriqonuniy foydalanishi B) Tadbirkorning qonuniy yo'l bilan foyda olishi C) Davlat xizmatchisining o'z xizmat vazifalarini qonun asosida vijdonan bajarishi D) Fuqarolarning davlat organlariga qonuniy murojaat qilishi To'g'ri javob: A) Shaxsning mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini ko'zlab ✔ g'ayriqonuniy foydalanishi Izoh: Korrupsiya — shaxsning o'z mansab yoki xizmat mavqeidan moddiy yoki nomoddiy naf olish maqsadida g'ayriqonuniy foydalanishi, shuningdek bunday nafni g'ayriqonuniy taqdim etish. 21. Moddiy tarkibli jinoyat qachon tugallangan hisoblanadi? A) Qonunda ko'rsatilgan oqibat yuzaga kelgan paytdan B) Jinoyat quroli sotib olingan yoki tayyorlangan paytdan C) Jinoiy niyat paydo bo'lgan paytdan D) Hukm qonuniy kuchga kirgan paytdan To'g'ri javob: A) Qonunda ko'rsatilgan oqibat yuzaga kelgan paytdan ✔ Izoh: Moddiy tarkibli jinoyatlar qonunda nazarda tutilgan ijtimoiy xavfli oqibat yuzaga kelgan paytdan tugallangan hisoblanadi. 22. Sudyalar faoliyatida kimga yoki nimaga bo'ysunadi? A) Adliya vaziriga B) Prokurorga C) Faqat qonunga D) Viloyat hokimiga To'g'ri javob: C) Faqat qonunga ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 164 Izoh: Sudyalar mustaqil bo'lib, faqat qonunga bo'ysunadi; ularning odil sudlov faoliyatiga aralashish taqiqlanadi. 23. Oxirgi zarurat holati deganda nima tushuniladi? A) Huquqbuzarlikni takroran sodir etish B) Katta xavfni bartaraf etish uchun kamroq zarar yetkazish C) Javobgarlikdan qochish uchun yashirinish D) Huquqbuzarni qo'lga olish uchun har qanday kuch ishlatish To'g'ri javob: B) Katta xavfni bartaraf etish uchun kamroq zarar yetkazish✔ Izoh: Oxirgi zarurat — boshqa vositalar bilan bartaraf etib bo'lmaydigan xavfni yo'qotish uchun undan kamroq zarar yetkazish; bunday harakat huquqbuzarlik emas. 24. Korrupsiyaga qarshi ta'lim va targ'ibotning maqsadi nima? A) Faqat sport tadbirlari o'tkazish B) Faqat xorijiy tillarni o'rgatish C) Aholining huquqiy ongini oshirish va korrupsiyaga murosasizlikni tarbiyalash D) Korrupsiya usullarini va ularni yashirish yo'llarini o'rgatish To'g'ri javob: C) Aholining huquqiy ongini oshirish va korrupsiyaga murosasizlikni tarbiyalash ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi ta'lim va targ'ibot jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish va korrupsiyani qoralash muhitini yaratishga qaratilgan. 25. Zaruriy mudofaa chegarasidan chetga chiqish deganda nima tushuniladi? A) Mudofaa tajovuzning xususiyati va xavfliligiga aniq nomuvofiq bo'lishi B) Mudofaachining tajovuzchiga hech qanday jismoniy zarar yetkazmasdan himoyalanishi C) Mudofaachining tajovuzdan qochib qutulishi D) Mudofaachining politsiyaga darhol xabar berishi To'g'ri javob: A) Mudofaa tajovuzning xususiyati va xavfliligiga aniq nomuvofiq bo'lishi ✔ Izoh: Mudofaa tajovuzning xususiyati va xavflilik darajasiga aniq nomuvofiq bo'lganda zaruriy mudofaa chegarasidan chetga chiqish yuz beradi. 26. Tergov eksperimenti qanday maqsadda o'tkaziladi? A) Ayblanuvchidan majburan iqror olish uchun B) Ekspertiza o'rnini bosuvchi va maxsus bilim talab qilinmaydigan yakuniy xulosa olish uchun C) Muayyan voqea yoki harakatni qayta tiklash orqali ma'lumotlarni tekshirish uchun D) Guvohlarni bir-biriga qarshi qo'yish uchun To'g'ri javob: C) Muayyan voqea yoki harakatni qayta tiklash orqali ma'lumotlarni tekshirish uchun ✔ Izoh: Tergov eksperimenti voqea sharoitini qayta tiklab, ish uchun ahamiyatli ma'lumotlarni tekshirish va aniqlashtirish uchun o'tkaziladi. 27. Ma'muriy qamoq qanday jazo hisoblanadi? A) Ichki ishlar organi boshlig'i tayinlaydigan intizomiy jazo B) Jinoyat uchun tayinlanadigan asosiy jazo C) Faqat sud tomonidan tayinlanadigan ma'muriy jazo D) Fuqarolik sudi tayinlaydigan mulkiy jazo To'g'ri javob: C) Faqat sud tomonidan tayinlanadigan ma'muriy jazo ✔ Izoh: Ma'muriy qamoq favqulodda hollarda, ayrim turdagi huquqbuzarliklar uchun faqat sud tomonidan tayinlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 165 Izoh: Sudyalar mustaqil bo'lib, faqat qonunga bo'ysunadi; ularning odil sudlov faoliyatiga aralashish taqiqlanadi. 23. Oxirgi zarurat holati deganda nima tushuniladi? A) Huquqbuzarlikni takroran sodir etish B) Katta xavfni bartaraf etish uchun kamroq zarar yetkazish C) Javobgarlikdan qochish uchun yashirinish D) Huquqbuzarni qo'lga olish uchun har qanday kuch ishlatish To'g'ri javob: B) Katta xavfni bartaraf etish uchun kamroq zarar yetkazish✔ Izoh: Oxirgi zarurat — boshqa vositalar bilan bartaraf etib bo'lmaydigan xavfni yo'qotish uchun undan kamroq zarar yetkazish; bunday harakat huquqbuzarlik emas. 24. Korrupsiyaga qarshi ta'lim va targ'ibotning maqsadi nima? A) Faqat sport tadbirlari o'tkazish B) Faqat xorijiy tillarni o'rgatish C) Aholining huquqiy ongini oshirish va korrupsiyaga murosasizlikni tarbiyalash D) Korrupsiya usullarini va ularni yashirish yo'llarini o'rgatish To'g'ri javob: C) Aholining huquqiy ongini oshirish va korrupsiyaga murosasizlikni tarbiyalash ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi ta'lim va targ'ibot jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish va korrupsiyani qoralash muhitini yaratishga qaratilgan. 25. Zaruriy mudofaa chegarasidan chetga chiqish deganda nima tushuniladi? A) Mudofaa tajovuzning xususiyati va xavfliligiga aniq nomuvofiq bo'lishi B) Mudofaachining tajovuzchiga hech qanday jismoniy zarar yetkazmasdan himoyalanishi C) Mudofaachining tajovuzdan qochib qutulishi D) Mudofaachining politsiyaga darhol xabar berishi To'g'ri javob: A) Mudofaa tajovuzning xususiyati va xavfliligiga aniq nomuvofiq bo'lishi ✔ Izoh: Mudofaa tajovuzning xususiyati va xavflilik darajasiga aniq nomuvofiq bo'lganda zaruriy mudofaa chegarasidan chetga chiqish yuz beradi. 26. Tergov eksperimenti qanday maqsadda o'tkaziladi? A) Ayblanuvchidan majburan iqror olish uchun B) Ekspertiza o'rnini bosuvchi va maxsus bilim talab qilinmaydigan yakuniy xulosa olish uchun C) Muayyan voqea yoki harakatni qayta tiklash orqali ma'lumotlarni tekshirish uchun D) Guvohlarni bir-biriga qarshi qo'yish uchun To'g'ri javob: C) Muayyan voqea yoki harakatni qayta tiklash orqali ma'lumotlarni tekshirish uchun ✔ Izoh: Tergov eksperimenti voqea sharoitini qayta tiklab, ish uchun ahamiyatli ma'lumotlarni tekshirish va aniqlashtirish uchun o'tkaziladi. 27. Ma'muriy qamoq qanday jazo hisoblanadi? A) Ichki ishlar organi boshlig'i tayinlaydigan intizomiy jazo B) Jinoyat uchun tayinlanadigan asosiy jazo C) Faqat sud tomonidan tayinlanadigan ma'muriy jazo D) Fuqarolik sudi tayinlaydigan mulkiy jazo To'g'ri javob: C) Faqat sud tomonidan tayinlanadigan ma'muriy jazo ✔ Izoh: Ma'muriy qamoq favqulodda hollarda, ayrim turdagi huquqbuzarliklar uchun faqat sud tomonidan tayinlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 165 Izoh: Sudyalar mustaqil bo'lib, faqat qonunga bo'ysunadi; ularning odil sudlov faoliyatiga aralashish taqiqlanadi. 23. Oxirgi zarurat holati deganda nima tushuniladi? A) Huquqbuzarlikni takroran sodir etish B) Katta xavfni bartaraf etish uchun kamroq zarar yetkazish C) Javobgarlikdan qochish uchun yashirinish D) Huquqbuzarni qo'lga olish uchun har qanday kuch ishlatish To'g'ri javob: B) Katta xavfni bartaraf etish uchun kamroq zarar yetkazish✔ Izoh: Oxirgi zarurat — boshqa vositalar bilan bartaraf etib bo'lmaydigan xavfni yo'qotish uchun undan kamroq zarar yetkazish; bunday harakat huquqbuzarlik emas. 24. Korrupsiyaga qarshi ta'lim va targ'ibotning maqsadi nima? A) Faqat sport tadbirlari o'tkazish B) Faqat xorijiy tillarni o'rgatish C) Aholining huquqiy ongini oshirish va korrupsiyaga murosasizlikni tarbiyalash D) Korrupsiya usullarini va ularni yashirish yo'llarini o'rgatish To'g'ri javob: C) Aholining huquqiy ongini oshirish va korrupsiyaga murosasizlikni tarbiyalash ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi ta'lim va targ'ibot jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish va korrupsiyani qoralash muhitini yaratishga qaratilgan. 25. Zaruriy mudofaa chegarasidan chetga chiqish deganda nima tushuniladi? A) Mudofaa tajovuzning xususiyati va xavfliligiga aniq nomuvofiq bo'lishi B) Mudofaachining tajovuzchiga hech qanday jismoniy zarar yetkazmasdan himoyalanishi C) Mudofaachining tajovuzdan qochib qutulishi D) Mudofaachining politsiyaga darhol xabar berishi To'g'ri javob: A) Mudofaa tajovuzning xususiyati va xavfliligiga aniq nomuvofiq bo'lishi ✔ Izoh: Mudofaa tajovuzning xususiyati va xavflilik darajasiga aniq nomuvofiq bo'lganda zaruriy mudofaa chegarasidan chetga chiqish yuz beradi. 26. Tergov eksperimenti qanday maqsadda o'tkaziladi? A) Ayblanuvchidan majburan iqror olish uchun B) Ekspertiza o'rnini bosuvchi va maxsus bilim talab qilinmaydigan yakuniy xulosa olish uchun C) Muayyan voqea yoki harakatni qayta tiklash orqali ma'lumotlarni tekshirish uchun D) Guvohlarni bir-biriga qarshi qo'yish uchun To'g'ri javob: C) Muayyan voqea yoki harakatni qayta tiklash orqali ma'lumotlarni tekshirish uchun ✔ Izoh: Tergov eksperimenti voqea sharoitini qayta tiklab, ish uchun ahamiyatli ma'lumotlarni tekshirish va aniqlashtirish uchun o'tkaziladi. 27. Ma'muriy qamoq qanday jazo hisoblanadi? A) Ichki ishlar organi boshlig'i tayinlaydigan intizomiy jazo B) Jinoyat uchun tayinlanadigan asosiy jazo C) Faqat sud tomonidan tayinlanadigan ma'muriy jazo D) Fuqarolik sudi tayinlaydigan mulkiy jazo To'g'ri javob: C) Faqat sud tomonidan tayinlanadigan ma'muriy jazo ✔ Izoh: Ma'muriy qamoq favqulodda hollarda, ayrim turdagi huquqbuzarliklar uchun faqat sud tomonidan tayinlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 165 28. O'zbekiston Konstitutsiyasiga ko'ra xalqaro huquqning umume'tirof etilgan normalari qanday ahamiyatga ega? A) Ularning ustuvorligi tan olinadi B) Ular hech qachon qo'llanilmaydi C) Ular faqat tavsiya hisoblanadi D) Ular faqat chet el hududida amal qiladi To'g'ri javob: A) Ularning ustuvorligi tan olinadi✔ Izoh: Konstitutsiyada O'zbekiston xalqaro huquqning umume'tirof etilgan normalari ustuvorligini tan olishi mustahkamlangan. 29. O'zbekiston Respublikasining milliy valyutasi qaysi? A) Dinor B) Manat C) Tanga D) So'm To'g'ri javob: D) So'm ✔ Izoh: O'zbekiston Respublikasining milliy valyutasi so'm hisoblanadi. 30. Genotsid nima? A) Milliy, etnik, irqiy yoki diniy guruhni to'liq yoki qisman yo'q qilish maqsadidagi harakatlar B) Davlatning boshqa davlat bilan savdo va iqtisodiy aloqalarini butunlay to'xtatishi va sanksiyalar e'lon qilishi C) Davlatning xalqaro tashkilotdan chiqishi D) Siyosiy partiyaning saylovda mag'lub bo'lishi To'g'ri javob: A) Milliy, etnik, irqiy yoki diniy guruhni to'liq yoki qisman yo'q qilish maqsadidagi ✔ harakatlar Izoh: Genotsid — milliy, etnik, irqiy yoki diniy guruhni to'liq yoki qisman yo'q qilish niyatida sodir etilgan harakatlar. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 166 28. O'zbekiston Konstitutsiyasiga ko'ra xalqaro huquqning umume'tirof etilgan normalari qanday ahamiyatga ega? A) Ularning ustuvorligi tan olinadi B) Ular hech qachon qo'llanilmaydi C) Ular faqat tavsiya hisoblanadi D) Ular faqat chet el hududida amal qiladi To'g'ri javob: A) Ularning ustuvorligi tan olinadi✔ Izoh: Konstitutsiyada O'zbekiston xalqaro huquqning umume'tirof etilgan normalari ustuvorligini tan olishi mustahkamlangan. 29. O'zbekiston Respublikasining milliy valyutasi qaysi? A) Dinor B) Manat C) Tanga D) So'm To'g'ri javob: D) So'm ✔ Izoh: O'zbekiston Respublikasining milliy valyutasi so'm hisoblanadi. 30. Genotsid nima? A) Milliy, etnik, irqiy yoki diniy guruhni to'liq yoki qisman yo'q qilish maqsadidagi harakatlar B) Davlatning boshqa davlat bilan savdo va iqtisodiy aloqalarini butunlay to'xtatishi va sanksiyalar e'lon qilishi C) Davlatning xalqaro tashkilotdan chiqishi D) Siyosiy partiyaning saylovda mag'lub bo'lishi To'g'ri javob: A) Milliy, etnik, irqiy yoki diniy guruhni to'liq yoki qisman yo'q qilish maqsadidagi ✔ harakatlar Izoh: Genotsid — milliy, etnik, irqiy yoki diniy guruhni to'liq yoki qisman yo'q qilish niyatida sodir etilgan harakatlar. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 166 28. O'zbekiston Konstitutsiyasiga ko'ra xalqaro huquqning umume'tirof etilgan normalari qanday ahamiyatga ega? A) Ularning ustuvorligi tan olinadi B) Ular hech qachon qo'llanilmaydi C) Ular faqat tavsiya hisoblanadi D) Ular faqat chet el hududida amal qiladi To'g'ri javob: A) Ularning ustuvorligi tan olinadi✔ Izoh: Konstitutsiyada O'zbekiston xalqaro huquqning umume'tirof etilgan normalari ustuvorligini tan olishi mustahkamlangan. 29. O'zbekiston Respublikasining milliy valyutasi qaysi? A) Dinor B) Manat C) Tanga D) So'm To'g'ri javob: D) So'm ✔ Izoh: O'zbekiston Respublikasining milliy valyutasi so'm hisoblanadi. 30. Genotsid nima? A) Milliy, etnik, irqiy yoki diniy guruhni to'liq yoki qisman yo'q qilish maqsadidagi harakatlar B) Davlatning boshqa davlat bilan savdo va iqtisodiy aloqalarini butunlay to'xtatishi va sanksiyalar e'lon qilishi C) Davlatning xalqaro tashkilotdan chiqishi D) Siyosiy partiyaning saylovda mag'lub bo'lishi To'g'ri javob: A) Milliy, etnik, irqiy yoki diniy guruhni to'liq yoki qisman yo'q qilish maqsadidagi ✔ harakatlar Izoh: Genotsid — milliy, etnik, irqiy yoki diniy guruhni to'liq yoki qisman yo'q qilish niyatida sodir etilgan harakatlar. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 166 28-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Qonun analogiyasi qachon qo'llaniladi? A) Har qanday holatda yangi qonun o'rniga eski qonun qo'llanganda B) Faqat jinoyat ishlarida C) Qonun butunlay bekor qilinganda D) Tegishli norma bo'lmasa, o'xshash munosabatga oid norma qo'llanganda To'g'ri javob: D) Tegishli norma bo'lmasa, o'xshash munosabatga oid norma qo'llanganda✔ Izoh: Qonun analogiyasi — huquqdagi bo'shliqni o'xshash munosabatlarni tartibga soluvchi norma yordamida to'ldirish. 2. Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa qanday tartibda rasmiylashtiriladi? A) Hech qanday hujjat tuzilmaydi va hodisa hisobga olinmaydi B) Belgilangan tartibda tekshirilib, dalolatnoma tuziladi C) Faqat xodimning oilasiga xabar beriladi D) Faqat og'zaki xabar qilinadi To'g'ri javob: B) Belgilangan tartibda tekshirilib, dalolatnoma tuziladi ✔ Izoh: Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalar belgilangan tartibda tekshiriladi va hisobga olinib, dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi. 3. Huquq normasining orqaga qaytish kuchi nimani anglatadi? A) Uning butunlay bekor qilinishini B) Uning kuchga kirgunga qadar yuzaga kelgan munosabatlarga tatbiq etilishini C) Uning faqat kelajakdagi, kuchga kirgandan keyingi munosabatlarga tatbiq etilishini D) Uning boshqa davlatga o'tkazilishini To'g'ri javob: B) Uning kuchga kirgunga qadar yuzaga kelgan munosabatlarga tatbiq etilishini ✔ Izoh: Orqaga qaytish kuchi — normaning u kuchga kirgunga qadar vujudga kelgan munosabatlarga nisbatan qo'llanilishi. 4. Majburiy progul deganda nima tushuniladi? A) Xodimning yillik ta'tildan o'z aybi bilan kech qaytgan davri B) Xodimning ish beruvchi aybi bilan ishlay olmagan davri C) Xodimning dam olish kunida ishlagan vaqti D) Xodimning sababsiz ishga kelmagan kuni To'g'ri javob: B) Xodimning ish beruvchi aybi bilan ishlay olmagan davri ✔ Izoh: Majburiy progul — qonunga xilof bo'shatish yoki o'tkazish sababli xodim ish beruvchi aybi bilan ishlay olmagan davr. 5. Qaysi toifadagi shaxslarga ishga qabul qilishda dastlabki sinov belgilanmaydi? A) Homilador ayollarga va voyaga yetmaganlarga B) Oliy ma'lumotli mutaxassislarga C) Chet tillarini biladigan xodimlarga D) Rahbar lavozimiga tayinlanganlarga To'g'ri javob: A) Homilador ayollarga va voyaga yetmaganlarga ✔ Izoh: Qonunga ko'ra homilador ayollar, kichik yoshdagi bolasi bor ayollar, voyaga yetmaganlar va boshqa ayrim toifalarga sinov belgilanmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 167 28-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Qonun analogiyasi qachon qo'llaniladi? A) Har qanday holatda yangi qonun o'rniga eski qonun qo'llanganda B) Faqat jinoyat ishlarida C) Qonun butunlay bekor qilinganda D) Tegishli norma bo'lmasa, o'xshash munosabatga oid norma qo'llanganda To'g'ri javob: D) Tegishli norma bo'lmasa, o'xshash munosabatga oid norma qo'llanganda✔ Izoh: Qonun analogiyasi — huquqdagi bo'shliqni o'xshash munosabatlarni tartibga soluvchi norma yordamida to'ldirish. 2. Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa qanday tartibda rasmiylashtiriladi? A) Hech qanday hujjat tuzilmaydi va hodisa hisobga olinmaydi B) Belgilangan tartibda tekshirilib, dalolatnoma tuziladi C) Faqat xodimning oilasiga xabar beriladi D) Faqat og'zaki xabar qilinadi To'g'ri javob: B) Belgilangan tartibda tekshirilib, dalolatnoma tuziladi ✔ Izoh: Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalar belgilangan tartibda tekshiriladi va hisobga olinib, dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi. 3. Huquq normasining orqaga qaytish kuchi nimani anglatadi? A) Uning butunlay bekor qilinishini B) Uning kuchga kirgunga qadar yuzaga kelgan munosabatlarga tatbiq etilishini C) Uning faqat kelajakdagi, kuchga kirgandan keyingi munosabatlarga tatbiq etilishini D) Uning boshqa davlatga o'tkazilishini To'g'ri javob: B) Uning kuchga kirgunga qadar yuzaga kelgan munosabatlarga tatbiq etilishini ✔ Izoh: Orqaga qaytish kuchi — normaning u kuchga kirgunga qadar vujudga kelgan munosabatlarga nisbatan qo'llanilishi. 4. Majburiy progul deganda nima tushuniladi? A) Xodimning yillik ta'tildan o'z aybi bilan kech qaytgan davri B) Xodimning ish beruvchi aybi bilan ishlay olmagan davri C) Xodimning dam olish kunida ishlagan vaqti D) Xodimning sababsiz ishga kelmagan kuni To'g'ri javob: B) Xodimning ish beruvchi aybi bilan ishlay olmagan davri ✔ Izoh: Majburiy progul — qonunga xilof bo'shatish yoki o'tkazish sababli xodim ish beruvchi aybi bilan ishlay olmagan davr. 5. Qaysi toifadagi shaxslarga ishga qabul qilishda dastlabki sinov belgilanmaydi? A) Homilador ayollarga va voyaga yetmaganlarga B) Oliy ma'lumotli mutaxassislarga C) Chet tillarini biladigan xodimlarga D) Rahbar lavozimiga tayinlanganlarga To'g'ri javob: A) Homilador ayollarga va voyaga yetmaganlarga ✔ Izoh: Qonunga ko'ra homilador ayollar, kichik yoshdagi bolasi bor ayollar, voyaga yetmaganlar va boshqa ayrim toifalarga sinov belgilanmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 167 28-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Qonun analogiyasi qachon qo'llaniladi? A) Har qanday holatda yangi qonun o'rniga eski qonun qo'llanganda B) Faqat jinoyat ishlarida C) Qonun butunlay bekor qilinganda D) Tegishli norma bo'lmasa, o'xshash munosabatga oid norma qo'llanganda To'g'ri javob: D) Tegishli norma bo'lmasa, o'xshash munosabatga oid norma qo'llanganda✔ Izoh: Qonun analogiyasi — huquqdagi bo'shliqni o'xshash munosabatlarni tartibga soluvchi norma yordamida to'ldirish. 2. Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa qanday tartibda rasmiylashtiriladi? A) Hech qanday hujjat tuzilmaydi va hodisa hisobga olinmaydi B) Belgilangan tartibda tekshirilib, dalolatnoma tuziladi C) Faqat xodimning oilasiga xabar beriladi D) Faqat og'zaki xabar qilinadi To'g'ri javob: B) Belgilangan tartibda tekshirilib, dalolatnoma tuziladi ✔ Izoh: Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalar belgilangan tartibda tekshiriladi va hisobga olinib, dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi. 3. Huquq normasining orqaga qaytish kuchi nimani anglatadi? A) Uning butunlay bekor qilinishini B) Uning kuchga kirgunga qadar yuzaga kelgan munosabatlarga tatbiq etilishini C) Uning faqat kelajakdagi, kuchga kirgandan keyingi munosabatlarga tatbiq etilishini D) Uning boshqa davlatga o'tkazilishini To'g'ri javob: B) Uning kuchga kirgunga qadar yuzaga kelgan munosabatlarga tatbiq etilishini ✔ Izoh: Orqaga qaytish kuchi — normaning u kuchga kirgunga qadar vujudga kelgan munosabatlarga nisbatan qo'llanilishi. 4. Majburiy progul deganda nima tushuniladi? A) Xodimning yillik ta'tildan o'z aybi bilan kech qaytgan davri B) Xodimning ish beruvchi aybi bilan ishlay olmagan davri C) Xodimning dam olish kunida ishlagan vaqti D) Xodimning sababsiz ishga kelmagan kuni To'g'ri javob: B) Xodimning ish beruvchi aybi bilan ishlay olmagan davri ✔ Izoh: Majburiy progul — qonunga xilof bo'shatish yoki o'tkazish sababli xodim ish beruvchi aybi bilan ishlay olmagan davr. 5. Qaysi toifadagi shaxslarga ishga qabul qilishda dastlabki sinov belgilanmaydi? A) Homilador ayollarga va voyaga yetmaganlarga B) Oliy ma'lumotli mutaxassislarga C) Chet tillarini biladigan xodimlarga D) Rahbar lavozimiga tayinlanganlarga To'g'ri javob: A) Homilador ayollarga va voyaga yetmaganlarga ✔ Izoh: Qonunga ko'ra homilador ayollar, kichik yoshdagi bolasi bor ayollar, voyaga yetmaganlar va boshqa ayrim toifalarga sinov belgilanmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 167 6. Hujjatlar ijrosini nazorat qilishning maqsadi nima? A) Ijro etilgan hujjatlarni darhol yo'q qilish B) Xodimlarning shaxsiy hayotini kuzatish C) Hujjatlar sonini oshirish D) Topshiriqlarning o'z vaqtida va sifatli bajarilishi To'g'ri javob: D) Topshiriqlarning o'z vaqtida va sifatli bajarilishi✔ Izoh: Ijro nazorati hujjatlardagi topshiriqlarning belgilangan muddatda va to'liq bajarilishini ta'minlaydi. 7. Nogironligi bo'lgan shaxslarning mehnat huquqlari qanday himoyalanadi? A) Ularni har qanday ishga qabul qilish qonun bilan taqiqlanadi B) Ular faqat tungi smenada ishlaydi C) Kamsitish taqiqlanadi va zarur sharoitlar yaratiladi D) Ularning ish haqi kamaytiriladi To'g'ri javob: C) Kamsitish taqiqlanadi va zarur sharoitlar yaratiladi ✔ Izoh: Nogironligi bo'lgan shaxslarni kamsitish taqiqlanadi, ular uchun ish joylari kvotasi va moslashtirilgan sharoitlar ko'zda tutiladi. 8. Kafillik shartnomasi bo'yicha kafil qanday majburiyatni oladi? A) Qarzdorning mol-mulkini kreditor topshirig'iga ko'ra saqlash va qo'riqlashni B) Shartnoma bo'yicha tomonlar o'rtasidagi nizolarni hal etishni C) Qarzdor majburiyatni bajarmasa, kreditor oldida javob berishni D) Kreditorga qarz summasi ustidan qo'shimcha foiz to'lashni To'g'ri javob: C) Qarzdor majburiyatni bajarmasa, kreditor oldida javob berishni ✔ Izoh: Kafillik shartnomasi bo'yicha kafil boshqa shaxsning kreditori oldida o'sha shaxs o'z majburiyatini bajarishi uchun javob berish majburiyatini oladi. 9. Ekspert kim? A) Tergov harakatlarining to'g'ri bajarilishini tasdiqlovchi shaxs B) Maxsus bilimlarga ega bo'lgan va ekspertiza o'tkazish uchun tayinlangan shaxs C) Ish yuritish tilini bilmaganlar uchun tarjima qiluvchi shaxs D) Jinoyat haqida bevosita ko'rgan-bilganlarini tergovchiga aytib beruvchi shaxs To'g'ri javob: B) Maxsus bilimlarga ega bo'lgan va ekspertiza o'tkazish uchun tayinlangan shaxs ✔ Izoh: Ekspert — fan, texnika, san'at yoki hunar sohasida maxsus bilimga ega, ekspertiza o'tkazish va xulosa berish uchun tayinlangan shaxs. 10. Huquqni sharhlash (talqin qilish) nima? A) Huquq normalari mazmunini aniqlash va tushuntirish B) Qonunni boshqa tilga rasmiy tarjima qilish va nashr etish C) Yangi qonun qabul qilish D) Qonunni bekor qilish To'g'ri javob: A) Huquq normalari mazmunini aniqlash va tushuntirish ✔ Izoh: Huquqni sharhlash huquq normalarining asl mazmuni va ma'nosini aniqlash hamda tushuntirishga qaratilgan faoliyat. 11. Prokuratura organlarining moliyalashtirilishi qanday manbadan amalga oshiriladi? A) Fuqarolardan olinadigan xizmat haqidan B) Nazorat qilinayotgan korxonalar badallaridan C) Jarimalarning bir qismini olish hisobidan D) Davlat byudjeti mablag'lari hisobidan To'g'ri javob: D) Davlat byudjeti mablag'lari hisobidan ✔ Izoh: Mustaqillikni ta'minlash uchun prokuratura organlari davlat byudjeti hisobidan moliyalashtiriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 168 6. Hujjatlar ijrosini nazorat qilishning maqsadi nima? A) Ijro etilgan hujjatlarni darhol yo'q qilish B) Xodimlarning shaxsiy hayotini kuzatish C) Hujjatlar sonini oshirish D) Topshiriqlarning o'z vaqtida va sifatli bajarilishi To'g'ri javob: D) Topshiriqlarning o'z vaqtida va sifatli bajarilishi✔ Izoh: Ijro nazorati hujjatlardagi topshiriqlarning belgilangan muddatda va to'liq bajarilishini ta'minlaydi. 7. Nogironligi bo'lgan shaxslarning mehnat huquqlari qanday himoyalanadi? A) Ularni har qanday ishga qabul qilish qonun bilan taqiqlanadi B) Ular faqat tungi smenada ishlaydi C) Kamsitish taqiqlanadi va zarur sharoitlar yaratiladi D) Ularning ish haqi kamaytiriladi To'g'ri javob: C) Kamsitish taqiqlanadi va zarur sharoitlar yaratiladi ✔ Izoh: Nogironligi bo'lgan shaxslarni kamsitish taqiqlanadi, ular uchun ish joylari kvotasi va moslashtirilgan sharoitlar ko'zda tutiladi. 8. Kafillik shartnomasi bo'yicha kafil qanday majburiyatni oladi? A) Qarzdorning mol-mulkini kreditor topshirig'iga ko'ra saqlash va qo'riqlashni B) Shartnoma bo'yicha tomonlar o'rtasidagi nizolarni hal etishni C) Qarzdor majburiyatni bajarmasa, kreditor oldida javob berishni D) Kreditorga qarz summasi ustidan qo'shimcha foiz to'lashni To'g'ri javob: C) Qarzdor majburiyatni bajarmasa, kreditor oldida javob berishni ✔ Izoh: Kafillik shartnomasi bo'yicha kafil boshqa shaxsning kreditori oldida o'sha shaxs o'z majburiyatini bajarishi uchun javob berish majburiyatini oladi. 9. Ekspert kim? A) Tergov harakatlarining to'g'ri bajarilishini tasdiqlovchi shaxs B) Maxsus bilimlarga ega bo'lgan va ekspertiza o'tkazish uchun tayinlangan shaxs C) Ish yuritish tilini bilmaganlar uchun tarjima qiluvchi shaxs D) Jinoyat haqida bevosita ko'rgan-bilganlarini tergovchiga aytib beruvchi shaxs To'g'ri javob: B) Maxsus bilimlarga ega bo'lgan va ekspertiza o'tkazish uchun tayinlangan shaxs ✔ Izoh: Ekspert — fan, texnika, san'at yoki hunar sohasida maxsus bilimga ega, ekspertiza o'tkazish va xulosa berish uchun tayinlangan shaxs. 10. Huquqni sharhlash (talqin qilish) nima? A) Huquq normalari mazmunini aniqlash va tushuntirish B) Qonunni boshqa tilga rasmiy tarjima qilish va nashr etish C) Yangi qonun qabul qilish D) Qonunni bekor qilish To'g'ri javob: A) Huquq normalari mazmunini aniqlash va tushuntirish ✔ Izoh: Huquqni sharhlash huquq normalarining asl mazmuni va ma'nosini aniqlash hamda tushuntirishga qaratilgan faoliyat. 11. Prokuratura organlarining moliyalashtirilishi qanday manbadan amalga oshiriladi? A) Fuqarolardan olinadigan xizmat haqidan B) Nazorat qilinayotgan korxonalar badallaridan C) Jarimalarning bir qismini olish hisobidan D) Davlat byudjeti mablag'lari hisobidan To'g'ri javob: D) Davlat byudjeti mablag'lari hisobidan ✔ Izoh: Mustaqillikni ta'minlash uchun prokuratura organlari davlat byudjeti hisobidan moliyalashtiriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 168 6. Hujjatlar ijrosini nazorat qilishning maqsadi nima? A) Ijro etilgan hujjatlarni darhol yo'q qilish B) Xodimlarning shaxsiy hayotini kuzatish C) Hujjatlar sonini oshirish D) Topshiriqlarning o'z vaqtida va sifatli bajarilishi To'g'ri javob: D) Topshiriqlarning o'z vaqtida va sifatli bajarilishi✔ Izoh: Ijro nazorati hujjatlardagi topshiriqlarning belgilangan muddatda va to'liq bajarilishini ta'minlaydi. 7. Nogironligi bo'lgan shaxslarning mehnat huquqlari qanday himoyalanadi? A) Ularni har qanday ishga qabul qilish qonun bilan taqiqlanadi B) Ular faqat tungi smenada ishlaydi C) Kamsitish taqiqlanadi va zarur sharoitlar yaratiladi D) Ularning ish haqi kamaytiriladi To'g'ri javob: C) Kamsitish taqiqlanadi va zarur sharoitlar yaratiladi ✔ Izoh: Nogironligi bo'lgan shaxslarni kamsitish taqiqlanadi, ular uchun ish joylari kvotasi va moslashtirilgan sharoitlar ko'zda tutiladi. 8. Kafillik shartnomasi bo'yicha kafil qanday majburiyatni oladi? A) Qarzdorning mol-mulkini kreditor topshirig'iga ko'ra saqlash va qo'riqlashni B) Shartnoma bo'yicha tomonlar o'rtasidagi nizolarni hal etishni C) Qarzdor majburiyatni bajarmasa, kreditor oldida javob berishni D) Kreditorga qarz summasi ustidan qo'shimcha foiz to'lashni To'g'ri javob: C) Qarzdor majburiyatni bajarmasa, kreditor oldida javob berishni ✔ Izoh: Kafillik shartnomasi bo'yicha kafil boshqa shaxsning kreditori oldida o'sha shaxs o'z majburiyatini bajarishi uchun javob berish majburiyatini oladi. 9. Ekspert kim? A) Tergov harakatlarining to'g'ri bajarilishini tasdiqlovchi shaxs B) Maxsus bilimlarga ega bo'lgan va ekspertiza o'tkazish uchun tayinlangan shaxs C) Ish yuritish tilini bilmaganlar uchun tarjima qiluvchi shaxs D) Jinoyat haqida bevosita ko'rgan-bilganlarini tergovchiga aytib beruvchi shaxs To'g'ri javob: B) Maxsus bilimlarga ega bo'lgan va ekspertiza o'tkazish uchun tayinlangan shaxs ✔ Izoh: Ekspert — fan, texnika, san'at yoki hunar sohasida maxsus bilimga ega, ekspertiza o'tkazish va xulosa berish uchun tayinlangan shaxs. 10. Huquqni sharhlash (talqin qilish) nima? A) Huquq normalari mazmunini aniqlash va tushuntirish B) Qonunni boshqa tilga rasmiy tarjima qilish va nashr etish C) Yangi qonun qabul qilish D) Qonunni bekor qilish To'g'ri javob: A) Huquq normalari mazmunini aniqlash va tushuntirish ✔ Izoh: Huquqni sharhlash huquq normalarining asl mazmuni va ma'nosini aniqlash hamda tushuntirishga qaratilgan faoliyat. 11. Prokuratura organlarining moliyalashtirilishi qanday manbadan amalga oshiriladi? A) Fuqarolardan olinadigan xizmat haqidan B) Nazorat qilinayotgan korxonalar badallaridan C) Jarimalarning bir qismini olish hisobidan D) Davlat byudjeti mablag'lari hisobidan To'g'ri javob: D) Davlat byudjeti mablag'lari hisobidan ✔ Izoh: Mustaqillikni ta'minlash uchun prokuratura organlari davlat byudjeti hisobidan moliyalashtiriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 168 12. Ota-onalik huquqidan mahrum qilingan ota-ona bolani ta'minlash majburiyatidan ozod bo'ladimi? A) Faqat ish joyi bo'lmasa ozod bo'ladi B) Yo'q, ozod bo'lmaydi C) Ha, to'liq ozod bo'ladi D) Faqat bola o'qimasa ozod bo'ladi To'g'ri javob: B) Yo'q, ozod bo'lmaydi✔ Izoh: Ota-onalik huquqidan mahrum qilish ota-onani o'z bolasini ta'minlash majburiyatidan ozod qilmaydi. 13. Fuqaro prokuraturaga murojaat qilganda prokuror nima qilishi lozim? A) Murojaatni qonunda belgilangan muddatda ko'rib chiqib, asosli javob berishi B) Murojaatni ko'rmasdan, ustidan shikoyat qilingan organning o'ziga qaytarishi C) Murojaatni faqat fuqaro shaxsan qabulga kelsa ko'rib chiqishi D) Murojaatni faqat to'lov amalga oshirilgandan keyin ko'rishi To'g'ri javob: A) Murojaatni qonunda belgilangan muddatda ko'rib chiqib, asosli javob berishi ✔ Izoh: Prokuratura jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini qonunda belgilangan tartib va muddatlarda ko'rib chiqadi, asoslantirilgan javob beradi. 14. Shaxsiy kafillik ehtiyot chorasi nimadan iborat? A) Ayblanuvchining harbiy qism qo'mondonligi kuzatuvida bo'lishi va qismdan chiqmasligi kafolati B) Ayblanuvchining tergov izolyatorida saqlanishi C) Ayblanuvchining pul mablag'larini depozitga kiritishi D) Ishonchli shaxslarning ayblanuvchining lozim darajada xulq-atvorini yozma kafolatlashi To'g'ri javob: D) Ishonchli shaxslarning ayblanuvchining lozim darajada xulq-atvorini yozma ✔ kafolatlashi Izoh: Shaxsiy kafillikda ishonchli shaxslar ayblanuvchining tergov va sudga kelishi va lozim xulq-atvorini yozma ravishda kafolatlaydi. 15. Fuqaroviy javobgar kim? A) Qonunga ko'ra ayblanuvchi harakatlari bilan yetkazilgan zarar uchun mulkiy javob beradigan shaxs B) Jinoyat ishida himoyani amalga oshiruvchi advokat C) Jinoyat natijasida zarar ko'rgan va jinoyat ishi doirasida da'vo qo'zg'atgan jismoniy yoki yuridik shaxs D) Ish bo'yicha ekspertiza o'tkazuvchi mutaxassis To'g'ri javob: A) Qonunga ko'ra ayblanuvchi harakatlari bilan yetkazilgan zarar uchun mulkiy javob ✔ beradigan shaxs Izoh: Fuqaroviy javobgar — qonunga ko'ra ayblanuvchining harakatlari bilan yetkazilgan zarar uchun mulkiy javobgar bo'lgan shaxs yoki tashkilot. 16. Ish beruvchining moddiy javobgarligi qaysi holatda vujudga keladi? A) Xodim o'z malakasini oshirish kursini muvaffaqiyatli tugatganda B) Xodim yillik mehnat ta'tiliga chiqqanda C) Xodim yuqoriroq lavozimga ko'tarilganda D) Xodimning sog'lig'iga mehnat vazifalarini bajarishda zarar yetkazilganda To'g'ri javob: D) Xodimning sog'lig'iga mehnat vazifalarini bajarishda zarar yetkazilganda ✔ Izoh: Ish beruvchi xodimning hayoti va sog'lig'iga mehnat vazifalarini bajarish bilan bog'liq yetkazilgan zarar uchun javobgar. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 169 12. Ota-onalik huquqidan mahrum qilingan ota-ona bolani ta'minlash majburiyatidan ozod bo'ladimi? A) Faqat ish joyi bo'lmasa ozod bo'ladi B) Yo'q, ozod bo'lmaydi C) Ha, to'liq ozod bo'ladi D) Faqat bola o'qimasa ozod bo'ladi To'g'ri javob: B) Yo'q, ozod bo'lmaydi✔ Izoh: Ota-onalik huquqidan mahrum qilish ota-onani o'z bolasini ta'minlash majburiyatidan ozod qilmaydi. 13. Fuqaro prokuraturaga murojaat qilganda prokuror nima qilishi lozim? A) Murojaatni qonunda belgilangan muddatda ko'rib chiqib, asosli javob berishi B) Murojaatni ko'rmasdan, ustidan shikoyat qilingan organning o'ziga qaytarishi C) Murojaatni faqat fuqaro shaxsan qabulga kelsa ko'rib chiqishi D) Murojaatni faqat to'lov amalga oshirilgandan keyin ko'rishi To'g'ri javob: A) Murojaatni qonunda belgilangan muddatda ko'rib chiqib, asosli javob berishi ✔ Izoh: Prokuratura jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini qonunda belgilangan tartib va muddatlarda ko'rib chiqadi, asoslantirilgan javob beradi. 14. Shaxsiy kafillik ehtiyot chorasi nimadan iborat? A) Ayblanuvchining harbiy qism qo'mondonligi kuzatuvida bo'lishi va qismdan chiqmasligi kafolati B) Ayblanuvchining tergov izolyatorida saqlanishi C) Ayblanuvchining pul mablag'larini depozitga kiritishi D) Ishonchli shaxslarning ayblanuvchining lozim darajada xulq-atvorini yozma kafolatlashi To'g'ri javob: D) Ishonchli shaxslarning ayblanuvchining lozim darajada xulq-atvorini yozma ✔ kafolatlashi Izoh: Shaxsiy kafillikda ishonchli shaxslar ayblanuvchining tergov va sudga kelishi va lozim xulq-atvorini yozma ravishda kafolatlaydi. 15. Fuqaroviy javobgar kim? A) Qonunga ko'ra ayblanuvchi harakatlari bilan yetkazilgan zarar uchun mulkiy javob beradigan shaxs B) Jinoyat ishida himoyani amalga oshiruvchi advokat C) Jinoyat natijasida zarar ko'rgan va jinoyat ishi doirasida da'vo qo'zg'atgan jismoniy yoki yuridik shaxs D) Ish bo'yicha ekspertiza o'tkazuvchi mutaxassis To'g'ri javob: A) Qonunga ko'ra ayblanuvchi harakatlari bilan yetkazilgan zarar uchun mulkiy javob ✔ beradigan shaxs Izoh: Fuqaroviy javobgar — qonunga ko'ra ayblanuvchining harakatlari bilan yetkazilgan zarar uchun mulkiy javobgar bo'lgan shaxs yoki tashkilot. 16. Ish beruvchining moddiy javobgarligi qaysi holatda vujudga keladi? A) Xodim o'z malakasini oshirish kursini muvaffaqiyatli tugatganda B) Xodim yillik mehnat ta'tiliga chiqqanda C) Xodim yuqoriroq lavozimga ko'tarilganda D) Xodimning sog'lig'iga mehnat vazifalarini bajarishda zarar yetkazilganda To'g'ri javob: D) Xodimning sog'lig'iga mehnat vazifalarini bajarishda zarar yetkazilganda ✔ Izoh: Ish beruvchi xodimning hayoti va sog'lig'iga mehnat vazifalarini bajarish bilan bog'liq yetkazilgan zarar uchun javobgar. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 169 12. Ota-onalik huquqidan mahrum qilingan ota-ona bolani ta'minlash majburiyatidan ozod bo'ladimi? A) Faqat ish joyi bo'lmasa ozod bo'ladi B) Yo'q, ozod bo'lmaydi C) Ha, to'liq ozod bo'ladi D) Faqat bola o'qimasa ozod bo'ladi To'g'ri javob: B) Yo'q, ozod bo'lmaydi✔ Izoh: Ota-onalik huquqidan mahrum qilish ota-onani o'z bolasini ta'minlash majburiyatidan ozod qilmaydi. 13. Fuqaro prokuraturaga murojaat qilganda prokuror nima qilishi lozim? A) Murojaatni qonunda belgilangan muddatda ko'rib chiqib, asosli javob berishi B) Murojaatni ko'rmasdan, ustidan shikoyat qilingan organning o'ziga qaytarishi C) Murojaatni faqat fuqaro shaxsan qabulga kelsa ko'rib chiqishi D) Murojaatni faqat to'lov amalga oshirilgandan keyin ko'rishi To'g'ri javob: A) Murojaatni qonunda belgilangan muddatda ko'rib chiqib, asosli javob berishi ✔ Izoh: Prokuratura jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini qonunda belgilangan tartib va muddatlarda ko'rib chiqadi, asoslantirilgan javob beradi. 14. Shaxsiy kafillik ehtiyot chorasi nimadan iborat? A) Ayblanuvchining harbiy qism qo'mondonligi kuzatuvida bo'lishi va qismdan chiqmasligi kafolati B) Ayblanuvchining tergov izolyatorida saqlanishi C) Ayblanuvchining pul mablag'larini depozitga kiritishi D) Ishonchli shaxslarning ayblanuvchining lozim darajada xulq-atvorini yozma kafolatlashi To'g'ri javob: D) Ishonchli shaxslarning ayblanuvchining lozim darajada xulq-atvorini yozma ✔ kafolatlashi Izoh: Shaxsiy kafillikda ishonchli shaxslar ayblanuvchining tergov va sudga kelishi va lozim xulq-atvorini yozma ravishda kafolatlaydi. 15. Fuqaroviy javobgar kim? A) Qonunga ko'ra ayblanuvchi harakatlari bilan yetkazilgan zarar uchun mulkiy javob beradigan shaxs B) Jinoyat ishida himoyani amalga oshiruvchi advokat C) Jinoyat natijasida zarar ko'rgan va jinoyat ishi doirasida da'vo qo'zg'atgan jismoniy yoki yuridik shaxs D) Ish bo'yicha ekspertiza o'tkazuvchi mutaxassis To'g'ri javob: A) Qonunga ko'ra ayblanuvchi harakatlari bilan yetkazilgan zarar uchun mulkiy javob ✔ beradigan shaxs Izoh: Fuqaroviy javobgar — qonunga ko'ra ayblanuvchining harakatlari bilan yetkazilgan zarar uchun mulkiy javobgar bo'lgan shaxs yoki tashkilot. 16. Ish beruvchining moddiy javobgarligi qaysi holatda vujudga keladi? A) Xodim o'z malakasini oshirish kursini muvaffaqiyatli tugatganda B) Xodim yillik mehnat ta'tiliga chiqqanda C) Xodim yuqoriroq lavozimga ko'tarilganda D) Xodimning sog'lig'iga mehnat vazifalarini bajarishda zarar yetkazilganda To'g'ri javob: D) Xodimning sog'lig'iga mehnat vazifalarini bajarishda zarar yetkazilganda ✔ Izoh: Ish beruvchi xodimning hayoti va sog'lig'iga mehnat vazifalarini bajarish bilan bog'liq yetkazilgan zarar uchun javobgar. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 169 17. Prokuror nazoratining «ijtimoiy ahamiyati» nimada ko'rinadi? A) Qonuniylik, huquq-tartibot va fuqarolarning qonunga ishonchini mustahkamlashda B) Davlat organlarining soni va xarajatlarini ko'paytirishda C) Fuqarolarning huquqlarini cheklab, jamiyat ustidan davlat nazoratini har tomonlama kuchaytirishda D) Xususiy sektor faoliyatini to'liq to'xtatishda To'g'ri javob: A) Qonuniylik, huquq-tartibot va fuqarolarning qonunga ishonchini ✔ mustahkamlashda Izoh: Prokuror nazorati qonuniylikni mustahkamlash, huquqbuzarliklarni bartaraf etish va fuqarolarning adolatga ishonchini oshirishga xizmat qiladi. 18. Prokuror qonunga zid normativ hujjatni aniqlasa, qanday nazorat vositasini qo'llaydi? A) Order B) Tilxat C) Protest D) Kafillik To'g'ri javob: C) Protest ✔ Izoh: Normativ yoki boshqa huquqiy hujjat qonunga zid bo'lsa, prokuror protest keltiradi. 19. Ayblov xulosasi qachon tuziladi? A) Sud hukmi qonuniy kuchga kirgandan keyin B) Gumon qilinuvchi ushlangandan keyin darhol, dalillar to'planishidan qat'i nazar C) Jinoyat ishi qo'zg'atilgan kunning o'zida D) Dastlabki tergov tugab, to'plangan dalillar ayblovni tasdiqlaganda To'g'ri javob: D) Dastlabki tergov tugab, to'plangan dalillar ayblovni tasdiqlaganda ✔ Izoh: Tergovchi to'plangan dalillar ayblovni tasdiqlashga yetarli deb hisoblasa, ayblov xulosasini tuzadi va ishni prokurorga yuboradi. 20. Prokuratura faoliyatida oshkoralik tamoyili qanday amalga oshiriladi? A) Faqat xorijiy jurnalistlarga yopiq brifinglar o'tkazib, axborotni tarqatmaslik orqali B) Qonun bilan qo'riqlanadigan sirni saqlagan holda jamoatchilikni xabardor qilish orqali C) Faoliyatga oid hech qanday axborotni jamiyatga bermaslik va yopiq ishlash orqali D) Tergov materiallarining har birini cheklovsiz va to'liq hajmda ijtimoiy tarmoqlarda e'lon qilish orqali To'g'ri javob: B) Qonun bilan qo'riqlanadigan sirni saqlagan holda jamoatchilikni xabardor qilish ✔ orqali Izoh: Prokuratura jamoatchilikni o'z faoliyati haqida xabardor qiladi, biroq bunda shaxsiy hayot, davlat sirlari va tergov sirini himoya qiladi. 21. Ehtiyot chorasi jazo hisoblanadimi? A) Ha, u qo'shimcha jinoiy jazo turi hisoblanadi B) Ha, u ma'muriy jazo turi C) Ha, u asosiy jinoiy jazo turi D) Yo'q, u protsessual majburlov chorasi To'g'ri javob: D) Yo'q, u protsessual majburlov chorasi ✔ Izoh: Ehtiyot chorasi jazo emas, balki jinoyat ishi yuritilishini ta'minlash uchun qo'llaniladigan protsessual majburlov chorasidir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 170 17. Prokuror nazoratining «ijtimoiy ahamiyati» nimada ko'rinadi? A) Qonuniylik, huquq-tartibot va fuqarolarning qonunga ishonchini mustahkamlashda B) Davlat organlarining soni va xarajatlarini ko'paytirishda C) Fuqarolarning huquqlarini cheklab, jamiyat ustidan davlat nazoratini har tomonlama kuchaytirishda D) Xususiy sektor faoliyatini to'liq to'xtatishda To'g'ri javob: A) Qonuniylik, huquq-tartibot va fuqarolarning qonunga ishonchini ✔ mustahkamlashda Izoh: Prokuror nazorati qonuniylikni mustahkamlash, huquqbuzarliklarni bartaraf etish va fuqarolarning adolatga ishonchini oshirishga xizmat qiladi. 18. Prokuror qonunga zid normativ hujjatni aniqlasa, qanday nazorat vositasini qo'llaydi? A) Order B) Tilxat C) Protest D) Kafillik To'g'ri javob: C) Protest ✔ Izoh: Normativ yoki boshqa huquqiy hujjat qonunga zid bo'lsa, prokuror protest keltiradi. 19. Ayblov xulosasi qachon tuziladi? A) Sud hukmi qonuniy kuchga kirgandan keyin B) Gumon qilinuvchi ushlangandan keyin darhol, dalillar to'planishidan qat'i nazar C) Jinoyat ishi qo'zg'atilgan kunning o'zida D) Dastlabki tergov tugab, to'plangan dalillar ayblovni tasdiqlaganda To'g'ri javob: D) Dastlabki tergov tugab, to'plangan dalillar ayblovni tasdiqlaganda ✔ Izoh: Tergovchi to'plangan dalillar ayblovni tasdiqlashga yetarli deb hisoblasa, ayblov xulosasini tuzadi va ishni prokurorga yuboradi. 20. Prokuratura faoliyatida oshkoralik tamoyili qanday amalga oshiriladi? A) Faqat xorijiy jurnalistlarga yopiq brifinglar o'tkazib, axborotni tarqatmaslik orqali B) Qonun bilan qo'riqlanadigan sirni saqlagan holda jamoatchilikni xabardor qilish orqali C) Faoliyatga oid hech qanday axborotni jamiyatga bermaslik va yopiq ishlash orqali D) Tergov materiallarining har birini cheklovsiz va to'liq hajmda ijtimoiy tarmoqlarda e'lon qilish orqali To'g'ri javob: B) Qonun bilan qo'riqlanadigan sirni saqlagan holda jamoatchilikni xabardor qilish ✔ orqali Izoh: Prokuratura jamoatchilikni o'z faoliyati haqida xabardor qiladi, biroq bunda shaxsiy hayot, davlat sirlari va tergov sirini himoya qiladi. 21. Ehtiyot chorasi jazo hisoblanadimi? A) Ha, u qo'shimcha jinoiy jazo turi hisoblanadi B) Ha, u ma'muriy jazo turi C) Ha, u asosiy jinoiy jazo turi D) Yo'q, u protsessual majburlov chorasi To'g'ri javob: D) Yo'q, u protsessual majburlov chorasi ✔ Izoh: Ehtiyot chorasi jazo emas, balki jinoyat ishi yuritilishini ta'minlash uchun qo'llaniladigan protsessual majburlov chorasidir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 170 17. Prokuror nazoratining «ijtimoiy ahamiyati» nimada ko'rinadi? A) Qonuniylik, huquq-tartibot va fuqarolarning qonunga ishonchini mustahkamlashda B) Davlat organlarining soni va xarajatlarini ko'paytirishda C) Fuqarolarning huquqlarini cheklab, jamiyat ustidan davlat nazoratini har tomonlama kuchaytirishda D) Xususiy sektor faoliyatini to'liq to'xtatishda To'g'ri javob: A) Qonuniylik, huquq-tartibot va fuqarolarning qonunga ishonchini ✔ mustahkamlashda Izoh: Prokuror nazorati qonuniylikni mustahkamlash, huquqbuzarliklarni bartaraf etish va fuqarolarning adolatga ishonchini oshirishga xizmat qiladi. 18. Prokuror qonunga zid normativ hujjatni aniqlasa, qanday nazorat vositasini qo'llaydi? A) Order B) Tilxat C) Protest D) Kafillik To'g'ri javob: C) Protest ✔ Izoh: Normativ yoki boshqa huquqiy hujjat qonunga zid bo'lsa, prokuror protest keltiradi. 19. Ayblov xulosasi qachon tuziladi? A) Sud hukmi qonuniy kuchga kirgandan keyin B) Gumon qilinuvchi ushlangandan keyin darhol, dalillar to'planishidan qat'i nazar C) Jinoyat ishi qo'zg'atilgan kunning o'zida D) Dastlabki tergov tugab, to'plangan dalillar ayblovni tasdiqlaganda To'g'ri javob: D) Dastlabki tergov tugab, to'plangan dalillar ayblovni tasdiqlaganda ✔ Izoh: Tergovchi to'plangan dalillar ayblovni tasdiqlashga yetarli deb hisoblasa, ayblov xulosasini tuzadi va ishni prokurorga yuboradi. 20. Prokuratura faoliyatida oshkoralik tamoyili qanday amalga oshiriladi? A) Faqat xorijiy jurnalistlarga yopiq brifinglar o'tkazib, axborotni tarqatmaslik orqali B) Qonun bilan qo'riqlanadigan sirni saqlagan holda jamoatchilikni xabardor qilish orqali C) Faoliyatga oid hech qanday axborotni jamiyatga bermaslik va yopiq ishlash orqali D) Tergov materiallarining har birini cheklovsiz va to'liq hajmda ijtimoiy tarmoqlarda e'lon qilish orqali To'g'ri javob: B) Qonun bilan qo'riqlanadigan sirni saqlagan holda jamoatchilikni xabardor qilish ✔ orqali Izoh: Prokuratura jamoatchilikni o'z faoliyati haqida xabardor qiladi, biroq bunda shaxsiy hayot, davlat sirlari va tergov sirini himoya qiladi. 21. Ehtiyot chorasi jazo hisoblanadimi? A) Ha, u qo'shimcha jinoiy jazo turi hisoblanadi B) Ha, u ma'muriy jazo turi C) Ha, u asosiy jinoiy jazo turi D) Yo'q, u protsessual majburlov chorasi To'g'ri javob: D) Yo'q, u protsessual majburlov chorasi ✔ Izoh: Ehtiyot chorasi jazo emas, balki jinoyat ishi yuritilishini ta'minlash uchun qo'llaniladigan protsessual majburlov chorasidir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 170 22. Vasiyatnoma qanday shaklda tuzilishi lozim? A) Faqat merosxo'rlar imzosi bilan B) Yozma shaklda va, odatda, notarial tasdiqlangan holda C) Faqat elektron xabar shaklida D) Faqat og'zaki shaklda, guvohlar ishtirokisiz To'g'ri javob: B) Yozma shaklda va, odatda, notarial tasdiqlangan holda✔ Izoh: Vasiyatnoma yozma shaklda tuziladi va, qonunda nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno, notarial tasdiqlanishi kerak. 23. O'zbekistonda davlat hokimiyati qanday tarmoqlarga bo'linadi? A) Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga B) Harbiy, fuqaroviy va diniy hokimiyatga C) Siyosiy, iqtisodiy va madaniy hokimiyatga D) Shahar, viloyat va respublika hokimiyatiga To'g'ri javob: A) Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga ✔ Izoh: Davlat hokimiyati tizimi hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo'linishi tamoyiliga asoslanadi. 24. Diniy marosim asosida tuzilgan, ammo davlat ro'yxatidan o'tkazilmagan nikoh qanday huquqiy oqibatga ega? A) Qayd etilgan nikoh bilan teng kuchga ega B) Faqat meros huquqini vujudga keltiradi C) Huquqiy ahamiyatga ega emas D) Faqat mulkiy huquqlarni vujudga keltiradi To'g'ri javob: C) Huquqiy ahamiyatga ega emas ✔ Izoh: Diniy urf-odatlar bo'yicha tuzilgan nikoh huquqiy ahamiyatga ega emas; oilaviy huquq va majburiyatlarni faqat qayd etilgan nikoh vujudga keltiradi. 25. Prokuror nazorati doirasida yuridik shaxslar va fuqarolarning teng huquqliligi qanday ta'minlanadi? A) Davlat korxonalariga qonun talablari qo'yilmaydi B) Qonun hamma uchun mavqeidan qat'i nazar bir xil qo'llaniladi C) Mavqei yuqori shaxslarga nisbatan qonun yumshoqroq va imtiyozli tarzda qo'llaniladi D) Xorijiy kompaniyalarga qonun qo'llanilmaydi To'g'ri javob: B) Qonun hamma uchun mavqeidan qat'i nazar bir xil qo'llaniladi ✔ Izoh: Qonun oldida tenglik tamoyiliga ko'ra prokuror nazorati barcha subyektlarga mavqeidan qat'i nazar bir xil qo'llaniladi. 26. Ishonchnoma nima? A) Notarius tomonidan meros huquqini tasdiqlovchi guvohnoma B) Davlat organi tomonidan fuqaroga beriladigan shaxsni tasdiqlovchi hujjat C) Bir shaxsning boshqa shaxsga o'z nomidan vakillik qilish uchun bergan yozma vakolati D) Ish beruvchining xodimga beradigan mehnat faoliyati haqidagi ma'lumotnoma To'g'ri javob: C) Bir shaxsning boshqa shaxsga o'z nomidan vakillik qilish uchun bergan yozma ✔ vakolati Izoh: Ishonchnoma — bir shaxs tomonidan boshqa shaxsga uchinchi shaxslar oldida vakillik qilish uchun beriladigan yozma vakolat. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 171 22. Vasiyatnoma qanday shaklda tuzilishi lozim? A) Faqat merosxo'rlar imzosi bilan B) Yozma shaklda va, odatda, notarial tasdiqlangan holda C) Faqat elektron xabar shaklida D) Faqat og'zaki shaklda, guvohlar ishtirokisiz To'g'ri javob: B) Yozma shaklda va, odatda, notarial tasdiqlangan holda✔ Izoh: Vasiyatnoma yozma shaklda tuziladi va, qonunda nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno, notarial tasdiqlanishi kerak. 23. O'zbekistonda davlat hokimiyati qanday tarmoqlarga bo'linadi? A) Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga B) Harbiy, fuqaroviy va diniy hokimiyatga C) Siyosiy, iqtisodiy va madaniy hokimiyatga D) Shahar, viloyat va respublika hokimiyatiga To'g'ri javob: A) Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga ✔ Izoh: Davlat hokimiyati tizimi hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo'linishi tamoyiliga asoslanadi. 24. Diniy marosim asosida tuzilgan, ammo davlat ro'yxatidan o'tkazilmagan nikoh qanday huquqiy oqibatga ega? A) Qayd etilgan nikoh bilan teng kuchga ega B) Faqat meros huquqini vujudga keltiradi C) Huquqiy ahamiyatga ega emas D) Faqat mulkiy huquqlarni vujudga keltiradi To'g'ri javob: C) Huquqiy ahamiyatga ega emas ✔ Izoh: Diniy urf-odatlar bo'yicha tuzilgan nikoh huquqiy ahamiyatga ega emas; oilaviy huquq va majburiyatlarni faqat qayd etilgan nikoh vujudga keltiradi. 25. Prokuror nazorati doirasida yuridik shaxslar va fuqarolarning teng huquqliligi qanday ta'minlanadi? A) Davlat korxonalariga qonun talablari qo'yilmaydi B) Qonun hamma uchun mavqeidan qat'i nazar bir xil qo'llaniladi C) Mavqei yuqori shaxslarga nisbatan qonun yumshoqroq va imtiyozli tarzda qo'llaniladi D) Xorijiy kompaniyalarga qonun qo'llanilmaydi To'g'ri javob: B) Qonun hamma uchun mavqeidan qat'i nazar bir xil qo'llaniladi ✔ Izoh: Qonun oldida tenglik tamoyiliga ko'ra prokuror nazorati barcha subyektlarga mavqeidan qat'i nazar bir xil qo'llaniladi. 26. Ishonchnoma nima? A) Notarius tomonidan meros huquqini tasdiqlovchi guvohnoma B) Davlat organi tomonidan fuqaroga beriladigan shaxsni tasdiqlovchi hujjat C) Bir shaxsning boshqa shaxsga o'z nomidan vakillik qilish uchun bergan yozma vakolati D) Ish beruvchining xodimga beradigan mehnat faoliyati haqidagi ma'lumotnoma To'g'ri javob: C) Bir shaxsning boshqa shaxsga o'z nomidan vakillik qilish uchun bergan yozma ✔ vakolati Izoh: Ishonchnoma — bir shaxs tomonidan boshqa shaxsga uchinchi shaxslar oldida vakillik qilish uchun beriladigan yozma vakolat. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 171 22. Vasiyatnoma qanday shaklda tuzilishi lozim? A) Faqat merosxo'rlar imzosi bilan B) Yozma shaklda va, odatda, notarial tasdiqlangan holda C) Faqat elektron xabar shaklida D) Faqat og'zaki shaklda, guvohlar ishtirokisiz To'g'ri javob: B) Yozma shaklda va, odatda, notarial tasdiqlangan holda✔ Izoh: Vasiyatnoma yozma shaklda tuziladi va, qonunda nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno, notarial tasdiqlanishi kerak. 23. O'zbekistonda davlat hokimiyati qanday tarmoqlarga bo'linadi? A) Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga B) Harbiy, fuqaroviy va diniy hokimiyatga C) Siyosiy, iqtisodiy va madaniy hokimiyatga D) Shahar, viloyat va respublika hokimiyatiga To'g'ri javob: A) Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga ✔ Izoh: Davlat hokimiyati tizimi hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo'linishi tamoyiliga asoslanadi. 24. Diniy marosim asosida tuzilgan, ammo davlat ro'yxatidan o'tkazilmagan nikoh qanday huquqiy oqibatga ega? A) Qayd etilgan nikoh bilan teng kuchga ega B) Faqat meros huquqini vujudga keltiradi C) Huquqiy ahamiyatga ega emas D) Faqat mulkiy huquqlarni vujudga keltiradi To'g'ri javob: C) Huquqiy ahamiyatga ega emas ✔ Izoh: Diniy urf-odatlar bo'yicha tuzilgan nikoh huquqiy ahamiyatga ega emas; oilaviy huquq va majburiyatlarni faqat qayd etilgan nikoh vujudga keltiradi. 25. Prokuror nazorati doirasida yuridik shaxslar va fuqarolarning teng huquqliligi qanday ta'minlanadi? A) Davlat korxonalariga qonun talablari qo'yilmaydi B) Qonun hamma uchun mavqeidan qat'i nazar bir xil qo'llaniladi C) Mavqei yuqori shaxslarga nisbatan qonun yumshoqroq va imtiyozli tarzda qo'llaniladi D) Xorijiy kompaniyalarga qonun qo'llanilmaydi To'g'ri javob: B) Qonun hamma uchun mavqeidan qat'i nazar bir xil qo'llaniladi ✔ Izoh: Qonun oldida tenglik tamoyiliga ko'ra prokuror nazorati barcha subyektlarga mavqeidan qat'i nazar bir xil qo'llaniladi. 26. Ishonchnoma nima? A) Notarius tomonidan meros huquqini tasdiqlovchi guvohnoma B) Davlat organi tomonidan fuqaroga beriladigan shaxsni tasdiqlovchi hujjat C) Bir shaxsning boshqa shaxsga o'z nomidan vakillik qilish uchun bergan yozma vakolati D) Ish beruvchining xodimga beradigan mehnat faoliyati haqidagi ma'lumotnoma To'g'ri javob: C) Bir shaxsning boshqa shaxsga o'z nomidan vakillik qilish uchun bergan yozma ✔ vakolati Izoh: Ishonchnoma — bir shaxs tomonidan boshqa shaxsga uchinchi shaxslar oldida vakillik qilish uchun beriladigan yozma vakolat. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 171 27. Kiruvchi hujjatlar qanday tartibda qayd qilinadi? A) Faqat og'zaki ma'lum qilinadi B) Faqat rahbarning shaxsiy papkasida saqlanadi C) Ro'yxatga olinib, ro'yxat raqami va sana qo'yiladi D) Hech qanday qayd qilinmaydi To'g'ri javob: C) Ro'yxatga olinib, ro'yxat raqami va sana qo'yiladi✔ Izoh: Kelgan hujjatlar devonxonada ro'yxatdan o'tkazilib, kelgan sana va ro'yxat raqami qo'yiladi. 28. Mehnat shartnomasi qanday shaklda tuziladi? A) Faqat guvohlar oldida og'zaki B) Yozma shaklda C) Faqat notarial shaklda D) Faqat og'zaki shaklda To'g'ri javob: B) Yozma shaklda ✔ Izoh: Mehnat shartnomasi yozma shaklda tuziladi va uning bir nusxasi xodimga beriladi. 29. Nikoh shartnomasida qaysi shartni belgilash mumkin emas? A) Nikohda orttirilgan mol-mulkning tartibini belgilash B) Nikoh bekor bo'lganda mol-mulk taqsimotini C) Er-xotinning umumiy xarajatlarda ishtirok etish tartibini D) Er yoki xotinning huquq layoqati yoki muomala layoqatini cheklash To'g'ri javob: D) Er yoki xotinning huquq layoqati yoki muomala layoqatini cheklash ✔ Izoh: Nikoh shartnomasi er-xotinning huquq va muomala layoqatini, sudga murojaat qilish huquqini cheklay olmaydi va shaxsiy nomulkiy munosabatlarni tartibga solmaydi. 30. Shaxsiy hayot daxlsizligi nimani o'z ichiga oladi? A) Ommaviy tadbirlarning ochiq jadvalini B) Yozishmalar, telefon so'zlashuvlari va shaxsiy ma'lumotlar sirini C) Korxonalarning reklama materiallarini D) Davlat organlari va korxonalarning yillik moliyaviy hisobotlari va byudjet ma'lumotlarini To'g'ri javob: B) Yozishmalar, telefon so'zlashuvlari va shaxsiy ma'lumotlar sirini ✔ Izoh: Har kim shaxsiy hayot, yozishmalar, telefon so'zlashuvlari, pochta va boshqa xabarlar siri daxlsizligi huquqiga ega; cheklash faqat qonun asosida. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 172 27. Kiruvchi hujjatlar qanday tartibda qayd qilinadi? A) Faqat og'zaki ma'lum qilinadi B) Faqat rahbarning shaxsiy papkasida saqlanadi C) Ro'yxatga olinib, ro'yxat raqami va sana qo'yiladi D) Hech qanday qayd qilinmaydi To'g'ri javob: C) Ro'yxatga olinib, ro'yxat raqami va sana qo'yiladi✔ Izoh: Kelgan hujjatlar devonxonada ro'yxatdan o'tkazilib, kelgan sana va ro'yxat raqami qo'yiladi. 28. Mehnat shartnomasi qanday shaklda tuziladi? A) Faqat guvohlar oldida og'zaki B) Yozma shaklda C) Faqat notarial shaklda D) Faqat og'zaki shaklda To'g'ri javob: B) Yozma shaklda ✔ Izoh: Mehnat shartnomasi yozma shaklda tuziladi va uning bir nusxasi xodimga beriladi. 29. Nikoh shartnomasida qaysi shartni belgilash mumkin emas? A) Nikohda orttirilgan mol-mulkning tartibini belgilash B) Nikoh bekor bo'lganda mol-mulk taqsimotini C) Er-xotinning umumiy xarajatlarda ishtirok etish tartibini D) Er yoki xotinning huquq layoqati yoki muomala layoqatini cheklash To'g'ri javob: D) Er yoki xotinning huquq layoqati yoki muomala layoqatini cheklash ✔ Izoh: Nikoh shartnomasi er-xotinning huquq va muomala layoqatini, sudga murojaat qilish huquqini cheklay olmaydi va shaxsiy nomulkiy munosabatlarni tartibga solmaydi. 30. Shaxsiy hayot daxlsizligi nimani o'z ichiga oladi? A) Ommaviy tadbirlarning ochiq jadvalini B) Yozishmalar, telefon so'zlashuvlari va shaxsiy ma'lumotlar sirini C) Korxonalarning reklama materiallarini D) Davlat organlari va korxonalarning yillik moliyaviy hisobotlari va byudjet ma'lumotlarini To'g'ri javob: B) Yozishmalar, telefon so'zlashuvlari va shaxsiy ma'lumotlar sirini ✔ Izoh: Har kim shaxsiy hayot, yozishmalar, telefon so'zlashuvlari, pochta va boshqa xabarlar siri daxlsizligi huquqiga ega; cheklash faqat qonun asosida. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 172 27. Kiruvchi hujjatlar qanday tartibda qayd qilinadi? A) Faqat og'zaki ma'lum qilinadi B) Faqat rahbarning shaxsiy papkasida saqlanadi C) Ro'yxatga olinib, ro'yxat raqami va sana qo'yiladi D) Hech qanday qayd qilinmaydi To'g'ri javob: C) Ro'yxatga olinib, ro'yxat raqami va sana qo'yiladi✔ Izoh: Kelgan hujjatlar devonxonada ro'yxatdan o'tkazilib, kelgan sana va ro'yxat raqami qo'yiladi. 28. Mehnat shartnomasi qanday shaklda tuziladi? A) Faqat guvohlar oldida og'zaki B) Yozma shaklda C) Faqat notarial shaklda D) Faqat og'zaki shaklda To'g'ri javob: B) Yozma shaklda ✔ Izoh: Mehnat shartnomasi yozma shaklda tuziladi va uning bir nusxasi xodimga beriladi. 29. Nikoh shartnomasida qaysi shartni belgilash mumkin emas? A) Nikohda orttirilgan mol-mulkning tartibini belgilash B) Nikoh bekor bo'lganda mol-mulk taqsimotini C) Er-xotinning umumiy xarajatlarda ishtirok etish tartibini D) Er yoki xotinning huquq layoqati yoki muomala layoqatini cheklash To'g'ri javob: D) Er yoki xotinning huquq layoqati yoki muomala layoqatini cheklash ✔ Izoh: Nikoh shartnomasi er-xotinning huquq va muomala layoqatini, sudga murojaat qilish huquqini cheklay olmaydi va shaxsiy nomulkiy munosabatlarni tartibga solmaydi. 30. Shaxsiy hayot daxlsizligi nimani o'z ichiga oladi? A) Ommaviy tadbirlarning ochiq jadvalini B) Yozishmalar, telefon so'zlashuvlari va shaxsiy ma'lumotlar sirini C) Korxonalarning reklama materiallarini D) Davlat organlari va korxonalarning yillik moliyaviy hisobotlari va byudjet ma'lumotlarini To'g'ri javob: B) Yozishmalar, telefon so'zlashuvlari va shaxsiy ma'lumotlar sirini ✔ Izoh: Har kim shaxsiy hayot, yozishmalar, telefon so'zlashuvlari, pochta va boshqa xabarlar siri daxlsizligi huquqiga ega; cheklash faqat qonun asosida. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 172 29-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Davlat organining harakatsizligi ustidan shikoyat qilish mumkinmi? A) Yo'q, faqat harakat ustidan shikoyat qilinadi B) Faqat deputat orqali mumkin C) Faqat yozma ruxsat bilan mumkin D) Ha, mumkin To'g'ri javob: D) Ha, mumkin✔ Izoh: Fuqarolar davlat organi va mansabdor shaxslarning qarorlari, harakatlari bilan birga harakatsizligi ustidan ham shikoyat qilishi mumkin. 2. Ma'muriy huquqbuzarlik uchun javobgarlik to'g'risidagi ishni ko'rib chiqishda ish ochiq ko'rilishi nimani ta'minlaydi? A) Huquqbuzarning anonimligini B) Faqat organ manfaatlarini C) Oshkoralik va jamoatchilik nazoratini D) Ishning sirligi va yopiqligini To'g'ri javob: C) Oshkoralik va jamoatchilik nazoratini ✔ Izoh: Ishlar, odatda, ochiq ko'riladi; bu oshkoralik va jamoatchilik nazoratini ta'minlab, tarbiyaviy ta'sirni kuchaytiradi. 3. Sudlarda ishlar qanday tartibda ko'riladi? A) Ochiq tarzda, qonunda belgilangan hollardagina yopiq B) Faqat taraflar istagiga qarab yashirin tarzda C) Faqat yopiq tarzda, oshkoralikdan holi holda D) Faqat prokuror ruxsati bilan ochiq To'g'ri javob: A) Ochiq tarzda, qonunda belgilangan hollardagina yopiq ✔ Izoh: Barcha sudlarda ishlar ochiq ko'riladi; yopiq majlis faqat qonunda belgilangan hollarda o'tkaziladi. 4. Jinoyatchilikka qarshi kurashda jinoyat qonunining qo'riqlash vazifasi nimadan iborat? A) Faqat iqtisodiy munosabatlarni tartibga solish B) Fuqarolarning shaxsiy hayotini to'liq nazorat qilish va kuzatib borish C) Shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini jinoiy tajovuzlardan qo'riqlash D) Faqat davlat byudjeti daromadlarini ko'paytirish To'g'ri javob: C) Shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini jinoiy tajovuzlardan qo'riqlash ✔ Izoh: Jinoyat qonuni shaxs huquq va erkinliklarini, jamiyat va davlat manfaatlarini, mulkni va tinchlikni jinoiy tajovuzlardan qo'riqlaydi. 5. Fuqarolik, jinoiy, ma'muriy va iqtisodiy sud ishlarini yuritish sohasida oliy sud organi qaysi? A) O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi B) O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi C) Bosh prokuratura D) Adliya vazirligi To'g'ri javob: A) O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi ✔ Izoh: Oliy sud fuqarolik, jinoiy, ma'muriy va iqtisodiy sud ishlarini yuritish sohasida sud hokimiyatining oliy organi hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 173 29-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Davlat organining harakatsizligi ustidan shikoyat qilish mumkinmi? A) Yo'q, faqat harakat ustidan shikoyat qilinadi B) Faqat deputat orqali mumkin C) Faqat yozma ruxsat bilan mumkin D) Ha, mumkin To'g'ri javob: D) Ha, mumkin✔ Izoh: Fuqarolar davlat organi va mansabdor shaxslarning qarorlari, harakatlari bilan birga harakatsizligi ustidan ham shikoyat qilishi mumkin. 2. Ma'muriy huquqbuzarlik uchun javobgarlik to'g'risidagi ishni ko'rib chiqishda ish ochiq ko'rilishi nimani ta'minlaydi? A) Huquqbuzarning anonimligini B) Faqat organ manfaatlarini C) Oshkoralik va jamoatchilik nazoratini D) Ishning sirligi va yopiqligini To'g'ri javob: C) Oshkoralik va jamoatchilik nazoratini ✔ Izoh: Ishlar, odatda, ochiq ko'riladi; bu oshkoralik va jamoatchilik nazoratini ta'minlab, tarbiyaviy ta'sirni kuchaytiradi. 3. Sudlarda ishlar qanday tartibda ko'riladi? A) Ochiq tarzda, qonunda belgilangan hollardagina yopiq B) Faqat taraflar istagiga qarab yashirin tarzda C) Faqat yopiq tarzda, oshkoralikdan holi holda D) Faqat prokuror ruxsati bilan ochiq To'g'ri javob: A) Ochiq tarzda, qonunda belgilangan hollardagina yopiq ✔ Izoh: Barcha sudlarda ishlar ochiq ko'riladi; yopiq majlis faqat qonunda belgilangan hollarda o'tkaziladi. 4. Jinoyatchilikka qarshi kurashda jinoyat qonunining qo'riqlash vazifasi nimadan iborat? A) Faqat iqtisodiy munosabatlarni tartibga solish B) Fuqarolarning shaxsiy hayotini to'liq nazorat qilish va kuzatib borish C) Shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini jinoiy tajovuzlardan qo'riqlash D) Faqat davlat byudjeti daromadlarini ko'paytirish To'g'ri javob: C) Shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini jinoiy tajovuzlardan qo'riqlash ✔ Izoh: Jinoyat qonuni shaxs huquq va erkinliklarini, jamiyat va davlat manfaatlarini, mulkni va tinchlikni jinoiy tajovuzlardan qo'riqlaydi. 5. Fuqarolik, jinoiy, ma'muriy va iqtisodiy sud ishlarini yuritish sohasida oliy sud organi qaysi? A) O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi B) O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi C) Bosh prokuratura D) Adliya vazirligi To'g'ri javob: A) O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi ✔ Izoh: Oliy sud fuqarolik, jinoiy, ma'muriy va iqtisodiy sud ishlarini yuritish sohasida sud hokimiyatining oliy organi hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 173 29-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Davlat organining harakatsizligi ustidan shikoyat qilish mumkinmi? A) Yo'q, faqat harakat ustidan shikoyat qilinadi B) Faqat deputat orqali mumkin C) Faqat yozma ruxsat bilan mumkin D) Ha, mumkin To'g'ri javob: D) Ha, mumkin✔ Izoh: Fuqarolar davlat organi va mansabdor shaxslarning qarorlari, harakatlari bilan birga harakatsizligi ustidan ham shikoyat qilishi mumkin. 2. Ma'muriy huquqbuzarlik uchun javobgarlik to'g'risidagi ishni ko'rib chiqishda ish ochiq ko'rilishi nimani ta'minlaydi? A) Huquqbuzarning anonimligini B) Faqat organ manfaatlarini C) Oshkoralik va jamoatchilik nazoratini D) Ishning sirligi va yopiqligini To'g'ri javob: C) Oshkoralik va jamoatchilik nazoratini ✔ Izoh: Ishlar, odatda, ochiq ko'riladi; bu oshkoralik va jamoatchilik nazoratini ta'minlab, tarbiyaviy ta'sirni kuchaytiradi. 3. Sudlarda ishlar qanday tartibda ko'riladi? A) Ochiq tarzda, qonunda belgilangan hollardagina yopiq B) Faqat taraflar istagiga qarab yashirin tarzda C) Faqat yopiq tarzda, oshkoralikdan holi holda D) Faqat prokuror ruxsati bilan ochiq To'g'ri javob: A) Ochiq tarzda, qonunda belgilangan hollardagina yopiq ✔ Izoh: Barcha sudlarda ishlar ochiq ko'riladi; yopiq majlis faqat qonunda belgilangan hollarda o'tkaziladi. 4. Jinoyatchilikka qarshi kurashda jinoyat qonunining qo'riqlash vazifasi nimadan iborat? A) Faqat iqtisodiy munosabatlarni tartibga solish B) Fuqarolarning shaxsiy hayotini to'liq nazorat qilish va kuzatib borish C) Shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini jinoiy tajovuzlardan qo'riqlash D) Faqat davlat byudjeti daromadlarini ko'paytirish To'g'ri javob: C) Shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini jinoiy tajovuzlardan qo'riqlash ✔ Izoh: Jinoyat qonuni shaxs huquq va erkinliklarini, jamiyat va davlat manfaatlarini, mulkni va tinchlikni jinoiy tajovuzlardan qo'riqlaydi. 5. Fuqarolik, jinoiy, ma'muriy va iqtisodiy sud ishlarini yuritish sohasida oliy sud organi qaysi? A) O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi B) O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi C) Bosh prokuratura D) Adliya vazirligi To'g'ri javob: A) O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi ✔ Izoh: Oliy sud fuqarolik, jinoiy, ma'muriy va iqtisodiy sud ishlarini yuritish sohasida sud hokimiyatining oliy organi hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 173 6. Maxsus subyekt nima? A) Faqat voyaga yetmagan va aqli noraso bo'lgan shaxs B) Jinoyatni boshqa shaxsning topshirig'i bilan va uning manfaatlari yo'lida sodir etgan shaxs C) Jinoyatni birinchi marta sodir etgan har qanday shaxs D) Umumiy belgilardan tashqari qo'shimcha belgilarga ega bo'lgan subyekt To'g'ri javob: D) Umumiy belgilardan tashqari qo'shimcha belgilarga ega bo'lgan subyekt✔ Izoh: Maxsus subyekt aqli raso va yoshga yetganlikdan tashqari mansabdorlik, harbiy xizmatchilik kabi qo'shimcha belgilarga ega bo'ladi. 7. Davlat xizmatiga qabul qilishda ochiq tanlov o'tkazishning maqsadi nima? A) Tanlov natijalarini yashirish B) Nomzodlarni xolis tanlash va tanish-bilishchilikni bartaraf etish C) Faqat rahbarning qarindoshlari va tanishlarini tanlab olish D) Nomzodlar sonini cheklash To'g'ri javob: B) Nomzodlarni xolis tanlash va tanish-bilishchilikni bartaraf etish ✔ Izoh: Ochiq tanlov kadrlarni bilim va malakasiga ko'ra xolis tanlash, tanish-bilishchilik va korrupsiyaviy xavfni kamaytirish imkonini beradi. 8. Buyruqni bajarish qachon javobgarlikni istisno qiladi? A) Buyruq aniq jinoiy bo'lsa ham, bo'ysunuvchi tomonidan bajarilganda B) Buyruq og'zaki va guvohsiz berilganda C) Buyruq bajarilgani uchun pul olinganda D) Buyruq qonuniy bo'lib, uni bajarish majburiy bo'lganda To'g'ri javob: D) Buyruq qonuniy bo'lib, uni bajarish majburiy bo'lganda ✔ Izoh: Majburiy, qonuniy buyruqni bajarish javobgarlikni istisno qiladi; ataylab jinoiy buyruqni bajargan shaxs umumiy asoslarda javobgar bo'ladi. 9. Tashkilotlarda korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo'linmasining vazifasi nima? A) Tashkilot mahsulotini reklama qilish B) Xodimlarning sport natijalarini hisoblash C) Xodimlarga imtiyozli kredit berish D) Korrupsiyaviy xavflarni aniqlash va oldini olish To'g'ri javob: D) Korrupsiyaviy xavflarni aniqlash va oldini olish ✔ Izoh: Ichki nazorat bo'linmasi korrupsiyaviy xavflarni baholaydi, manfaatlar to'qnashuvini aniqlaydi va oldini olish choralarini ko'radi. 10. Topshiriq shartnomasi bo'yicha vakil kimning nomidan harakat qiladi? A) O'z nomidan, lekin o'z hisobidan B) Uchinchi shaxs nomidan va hisobidan C) Topshiriq beruvchining nomidan va hisobidan D) Davlat organi nomidan, o'z hisobidan To'g'ri javob: C) Topshiriq beruvchining nomidan va hisobidan ✔ Izoh: Topshiriq shartnomasi bo'yicha vakil topshiriq beruvchining nomidan va hisobidan muayyan yuridik harakatlarni bajaradi. 11. Siyosiy rejimi bo'yicha Konstitutsiya O'zbekistonni qanday davlat sifatida belgilaydi? A) Avtoritar davlat B) Totalitar davlat C) Harbiy-oligarxik davlat D) Demokratik davlat To'g'ri javob: D) Demokratik davlat ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 174 6. Maxsus subyekt nima? A) Faqat voyaga yetmagan va aqli noraso bo'lgan shaxs B) Jinoyatni boshqa shaxsning topshirig'i bilan va uning manfaatlari yo'lida sodir etgan shaxs C) Jinoyatni birinchi marta sodir etgan har qanday shaxs D) Umumiy belgilardan tashqari qo'shimcha belgilarga ega bo'lgan subyekt To'g'ri javob: D) Umumiy belgilardan tashqari qo'shimcha belgilarga ega bo'lgan subyekt✔ Izoh: Maxsus subyekt aqli raso va yoshga yetganlikdan tashqari mansabdorlik, harbiy xizmatchilik kabi qo'shimcha belgilarga ega bo'ladi. 7. Davlat xizmatiga qabul qilishda ochiq tanlov o'tkazishning maqsadi nima? A) Tanlov natijalarini yashirish B) Nomzodlarni xolis tanlash va tanish-bilishchilikni bartaraf etish C) Faqat rahbarning qarindoshlari va tanishlarini tanlab olish D) Nomzodlar sonini cheklash To'g'ri javob: B) Nomzodlarni xolis tanlash va tanish-bilishchilikni bartaraf etish ✔ Izoh: Ochiq tanlov kadrlarni bilim va malakasiga ko'ra xolis tanlash, tanish-bilishchilik va korrupsiyaviy xavfni kamaytirish imkonini beradi. 8. Buyruqni bajarish qachon javobgarlikni istisno qiladi? A) Buyruq aniq jinoiy bo'lsa ham, bo'ysunuvchi tomonidan bajarilganda B) Buyruq og'zaki va guvohsiz berilganda C) Buyruq bajarilgani uchun pul olinganda D) Buyruq qonuniy bo'lib, uni bajarish majburiy bo'lganda To'g'ri javob: D) Buyruq qonuniy bo'lib, uni bajarish majburiy bo'lganda ✔ Izoh: Majburiy, qonuniy buyruqni bajarish javobgarlikni istisno qiladi; ataylab jinoiy buyruqni bajargan shaxs umumiy asoslarda javobgar bo'ladi. 9. Tashkilotlarda korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo'linmasining vazifasi nima? A) Tashkilot mahsulotini reklama qilish B) Xodimlarning sport natijalarini hisoblash C) Xodimlarga imtiyozli kredit berish D) Korrupsiyaviy xavflarni aniqlash va oldini olish To'g'ri javob: D) Korrupsiyaviy xavflarni aniqlash va oldini olish ✔ Izoh: Ichki nazorat bo'linmasi korrupsiyaviy xavflarni baholaydi, manfaatlar to'qnashuvini aniqlaydi va oldini olish choralarini ko'radi. 10. Topshiriq shartnomasi bo'yicha vakil kimning nomidan harakat qiladi? A) O'z nomidan, lekin o'z hisobidan B) Uchinchi shaxs nomidan va hisobidan C) Topshiriq beruvchining nomidan va hisobidan D) Davlat organi nomidan, o'z hisobidan To'g'ri javob: C) Topshiriq beruvchining nomidan va hisobidan ✔ Izoh: Topshiriq shartnomasi bo'yicha vakil topshiriq beruvchining nomidan va hisobidan muayyan yuridik harakatlarni bajaradi. 11. Siyosiy rejimi bo'yicha Konstitutsiya O'zbekistonni qanday davlat sifatida belgilaydi? A) Avtoritar davlat B) Totalitar davlat C) Harbiy-oligarxik davlat D) Demokratik davlat To'g'ri javob: D) Demokratik davlat ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 174 6. Maxsus subyekt nima? A) Faqat voyaga yetmagan va aqli noraso bo'lgan shaxs B) Jinoyatni boshqa shaxsning topshirig'i bilan va uning manfaatlari yo'lida sodir etgan shaxs C) Jinoyatni birinchi marta sodir etgan har qanday shaxs D) Umumiy belgilardan tashqari qo'shimcha belgilarga ega bo'lgan subyekt To'g'ri javob: D) Umumiy belgilardan tashqari qo'shimcha belgilarga ega bo'lgan subyekt✔ Izoh: Maxsus subyekt aqli raso va yoshga yetganlikdan tashqari mansabdorlik, harbiy xizmatchilik kabi qo'shimcha belgilarga ega bo'ladi. 7. Davlat xizmatiga qabul qilishda ochiq tanlov o'tkazishning maqsadi nima? A) Tanlov natijalarini yashirish B) Nomzodlarni xolis tanlash va tanish-bilishchilikni bartaraf etish C) Faqat rahbarning qarindoshlari va tanishlarini tanlab olish D) Nomzodlar sonini cheklash To'g'ri javob: B) Nomzodlarni xolis tanlash va tanish-bilishchilikni bartaraf etish ✔ Izoh: Ochiq tanlov kadrlarni bilim va malakasiga ko'ra xolis tanlash, tanish-bilishchilik va korrupsiyaviy xavfni kamaytirish imkonini beradi. 8. Buyruqni bajarish qachon javobgarlikni istisno qiladi? A) Buyruq aniq jinoiy bo'lsa ham, bo'ysunuvchi tomonidan bajarilganda B) Buyruq og'zaki va guvohsiz berilganda C) Buyruq bajarilgani uchun pul olinganda D) Buyruq qonuniy bo'lib, uni bajarish majburiy bo'lganda To'g'ri javob: D) Buyruq qonuniy bo'lib, uni bajarish majburiy bo'lganda ✔ Izoh: Majburiy, qonuniy buyruqni bajarish javobgarlikni istisno qiladi; ataylab jinoiy buyruqni bajargan shaxs umumiy asoslarda javobgar bo'ladi. 9. Tashkilotlarda korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo'linmasining vazifasi nima? A) Tashkilot mahsulotini reklama qilish B) Xodimlarning sport natijalarini hisoblash C) Xodimlarga imtiyozli kredit berish D) Korrupsiyaviy xavflarni aniqlash va oldini olish To'g'ri javob: D) Korrupsiyaviy xavflarni aniqlash va oldini olish ✔ Izoh: Ichki nazorat bo'linmasi korrupsiyaviy xavflarni baholaydi, manfaatlar to'qnashuvini aniqlaydi va oldini olish choralarini ko'radi. 10. Topshiriq shartnomasi bo'yicha vakil kimning nomidan harakat qiladi? A) O'z nomidan, lekin o'z hisobidan B) Uchinchi shaxs nomidan va hisobidan C) Topshiriq beruvchining nomidan va hisobidan D) Davlat organi nomidan, o'z hisobidan To'g'ri javob: C) Topshiriq beruvchining nomidan va hisobidan ✔ Izoh: Topshiriq shartnomasi bo'yicha vakil topshiriq beruvchining nomidan va hisobidan muayyan yuridik harakatlarni bajaradi. 11. Siyosiy rejimi bo'yicha Konstitutsiya O'zbekistonni qanday davlat sifatida belgilaydi? A) Avtoritar davlat B) Totalitar davlat C) Harbiy-oligarxik davlat D) Demokratik davlat To'g'ri javob: D) Demokratik davlat ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 174 Izoh: Konstitutsiyada O'zbekiston demokratik davlat ekanligi va demokratiya umuminsoniy prinsiplarga asoslanishi mustahkamlangan. 12. Ma'muriy diskretsiya (ixtiyoriy vakolat) nimani anglatadi? A) Organning faqat sud ko'rsatmasi asosida ish yuritish majburiyatini B) Organning murojaatlar bo'yicha qaror qabul qilmaslik majburiyatini C) Organning qonundan tashqari har qanday qarorni erkin qabul qilish huquqini D) Organning qonun doirasida bir necha qonuniy yechimdan birini tanlash imkoniyatini To'g'ri javob: D) Organning qonun doirasida bir necha qonuniy yechimdan birini tanlash ✔ imkoniyatini Izoh: Diskretsion vakolatda organ qonun belgilagan chegarada bir nechta qonuniy yechimdan maqsadga mosini tanlaydi. 13. Jinoyatlar majmui nima? A) Bir guruh shaxslarning birgalikda bitta jinoyat sodir etishi B) Bir jinoyat uchun turli jazolarning bir vaqtda qo'llanilishi C) Shaxsning qasddan jinoyat uchun sudlanganidan keyin yangi qasddan jinoyat sodir etishi D) Shaxsning ularning birortasi uchun sudlanmagan holda ikki yoki undan ortiq jinoyat sodir etishi To'g'ri javob: D) Shaxsning ularning birortasi uchun sudlanmagan holda ikki yoki undan ortiq ✔ jinoyat sodir etishi Izoh: Jinoyatlar majmui shaxs bir necha jinoyat sodir etib, ularning hech biri uchun hali sudlanmagan holatda yuzaga keladi. 14. Shaxsiy ko'rik va ashyolarni ko'zdan kechirish qanday choralar turkumiga kiradi? A) Ma'muriy ish yuritishni ta'minlash choralariga B) Intizomiy jazo choralariga C) Fuqaroviy-huquqiy javobgarlik choralariga D) Asosiy ma'muriy jazolarga To'g'ri javob: A) Ma'muriy ish yuritishni ta'minlash choralariga ✔ Izoh: Shaxsiy ko'rik, ashyolarni ko'zdan kechirish, hujjatlarni olib qo'yish ma'muriy ish yuritishni ta'minlash choralari hisoblanadi. 15. BMTning asosiy sud organi qaysi? A) Xalqaro Sud B) Yevropa inson huquqlari sudi C) Doimiy hakamlik sudi D) Xalqaro jinoyat sudi To'g'ri javob: A) Xalqaro Sud ✔ Izoh: Xalqaro Sud BMTning asosiy sud organi bo'lib, davlatlar o'rtasidagi nizolarni ko'rib chiqadi. 16. Korrupsiyaga qarshi kurashishning asosiy yo'nalishlariga nima kiradi? A) Faqat davlat xizmatchilari maoshini oshirish B) Faqat xorijiy tajribani o'rganish C) Korrupsiyaning oldini olish, aniqlash va unga barham berish D) Faqat korrupsionerlarni ozodlikdan mahrum qilish To'g'ri javob: C) Korrupsiyaning oldini olish, aniqlash va unga barham berish ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi kurash huquqiy ong va madaniyatni oshirish, korrupsiyaning oldini olish, uni aniqlash, bostirish va oqibatlarini bartaraf etishni qamraydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 175 Izoh: Konstitutsiyada O'zbekiston demokratik davlat ekanligi va demokratiya umuminsoniy prinsiplarga asoslanishi mustahkamlangan. 12. Ma'muriy diskretsiya (ixtiyoriy vakolat) nimani anglatadi? A) Organning faqat sud ko'rsatmasi asosida ish yuritish majburiyatini B) Organning murojaatlar bo'yicha qaror qabul qilmaslik majburiyatini C) Organning qonundan tashqari har qanday qarorni erkin qabul qilish huquqini D) Organning qonun doirasida bir necha qonuniy yechimdan birini tanlash imkoniyatini To'g'ri javob: D) Organning qonun doirasida bir necha qonuniy yechimdan birini tanlash ✔ imkoniyatini Izoh: Diskretsion vakolatda organ qonun belgilagan chegarada bir nechta qonuniy yechimdan maqsadga mosini tanlaydi. 13. Jinoyatlar majmui nima? A) Bir guruh shaxslarning birgalikda bitta jinoyat sodir etishi B) Bir jinoyat uchun turli jazolarning bir vaqtda qo'llanilishi C) Shaxsning qasddan jinoyat uchun sudlanganidan keyin yangi qasddan jinoyat sodir etishi D) Shaxsning ularning birortasi uchun sudlanmagan holda ikki yoki undan ortiq jinoyat sodir etishi To'g'ri javob: D) Shaxsning ularning birortasi uchun sudlanmagan holda ikki yoki undan ortiq ✔ jinoyat sodir etishi Izoh: Jinoyatlar majmui shaxs bir necha jinoyat sodir etib, ularning hech biri uchun hali sudlanmagan holatda yuzaga keladi. 14. Shaxsiy ko'rik va ashyolarni ko'zdan kechirish qanday choralar turkumiga kiradi? A) Ma'muriy ish yuritishni ta'minlash choralariga B) Intizomiy jazo choralariga C) Fuqaroviy-huquqiy javobgarlik choralariga D) Asosiy ma'muriy jazolarga To'g'ri javob: A) Ma'muriy ish yuritishni ta'minlash choralariga ✔ Izoh: Shaxsiy ko'rik, ashyolarni ko'zdan kechirish, hujjatlarni olib qo'yish ma'muriy ish yuritishni ta'minlash choralari hisoblanadi. 15. BMTning asosiy sud organi qaysi? A) Xalqaro Sud B) Yevropa inson huquqlari sudi C) Doimiy hakamlik sudi D) Xalqaro jinoyat sudi To'g'ri javob: A) Xalqaro Sud ✔ Izoh: Xalqaro Sud BMTning asosiy sud organi bo'lib, davlatlar o'rtasidagi nizolarni ko'rib chiqadi. 16. Korrupsiyaga qarshi kurashishning asosiy yo'nalishlariga nima kiradi? A) Faqat davlat xizmatchilari maoshini oshirish B) Faqat xorijiy tajribani o'rganish C) Korrupsiyaning oldini olish, aniqlash va unga barham berish D) Faqat korrupsionerlarni ozodlikdan mahrum qilish To'g'ri javob: C) Korrupsiyaning oldini olish, aniqlash va unga barham berish ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi kurash huquqiy ong va madaniyatni oshirish, korrupsiyaning oldini olish, uni aniqlash, bostirish va oqibatlarini bartaraf etishni qamraydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 175 Izoh: Konstitutsiyada O'zbekiston demokratik davlat ekanligi va demokratiya umuminsoniy prinsiplarga asoslanishi mustahkamlangan. 12. Ma'muriy diskretsiya (ixtiyoriy vakolat) nimani anglatadi? A) Organning faqat sud ko'rsatmasi asosida ish yuritish majburiyatini B) Organning murojaatlar bo'yicha qaror qabul qilmaslik majburiyatini C) Organning qonundan tashqari har qanday qarorni erkin qabul qilish huquqini D) Organning qonun doirasida bir necha qonuniy yechimdan birini tanlash imkoniyatini To'g'ri javob: D) Organning qonun doirasida bir necha qonuniy yechimdan birini tanlash ✔ imkoniyatini Izoh: Diskretsion vakolatda organ qonun belgilagan chegarada bir nechta qonuniy yechimdan maqsadga mosini tanlaydi. 13. Jinoyatlar majmui nima? A) Bir guruh shaxslarning birgalikda bitta jinoyat sodir etishi B) Bir jinoyat uchun turli jazolarning bir vaqtda qo'llanilishi C) Shaxsning qasddan jinoyat uchun sudlanganidan keyin yangi qasddan jinoyat sodir etishi D) Shaxsning ularning birortasi uchun sudlanmagan holda ikki yoki undan ortiq jinoyat sodir etishi To'g'ri javob: D) Shaxsning ularning birortasi uchun sudlanmagan holda ikki yoki undan ortiq ✔ jinoyat sodir etishi Izoh: Jinoyatlar majmui shaxs bir necha jinoyat sodir etib, ularning hech biri uchun hali sudlanmagan holatda yuzaga keladi. 14. Shaxsiy ko'rik va ashyolarni ko'zdan kechirish qanday choralar turkumiga kiradi? A) Ma'muriy ish yuritishni ta'minlash choralariga B) Intizomiy jazo choralariga C) Fuqaroviy-huquqiy javobgarlik choralariga D) Asosiy ma'muriy jazolarga To'g'ri javob: A) Ma'muriy ish yuritishni ta'minlash choralariga ✔ Izoh: Shaxsiy ko'rik, ashyolarni ko'zdan kechirish, hujjatlarni olib qo'yish ma'muriy ish yuritishni ta'minlash choralari hisoblanadi. 15. BMTning asosiy sud organi qaysi? A) Xalqaro Sud B) Yevropa inson huquqlari sudi C) Doimiy hakamlik sudi D) Xalqaro jinoyat sudi To'g'ri javob: A) Xalqaro Sud ✔ Izoh: Xalqaro Sud BMTning asosiy sud organi bo'lib, davlatlar o'rtasidagi nizolarni ko'rib chiqadi. 16. Korrupsiyaga qarshi kurashishning asosiy yo'nalishlariga nima kiradi? A) Faqat davlat xizmatchilari maoshini oshirish B) Faqat xorijiy tajribani o'rganish C) Korrupsiyaning oldini olish, aniqlash va unga barham berish D) Faqat korrupsionerlarni ozodlikdan mahrum qilish To'g'ri javob: C) Korrupsiyaning oldini olish, aniqlash va unga barham berish ✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi kurash huquqiy ong va madaniyatni oshirish, korrupsiyaning oldini olish, uni aniqlash, bostirish va oqibatlarini bartaraf etishni qamraydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 175 17. Jinoyat predmeti bilan jinoyat obyekti o'rtasidagi farq nimada? A) Predmet va obyekt aynan bir xil tushunchani anglatadi B) Predmet — tajovuz qaratilgan moddiy narsa, obyekt — qo'riqlanadigan ijtimoiy munosabat C) Predmet — jinoyat sodir etgan shaxsning o'zi, obyekt esa jinoyatdan jabrlangan shaxs D) Predmet — jinoyat quroli, obyekt — jinoyat sodir etilgan joy To'g'ri javob: B) Predmet — tajovuz qaratilgan moddiy narsa, obyekt — qo'riqlanadigan ijtimoiy ✔ munosabat Izoh: Jinoyat predmeti — jinoyat bevosita ta'sir ko'rsatadigan moddiy narsa, obyekt esa jinoyat qonuni qo'riqlaydigan ijtimoiy munosabatlardir. 18. Qonunchilik palatasi deputatlari qanday yo'l bilan saylanadi? A) Mahalliy kengashlar tomonidan ularning qo'shma majlisida tayinlash orqali B) Saylovchilar tomonidan umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov orqali C) Prezident tomonidan siyosiy partiyalar taklifiga ko'ra tayinlash orqali D) Senat a'zolari tomonidan yashirin ovoz berish yo'li bilan saylash orqali To'g'ri javob: B) Saylovchilar tomonidan umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov orqali ✔ Izoh: Qonunchilik palatasi deputatlari fuqarolar tomonidan umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov huquqi asosida saylanadi. 19. O'zbekiston BMTga qaysi yilda a'zo bo'lgan? A) 1992-yilda B) 1993-yilda C) 1995-yilda D) 1991-yil dekabrida To'g'ri javob: A) 1992-yilda ✔ Izoh: O'zbekiston Respublikasi 1992-yil 2-martda BMTga a'zo bo'lgan. 20. Prokuror faoliyatiga g'ayriqonuniy aralashish qanday baholanadi? A) Faqat axloqan qoralanadi B) Rag'batlantiriladi va qonun bilan to'liq qo'llab-quvvatlanadi C) Qonuniy maslahat sifatida qaraladi D) Qonun bilan taqiqlanadi va javobgarlikka sabab bo'ladi To'g'ri javob: D) Qonun bilan taqiqlanadi va javobgarlikka sabab bo'ladi ✔ Izoh: Prokuratura faoliyatiga har qanday tarzda aralashish taqiqlanadi va qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo'ladi. 21. Davlat xizmatlarining elektron shaklda ko'rsatilishi qanday maqsadga xizmat qiladi? A) Hujjatlar sonini ko'paytirishga B) Davlat organlari bilan aloqani to'xtatishga C) Shaffoflikni oshirish va byurokratiyani kamaytirishga D) Fuqarolarni xizmatlardan cheklashga To'g'ri javob: C) Shaffoflikni oshirish va byurokratiyani kamaytirishga ✔ Izoh: Elektron davlat xizmatlari murojaat qilish qulayligini oshiradi, shaffoflikni ta'minlaydi va korrupsiyaviy xavflarni kamaytiradi. 22. Inson huquqlari sohasida davlatning «himoya qilish majburiyati» nimani anglatadi? A) Davlat shaxslarni uchinchi shaxslarning huquqbuzarliklaridan himoya qilishini B) Davlat huquqbuzarliklarga umuman aralashmasligini C) Davlat himoyani faqat pul evaziga ko'rsatishini D) Davlat faqat o'z mansabdorlarini himoya qilishini To'g'ri javob: A) Davlat shaxslarni uchinchi shaxslarning huquqbuzarliklaridan himoya qilishini ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 176 17. Jinoyat predmeti bilan jinoyat obyekti o'rtasidagi farq nimada? A) Predmet va obyekt aynan bir xil tushunchani anglatadi B) Predmet — tajovuz qaratilgan moddiy narsa, obyekt — qo'riqlanadigan ijtimoiy munosabat C) Predmet — jinoyat sodir etgan shaxsning o'zi, obyekt esa jinoyatdan jabrlangan shaxs D) Predmet — jinoyat quroli, obyekt — jinoyat sodir etilgan joy To'g'ri javob: B) Predmet — tajovuz qaratilgan moddiy narsa, obyekt — qo'riqlanadigan ijtimoiy ✔ munosabat Izoh: Jinoyat predmeti — jinoyat bevosita ta'sir ko'rsatadigan moddiy narsa, obyekt esa jinoyat qonuni qo'riqlaydigan ijtimoiy munosabatlardir. 18. Qonunchilik palatasi deputatlari qanday yo'l bilan saylanadi? A) Mahalliy kengashlar tomonidan ularning qo'shma majlisida tayinlash orqali B) Saylovchilar tomonidan umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov orqali C) Prezident tomonidan siyosiy partiyalar taklifiga ko'ra tayinlash orqali D) Senat a'zolari tomonidan yashirin ovoz berish yo'li bilan saylash orqali To'g'ri javob: B) Saylovchilar tomonidan umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov orqali ✔ Izoh: Qonunchilik palatasi deputatlari fuqarolar tomonidan umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov huquqi asosida saylanadi. 19. O'zbekiston BMTga qaysi yilda a'zo bo'lgan? A) 1992-yilda B) 1993-yilda C) 1995-yilda D) 1991-yil dekabrida To'g'ri javob: A) 1992-yilda ✔ Izoh: O'zbekiston Respublikasi 1992-yil 2-martda BMTga a'zo bo'lgan. 20. Prokuror faoliyatiga g'ayriqonuniy aralashish qanday baholanadi? A) Faqat axloqan qoralanadi B) Rag'batlantiriladi va qonun bilan to'liq qo'llab-quvvatlanadi C) Qonuniy maslahat sifatida qaraladi D) Qonun bilan taqiqlanadi va javobgarlikka sabab bo'ladi To'g'ri javob: D) Qonun bilan taqiqlanadi va javobgarlikka sabab bo'ladi ✔ Izoh: Prokuratura faoliyatiga har qanday tarzda aralashish taqiqlanadi va qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo'ladi. 21. Davlat xizmatlarining elektron shaklda ko'rsatilishi qanday maqsadga xizmat qiladi? A) Hujjatlar sonini ko'paytirishga B) Davlat organlari bilan aloqani to'xtatishga C) Shaffoflikni oshirish va byurokratiyani kamaytirishga D) Fuqarolarni xizmatlardan cheklashga To'g'ri javob: C) Shaffoflikni oshirish va byurokratiyani kamaytirishga ✔ Izoh: Elektron davlat xizmatlari murojaat qilish qulayligini oshiradi, shaffoflikni ta'minlaydi va korrupsiyaviy xavflarni kamaytiradi. 22. Inson huquqlari sohasida davlatning «himoya qilish majburiyati» nimani anglatadi? A) Davlat shaxslarni uchinchi shaxslarning huquqbuzarliklaridan himoya qilishini B) Davlat huquqbuzarliklarga umuman aralashmasligini C) Davlat himoyani faqat pul evaziga ko'rsatishini D) Davlat faqat o'z mansabdorlarini himoya qilishini To'g'ri javob: A) Davlat shaxslarni uchinchi shaxslarning huquqbuzarliklaridan himoya qilishini ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 176 17. Jinoyat predmeti bilan jinoyat obyekti o'rtasidagi farq nimada? A) Predmet va obyekt aynan bir xil tushunchani anglatadi B) Predmet — tajovuz qaratilgan moddiy narsa, obyekt — qo'riqlanadigan ijtimoiy munosabat C) Predmet — jinoyat sodir etgan shaxsning o'zi, obyekt esa jinoyatdan jabrlangan shaxs D) Predmet — jinoyat quroli, obyekt — jinoyat sodir etilgan joy To'g'ri javob: B) Predmet — tajovuz qaratilgan moddiy narsa, obyekt — qo'riqlanadigan ijtimoiy ✔ munosabat Izoh: Jinoyat predmeti — jinoyat bevosita ta'sir ko'rsatadigan moddiy narsa, obyekt esa jinoyat qonuni qo'riqlaydigan ijtimoiy munosabatlardir. 18. Qonunchilik palatasi deputatlari qanday yo'l bilan saylanadi? A) Mahalliy kengashlar tomonidan ularning qo'shma majlisida tayinlash orqali B) Saylovchilar tomonidan umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov orqali C) Prezident tomonidan siyosiy partiyalar taklifiga ko'ra tayinlash orqali D) Senat a'zolari tomonidan yashirin ovoz berish yo'li bilan saylash orqali To'g'ri javob: B) Saylovchilar tomonidan umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov orqali ✔ Izoh: Qonunchilik palatasi deputatlari fuqarolar tomonidan umumiy, teng va to'g'ridan to'g'ri saylov huquqi asosida saylanadi. 19. O'zbekiston BMTga qaysi yilda a'zo bo'lgan? A) 1992-yilda B) 1993-yilda C) 1995-yilda D) 1991-yil dekabrida To'g'ri javob: A) 1992-yilda ✔ Izoh: O'zbekiston Respublikasi 1992-yil 2-martda BMTga a'zo bo'lgan. 20. Prokuror faoliyatiga g'ayriqonuniy aralashish qanday baholanadi? A) Faqat axloqan qoralanadi B) Rag'batlantiriladi va qonun bilan to'liq qo'llab-quvvatlanadi C) Qonuniy maslahat sifatida qaraladi D) Qonun bilan taqiqlanadi va javobgarlikka sabab bo'ladi To'g'ri javob: D) Qonun bilan taqiqlanadi va javobgarlikka sabab bo'ladi ✔ Izoh: Prokuratura faoliyatiga har qanday tarzda aralashish taqiqlanadi va qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo'ladi. 21. Davlat xizmatlarining elektron shaklda ko'rsatilishi qanday maqsadga xizmat qiladi? A) Hujjatlar sonini ko'paytirishga B) Davlat organlari bilan aloqani to'xtatishga C) Shaffoflikni oshirish va byurokratiyani kamaytirishga D) Fuqarolarni xizmatlardan cheklashga To'g'ri javob: C) Shaffoflikni oshirish va byurokratiyani kamaytirishga ✔ Izoh: Elektron davlat xizmatlari murojaat qilish qulayligini oshiradi, shaffoflikni ta'minlaydi va korrupsiyaviy xavflarni kamaytiradi. 22. Inson huquqlari sohasida davlatning «himoya qilish majburiyati» nimani anglatadi? A) Davlat shaxslarni uchinchi shaxslarning huquqbuzarliklaridan himoya qilishini B) Davlat huquqbuzarliklarga umuman aralashmasligini C) Davlat himoyani faqat pul evaziga ko'rsatishini D) Davlat faqat o'z mansabdorlarini himoya qilishini To'g'ri javob: A) Davlat shaxslarni uchinchi shaxslarning huquqbuzarliklaridan himoya qilishini ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 176 Izoh: Himoya qilish majburiyati davlatdan shaxslarni xususiy shaxslar va tashkilotlar tomonidan huquqlari buzilishidan himoya qilishni talab qiladi. 23. To'g'ri qasd qanday tavsiflanadi? A) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, lekin uning oldini olishga yengiltaklik bilan ishongan B) Shaxs qilmishning xavfliligini anglagan, oqibatini oldindan ko'rgan va uni istagan C) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, ammo uni ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan D) Shaxs oqibatni ko'rmagan va hech qanday holatda ko'ra olmagan To'g'ri javob: B) Shaxs qilmishning xavfliligini anglagan, oqibatini oldindan ko'rgan va uni istagan✔ Izoh: To'g'ri qasdda shaxs qilmishining ijtimoiy xavfliligini anglaydi, ijtimoiy xavfli oqibatlarni oldindan ko'radi va ularning kelib chiqishini istaydi. 24. Davlat organi rahbarining korrupsiyaga qarshi kurashdagi roli qanday? A) Faqat yuqori organga yuboriladigan hisobotlarni imzolash B) Shaxsiy namuna ko'rsatish va korrupsiyaga qarshi choralarni tashkil etish C) Korrupsiyaga qarshi kurashda hech qanday maxsus vazifasi va mas'uliyati yo'q D) Faqat xodimlarni jazolash To'g'ri javob: B) Shaxsiy namuna ko'rsatish va korrupsiyaga qarshi choralarni tashkil etish ✔ Izoh: Rahbar o'z tashkilotida korrupsiyaga qarshi choralarni tashkil etish, ularning bajarilishini nazorat qilish va shaxsiy namuna ko'rsatish uchun mas'ul. 25. Davlat xizmatchisining tashqi ta'sirga berilmasligi qaysi tamoyil bilan bog'liq? A) Yopiqlik va to'liq maxfiylik B) Tezkorlik va soddalik C) Mustaqillik va xolislik D) Bo'ysunish va itoat To'g'ri javob: C) Mustaqillik va xolislik ✔ Izoh: Xodim qarorlarni tashqi bosim va ta'sirlardan mustaqil holda, faqat qonun asosida xolis qabul qilishi lozim. 26. Transmilliy uyushgan jinoyatchilikka qarshi BMT konvensiyasi qaysi shaharda imzolanganligi sababli Palermo konvensiyasi deb ataladi? A) Venada B) Madrid shahrida C) Rimda D) Palermoda To'g'ri javob: D) Palermoda ✔ Izoh: Transmilliy uyushgan jinoyatchilikka qarshi BMT konvensiyasi 2000-yilda Italiyaning Palermo shahrida imzolanishga ochilgan. 27. «Xalqaro inson huquqlari to'g'risidagi bill» qaysi hujjatlarni o'z ichiga oladi? A) Bola huquqlari va xotin-qizlar huquqlari to'g'risidagi konvensiyalar B) Umumjahon deklaratsiya va 1966-yilgi ikki xalqaro pakt C) Vena konvensiyasi va Jeneva konvensiyalari D) BMT Nizomi va Xalqaro Sud Statuti To'g'ri javob: B) Umumjahon deklaratsiya va 1966-yilgi ikki xalqaro pakt ✔ Izoh: Xalqaro bill Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi hamda Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar to'g'risidagi paktlardan iborat. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 177 Izoh: Himoya qilish majburiyati davlatdan shaxslarni xususiy shaxslar va tashkilotlar tomonidan huquqlari buzilishidan himoya qilishni talab qiladi. 23. To'g'ri qasd qanday tavsiflanadi? A) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, lekin uning oldini olishga yengiltaklik bilan ishongan B) Shaxs qilmishning xavfliligini anglagan, oqibatini oldindan ko'rgan va uni istagan C) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, ammo uni ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan D) Shaxs oqibatni ko'rmagan va hech qanday holatda ko'ra olmagan To'g'ri javob: B) Shaxs qilmishning xavfliligini anglagan, oqibatini oldindan ko'rgan va uni istagan✔ Izoh: To'g'ri qasdda shaxs qilmishining ijtimoiy xavfliligini anglaydi, ijtimoiy xavfli oqibatlarni oldindan ko'radi va ularning kelib chiqishini istaydi. 24. Davlat organi rahbarining korrupsiyaga qarshi kurashdagi roli qanday? A) Faqat yuqori organga yuboriladigan hisobotlarni imzolash B) Shaxsiy namuna ko'rsatish va korrupsiyaga qarshi choralarni tashkil etish C) Korrupsiyaga qarshi kurashda hech qanday maxsus vazifasi va mas'uliyati yo'q D) Faqat xodimlarni jazolash To'g'ri javob: B) Shaxsiy namuna ko'rsatish va korrupsiyaga qarshi choralarni tashkil etish ✔ Izoh: Rahbar o'z tashkilotida korrupsiyaga qarshi choralarni tashkil etish, ularning bajarilishini nazorat qilish va shaxsiy namuna ko'rsatish uchun mas'ul. 25. Davlat xizmatchisining tashqi ta'sirga berilmasligi qaysi tamoyil bilan bog'liq? A) Yopiqlik va to'liq maxfiylik B) Tezkorlik va soddalik C) Mustaqillik va xolislik D) Bo'ysunish va itoat To'g'ri javob: C) Mustaqillik va xolislik ✔ Izoh: Xodim qarorlarni tashqi bosim va ta'sirlardan mustaqil holda, faqat qonun asosida xolis qabul qilishi lozim. 26. Transmilliy uyushgan jinoyatchilikka qarshi BMT konvensiyasi qaysi shaharda imzolanganligi sababli Palermo konvensiyasi deb ataladi? A) Venada B) Madrid shahrida C) Rimda D) Palermoda To'g'ri javob: D) Palermoda ✔ Izoh: Transmilliy uyushgan jinoyatchilikka qarshi BMT konvensiyasi 2000-yilda Italiyaning Palermo shahrida imzolanishga ochilgan. 27. «Xalqaro inson huquqlari to'g'risidagi bill» qaysi hujjatlarni o'z ichiga oladi? A) Bola huquqlari va xotin-qizlar huquqlari to'g'risidagi konvensiyalar B) Umumjahon deklaratsiya va 1966-yilgi ikki xalqaro pakt C) Vena konvensiyasi va Jeneva konvensiyalari D) BMT Nizomi va Xalqaro Sud Statuti To'g'ri javob: B) Umumjahon deklaratsiya va 1966-yilgi ikki xalqaro pakt ✔ Izoh: Xalqaro bill Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi hamda Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar to'g'risidagi paktlardan iborat. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 177 Izoh: Himoya qilish majburiyati davlatdan shaxslarni xususiy shaxslar va tashkilotlar tomonidan huquqlari buzilishidan himoya qilishni talab qiladi. 23. To'g'ri qasd qanday tavsiflanadi? A) Shaxs oqibatni oldindan ko'rgan, lekin uning oldini olishga yengiltaklik bilan ishongan B) Shaxs qilmishning xavfliligini anglagan, oqibatini oldindan ko'rgan va uni istagan C) Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, ammo uni ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan D) Shaxs oqibatni ko'rmagan va hech qanday holatda ko'ra olmagan To'g'ri javob: B) Shaxs qilmishning xavfliligini anglagan, oqibatini oldindan ko'rgan va uni istagan✔ Izoh: To'g'ri qasdda shaxs qilmishining ijtimoiy xavfliligini anglaydi, ijtimoiy xavfli oqibatlarni oldindan ko'radi va ularning kelib chiqishini istaydi. 24. Davlat organi rahbarining korrupsiyaga qarshi kurashdagi roli qanday? A) Faqat yuqori organga yuboriladigan hisobotlarni imzolash B) Shaxsiy namuna ko'rsatish va korrupsiyaga qarshi choralarni tashkil etish C) Korrupsiyaga qarshi kurashda hech qanday maxsus vazifasi va mas'uliyati yo'q D) Faqat xodimlarni jazolash To'g'ri javob: B) Shaxsiy namuna ko'rsatish va korrupsiyaga qarshi choralarni tashkil etish ✔ Izoh: Rahbar o'z tashkilotida korrupsiyaga qarshi choralarni tashkil etish, ularning bajarilishini nazorat qilish va shaxsiy namuna ko'rsatish uchun mas'ul. 25. Davlat xizmatchisining tashqi ta'sirga berilmasligi qaysi tamoyil bilan bog'liq? A) Yopiqlik va to'liq maxfiylik B) Tezkorlik va soddalik C) Mustaqillik va xolislik D) Bo'ysunish va itoat To'g'ri javob: C) Mustaqillik va xolislik ✔ Izoh: Xodim qarorlarni tashqi bosim va ta'sirlardan mustaqil holda, faqat qonun asosida xolis qabul qilishi lozim. 26. Transmilliy uyushgan jinoyatchilikka qarshi BMT konvensiyasi qaysi shaharda imzolanganligi sababli Palermo konvensiyasi deb ataladi? A) Venada B) Madrid shahrida C) Rimda D) Palermoda To'g'ri javob: D) Palermoda ✔ Izoh: Transmilliy uyushgan jinoyatchilikka qarshi BMT konvensiyasi 2000-yilda Italiyaning Palermo shahrida imzolanishga ochilgan. 27. «Xalqaro inson huquqlari to'g'risidagi bill» qaysi hujjatlarni o'z ichiga oladi? A) Bola huquqlari va xotin-qizlar huquqlari to'g'risidagi konvensiyalar B) Umumjahon deklaratsiya va 1966-yilgi ikki xalqaro pakt C) Vena konvensiyasi va Jeneva konvensiyalari D) BMT Nizomi va Xalqaro Sud Statuti To'g'ri javob: B) Umumjahon deklaratsiya va 1966-yilgi ikki xalqaro pakt ✔ Izoh: Xalqaro bill Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi hamda Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar to'g'risidagi paktlardan iborat. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 177 28. Ma'muriy ushlab turish qanday chora hisoblanadi? A) Huquqbuzarlikka chek qo'yish va ishni ko'rib chiqishni ta'minlash uchun ehtiyot chorasi B) Jinoyat ishi bo'yicha qo'llaniladigan protsessual ehtiyot chorasi C) Rahbar tomonidan xodimga qo'llaniladigan intizomiy jazo turi D) Huquqbuzarga sud tomonidan tayinlanadigan va sudlanganlikka olib keluvchi asosiy jazo turi To'g'ri javob: A) Huquqbuzarlikka chek qo'yish va ishni ko'rib chiqishni ta'minlash uchun ehtiyot ✔ chorasi Izoh: Ma'muriy ushlab turish ma'muriy jazo emas, balki huquqbuzarlikni to'xtatish va ish yuritishni ta'minlash uchun qo'llaniladigan ehtiyot chorasidir. 29. Qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar qachon qo'llanilishi mumkin? A) Ular jamoatchilik muhokamasidan oldin B) Ular loyiha holida tarqatilganda C) Ular rasmiy e'lon qilinganidan keyin D) Ular faqat idoraga yetkazilganda To'g'ri javob: C) Ular rasmiy e'lon qilinganidan keyin ✔ Izoh: E'lon qilinmagan normativ-huquqiy hujjatlar huquqiy oqibat keltirmaydi; ular rasmiy e'lon qilingandan keyin qo'llaniladi. 30. Parlament nazorati nima? A) Sudlarning mahalliy kengashlar faoliyati ustidan doimiy nazorati B) Oliy Majlisning ijro etuvchi hokimiyat faoliyati ustidan nazorati C) Fuqarolarning siyosiy partiyalar ustidan nazorati D) Prokurorning sud qarorlari ustidan nazorati To'g'ri javob: B) Oliy Majlisning ijro etuvchi hokimiyat faoliyati ustidan nazorati ✔ Izoh: Parlament nazorati Oliy Majlis tomonidan qonunlar ijrosi va ijro etuvchi hokimiyat faoliyatini nazorat qilish shaklidir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 178 28. Ma'muriy ushlab turish qanday chora hisoblanadi? A) Huquqbuzarlikka chek qo'yish va ishni ko'rib chiqishni ta'minlash uchun ehtiyot chorasi B) Jinoyat ishi bo'yicha qo'llaniladigan protsessual ehtiyot chorasi C) Rahbar tomonidan xodimga qo'llaniladigan intizomiy jazo turi D) Huquqbuzarga sud tomonidan tayinlanadigan va sudlanganlikka olib keluvchi asosiy jazo turi To'g'ri javob: A) Huquqbuzarlikka chek qo'yish va ishni ko'rib chiqishni ta'minlash uchun ehtiyot ✔ chorasi Izoh: Ma'muriy ushlab turish ma'muriy jazo emas, balki huquqbuzarlikni to'xtatish va ish yuritishni ta'minlash uchun qo'llaniladigan ehtiyot chorasidir. 29. Qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar qachon qo'llanilishi mumkin? A) Ular jamoatchilik muhokamasidan oldin B) Ular loyiha holida tarqatilganda C) Ular rasmiy e'lon qilinganidan keyin D) Ular faqat idoraga yetkazilganda To'g'ri javob: C) Ular rasmiy e'lon qilinganidan keyin ✔ Izoh: E'lon qilinmagan normativ-huquqiy hujjatlar huquqiy oqibat keltirmaydi; ular rasmiy e'lon qilingandan keyin qo'llaniladi. 30. Parlament nazorati nima? A) Sudlarning mahalliy kengashlar faoliyati ustidan doimiy nazorati B) Oliy Majlisning ijro etuvchi hokimiyat faoliyati ustidan nazorati C) Fuqarolarning siyosiy partiyalar ustidan nazorati D) Prokurorning sud qarorlari ustidan nazorati To'g'ri javob: B) Oliy Majlisning ijro etuvchi hokimiyat faoliyati ustidan nazorati ✔ Izoh: Parlament nazorati Oliy Majlis tomonidan qonunlar ijrosi va ijro etuvchi hokimiyat faoliyatini nazorat qilish shaklidir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 178 28. Ma'muriy ushlab turish qanday chora hisoblanadi? A) Huquqbuzarlikka chek qo'yish va ishni ko'rib chiqishni ta'minlash uchun ehtiyot chorasi B) Jinoyat ishi bo'yicha qo'llaniladigan protsessual ehtiyot chorasi C) Rahbar tomonidan xodimga qo'llaniladigan intizomiy jazo turi D) Huquqbuzarga sud tomonidan tayinlanadigan va sudlanganlikka olib keluvchi asosiy jazo turi To'g'ri javob: A) Huquqbuzarlikka chek qo'yish va ishni ko'rib chiqishni ta'minlash uchun ehtiyot ✔ chorasi Izoh: Ma'muriy ushlab turish ma'muriy jazo emas, balki huquqbuzarlikni to'xtatish va ish yuritishni ta'minlash uchun qo'llaniladigan ehtiyot chorasidir. 29. Qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar qachon qo'llanilishi mumkin? A) Ular jamoatchilik muhokamasidan oldin B) Ular loyiha holida tarqatilganda C) Ular rasmiy e'lon qilinganidan keyin D) Ular faqat idoraga yetkazilganda To'g'ri javob: C) Ular rasmiy e'lon qilinganidan keyin ✔ Izoh: E'lon qilinmagan normativ-huquqiy hujjatlar huquqiy oqibat keltirmaydi; ular rasmiy e'lon qilingandan keyin qo'llaniladi. 30. Parlament nazorati nima? A) Sudlarning mahalliy kengashlar faoliyati ustidan doimiy nazorati B) Oliy Majlisning ijro etuvchi hokimiyat faoliyati ustidan nazorati C) Fuqarolarning siyosiy partiyalar ustidan nazorati D) Prokurorning sud qarorlari ustidan nazorati To'g'ri javob: B) Oliy Majlisning ijro etuvchi hokimiyat faoliyati ustidan nazorati ✔ Izoh: Parlament nazorati Oliy Majlis tomonidan qonunlar ijrosi va ijro etuvchi hokimiyat faoliyatini nazorat qilish shaklidir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 178 30-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Saqlash shartnomasi bo'yicha saqlovchi qanday majburiyatni oladi? A) Topshirilgan ashyoni sotib, uning pulini qaytarish B) Topshirilgan ashyoni ta'mirlab, yangilab qaytarish C) Topshirilgan ashyoni saqlash va uni butligicha qaytarish D) Topshirilgan ashyodan o'z ehtiyojlari uchun erkin foydalanish To'g'ri javob: C) Topshirilgan ashyoni saqlash va uni butligicha qaytarish✔ Izoh: Saqlash shartnomasi bo'yicha saqlovchi ashyoni saqlash va uni butligicha qaytarish majburiyatini oladi. 2. Mutaxassisning ekspertdan farqi nimada? A) Mutaxassis va ekspert aynan bir xil protsessual maqomga ega B) Mutaxassis faqat himoyachi tomonidan, ekspert esa faqat prokuror tomonidan ishga chaqiriladi C) Mutaxassis tergov harakatlarida maxsus bilimlari bilan ko'maklashadi, ekspert esa xulosa beradi D) Mutaxassis hukm chiqaradi, ekspert esa faqat guvohlik beradi To'g'ri javob: C) Mutaxassis tergov harakatlarida maxsus bilimlari bilan ko'maklashadi, ekspert esa ✔ xulosa beradi Izoh: Mutaxassis dalillarni topish va qayd etishda yordam beradi, ekspert esa tadqiqot o'tkazib, mustaqil ekspert xulosasini beradi. 3. Uy qamog'i ehtiyot chorasi nimani anglatadi? A) Ayblanuvchining harbiy qismda qo'riqlanishini B) Ayblanuvchining o'z uyida muayyan cheklovlar bilan saqlanishini C) Ayblanuvchining tergov izolyatorida boshqa ayblanuvchilar bilan birga saqlanishini D) Ayblanuvchining boshqa davlatga jo'natilishini To'g'ri javob: B) Ayblanuvchining o'z uyida muayyan cheklovlar bilan saqlanishini ✔ Izoh: Uy qamog'ida ayblanuvchi o'z turar joyida qonunda belgilangan cheklovlar bilan saqlanadi. 4. Hujjatning yuridik kuchini ta'minlovchi asosiy rekvizit qaysi? A) Vakolatli shaxsning imzosi B) Hujjat shrifti C) Hujjat qog'ozining sifati va rangi D) Hujjatdagi rasm To'g'ri javob: A) Vakolatli shaxsning imzosi ✔ Izoh: Vakolatli shaxs imzosi (zarur hollarda muhr bilan birga) hujjatning yuridik kuchini ta'minlaydi. 5. Prokuror taqdimnomasini olgan organ nima qilishi shart? A) Uni e'tiborsiz qoldirib, hech qanday javobsiz faqat arxivga topshirishi B) Uni ko'rib chiqib, choralar ko'rishi va natijasini prokurorga xabar qilishi C) Uni ommaviy axborot vositalarida e'lon qilib, jamoatchilik muhokamasiga qo'yishi D) Uni tasdiqlash uchun sudga yuborishi To'g'ri javob: B) Uni ko'rib chiqib, choralar ko'rishi va natijasini prokurorga xabar qilishi ✔ Izoh: Taqdimnoma belgilangan muddatda ko'rib chiqilishi, qonunbuzarlikni bartaraf etish choralari ko'rilishi va natijasi prokurorga ma'lum qilinishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 179 30-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Saqlash shartnomasi bo'yicha saqlovchi qanday majburiyatni oladi? A) Topshirilgan ashyoni sotib, uning pulini qaytarish B) Topshirilgan ashyoni ta'mirlab, yangilab qaytarish C) Topshirilgan ashyoni saqlash va uni butligicha qaytarish D) Topshirilgan ashyodan o'z ehtiyojlari uchun erkin foydalanish To'g'ri javob: C) Topshirilgan ashyoni saqlash va uni butligicha qaytarish✔ Izoh: Saqlash shartnomasi bo'yicha saqlovchi ashyoni saqlash va uni butligicha qaytarish majburiyatini oladi. 2. Mutaxassisning ekspertdan farqi nimada? A) Mutaxassis va ekspert aynan bir xil protsessual maqomga ega B) Mutaxassis faqat himoyachi tomonidan, ekspert esa faqat prokuror tomonidan ishga chaqiriladi C) Mutaxassis tergov harakatlarida maxsus bilimlari bilan ko'maklashadi, ekspert esa xulosa beradi D) Mutaxassis hukm chiqaradi, ekspert esa faqat guvohlik beradi To'g'ri javob: C) Mutaxassis tergov harakatlarida maxsus bilimlari bilan ko'maklashadi, ekspert esa ✔ xulosa beradi Izoh: Mutaxassis dalillarni topish va qayd etishda yordam beradi, ekspert esa tadqiqot o'tkazib, mustaqil ekspert xulosasini beradi. 3. Uy qamog'i ehtiyot chorasi nimani anglatadi? A) Ayblanuvchining harbiy qismda qo'riqlanishini B) Ayblanuvchining o'z uyida muayyan cheklovlar bilan saqlanishini C) Ayblanuvchining tergov izolyatorida boshqa ayblanuvchilar bilan birga saqlanishini D) Ayblanuvchining boshqa davlatga jo'natilishini To'g'ri javob: B) Ayblanuvchining o'z uyida muayyan cheklovlar bilan saqlanishini ✔ Izoh: Uy qamog'ida ayblanuvchi o'z turar joyida qonunda belgilangan cheklovlar bilan saqlanadi. 4. Hujjatning yuridik kuchini ta'minlovchi asosiy rekvizit qaysi? A) Vakolatli shaxsning imzosi B) Hujjat shrifti C) Hujjat qog'ozining sifati va rangi D) Hujjatdagi rasm To'g'ri javob: A) Vakolatli shaxsning imzosi ✔ Izoh: Vakolatli shaxs imzosi (zarur hollarda muhr bilan birga) hujjatning yuridik kuchini ta'minlaydi. 5. Prokuror taqdimnomasini olgan organ nima qilishi shart? A) Uni e'tiborsiz qoldirib, hech qanday javobsiz faqat arxivga topshirishi B) Uni ko'rib chiqib, choralar ko'rishi va natijasini prokurorga xabar qilishi C) Uni ommaviy axborot vositalarida e'lon qilib, jamoatchilik muhokamasiga qo'yishi D) Uni tasdiqlash uchun sudga yuborishi To'g'ri javob: B) Uni ko'rib chiqib, choralar ko'rishi va natijasini prokurorga xabar qilishi ✔ Izoh: Taqdimnoma belgilangan muddatda ko'rib chiqilishi, qonunbuzarlikni bartaraf etish choralari ko'rilishi va natijasi prokurorga ma'lum qilinishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 179 30-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Saqlash shartnomasi bo'yicha saqlovchi qanday majburiyatni oladi? A) Topshirilgan ashyoni sotib, uning pulini qaytarish B) Topshirilgan ashyoni ta'mirlab, yangilab qaytarish C) Topshirilgan ashyoni saqlash va uni butligicha qaytarish D) Topshirilgan ashyodan o'z ehtiyojlari uchun erkin foydalanish To'g'ri javob: C) Topshirilgan ashyoni saqlash va uni butligicha qaytarish✔ Izoh: Saqlash shartnomasi bo'yicha saqlovchi ashyoni saqlash va uni butligicha qaytarish majburiyatini oladi. 2. Mutaxassisning ekspertdan farqi nimada? A) Mutaxassis va ekspert aynan bir xil protsessual maqomga ega B) Mutaxassis faqat himoyachi tomonidan, ekspert esa faqat prokuror tomonidan ishga chaqiriladi C) Mutaxassis tergov harakatlarida maxsus bilimlari bilan ko'maklashadi, ekspert esa xulosa beradi D) Mutaxassis hukm chiqaradi, ekspert esa faqat guvohlik beradi To'g'ri javob: C) Mutaxassis tergov harakatlarida maxsus bilimlari bilan ko'maklashadi, ekspert esa ✔ xulosa beradi Izoh: Mutaxassis dalillarni topish va qayd etishda yordam beradi, ekspert esa tadqiqot o'tkazib, mustaqil ekspert xulosasini beradi. 3. Uy qamog'i ehtiyot chorasi nimani anglatadi? A) Ayblanuvchining harbiy qismda qo'riqlanishini B) Ayblanuvchining o'z uyida muayyan cheklovlar bilan saqlanishini C) Ayblanuvchining tergov izolyatorida boshqa ayblanuvchilar bilan birga saqlanishini D) Ayblanuvchining boshqa davlatga jo'natilishini To'g'ri javob: B) Ayblanuvchining o'z uyida muayyan cheklovlar bilan saqlanishini ✔ Izoh: Uy qamog'ida ayblanuvchi o'z turar joyida qonunda belgilangan cheklovlar bilan saqlanadi. 4. Hujjatning yuridik kuchini ta'minlovchi asosiy rekvizit qaysi? A) Vakolatli shaxsning imzosi B) Hujjat shrifti C) Hujjat qog'ozining sifati va rangi D) Hujjatdagi rasm To'g'ri javob: A) Vakolatli shaxsning imzosi ✔ Izoh: Vakolatli shaxs imzosi (zarur hollarda muhr bilan birga) hujjatning yuridik kuchini ta'minlaydi. 5. Prokuror taqdimnomasini olgan organ nima qilishi shart? A) Uni e'tiborsiz qoldirib, hech qanday javobsiz faqat arxivga topshirishi B) Uni ko'rib chiqib, choralar ko'rishi va natijasini prokurorga xabar qilishi C) Uni ommaviy axborot vositalarida e'lon qilib, jamoatchilik muhokamasiga qo'yishi D) Uni tasdiqlash uchun sudga yuborishi To'g'ri javob: B) Uni ko'rib chiqib, choralar ko'rishi va natijasini prokurorga xabar qilishi ✔ Izoh: Taqdimnoma belgilangan muddatda ko'rib chiqilishi, qonunbuzarlikni bartaraf etish choralari ko'rilishi va natijasi prokurorga ma'lum qilinishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 179 6. Jinoyat ishi bo'yicha sudda prokurorning asosiy vazifasi nima? A) Hukmni tayyorlash va imzolash B) Sudlanuvchini himoya qilish C) Davlat ayblovini quvvatlash D) Sud majlisi bayonnomasini yozish To'g'ri javob: C) Davlat ayblovini quvvatlash✔ Izoh: Prokuror jinoyat ishlari bo'yicha sud muhokamasida davlat ayblovchisi sifatida ayblovni quvvatlaydi. 7. Harbiy prokuraturalar qaysi sohada nazoratni amalga oshiradi? A) Faqat oliy ta'lim muassasalari ustidan B) Faqat tibbiyot muassasalari faoliyati ustidan C) Faqat xususiy banklar va moliya tashkilotlari faoliyati ustidan D) Qurolli Kuchlar va harbiy tuzilmalarda qonunlar ijrosi ustidan To'g'ri javob: D) Qurolli Kuchlar va harbiy tuzilmalarda qonunlar ijrosi ustidan ✔ Izoh: Harbiy prokuraturalar Qurolli Kuchlar, harbiy qismlar va harbiy tuzilmalarda qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 8. Hukm qanday talablarga javob berishi kerak? A) Ommaviy fikrga mos bo'lishi B) Jabrlanuvchiga va jamoatchilikka yoqadigan bo'lishi C) Qonuniy, asosli va adolatli bo'lishi D) Qisqa, og'zaki va tezkor bo'lishi To'g'ri javob: C) Qonuniy, asosli va adolatli bo'lishi ✔ Izoh: Sud hukmi qonuniy, asosli, adolatli va dalillar bilan asoslantirilgan bo'lishi kerak. 9. Huquq manbalari (shakllari)ga nimalar kiradi? A) Shaxsiy xatlar va kundaliklar B) Gazeta maqolalari, reklama e'lonlari va ommabop teleko'rsatuvlar C) Normativ-huquqiy hujjat, huquqiy odat, pretsedent, shartnoma D) Badiiy asarlar va she'rlar To'g'ri javob: C) Normativ-huquqiy hujjat, huquqiy odat, pretsedent, shartnoma ✔ Izoh: Huquq nazariyasida huquq manbalariga normativ-huquqiy hujjat, huquqiy odat, pretsedent, normativ shartnoma va boshqalar kiradi. 10. Prokuror lavozimiga birinchi marta tayinlanayotgan shaxs nima qiladi? A) Faqat tilxat beradi B) Imtihonsiz tayinlanadi C) Garov pulini to'laydi D) Qasamyod qabul qiladi To'g'ri javob: D) Qasamyod qabul qiladi ✔ Izoh: Prokuratura organlariga birinchi marta ishga qabul qilingan shaxs belgilangan tartibda qasamyod qabul qiladi. 11. Prokurorga topshirilgan murojaatni ko'rib chiqishda murojaatchining qaysi huquqi ta'minlanadi? A) Ishni ko'radigan prokurorni o'zi tanlab tayinlash huquqi B) Tergovchining shaxsiy ma'lumotlarini olish huquqi C) Ish natijasini oldindan belgilash huquqi D) Murojaat natijasi haqida asoslantirilgan javob olish huquqi To'g'ri javob: D) Murojaat natijasi haqida asoslantirilgan javob olish huquqi ✔ Izoh: Murojaatchi murojaati mohiyatan ko'rib chiqilishi va natijasi haqida asoslantirilgan yozma javob olish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 180 6. Jinoyat ishi bo'yicha sudda prokurorning asosiy vazifasi nima? A) Hukmni tayyorlash va imzolash B) Sudlanuvchini himoya qilish C) Davlat ayblovini quvvatlash D) Sud majlisi bayonnomasini yozish To'g'ri javob: C) Davlat ayblovini quvvatlash✔ Izoh: Prokuror jinoyat ishlari bo'yicha sud muhokamasida davlat ayblovchisi sifatida ayblovni quvvatlaydi. 7. Harbiy prokuraturalar qaysi sohada nazoratni amalga oshiradi? A) Faqat oliy ta'lim muassasalari ustidan B) Faqat tibbiyot muassasalari faoliyati ustidan C) Faqat xususiy banklar va moliya tashkilotlari faoliyati ustidan D) Qurolli Kuchlar va harbiy tuzilmalarda qonunlar ijrosi ustidan To'g'ri javob: D) Qurolli Kuchlar va harbiy tuzilmalarda qonunlar ijrosi ustidan ✔ Izoh: Harbiy prokuraturalar Qurolli Kuchlar, harbiy qismlar va harbiy tuzilmalarda qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 8. Hukm qanday talablarga javob berishi kerak? A) Ommaviy fikrga mos bo'lishi B) Jabrlanuvchiga va jamoatchilikka yoqadigan bo'lishi C) Qonuniy, asosli va adolatli bo'lishi D) Qisqa, og'zaki va tezkor bo'lishi To'g'ri javob: C) Qonuniy, asosli va adolatli bo'lishi ✔ Izoh: Sud hukmi qonuniy, asosli, adolatli va dalillar bilan asoslantirilgan bo'lishi kerak. 9. Huquq manbalari (shakllari)ga nimalar kiradi? A) Shaxsiy xatlar va kundaliklar B) Gazeta maqolalari, reklama e'lonlari va ommabop teleko'rsatuvlar C) Normativ-huquqiy hujjat, huquqiy odat, pretsedent, shartnoma D) Badiiy asarlar va she'rlar To'g'ri javob: C) Normativ-huquqiy hujjat, huquqiy odat, pretsedent, shartnoma ✔ Izoh: Huquq nazariyasida huquq manbalariga normativ-huquqiy hujjat, huquqiy odat, pretsedent, normativ shartnoma va boshqalar kiradi. 10. Prokuror lavozimiga birinchi marta tayinlanayotgan shaxs nima qiladi? A) Faqat tilxat beradi B) Imtihonsiz tayinlanadi C) Garov pulini to'laydi D) Qasamyod qabul qiladi To'g'ri javob: D) Qasamyod qabul qiladi ✔ Izoh: Prokuratura organlariga birinchi marta ishga qabul qilingan shaxs belgilangan tartibda qasamyod qabul qiladi. 11. Prokurorga topshirilgan murojaatni ko'rib chiqishda murojaatchining qaysi huquqi ta'minlanadi? A) Ishni ko'radigan prokurorni o'zi tanlab tayinlash huquqi B) Tergovchining shaxsiy ma'lumotlarini olish huquqi C) Ish natijasini oldindan belgilash huquqi D) Murojaat natijasi haqida asoslantirilgan javob olish huquqi To'g'ri javob: D) Murojaat natijasi haqida asoslantirilgan javob olish huquqi ✔ Izoh: Murojaatchi murojaati mohiyatan ko'rib chiqilishi va natijasi haqida asoslantirilgan yozma javob olish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 180 6. Jinoyat ishi bo'yicha sudda prokurorning asosiy vazifasi nima? A) Hukmni tayyorlash va imzolash B) Sudlanuvchini himoya qilish C) Davlat ayblovini quvvatlash D) Sud majlisi bayonnomasini yozish To'g'ri javob: C) Davlat ayblovini quvvatlash✔ Izoh: Prokuror jinoyat ishlari bo'yicha sud muhokamasida davlat ayblovchisi sifatida ayblovni quvvatlaydi. 7. Harbiy prokuraturalar qaysi sohada nazoratni amalga oshiradi? A) Faqat oliy ta'lim muassasalari ustidan B) Faqat tibbiyot muassasalari faoliyati ustidan C) Faqat xususiy banklar va moliya tashkilotlari faoliyati ustidan D) Qurolli Kuchlar va harbiy tuzilmalarda qonunlar ijrosi ustidan To'g'ri javob: D) Qurolli Kuchlar va harbiy tuzilmalarda qonunlar ijrosi ustidan ✔ Izoh: Harbiy prokuraturalar Qurolli Kuchlar, harbiy qismlar va harbiy tuzilmalarda qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 8. Hukm qanday talablarga javob berishi kerak? A) Ommaviy fikrga mos bo'lishi B) Jabrlanuvchiga va jamoatchilikka yoqadigan bo'lishi C) Qonuniy, asosli va adolatli bo'lishi D) Qisqa, og'zaki va tezkor bo'lishi To'g'ri javob: C) Qonuniy, asosli va adolatli bo'lishi ✔ Izoh: Sud hukmi qonuniy, asosli, adolatli va dalillar bilan asoslantirilgan bo'lishi kerak. 9. Huquq manbalari (shakllari)ga nimalar kiradi? A) Shaxsiy xatlar va kundaliklar B) Gazeta maqolalari, reklama e'lonlari va ommabop teleko'rsatuvlar C) Normativ-huquqiy hujjat, huquqiy odat, pretsedent, shartnoma D) Badiiy asarlar va she'rlar To'g'ri javob: C) Normativ-huquqiy hujjat, huquqiy odat, pretsedent, shartnoma ✔ Izoh: Huquq nazariyasida huquq manbalariga normativ-huquqiy hujjat, huquqiy odat, pretsedent, normativ shartnoma va boshqalar kiradi. 10. Prokuror lavozimiga birinchi marta tayinlanayotgan shaxs nima qiladi? A) Faqat tilxat beradi B) Imtihonsiz tayinlanadi C) Garov pulini to'laydi D) Qasamyod qabul qiladi To'g'ri javob: D) Qasamyod qabul qiladi ✔ Izoh: Prokuratura organlariga birinchi marta ishga qabul qilingan shaxs belgilangan tartibda qasamyod qabul qiladi. 11. Prokurorga topshirilgan murojaatni ko'rib chiqishda murojaatchining qaysi huquqi ta'minlanadi? A) Ishni ko'radigan prokurorni o'zi tanlab tayinlash huquqi B) Tergovchining shaxsiy ma'lumotlarini olish huquqi C) Ish natijasini oldindan belgilash huquqi D) Murojaat natijasi haqida asoslantirilgan javob olish huquqi To'g'ri javob: D) Murojaat natijasi haqida asoslantirilgan javob olish huquqi ✔ Izoh: Murojaatchi murojaati mohiyatan ko'rib chiqilishi va natijasi haqida asoslantirilgan yozma javob olish huquqiga ega. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 180 12. Ish beruvchi xodimning shaxsiy ma'lumotlarini qanday tartibda qayta ishlaydi? A) Qonunga muvofiq va maxfiylikni ta'minlagan holda B) Hech qanday cheklovsiz va nazoratsiz C) Ijtimoiy tarmoqlarda e'lon qilib D) Istalgan uchinchi shaxsga xodim roziligisiz erkin berib To'g'ri javob: A) Qonunga muvofiq va maxfiylikni ta'minlagan holda✔ Izoh: Xodimning shaxsga doir ma'lumotlari qonunga muvofiq qayta ishlanadi va ularning maxfiyligi ta'minlanadi. 13. Shartnoma, odatda, qachon tuzilgan hisoblanadi? A) Taklif matni tayyorlangan paytda B) Oferta yuborgan shaxs aksept olgan paytda C) Shartnoma bo'yicha birinchi to'lov qilingan paytda D) Tomonlar shartnomani bajarib bo'lgan paytda To'g'ri javob: B) Oferta yuborgan shaxs aksept olgan paytda ✔ Izoh: Shartnoma oferta yuborgan shaxs uning akseptini olgan paytdan tuzilgan hisoblanadi, agar qonunda boshqacha belgilanmagan bo'lsa. 14. Kasaba uyushmasiga a'zo bo'lish qanday asosda amalga oshiriladi? A) Ixtiyoriy asosda B) Majburiy asosda C) Faqat davlat xizmatchilari uchun majburiy D) Faqat rahbar buyrug'i bilan To'g'ri javob: A) Ixtiyoriy asosda ✔ Izoh: Xodimlar kasaba uyushmalariga ixtiyoriy asosda birlashadi; a'zolik yoki a'zo bo'lmaslik uchun kamsitish taqiqlanadi. 15. O'zbekistonda huquqning asosiy manbai qaysi? A) Sud pretsedenti B) Huquqiy odat (an'anaviy urf-odat) C) Normativ-huquqiy hujjat D) Huquqiy doktrina To'g'ri javob: C) Normativ-huquqiy hujjat ✔ Izoh: O'zbekiston roman-german huquq oilasiga mansub bo'lib, asosiy huquq manbai normativ-huquqiy hujjatdir. 16. Garov ehtiyot chorasi nimadan iborat? A) Ayblanuvchini o'z uyida qo'riqlash ostida saqlash B) Ayblanuvchining kelishini ta'minlash uchun pul yoki qimmatbaho narsalarni depozitga topshirish C) Ayblanuvchini qo'mondonlik kuzatuviga topshirish D) Ayblanuvchining yashash joyidan chiqmasligi haqida undan yozma tilxat olish va uni nazorat qilish To'g'ri javob: B) Ayblanuvchining kelishini ta'minlash uchun pul yoki qimmatbaho narsalarni ✔ depozitga topshirish Izoh: Garov — ayblanuvchining tergov va sudga kelishini ta'minlash uchun pul yoki qimmatliklarni belgilangan depozitga kiritish. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 181 12. Ish beruvchi xodimning shaxsiy ma'lumotlarini qanday tartibda qayta ishlaydi? A) Qonunga muvofiq va maxfiylikni ta'minlagan holda B) Hech qanday cheklovsiz va nazoratsiz C) Ijtimoiy tarmoqlarda e'lon qilib D) Istalgan uchinchi shaxsga xodim roziligisiz erkin berib To'g'ri javob: A) Qonunga muvofiq va maxfiylikni ta'minlagan holda✔ Izoh: Xodimning shaxsga doir ma'lumotlari qonunga muvofiq qayta ishlanadi va ularning maxfiyligi ta'minlanadi. 13. Shartnoma, odatda, qachon tuzilgan hisoblanadi? A) Taklif matni tayyorlangan paytda B) Oferta yuborgan shaxs aksept olgan paytda C) Shartnoma bo'yicha birinchi to'lov qilingan paytda D) Tomonlar shartnomani bajarib bo'lgan paytda To'g'ri javob: B) Oferta yuborgan shaxs aksept olgan paytda ✔ Izoh: Shartnoma oferta yuborgan shaxs uning akseptini olgan paytdan tuzilgan hisoblanadi, agar qonunda boshqacha belgilanmagan bo'lsa. 14. Kasaba uyushmasiga a'zo bo'lish qanday asosda amalga oshiriladi? A) Ixtiyoriy asosda B) Majburiy asosda C) Faqat davlat xizmatchilari uchun majburiy D) Faqat rahbar buyrug'i bilan To'g'ri javob: A) Ixtiyoriy asosda ✔ Izoh: Xodimlar kasaba uyushmalariga ixtiyoriy asosda birlashadi; a'zolik yoki a'zo bo'lmaslik uchun kamsitish taqiqlanadi. 15. O'zbekistonda huquqning asosiy manbai qaysi? A) Sud pretsedenti B) Huquqiy odat (an'anaviy urf-odat) C) Normativ-huquqiy hujjat D) Huquqiy doktrina To'g'ri javob: C) Normativ-huquqiy hujjat ✔ Izoh: O'zbekiston roman-german huquq oilasiga mansub bo'lib, asosiy huquq manbai normativ-huquqiy hujjatdir. 16. Garov ehtiyot chorasi nimadan iborat? A) Ayblanuvchini o'z uyida qo'riqlash ostida saqlash B) Ayblanuvchining kelishini ta'minlash uchun pul yoki qimmatbaho narsalarni depozitga topshirish C) Ayblanuvchini qo'mondonlik kuzatuviga topshirish D) Ayblanuvchining yashash joyidan chiqmasligi haqida undan yozma tilxat olish va uni nazorat qilish To'g'ri javob: B) Ayblanuvchining kelishini ta'minlash uchun pul yoki qimmatbaho narsalarni ✔ depozitga topshirish Izoh: Garov — ayblanuvchining tergov va sudga kelishini ta'minlash uchun pul yoki qimmatliklarni belgilangan depozitga kiritish. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 181 12. Ish beruvchi xodimning shaxsiy ma'lumotlarini qanday tartibda qayta ishlaydi? A) Qonunga muvofiq va maxfiylikni ta'minlagan holda B) Hech qanday cheklovsiz va nazoratsiz C) Ijtimoiy tarmoqlarda e'lon qilib D) Istalgan uchinchi shaxsga xodim roziligisiz erkin berib To'g'ri javob: A) Qonunga muvofiq va maxfiylikni ta'minlagan holda✔ Izoh: Xodimning shaxsga doir ma'lumotlari qonunga muvofiq qayta ishlanadi va ularning maxfiyligi ta'minlanadi. 13. Shartnoma, odatda, qachon tuzilgan hisoblanadi? A) Taklif matni tayyorlangan paytda B) Oferta yuborgan shaxs aksept olgan paytda C) Shartnoma bo'yicha birinchi to'lov qilingan paytda D) Tomonlar shartnomani bajarib bo'lgan paytda To'g'ri javob: B) Oferta yuborgan shaxs aksept olgan paytda ✔ Izoh: Shartnoma oferta yuborgan shaxs uning akseptini olgan paytdan tuzilgan hisoblanadi, agar qonunda boshqacha belgilanmagan bo'lsa. 14. Kasaba uyushmasiga a'zo bo'lish qanday asosda amalga oshiriladi? A) Ixtiyoriy asosda B) Majburiy asosda C) Faqat davlat xizmatchilari uchun majburiy D) Faqat rahbar buyrug'i bilan To'g'ri javob: A) Ixtiyoriy asosda ✔ Izoh: Xodimlar kasaba uyushmalariga ixtiyoriy asosda birlashadi; a'zolik yoki a'zo bo'lmaslik uchun kamsitish taqiqlanadi. 15. O'zbekistonda huquqning asosiy manbai qaysi? A) Sud pretsedenti B) Huquqiy odat (an'anaviy urf-odat) C) Normativ-huquqiy hujjat D) Huquqiy doktrina To'g'ri javob: C) Normativ-huquqiy hujjat ✔ Izoh: O'zbekiston roman-german huquq oilasiga mansub bo'lib, asosiy huquq manbai normativ-huquqiy hujjatdir. 16. Garov ehtiyot chorasi nimadan iborat? A) Ayblanuvchini o'z uyida qo'riqlash ostida saqlash B) Ayblanuvchining kelishini ta'minlash uchun pul yoki qimmatbaho narsalarni depozitga topshirish C) Ayblanuvchini qo'mondonlik kuzatuviga topshirish D) Ayblanuvchining yashash joyidan chiqmasligi haqida undan yozma tilxat olish va uni nazorat qilish To'g'ri javob: B) Ayblanuvchining kelishini ta'minlash uchun pul yoki qimmatbaho narsalarni ✔ depozitga topshirish Izoh: Garov — ayblanuvchining tergov va sudga kelishini ta'minlash uchun pul yoki qimmatliklarni belgilangan depozitga kiritish. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 181 17. Yaqin qarindoshiga qarshi ko'rsatuv berishdan bosh tortgan guvoh javobgar bo'ladimi? A) Ha, agar ish og'ir bo'lsa B) Ha, har doim javobgar bo'ladi C) Ha, agar prokuror talab qilsa D) Yo'q, u bunday huquqqa ega To'g'ri javob: D) Yo'q, u bunday huquqqa ega✔ Izoh: Konstitutsiyaga ko'ra hech kim o'ziga va yaqin qarindoshlariga qarshi guvohlik berishga majbur emas. 18. Umumiy voyaga yetmagan bolalari bor er-xotin nikohdan, odatda, qanday tartibda ajratiladi? A) Sud tartibida B) Ish joyi rahbariyati qarori bilan C) Notarius orqali D) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori bilan To'g'ri javob: A) Sud tartibida ✔ Izoh: Umumiy voyaga yetmagan bolalari bo'lgan er-xotin, shuningdek biri rozi bo'lmagan hollarda nikoh sud tartibida bekor qilinadi. 19. Majburiy ulush nima? A) Vasiyat mazmunidan qat'i nazar ayrim merosxo'rlarga beriladigan meros ulushi B) Meros mol-mulkdan qarzlarni to'lash uchun ajratiladigan majburiy qism C) Notarius meros guvohnomasini berish uchun oladigan majburiy haq D) Merosxo'rlar davlat byudjetiga to'lashi shart bo'lgan majburiy to'lov To'g'ri javob: A) Vasiyat mazmunidan qat'i nazar ayrim merosxo'rlarga beriladigan meros ulushi ✔ Izoh: Meros qoldiruvchining voyaga yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz bolalari, mehnatga layoqatsiz eri (xotini) va ota-onasi vasiyatdan qat'i nazar majburiy ulush oladi. 20. Bolani parvarishlash ta'tilidan kim foydalanishi mumkin? A) Ona, shuningdek ota yoki bolani amalda parvarishlayotgan boshqa qarindosh B) Faqat ishlamaydigan oila a'zolari C) Faqat bolaning bobosi yoki buvisi D) Faqat bolaning onasi, boshqa hech bir qarindosh foydalana olmaydi To'g'ri javob: A) Ona, shuningdek ota yoki bolani amalda parvarishlayotgan boshqa qarindosh ✔ Izoh: Bolani parvarishlash ta'tilidan onasi, shuningdek otasi yoki bolani amalda parvarishlayotgan boshqa qarindoshi foydalanishi mumkin. 21. Murojaatlar qanday shakllarda yuborilishi mumkin? A) Faqat shaxsan qabulda og'zaki B) Faqat notarial tasdiqlangan shaklda C) Faqat telegramma shaklida D) Og'zaki, yozma va elektron shaklda To'g'ri javob: D) Og'zaki, yozma va elektron shaklda ✔ Izoh: Murojaatlar og'zaki, yozma yoki elektron shaklda berilishi mumkin. 22. Rahbarga biror masala yuzasidan ma'lumot berish va xulosa bildirish uchun yoziladigan hujjat qanday ataladi? A) Bildirishnoma B) Ishonchnoma (vakolatnoma) C) Tilxat D) Buyruq To'g'ri javob: A) Bildirishnoma ✔ Izoh: Bildirishnoma rahbarga masala, fakt yoki hodisa haqida xabar berish va taklif bildirish uchun yoziladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 182 17. Yaqin qarindoshiga qarshi ko'rsatuv berishdan bosh tortgan guvoh javobgar bo'ladimi? A) Ha, agar ish og'ir bo'lsa B) Ha, har doim javobgar bo'ladi C) Ha, agar prokuror talab qilsa D) Yo'q, u bunday huquqqa ega To'g'ri javob: D) Yo'q, u bunday huquqqa ega✔ Izoh: Konstitutsiyaga ko'ra hech kim o'ziga va yaqin qarindoshlariga qarshi guvohlik berishga majbur emas. 18. Umumiy voyaga yetmagan bolalari bor er-xotin nikohdan, odatda, qanday tartibda ajratiladi? A) Sud tartibida B) Ish joyi rahbariyati qarori bilan C) Notarius orqali D) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori bilan To'g'ri javob: A) Sud tartibida ✔ Izoh: Umumiy voyaga yetmagan bolalari bo'lgan er-xotin, shuningdek biri rozi bo'lmagan hollarda nikoh sud tartibida bekor qilinadi. 19. Majburiy ulush nima? A) Vasiyat mazmunidan qat'i nazar ayrim merosxo'rlarga beriladigan meros ulushi B) Meros mol-mulkdan qarzlarni to'lash uchun ajratiladigan majburiy qism C) Notarius meros guvohnomasini berish uchun oladigan majburiy haq D) Merosxo'rlar davlat byudjetiga to'lashi shart bo'lgan majburiy to'lov To'g'ri javob: A) Vasiyat mazmunidan qat'i nazar ayrim merosxo'rlarga beriladigan meros ulushi ✔ Izoh: Meros qoldiruvchining voyaga yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz bolalari, mehnatga layoqatsiz eri (xotini) va ota-onasi vasiyatdan qat'i nazar majburiy ulush oladi. 20. Bolani parvarishlash ta'tilidan kim foydalanishi mumkin? A) Ona, shuningdek ota yoki bolani amalda parvarishlayotgan boshqa qarindosh B) Faqat ishlamaydigan oila a'zolari C) Faqat bolaning bobosi yoki buvisi D) Faqat bolaning onasi, boshqa hech bir qarindosh foydalana olmaydi To'g'ri javob: A) Ona, shuningdek ota yoki bolani amalda parvarishlayotgan boshqa qarindosh ✔ Izoh: Bolani parvarishlash ta'tilidan onasi, shuningdek otasi yoki bolani amalda parvarishlayotgan boshqa qarindoshi foydalanishi mumkin. 21. Murojaatlar qanday shakllarda yuborilishi mumkin? A) Faqat shaxsan qabulda og'zaki B) Faqat notarial tasdiqlangan shaklda C) Faqat telegramma shaklida D) Og'zaki, yozma va elektron shaklda To'g'ri javob: D) Og'zaki, yozma va elektron shaklda ✔ Izoh: Murojaatlar og'zaki, yozma yoki elektron shaklda berilishi mumkin. 22. Rahbarga biror masala yuzasidan ma'lumot berish va xulosa bildirish uchun yoziladigan hujjat qanday ataladi? A) Bildirishnoma B) Ishonchnoma (vakolatnoma) C) Tilxat D) Buyruq To'g'ri javob: A) Bildirishnoma ✔ Izoh: Bildirishnoma rahbarga masala, fakt yoki hodisa haqida xabar berish va taklif bildirish uchun yoziladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 182 17. Yaqin qarindoshiga qarshi ko'rsatuv berishdan bosh tortgan guvoh javobgar bo'ladimi? A) Ha, agar ish og'ir bo'lsa B) Ha, har doim javobgar bo'ladi C) Ha, agar prokuror talab qilsa D) Yo'q, u bunday huquqqa ega To'g'ri javob: D) Yo'q, u bunday huquqqa ega✔ Izoh: Konstitutsiyaga ko'ra hech kim o'ziga va yaqin qarindoshlariga qarshi guvohlik berishga majbur emas. 18. Umumiy voyaga yetmagan bolalari bor er-xotin nikohdan, odatda, qanday tartibda ajratiladi? A) Sud tartibida B) Ish joyi rahbariyati qarori bilan C) Notarius orqali D) Mahalla fuqarolar yig'ini qarori bilan To'g'ri javob: A) Sud tartibida ✔ Izoh: Umumiy voyaga yetmagan bolalari bo'lgan er-xotin, shuningdek biri rozi bo'lmagan hollarda nikoh sud tartibida bekor qilinadi. 19. Majburiy ulush nima? A) Vasiyat mazmunidan qat'i nazar ayrim merosxo'rlarga beriladigan meros ulushi B) Meros mol-mulkdan qarzlarni to'lash uchun ajratiladigan majburiy qism C) Notarius meros guvohnomasini berish uchun oladigan majburiy haq D) Merosxo'rlar davlat byudjetiga to'lashi shart bo'lgan majburiy to'lov To'g'ri javob: A) Vasiyat mazmunidan qat'i nazar ayrim merosxo'rlarga beriladigan meros ulushi ✔ Izoh: Meros qoldiruvchining voyaga yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz bolalari, mehnatga layoqatsiz eri (xotini) va ota-onasi vasiyatdan qat'i nazar majburiy ulush oladi. 20. Bolani parvarishlash ta'tilidan kim foydalanishi mumkin? A) Ona, shuningdek ota yoki bolani amalda parvarishlayotgan boshqa qarindosh B) Faqat ishlamaydigan oila a'zolari C) Faqat bolaning bobosi yoki buvisi D) Faqat bolaning onasi, boshqa hech bir qarindosh foydalana olmaydi To'g'ri javob: A) Ona, shuningdek ota yoki bolani amalda parvarishlayotgan boshqa qarindosh ✔ Izoh: Bolani parvarishlash ta'tilidan onasi, shuningdek otasi yoki bolani amalda parvarishlayotgan boshqa qarindoshi foydalanishi mumkin. 21. Murojaatlar qanday shakllarda yuborilishi mumkin? A) Faqat shaxsan qabulda og'zaki B) Faqat notarial tasdiqlangan shaklda C) Faqat telegramma shaklida D) Og'zaki, yozma va elektron shaklda To'g'ri javob: D) Og'zaki, yozma va elektron shaklda ✔ Izoh: Murojaatlar og'zaki, yozma yoki elektron shaklda berilishi mumkin. 22. Rahbarga biror masala yuzasidan ma'lumot berish va xulosa bildirish uchun yoziladigan hujjat qanday ataladi? A) Bildirishnoma B) Ishonchnoma (vakolatnoma) C) Tilxat D) Buyruq To'g'ri javob: A) Bildirishnoma ✔ Izoh: Bildirishnoma rahbarga masala, fakt yoki hodisa haqida xabar berish va taklif bildirish uchun yoziladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 182 23. Murojaatchi qanday huquqqa ega? A) Davlat organiga jarima solish B) Murojaatni ko'rib chiquvchi xodimni o'zi tanlab tayinlash C) Murojaat bo'yicha yakuniy qarorni o'zi qabul qilish D) Tushuntirish va qo'shimcha materiallar taqdim etish To'g'ri javob: D) Tushuntirish va qo'shimcha materiallar taqdim etish✔ Izoh: Murojaatchi o'z murojaati bo'yicha tushuntirish berishi, qo'shimcha materiallar taqdim etishi va natija haqida javob olishga haqli. 24. Qonunga ko'ra bola deb kim hisoblanadi? A) O'n to'rt yoshga to'lmagan shaxs B) O'n sakkiz yoshga to'lmagan shaxs C) O'n olti yoshga to'lmagan shaxs D) Maktab o'quvchisi bo'lgan har qanday shaxs To'g'ri javob: B) O'n sakkiz yoshga to'lmagan shaxs ✔ Izoh: O'n sakkiz yoshga to'lmagan (voyaga yetmagan) shaxs bola hisoblanadi. 25. Anonim murojaatlarga nisbatan qanday qoida mavjud? A) Ular avtomatik ravishda jinoyat ishiga aylanadi B) Ular ustuvor tartibda birinchi bo'lib ko'rib chiqiladi C) Umumiy qoidaga ko'ra ular ko'rib chiqilmaydi D) Ular faqat sud orqali ko'rib chiqiladi To'g'ri javob: C) Umumiy qoidaga ko'ra ular ko'rib chiqilmaydi ✔ Izoh: Murojaatlar to'g'risidagi qonunchilikka ko'ra murojaatchisi ko'rsatilmagan anonim murojaatlar umumiy qoidaga ko'ra ko'rib chiqilmaydi. 26. Isbotlanishi lozim bo'lgan holatlarga nimalar kiradi? A) Tergovchining ish tajribasi va mukofotlari B) Jabrlanuvchining ijtimoiy tarmoqdagi faolligi C) Jinoyat hodisasi, shaxsning aybi, motivlari va yetkazilgan zararning tavsifi D) Ayblanuvchining siyosiy qarashlari, diniy e'tiqodi va jamoat birlashmalariga a'zoligi To'g'ri javob: C) Jinoyat hodisasi, shaxsning aybi, motivlari va yetkazilgan zararning tavsifi ✔ Izoh: Jinoyat hodisasi, uni sodir etgan shaxsning aybi, motivlari, zarar tavsifi va miqdori, javobgarlikka ta'sir qiluvchi holatlar isbotlanishi lozim. 27. Ijtimoiy sheriklik deganda nima tushuniladi? A) Banklarning birgalikda yirik kredit ajratishi B) Davlat, ish beruvchilar va xodimlar vakillarining hamkorligi C) Ikki xususiy korxonaning bitta korxonaga birlashuvi D) Fuqarolarning birgalikda sport klubi tuzishi To'g'ri javob: B) Davlat, ish beruvchilar va xodimlar vakillarining hamkorligi ✔ Izoh: Ijtimoiy sheriklik — ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga solishda davlat organlari, ish beruvchilar va xodimlar vakillarining o'zaro hamkorligi. 28. Ma'muriy jazo tayinlashda nimalar hisobga olinadi? A) Faqat jabrlanuvchining xohishi va talabi B) Faqat bayonnoma tuzgan xodimning shaxsiy fikri va xulosasi C) Faqat huquqbuzarning moddiy ahvoli va daromadi D) Huquqbuzarlik xususiyati, shaxs, ayb darajasi va javobgarlik holatlari To'g'ri javob: D) Huquqbuzarlik xususiyati, shaxs, ayb darajasi va javobgarlik holatlari ✔ Izoh: Jazo huquqbuzarlik xususiyati, aybdorning shaxsi, ayb darajasi, mulkiy ahvoli, yengillashtiruvchi va og'irlashtiruvchi holatlarni hisobga olib tayinlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 183 23. Murojaatchi qanday huquqqa ega? A) Davlat organiga jarima solish B) Murojaatni ko'rib chiquvchi xodimni o'zi tanlab tayinlash C) Murojaat bo'yicha yakuniy qarorni o'zi qabul qilish D) Tushuntirish va qo'shimcha materiallar taqdim etish To'g'ri javob: D) Tushuntirish va qo'shimcha materiallar taqdim etish✔ Izoh: Murojaatchi o'z murojaati bo'yicha tushuntirish berishi, qo'shimcha materiallar taqdim etishi va natija haqida javob olishga haqli. 24. Qonunga ko'ra bola deb kim hisoblanadi? A) O'n to'rt yoshga to'lmagan shaxs B) O'n sakkiz yoshga to'lmagan shaxs C) O'n olti yoshga to'lmagan shaxs D) Maktab o'quvchisi bo'lgan har qanday shaxs To'g'ri javob: B) O'n sakkiz yoshga to'lmagan shaxs ✔ Izoh: O'n sakkiz yoshga to'lmagan (voyaga yetmagan) shaxs bola hisoblanadi. 25. Anonim murojaatlarga nisbatan qanday qoida mavjud? A) Ular avtomatik ravishda jinoyat ishiga aylanadi B) Ular ustuvor tartibda birinchi bo'lib ko'rib chiqiladi C) Umumiy qoidaga ko'ra ular ko'rib chiqilmaydi D) Ular faqat sud orqali ko'rib chiqiladi To'g'ri javob: C) Umumiy qoidaga ko'ra ular ko'rib chiqilmaydi ✔ Izoh: Murojaatlar to'g'risidagi qonunchilikka ko'ra murojaatchisi ko'rsatilmagan anonim murojaatlar umumiy qoidaga ko'ra ko'rib chiqilmaydi. 26. Isbotlanishi lozim bo'lgan holatlarga nimalar kiradi? A) Tergovchining ish tajribasi va mukofotlari B) Jabrlanuvchining ijtimoiy tarmoqdagi faolligi C) Jinoyat hodisasi, shaxsning aybi, motivlari va yetkazilgan zararning tavsifi D) Ayblanuvchining siyosiy qarashlari, diniy e'tiqodi va jamoat birlashmalariga a'zoligi To'g'ri javob: C) Jinoyat hodisasi, shaxsning aybi, motivlari va yetkazilgan zararning tavsifi ✔ Izoh: Jinoyat hodisasi, uni sodir etgan shaxsning aybi, motivlari, zarar tavsifi va miqdori, javobgarlikka ta'sir qiluvchi holatlar isbotlanishi lozim. 27. Ijtimoiy sheriklik deganda nima tushuniladi? A) Banklarning birgalikda yirik kredit ajratishi B) Davlat, ish beruvchilar va xodimlar vakillarining hamkorligi C) Ikki xususiy korxonaning bitta korxonaga birlashuvi D) Fuqarolarning birgalikda sport klubi tuzishi To'g'ri javob: B) Davlat, ish beruvchilar va xodimlar vakillarining hamkorligi ✔ Izoh: Ijtimoiy sheriklik — ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga solishda davlat organlari, ish beruvchilar va xodimlar vakillarining o'zaro hamkorligi. 28. Ma'muriy jazo tayinlashda nimalar hisobga olinadi? A) Faqat jabrlanuvchining xohishi va talabi B) Faqat bayonnoma tuzgan xodimning shaxsiy fikri va xulosasi C) Faqat huquqbuzarning moddiy ahvoli va daromadi D) Huquqbuzarlik xususiyati, shaxs, ayb darajasi va javobgarlik holatlari To'g'ri javob: D) Huquqbuzarlik xususiyati, shaxs, ayb darajasi va javobgarlik holatlari ✔ Izoh: Jazo huquqbuzarlik xususiyati, aybdorning shaxsi, ayb darajasi, mulkiy ahvoli, yengillashtiruvchi va og'irlashtiruvchi holatlarni hisobga olib tayinlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 183 23. Murojaatchi qanday huquqqa ega? A) Davlat organiga jarima solish B) Murojaatni ko'rib chiquvchi xodimni o'zi tanlab tayinlash C) Murojaat bo'yicha yakuniy qarorni o'zi qabul qilish D) Tushuntirish va qo'shimcha materiallar taqdim etish To'g'ri javob: D) Tushuntirish va qo'shimcha materiallar taqdim etish✔ Izoh: Murojaatchi o'z murojaati bo'yicha tushuntirish berishi, qo'shimcha materiallar taqdim etishi va natija haqida javob olishga haqli. 24. Qonunga ko'ra bola deb kim hisoblanadi? A) O'n to'rt yoshga to'lmagan shaxs B) O'n sakkiz yoshga to'lmagan shaxs C) O'n olti yoshga to'lmagan shaxs D) Maktab o'quvchisi bo'lgan har qanday shaxs To'g'ri javob: B) O'n sakkiz yoshga to'lmagan shaxs ✔ Izoh: O'n sakkiz yoshga to'lmagan (voyaga yetmagan) shaxs bola hisoblanadi. 25. Anonim murojaatlarga nisbatan qanday qoida mavjud? A) Ular avtomatik ravishda jinoyat ishiga aylanadi B) Ular ustuvor tartibda birinchi bo'lib ko'rib chiqiladi C) Umumiy qoidaga ko'ra ular ko'rib chiqilmaydi D) Ular faqat sud orqali ko'rib chiqiladi To'g'ri javob: C) Umumiy qoidaga ko'ra ular ko'rib chiqilmaydi ✔ Izoh: Murojaatlar to'g'risidagi qonunchilikka ko'ra murojaatchisi ko'rsatilmagan anonim murojaatlar umumiy qoidaga ko'ra ko'rib chiqilmaydi. 26. Isbotlanishi lozim bo'lgan holatlarga nimalar kiradi? A) Tergovchining ish tajribasi va mukofotlari B) Jabrlanuvchining ijtimoiy tarmoqdagi faolligi C) Jinoyat hodisasi, shaxsning aybi, motivlari va yetkazilgan zararning tavsifi D) Ayblanuvchining siyosiy qarashlari, diniy e'tiqodi va jamoat birlashmalariga a'zoligi To'g'ri javob: C) Jinoyat hodisasi, shaxsning aybi, motivlari va yetkazilgan zararning tavsifi ✔ Izoh: Jinoyat hodisasi, uni sodir etgan shaxsning aybi, motivlari, zarar tavsifi va miqdori, javobgarlikka ta'sir qiluvchi holatlar isbotlanishi lozim. 27. Ijtimoiy sheriklik deganda nima tushuniladi? A) Banklarning birgalikda yirik kredit ajratishi B) Davlat, ish beruvchilar va xodimlar vakillarining hamkorligi C) Ikki xususiy korxonaning bitta korxonaga birlashuvi D) Fuqarolarning birgalikda sport klubi tuzishi To'g'ri javob: B) Davlat, ish beruvchilar va xodimlar vakillarining hamkorligi ✔ Izoh: Ijtimoiy sheriklik — ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tartibga solishda davlat organlari, ish beruvchilar va xodimlar vakillarining o'zaro hamkorligi. 28. Ma'muriy jazo tayinlashda nimalar hisobga olinadi? A) Faqat jabrlanuvchining xohishi va talabi B) Faqat bayonnoma tuzgan xodimning shaxsiy fikri va xulosasi C) Faqat huquqbuzarning moddiy ahvoli va daromadi D) Huquqbuzarlik xususiyati, shaxs, ayb darajasi va javobgarlik holatlari To'g'ri javob: D) Huquqbuzarlik xususiyati, shaxs, ayb darajasi va javobgarlik holatlari ✔ Izoh: Jazo huquqbuzarlik xususiyati, aybdorning shaxsi, ayb darajasi, mulkiy ahvoli, yengillashtiruvchi va og'irlashtiruvchi holatlarni hisobga olib tayinlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 183 29. Dastlabki sinov davrida xodimga mehnat qonunchiligi qo'llaniladimi? A) Ha, to'liq qo'llaniladi B) Faqat ish haqi qismi qo'llaniladi C) Yo'q, qo'llanilmaydi D) Faqat ish vaqti qismi qo'llaniladi To'g'ri javob: A) Ha, to'liq qo'llaniladi✔ Izoh: Sinov muddatida xodimga mehnat qonunchiligi to'liq tatbiq etiladi. 30. Xodimlar sonini yoki shtatlarni qisqartirishda ish beruvchi qanday majburiyatga ega? A) Xodimdan bo'shatish uchun pul to'lashni talab qilish B) Xodimni oldindan ogohlantirish va qonunda belgilangan kafolatlarni berish C) Xodimni oldindan ogohlantirmasdan va hech qanday kompensatsiyasiz darhol bo'shatish D) Xodimni boshqa shaharga roziligisiz majburan ko'chirish To'g'ri javob: B) Xodimni oldindan ogohlantirish va qonunda belgilangan kafolatlarni berish ✔ Izoh: Shtat qisqarganda xodim oldindan ogohlantiriladi, imkoni bo'lsa boshqa ishga o'tkaziladi va ishdan bo'shatish nafaqasi to'lanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 184 29. Dastlabki sinov davrida xodimga mehnat qonunchiligi qo'llaniladimi? A) Ha, to'liq qo'llaniladi B) Faqat ish haqi qismi qo'llaniladi C) Yo'q, qo'llanilmaydi D) Faqat ish vaqti qismi qo'llaniladi To'g'ri javob: A) Ha, to'liq qo'llaniladi✔ Izoh: Sinov muddatida xodimga mehnat qonunchiligi to'liq tatbiq etiladi. 30. Xodimlar sonini yoki shtatlarni qisqartirishda ish beruvchi qanday majburiyatga ega? A) Xodimdan bo'shatish uchun pul to'lashni talab qilish B) Xodimni oldindan ogohlantirish va qonunda belgilangan kafolatlarni berish C) Xodimni oldindan ogohlantirmasdan va hech qanday kompensatsiyasiz darhol bo'shatish D) Xodimni boshqa shaharga roziligisiz majburan ko'chirish To'g'ri javob: B) Xodimni oldindan ogohlantirish va qonunda belgilangan kafolatlarni berish ✔ Izoh: Shtat qisqarganda xodim oldindan ogohlantiriladi, imkoni bo'lsa boshqa ishga o'tkaziladi va ishdan bo'shatish nafaqasi to'lanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 184 29. Dastlabki sinov davrida xodimga mehnat qonunchiligi qo'llaniladimi? A) Ha, to'liq qo'llaniladi B) Faqat ish haqi qismi qo'llaniladi C) Yo'q, qo'llanilmaydi D) Faqat ish vaqti qismi qo'llaniladi To'g'ri javob: A) Ha, to'liq qo'llaniladi✔ Izoh: Sinov muddatida xodimga mehnat qonunchiligi to'liq tatbiq etiladi. 30. Xodimlar sonini yoki shtatlarni qisqartirishda ish beruvchi qanday majburiyatga ega? A) Xodimdan bo'shatish uchun pul to'lashni talab qilish B) Xodimni oldindan ogohlantirish va qonunda belgilangan kafolatlarni berish C) Xodimni oldindan ogohlantirmasdan va hech qanday kompensatsiyasiz darhol bo'shatish D) Xodimni boshqa shaharga roziligisiz majburan ko'chirish To'g'ri javob: B) Xodimni oldindan ogohlantirish va qonunda belgilangan kafolatlarni berish ✔ Izoh: Shtat qisqarganda xodim oldindan ogohlantiriladi, imkoni bo'lsa boshqa ishga o'tkaziladi va ishdan bo'shatish nafaqasi to'lanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 184 31-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Sudlanganlik nima? A) Shaxsning tergov davomida gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi sifatida ishtirok etish holati B) Shaxsning sudda guvoh sifatida qatnashganligi C) Jazo tayinlangan shaxsning hukm kuchga kirgandan keyingi muayyan huquqiy holati D) Shaxsning ma'muriy jarima to'laganligi holati To'g'ri javob: C) Jazo tayinlangan shaxsning hukm kuchga kirgandan keyingi muayyan huquqiy ✔ holati Izoh: Sudlanganlik — ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgandan keyin shaxsda yuzaga keladigan va qonunda belgilangan oqibatlarga olib keladigan huquqiy holat. 2. Qiynoqlarga qarshi konvensiya qaysi yilda qabul qilingan? A) 1999-yil oxirida B) 1966-yilda C) 1948-yilda D) 1984-yilda To'g'ri javob: D) 1984-yilda ✔ Izoh: Qiynoqlar va boshqa shafqatsiz, g'ayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala va jazo turlariga qarshi konvensiya 1984-yilda qabul qilingan. 3. Ma'muriy javobgarlikni yengillashtiruvchi yoki bekor qiluvchi qonun qanday kuchga ega? A) Faqat yuridik shaxslarga qo'llaniladi B) Faqat yangi huquqbuzarlarga qo'llaniladi C) Orqaga qaytish kuchiga ega D) Faqat kelajakka nisbatan qo'llaniladi To'g'ri javob: C) Orqaga qaytish kuchiga ega ✔ Izoh: Ma'muriy javobgarlikni yengillashtiruvchi yoki bekor qiluvchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega. 4. Amnistiya va afv etishning asosiy farqi nimada? A) Amnistiya faqat chet elliklarga, afv etish faqat fuqarolarga nisbatan qo'llaniladi B) Amnistiya noaniq doiradagi shaxslarga, afv etish muayyan shaxsga nisbatan qo'llaniladi C) Amnistiyani sud, afv etishni esa faqat prokuror o'z qarori bilan qo'llay oladi D) Amnistiya jazoni og'irlashtiradi, afv etish esa jazoni o'zgarishsiz saqlab qoladi To'g'ri javob: B) Amnistiya noaniq doiradagi shaxslarga, afv etish muayyan shaxsga nisbatan ✔ qo'llaniladi Izoh: Amnistiya umumiy belgilar bo'yicha aniqlanadigan shaxslar doirasiga, afv etish esa individual tartibda aniq shaxsga nisbatan qo'llaniladi. 5. Oliy Majlis qanday palatalardan iborat? A) Senat va Konstitutsiyaviy kengashdan B) Xalq palatasi va Hukumat palatasidan C) Deputatlar palatasi va Davlat kengashidan D) Qonunchilik palatasi va Senatdan To'g'ri javob: D) Qonunchilik palatasi va Senatdan ✔ Izoh: Oliy Majlis ikki palatadan — quyi palata Qonunchilik palatasi va yuqori palata Senatdan iborat. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 185 31-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Sudlanganlik nima? A) Shaxsning tergov davomida gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi sifatida ishtirok etish holati B) Shaxsning sudda guvoh sifatida qatnashganligi C) Jazo tayinlangan shaxsning hukm kuchga kirgandan keyingi muayyan huquqiy holati D) Shaxsning ma'muriy jarima to'laganligi holati To'g'ri javob: C) Jazo tayinlangan shaxsning hukm kuchga kirgandan keyingi muayyan huquqiy ✔ holati Izoh: Sudlanganlik — ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgandan keyin shaxsda yuzaga keladigan va qonunda belgilangan oqibatlarga olib keladigan huquqiy holat. 2. Qiynoqlarga qarshi konvensiya qaysi yilda qabul qilingan? A) 1999-yil oxirida B) 1966-yilda C) 1948-yilda D) 1984-yilda To'g'ri javob: D) 1984-yilda ✔ Izoh: Qiynoqlar va boshqa shafqatsiz, g'ayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala va jazo turlariga qarshi konvensiya 1984-yilda qabul qilingan. 3. Ma'muriy javobgarlikni yengillashtiruvchi yoki bekor qiluvchi qonun qanday kuchga ega? A) Faqat yuridik shaxslarga qo'llaniladi B) Faqat yangi huquqbuzarlarga qo'llaniladi C) Orqaga qaytish kuchiga ega D) Faqat kelajakka nisbatan qo'llaniladi To'g'ri javob: C) Orqaga qaytish kuchiga ega ✔ Izoh: Ma'muriy javobgarlikni yengillashtiruvchi yoki bekor qiluvchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega. 4. Amnistiya va afv etishning asosiy farqi nimada? A) Amnistiya faqat chet elliklarga, afv etish faqat fuqarolarga nisbatan qo'llaniladi B) Amnistiya noaniq doiradagi shaxslarga, afv etish muayyan shaxsga nisbatan qo'llaniladi C) Amnistiyani sud, afv etishni esa faqat prokuror o'z qarori bilan qo'llay oladi D) Amnistiya jazoni og'irlashtiradi, afv etish esa jazoni o'zgarishsiz saqlab qoladi To'g'ri javob: B) Amnistiya noaniq doiradagi shaxslarga, afv etish muayyan shaxsga nisbatan ✔ qo'llaniladi Izoh: Amnistiya umumiy belgilar bo'yicha aniqlanadigan shaxslar doirasiga, afv etish esa individual tartibda aniq shaxsga nisbatan qo'llaniladi. 5. Oliy Majlis qanday palatalardan iborat? A) Senat va Konstitutsiyaviy kengashdan B) Xalq palatasi va Hukumat palatasidan C) Deputatlar palatasi va Davlat kengashidan D) Qonunchilik palatasi va Senatdan To'g'ri javob: D) Qonunchilik palatasi va Senatdan ✔ Izoh: Oliy Majlis ikki palatadan — quyi palata Qonunchilik palatasi va yuqori palata Senatdan iborat. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 185 31-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Sudlanganlik nima? A) Shaxsning tergov davomida gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi sifatida ishtirok etish holati B) Shaxsning sudda guvoh sifatida qatnashganligi C) Jazo tayinlangan shaxsning hukm kuchga kirgandan keyingi muayyan huquqiy holati D) Shaxsning ma'muriy jarima to'laganligi holati To'g'ri javob: C) Jazo tayinlangan shaxsning hukm kuchga kirgandan keyingi muayyan huquqiy ✔ holati Izoh: Sudlanganlik — ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgandan keyin shaxsda yuzaga keladigan va qonunda belgilangan oqibatlarga olib keladigan huquqiy holat. 2. Qiynoqlarga qarshi konvensiya qaysi yilda qabul qilingan? A) 1999-yil oxirida B) 1966-yilda C) 1948-yilda D) 1984-yilda To'g'ri javob: D) 1984-yilda ✔ Izoh: Qiynoqlar va boshqa shafqatsiz, g'ayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala va jazo turlariga qarshi konvensiya 1984-yilda qabul qilingan. 3. Ma'muriy javobgarlikni yengillashtiruvchi yoki bekor qiluvchi qonun qanday kuchga ega? A) Faqat yuridik shaxslarga qo'llaniladi B) Faqat yangi huquqbuzarlarga qo'llaniladi C) Orqaga qaytish kuchiga ega D) Faqat kelajakka nisbatan qo'llaniladi To'g'ri javob: C) Orqaga qaytish kuchiga ega ✔ Izoh: Ma'muriy javobgarlikni yengillashtiruvchi yoki bekor qiluvchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega. 4. Amnistiya va afv etishning asosiy farqi nimada? A) Amnistiya faqat chet elliklarga, afv etish faqat fuqarolarga nisbatan qo'llaniladi B) Amnistiya noaniq doiradagi shaxslarga, afv etish muayyan shaxsga nisbatan qo'llaniladi C) Amnistiyani sud, afv etishni esa faqat prokuror o'z qarori bilan qo'llay oladi D) Amnistiya jazoni og'irlashtiradi, afv etish esa jazoni o'zgarishsiz saqlab qoladi To'g'ri javob: B) Amnistiya noaniq doiradagi shaxslarga, afv etish muayyan shaxsga nisbatan ✔ qo'llaniladi Izoh: Amnistiya umumiy belgilar bo'yicha aniqlanadigan shaxslar doirasiga, afv etish esa individual tartibda aniq shaxsga nisbatan qo'llaniladi. 5. Oliy Majlis qanday palatalardan iborat? A) Senat va Konstitutsiyaviy kengashdan B) Xalq palatasi va Hukumat palatasidan C) Deputatlar palatasi va Davlat kengashidan D) Qonunchilik palatasi va Senatdan To'g'ri javob: D) Qonunchilik palatasi va Senatdan ✔ Izoh: Oliy Majlis ikki palatadan — quyi palata Qonunchilik palatasi va yuqori palata Senatdan iborat. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 185 6. O'zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashish sohasida maxsus vakolatli davlat organi qaysi? A) Davlat statistika qo'mitasi B) Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi C) Markaziy saylov komissiyasi D) Davlat aktivlarini boshqarish milliy agentligi To'g'ri javob: B) Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi bu sohada davlat siyosatini amalga oshirishga mas'ul maxsus vakolatli organ hisoblanadi. 7. Davlat xizmatchisining tashqi ko'rinishi qanday bo'lishi kerak? A) Har kuni turli rang-barang kostyumda B) Har qanday holatda sport kiyimida C) Xizmat muhitiga mos, ozoda va rasmiy uslubda D) Faqat milliy liboslarda To'g'ri javob: C) Xizmat muhitiga mos, ozoda va rasmiy uslubda ✔ Izoh: Xizmatchining tashqi ko'rinishi davlat organiga hurmatni uyg'otadigan, ozoda va rasmiy-ishchan uslubda bo'lishi kerak. 8. Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organi qaysi? A) Tuman hokimligi B) Mahalla C) Ichki ishlar bo'limi D) Viloyat kengashi To'g'ri javob: B) Mahalla ✔ Izoh: Mahalla fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organi bo'lib, davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. 9. Prezident Konstitutsiyaga ko'ra yana qanday maqomga ega? A) Oliy sud raisi va sudyalar rahbari B) Senat Raisi C) Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qo'mondoni D) Xavfsizlik kengashining kotibi To'g'ri javob: C) Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qo'mondoni ✔ Izoh: Prezident davlat boshlig'i bo'lish bilan birga O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Oliy Bosh Qo'mondoni hisoblanadi. 10. Xizmat etikasi deganda nima tushuniladi? A) Xizmatchining kasbiy axloq va xulq-atvor qoidalari majmui B) Xizmat xonasini jihozlash va bezatish qoidalari C) Xizmat avtomobilidan foydalanish va uni garajda saqlash tartibi D) Xizmat safari xarajatlari hisobi To'g'ri javob: A) Xizmatchining kasbiy axloq va xulq-atvor qoidalari majmui ✔ Izoh: Xizmat etikasi xodimning kasbiy faoliyatida va undan tashqarida amal qilishi lozim bo'lgan axloqiy tamoyil va xulq-atvor qoidalari majmuidir. 11. Xizmatchining o'z xizmat vazifalarini sifatsiz bajarishi, odatda, qanday javobgarlikka sabab bo'ladi? A) Ma'muriy qamoqqa B) Intizomiy javobgarlikka C) Saylov huquqidan mahrum qilishga D) Fuqarolikdan mahrum qilishga To'g'ri javob: B) Intizomiy javobgarlikka ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 186 6. O'zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashish sohasida maxsus vakolatli davlat organi qaysi? A) Davlat statistika qo'mitasi B) Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi C) Markaziy saylov komissiyasi D) Davlat aktivlarini boshqarish milliy agentligi To'g'ri javob: B) Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi bu sohada davlat siyosatini amalga oshirishga mas'ul maxsus vakolatli organ hisoblanadi. 7. Davlat xizmatchisining tashqi ko'rinishi qanday bo'lishi kerak? A) Har kuni turli rang-barang kostyumda B) Har qanday holatda sport kiyimida C) Xizmat muhitiga mos, ozoda va rasmiy uslubda D) Faqat milliy liboslarda To'g'ri javob: C) Xizmat muhitiga mos, ozoda va rasmiy uslubda ✔ Izoh: Xizmatchining tashqi ko'rinishi davlat organiga hurmatni uyg'otadigan, ozoda va rasmiy-ishchan uslubda bo'lishi kerak. 8. Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organi qaysi? A) Tuman hokimligi B) Mahalla C) Ichki ishlar bo'limi D) Viloyat kengashi To'g'ri javob: B) Mahalla ✔ Izoh: Mahalla fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organi bo'lib, davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. 9. Prezident Konstitutsiyaga ko'ra yana qanday maqomga ega? A) Oliy sud raisi va sudyalar rahbari B) Senat Raisi C) Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qo'mondoni D) Xavfsizlik kengashining kotibi To'g'ri javob: C) Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qo'mondoni ✔ Izoh: Prezident davlat boshlig'i bo'lish bilan birga O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Oliy Bosh Qo'mondoni hisoblanadi. 10. Xizmat etikasi deganda nima tushuniladi? A) Xizmatchining kasbiy axloq va xulq-atvor qoidalari majmui B) Xizmat xonasini jihozlash va bezatish qoidalari C) Xizmat avtomobilidan foydalanish va uni garajda saqlash tartibi D) Xizmat safari xarajatlari hisobi To'g'ri javob: A) Xizmatchining kasbiy axloq va xulq-atvor qoidalari majmui ✔ Izoh: Xizmat etikasi xodimning kasbiy faoliyatida va undan tashqarida amal qilishi lozim bo'lgan axloqiy tamoyil va xulq-atvor qoidalari majmuidir. 11. Xizmatchining o'z xizmat vazifalarini sifatsiz bajarishi, odatda, qanday javobgarlikka sabab bo'ladi? A) Ma'muriy qamoqqa B) Intizomiy javobgarlikka C) Saylov huquqidan mahrum qilishga D) Fuqarolikdan mahrum qilishga To'g'ri javob: B) Intizomiy javobgarlikka ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 186 6. O'zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashish sohasida maxsus vakolatli davlat organi qaysi? A) Davlat statistika qo'mitasi B) Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi C) Markaziy saylov komissiyasi D) Davlat aktivlarini boshqarish milliy agentligi To'g'ri javob: B) Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi✔ Izoh: Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi bu sohada davlat siyosatini amalga oshirishga mas'ul maxsus vakolatli organ hisoblanadi. 7. Davlat xizmatchisining tashqi ko'rinishi qanday bo'lishi kerak? A) Har kuni turli rang-barang kostyumda B) Har qanday holatda sport kiyimida C) Xizmat muhitiga mos, ozoda va rasmiy uslubda D) Faqat milliy liboslarda To'g'ri javob: C) Xizmat muhitiga mos, ozoda va rasmiy uslubda ✔ Izoh: Xizmatchining tashqi ko'rinishi davlat organiga hurmatni uyg'otadigan, ozoda va rasmiy-ishchan uslubda bo'lishi kerak. 8. Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organi qaysi? A) Tuman hokimligi B) Mahalla C) Ichki ishlar bo'limi D) Viloyat kengashi To'g'ri javob: B) Mahalla ✔ Izoh: Mahalla fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organi bo'lib, davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. 9. Prezident Konstitutsiyaga ko'ra yana qanday maqomga ega? A) Oliy sud raisi va sudyalar rahbari B) Senat Raisi C) Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qo'mondoni D) Xavfsizlik kengashining kotibi To'g'ri javob: C) Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qo'mondoni ✔ Izoh: Prezident davlat boshlig'i bo'lish bilan birga O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Oliy Bosh Qo'mondoni hisoblanadi. 10. Xizmat etikasi deganda nima tushuniladi? A) Xizmatchining kasbiy axloq va xulq-atvor qoidalari majmui B) Xizmat xonasini jihozlash va bezatish qoidalari C) Xizmat avtomobilidan foydalanish va uni garajda saqlash tartibi D) Xizmat safari xarajatlari hisobi To'g'ri javob: A) Xizmatchining kasbiy axloq va xulq-atvor qoidalari majmui ✔ Izoh: Xizmat etikasi xodimning kasbiy faoliyatida va undan tashqarida amal qilishi lozim bo'lgan axloqiy tamoyil va xulq-atvor qoidalari majmuidir. 11. Xizmatchining o'z xizmat vazifalarini sifatsiz bajarishi, odatda, qanday javobgarlikka sabab bo'ladi? A) Ma'muriy qamoqqa B) Intizomiy javobgarlikka C) Saylov huquqidan mahrum qilishga D) Fuqarolikdan mahrum qilishga To'g'ri javob: B) Intizomiy javobgarlikka ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 186 Izoh: Xizmat vazifalarini bajarmaslik yoki lozim darajada bajarmaslik intizomiy javobgarlikka, og'ir oqibatlarda esa boshqa javobgarlikka sabab bo'ladi. 12. Aybga asoslangan javobgarlik tamoyili nimani anglatadi? A) Shaxs faqat niyati uchun javobgarlikka tortiladi B) Shaxs zarar yetkazgani uchun aybidan qat'i nazar javob beradi C) Shaxs faqat aybi isbotlangan qilmishi uchun javobgar bo'ladi D) Shaxs qarindoshining qilmishi uchun ham javob beradi To'g'ri javob: C) Shaxs faqat aybi isbotlangan qilmishi uchun javobgar bo'ladi✔ Izoh: Obyektiv ayblash taqiqlanadi: shaxs faqat aybi aniqlangan ijtimoiy xavfli qilmishi va oqibatlari uchun javobgar bo'ladi. 13. Jinoyat qonunida insonparvarlik tamoyili nimani anglatadi? A) Jazo faqat jabrlanuvchining hissiyotlariga qarab belgilanadi B) Jinoiy javobgarlik faqat chet el fuqarolariga qo'llanilmaydi C) Jinoyatchilar hech qachon jazoga tortilmaydi va har doim ozod qilinadi, faqat ogohlantiriladi D) Jazo jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitishni maqsad qilmaydi To'g'ri javob: D) Jazo jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitishni maqsad qilmaydi ✔ Izoh: Insonparvarlik tamoyiliga ko'ra jazo jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitish maqsadini ko'zlamaydi. 14. Jinoyatga suiqasd deganda nima tushuniladi? A) Jinoyatni bevosita sodir etishga qaratilgan, lekin shaxs irodasidan tashqari sabablarga ko'ra tugallanmagan harakat B) Jinoyatni to'liq sodir etib, oqibatlarini o'z ixtiyori bilan bartaraf etish C) Jinoyat sodir etishni o'z ixtiyori bilan va butunlay to'xtatish harakati D) Jinoyat uchun qurol izlash va sheriklarni til biriktirishga yig'ish harakati To'g'ri javob: A) Jinoyatni bevosita sodir etishga qaratilgan, lekin shaxs irodasidan tashqari ✔ sabablarga ko'ra tugallanmagan harakat Izoh: Suiqasd — qasddan jinoyat sodir etishga bevosita qaratilgan qilmish, jinoyat aybdorning irodasiga bog'liq bo'lmagan sabablarga ko'ra oxiriga yetkazilmagan. 15. Davlat xizmatchisi o'ziga tegishli ulush yoki aksiyalar sababli manfaatlar to'qnashuvi yuzaga kelganda nima qilishi mumkin? A) Ularni qarindoshi nomiga yashirin o'tkazishi B) Ular haqida rahbariyatga yolg'on ma'lumot berishi C) Ularni ishonchli boshqaruvga berishi D) Ularni yashirib qo'yishi To'g'ri javob: C) Ularni ishonchli boshqaruvga berishi ✔ Izoh: Manfaatlar to'qnashuvini bartaraf etish uchun xodim o'ziga tegishli ulush va aksiyalarni ishonchli boshqaruvga topshirishi mumkin. 16. Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT) qanday maqsadda faoliyat yuritadi? A) Mehnat huquqlari va ijtimoiy adolatni ta'minlash bo'yicha xalqaro standartlar ishlab chiqish B) Davlat chegaralarini belgilash, o'zgartirish va chegara nizolari bo'yicha majburiy qarorlar chiqarish C) Davlatlararo harbiy nizolarni hal qilish D) Xalqaro jinoyatchilarni ushlash va sud qilish To'g'ri javob: A) Mehnat huquqlari va ijtimoiy adolatni ta'minlash bo'yicha xalqaro standartlar ✔ ishlab chiqish Izoh: XMT mehnat sohasidagi xalqaro konvensiyalar va standartlarni ishlab chiqadi, majburiy va bolalar mehnatiga qarshi kurashadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 187 Izoh: Xizmat vazifalarini bajarmaslik yoki lozim darajada bajarmaslik intizomiy javobgarlikka, og'ir oqibatlarda esa boshqa javobgarlikka sabab bo'ladi. 12. Aybga asoslangan javobgarlik tamoyili nimani anglatadi? A) Shaxs faqat niyati uchun javobgarlikka tortiladi B) Shaxs zarar yetkazgani uchun aybidan qat'i nazar javob beradi C) Shaxs faqat aybi isbotlangan qilmishi uchun javobgar bo'ladi D) Shaxs qarindoshining qilmishi uchun ham javob beradi To'g'ri javob: C) Shaxs faqat aybi isbotlangan qilmishi uchun javobgar bo'ladi✔ Izoh: Obyektiv ayblash taqiqlanadi: shaxs faqat aybi aniqlangan ijtimoiy xavfli qilmishi va oqibatlari uchun javobgar bo'ladi. 13. Jinoyat qonunida insonparvarlik tamoyili nimani anglatadi? A) Jazo faqat jabrlanuvchining hissiyotlariga qarab belgilanadi B) Jinoiy javobgarlik faqat chet el fuqarolariga qo'llanilmaydi C) Jinoyatchilar hech qachon jazoga tortilmaydi va har doim ozod qilinadi, faqat ogohlantiriladi D) Jazo jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitishni maqsad qilmaydi To'g'ri javob: D) Jazo jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitishni maqsad qilmaydi ✔ Izoh: Insonparvarlik tamoyiliga ko'ra jazo jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitish maqsadini ko'zlamaydi. 14. Jinoyatga suiqasd deganda nima tushuniladi? A) Jinoyatni bevosita sodir etishga qaratilgan, lekin shaxs irodasidan tashqari sabablarga ko'ra tugallanmagan harakat B) Jinoyatni to'liq sodir etib, oqibatlarini o'z ixtiyori bilan bartaraf etish C) Jinoyat sodir etishni o'z ixtiyori bilan va butunlay to'xtatish harakati D) Jinoyat uchun qurol izlash va sheriklarni til biriktirishga yig'ish harakati To'g'ri javob: A) Jinoyatni bevosita sodir etishga qaratilgan, lekin shaxs irodasidan tashqari ✔ sabablarga ko'ra tugallanmagan harakat Izoh: Suiqasd — qasddan jinoyat sodir etishga bevosita qaratilgan qilmish, jinoyat aybdorning irodasiga bog'liq bo'lmagan sabablarga ko'ra oxiriga yetkazilmagan. 15. Davlat xizmatchisi o'ziga tegishli ulush yoki aksiyalar sababli manfaatlar to'qnashuvi yuzaga kelganda nima qilishi mumkin? A) Ularni qarindoshi nomiga yashirin o'tkazishi B) Ular haqida rahbariyatga yolg'on ma'lumot berishi C) Ularni ishonchli boshqaruvga berishi D) Ularni yashirib qo'yishi To'g'ri javob: C) Ularni ishonchli boshqaruvga berishi ✔ Izoh: Manfaatlar to'qnashuvini bartaraf etish uchun xodim o'ziga tegishli ulush va aksiyalarni ishonchli boshqaruvga topshirishi mumkin. 16. Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT) qanday maqsadda faoliyat yuritadi? A) Mehnat huquqlari va ijtimoiy adolatni ta'minlash bo'yicha xalqaro standartlar ishlab chiqish B) Davlat chegaralarini belgilash, o'zgartirish va chegara nizolari bo'yicha majburiy qarorlar chiqarish C) Davlatlararo harbiy nizolarni hal qilish D) Xalqaro jinoyatchilarni ushlash va sud qilish To'g'ri javob: A) Mehnat huquqlari va ijtimoiy adolatni ta'minlash bo'yicha xalqaro standartlar ✔ ishlab chiqish Izoh: XMT mehnat sohasidagi xalqaro konvensiyalar va standartlarni ishlab chiqadi, majburiy va bolalar mehnatiga qarshi kurashadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 187 Izoh: Xizmat vazifalarini bajarmaslik yoki lozim darajada bajarmaslik intizomiy javobgarlikka, og'ir oqibatlarda esa boshqa javobgarlikka sabab bo'ladi. 12. Aybga asoslangan javobgarlik tamoyili nimani anglatadi? A) Shaxs faqat niyati uchun javobgarlikka tortiladi B) Shaxs zarar yetkazgani uchun aybidan qat'i nazar javob beradi C) Shaxs faqat aybi isbotlangan qilmishi uchun javobgar bo'ladi D) Shaxs qarindoshining qilmishi uchun ham javob beradi To'g'ri javob: C) Shaxs faqat aybi isbotlangan qilmishi uchun javobgar bo'ladi✔ Izoh: Obyektiv ayblash taqiqlanadi: shaxs faqat aybi aniqlangan ijtimoiy xavfli qilmishi va oqibatlari uchun javobgar bo'ladi. 13. Jinoyat qonunida insonparvarlik tamoyili nimani anglatadi? A) Jazo faqat jabrlanuvchining hissiyotlariga qarab belgilanadi B) Jinoiy javobgarlik faqat chet el fuqarolariga qo'llanilmaydi C) Jinoyatchilar hech qachon jazoga tortilmaydi va har doim ozod qilinadi, faqat ogohlantiriladi D) Jazo jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitishni maqsad qilmaydi To'g'ri javob: D) Jazo jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitishni maqsad qilmaydi ✔ Izoh: Insonparvarlik tamoyiliga ko'ra jazo jismoniy azob berish yoki inson qadr-qimmatini kamsitish maqsadini ko'zlamaydi. 14. Jinoyatga suiqasd deganda nima tushuniladi? A) Jinoyatni bevosita sodir etishga qaratilgan, lekin shaxs irodasidan tashqari sabablarga ko'ra tugallanmagan harakat B) Jinoyatni to'liq sodir etib, oqibatlarini o'z ixtiyori bilan bartaraf etish C) Jinoyat sodir etishni o'z ixtiyori bilan va butunlay to'xtatish harakati D) Jinoyat uchun qurol izlash va sheriklarni til biriktirishga yig'ish harakati To'g'ri javob: A) Jinoyatni bevosita sodir etishga qaratilgan, lekin shaxs irodasidan tashqari ✔ sabablarga ko'ra tugallanmagan harakat Izoh: Suiqasd — qasddan jinoyat sodir etishga bevosita qaratilgan qilmish, jinoyat aybdorning irodasiga bog'liq bo'lmagan sabablarga ko'ra oxiriga yetkazilmagan. 15. Davlat xizmatchisi o'ziga tegishli ulush yoki aksiyalar sababli manfaatlar to'qnashuvi yuzaga kelganda nima qilishi mumkin? A) Ularni qarindoshi nomiga yashirin o'tkazishi B) Ular haqida rahbariyatga yolg'on ma'lumot berishi C) Ularni ishonchli boshqaruvga berishi D) Ularni yashirib qo'yishi To'g'ri javob: C) Ularni ishonchli boshqaruvga berishi ✔ Izoh: Manfaatlar to'qnashuvini bartaraf etish uchun xodim o'ziga tegishli ulush va aksiyalarni ishonchli boshqaruvga topshirishi mumkin. 16. Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT) qanday maqsadda faoliyat yuritadi? A) Mehnat huquqlari va ijtimoiy adolatni ta'minlash bo'yicha xalqaro standartlar ishlab chiqish B) Davlat chegaralarini belgilash, o'zgartirish va chegara nizolari bo'yicha majburiy qarorlar chiqarish C) Davlatlararo harbiy nizolarni hal qilish D) Xalqaro jinoyatchilarni ushlash va sud qilish To'g'ri javob: A) Mehnat huquqlari va ijtimoiy adolatni ta'minlash bo'yicha xalqaro standartlar ✔ ishlab chiqish Izoh: XMT mehnat sohasidagi xalqaro konvensiyalar va standartlarni ishlab chiqadi, majburiy va bolalar mehnatiga qarshi kurashadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 187 17. Jinoyat motivi deganda nima tushuniladi? A) Jinoyatda ishlatilgan qurol yoki vosita B) Jinoyat natijasida jabrlanuvchiga yetkazilgan moddiy zarar miqdori C) Shaxsni jinoyat sodir etishga undagan ichki sabab D) Jinoyat sodir etilgan aniq joy va vaqt To'g'ri javob: C) Shaxsni jinoyat sodir etishga undagan ichki sabab✔ Izoh: Motiv — shaxsni jinoyat sodir etishga undagan ichki turtki, masalan g'arazgo'ylik yoki qasos. 18. Ma'muriy huquqbuzarlikda ayb shakllari qaysilar? A) Qasd va ehtiyotsizlik B) Harakat va hodisa C) Gipoteza va sanksiya qismlari D) Oferta va aksept To'g'ri javob: A) Qasd va ehtiyotsizlik ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik qasddan yoki ehtiyotsizlik orqali sodir etilishi mumkin. 19. O'zbekistonda ma'muriy javobgarlikka tortish yoshi umumiy qoidaga ko'ra nechaga teng? A) O'n to'rt yosh B) Yigirma bir yosh C) O'n olti yosh D) O'n sakkiz yosh To'g'ri javob: C) O'n olti yosh ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etgan paytda o'n olti yoshga to'lgan shaxslar ma'muriy javobgarlikka tortiladi. 20. Xususiy mulk Konstitutsiyaga ko'ra qanday himoyalanadi? A) Boshqa mulk shakllari singari daxlsiz va davlat himoyasida B) Mahalliy hokimning roziligi bilan himoyaga olinadi C) Faqat davlat mulkidan keyin ikkinchi darajada himoyalanadi D) Faqat chet el investorlariga tegishli bo'lsa himoyalanadi To'g'ri javob: A) Boshqa mulk shakllari singari daxlsiz va davlat himoyasida ✔ Izoh: Xususiy mulk boshqa mulk shakllari bilan teng, daxlsiz va davlat himoyasidadir; mulkdor mulkidan faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda mahrum etiladi. 21. Kasb yoki xo'jalik faoliyatiga oid asosli tavakkal qachon jinoyat hisoblanmaydi? A) Ijtimoiy foydali maqsadga boshqacha erishib bo'lmasa va zararning oldini olish choralari ko'rilsa B) Tavakkal ataylab ekologik halokatga olib kelishi bilingan holda C) Shaxsiy boylik orttirish maqsadida boshqalarning hayoti va sog'lig'ini ongli ravishda xavf ostiga qo'yilganda D) Tavakkal hech qanday ehtiyot choralari ko'rilmasdan qilinganda To'g'ri javob: A) Ijtimoiy foydali maqsadga boshqacha erishib bo'lmasa va zararning oldini olish ✔ choralari ko'rilsa Izoh: Asosli tavakkal ijtimoiy foydali maqsadga erishishga qaratilgan, boshqacha erishib bo'lmaydigan va zararning oldini olish uchun yetarli choralar ko'rilgan bo'lishi kerak. 22. Kam ta'minlangan oilalarga ijtimoiy yordam ko'rsatish qanday tamoyilga asoslanadi? A) Daromadidan qat'i nazar teng ravishda hamma oilalarga taqsimlash B) Faqat mashhur shaxslarga berish C) Tasodifiy tanlov asosida berish D) Manzillilik (aniq muhtojlarga yo'naltirish) To'g'ri javob: D) Manzillilik (aniq muhtojlarga yo'naltirish) ✔ Izoh: Ijtimoiy yordam manzillilik tamoyiliga asosan haqiqatan muhtoj oilalarga yo'naltiriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 188 17. Jinoyat motivi deganda nima tushuniladi? A) Jinoyatda ishlatilgan qurol yoki vosita B) Jinoyat natijasida jabrlanuvchiga yetkazilgan moddiy zarar miqdori C) Shaxsni jinoyat sodir etishga undagan ichki sabab D) Jinoyat sodir etilgan aniq joy va vaqt To'g'ri javob: C) Shaxsni jinoyat sodir etishga undagan ichki sabab✔ Izoh: Motiv — shaxsni jinoyat sodir etishga undagan ichki turtki, masalan g'arazgo'ylik yoki qasos. 18. Ma'muriy huquqbuzarlikda ayb shakllari qaysilar? A) Qasd va ehtiyotsizlik B) Harakat va hodisa C) Gipoteza va sanksiya qismlari D) Oferta va aksept To'g'ri javob: A) Qasd va ehtiyotsizlik ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik qasddan yoki ehtiyotsizlik orqali sodir etilishi mumkin. 19. O'zbekistonda ma'muriy javobgarlikka tortish yoshi umumiy qoidaga ko'ra nechaga teng? A) O'n to'rt yosh B) Yigirma bir yosh C) O'n olti yosh D) O'n sakkiz yosh To'g'ri javob: C) O'n olti yosh ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etgan paytda o'n olti yoshga to'lgan shaxslar ma'muriy javobgarlikka tortiladi. 20. Xususiy mulk Konstitutsiyaga ko'ra qanday himoyalanadi? A) Boshqa mulk shakllari singari daxlsiz va davlat himoyasida B) Mahalliy hokimning roziligi bilan himoyaga olinadi C) Faqat davlat mulkidan keyin ikkinchi darajada himoyalanadi D) Faqat chet el investorlariga tegishli bo'lsa himoyalanadi To'g'ri javob: A) Boshqa mulk shakllari singari daxlsiz va davlat himoyasida ✔ Izoh: Xususiy mulk boshqa mulk shakllari bilan teng, daxlsiz va davlat himoyasidadir; mulkdor mulkidan faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda mahrum etiladi. 21. Kasb yoki xo'jalik faoliyatiga oid asosli tavakkal qachon jinoyat hisoblanmaydi? A) Ijtimoiy foydali maqsadga boshqacha erishib bo'lmasa va zararning oldini olish choralari ko'rilsa B) Tavakkal ataylab ekologik halokatga olib kelishi bilingan holda C) Shaxsiy boylik orttirish maqsadida boshqalarning hayoti va sog'lig'ini ongli ravishda xavf ostiga qo'yilganda D) Tavakkal hech qanday ehtiyot choralari ko'rilmasdan qilinganda To'g'ri javob: A) Ijtimoiy foydali maqsadga boshqacha erishib bo'lmasa va zararning oldini olish ✔ choralari ko'rilsa Izoh: Asosli tavakkal ijtimoiy foydali maqsadga erishishga qaratilgan, boshqacha erishib bo'lmaydigan va zararning oldini olish uchun yetarli choralar ko'rilgan bo'lishi kerak. 22. Kam ta'minlangan oilalarga ijtimoiy yordam ko'rsatish qanday tamoyilga asoslanadi? A) Daromadidan qat'i nazar teng ravishda hamma oilalarga taqsimlash B) Faqat mashhur shaxslarga berish C) Tasodifiy tanlov asosida berish D) Manzillilik (aniq muhtojlarga yo'naltirish) To'g'ri javob: D) Manzillilik (aniq muhtojlarga yo'naltirish) ✔ Izoh: Ijtimoiy yordam manzillilik tamoyiliga asosan haqiqatan muhtoj oilalarga yo'naltiriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 188 17. Jinoyat motivi deganda nima tushuniladi? A) Jinoyatda ishlatilgan qurol yoki vosita B) Jinoyat natijasida jabrlanuvchiga yetkazilgan moddiy zarar miqdori C) Shaxsni jinoyat sodir etishga undagan ichki sabab D) Jinoyat sodir etilgan aniq joy va vaqt To'g'ri javob: C) Shaxsni jinoyat sodir etishga undagan ichki sabab✔ Izoh: Motiv — shaxsni jinoyat sodir etishga undagan ichki turtki, masalan g'arazgo'ylik yoki qasos. 18. Ma'muriy huquqbuzarlikda ayb shakllari qaysilar? A) Qasd va ehtiyotsizlik B) Harakat va hodisa C) Gipoteza va sanksiya qismlari D) Oferta va aksept To'g'ri javob: A) Qasd va ehtiyotsizlik ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik qasddan yoki ehtiyotsizlik orqali sodir etilishi mumkin. 19. O'zbekistonda ma'muriy javobgarlikka tortish yoshi umumiy qoidaga ko'ra nechaga teng? A) O'n to'rt yosh B) Yigirma bir yosh C) O'n olti yosh D) O'n sakkiz yosh To'g'ri javob: C) O'n olti yosh ✔ Izoh: Ma'muriy huquqbuzarlik sodir etgan paytda o'n olti yoshga to'lgan shaxslar ma'muriy javobgarlikka tortiladi. 20. Xususiy mulk Konstitutsiyaga ko'ra qanday himoyalanadi? A) Boshqa mulk shakllari singari daxlsiz va davlat himoyasida B) Mahalliy hokimning roziligi bilan himoyaga olinadi C) Faqat davlat mulkidan keyin ikkinchi darajada himoyalanadi D) Faqat chet el investorlariga tegishli bo'lsa himoyalanadi To'g'ri javob: A) Boshqa mulk shakllari singari daxlsiz va davlat himoyasida ✔ Izoh: Xususiy mulk boshqa mulk shakllari bilan teng, daxlsiz va davlat himoyasidadir; mulkdor mulkidan faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda mahrum etiladi. 21. Kasb yoki xo'jalik faoliyatiga oid asosli tavakkal qachon jinoyat hisoblanmaydi? A) Ijtimoiy foydali maqsadga boshqacha erishib bo'lmasa va zararning oldini olish choralari ko'rilsa B) Tavakkal ataylab ekologik halokatga olib kelishi bilingan holda C) Shaxsiy boylik orttirish maqsadida boshqalarning hayoti va sog'lig'ini ongli ravishda xavf ostiga qo'yilganda D) Tavakkal hech qanday ehtiyot choralari ko'rilmasdan qilinganda To'g'ri javob: A) Ijtimoiy foydali maqsadga boshqacha erishib bo'lmasa va zararning oldini olish ✔ choralari ko'rilsa Izoh: Asosli tavakkal ijtimoiy foydali maqsadga erishishga qaratilgan, boshqacha erishib bo'lmaydigan va zararning oldini olish uchun yetarli choralar ko'rilgan bo'lishi kerak. 22. Kam ta'minlangan oilalarga ijtimoiy yordam ko'rsatish qanday tamoyilga asoslanadi? A) Daromadidan qat'i nazar teng ravishda hamma oilalarga taqsimlash B) Faqat mashhur shaxslarga berish C) Tasodifiy tanlov asosida berish D) Manzillilik (aniq muhtojlarga yo'naltirish) To'g'ri javob: D) Manzillilik (aniq muhtojlarga yo'naltirish) ✔ Izoh: Ijtimoiy yordam manzillilik tamoyiliga asosan haqiqatan muhtoj oilalarga yo'naltiriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 188 23. Qilmishni sodir etgan paytda aqli noraso bo'lgan shaxs ma'muriy javobgarlikka tortiladimi? A) Faqat jarima tariqasida tortiladi B) Faqat ota-onasi roziligi bilan tortiladi C) Yo'q, tortilmaydi D) Ha, umumiy asosda tortiladi To'g'ri javob: C) Yo'q, tortilmaydi✔ Izoh: Aqli noraso holatda, ya'ni o'z harakatlarining ahamiyatini anglay olmagan yoki boshqara olmagan shaxs ma'muriy javobgarlikka tortilmaydi. 24. Prezidentlikka nomzod bo'lish uchun Konstitutsiyada belgilangan eng kam yosh qancha? A) O'ttiz besh yosh B) Yigirma besh yosh C) Qirq yosh D) O'ttiz yosh To'g'ri javob: A) O'ttiz besh yosh ✔ Izoh: Prezidentlikka kamida o'ttiz besh yoshga to'lgan, davlat tilini yaxshi biladigan va belgilangan muddat muqim yashagan fuqaro saylanishi mumkin. 25. Davlatlarning suveren tengligi tamoyili nimani anglatadi? A) Katta davlatlar kichiklariga nisbatan ko'proq huquq va imtiyozlarga ega B) Faqat BMT Xavfsizlik Kengashi a'zolari teng huquqli C) Davlatlar faqat iqtisodiy kuchiga qarab teng D) Har bir davlat kattaligi va kuchidan qat'i nazar huquqan teng To'g'ri javob: D) Har bir davlat kattaligi va kuchidan qat'i nazar huquqan teng ✔ Izoh: Suveren tenglik tamoyiliga ko'ra barcha davlatlar xalqaro munosabatlarda teng huquq va majburiyatlarga ega. 26. Ma'muriy organ o'z vakolatlaridan tashqari qaror qabul qilsa, bu qanday baholanadi? A) Qonuniy innovatsiya B) Majburiy xizmat C) Qonunga xilof qaror D) Ixtiyoriy qonuniy tashabbus To'g'ri javob: C) Qonunga xilof qaror ✔ Izoh: Ma'muriy organ faqat qonunda berilgan vakolatlar doirasida harakat qiladi; vakolatdan tashqari qabul qilingan hujjat qonunga xilofdir. 27. Davlat xizmatchisi o'z faoliyatida fuqarolarning qaysi huquqini hurmat qilishi lozim? A) Navbatsiz xizmat olish huquqini B) Mansabdorga sovg'a berish huquqini C) Shaxsiy hayot daxlsizligini D) Qonundan ustun turish huquqini To'g'ri javob: C) Shaxsiy hayot daxlsizligini ✔ Izoh: Xodim fuqarolarning shaxsiy hayot daxlsizligi, sha'ni va qadr-qimmatini hurmat qilishi, ularning shaxsiy ma'lumotlarini himoya qilishi shart. 28. BMT Inson huquqlari kengashi qayerda joylashgan? A) Jenevada B) Gaagada C) Nyu-Yorkda D) Venada To'g'ri javob: A) Jenevada ✔ Izoh: BMT Inson huquqlari kengashi Shveytsariyaning Jeneva shahrida faoliyat yuritadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 189 23. Qilmishni sodir etgan paytda aqli noraso bo'lgan shaxs ma'muriy javobgarlikka tortiladimi? A) Faqat jarima tariqasida tortiladi B) Faqat ota-onasi roziligi bilan tortiladi C) Yo'q, tortilmaydi D) Ha, umumiy asosda tortiladi To'g'ri javob: C) Yo'q, tortilmaydi✔ Izoh: Aqli noraso holatda, ya'ni o'z harakatlarining ahamiyatini anglay olmagan yoki boshqara olmagan shaxs ma'muriy javobgarlikka tortilmaydi. 24. Prezidentlikka nomzod bo'lish uchun Konstitutsiyada belgilangan eng kam yosh qancha? A) O'ttiz besh yosh B) Yigirma besh yosh C) Qirq yosh D) O'ttiz yosh To'g'ri javob: A) O'ttiz besh yosh ✔ Izoh: Prezidentlikka kamida o'ttiz besh yoshga to'lgan, davlat tilini yaxshi biladigan va belgilangan muddat muqim yashagan fuqaro saylanishi mumkin. 25. Davlatlarning suveren tengligi tamoyili nimani anglatadi? A) Katta davlatlar kichiklariga nisbatan ko'proq huquq va imtiyozlarga ega B) Faqat BMT Xavfsizlik Kengashi a'zolari teng huquqli C) Davlatlar faqat iqtisodiy kuchiga qarab teng D) Har bir davlat kattaligi va kuchidan qat'i nazar huquqan teng To'g'ri javob: D) Har bir davlat kattaligi va kuchidan qat'i nazar huquqan teng ✔ Izoh: Suveren tenglik tamoyiliga ko'ra barcha davlatlar xalqaro munosabatlarda teng huquq va majburiyatlarga ega. 26. Ma'muriy organ o'z vakolatlaridan tashqari qaror qabul qilsa, bu qanday baholanadi? A) Qonuniy innovatsiya B) Majburiy xizmat C) Qonunga xilof qaror D) Ixtiyoriy qonuniy tashabbus To'g'ri javob: C) Qonunga xilof qaror ✔ Izoh: Ma'muriy organ faqat qonunda berilgan vakolatlar doirasida harakat qiladi; vakolatdan tashqari qabul qilingan hujjat qonunga xilofdir. 27. Davlat xizmatchisi o'z faoliyatida fuqarolarning qaysi huquqini hurmat qilishi lozim? A) Navbatsiz xizmat olish huquqini B) Mansabdorga sovg'a berish huquqini C) Shaxsiy hayot daxlsizligini D) Qonundan ustun turish huquqini To'g'ri javob: C) Shaxsiy hayot daxlsizligini ✔ Izoh: Xodim fuqarolarning shaxsiy hayot daxlsizligi, sha'ni va qadr-qimmatini hurmat qilishi, ularning shaxsiy ma'lumotlarini himoya qilishi shart. 28. BMT Inson huquqlari kengashi qayerda joylashgan? A) Jenevada B) Gaagada C) Nyu-Yorkda D) Venada To'g'ri javob: A) Jenevada ✔ Izoh: BMT Inson huquqlari kengashi Shveytsariyaning Jeneva shahrida faoliyat yuritadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 189 23. Qilmishni sodir etgan paytda aqli noraso bo'lgan shaxs ma'muriy javobgarlikka tortiladimi? A) Faqat jarima tariqasida tortiladi B) Faqat ota-onasi roziligi bilan tortiladi C) Yo'q, tortilmaydi D) Ha, umumiy asosda tortiladi To'g'ri javob: C) Yo'q, tortilmaydi✔ Izoh: Aqli noraso holatda, ya'ni o'z harakatlarining ahamiyatini anglay olmagan yoki boshqara olmagan shaxs ma'muriy javobgarlikka tortilmaydi. 24. Prezidentlikka nomzod bo'lish uchun Konstitutsiyada belgilangan eng kam yosh qancha? A) O'ttiz besh yosh B) Yigirma besh yosh C) Qirq yosh D) O'ttiz yosh To'g'ri javob: A) O'ttiz besh yosh ✔ Izoh: Prezidentlikka kamida o'ttiz besh yoshga to'lgan, davlat tilini yaxshi biladigan va belgilangan muddat muqim yashagan fuqaro saylanishi mumkin. 25. Davlatlarning suveren tengligi tamoyili nimani anglatadi? A) Katta davlatlar kichiklariga nisbatan ko'proq huquq va imtiyozlarga ega B) Faqat BMT Xavfsizlik Kengashi a'zolari teng huquqli C) Davlatlar faqat iqtisodiy kuchiga qarab teng D) Har bir davlat kattaligi va kuchidan qat'i nazar huquqan teng To'g'ri javob: D) Har bir davlat kattaligi va kuchidan qat'i nazar huquqan teng ✔ Izoh: Suveren tenglik tamoyiliga ko'ra barcha davlatlar xalqaro munosabatlarda teng huquq va majburiyatlarga ega. 26. Ma'muriy organ o'z vakolatlaridan tashqari qaror qabul qilsa, bu qanday baholanadi? A) Qonuniy innovatsiya B) Majburiy xizmat C) Qonunga xilof qaror D) Ixtiyoriy qonuniy tashabbus To'g'ri javob: C) Qonunga xilof qaror ✔ Izoh: Ma'muriy organ faqat qonunda berilgan vakolatlar doirasida harakat qiladi; vakolatdan tashqari qabul qilingan hujjat qonunga xilofdir. 27. Davlat xizmatchisi o'z faoliyatida fuqarolarning qaysi huquqini hurmat qilishi lozim? A) Navbatsiz xizmat olish huquqini B) Mansabdorga sovg'a berish huquqini C) Shaxsiy hayot daxlsizligini D) Qonundan ustun turish huquqini To'g'ri javob: C) Shaxsiy hayot daxlsizligini ✔ Izoh: Xodim fuqarolarning shaxsiy hayot daxlsizligi, sha'ni va qadr-qimmatini hurmat qilishi, ularning shaxsiy ma'lumotlarini himoya qilishi shart. 28. BMT Inson huquqlari kengashi qayerda joylashgan? A) Jenevada B) Gaagada C) Nyu-Yorkda D) Venada To'g'ri javob: A) Jenevada ✔ Izoh: BMT Inson huquqlari kengashi Shveytsariyaning Jeneva shahrida faoliyat yuritadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 189 29. BMT kuni qaysi sanada nishonlanadi? A) 1-sentabr — bilimlar kuni B) 9-may C) 10-dekabr D) 24-oktabr To'g'ri javob: D) 24-oktabr✔ Izoh: BMT Nizomi 1945-yil 24-oktabrda kuchga kirgan, shu sana BMT kuni hisoblanadi. 30. Shanxay hamkorlik tashkiloti qaysi yilda tashkil topgan? A) 1991-yilda B) 2001-yilda C) 1996-yilda D) 2005-yil Ostonada To'g'ri javob: B) 2001-yilda ✔ Izoh: Shanxay hamkorlik tashkiloti 2001-yilda tashkil etilgan, O'zbekiston uning ta'sischi a'zolaridan biri. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 190 29. BMT kuni qaysi sanada nishonlanadi? A) 1-sentabr — bilimlar kuni B) 9-may C) 10-dekabr D) 24-oktabr To'g'ri javob: D) 24-oktabr✔ Izoh: BMT Nizomi 1945-yil 24-oktabrda kuchga kirgan, shu sana BMT kuni hisoblanadi. 30. Shanxay hamkorlik tashkiloti qaysi yilda tashkil topgan? A) 1991-yilda B) 2001-yilda C) 1996-yilda D) 2005-yil Ostonada To'g'ri javob: B) 2001-yilda ✔ Izoh: Shanxay hamkorlik tashkiloti 2001-yilda tashkil etilgan, O'zbekiston uning ta'sischi a'zolaridan biri. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 190 29. BMT kuni qaysi sanada nishonlanadi? A) 1-sentabr — bilimlar kuni B) 9-may C) 10-dekabr D) 24-oktabr To'g'ri javob: D) 24-oktabr✔ Izoh: BMT Nizomi 1945-yil 24-oktabrda kuchga kirgan, shu sana BMT kuni hisoblanadi. 30. Shanxay hamkorlik tashkiloti qaysi yilda tashkil topgan? A) 1991-yilda B) 2001-yilda C) 1996-yilda D) 2005-yil Ostonada To'g'ri javob: B) 2001-yilda ✔ Izoh: Shanxay hamkorlik tashkiloti 2001-yilda tashkil etilgan, O'zbekiston uning ta'sischi a'zolaridan biri. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 190 32-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Qamoqqa olish ehtiyot chorasi qanday xususiyatga ega? A) Eng yengil ehtiyot chorasi bo'lib, tergovchi tomonidan qo'llaniladi B) Faqat jabrlanuvchi talabi bilan qo'llanadigan chora C) Faqat sud hukmidan keyin qo'llanadigan jazo turi D) Eng og'ir ehtiyot chorasi bo'lib, faqat sud tomonidan qo'llaniladi To'g'ri javob: D) Eng og'ir ehtiyot chorasi bo'lib, faqat sud tomonidan qo'llaniladi✔ Izoh: Qamoqqa olish eng og'ir ehtiyot chorasi bo'lib, faqat qonunda belgilangan asoslar mavjud bo'lganda sud qarori bilan qo'llaniladi. 2. Xodim nomuayyan muddatga tuzilgan mehnat shartnomasini o'z tashabbusi bilan bekor qilishga haqlimi? A) Ha, ish beruvchini yozma ogohlantirib B) Yo'q, hech qachon C) Faqat ish beruvchi ruxsat bersa D) Faqat sud qarori bilan To'g'ri javob: A) Ha, ish beruvchini yozma ogohlantirib ✔ Izoh: Xodim ish beruvchini qonunda belgilangan muddatda yozma ravishda ogohlantirib, mehnat shartnomasini bekor qilishga haqli. 3. Shartnoma erkinligi tamoyili nimani anglatadi? A) Fuqarolar va yuridik shaxslar shartnoma tuzishda erkinligini B) Shartnoma shartlarini faqat davlat belgilashini C) Shartnomani istalgan vaqtda bir tomonlama bekor qilish mumkinligini D) Shartnomalar har doim bepul tuzilishini To'g'ri javob: A) Fuqarolar va yuridik shaxslar shartnoma tuzishda erkinligini ✔ Izoh: Shartnoma erkinligi tomonlarning shartnoma tuzish-tuzmaslik, kontragent va shartlarni qonun doirasida erkin tanlashini bildiradi. 4. Nikoh davomida er-xotin tomonidan orttirilgan mol-mulk, umumiy qoidaga ko'ra, qanday mulk hisoblanadi? A) Faqat daromad keltirgan tomonning mulki B) Faqat erning shaxsiy mulki C) Ota-onalarining umumiy mulki D) Ularning umumiy birgalikdagi mulki To'g'ri javob: D) Ularning umumiy birgalikdagi mulki ✔ Izoh: Er-xotinning nikoh davomida orttirgan mol-mulki, agar nikoh shartnomasida boshqacha belgilanmagan bo'lsa, umumiy birgalikdagi mulk hisoblanadi. 5. Ish beruvchi xodimni qanday ishlarga jalb qilish uchun uning roziligini olishi shart? A) Lavozim yo'riqnomasidagi ishlarga B) Mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan ishlarga C) Mehnat muhofazasi bo'yicha yo'riqnomaga D) Ish vaqtidagi oddiy vazifalarga To'g'ri javob: B) Mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan ishlarga ✔ Izoh: Ish beruvchi xodimdan mehnat shartnomasida shartlashilmagan ishni bajarishni, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari, talab qila olmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 191 32-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Qamoqqa olish ehtiyot chorasi qanday xususiyatga ega? A) Eng yengil ehtiyot chorasi bo'lib, tergovchi tomonidan qo'llaniladi B) Faqat jabrlanuvchi talabi bilan qo'llanadigan chora C) Faqat sud hukmidan keyin qo'llanadigan jazo turi D) Eng og'ir ehtiyot chorasi bo'lib, faqat sud tomonidan qo'llaniladi To'g'ri javob: D) Eng og'ir ehtiyot chorasi bo'lib, faqat sud tomonidan qo'llaniladi✔ Izoh: Qamoqqa olish eng og'ir ehtiyot chorasi bo'lib, faqat qonunda belgilangan asoslar mavjud bo'lganda sud qarori bilan qo'llaniladi. 2. Xodim nomuayyan muddatga tuzilgan mehnat shartnomasini o'z tashabbusi bilan bekor qilishga haqlimi? A) Ha, ish beruvchini yozma ogohlantirib B) Yo'q, hech qachon C) Faqat ish beruvchi ruxsat bersa D) Faqat sud qarori bilan To'g'ri javob: A) Ha, ish beruvchini yozma ogohlantirib ✔ Izoh: Xodim ish beruvchini qonunda belgilangan muddatda yozma ravishda ogohlantirib, mehnat shartnomasini bekor qilishga haqli. 3. Shartnoma erkinligi tamoyili nimani anglatadi? A) Fuqarolar va yuridik shaxslar shartnoma tuzishda erkinligini B) Shartnoma shartlarini faqat davlat belgilashini C) Shartnomani istalgan vaqtda bir tomonlama bekor qilish mumkinligini D) Shartnomalar har doim bepul tuzilishini To'g'ri javob: A) Fuqarolar va yuridik shaxslar shartnoma tuzishda erkinligini ✔ Izoh: Shartnoma erkinligi tomonlarning shartnoma tuzish-tuzmaslik, kontragent va shartlarni qonun doirasida erkin tanlashini bildiradi. 4. Nikoh davomida er-xotin tomonidan orttirilgan mol-mulk, umumiy qoidaga ko'ra, qanday mulk hisoblanadi? A) Faqat daromad keltirgan tomonning mulki B) Faqat erning shaxsiy mulki C) Ota-onalarining umumiy mulki D) Ularning umumiy birgalikdagi mulki To'g'ri javob: D) Ularning umumiy birgalikdagi mulki ✔ Izoh: Er-xotinning nikoh davomida orttirgan mol-mulki, agar nikoh shartnomasida boshqacha belgilanmagan bo'lsa, umumiy birgalikdagi mulk hisoblanadi. 5. Ish beruvchi xodimni qanday ishlarga jalb qilish uchun uning roziligini olishi shart? A) Lavozim yo'riqnomasidagi ishlarga B) Mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan ishlarga C) Mehnat muhofazasi bo'yicha yo'riqnomaga D) Ish vaqtidagi oddiy vazifalarga To'g'ri javob: B) Mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan ishlarga ✔ Izoh: Ish beruvchi xodimdan mehnat shartnomasida shartlashilmagan ishni bajarishni, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari, talab qila olmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 191 32-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Qamoqqa olish ehtiyot chorasi qanday xususiyatga ega? A) Eng yengil ehtiyot chorasi bo'lib, tergovchi tomonidan qo'llaniladi B) Faqat jabrlanuvchi talabi bilan qo'llanadigan chora C) Faqat sud hukmidan keyin qo'llanadigan jazo turi D) Eng og'ir ehtiyot chorasi bo'lib, faqat sud tomonidan qo'llaniladi To'g'ri javob: D) Eng og'ir ehtiyot chorasi bo'lib, faqat sud tomonidan qo'llaniladi✔ Izoh: Qamoqqa olish eng og'ir ehtiyot chorasi bo'lib, faqat qonunda belgilangan asoslar mavjud bo'lganda sud qarori bilan qo'llaniladi. 2. Xodim nomuayyan muddatga tuzilgan mehnat shartnomasini o'z tashabbusi bilan bekor qilishga haqlimi? A) Ha, ish beruvchini yozma ogohlantirib B) Yo'q, hech qachon C) Faqat ish beruvchi ruxsat bersa D) Faqat sud qarori bilan To'g'ri javob: A) Ha, ish beruvchini yozma ogohlantirib ✔ Izoh: Xodim ish beruvchini qonunda belgilangan muddatda yozma ravishda ogohlantirib, mehnat shartnomasini bekor qilishga haqli. 3. Shartnoma erkinligi tamoyili nimani anglatadi? A) Fuqarolar va yuridik shaxslar shartnoma tuzishda erkinligini B) Shartnoma shartlarini faqat davlat belgilashini C) Shartnomani istalgan vaqtda bir tomonlama bekor qilish mumkinligini D) Shartnomalar har doim bepul tuzilishini To'g'ri javob: A) Fuqarolar va yuridik shaxslar shartnoma tuzishda erkinligini ✔ Izoh: Shartnoma erkinligi tomonlarning shartnoma tuzish-tuzmaslik, kontragent va shartlarni qonun doirasida erkin tanlashini bildiradi. 4. Nikoh davomida er-xotin tomonidan orttirilgan mol-mulk, umumiy qoidaga ko'ra, qanday mulk hisoblanadi? A) Faqat daromad keltirgan tomonning mulki B) Faqat erning shaxsiy mulki C) Ota-onalarining umumiy mulki D) Ularning umumiy birgalikdagi mulki To'g'ri javob: D) Ularning umumiy birgalikdagi mulki ✔ Izoh: Er-xotinning nikoh davomida orttirgan mol-mulki, agar nikoh shartnomasida boshqacha belgilanmagan bo'lsa, umumiy birgalikdagi mulk hisoblanadi. 5. Ish beruvchi xodimni qanday ishlarga jalb qilish uchun uning roziligini olishi shart? A) Lavozim yo'riqnomasidagi ishlarga B) Mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan ishlarga C) Mehnat muhofazasi bo'yicha yo'riqnomaga D) Ish vaqtidagi oddiy vazifalarga To'g'ri javob: B) Mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan ishlarga ✔ Izoh: Ish beruvchi xodimdan mehnat shartnomasida shartlashilmagan ishni bajarishni, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari, talab qila olmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 191 6. Hujjat rekvizitlari deganda nima tushuniladi? A) Hujjatning majburiy elementlari: sana, raqam, imzo va boshqalar B) Hujjat saqlanadigan jovon raqami C) Hujjatni yetkazib beruvchi kuryerning ismi va telefoni D) Hujjat yozilgan qog'ozning rangi va zichligi To'g'ri javob: A) Hujjatning majburiy elementlari: sana, raqam, imzo va boshqalar✔ Izoh: Rekvizitlar — hujjatning yuridik kuchini ta'minlovchi majburiy elementlari: tashkilot nomi, sana, raqam, sarlavha, imzo va boshqalar. 7. O'zbekiston Respublikasi prokuratura organlarining yagona tizimiga kim rahbarlik qiladi? A) Oliy Majlis Senatining Raisi B) O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi C) O'zbekiston Respublikasi Bosh prokurori D) O'zbekiston Respublikasi Adliya vaziri To'g'ri javob: C) O'zbekiston Respublikasi Bosh prokurori ✔ Izoh: Prokuratura organlarining yagona markazlashgan tizimiga O'zbekiston Respublikasi Bosh prokurori rahbarlik qiladi. 8. Xodimning oylik ish haqi qonunda belgilangan eng kam miqdordan kam bo'lishi mumkinmi (to'liq ish vaqti ishlaganda)? A) Faqat sinov davrida B) Ha, ish beruvchi xohlasa C) Faqat yangi xodimlarga D) Yo'q, mumkin emas To'g'ri javob: D) Yo'q, mumkin emas ✔ Izoh: Normal ish vaqtini to'liq ishlagan xodimning ish haqi qonunda belgilangan eng kam miqdordan kam bo'lishi mumkin emas. 9. Garov huquqi kreditorga qanday imkoniyat beradi? A) Shartnoma shartlarini qarzdor roziligisiz va sudsiz bir tomonlama o'zgartirish imkoniyati B) Qarzdorni sud qarorisiz o'z mol-mulkidan to'liq mahrum qilish imkoniyati C) Qarzdorning qarindoshlaridan ham qarzni teng ulushlarda undirish imkoniyati D) Qarzdor bajarmasa, garovga qo'yilgan mol-mulk qiymatidan imtiyozli qanoatlanish To'g'ri javob: D) Qarzdor bajarmasa, garovga qo'yilgan mol-mulk qiymatidan imtiyozli ✔ qanoatlanish Izoh: Garov bo'yicha kreditor qarzdor majburiyatni bajarmaganda garov narsasi qiymatidan boshqa kreditorlarga nisbatan imtiyozli qanoatlanadi. 10. Oliy Majlis qanday palatalardan iborat? A) Quyi palata va Oqsoqollar kengashi B) Vakillar palatasi va Kengash C) Qonunchilik palatasi va Senat D) Deputatlar kengashi va Prezidium To'g'ri javob: C) Qonunchilik palatasi va Senat ✔ Izoh: Oliy Majlis ikki palatadan — Qonunchilik palatasi (quyi palata) va Senatdan (yuqori palata) iborat. 11. Huquq ijodkorligi deganda nima tushuniladi? A) Advokatlarning maslahat berishi B) Fuqarolarning badiiy asarlar va ilmiy maqolalar yozish faoliyati C) Vakolatli organlarning normalarni yaratish va o'zgartirish faoliyati D) Sudlarning jinoyat ishlarini ko'rishi To'g'ri javob: C) Vakolatli organlarning normalarni yaratish va o'zgartirish faoliyati ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 192 6. Hujjat rekvizitlari deganda nima tushuniladi? A) Hujjatning majburiy elementlari: sana, raqam, imzo va boshqalar B) Hujjat saqlanadigan jovon raqami C) Hujjatni yetkazib beruvchi kuryerning ismi va telefoni D) Hujjat yozilgan qog'ozning rangi va zichligi To'g'ri javob: A) Hujjatning majburiy elementlari: sana, raqam, imzo va boshqalar✔ Izoh: Rekvizitlar — hujjatning yuridik kuchini ta'minlovchi majburiy elementlari: tashkilot nomi, sana, raqam, sarlavha, imzo va boshqalar. 7. O'zbekiston Respublikasi prokuratura organlarining yagona tizimiga kim rahbarlik qiladi? A) Oliy Majlis Senatining Raisi B) O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi C) O'zbekiston Respublikasi Bosh prokurori D) O'zbekiston Respublikasi Adliya vaziri To'g'ri javob: C) O'zbekiston Respublikasi Bosh prokurori ✔ Izoh: Prokuratura organlarining yagona markazlashgan tizimiga O'zbekiston Respublikasi Bosh prokurori rahbarlik qiladi. 8. Xodimning oylik ish haqi qonunda belgilangan eng kam miqdordan kam bo'lishi mumkinmi (to'liq ish vaqti ishlaganda)? A) Faqat sinov davrida B) Ha, ish beruvchi xohlasa C) Faqat yangi xodimlarga D) Yo'q, mumkin emas To'g'ri javob: D) Yo'q, mumkin emas ✔ Izoh: Normal ish vaqtini to'liq ishlagan xodimning ish haqi qonunda belgilangan eng kam miqdordan kam bo'lishi mumkin emas. 9. Garov huquqi kreditorga qanday imkoniyat beradi? A) Shartnoma shartlarini qarzdor roziligisiz va sudsiz bir tomonlama o'zgartirish imkoniyati B) Qarzdorni sud qarorisiz o'z mol-mulkidan to'liq mahrum qilish imkoniyati C) Qarzdorning qarindoshlaridan ham qarzni teng ulushlarda undirish imkoniyati D) Qarzdor bajarmasa, garovga qo'yilgan mol-mulk qiymatidan imtiyozli qanoatlanish To'g'ri javob: D) Qarzdor bajarmasa, garovga qo'yilgan mol-mulk qiymatidan imtiyozli ✔ qanoatlanish Izoh: Garov bo'yicha kreditor qarzdor majburiyatni bajarmaganda garov narsasi qiymatidan boshqa kreditorlarga nisbatan imtiyozli qanoatlanadi. 10. Oliy Majlis qanday palatalardan iborat? A) Quyi palata va Oqsoqollar kengashi B) Vakillar palatasi va Kengash C) Qonunchilik palatasi va Senat D) Deputatlar kengashi va Prezidium To'g'ri javob: C) Qonunchilik palatasi va Senat ✔ Izoh: Oliy Majlis ikki palatadan — Qonunchilik palatasi (quyi palata) va Senatdan (yuqori palata) iborat. 11. Huquq ijodkorligi deganda nima tushuniladi? A) Advokatlarning maslahat berishi B) Fuqarolarning badiiy asarlar va ilmiy maqolalar yozish faoliyati C) Vakolatli organlarning normalarni yaratish va o'zgartirish faoliyati D) Sudlarning jinoyat ishlarini ko'rishi To'g'ri javob: C) Vakolatli organlarning normalarni yaratish va o'zgartirish faoliyati ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 192 6. Hujjat rekvizitlari deganda nima tushuniladi? A) Hujjatning majburiy elementlari: sana, raqam, imzo va boshqalar B) Hujjat saqlanadigan jovon raqami C) Hujjatni yetkazib beruvchi kuryerning ismi va telefoni D) Hujjat yozilgan qog'ozning rangi va zichligi To'g'ri javob: A) Hujjatning majburiy elementlari: sana, raqam, imzo va boshqalar✔ Izoh: Rekvizitlar — hujjatning yuridik kuchini ta'minlovchi majburiy elementlari: tashkilot nomi, sana, raqam, sarlavha, imzo va boshqalar. 7. O'zbekiston Respublikasi prokuratura organlarining yagona tizimiga kim rahbarlik qiladi? A) Oliy Majlis Senatining Raisi B) O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi C) O'zbekiston Respublikasi Bosh prokurori D) O'zbekiston Respublikasi Adliya vaziri To'g'ri javob: C) O'zbekiston Respublikasi Bosh prokurori ✔ Izoh: Prokuratura organlarining yagona markazlashgan tizimiga O'zbekiston Respublikasi Bosh prokurori rahbarlik qiladi. 8. Xodimning oylik ish haqi qonunda belgilangan eng kam miqdordan kam bo'lishi mumkinmi (to'liq ish vaqti ishlaganda)? A) Faqat sinov davrida B) Ha, ish beruvchi xohlasa C) Faqat yangi xodimlarga D) Yo'q, mumkin emas To'g'ri javob: D) Yo'q, mumkin emas ✔ Izoh: Normal ish vaqtini to'liq ishlagan xodimning ish haqi qonunda belgilangan eng kam miqdordan kam bo'lishi mumkin emas. 9. Garov huquqi kreditorga qanday imkoniyat beradi? A) Shartnoma shartlarini qarzdor roziligisiz va sudsiz bir tomonlama o'zgartirish imkoniyati B) Qarzdorni sud qarorisiz o'z mol-mulkidan to'liq mahrum qilish imkoniyati C) Qarzdorning qarindoshlaridan ham qarzni teng ulushlarda undirish imkoniyati D) Qarzdor bajarmasa, garovga qo'yilgan mol-mulk qiymatidan imtiyozli qanoatlanish To'g'ri javob: D) Qarzdor bajarmasa, garovga qo'yilgan mol-mulk qiymatidan imtiyozli ✔ qanoatlanish Izoh: Garov bo'yicha kreditor qarzdor majburiyatni bajarmaganda garov narsasi qiymatidan boshqa kreditorlarga nisbatan imtiyozli qanoatlanadi. 10. Oliy Majlis qanday palatalardan iborat? A) Quyi palata va Oqsoqollar kengashi B) Vakillar palatasi va Kengash C) Qonunchilik palatasi va Senat D) Deputatlar kengashi va Prezidium To'g'ri javob: C) Qonunchilik palatasi va Senat ✔ Izoh: Oliy Majlis ikki palatadan — Qonunchilik palatasi (quyi palata) va Senatdan (yuqori palata) iborat. 11. Huquq ijodkorligi deganda nima tushuniladi? A) Advokatlarning maslahat berishi B) Fuqarolarning badiiy asarlar va ilmiy maqolalar yozish faoliyati C) Vakolatli organlarning normalarni yaratish va o'zgartirish faoliyati D) Sudlarning jinoyat ishlarini ko'rishi To'g'ri javob: C) Vakolatli organlarning normalarni yaratish va o'zgartirish faoliyati ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 192 Izoh: Huquq ijodkorligi — vakolatli davlat organlarining normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish, o'zgartirish va bekor qilish bo'yicha faoliyati. 12. Elektron raqamli imzo nimani ta'minlaydi? A) Hujjat hajmini kichraytirishni B) Elektron hujjat muallifini tasdiqlash va uning o'zgarmaganligini C) Hujjatni avtomatik ravishda boshqa tilga tarjima qilishni D) Hujjatni bepul chop etish imkoniyatini To'g'ri javob: B) Elektron hujjat muallifini tasdiqlash va uning o'zgarmaganligini✔ Izoh: Elektron raqamli imzo elektron hujjatni imzolagan shaxsni aniqlash va hujjat imzolangandan keyin o'zgartirilmaganligini tasdiqlaydi. 13. Ishga qabul qilishda kamsitish nimani anglatadi? A) Qonunda nazarda tutilgan dastlabki tibbiy ko'rikdan o'tishni talab qilish B) Ishchanlik sifatlariga aloqasi bo'lmagan belgilar bo'yicha cheklash C) Malakaga oid asosli va qonuniy talablarni qo'yish D) Lavozim uchun zarur ma'lumoti haqidagi hujjatni so'rash To'g'ri javob: B) Ishchanlik sifatlariga aloqasi bo'lmagan belgilar bo'yicha cheklash ✔ Izoh: Jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi kabi ishchanlik bilan bog'liq bo'lmagan belgilar bo'yicha cheklash taqiqlanadi. 14. Hujjat loyihasi bilan kelishilganlikni tasdiqlovchi belgi qanday ataladi? A) Shtamp B) Grif C) Rezolyutsiya D) Viza To'g'ri javob: D) Viza ✔ Izoh: Viza — hujjat loyihasini kelishgan mansabdor shaxsning imzosi, lavozimi va sanasidan iborat belgi. 15. Prokuror qonunga xilof ravishda ushlab turilgan shaxsni aniqlasa, nima qilishi kerak? A) Unga shikoyat qilishni taklif etadi B) Uni boshqa joyga o'tkazadi C) Uni darhol ozod qiladi D) Ushlab turishni rasmiylashtiradi To'g'ri javob: C) Uni darhol ozod qiladi ✔ Izoh: Prokuror qonunga xilof ravishda ozodlikdan mahrum etilgan yoki ushlab turilgan shaxsni darhol ozod qilish majburiyatiga ega. 16. Guvoh qanday majburiyatga ega? A) Ayblanuvchiga himoyachi tanlash B) Chaqiruv bo'yicha kelish va rost ko'rsatuv berish C) Ish materiallari bilan to'liq tanishish va ulardan nusxa olish D) Hukm loyihasini tayyorlash To'g'ri javob: B) Chaqiruv bo'yicha kelish va rost ko'rsatuv berish ✔ Izoh: Guvoh chaqiruv bo'yicha kelishi va o'ziga ma'lum bo'lgan holatlar haqida rost ko'rsatuv berishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 193 Izoh: Huquq ijodkorligi — vakolatli davlat organlarining normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish, o'zgartirish va bekor qilish bo'yicha faoliyati. 12. Elektron raqamli imzo nimani ta'minlaydi? A) Hujjat hajmini kichraytirishni B) Elektron hujjat muallifini tasdiqlash va uning o'zgarmaganligini C) Hujjatni avtomatik ravishda boshqa tilga tarjima qilishni D) Hujjatni bepul chop etish imkoniyatini To'g'ri javob: B) Elektron hujjat muallifini tasdiqlash va uning o'zgarmaganligini✔ Izoh: Elektron raqamli imzo elektron hujjatni imzolagan shaxsni aniqlash va hujjat imzolangandan keyin o'zgartirilmaganligini tasdiqlaydi. 13. Ishga qabul qilishda kamsitish nimani anglatadi? A) Qonunda nazarda tutilgan dastlabki tibbiy ko'rikdan o'tishni talab qilish B) Ishchanlik sifatlariga aloqasi bo'lmagan belgilar bo'yicha cheklash C) Malakaga oid asosli va qonuniy talablarni qo'yish D) Lavozim uchun zarur ma'lumoti haqidagi hujjatni so'rash To'g'ri javob: B) Ishchanlik sifatlariga aloqasi bo'lmagan belgilar bo'yicha cheklash ✔ Izoh: Jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi kabi ishchanlik bilan bog'liq bo'lmagan belgilar bo'yicha cheklash taqiqlanadi. 14. Hujjat loyihasi bilan kelishilganlikni tasdiqlovchi belgi qanday ataladi? A) Shtamp B) Grif C) Rezolyutsiya D) Viza To'g'ri javob: D) Viza ✔ Izoh: Viza — hujjat loyihasini kelishgan mansabdor shaxsning imzosi, lavozimi va sanasidan iborat belgi. 15. Prokuror qonunga xilof ravishda ushlab turilgan shaxsni aniqlasa, nima qilishi kerak? A) Unga shikoyat qilishni taklif etadi B) Uni boshqa joyga o'tkazadi C) Uni darhol ozod qiladi D) Ushlab turishni rasmiylashtiradi To'g'ri javob: C) Uni darhol ozod qiladi ✔ Izoh: Prokuror qonunga xilof ravishda ozodlikdan mahrum etilgan yoki ushlab turilgan shaxsni darhol ozod qilish majburiyatiga ega. 16. Guvoh qanday majburiyatga ega? A) Ayblanuvchiga himoyachi tanlash B) Chaqiruv bo'yicha kelish va rost ko'rsatuv berish C) Ish materiallari bilan to'liq tanishish va ulardan nusxa olish D) Hukm loyihasini tayyorlash To'g'ri javob: B) Chaqiruv bo'yicha kelish va rost ko'rsatuv berish ✔ Izoh: Guvoh chaqiruv bo'yicha kelishi va o'ziga ma'lum bo'lgan holatlar haqida rost ko'rsatuv berishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 193 Izoh: Huquq ijodkorligi — vakolatli davlat organlarining normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish, o'zgartirish va bekor qilish bo'yicha faoliyati. 12. Elektron raqamli imzo nimani ta'minlaydi? A) Hujjat hajmini kichraytirishni B) Elektron hujjat muallifini tasdiqlash va uning o'zgarmaganligini C) Hujjatni avtomatik ravishda boshqa tilga tarjima qilishni D) Hujjatni bepul chop etish imkoniyatini To'g'ri javob: B) Elektron hujjat muallifini tasdiqlash va uning o'zgarmaganligini✔ Izoh: Elektron raqamli imzo elektron hujjatni imzolagan shaxsni aniqlash va hujjat imzolangandan keyin o'zgartirilmaganligini tasdiqlaydi. 13. Ishga qabul qilishda kamsitish nimani anglatadi? A) Qonunda nazarda tutilgan dastlabki tibbiy ko'rikdan o'tishni talab qilish B) Ishchanlik sifatlariga aloqasi bo'lmagan belgilar bo'yicha cheklash C) Malakaga oid asosli va qonuniy talablarni qo'yish D) Lavozim uchun zarur ma'lumoti haqidagi hujjatni so'rash To'g'ri javob: B) Ishchanlik sifatlariga aloqasi bo'lmagan belgilar bo'yicha cheklash ✔ Izoh: Jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi kabi ishchanlik bilan bog'liq bo'lmagan belgilar bo'yicha cheklash taqiqlanadi. 14. Hujjat loyihasi bilan kelishilganlikni tasdiqlovchi belgi qanday ataladi? A) Shtamp B) Grif C) Rezolyutsiya D) Viza To'g'ri javob: D) Viza ✔ Izoh: Viza — hujjat loyihasini kelishgan mansabdor shaxsning imzosi, lavozimi va sanasidan iborat belgi. 15. Prokuror qonunga xilof ravishda ushlab turilgan shaxsni aniqlasa, nima qilishi kerak? A) Unga shikoyat qilishni taklif etadi B) Uni boshqa joyga o'tkazadi C) Uni darhol ozod qiladi D) Ushlab turishni rasmiylashtiradi To'g'ri javob: C) Uni darhol ozod qiladi ✔ Izoh: Prokuror qonunga xilof ravishda ozodlikdan mahrum etilgan yoki ushlab turilgan shaxsni darhol ozod qilish majburiyatiga ega. 16. Guvoh qanday majburiyatga ega? A) Ayblanuvchiga himoyachi tanlash B) Chaqiruv bo'yicha kelish va rost ko'rsatuv berish C) Ish materiallari bilan to'liq tanishish va ulardan nusxa olish D) Hukm loyihasini tayyorlash To'g'ri javob: B) Chaqiruv bo'yicha kelish va rost ko'rsatuv berish ✔ Izoh: Guvoh chaqiruv bo'yicha kelishi va o'ziga ma'lum bo'lgan holatlar haqida rost ko'rsatuv berishi shart. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 193 17. Shartnoma tuzilganligini tasdiqlash va uning bajarilishini ta'minlash uchun shartnoma tomoni ikkinchi tomonga beradigan pul summasi qanday ataladi? A) Neustoyka B) Zakalat C) Penya D) Kompensatsiya To'g'ri javob: B) Zakalat✔ Izoh: Zakalat to'lovlar hisobidan beriladi va shartnoma tuzilganining dalili hamda uning bajarilishini ta'minlash vositasi bo'ladi. 18. Mehnat qonunchiligiga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini qaysi organ amalga oshiradi? A) Davlat mehnat inspeksiyasi B) Davlat bojxona qo'mitasi C) Davlat statistika qo'mitasi D) Markaziy saylov komissiyasi To'g'ri javob: A) Davlat mehnat inspeksiyasi ✔ Izoh: Mehnat qonunchiligi va mehnat muhofazasi talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini mehnat inspeksiyasi organlari amalga oshiradi. 19. Mahkumlarning prokurorga yo'llagan shikoyatlari qanday yuboriladi? A) Ma'muriyat tomonidan qisqartirilib, mazmuni o'zgartirilgach va tasdiqlangach yuboriladi B) Ma'muriyat tomonidan tahrir qilinib, keyin yuboriladi C) Faqat mahkum ozod bo'lgandan keyin yuboriladi D) Ma'muriyat tomonidan ko'rib chiqilmasdan, belgilangan tartibda yuboriladi To'g'ri javob: D) Ma'muriyat tomonidan ko'rib chiqilmasdan, belgilangan tartibda yuboriladi ✔ Izoh: Mahkumlarning prokurorga yo'llangan taklif, ariza va shikoyatlari senzuradan o'tkazilmaydi va belgilangan tartibda yuboriladi. 20. Prokurorning shaxsni ma'muriy javobgarlikka tortish masalasidagi vakolati qaysi? A) Ma'muriy jazoni sud o'rniga yakuniy tayinlash B) Ma'muriy huquqbuzarlikni o'z qarori bilan jinoyat deb e'lon qilish C) Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risida ish qo'zg'atish D) Ma'muriy javobgarlikni qonundan chiqarib tashlash To'g'ri javob: C) Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risida ish qo'zg'atish ✔ Izoh: Prokuror ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni qo'zg'atish va uning ko'rilishida ishtirok etish huquqiga ega. 21. Tergov harakatlariga qaysilar kiradi? A) Afv etish, amnistiya, shartli hukm va shartli ozod qilish B) Hukm, ajrim, qaror, protest C) So'roq, ko'zdan kechirish, tintuv, olib qo'yish, ekspertiza D) Jarima, ogohlantirish, hibs To'g'ri javob: C) So'roq, ko'zdan kechirish, tintuv, olib qo'yish, ekspertiza ✔ Izoh: So'roq, yuzlashtirish, ko'zdan kechirish, tintuv, olib qo'yish, ekspertiza, tergov eksperimenti va boshqalar tergov harakatlariga kiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 194 17. Shartnoma tuzilganligini tasdiqlash va uning bajarilishini ta'minlash uchun shartnoma tomoni ikkinchi tomonga beradigan pul summasi qanday ataladi? A) Neustoyka B) Zakalat C) Penya D) Kompensatsiya To'g'ri javob: B) Zakalat✔ Izoh: Zakalat to'lovlar hisobidan beriladi va shartnoma tuzilganining dalili hamda uning bajarilishini ta'minlash vositasi bo'ladi. 18. Mehnat qonunchiligiga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini qaysi organ amalga oshiradi? A) Davlat mehnat inspeksiyasi B) Davlat bojxona qo'mitasi C) Davlat statistika qo'mitasi D) Markaziy saylov komissiyasi To'g'ri javob: A) Davlat mehnat inspeksiyasi ✔ Izoh: Mehnat qonunchiligi va mehnat muhofazasi talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini mehnat inspeksiyasi organlari amalga oshiradi. 19. Mahkumlarning prokurorga yo'llagan shikoyatlari qanday yuboriladi? A) Ma'muriyat tomonidan qisqartirilib, mazmuni o'zgartirilgach va tasdiqlangach yuboriladi B) Ma'muriyat tomonidan tahrir qilinib, keyin yuboriladi C) Faqat mahkum ozod bo'lgandan keyin yuboriladi D) Ma'muriyat tomonidan ko'rib chiqilmasdan, belgilangan tartibda yuboriladi To'g'ri javob: D) Ma'muriyat tomonidan ko'rib chiqilmasdan, belgilangan tartibda yuboriladi ✔ Izoh: Mahkumlarning prokurorga yo'llangan taklif, ariza va shikoyatlari senzuradan o'tkazilmaydi va belgilangan tartibda yuboriladi. 20. Prokurorning shaxsni ma'muriy javobgarlikka tortish masalasidagi vakolati qaysi? A) Ma'muriy jazoni sud o'rniga yakuniy tayinlash B) Ma'muriy huquqbuzarlikni o'z qarori bilan jinoyat deb e'lon qilish C) Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risida ish qo'zg'atish D) Ma'muriy javobgarlikni qonundan chiqarib tashlash To'g'ri javob: C) Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risida ish qo'zg'atish ✔ Izoh: Prokuror ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni qo'zg'atish va uning ko'rilishida ishtirok etish huquqiga ega. 21. Tergov harakatlariga qaysilar kiradi? A) Afv etish, amnistiya, shartli hukm va shartli ozod qilish B) Hukm, ajrim, qaror, protest C) So'roq, ko'zdan kechirish, tintuv, olib qo'yish, ekspertiza D) Jarima, ogohlantirish, hibs To'g'ri javob: C) So'roq, ko'zdan kechirish, tintuv, olib qo'yish, ekspertiza ✔ Izoh: So'roq, yuzlashtirish, ko'zdan kechirish, tintuv, olib qo'yish, ekspertiza, tergov eksperimenti va boshqalar tergov harakatlariga kiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 194 17. Shartnoma tuzilganligini tasdiqlash va uning bajarilishini ta'minlash uchun shartnoma tomoni ikkinchi tomonga beradigan pul summasi qanday ataladi? A) Neustoyka B) Zakalat C) Penya D) Kompensatsiya To'g'ri javob: B) Zakalat✔ Izoh: Zakalat to'lovlar hisobidan beriladi va shartnoma tuzilganining dalili hamda uning bajarilishini ta'minlash vositasi bo'ladi. 18. Mehnat qonunchiligiga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini qaysi organ amalga oshiradi? A) Davlat mehnat inspeksiyasi B) Davlat bojxona qo'mitasi C) Davlat statistika qo'mitasi D) Markaziy saylov komissiyasi To'g'ri javob: A) Davlat mehnat inspeksiyasi ✔ Izoh: Mehnat qonunchiligi va mehnat muhofazasi talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini mehnat inspeksiyasi organlari amalga oshiradi. 19. Mahkumlarning prokurorga yo'llagan shikoyatlari qanday yuboriladi? A) Ma'muriyat tomonidan qisqartirilib, mazmuni o'zgartirilgach va tasdiqlangach yuboriladi B) Ma'muriyat tomonidan tahrir qilinib, keyin yuboriladi C) Faqat mahkum ozod bo'lgandan keyin yuboriladi D) Ma'muriyat tomonidan ko'rib chiqilmasdan, belgilangan tartibda yuboriladi To'g'ri javob: D) Ma'muriyat tomonidan ko'rib chiqilmasdan, belgilangan tartibda yuboriladi ✔ Izoh: Mahkumlarning prokurorga yo'llangan taklif, ariza va shikoyatlari senzuradan o'tkazilmaydi va belgilangan tartibda yuboriladi. 20. Prokurorning shaxsni ma'muriy javobgarlikka tortish masalasidagi vakolati qaysi? A) Ma'muriy jazoni sud o'rniga yakuniy tayinlash B) Ma'muriy huquqbuzarlikni o'z qarori bilan jinoyat deb e'lon qilish C) Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risida ish qo'zg'atish D) Ma'muriy javobgarlikni qonundan chiqarib tashlash To'g'ri javob: C) Ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risida ish qo'zg'atish ✔ Izoh: Prokuror ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ishni qo'zg'atish va uning ko'rilishida ishtirok etish huquqiga ega. 21. Tergov harakatlariga qaysilar kiradi? A) Afv etish, amnistiya, shartli hukm va shartli ozod qilish B) Hukm, ajrim, qaror, protest C) So'roq, ko'zdan kechirish, tintuv, olib qo'yish, ekspertiza D) Jarima, ogohlantirish, hibs To'g'ri javob: C) So'roq, ko'zdan kechirish, tintuv, olib qo'yish, ekspertiza ✔ Izoh: So'roq, yuzlashtirish, ko'zdan kechirish, tintuv, olib qo'yish, ekspertiza, tergov eksperimenti va boshqalar tergov harakatlariga kiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 194 22. Aybsizlik prezumpsiyasi nimani anglatadi? A) Shaxs o'zining aybsizligini sudda isbotlashga majbur hisoblanadi B) Shaxs prokuror ayblov e'lon qilgan paytdan aybdor hisoblanadi C) Shaxs aybi qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha aybsiz hisoblanadi D) Shaxs tergovchi uni gumon qilgan paytdan boshlab, hukm chiqishidan qat'i nazar aybdor hisoblanadi To'g'ri javob: C) Shaxs aybi qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha aybsiz ✔ hisoblanadi Izoh: Har bir shaxs aybi qonunda belgilangan tartibda isbotlanmaguncha va qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha aybsiz hisoblanadi. 23. Huquqiy nigilizm nima? A) Huquqni inkor etish va unga hurmatsizlik B) Huquqni takomillashtirish va rivojlantirish C) Huquqni targ'ib qilish D) Huquqni chuqur bilish To'g'ri javob: A) Huquqni inkor etish va unga hurmatsizlik ✔ Izoh: Huquqiy nigilizm — huquqning ijtimoiy qadriyat sifatidagi ahamiyatini inkor etish va unga befarq yoki salbiy munosabat. 24. Prokuratura organlari tizimiga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) Advokatlar hay'atining hududiy boshqarmalari B) Notariat idoralari C) Harbiy prokuraturalar D) Ma'muriy sudlar To'g'ri javob: C) Harbiy prokuraturalar ✔ Izoh: Prokuratura organlari tizimiga Bosh prokuratura, hududiy prokuraturalar, shuningdek harbiy prokuraturalar kiradi. 25. Boshqa bitimni niqoblash maqsadida tuzilgan bitim qanday ataladi? A) Soxta (ko'rinish uchun) bitim B) Ommaviy shartnoma shaklidagi bitim C) Majburiy tuziladigan bitim D) Yashirin (niqoblangan) bitim To'g'ri javob: D) Yashirin (niqoblangan) bitim ✔ Izoh: Yashirin bitim boshqa bitimni niqoblash uchun tuziladi; bunda tomonlar haqiqatda nazarda tutgan bitimga tegishli qoidalar qo'llaniladi. 26. Prokuror qanday hollarda sudga da'vo (ariza) bilan murojaat qiladi? A) Siyosiy partiyalar o'rtasidagi saylov tortishuvini hal qilish uchun B) Xususiy kompaniyalar o'rtasidagi bozor raqobatini tartibga solish, narxlarni belgilash va boshqarish uchun C) Davlat, jamiyat yoki o'zini himoya qila olmaydigan shaxslar manfaatlarini himoya qilish uchun D) Prokurorning o'z shaxsiy mulkiy manfaatlarini himoya qilish uchun To'g'ri javob: C) Davlat, jamiyat yoki o'zini himoya qila olmaydigan shaxslar manfaatlarini himoya ✔ qilish uchun Izoh: Prokuror davlat va jamiyat manfaatlari, shuningdek voyaga yetmaganlar, nogironligi bo'lgan va boshqa himoyaga muhtoj shaxslar huquqlarini himoya qilish uchun sudga murojaat qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 195 22. Aybsizlik prezumpsiyasi nimani anglatadi? A) Shaxs o'zining aybsizligini sudda isbotlashga majbur hisoblanadi B) Shaxs prokuror ayblov e'lon qilgan paytdan aybdor hisoblanadi C) Shaxs aybi qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha aybsiz hisoblanadi D) Shaxs tergovchi uni gumon qilgan paytdan boshlab, hukm chiqishidan qat'i nazar aybdor hisoblanadi To'g'ri javob: C) Shaxs aybi qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha aybsiz ✔ hisoblanadi Izoh: Har bir shaxs aybi qonunda belgilangan tartibda isbotlanmaguncha va qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha aybsiz hisoblanadi. 23. Huquqiy nigilizm nima? A) Huquqni inkor etish va unga hurmatsizlik B) Huquqni takomillashtirish va rivojlantirish C) Huquqni targ'ib qilish D) Huquqni chuqur bilish To'g'ri javob: A) Huquqni inkor etish va unga hurmatsizlik ✔ Izoh: Huquqiy nigilizm — huquqning ijtimoiy qadriyat sifatidagi ahamiyatini inkor etish va unga befarq yoki salbiy munosabat. 24. Prokuratura organlari tizimiga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) Advokatlar hay'atining hududiy boshqarmalari B) Notariat idoralari C) Harbiy prokuraturalar D) Ma'muriy sudlar To'g'ri javob: C) Harbiy prokuraturalar ✔ Izoh: Prokuratura organlari tizimiga Bosh prokuratura, hududiy prokuraturalar, shuningdek harbiy prokuraturalar kiradi. 25. Boshqa bitimni niqoblash maqsadida tuzilgan bitim qanday ataladi? A) Soxta (ko'rinish uchun) bitim B) Ommaviy shartnoma shaklidagi bitim C) Majburiy tuziladigan bitim D) Yashirin (niqoblangan) bitim To'g'ri javob: D) Yashirin (niqoblangan) bitim ✔ Izoh: Yashirin bitim boshqa bitimni niqoblash uchun tuziladi; bunda tomonlar haqiqatda nazarda tutgan bitimga tegishli qoidalar qo'llaniladi. 26. Prokuror qanday hollarda sudga da'vo (ariza) bilan murojaat qiladi? A) Siyosiy partiyalar o'rtasidagi saylov tortishuvini hal qilish uchun B) Xususiy kompaniyalar o'rtasidagi bozor raqobatini tartibga solish, narxlarni belgilash va boshqarish uchun C) Davlat, jamiyat yoki o'zini himoya qila olmaydigan shaxslar manfaatlarini himoya qilish uchun D) Prokurorning o'z shaxsiy mulkiy manfaatlarini himoya qilish uchun To'g'ri javob: C) Davlat, jamiyat yoki o'zini himoya qila olmaydigan shaxslar manfaatlarini himoya ✔ qilish uchun Izoh: Prokuror davlat va jamiyat manfaatlari, shuningdek voyaga yetmaganlar, nogironligi bo'lgan va boshqa himoyaga muhtoj shaxslar huquqlarini himoya qilish uchun sudga murojaat qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 195 22. Aybsizlik prezumpsiyasi nimani anglatadi? A) Shaxs o'zining aybsizligini sudda isbotlashga majbur hisoblanadi B) Shaxs prokuror ayblov e'lon qilgan paytdan aybdor hisoblanadi C) Shaxs aybi qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha aybsiz hisoblanadi D) Shaxs tergovchi uni gumon qilgan paytdan boshlab, hukm chiqishidan qat'i nazar aybdor hisoblanadi To'g'ri javob: C) Shaxs aybi qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha aybsiz ✔ hisoblanadi Izoh: Har bir shaxs aybi qonunda belgilangan tartibda isbotlanmaguncha va qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha aybsiz hisoblanadi. 23. Huquqiy nigilizm nima? A) Huquqni inkor etish va unga hurmatsizlik B) Huquqni takomillashtirish va rivojlantirish C) Huquqni targ'ib qilish D) Huquqni chuqur bilish To'g'ri javob: A) Huquqni inkor etish va unga hurmatsizlik ✔ Izoh: Huquqiy nigilizm — huquqning ijtimoiy qadriyat sifatidagi ahamiyatini inkor etish va unga befarq yoki salbiy munosabat. 24. Prokuratura organlari tizimiga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) Advokatlar hay'atining hududiy boshqarmalari B) Notariat idoralari C) Harbiy prokuraturalar D) Ma'muriy sudlar To'g'ri javob: C) Harbiy prokuraturalar ✔ Izoh: Prokuratura organlari tizimiga Bosh prokuratura, hududiy prokuraturalar, shuningdek harbiy prokuraturalar kiradi. 25. Boshqa bitimni niqoblash maqsadida tuzilgan bitim qanday ataladi? A) Soxta (ko'rinish uchun) bitim B) Ommaviy shartnoma shaklidagi bitim C) Majburiy tuziladigan bitim D) Yashirin (niqoblangan) bitim To'g'ri javob: D) Yashirin (niqoblangan) bitim ✔ Izoh: Yashirin bitim boshqa bitimni niqoblash uchun tuziladi; bunda tomonlar haqiqatda nazarda tutgan bitimga tegishli qoidalar qo'llaniladi. 26. Prokuror qanday hollarda sudga da'vo (ariza) bilan murojaat qiladi? A) Siyosiy partiyalar o'rtasidagi saylov tortishuvini hal qilish uchun B) Xususiy kompaniyalar o'rtasidagi bozor raqobatini tartibga solish, narxlarni belgilash va boshqarish uchun C) Davlat, jamiyat yoki o'zini himoya qila olmaydigan shaxslar manfaatlarini himoya qilish uchun D) Prokurorning o'z shaxsiy mulkiy manfaatlarini himoya qilish uchun To'g'ri javob: C) Davlat, jamiyat yoki o'zini himoya qila olmaydigan shaxslar manfaatlarini himoya ✔ qilish uchun Izoh: Prokuror davlat va jamiyat manfaatlari, shuningdek voyaga yetmaganlar, nogironligi bo'lgan va boshqa himoyaga muhtoj shaxslar huquqlarini himoya qilish uchun sudga murojaat qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 195 27. Jinoyat protsessida ayblov tarafiga kimlar kiradi? A) Himoyachi, gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, qonuniy vakil B) Prokuror, tergovchi, surishtiruvchi, jabrlanuvchi C) Sudya, xalq maslahatchisi, sud kotibi, sud ijrochisi D) Guvoh, ekspert, mutaxassis, tarjimon To'g'ri javob: B) Prokuror, tergovchi, surishtiruvchi, jabrlanuvchi✔ Izoh: Ayblov tarafiga davlat ayblovini amalga oshiruvchi organlar, shuningdek jabrlanuvchi, fuqaroviy da'vogar va ularning vakillari kiradi. 28. Shaxs zararli oqibatni oldindan ko'rib, uning yuz berishini istagan bo'lsa, ayb qanday shaklda bo'ladi? A) Egri qasd B) To'g'ri qasd C) Beparvolik D) O'z-o'ziga ishonish To'g'ri javob: B) To'g'ri qasd ✔ Izoh: To'g'ri qasdda shaxs qilmishining ijtimoiy xavfli xususiyatini anglaydi, oqibatlarini ko'ra biladi va ularning yuz berishini istaydi. 29. Merosxo'rlar meros qoldiruvchining qarzlari bo'yicha qanday javob beradi? A) Meros qoldiruvchining qarzlari uchun javob bermaydi B) O'zlariga o'tgan meros mol-mulk qiymati doirasida C) Faqat qarz shartnomasini o'zlari imzolagan bo'lsa D) O'zlarining shaxsiy mol-mulki bilan cheklanmagan holda To'g'ri javob: B) O'zlariga o'tgan meros mol-mulk qiymati doirasida ✔ Izoh: Merosni qabul qilgan merosxo'rlar meros qoldiruvchining qarzlari bo'yicha o'zlariga o'tgan meros qiymati doirasida javob beradi. 30. Guvoh kim? A) Ayblanuvchining manfaatlarini himoya qiluvchi va yuridik yordam ko'rsatuvchi shaxs B) Ish uchun ahamiyatli holatlar haqida ma'lumotga ega bo'lishi mumkin va chaqirilgan shaxs C) Ishda maxsus bilimlar asosida xulosa beruvchi va ekspertiza o'tkazuvchi shaxs D) Tergov harakatining borishi va natijalarini tasdiqlash uchun taklif qilingan manfaatdor bo'lmagan shaxs To'g'ri javob: B) Ish uchun ahamiyatli holatlar haqida ma'lumotga ega bo'lishi mumkin va ✔ chaqirilgan shaxs Izoh: Guvoh — ish bo'yicha aniqlanishi lozim bo'lgan holatlar haqida ma'lumotga ega bo'lishi mumkin va ko'rsatuv berish uchun chaqirilgan shaxs. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 196 27. Jinoyat protsessida ayblov tarafiga kimlar kiradi? A) Himoyachi, gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, qonuniy vakil B) Prokuror, tergovchi, surishtiruvchi, jabrlanuvchi C) Sudya, xalq maslahatchisi, sud kotibi, sud ijrochisi D) Guvoh, ekspert, mutaxassis, tarjimon To'g'ri javob: B) Prokuror, tergovchi, surishtiruvchi, jabrlanuvchi✔ Izoh: Ayblov tarafiga davlat ayblovini amalga oshiruvchi organlar, shuningdek jabrlanuvchi, fuqaroviy da'vogar va ularning vakillari kiradi. 28. Shaxs zararli oqibatni oldindan ko'rib, uning yuz berishini istagan bo'lsa, ayb qanday shaklda bo'ladi? A) Egri qasd B) To'g'ri qasd C) Beparvolik D) O'z-o'ziga ishonish To'g'ri javob: B) To'g'ri qasd ✔ Izoh: To'g'ri qasdda shaxs qilmishining ijtimoiy xavfli xususiyatini anglaydi, oqibatlarini ko'ra biladi va ularning yuz berishini istaydi. 29. Merosxo'rlar meros qoldiruvchining qarzlari bo'yicha qanday javob beradi? A) Meros qoldiruvchining qarzlari uchun javob bermaydi B) O'zlariga o'tgan meros mol-mulk qiymati doirasida C) Faqat qarz shartnomasini o'zlari imzolagan bo'lsa D) O'zlarining shaxsiy mol-mulki bilan cheklanmagan holda To'g'ri javob: B) O'zlariga o'tgan meros mol-mulk qiymati doirasida ✔ Izoh: Merosni qabul qilgan merosxo'rlar meros qoldiruvchining qarzlari bo'yicha o'zlariga o'tgan meros qiymati doirasida javob beradi. 30. Guvoh kim? A) Ayblanuvchining manfaatlarini himoya qiluvchi va yuridik yordam ko'rsatuvchi shaxs B) Ish uchun ahamiyatli holatlar haqida ma'lumotga ega bo'lishi mumkin va chaqirilgan shaxs C) Ishda maxsus bilimlar asosida xulosa beruvchi va ekspertiza o'tkazuvchi shaxs D) Tergov harakatining borishi va natijalarini tasdiqlash uchun taklif qilingan manfaatdor bo'lmagan shaxs To'g'ri javob: B) Ish uchun ahamiyatli holatlar haqida ma'lumotga ega bo'lishi mumkin va ✔ chaqirilgan shaxs Izoh: Guvoh — ish bo'yicha aniqlanishi lozim bo'lgan holatlar haqida ma'lumotga ega bo'lishi mumkin va ko'rsatuv berish uchun chaqirilgan shaxs. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 196 27. Jinoyat protsessida ayblov tarafiga kimlar kiradi? A) Himoyachi, gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, qonuniy vakil B) Prokuror, tergovchi, surishtiruvchi, jabrlanuvchi C) Sudya, xalq maslahatchisi, sud kotibi, sud ijrochisi D) Guvoh, ekspert, mutaxassis, tarjimon To'g'ri javob: B) Prokuror, tergovchi, surishtiruvchi, jabrlanuvchi✔ Izoh: Ayblov tarafiga davlat ayblovini amalga oshiruvchi organlar, shuningdek jabrlanuvchi, fuqaroviy da'vogar va ularning vakillari kiradi. 28. Shaxs zararli oqibatni oldindan ko'rib, uning yuz berishini istagan bo'lsa, ayb qanday shaklda bo'ladi? A) Egri qasd B) To'g'ri qasd C) Beparvolik D) O'z-o'ziga ishonish To'g'ri javob: B) To'g'ri qasd ✔ Izoh: To'g'ri qasdda shaxs qilmishining ijtimoiy xavfli xususiyatini anglaydi, oqibatlarini ko'ra biladi va ularning yuz berishini istaydi. 29. Merosxo'rlar meros qoldiruvchining qarzlari bo'yicha qanday javob beradi? A) Meros qoldiruvchining qarzlari uchun javob bermaydi B) O'zlariga o'tgan meros mol-mulk qiymati doirasida C) Faqat qarz shartnomasini o'zlari imzolagan bo'lsa D) O'zlarining shaxsiy mol-mulki bilan cheklanmagan holda To'g'ri javob: B) O'zlariga o'tgan meros mol-mulk qiymati doirasida ✔ Izoh: Merosni qabul qilgan merosxo'rlar meros qoldiruvchining qarzlari bo'yicha o'zlariga o'tgan meros qiymati doirasida javob beradi. 30. Guvoh kim? A) Ayblanuvchining manfaatlarini himoya qiluvchi va yuridik yordam ko'rsatuvchi shaxs B) Ish uchun ahamiyatli holatlar haqida ma'lumotga ega bo'lishi mumkin va chaqirilgan shaxs C) Ishda maxsus bilimlar asosida xulosa beruvchi va ekspertiza o'tkazuvchi shaxs D) Tergov harakatining borishi va natijalarini tasdiqlash uchun taklif qilingan manfaatdor bo'lmagan shaxs To'g'ri javob: B) Ish uchun ahamiyatli holatlar haqida ma'lumotga ega bo'lishi mumkin va ✔ chaqirilgan shaxs Izoh: Guvoh — ish bo'yicha aniqlanishi lozim bo'lgan holatlar haqida ma'lumotga ega bo'lishi mumkin va ko'rsatuv berish uchun chaqirilgan shaxs. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 196 33-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Mansabdor shaxsning g'ayriqonuniy talabiga ko'ra fuqaro tomonidan pul berilishi qanday nomlanadi? A) Xayriya qilish B) Pora berish C) Homiylik qilish D) Davlat boji to'lash To'g'ri javob: B) Pora berish✔ Izoh: Mansabdorga xizmat harakati uchun qonunga xilof ravishda pul yoki boshqa naf berish pora berish hisoblanadi. 2. Ma'muriy huquq sub'ektlariga kimlar kiradi? A) Faqat xorijiy davlatlar va ularning elchixonalari B) Faqat Oliy Majlis deputatlari, senatorlar va ularning yordamchilari C) Faqat sud organlari, sudyalar va sud ijrochilari D) Davlat organlari, mansabdor shaxslar, fuqarolar va tashkilotlar To'g'ri javob: D) Davlat organlari, mansabdor shaxslar, fuqarolar va tashkilotlar ✔ Izoh: Ma'muriy huquq sub'ektlari — davlat boshqaruvi organlari, davlat xizmatchilari, fuqarolar, korxona va tashkilotlar. 3. Sababiy bog'lanish deganda nima tushuniladi? A) Sodir etilgan jinoyat va tayinlangan jazo o'rtasidagi qonuniy bog'liqlik B) Aybdor va jabrlanuvchi o'rtasidagi qarindoshlik C) Tergovchi va prokuror o'rtasidagi xizmat aloqasi D) Qilmish va ijtimoiy xavfli oqibat o'rtasidagi obyektiv bog'liqlik To'g'ri javob: D) Qilmish va ijtimoiy xavfli oqibat o'rtasidagi obyektiv bog'liqlik ✔ Izoh: Sababiy bog'lanish — shaxsning qilmishi yuzaga kelgan ijtimoiy xavfli oqibatning zaruriy sababi bo'lganligi. 4. Kim davlat hokimiyati organlarining kelishilgan holda faoliyat yuritishini ta'minlaydi? A) Markaziy saylov komissiyasi B) Konstitutsiyaviy sud raisi C) Oliy Majlis Senatining Raisi o'rinbosari D) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti To'g'ri javob: D) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti ✔ Izoh: Prezident davlat boshlig'i sifatida davlat hokimiyati organlarining kelishilgan holda faoliyat yuritishini va hamkorligini ta'minlaydi. 5. Jinoyatga tayyorgarlik deganda nima tushuniladi? A) Jinoyat uchun vosita topish, moslash yoki sharoit yaratish, lekin jinoyatni boshlamaslik B) Jinoyat sodir etilgandan keyin o'z aybini sudda tan olish C) Jinoyatni bevosita bajarishga qaratilgan, ammo shaxs irodasidan tashqari sabablarga ko'ra oxiriga yetmagan harakat D) Jinoyatni to'liq sodir etib, uning izlarini yashirishga urinish To'g'ri javob: A) Jinoyat uchun vosita topish, moslash yoki sharoit yaratish, lekin jinoyatni ✔ boshlamaslik Izoh: Tayyorgarlik — qasddan jinoyat sodir etish uchun vosita va qurollarni izlash, moslash yoki boshqa sharoit yaratish, bunda jinoyatning o'zi boshlanmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 197 33-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Mansabdor shaxsning g'ayriqonuniy talabiga ko'ra fuqaro tomonidan pul berilishi qanday nomlanadi? A) Xayriya qilish B) Pora berish C) Homiylik qilish D) Davlat boji to'lash To'g'ri javob: B) Pora berish✔ Izoh: Mansabdorga xizmat harakati uchun qonunga xilof ravishda pul yoki boshqa naf berish pora berish hisoblanadi. 2. Ma'muriy huquq sub'ektlariga kimlar kiradi? A) Faqat xorijiy davlatlar va ularning elchixonalari B) Faqat Oliy Majlis deputatlari, senatorlar va ularning yordamchilari C) Faqat sud organlari, sudyalar va sud ijrochilari D) Davlat organlari, mansabdor shaxslar, fuqarolar va tashkilotlar To'g'ri javob: D) Davlat organlari, mansabdor shaxslar, fuqarolar va tashkilotlar ✔ Izoh: Ma'muriy huquq sub'ektlari — davlat boshqaruvi organlari, davlat xizmatchilari, fuqarolar, korxona va tashkilotlar. 3. Sababiy bog'lanish deganda nima tushuniladi? A) Sodir etilgan jinoyat va tayinlangan jazo o'rtasidagi qonuniy bog'liqlik B) Aybdor va jabrlanuvchi o'rtasidagi qarindoshlik C) Tergovchi va prokuror o'rtasidagi xizmat aloqasi D) Qilmish va ijtimoiy xavfli oqibat o'rtasidagi obyektiv bog'liqlik To'g'ri javob: D) Qilmish va ijtimoiy xavfli oqibat o'rtasidagi obyektiv bog'liqlik ✔ Izoh: Sababiy bog'lanish — shaxsning qilmishi yuzaga kelgan ijtimoiy xavfli oqibatning zaruriy sababi bo'lganligi. 4. Kim davlat hokimiyati organlarining kelishilgan holda faoliyat yuritishini ta'minlaydi? A) Markaziy saylov komissiyasi B) Konstitutsiyaviy sud raisi C) Oliy Majlis Senatining Raisi o'rinbosari D) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti To'g'ri javob: D) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti ✔ Izoh: Prezident davlat boshlig'i sifatida davlat hokimiyati organlarining kelishilgan holda faoliyat yuritishini va hamkorligini ta'minlaydi. 5. Jinoyatga tayyorgarlik deganda nima tushuniladi? A) Jinoyat uchun vosita topish, moslash yoki sharoit yaratish, lekin jinoyatni boshlamaslik B) Jinoyat sodir etilgandan keyin o'z aybini sudda tan olish C) Jinoyatni bevosita bajarishga qaratilgan, ammo shaxs irodasidan tashqari sabablarga ko'ra oxiriga yetmagan harakat D) Jinoyatni to'liq sodir etib, uning izlarini yashirishga urinish To'g'ri javob: A) Jinoyat uchun vosita topish, moslash yoki sharoit yaratish, lekin jinoyatni ✔ boshlamaslik Izoh: Tayyorgarlik — qasddan jinoyat sodir etish uchun vosita va qurollarni izlash, moslash yoki boshqa sharoit yaratish, bunda jinoyatning o'zi boshlanmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 197 33-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Mansabdor shaxsning g'ayriqonuniy talabiga ko'ra fuqaro tomonidan pul berilishi qanday nomlanadi? A) Xayriya qilish B) Pora berish C) Homiylik qilish D) Davlat boji to'lash To'g'ri javob: B) Pora berish✔ Izoh: Mansabdorga xizmat harakati uchun qonunga xilof ravishda pul yoki boshqa naf berish pora berish hisoblanadi. 2. Ma'muriy huquq sub'ektlariga kimlar kiradi? A) Faqat xorijiy davlatlar va ularning elchixonalari B) Faqat Oliy Majlis deputatlari, senatorlar va ularning yordamchilari C) Faqat sud organlari, sudyalar va sud ijrochilari D) Davlat organlari, mansabdor shaxslar, fuqarolar va tashkilotlar To'g'ri javob: D) Davlat organlari, mansabdor shaxslar, fuqarolar va tashkilotlar ✔ Izoh: Ma'muriy huquq sub'ektlari — davlat boshqaruvi organlari, davlat xizmatchilari, fuqarolar, korxona va tashkilotlar. 3. Sababiy bog'lanish deganda nima tushuniladi? A) Sodir etilgan jinoyat va tayinlangan jazo o'rtasidagi qonuniy bog'liqlik B) Aybdor va jabrlanuvchi o'rtasidagi qarindoshlik C) Tergovchi va prokuror o'rtasidagi xizmat aloqasi D) Qilmish va ijtimoiy xavfli oqibat o'rtasidagi obyektiv bog'liqlik To'g'ri javob: D) Qilmish va ijtimoiy xavfli oqibat o'rtasidagi obyektiv bog'liqlik ✔ Izoh: Sababiy bog'lanish — shaxsning qilmishi yuzaga kelgan ijtimoiy xavfli oqibatning zaruriy sababi bo'lganligi. 4. Kim davlat hokimiyati organlarining kelishilgan holda faoliyat yuritishini ta'minlaydi? A) Markaziy saylov komissiyasi B) Konstitutsiyaviy sud raisi C) Oliy Majlis Senatining Raisi o'rinbosari D) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti To'g'ri javob: D) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti ✔ Izoh: Prezident davlat boshlig'i sifatida davlat hokimiyati organlarining kelishilgan holda faoliyat yuritishini va hamkorligini ta'minlaydi. 5. Jinoyatga tayyorgarlik deganda nima tushuniladi? A) Jinoyat uchun vosita topish, moslash yoki sharoit yaratish, lekin jinoyatni boshlamaslik B) Jinoyat sodir etilgandan keyin o'z aybini sudda tan olish C) Jinoyatni bevosita bajarishga qaratilgan, ammo shaxs irodasidan tashqari sabablarga ko'ra oxiriga yetmagan harakat D) Jinoyatni to'liq sodir etib, uning izlarini yashirishga urinish To'g'ri javob: A) Jinoyat uchun vosita topish, moslash yoki sharoit yaratish, lekin jinoyatni ✔ boshlamaslik Izoh: Tayyorgarlik — qasddan jinoyat sodir etish uchun vosita va qurollarni izlash, moslash yoki boshqa sharoit yaratish, bunda jinoyatning o'zi boshlanmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 197 6. Ma'muriy javobgarlikni yengillashtiruvchi holatga misol qaysi? A) Mast holatda huquqbuzarlikni qasddan sodir etish B) Guruh bo'lib huquqbuzarlik sodir etish C) Huquqbuzarlikni takroran sodir etish D) Aybdorning chin dildan pushaymon bo'lishi To'g'ri javob: D) Aybdorning chin dildan pushaymon bo'lishi✔ Izoh: Chin dildan pushaymon bo'lish, zararni ixtiyoriy qoplash, voyaga yetmaganlik kabi holatlar ma'muriy javobgarlikni yengillashtiradi. 7. Voyaga yetmaganlarga nisbatan jinoiy javobgarlikda qanday yondashuv qo'llaniladi? A) Ularning jazosini ota-onalari to'liq o'taydi B) Ularning yoshi va xususiyatlari hisobga olinib, yengilroq choralar ustuvor qo'llaniladi C) Ular hech qanday holatda javobgarlikka tortilmaydi D) Ularga kattalarga nisbatan og'irroq jazolar qo'llaniladi, chunki ular tarbiyaga muhtoj To'g'ri javob: B) Ularning yoshi va xususiyatlari hisobga olinib, yengilroq choralar ustuvor ✔ qo'llaniladi Izoh: Voyaga yetmaganlarga nisbatan javobgarlik va jazo ularning yoshi, rivojlanish darajasi hisobga olingan holda, tarbiyaviy ta'sir choralari ustuvorligida belgilanadi. 8. Xalqaro huquqqa ko'ra qiynoqlarni taqiqlash qanday xususiyatga ega? A) Mutlaq bo'lib, hech qanday holatda cheklanmaydi B) Favqulodda holat e'lon qilinganda bekor qilinishi mumkin C) Faqat tinchlik davrida amal qiladi D) Urush davrida to'xtatib turilishi mumkin To'g'ri javob: A) Mutlaq bo'lib, hech qanday holatda cheklanmaydi ✔ Izoh: Qiynoqlarni taqiqlash mutlaq bo'lib, urush, favqulodda holat yoki yuqori buyruq ham uni oqlay olmaydi. 9. Jinoyatlarning ideal majmui nima? A) Turli vaqtda, har biri alohida qasd bilan sodir etilgan bir nechta mustaqil qilmishlar B) Bir jinoyatning bir necha bosqichda tugallanishi C) Bir qilmish bilan ikki yoki undan ortiq jinoyat tarkibining sodir etilishi D) Bir jinoyat uchun bir necha shaxsning sudlanishi To'g'ri javob: C) Bir qilmish bilan ikki yoki undan ortiq jinoyat tarkibining sodir etilishi ✔ Izoh: Ideal majmuida bitta harakat yoki harakatsizlik bir vaqtning o'zida bir necha jinoyat tarkibini tashkil etadi. 10. Korrupsiyaviy huquqbuzarlik haqida yolg'on xabar berish qanday baholanadi? A) Rag'batlantiriladigan va davlat tomonidan mukofotlanadigan harakat B) Hech qanday huquqiy oqibatga ega emas C) Fuqarolik burchini vijdonan bajarish D) Qonunga xilof va javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin To'g'ri javob: D) Qonunga xilof va javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin ✔ Izoh: Bila turib yolg'on xabar berish yoki tuhmat qilish qonunga xilof bo'lib, javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin; himoya faqat vijdonan xabar beruvchilarga beriladi. 11. «Persona non grata» deb e'lon qilish nimani anglatadi? A) Diplomatni elchi lavozimiga ko'tarish va unga yuqori unvon berish B) Diplomatga fuqarolik berish C) Diplomatni qabul qilib bo'lmaydigan shaxs deb e'lon qilish D) Diplomatga davlat mukofotini berish To'g'ri javob: C) Diplomatni qabul qilib bo'lmaydigan shaxs deb e'lon qilish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 198 6. Ma'muriy javobgarlikni yengillashtiruvchi holatga misol qaysi? A) Mast holatda huquqbuzarlikni qasddan sodir etish B) Guruh bo'lib huquqbuzarlik sodir etish C) Huquqbuzarlikni takroran sodir etish D) Aybdorning chin dildan pushaymon bo'lishi To'g'ri javob: D) Aybdorning chin dildan pushaymon bo'lishi✔ Izoh: Chin dildan pushaymon bo'lish, zararni ixtiyoriy qoplash, voyaga yetmaganlik kabi holatlar ma'muriy javobgarlikni yengillashtiradi. 7. Voyaga yetmaganlarga nisbatan jinoiy javobgarlikda qanday yondashuv qo'llaniladi? A) Ularning jazosini ota-onalari to'liq o'taydi B) Ularning yoshi va xususiyatlari hisobga olinib, yengilroq choralar ustuvor qo'llaniladi C) Ular hech qanday holatda javobgarlikka tortilmaydi D) Ularga kattalarga nisbatan og'irroq jazolar qo'llaniladi, chunki ular tarbiyaga muhtoj To'g'ri javob: B) Ularning yoshi va xususiyatlari hisobga olinib, yengilroq choralar ustuvor ✔ qo'llaniladi Izoh: Voyaga yetmaganlarga nisbatan javobgarlik va jazo ularning yoshi, rivojlanish darajasi hisobga olingan holda, tarbiyaviy ta'sir choralari ustuvorligida belgilanadi. 8. Xalqaro huquqqa ko'ra qiynoqlarni taqiqlash qanday xususiyatga ega? A) Mutlaq bo'lib, hech qanday holatda cheklanmaydi B) Favqulodda holat e'lon qilinganda bekor qilinishi mumkin C) Faqat tinchlik davrida amal qiladi D) Urush davrida to'xtatib turilishi mumkin To'g'ri javob: A) Mutlaq bo'lib, hech qanday holatda cheklanmaydi ✔ Izoh: Qiynoqlarni taqiqlash mutlaq bo'lib, urush, favqulodda holat yoki yuqori buyruq ham uni oqlay olmaydi. 9. Jinoyatlarning ideal majmui nima? A) Turli vaqtda, har biri alohida qasd bilan sodir etilgan bir nechta mustaqil qilmishlar B) Bir jinoyatning bir necha bosqichda tugallanishi C) Bir qilmish bilan ikki yoki undan ortiq jinoyat tarkibining sodir etilishi D) Bir jinoyat uchun bir necha shaxsning sudlanishi To'g'ri javob: C) Bir qilmish bilan ikki yoki undan ortiq jinoyat tarkibining sodir etilishi ✔ Izoh: Ideal majmuida bitta harakat yoki harakatsizlik bir vaqtning o'zida bir necha jinoyat tarkibini tashkil etadi. 10. Korrupsiyaviy huquqbuzarlik haqida yolg'on xabar berish qanday baholanadi? A) Rag'batlantiriladigan va davlat tomonidan mukofotlanadigan harakat B) Hech qanday huquqiy oqibatga ega emas C) Fuqarolik burchini vijdonan bajarish D) Qonunga xilof va javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin To'g'ri javob: D) Qonunga xilof va javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin ✔ Izoh: Bila turib yolg'on xabar berish yoki tuhmat qilish qonunga xilof bo'lib, javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin; himoya faqat vijdonan xabar beruvchilarga beriladi. 11. «Persona non grata» deb e'lon qilish nimani anglatadi? A) Diplomatni elchi lavozimiga ko'tarish va unga yuqori unvon berish B) Diplomatga fuqarolik berish C) Diplomatni qabul qilib bo'lmaydigan shaxs deb e'lon qilish D) Diplomatga davlat mukofotini berish To'g'ri javob: C) Diplomatni qabul qilib bo'lmaydigan shaxs deb e'lon qilish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 198 6. Ma'muriy javobgarlikni yengillashtiruvchi holatga misol qaysi? A) Mast holatda huquqbuzarlikni qasddan sodir etish B) Guruh bo'lib huquqbuzarlik sodir etish C) Huquqbuzarlikni takroran sodir etish D) Aybdorning chin dildan pushaymon bo'lishi To'g'ri javob: D) Aybdorning chin dildan pushaymon bo'lishi✔ Izoh: Chin dildan pushaymon bo'lish, zararni ixtiyoriy qoplash, voyaga yetmaganlik kabi holatlar ma'muriy javobgarlikni yengillashtiradi. 7. Voyaga yetmaganlarga nisbatan jinoiy javobgarlikda qanday yondashuv qo'llaniladi? A) Ularning jazosini ota-onalari to'liq o'taydi B) Ularning yoshi va xususiyatlari hisobga olinib, yengilroq choralar ustuvor qo'llaniladi C) Ular hech qanday holatda javobgarlikka tortilmaydi D) Ularga kattalarga nisbatan og'irroq jazolar qo'llaniladi, chunki ular tarbiyaga muhtoj To'g'ri javob: B) Ularning yoshi va xususiyatlari hisobga olinib, yengilroq choralar ustuvor ✔ qo'llaniladi Izoh: Voyaga yetmaganlarga nisbatan javobgarlik va jazo ularning yoshi, rivojlanish darajasi hisobga olingan holda, tarbiyaviy ta'sir choralari ustuvorligida belgilanadi. 8. Xalqaro huquqqa ko'ra qiynoqlarni taqiqlash qanday xususiyatga ega? A) Mutlaq bo'lib, hech qanday holatda cheklanmaydi B) Favqulodda holat e'lon qilinganda bekor qilinishi mumkin C) Faqat tinchlik davrida amal qiladi D) Urush davrida to'xtatib turilishi mumkin To'g'ri javob: A) Mutlaq bo'lib, hech qanday holatda cheklanmaydi ✔ Izoh: Qiynoqlarni taqiqlash mutlaq bo'lib, urush, favqulodda holat yoki yuqori buyruq ham uni oqlay olmaydi. 9. Jinoyatlarning ideal majmui nima? A) Turli vaqtda, har biri alohida qasd bilan sodir etilgan bir nechta mustaqil qilmishlar B) Bir jinoyatning bir necha bosqichda tugallanishi C) Bir qilmish bilan ikki yoki undan ortiq jinoyat tarkibining sodir etilishi D) Bir jinoyat uchun bir necha shaxsning sudlanishi To'g'ri javob: C) Bir qilmish bilan ikki yoki undan ortiq jinoyat tarkibining sodir etilishi ✔ Izoh: Ideal majmuida bitta harakat yoki harakatsizlik bir vaqtning o'zida bir necha jinoyat tarkibini tashkil etadi. 10. Korrupsiyaviy huquqbuzarlik haqida yolg'on xabar berish qanday baholanadi? A) Rag'batlantiriladigan va davlat tomonidan mukofotlanadigan harakat B) Hech qanday huquqiy oqibatga ega emas C) Fuqarolik burchini vijdonan bajarish D) Qonunga xilof va javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin To'g'ri javob: D) Qonunga xilof va javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin ✔ Izoh: Bila turib yolg'on xabar berish yoki tuhmat qilish qonunga xilof bo'lib, javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin; himoya faqat vijdonan xabar beruvchilarga beriladi. 11. «Persona non grata» deb e'lon qilish nimani anglatadi? A) Diplomatni elchi lavozimiga ko'tarish va unga yuqori unvon berish B) Diplomatga fuqarolik berish C) Diplomatni qabul qilib bo'lmaydigan shaxs deb e'lon qilish D) Diplomatga davlat mukofotini berish To'g'ri javob: C) Diplomatni qabul qilib bo'lmaydigan shaxs deb e'lon qilish ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 198 Izoh: Qabul qiluvchi davlat istalgan vaqtda sababini tushuntirmasdan diplomatni persona non grata deb e'lon qilishi mumkin. 12. Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiyaning asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Bolaning siyosiy javobgarligi B) Bolaning majburiy mehnati C) Ota-onaning cheklanmagan hokimiyati D) Bolaning manfaatlari ustuvorligi To'g'ri javob: D) Bolaning manfaatlari ustuvorligi✔ Izoh: Bolalarga taalluqli barcha harakatlarda bolaning manfaatlarini eng yaxshi ta'minlashga ustuvor e'tibor beriladi. 13. Tajovuz tugaganidan keyin, xavf yo'qolgach tajovuzchiga zarar yetkazish qanday baholanadi? A) Oxirgi zarurat sifatida baholanadi B) Har doim zaruriy mudofaa hisoblanadi C) Zaruriy mudofaa hisoblanmaydi D) Asosli tavakkal sifatida baholanadi To'g'ri javob: C) Zaruriy mudofaa hisoblanmaydi ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa faqat boshlangan yoki bevosita xavf tug'dirayotgan tajovuzga nisbatan mumkin; tajovuz tugagach zarar yetkazish o'ch olish hisoblanadi. 14. Qaysi shaxslar saylovda ishtirok eta olmaydi? A) Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar B) Pensiya yoshiga yetgan va ishlamaydigan fuqarolar C) Xorijda vaqtincha ishlayotgan yoki o'qiyotgan fuqarolar D) Oliy ma'lumotga ega bo'lmagan fuqarolar To'g'ri javob: A) Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar ✔ Izoh: Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar saylanish va saylash huquqiga ega emas. 15. Yuridik fakt nima? A) Faqat ilmiy kashfiyot B) Faqat sud hukmi C) Huquqiy munosabatni vujudga keltiruvchi yoki bekor qiluvchi holat D) Har qanday tarixiy voqea, uning huquqiy ahamiyati bor-yo'qligidan qat'i nazar To'g'ri javob: C) Huquqiy munosabatni vujudga keltiruvchi yoki bekor qiluvchi holat ✔ Izoh: Yuridik fakt — huquq normalari huquqiy oqibatlarni bog'laydigan aniq hayotiy holat. 16. Kasbiy halollik (integrity) tushunchasi nimani bildiradi? A) Faqat rahbar ko'rib turganda ishlashni B) Xatti-harakatlarning axloqiy tamoyillar va qonunga doimiy muvofiqligini C) Faqat tekshiruv paytida halol bo'lishni D) Faqat ish vaqtida va xizmat binosida qonunga rioya qilishni To'g'ri javob: B) Xatti-harakatlarning axloqiy tamoyillar va qonunga doimiy muvofiqligini ✔ Izoh: Kasbiy halollik xodimning har qanday vaziyatda qonun va axloqiy tamoyillarga izchil amal qilishini anglatadi. 17. Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekistonda davlat hokimiyatining yagona manbai kim? A) Hukumat B) Xalq C) Prezident D) Oliy Majlis To'g'ri javob: B) Xalq ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 199 Izoh: Qabul qiluvchi davlat istalgan vaqtda sababini tushuntirmasdan diplomatni persona non grata deb e'lon qilishi mumkin. 12. Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiyaning asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Bolaning siyosiy javobgarligi B) Bolaning majburiy mehnati C) Ota-onaning cheklanmagan hokimiyati D) Bolaning manfaatlari ustuvorligi To'g'ri javob: D) Bolaning manfaatlari ustuvorligi✔ Izoh: Bolalarga taalluqli barcha harakatlarda bolaning manfaatlarini eng yaxshi ta'minlashga ustuvor e'tibor beriladi. 13. Tajovuz tugaganidan keyin, xavf yo'qolgach tajovuzchiga zarar yetkazish qanday baholanadi? A) Oxirgi zarurat sifatida baholanadi B) Har doim zaruriy mudofaa hisoblanadi C) Zaruriy mudofaa hisoblanmaydi D) Asosli tavakkal sifatida baholanadi To'g'ri javob: C) Zaruriy mudofaa hisoblanmaydi ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa faqat boshlangan yoki bevosita xavf tug'dirayotgan tajovuzga nisbatan mumkin; tajovuz tugagach zarar yetkazish o'ch olish hisoblanadi. 14. Qaysi shaxslar saylovda ishtirok eta olmaydi? A) Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar B) Pensiya yoshiga yetgan va ishlamaydigan fuqarolar C) Xorijda vaqtincha ishlayotgan yoki o'qiyotgan fuqarolar D) Oliy ma'lumotga ega bo'lmagan fuqarolar To'g'ri javob: A) Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar ✔ Izoh: Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar saylanish va saylash huquqiga ega emas. 15. Yuridik fakt nima? A) Faqat ilmiy kashfiyot B) Faqat sud hukmi C) Huquqiy munosabatni vujudga keltiruvchi yoki bekor qiluvchi holat D) Har qanday tarixiy voqea, uning huquqiy ahamiyati bor-yo'qligidan qat'i nazar To'g'ri javob: C) Huquqiy munosabatni vujudga keltiruvchi yoki bekor qiluvchi holat ✔ Izoh: Yuridik fakt — huquq normalari huquqiy oqibatlarni bog'laydigan aniq hayotiy holat. 16. Kasbiy halollik (integrity) tushunchasi nimani bildiradi? A) Faqat rahbar ko'rib turganda ishlashni B) Xatti-harakatlarning axloqiy tamoyillar va qonunga doimiy muvofiqligini C) Faqat tekshiruv paytida halol bo'lishni D) Faqat ish vaqtida va xizmat binosida qonunga rioya qilishni To'g'ri javob: B) Xatti-harakatlarning axloqiy tamoyillar va qonunga doimiy muvofiqligini ✔ Izoh: Kasbiy halollik xodimning har qanday vaziyatda qonun va axloqiy tamoyillarga izchil amal qilishini anglatadi. 17. Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekistonda davlat hokimiyatining yagona manbai kim? A) Hukumat B) Xalq C) Prezident D) Oliy Majlis To'g'ri javob: B) Xalq ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 199 Izoh: Qabul qiluvchi davlat istalgan vaqtda sababini tushuntirmasdan diplomatni persona non grata deb e'lon qilishi mumkin. 12. Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiyaning asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Bolaning siyosiy javobgarligi B) Bolaning majburiy mehnati C) Ota-onaning cheklanmagan hokimiyati D) Bolaning manfaatlari ustuvorligi To'g'ri javob: D) Bolaning manfaatlari ustuvorligi✔ Izoh: Bolalarga taalluqli barcha harakatlarda bolaning manfaatlarini eng yaxshi ta'minlashga ustuvor e'tibor beriladi. 13. Tajovuz tugaganidan keyin, xavf yo'qolgach tajovuzchiga zarar yetkazish qanday baholanadi? A) Oxirgi zarurat sifatida baholanadi B) Har doim zaruriy mudofaa hisoblanadi C) Zaruriy mudofaa hisoblanmaydi D) Asosli tavakkal sifatida baholanadi To'g'ri javob: C) Zaruriy mudofaa hisoblanmaydi ✔ Izoh: Zaruriy mudofaa faqat boshlangan yoki bevosita xavf tug'dirayotgan tajovuzga nisbatan mumkin; tajovuz tugagach zarar yetkazish o'ch olish hisoblanadi. 14. Qaysi shaxslar saylovda ishtirok eta olmaydi? A) Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar B) Pensiya yoshiga yetgan va ishlamaydigan fuqarolar C) Xorijda vaqtincha ishlayotgan yoki o'qiyotgan fuqarolar D) Oliy ma'lumotga ega bo'lmagan fuqarolar To'g'ri javob: A) Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar ✔ Izoh: Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar saylanish va saylash huquqiga ega emas. 15. Yuridik fakt nima? A) Faqat ilmiy kashfiyot B) Faqat sud hukmi C) Huquqiy munosabatni vujudga keltiruvchi yoki bekor qiluvchi holat D) Har qanday tarixiy voqea, uning huquqiy ahamiyati bor-yo'qligidan qat'i nazar To'g'ri javob: C) Huquqiy munosabatni vujudga keltiruvchi yoki bekor qiluvchi holat ✔ Izoh: Yuridik fakt — huquq normalari huquqiy oqibatlarni bog'laydigan aniq hayotiy holat. 16. Kasbiy halollik (integrity) tushunchasi nimani bildiradi? A) Faqat rahbar ko'rib turganda ishlashni B) Xatti-harakatlarning axloqiy tamoyillar va qonunga doimiy muvofiqligini C) Faqat tekshiruv paytida halol bo'lishni D) Faqat ish vaqtida va xizmat binosida qonunga rioya qilishni To'g'ri javob: B) Xatti-harakatlarning axloqiy tamoyillar va qonunga doimiy muvofiqligini ✔ Izoh: Kasbiy halollik xodimning har qanday vaziyatda qonun va axloqiy tamoyillarga izchil amal qilishini anglatadi. 17. Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekistonda davlat hokimiyatining yagona manbai kim? A) Hukumat B) Xalq C) Prezident D) Oliy Majlis To'g'ri javob: B) Xalq ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 199 Izoh: Konstitutsiyada xalq davlat hokimiyatining yagona manbai ekanligi mustahkamlangan. 18. Xalqaro odat xalqaro huquq manbai sifatida qanday tavsiflanadi? A) Faqat bitta davlatning ichki an'anasi va urf-odati B) Huquqiy norma sifatida tan olingan umumiy amaliyot C) Diplomatlarning shaxsiy odatlari D) Xalqaro tashkilot xodimlarining fikri To'g'ri javob: B) Huquqiy norma sifatida tan olingan umumiy amaliyot✔ Izoh: Xalqaro odat — davlatlar tomonidan huquqiy majburiy deb tan olingan barqaror umumiy amaliyot. 19. Prokurorning fuqarolar bilan muloqotida qaysi xulq-atvor qabul qilinmaydi? A) Xushmuomalalik bilan javob berish B) Huquqlarini tushuntirish C) Mensimaslik, qo'pollik va bosim o'tkazish D) Diqqat bilan tinglash To'g'ri javob: C) Mensimaslik, qo'pollik va bosim o'tkazish ✔ Izoh: Prokuror fuqarolarni hurmat qilishi, huquqlarini tushuntirishi kerak; qo'pollik, mensimaslik va bosim o'tkazish xizmat etikasiga zid. 20. Qonun loyihasini qabul qilish birinchi navbatda qaysi palatada amalga oshiriladi? A) Qonunchilik palatasida B) Senatda C) Konstitutsiyaviy sudda D) Vazirlar Mahkamasi majlisida To'g'ri javob: A) Qonunchilik palatasida ✔ Izoh: Qonunlar Qonunchilik palatasi tomonidan qabul qilinadi, so'ngra Senat tomonidan ma'qullanadi va Prezident imzolaydi. 21. Yer, yer osti boyliklari, suv va boshqa tabiiy zaxiralar qanday maqomga ega? A) Mahalliy hokimlarning shaxsiy tasarrufidagi boylik B) Xalqaro tashkilotlarning umumiy mulki C) Umummilliy boylik bo'lib, davlat muhofazasida D) Faqat ular joylashgan hudud aholisining mulki To'g'ri javob: C) Umummilliy boylik bo'lib, davlat muhofazasida ✔ Izoh: Yer, yer osti boyliklari, suv, o'simlik va hayvonot dunyosi umummilliy boylikdir, ulardan oqilona foydalanish zarur va ular davlat muhofazasidadir. 22. Ijobiy choralar (masalan, nogironligi bo'lgan shaxslar uchun imtiyozlar) kamsitish hisoblanadimi? A) Ha, agar ular qonun bilan belgilangan bo'lsa B) Ha, agar ular davlat byudjetidan moliyalashtirilsa va boshqalarga berilmasa C) Ha, har qanday imtiyoz kamsitish hisoblanadi D) Yo'q, haqiqiy tenglikka erishishga qaratilgan choralar kamsitish emas To'g'ri javob: D) Yo'q, haqiqiy tenglikka erishishga qaratilgan choralar kamsitish emas ✔ Izoh: Haqiqiy tenglikni ta'minlashga qaratilgan maxsus vaqtinchalik choralar kamsitish hisoblanmaydi. 23. Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari davlat hokimiyati organlari tizimiga kiradimi? A) Ha, ular sud hokimiyatining yordamchi tuzilmasi hisoblanadi B) Faqat shaharlarda davlat organi maqomiga ega bo'ladi C) Yo'q, ular davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi D) Ha, ular ijro etuvchi hokimiyatning quyi bo'g'ini hisoblanadi To'g'ri javob: C) Yo'q, ular davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 200 Izoh: Konstitutsiyada xalq davlat hokimiyatining yagona manbai ekanligi mustahkamlangan. 18. Xalqaro odat xalqaro huquq manbai sifatida qanday tavsiflanadi? A) Faqat bitta davlatning ichki an'anasi va urf-odati B) Huquqiy norma sifatida tan olingan umumiy amaliyot C) Diplomatlarning shaxsiy odatlari D) Xalqaro tashkilot xodimlarining fikri To'g'ri javob: B) Huquqiy norma sifatida tan olingan umumiy amaliyot✔ Izoh: Xalqaro odat — davlatlar tomonidan huquqiy majburiy deb tan olingan barqaror umumiy amaliyot. 19. Prokurorning fuqarolar bilan muloqotida qaysi xulq-atvor qabul qilinmaydi? A) Xushmuomalalik bilan javob berish B) Huquqlarini tushuntirish C) Mensimaslik, qo'pollik va bosim o'tkazish D) Diqqat bilan tinglash To'g'ri javob: C) Mensimaslik, qo'pollik va bosim o'tkazish ✔ Izoh: Prokuror fuqarolarni hurmat qilishi, huquqlarini tushuntirishi kerak; qo'pollik, mensimaslik va bosim o'tkazish xizmat etikasiga zid. 20. Qonun loyihasini qabul qilish birinchi navbatda qaysi palatada amalga oshiriladi? A) Qonunchilik palatasida B) Senatda C) Konstitutsiyaviy sudda D) Vazirlar Mahkamasi majlisida To'g'ri javob: A) Qonunchilik palatasida ✔ Izoh: Qonunlar Qonunchilik palatasi tomonidan qabul qilinadi, so'ngra Senat tomonidan ma'qullanadi va Prezident imzolaydi. 21. Yer, yer osti boyliklari, suv va boshqa tabiiy zaxiralar qanday maqomga ega? A) Mahalliy hokimlarning shaxsiy tasarrufidagi boylik B) Xalqaro tashkilotlarning umumiy mulki C) Umummilliy boylik bo'lib, davlat muhofazasida D) Faqat ular joylashgan hudud aholisining mulki To'g'ri javob: C) Umummilliy boylik bo'lib, davlat muhofazasida ✔ Izoh: Yer, yer osti boyliklari, suv, o'simlik va hayvonot dunyosi umummilliy boylikdir, ulardan oqilona foydalanish zarur va ular davlat muhofazasidadir. 22. Ijobiy choralar (masalan, nogironligi bo'lgan shaxslar uchun imtiyozlar) kamsitish hisoblanadimi? A) Ha, agar ular qonun bilan belgilangan bo'lsa B) Ha, agar ular davlat byudjetidan moliyalashtirilsa va boshqalarga berilmasa C) Ha, har qanday imtiyoz kamsitish hisoblanadi D) Yo'q, haqiqiy tenglikka erishishga qaratilgan choralar kamsitish emas To'g'ri javob: D) Yo'q, haqiqiy tenglikka erishishga qaratilgan choralar kamsitish emas ✔ Izoh: Haqiqiy tenglikni ta'minlashga qaratilgan maxsus vaqtinchalik choralar kamsitish hisoblanmaydi. 23. Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari davlat hokimiyati organlari tizimiga kiradimi? A) Ha, ular sud hokimiyatining yordamchi tuzilmasi hisoblanadi B) Faqat shaharlarda davlat organi maqomiga ega bo'ladi C) Yo'q, ular davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi D) Ha, ular ijro etuvchi hokimiyatning quyi bo'g'ini hisoblanadi To'g'ri javob: C) Yo'q, ular davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 200 Izoh: Konstitutsiyada xalq davlat hokimiyatining yagona manbai ekanligi mustahkamlangan. 18. Xalqaro odat xalqaro huquq manbai sifatida qanday tavsiflanadi? A) Faqat bitta davlatning ichki an'anasi va urf-odati B) Huquqiy norma sifatida tan olingan umumiy amaliyot C) Diplomatlarning shaxsiy odatlari D) Xalqaro tashkilot xodimlarining fikri To'g'ri javob: B) Huquqiy norma sifatida tan olingan umumiy amaliyot✔ Izoh: Xalqaro odat — davlatlar tomonidan huquqiy majburiy deb tan olingan barqaror umumiy amaliyot. 19. Prokurorning fuqarolar bilan muloqotida qaysi xulq-atvor qabul qilinmaydi? A) Xushmuomalalik bilan javob berish B) Huquqlarini tushuntirish C) Mensimaslik, qo'pollik va bosim o'tkazish D) Diqqat bilan tinglash To'g'ri javob: C) Mensimaslik, qo'pollik va bosim o'tkazish ✔ Izoh: Prokuror fuqarolarni hurmat qilishi, huquqlarini tushuntirishi kerak; qo'pollik, mensimaslik va bosim o'tkazish xizmat etikasiga zid. 20. Qonun loyihasini qabul qilish birinchi navbatda qaysi palatada amalga oshiriladi? A) Qonunchilik palatasida B) Senatda C) Konstitutsiyaviy sudda D) Vazirlar Mahkamasi majlisida To'g'ri javob: A) Qonunchilik palatasida ✔ Izoh: Qonunlar Qonunchilik palatasi tomonidan qabul qilinadi, so'ngra Senat tomonidan ma'qullanadi va Prezident imzolaydi. 21. Yer, yer osti boyliklari, suv va boshqa tabiiy zaxiralar qanday maqomga ega? A) Mahalliy hokimlarning shaxsiy tasarrufidagi boylik B) Xalqaro tashkilotlarning umumiy mulki C) Umummilliy boylik bo'lib, davlat muhofazasida D) Faqat ular joylashgan hudud aholisining mulki To'g'ri javob: C) Umummilliy boylik bo'lib, davlat muhofazasida ✔ Izoh: Yer, yer osti boyliklari, suv, o'simlik va hayvonot dunyosi umummilliy boylikdir, ulardan oqilona foydalanish zarur va ular davlat muhofazasidadir. 22. Ijobiy choralar (masalan, nogironligi bo'lgan shaxslar uchun imtiyozlar) kamsitish hisoblanadimi? A) Ha, agar ular qonun bilan belgilangan bo'lsa B) Ha, agar ular davlat byudjetidan moliyalashtirilsa va boshqalarga berilmasa C) Ha, har qanday imtiyoz kamsitish hisoblanadi D) Yo'q, haqiqiy tenglikka erishishga qaratilgan choralar kamsitish emas To'g'ri javob: D) Yo'q, haqiqiy tenglikka erishishga qaratilgan choralar kamsitish emas ✔ Izoh: Haqiqiy tenglikni ta'minlashga qaratilgan maxsus vaqtinchalik choralar kamsitish hisoblanmaydi. 23. Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari davlat hokimiyati organlari tizimiga kiradimi? A) Ha, ular sud hokimiyatining yordamchi tuzilmasi hisoblanadi B) Faqat shaharlarda davlat organi maqomiga ega bo'ladi C) Yo'q, ular davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi D) Ha, ular ijro etuvchi hokimiyatning quyi bo'g'ini hisoblanadi To'g'ri javob: C) Yo'q, ular davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 200 Izoh: O'zini o'zi boshqarish organlari davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi, ammo qonunda belgilangan vakolatlarni amalga oshiradi. 24. Harakatsizlik qachon jinoyat hisoblanadi? A) Shaxs har qanday holatda, hech qanday majburiyati bo'lmasa ham, hech narsa qilmaganda B) Shaxs ish vaqtida dam olganda C) Shaxs muayyan harakatni bajarishi shart va mumkin bo'lgan holda uni bajarmaganda D) Shaxs boshqalarga maslahat bermaganda To'g'ri javob: C) Shaxs muayyan harakatni bajarishi shart va mumkin bo'lgan holda uni ✔ bajarmaganda Izoh: Harakatsizlik jinoiy hisoblanishi uchun shaxsda harakat qilish majburiyati va real imkoniyati bo'lishi kerak. 25. Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiyaga ko'ra «bola» deb kim tushuniladi? A) O'n to'rt yoshga to'lmagan har bir inson B) O'n olti yoshga to'lmagan har bir inson C) O'n sakkiz yoshga to'lmagan har bir inson D) Yigirma bir yoshga to'lmagan har bir inson To'g'ri javob: C) O'n sakkiz yoshga to'lmagan har bir inson ✔ Izoh: Konvensiyaga ko'ra, agar milliy qonunda ertaroq voyaga yetish nazarda tutilmagan bo'lsa, o'n sakkiz yoshga to'lmagan har bir inson bola hisoblanadi. 26. Korrupsiya tufayli yetkazilgan zarar kim tomonidan qoplanishi kerak? A) Jabrlanuvchining o'zi tomonidan B) Faqat jabrlanuvchi yashaydigan mahalla fuqarolar yig'ini tomonidan C) Huquqbuzarlik sodir etgan shaxs tomonidan D) Hech kim tomonidan qoplanmaydi To'g'ri javob: C) Huquqbuzarlik sodir etgan shaxs tomonidan ✔ Izoh: Korrupsiyaviy huquqbuzarlik natijasida yetkazilgan zarar qonunda belgilangan tartibda aybdor shaxs tomonidan qoplanadi. 27. Ma'muriy organ shikoyatni ko'rib chiqib, nima qilishi mumkin? A) Shikoyatchini ma'muriy javobgarlikka tortishi B) Shikoyatni shikoyat qilingan xodimga yuborishi C) Shikoyatni qanoatlantirishi yoki asoslantirilgan holda rad etishi D) Shikoyatni ko'rib chiqmasdan arxivga topshirishi va javob bermasligi To'g'ri javob: C) Shikoyatni qanoatlantirishi yoki asoslantirilgan holda rad etishi ✔ Izoh: Shikoyat ko'rib chiqilgach, u to'liq yoki qisman qanoatlantiriladi yoki asoslari ko'rsatilgan holda rad etiladi. 28. Litsenziya nima? A) Sud tomonidan qarorni ijro etish uchun beriladigan ijro varaqasi B) Muayyan faoliyat turini amalga oshirish uchun vakolatli organ beradigan ruxsat C) Fuqaroning shaxsini va fuqaroligini tasdiqlovchi asosiy hujjat D) Tadbirkorning soliq organiga topshiradigan hisoboti shakli To'g'ri javob: B) Muayyan faoliyat turini amalga oshirish uchun vakolatli organ beradigan ruxsat ✔ Izoh: Litsenziya — vakolatli organ tomonidan litsenziyalanadigan faoliyat turini amalga oshirish uchun beriladigan ruxsatnoma. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 201 Izoh: O'zini o'zi boshqarish organlari davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi, ammo qonunda belgilangan vakolatlarni amalga oshiradi. 24. Harakatsizlik qachon jinoyat hisoblanadi? A) Shaxs har qanday holatda, hech qanday majburiyati bo'lmasa ham, hech narsa qilmaganda B) Shaxs ish vaqtida dam olganda C) Shaxs muayyan harakatni bajarishi shart va mumkin bo'lgan holda uni bajarmaganda D) Shaxs boshqalarga maslahat bermaganda To'g'ri javob: C) Shaxs muayyan harakatni bajarishi shart va mumkin bo'lgan holda uni ✔ bajarmaganda Izoh: Harakatsizlik jinoiy hisoblanishi uchun shaxsda harakat qilish majburiyati va real imkoniyati bo'lishi kerak. 25. Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiyaga ko'ra «bola» deb kim tushuniladi? A) O'n to'rt yoshga to'lmagan har bir inson B) O'n olti yoshga to'lmagan har bir inson C) O'n sakkiz yoshga to'lmagan har bir inson D) Yigirma bir yoshga to'lmagan har bir inson To'g'ri javob: C) O'n sakkiz yoshga to'lmagan har bir inson ✔ Izoh: Konvensiyaga ko'ra, agar milliy qonunda ertaroq voyaga yetish nazarda tutilmagan bo'lsa, o'n sakkiz yoshga to'lmagan har bir inson bola hisoblanadi. 26. Korrupsiya tufayli yetkazilgan zarar kim tomonidan qoplanishi kerak? A) Jabrlanuvchining o'zi tomonidan B) Faqat jabrlanuvchi yashaydigan mahalla fuqarolar yig'ini tomonidan C) Huquqbuzarlik sodir etgan shaxs tomonidan D) Hech kim tomonidan qoplanmaydi To'g'ri javob: C) Huquqbuzarlik sodir etgan shaxs tomonidan ✔ Izoh: Korrupsiyaviy huquqbuzarlik natijasida yetkazilgan zarar qonunda belgilangan tartibda aybdor shaxs tomonidan qoplanadi. 27. Ma'muriy organ shikoyatni ko'rib chiqib, nima qilishi mumkin? A) Shikoyatchini ma'muriy javobgarlikka tortishi B) Shikoyatni shikoyat qilingan xodimga yuborishi C) Shikoyatni qanoatlantirishi yoki asoslantirilgan holda rad etishi D) Shikoyatni ko'rib chiqmasdan arxivga topshirishi va javob bermasligi To'g'ri javob: C) Shikoyatni qanoatlantirishi yoki asoslantirilgan holda rad etishi ✔ Izoh: Shikoyat ko'rib chiqilgach, u to'liq yoki qisman qanoatlantiriladi yoki asoslari ko'rsatilgan holda rad etiladi. 28. Litsenziya nima? A) Sud tomonidan qarorni ijro etish uchun beriladigan ijro varaqasi B) Muayyan faoliyat turini amalga oshirish uchun vakolatli organ beradigan ruxsat C) Fuqaroning shaxsini va fuqaroligini tasdiqlovchi asosiy hujjat D) Tadbirkorning soliq organiga topshiradigan hisoboti shakli To'g'ri javob: B) Muayyan faoliyat turini amalga oshirish uchun vakolatli organ beradigan ruxsat ✔ Izoh: Litsenziya — vakolatli organ tomonidan litsenziyalanadigan faoliyat turini amalga oshirish uchun beriladigan ruxsatnoma. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 201 Izoh: O'zini o'zi boshqarish organlari davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi, ammo qonunda belgilangan vakolatlarni amalga oshiradi. 24. Harakatsizlik qachon jinoyat hisoblanadi? A) Shaxs har qanday holatda, hech qanday majburiyati bo'lmasa ham, hech narsa qilmaganda B) Shaxs ish vaqtida dam olganda C) Shaxs muayyan harakatni bajarishi shart va mumkin bo'lgan holda uni bajarmaganda D) Shaxs boshqalarga maslahat bermaganda To'g'ri javob: C) Shaxs muayyan harakatni bajarishi shart va mumkin bo'lgan holda uni ✔ bajarmaganda Izoh: Harakatsizlik jinoiy hisoblanishi uchun shaxsda harakat qilish majburiyati va real imkoniyati bo'lishi kerak. 25. Bola huquqlari to'g'risidagi konvensiyaga ko'ra «bola» deb kim tushuniladi? A) O'n to'rt yoshga to'lmagan har bir inson B) O'n olti yoshga to'lmagan har bir inson C) O'n sakkiz yoshga to'lmagan har bir inson D) Yigirma bir yoshga to'lmagan har bir inson To'g'ri javob: C) O'n sakkiz yoshga to'lmagan har bir inson ✔ Izoh: Konvensiyaga ko'ra, agar milliy qonunda ertaroq voyaga yetish nazarda tutilmagan bo'lsa, o'n sakkiz yoshga to'lmagan har bir inson bola hisoblanadi. 26. Korrupsiya tufayli yetkazilgan zarar kim tomonidan qoplanishi kerak? A) Jabrlanuvchining o'zi tomonidan B) Faqat jabrlanuvchi yashaydigan mahalla fuqarolar yig'ini tomonidan C) Huquqbuzarlik sodir etgan shaxs tomonidan D) Hech kim tomonidan qoplanmaydi To'g'ri javob: C) Huquqbuzarlik sodir etgan shaxs tomonidan ✔ Izoh: Korrupsiyaviy huquqbuzarlik natijasida yetkazilgan zarar qonunda belgilangan tartibda aybdor shaxs tomonidan qoplanadi. 27. Ma'muriy organ shikoyatni ko'rib chiqib, nima qilishi mumkin? A) Shikoyatchini ma'muriy javobgarlikka tortishi B) Shikoyatni shikoyat qilingan xodimga yuborishi C) Shikoyatni qanoatlantirishi yoki asoslantirilgan holda rad etishi D) Shikoyatni ko'rib chiqmasdan arxivga topshirishi va javob bermasligi To'g'ri javob: C) Shikoyatni qanoatlantirishi yoki asoslantirilgan holda rad etishi ✔ Izoh: Shikoyat ko'rib chiqilgach, u to'liq yoki qisman qanoatlantiriladi yoki asoslari ko'rsatilgan holda rad etiladi. 28. Litsenziya nima? A) Sud tomonidan qarorni ijro etish uchun beriladigan ijro varaqasi B) Muayyan faoliyat turini amalga oshirish uchun vakolatli organ beradigan ruxsat C) Fuqaroning shaxsini va fuqaroligini tasdiqlovchi asosiy hujjat D) Tadbirkorning soliq organiga topshiradigan hisoboti shakli To'g'ri javob: B) Muayyan faoliyat turini amalga oshirish uchun vakolatli organ beradigan ruxsat ✔ Izoh: Litsenziya — vakolatli organ tomonidan litsenziyalanadigan faoliyat turini amalga oshirish uchun beriladigan ruxsatnoma. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 201 29. Ma'muriy huquqbuzarlik natijasida mulkiy zarar yetkazilgan bo'lsa, nima qilinadi? A) Zarar faqat jabrlanuvchi tomonidan qoplanadi B) Zarar faqat davlat byudjetidan qoplanadi C) Zarar qoplanishi masalasi ham hal etiladi D) Zarar hech qachon qoplanmaydi To'g'ri javob: C) Zarar qoplanishi masalasi ham hal etiladi✔ Izoh: Ma'muriy jazo tayinlash bilan birga, qonunda belgilangan hollarda, yetkazilgan mulkiy zararni qoplash masalasi ham hal qilinadi. 30. Ma'muriy organlar faoliyatidagi mutanosiblik tamoyili nimani talab qiladi? A) Davlat xizmatlarining bir xil narxda ko'rsatilishini B) Har bir arizaga albatta rad javobi va izoh berilishini C) Qo'llanilayotgan choralar ko'zlangan maqsadga mos va ortiqcha bo'lmasligini D) Ma'muriy organ qarorlarining bir xil hajm va shaklda yozilishini To'g'ri javob: C) Qo'llanilayotgan choralar ko'zlangan maqsadga mos va ortiqcha bo'lmasligini ✔ Izoh: Mutanosiblik tamoyiliga ko'ra ma'muriy organ shaxs huquqlarini maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajadan ortiq cheklamasligi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 202 29. Ma'muriy huquqbuzarlik natijasida mulkiy zarar yetkazilgan bo'lsa, nima qilinadi? A) Zarar faqat jabrlanuvchi tomonidan qoplanadi B) Zarar faqat davlat byudjetidan qoplanadi C) Zarar qoplanishi masalasi ham hal etiladi D) Zarar hech qachon qoplanmaydi To'g'ri javob: C) Zarar qoplanishi masalasi ham hal etiladi✔ Izoh: Ma'muriy jazo tayinlash bilan birga, qonunda belgilangan hollarda, yetkazilgan mulkiy zararni qoplash masalasi ham hal qilinadi. 30. Ma'muriy organlar faoliyatidagi mutanosiblik tamoyili nimani talab qiladi? A) Davlat xizmatlarining bir xil narxda ko'rsatilishini B) Har bir arizaga albatta rad javobi va izoh berilishini C) Qo'llanilayotgan choralar ko'zlangan maqsadga mos va ortiqcha bo'lmasligini D) Ma'muriy organ qarorlarining bir xil hajm va shaklda yozilishini To'g'ri javob: C) Qo'llanilayotgan choralar ko'zlangan maqsadga mos va ortiqcha bo'lmasligini ✔ Izoh: Mutanosiblik tamoyiliga ko'ra ma'muriy organ shaxs huquqlarini maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajadan ortiq cheklamasligi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 202 29. Ma'muriy huquqbuzarlik natijasida mulkiy zarar yetkazilgan bo'lsa, nima qilinadi? A) Zarar faqat jabrlanuvchi tomonidan qoplanadi B) Zarar faqat davlat byudjetidan qoplanadi C) Zarar qoplanishi masalasi ham hal etiladi D) Zarar hech qachon qoplanmaydi To'g'ri javob: C) Zarar qoplanishi masalasi ham hal etiladi✔ Izoh: Ma'muriy jazo tayinlash bilan birga, qonunda belgilangan hollarda, yetkazilgan mulkiy zararni qoplash masalasi ham hal qilinadi. 30. Ma'muriy organlar faoliyatidagi mutanosiblik tamoyili nimani talab qiladi? A) Davlat xizmatlarining bir xil narxda ko'rsatilishini B) Har bir arizaga albatta rad javobi va izoh berilishini C) Qo'llanilayotgan choralar ko'zlangan maqsadga mos va ortiqcha bo'lmasligini D) Ma'muriy organ qarorlarining bir xil hajm va shaklda yozilishini To'g'ri javob: C) Qo'llanilayotgan choralar ko'zlangan maqsadga mos va ortiqcha bo'lmasligini ✔ Izoh: Mutanosiblik tamoyiliga ko'ra ma'muriy organ shaxs huquqlarini maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajadan ortiq cheklamasligi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 202 34-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Jamoaviy mehnat nizosi deganda nima tushuniladi? A) Ikki korxona o'rtasidagi yetkazib berish shartnomasi bo'yicha nizo B) Ikki xodim o'rtasida ish joyida yuzaga kelgan shaxsiy janjal va kelishmovchilik C) Xodim va uning qo'shnisi o'rtasidagi uy-joy bo'yicha nizo D) Xodimlar jamoasi va ish beruvchi o'rtasidagi jamoaviy masalalar bo'yicha kelishmovchilik To'g'ri javob: D) Xodimlar jamoasi va ish beruvchi o'rtasidagi jamoaviy masalalar bo'yicha ✔ kelishmovchilik Izoh: Jamoaviy mehnat nizosi xodimlar (vakillari) va ish beruvchi o'rtasida mehnat shartlari, jamoa shartnomasi bo'yicha kelishmovchiliklardir. 2. Bitimlar qanday shakllarda tuzilishi mumkin? A) Faqat elektron hujjat shaklida B) Faqat ikki guvoh ishtirokida og'zaki C) Og'zaki yoki yozma (oddiy yoki notarial) D) Faqat notarial tasdiqlangan yozma shaklda To'g'ri javob: C) Og'zaki yoki yozma (oddiy yoki notarial) ✔ Izoh: Bitimlar og'zaki yoki yozma shaklda tuziladi; yozma shakl oddiy yoki notarial tasdiqlangan bo'lishi mumkin. 3. Belgilangan ish vaqtidan tashqari ishlash qanday ataladi? A) Navbatchilik ta'tili B) To'liqsiz ish vaqti C) Ish vaqtidan tashqari ish D) Bo'sh vaqt To'g'ri javob: C) Ish vaqtidan tashqari ish ✔ Izoh: Xodim uchun belgilangan ish vaqti davomiyligidan ortiq bajariladigan ish ish vaqtidan tashqari ish hisoblanadi va oshirilgan miqdorda haq to'lanadi. 4. Oila huquqi asosan qanday munosabatlarni tartibga soladi? A) Davlat organlari o'rtasidagi boshqaruv munosabatlarini B) Nikoh, qarindoshlik, farzandlikka olish asosidagi munosabatlarni C) Tadbirkorlar o'rtasidagi raqobat munosabatlarini D) Ish beruvchi va xodim o'rtasidagi mehnat munosabatlarini To'g'ri javob: B) Nikoh, qarindoshlik, farzandlikka olish asosidagi munosabatlarni ✔ Izoh: Oila huquqi nikoh, qarindoshlik, farzandlikka olish va bolalarni tarbiyaga olishdan kelib chiqadigan shaxsiy va mulkiy munosabatlarni tartibga soladi. 5. Jinoyat protsessida tarjimondan foydalanish huquqi kimga beriladi? A) Faqat sudyaga va sud kotibiga B) Faqat himoyachi va uning yordamchisiga C) Faqat chet el fuqarolari bo'lgan prokurorlar va sudyalarga D) Ish yuritilayotgan tilni bilmaydigan ishtirokchilarga To'g'ri javob: D) Ish yuritilayotgan tilni bilmaydigan ishtirokchilarga ✔ Izoh: Ish yuritilayotgan tilni bilmaydigan shaxslarga ona tilida yoki o'zlari biladigan tilda ko'rsatuv berish va tarjimondan foydalanish huquqi ta'minlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 203 34-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Jamoaviy mehnat nizosi deganda nima tushuniladi? A) Ikki korxona o'rtasidagi yetkazib berish shartnomasi bo'yicha nizo B) Ikki xodim o'rtasida ish joyida yuzaga kelgan shaxsiy janjal va kelishmovchilik C) Xodim va uning qo'shnisi o'rtasidagi uy-joy bo'yicha nizo D) Xodimlar jamoasi va ish beruvchi o'rtasidagi jamoaviy masalalar bo'yicha kelishmovchilik To'g'ri javob: D) Xodimlar jamoasi va ish beruvchi o'rtasidagi jamoaviy masalalar bo'yicha ✔ kelishmovchilik Izoh: Jamoaviy mehnat nizosi xodimlar (vakillari) va ish beruvchi o'rtasida mehnat shartlari, jamoa shartnomasi bo'yicha kelishmovchiliklardir. 2. Bitimlar qanday shakllarda tuzilishi mumkin? A) Faqat elektron hujjat shaklida B) Faqat ikki guvoh ishtirokida og'zaki C) Og'zaki yoki yozma (oddiy yoki notarial) D) Faqat notarial tasdiqlangan yozma shaklda To'g'ri javob: C) Og'zaki yoki yozma (oddiy yoki notarial) ✔ Izoh: Bitimlar og'zaki yoki yozma shaklda tuziladi; yozma shakl oddiy yoki notarial tasdiqlangan bo'lishi mumkin. 3. Belgilangan ish vaqtidan tashqari ishlash qanday ataladi? A) Navbatchilik ta'tili B) To'liqsiz ish vaqti C) Ish vaqtidan tashqari ish D) Bo'sh vaqt To'g'ri javob: C) Ish vaqtidan tashqari ish ✔ Izoh: Xodim uchun belgilangan ish vaqti davomiyligidan ortiq bajariladigan ish ish vaqtidan tashqari ish hisoblanadi va oshirilgan miqdorda haq to'lanadi. 4. Oila huquqi asosan qanday munosabatlarni tartibga soladi? A) Davlat organlari o'rtasidagi boshqaruv munosabatlarini B) Nikoh, qarindoshlik, farzandlikka olish asosidagi munosabatlarni C) Tadbirkorlar o'rtasidagi raqobat munosabatlarini D) Ish beruvchi va xodim o'rtasidagi mehnat munosabatlarini To'g'ri javob: B) Nikoh, qarindoshlik, farzandlikka olish asosidagi munosabatlarni ✔ Izoh: Oila huquqi nikoh, qarindoshlik, farzandlikka olish va bolalarni tarbiyaga olishdan kelib chiqadigan shaxsiy va mulkiy munosabatlarni tartibga soladi. 5. Jinoyat protsessida tarjimondan foydalanish huquqi kimga beriladi? A) Faqat sudyaga va sud kotibiga B) Faqat himoyachi va uning yordamchisiga C) Faqat chet el fuqarolari bo'lgan prokurorlar va sudyalarga D) Ish yuritilayotgan tilni bilmaydigan ishtirokchilarga To'g'ri javob: D) Ish yuritilayotgan tilni bilmaydigan ishtirokchilarga ✔ Izoh: Ish yuritilayotgan tilni bilmaydigan shaxslarga ona tilida yoki o'zlari biladigan tilda ko'rsatuv berish va tarjimondan foydalanish huquqi ta'minlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 203 34-variant Mashq testlari • bitta to'g'ri javob 1. Jamoaviy mehnat nizosi deganda nima tushuniladi? A) Ikki korxona o'rtasidagi yetkazib berish shartnomasi bo'yicha nizo B) Ikki xodim o'rtasida ish joyida yuzaga kelgan shaxsiy janjal va kelishmovchilik C) Xodim va uning qo'shnisi o'rtasidagi uy-joy bo'yicha nizo D) Xodimlar jamoasi va ish beruvchi o'rtasidagi jamoaviy masalalar bo'yicha kelishmovchilik To'g'ri javob: D) Xodimlar jamoasi va ish beruvchi o'rtasidagi jamoaviy masalalar bo'yicha ✔ kelishmovchilik Izoh: Jamoaviy mehnat nizosi xodimlar (vakillari) va ish beruvchi o'rtasida mehnat shartlari, jamoa shartnomasi bo'yicha kelishmovchiliklardir. 2. Bitimlar qanday shakllarda tuzilishi mumkin? A) Faqat elektron hujjat shaklida B) Faqat ikki guvoh ishtirokida og'zaki C) Og'zaki yoki yozma (oddiy yoki notarial) D) Faqat notarial tasdiqlangan yozma shaklda To'g'ri javob: C) Og'zaki yoki yozma (oddiy yoki notarial) ✔ Izoh: Bitimlar og'zaki yoki yozma shaklda tuziladi; yozma shakl oddiy yoki notarial tasdiqlangan bo'lishi mumkin. 3. Belgilangan ish vaqtidan tashqari ishlash qanday ataladi? A) Navbatchilik ta'tili B) To'liqsiz ish vaqti C) Ish vaqtidan tashqari ish D) Bo'sh vaqt To'g'ri javob: C) Ish vaqtidan tashqari ish ✔ Izoh: Xodim uchun belgilangan ish vaqti davomiyligidan ortiq bajariladigan ish ish vaqtidan tashqari ish hisoblanadi va oshirilgan miqdorda haq to'lanadi. 4. Oila huquqi asosan qanday munosabatlarni tartibga soladi? A) Davlat organlari o'rtasidagi boshqaruv munosabatlarini B) Nikoh, qarindoshlik, farzandlikka olish asosidagi munosabatlarni C) Tadbirkorlar o'rtasidagi raqobat munosabatlarini D) Ish beruvchi va xodim o'rtasidagi mehnat munosabatlarini To'g'ri javob: B) Nikoh, qarindoshlik, farzandlikka olish asosidagi munosabatlarni ✔ Izoh: Oila huquqi nikoh, qarindoshlik, farzandlikka olish va bolalarni tarbiyaga olishdan kelib chiqadigan shaxsiy va mulkiy munosabatlarni tartibga soladi. 5. Jinoyat protsessida tarjimondan foydalanish huquqi kimga beriladi? A) Faqat sudyaga va sud kotibiga B) Faqat himoyachi va uning yordamchisiga C) Faqat chet el fuqarolari bo'lgan prokurorlar va sudyalarga D) Ish yuritilayotgan tilni bilmaydigan ishtirokchilarga To'g'ri javob: D) Ish yuritilayotgan tilni bilmaydigan ishtirokchilarga ✔ Izoh: Ish yuritilayotgan tilni bilmaydigan shaxslarga ona tilida yoki o'zlari biladigan tilda ko'rsatuv berish va tarjimondan foydalanish huquqi ta'minlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 203 6. Fuqaroning huquq layoqati qachon tugaydi? A) Muomalaga layoqatsiz deb topilishi bilan B) Vafoti bilan C) Chet elga ketishi bilan D) Pensiyaga chiqishi bilan To'g'ri javob: B) Vafoti bilan✔ Izoh: Huquq layoqati fuqaroning vafoti bilan tugaydi; muomalaga layoqatsizlik huquq layoqatini bekor qilmaydi. 7. Qaysi faoliyat ustidan nazorat prokuratura vakolatiga kiradi? A) Prezidentning davlat boshlig'i sifatida qabul qiladigan siyosiy qarorlari ustidan B) Tezkor-qidiruv faoliyati, surishtiruv va dastlabki tergov ustidan C) Oliy Majlis palatalarining qonun qabul qilish faoliyati ustidan D) Konstitutsiyaviy sud sudyalarining odil sudlov faoliyati ustidan To'g'ri javob: B) Tezkor-qidiruv faoliyati, surishtiruv va dastlabki tergov ustidan ✔ Izoh: Prokuratura tezkor-qidiruv faoliyati, tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov organlarida qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 8. Majburiy mehnatga O'zbekistonda munosabat qanday? A) Har qanday sohada ruxsat etiladi B) Faqat davlat organlarida ruxsat etiladi C) Majburiy mehnat taqiqlanadi D) Faqat qishloq xo'jaligida ruxsat etiladi To'g'ri javob: C) Majburiy mehnat taqiqlanadi ✔ Izoh: Konstitutsiya va mehnat qonunchiligiga ko'ra majburiy mehnat, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari, taqiqlanadi. 9. Sud muhokamasining og'zakiligi nimani anglatadi? A) Dalillar va taraflarning fikrlari sud majlisida og'zaki tarzda bayon etiladi B) Taraflar majlisda gapirmasdan faqat yozishma olib boradi C) Sud faqat yozma hujjatlarni o'rganib, taraflarni chaqirmasdan majlis o'tkazmasdan hal qiladi D) Hukm yozma emas, faqat og'zaki e'lon qilinadi To'g'ri javob: A) Dalillar va taraflarning fikrlari sud majlisida og'zaki tarzda bayon etiladi ✔ Izoh: Og'zakilik tamoyiliga ko'ra ko'rsatuvlar, tushuntirishlar va taraflarning nutqlari sud majlisida og'zaki eshitiladi. 10. Prokuror qonunbuzarlik bo'yicha tekshiruv natijasida qaysi organga taqdimnoma kiritadi? A) Faqat xalqaro tashkilotning vakolatxonasiga B) Qonunbuzarlik qilmagan istalgan tashqi tashkilotga C) Qonunbuzarlikni bartaraf etishga vakolatli organ yoki mansabdor shaxsga D) Faqat tekshiruvni boshlashni so'ragan fuqaroning o'ziga, unga ma'lumot sifatida To'g'ri javob: C) Qonunbuzarlikni bartaraf etishga vakolatli organ yoki mansabdor shaxsga ✔ Izoh: Taqdimnoma qonunbuzarlikni bartaraf etish vakolatiga ega organ yoki mansabdor shaxsga kiritiladi. 11. Bartaraf etib bo'lmaydigan shubhalar qanday talqin qilinadi? A) Jabrlanuvchining foydasiga B) Ayblov tarafining foydasiga C) Sudyaning ixtiyoriga ko'ra D) Ayblanuvchining foydasiga To'g'ri javob: D) Ayblanuvchining foydasiga ✔ Izoh: Aybsizlik prezumpsiyasiga ko'ra bartaraf etib bo'lmaydigan barcha shubhalar ayblanuvchining foydasiga hal qilinadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 204 6. Fuqaroning huquq layoqati qachon tugaydi? A) Muomalaga layoqatsiz deb topilishi bilan B) Vafoti bilan C) Chet elga ketishi bilan D) Pensiyaga chiqishi bilan To'g'ri javob: B) Vafoti bilan✔ Izoh: Huquq layoqati fuqaroning vafoti bilan tugaydi; muomalaga layoqatsizlik huquq layoqatini bekor qilmaydi. 7. Qaysi faoliyat ustidan nazorat prokuratura vakolatiga kiradi? A) Prezidentning davlat boshlig'i sifatida qabul qiladigan siyosiy qarorlari ustidan B) Tezkor-qidiruv faoliyati, surishtiruv va dastlabki tergov ustidan C) Oliy Majlis palatalarining qonun qabul qilish faoliyati ustidan D) Konstitutsiyaviy sud sudyalarining odil sudlov faoliyati ustidan To'g'ri javob: B) Tezkor-qidiruv faoliyati, surishtiruv va dastlabki tergov ustidan ✔ Izoh: Prokuratura tezkor-qidiruv faoliyati, tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov organlarida qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 8. Majburiy mehnatga O'zbekistonda munosabat qanday? A) Har qanday sohada ruxsat etiladi B) Faqat davlat organlarida ruxsat etiladi C) Majburiy mehnat taqiqlanadi D) Faqat qishloq xo'jaligida ruxsat etiladi To'g'ri javob: C) Majburiy mehnat taqiqlanadi ✔ Izoh: Konstitutsiya va mehnat qonunchiligiga ko'ra majburiy mehnat, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari, taqiqlanadi. 9. Sud muhokamasining og'zakiligi nimani anglatadi? A) Dalillar va taraflarning fikrlari sud majlisida og'zaki tarzda bayon etiladi B) Taraflar majlisda gapirmasdan faqat yozishma olib boradi C) Sud faqat yozma hujjatlarni o'rganib, taraflarni chaqirmasdan majlis o'tkazmasdan hal qiladi D) Hukm yozma emas, faqat og'zaki e'lon qilinadi To'g'ri javob: A) Dalillar va taraflarning fikrlari sud majlisida og'zaki tarzda bayon etiladi ✔ Izoh: Og'zakilik tamoyiliga ko'ra ko'rsatuvlar, tushuntirishlar va taraflarning nutqlari sud majlisida og'zaki eshitiladi. 10. Prokuror qonunbuzarlik bo'yicha tekshiruv natijasida qaysi organga taqdimnoma kiritadi? A) Faqat xalqaro tashkilotning vakolatxonasiga B) Qonunbuzarlik qilmagan istalgan tashqi tashkilotga C) Qonunbuzarlikni bartaraf etishga vakolatli organ yoki mansabdor shaxsga D) Faqat tekshiruvni boshlashni so'ragan fuqaroning o'ziga, unga ma'lumot sifatida To'g'ri javob: C) Qonunbuzarlikni bartaraf etishga vakolatli organ yoki mansabdor shaxsga ✔ Izoh: Taqdimnoma qonunbuzarlikni bartaraf etish vakolatiga ega organ yoki mansabdor shaxsga kiritiladi. 11. Bartaraf etib bo'lmaydigan shubhalar qanday talqin qilinadi? A) Jabrlanuvchining foydasiga B) Ayblov tarafining foydasiga C) Sudyaning ixtiyoriga ko'ra D) Ayblanuvchining foydasiga To'g'ri javob: D) Ayblanuvchining foydasiga ✔ Izoh: Aybsizlik prezumpsiyasiga ko'ra bartaraf etib bo'lmaydigan barcha shubhalar ayblanuvchining foydasiga hal qilinadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 204 6. Fuqaroning huquq layoqati qachon tugaydi? A) Muomalaga layoqatsiz deb topilishi bilan B) Vafoti bilan C) Chet elga ketishi bilan D) Pensiyaga chiqishi bilan To'g'ri javob: B) Vafoti bilan✔ Izoh: Huquq layoqati fuqaroning vafoti bilan tugaydi; muomalaga layoqatsizlik huquq layoqatini bekor qilmaydi. 7. Qaysi faoliyat ustidan nazorat prokuratura vakolatiga kiradi? A) Prezidentning davlat boshlig'i sifatida qabul qiladigan siyosiy qarorlari ustidan B) Tezkor-qidiruv faoliyati, surishtiruv va dastlabki tergov ustidan C) Oliy Majlis palatalarining qonun qabul qilish faoliyati ustidan D) Konstitutsiyaviy sud sudyalarining odil sudlov faoliyati ustidan To'g'ri javob: B) Tezkor-qidiruv faoliyati, surishtiruv va dastlabki tergov ustidan ✔ Izoh: Prokuratura tezkor-qidiruv faoliyati, tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va dastlabki tergov organlarida qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 8. Majburiy mehnatga O'zbekistonda munosabat qanday? A) Har qanday sohada ruxsat etiladi B) Faqat davlat organlarida ruxsat etiladi C) Majburiy mehnat taqiqlanadi D) Faqat qishloq xo'jaligida ruxsat etiladi To'g'ri javob: C) Majburiy mehnat taqiqlanadi ✔ Izoh: Konstitutsiya va mehnat qonunchiligiga ko'ra majburiy mehnat, qonunda belgilangan istisnolardan tashqari, taqiqlanadi. 9. Sud muhokamasining og'zakiligi nimani anglatadi? A) Dalillar va taraflarning fikrlari sud majlisida og'zaki tarzda bayon etiladi B) Taraflar majlisda gapirmasdan faqat yozishma olib boradi C) Sud faqat yozma hujjatlarni o'rganib, taraflarni chaqirmasdan majlis o'tkazmasdan hal qiladi D) Hukm yozma emas, faqat og'zaki e'lon qilinadi To'g'ri javob: A) Dalillar va taraflarning fikrlari sud majlisida og'zaki tarzda bayon etiladi ✔ Izoh: Og'zakilik tamoyiliga ko'ra ko'rsatuvlar, tushuntirishlar va taraflarning nutqlari sud majlisida og'zaki eshitiladi. 10. Prokuror qonunbuzarlik bo'yicha tekshiruv natijasida qaysi organga taqdimnoma kiritadi? A) Faqat xalqaro tashkilotning vakolatxonasiga B) Qonunbuzarlik qilmagan istalgan tashqi tashkilotga C) Qonunbuzarlikni bartaraf etishga vakolatli organ yoki mansabdor shaxsga D) Faqat tekshiruvni boshlashni so'ragan fuqaroning o'ziga, unga ma'lumot sifatida To'g'ri javob: C) Qonunbuzarlikni bartaraf etishga vakolatli organ yoki mansabdor shaxsga ✔ Izoh: Taqdimnoma qonunbuzarlikni bartaraf etish vakolatiga ega organ yoki mansabdor shaxsga kiritiladi. 11. Bartaraf etib bo'lmaydigan shubhalar qanday talqin qilinadi? A) Jabrlanuvchining foydasiga B) Ayblov tarafining foydasiga C) Sudyaning ixtiyoriga ko'ra D) Ayblanuvchining foydasiga To'g'ri javob: D) Ayblanuvchining foydasiga ✔ Izoh: Aybsizlik prezumpsiyasiga ko'ra bartaraf etib bo'lmaydigan barcha shubhalar ayblanuvchining foydasiga hal qilinadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 204 12. Jinoyat huquqida analogiyani qo'llashga yo'l qo'yiladimi? A) Faqat og'ir jinoyatlarda B) Ha, har doim C) Yo'q, yo'l qo'yilmaydi D) Faqat sud xohlasa To'g'ri javob: C) Yo'q, yo'l qo'yilmaydi✔ Izoh: Jinoyat qonunida qilmishning jinoiyligi va jazolanishi faqat qonun bilan belgilanadi; analogiya bo'yicha qo'llashga yo'l qo'yilmaydi. 13. Prokuror tekshiruv o'tkazishda qanday hujjatlarni talab qilishga haqli? A) Tekshiruv predmetiga oid hujjat va ma'lumotlarni B) Faqat tashkilotning reklama materiallarini C) Tekshiruvga aloqasi yo'q butun arxiv hujjatlarini D) Xodimlarning shaxsiy yozishmalarini cheklovsiz To'g'ri javob: A) Tekshiruv predmetiga oid hujjat va ma'lumotlarni ✔ Izoh: Prokuror tekshiruv predmetiga oid zarur hujjatlar, materiallar va boshqa ma'lumotlarni talab qilish huquqiga ega. 14. Murojaat qilinayotgan mansabdor shaxs ustidan kelgan shikoyatni o'sha shaxsning o'ziga ko'rib chiqishga yuborish mumkinmi? A) Yo'q, bunday yuborish taqiqlanadi B) Ha, agar u tashkilot rahbari bo'lsa C) Ha, agar murojaat og'zaki shaklda bo'lsa D) Ha, bu doim to'g'ri amaliyot To'g'ri javob: A) Yo'q, bunday yuborish taqiqlanadi ✔ Izoh: Shikoyatni xatti-harakati ustidan shikoyat qilinayotgan organ yoki mansabdor shaxsga ko'rib chiqish uchun yuborish taqiqlanadi. 15. Yuridik javobgarlikning asosiy turlari qaysilar? A) Jinoiy, ma'muriy, intizomiy, moddiy, fuqaroviy B) Iqtisodiy, madaniy va sport javobgarligi C) Axloqiy, diniy va siyosiy javobgarlik D) Shaxsiy, oilaviy va mahalliy javobgarlik To'g'ri javob: A) Jinoiy, ma'muriy, intizomiy, moddiy, fuqaroviy ✔ Izoh: Yuridik javobgarlik jinoiy, ma'muriy, intizomiy, moddiy va fuqaroviy-huquqiy turlarga bo'linadi. 16. Bolalarni parvarishlayotgan ota-onaga mehnat qonunchiligi qanday kafolat beradi? A) Tungi ishga majburiy jalb qilish B) Yillik ta'tildan mahrum qilish C) Ish vaqtini moslashtirish va ishdan bo'shatishda himoya D) Ish haqini kamaytirish va mukofotdan mahrum qilish To'g'ri javob: C) Ish vaqtini moslashtirish va ishdan bo'shatishda himoya ✔ Izoh: Mehnat qonunchiligi oilaviy majburiyatlari bor xodimlarga qo'shimcha kafolatlar beradi: to'liqsiz ish vaqti, ta'til, ishdan bo'shatishdan himoya. 17. Jinoyat ishida fuqaroviy da'vo nima maqsadda qo'zg'atiladi? A) Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni undirish uchun B) Ayblanuvchini qamoqqa olish uchun C) Prokurorni ishdan chetlatish va uni lavozimidan ozod qilish uchun D) Ishni yopiq tarzda ko'rish uchun To'g'ri javob: A) Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni undirish uchun ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 205 12. Jinoyat huquqida analogiyani qo'llashga yo'l qo'yiladimi? A) Faqat og'ir jinoyatlarda B) Ha, har doim C) Yo'q, yo'l qo'yilmaydi D) Faqat sud xohlasa To'g'ri javob: C) Yo'q, yo'l qo'yilmaydi✔ Izoh: Jinoyat qonunida qilmishning jinoiyligi va jazolanishi faqat qonun bilan belgilanadi; analogiya bo'yicha qo'llashga yo'l qo'yilmaydi. 13. Prokuror tekshiruv o'tkazishda qanday hujjatlarni talab qilishga haqli? A) Tekshiruv predmetiga oid hujjat va ma'lumotlarni B) Faqat tashkilotning reklama materiallarini C) Tekshiruvga aloqasi yo'q butun arxiv hujjatlarini D) Xodimlarning shaxsiy yozishmalarini cheklovsiz To'g'ri javob: A) Tekshiruv predmetiga oid hujjat va ma'lumotlarni ✔ Izoh: Prokuror tekshiruv predmetiga oid zarur hujjatlar, materiallar va boshqa ma'lumotlarni talab qilish huquqiga ega. 14. Murojaat qilinayotgan mansabdor shaxs ustidan kelgan shikoyatni o'sha shaxsning o'ziga ko'rib chiqishga yuborish mumkinmi? A) Yo'q, bunday yuborish taqiqlanadi B) Ha, agar u tashkilot rahbari bo'lsa C) Ha, agar murojaat og'zaki shaklda bo'lsa D) Ha, bu doim to'g'ri amaliyot To'g'ri javob: A) Yo'q, bunday yuborish taqiqlanadi ✔ Izoh: Shikoyatni xatti-harakati ustidan shikoyat qilinayotgan organ yoki mansabdor shaxsga ko'rib chiqish uchun yuborish taqiqlanadi. 15. Yuridik javobgarlikning asosiy turlari qaysilar? A) Jinoiy, ma'muriy, intizomiy, moddiy, fuqaroviy B) Iqtisodiy, madaniy va sport javobgarligi C) Axloqiy, diniy va siyosiy javobgarlik D) Shaxsiy, oilaviy va mahalliy javobgarlik To'g'ri javob: A) Jinoiy, ma'muriy, intizomiy, moddiy, fuqaroviy ✔ Izoh: Yuridik javobgarlik jinoiy, ma'muriy, intizomiy, moddiy va fuqaroviy-huquqiy turlarga bo'linadi. 16. Bolalarni parvarishlayotgan ota-onaga mehnat qonunchiligi qanday kafolat beradi? A) Tungi ishga majburiy jalb qilish B) Yillik ta'tildan mahrum qilish C) Ish vaqtini moslashtirish va ishdan bo'shatishda himoya D) Ish haqini kamaytirish va mukofotdan mahrum qilish To'g'ri javob: C) Ish vaqtini moslashtirish va ishdan bo'shatishda himoya ✔ Izoh: Mehnat qonunchiligi oilaviy majburiyatlari bor xodimlarga qo'shimcha kafolatlar beradi: to'liqsiz ish vaqti, ta'til, ishdan bo'shatishdan himoya. 17. Jinoyat ishida fuqaroviy da'vo nima maqsadda qo'zg'atiladi? A) Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni undirish uchun B) Ayblanuvchini qamoqqa olish uchun C) Prokurorni ishdan chetlatish va uni lavozimidan ozod qilish uchun D) Ishni yopiq tarzda ko'rish uchun To'g'ri javob: A) Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni undirish uchun ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 205 12. Jinoyat huquqida analogiyani qo'llashga yo'l qo'yiladimi? A) Faqat og'ir jinoyatlarda B) Ha, har doim C) Yo'q, yo'l qo'yilmaydi D) Faqat sud xohlasa To'g'ri javob: C) Yo'q, yo'l qo'yilmaydi✔ Izoh: Jinoyat qonunida qilmishning jinoiyligi va jazolanishi faqat qonun bilan belgilanadi; analogiya bo'yicha qo'llashga yo'l qo'yilmaydi. 13. Prokuror tekshiruv o'tkazishda qanday hujjatlarni talab qilishga haqli? A) Tekshiruv predmetiga oid hujjat va ma'lumotlarni B) Faqat tashkilotning reklama materiallarini C) Tekshiruvga aloqasi yo'q butun arxiv hujjatlarini D) Xodimlarning shaxsiy yozishmalarini cheklovsiz To'g'ri javob: A) Tekshiruv predmetiga oid hujjat va ma'lumotlarni ✔ Izoh: Prokuror tekshiruv predmetiga oid zarur hujjatlar, materiallar va boshqa ma'lumotlarni talab qilish huquqiga ega. 14. Murojaat qilinayotgan mansabdor shaxs ustidan kelgan shikoyatni o'sha shaxsning o'ziga ko'rib chiqishga yuborish mumkinmi? A) Yo'q, bunday yuborish taqiqlanadi B) Ha, agar u tashkilot rahbari bo'lsa C) Ha, agar murojaat og'zaki shaklda bo'lsa D) Ha, bu doim to'g'ri amaliyot To'g'ri javob: A) Yo'q, bunday yuborish taqiqlanadi ✔ Izoh: Shikoyatni xatti-harakati ustidan shikoyat qilinayotgan organ yoki mansabdor shaxsga ko'rib chiqish uchun yuborish taqiqlanadi. 15. Yuridik javobgarlikning asosiy turlari qaysilar? A) Jinoiy, ma'muriy, intizomiy, moddiy, fuqaroviy B) Iqtisodiy, madaniy va sport javobgarligi C) Axloqiy, diniy va siyosiy javobgarlik D) Shaxsiy, oilaviy va mahalliy javobgarlik To'g'ri javob: A) Jinoiy, ma'muriy, intizomiy, moddiy, fuqaroviy ✔ Izoh: Yuridik javobgarlik jinoiy, ma'muriy, intizomiy, moddiy va fuqaroviy-huquqiy turlarga bo'linadi. 16. Bolalarni parvarishlayotgan ota-onaga mehnat qonunchiligi qanday kafolat beradi? A) Tungi ishga majburiy jalb qilish B) Yillik ta'tildan mahrum qilish C) Ish vaqtini moslashtirish va ishdan bo'shatishda himoya D) Ish haqini kamaytirish va mukofotdan mahrum qilish To'g'ri javob: C) Ish vaqtini moslashtirish va ishdan bo'shatishda himoya ✔ Izoh: Mehnat qonunchiligi oilaviy majburiyatlari bor xodimlarga qo'shimcha kafolatlar beradi: to'liqsiz ish vaqti, ta'til, ishdan bo'shatishdan himoya. 17. Jinoyat ishida fuqaroviy da'vo nima maqsadda qo'zg'atiladi? A) Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni undirish uchun B) Ayblanuvchini qamoqqa olish uchun C) Prokurorni ishdan chetlatish va uni lavozimidan ozod qilish uchun D) Ishni yopiq tarzda ko'rish uchun To'g'ri javob: A) Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni undirish uchun ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 205 Izoh: Jinoyat tufayli mulkiy zarar ko'rgan shaxs jinoyat ishi doirasida fuqaroviy da'vo qo'zg'atishi va u jinoyat ishi bilan birga ko'riladi. 18. Faqat ko'rinish uchun, tegishli huquqiy oqibatlarni vujudga keltirish niyatisiz tuzilgan bitim qanday ataladi? A) Yashirin bitim B) Shartli bitim C) Muddatli bitim D) Soxta bitim To'g'ri javob: D) Soxta bitim✔ Izoh: Soxta bitim faqat ko'rinish uchun tuziladi va o'z-o'zidan haqiqiy hisoblanmaydi. 19. Nikoh davrida er-xotindan biriga hadya qilingan mol-mulk qanday mulk hisoblanadi? A) Shu er yoki xotinning alohida mulki B) Er-xotinning umumiy birgalikdagi mulki C) Bolalarning umumiy ulushli mulki D) Hadya qiluvchining mulki bo'lib qoladi To'g'ri javob: A) Shu er yoki xotinning alohida mulki ✔ Izoh: Nikoh davrida hadya yoki meros tariqasida olingan mol-mulk uni olgan er yoki xotinning alohida mulki hisoblanadi. 20. Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, lekin ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan bo'lsa, ayb qanday shaklda bo'ladi? A) To'g'ri qasd B) Egri qasd C) Beparvolik D) O'z-o'ziga ishonish To'g'ri javob: C) Beparvolik ✔ Izoh: Beparvolik — shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, ammo ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan holat; bu ehtiyotsizlik shakli. 21. Voyaga yetmaganlar huquqlarini himoya qilishda prokuror nima qiladi? A) Ular haqidagi qonunlar ijrosini nazorat qilib, buzilgan huquqlarini tiklaydi B) Ularga nisbatan faqat jinoiy jazo qo'llashni talab qiladi C) Ularni ota-onalarining roziligisiz oiladan ajratib olib, davlat muassasasida tarbiyalaydi D) Ularning ta'lim dasturlarini mustaqil tuzib, tasdiqlaydi To'g'ri javob: A) Ular haqidagi qonunlar ijrosini nazorat qilib, buzilgan huquqlarini tiklaydi ✔ Izoh: Prokuratura voyaga yetmaganlar huquqlari, ta'lim, mehnat va ijtimoiy himoyaga oid qonunlar ijrosini nazorat qiladi va buzilgan huquqlarni tiklaydi. 22. Mehnat nizolarini hal qilishda sudga murojaat qilish huquqi qanday? A) Faqat ish beruvchi yozma ruxsat bersa B) Xodim to'g'ridan-to'g'ri sudga murojaat qila oladi C) Sudga murojaat qilish mutlaqo taqiqlanadi D) Faqat kasaba uyushmasi raisi orqali To'g'ri javob: B) Xodim to'g'ridan-to'g'ri sudga murojaat qila oladi ✔ Izoh: Xodim mehnat huquqlari buzilganda mehnat nizolari komissiyasiga yoki bevosita sudga murojaat qilishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 206 Izoh: Jinoyat tufayli mulkiy zarar ko'rgan shaxs jinoyat ishi doirasida fuqaroviy da'vo qo'zg'atishi va u jinoyat ishi bilan birga ko'riladi. 18. Faqat ko'rinish uchun, tegishli huquqiy oqibatlarni vujudga keltirish niyatisiz tuzilgan bitim qanday ataladi? A) Yashirin bitim B) Shartli bitim C) Muddatli bitim D) Soxta bitim To'g'ri javob: D) Soxta bitim✔ Izoh: Soxta bitim faqat ko'rinish uchun tuziladi va o'z-o'zidan haqiqiy hisoblanmaydi. 19. Nikoh davrida er-xotindan biriga hadya qilingan mol-mulk qanday mulk hisoblanadi? A) Shu er yoki xotinning alohida mulki B) Er-xotinning umumiy birgalikdagi mulki C) Bolalarning umumiy ulushli mulki D) Hadya qiluvchining mulki bo'lib qoladi To'g'ri javob: A) Shu er yoki xotinning alohida mulki ✔ Izoh: Nikoh davrida hadya yoki meros tariqasida olingan mol-mulk uni olgan er yoki xotinning alohida mulki hisoblanadi. 20. Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, lekin ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan bo'lsa, ayb qanday shaklda bo'ladi? A) To'g'ri qasd B) Egri qasd C) Beparvolik D) O'z-o'ziga ishonish To'g'ri javob: C) Beparvolik ✔ Izoh: Beparvolik — shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, ammo ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan holat; bu ehtiyotsizlik shakli. 21. Voyaga yetmaganlar huquqlarini himoya qilishda prokuror nima qiladi? A) Ular haqidagi qonunlar ijrosini nazorat qilib, buzilgan huquqlarini tiklaydi B) Ularga nisbatan faqat jinoiy jazo qo'llashni talab qiladi C) Ularni ota-onalarining roziligisiz oiladan ajratib olib, davlat muassasasida tarbiyalaydi D) Ularning ta'lim dasturlarini mustaqil tuzib, tasdiqlaydi To'g'ri javob: A) Ular haqidagi qonunlar ijrosini nazorat qilib, buzilgan huquqlarini tiklaydi ✔ Izoh: Prokuratura voyaga yetmaganlar huquqlari, ta'lim, mehnat va ijtimoiy himoyaga oid qonunlar ijrosini nazorat qiladi va buzilgan huquqlarni tiklaydi. 22. Mehnat nizolarini hal qilishda sudga murojaat qilish huquqi qanday? A) Faqat ish beruvchi yozma ruxsat bersa B) Xodim to'g'ridan-to'g'ri sudga murojaat qila oladi C) Sudga murojaat qilish mutlaqo taqiqlanadi D) Faqat kasaba uyushmasi raisi orqali To'g'ri javob: B) Xodim to'g'ridan-to'g'ri sudga murojaat qila oladi ✔ Izoh: Xodim mehnat huquqlari buzilganda mehnat nizolari komissiyasiga yoki bevosita sudga murojaat qilishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 206 Izoh: Jinoyat tufayli mulkiy zarar ko'rgan shaxs jinoyat ishi doirasida fuqaroviy da'vo qo'zg'atishi va u jinoyat ishi bilan birga ko'riladi. 18. Faqat ko'rinish uchun, tegishli huquqiy oqibatlarni vujudga keltirish niyatisiz tuzilgan bitim qanday ataladi? A) Yashirin bitim B) Shartli bitim C) Muddatli bitim D) Soxta bitim To'g'ri javob: D) Soxta bitim✔ Izoh: Soxta bitim faqat ko'rinish uchun tuziladi va o'z-o'zidan haqiqiy hisoblanmaydi. 19. Nikoh davrida er-xotindan biriga hadya qilingan mol-mulk qanday mulk hisoblanadi? A) Shu er yoki xotinning alohida mulki B) Er-xotinning umumiy birgalikdagi mulki C) Bolalarning umumiy ulushli mulki D) Hadya qiluvchining mulki bo'lib qoladi To'g'ri javob: A) Shu er yoki xotinning alohida mulki ✔ Izoh: Nikoh davrida hadya yoki meros tariqasida olingan mol-mulk uni olgan er yoki xotinning alohida mulki hisoblanadi. 20. Shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, lekin ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan bo'lsa, ayb qanday shaklda bo'ladi? A) To'g'ri qasd B) Egri qasd C) Beparvolik D) O'z-o'ziga ishonish To'g'ri javob: C) Beparvolik ✔ Izoh: Beparvolik — shaxs oqibatni oldindan ko'rmagan, ammo ko'rishi lozim va mumkin bo'lgan holat; bu ehtiyotsizlik shakli. 21. Voyaga yetmaganlar huquqlarini himoya qilishda prokuror nima qiladi? A) Ular haqidagi qonunlar ijrosini nazorat qilib, buzilgan huquqlarini tiklaydi B) Ularga nisbatan faqat jinoiy jazo qo'llashni talab qiladi C) Ularni ota-onalarining roziligisiz oiladan ajratib olib, davlat muassasasida tarbiyalaydi D) Ularning ta'lim dasturlarini mustaqil tuzib, tasdiqlaydi To'g'ri javob: A) Ular haqidagi qonunlar ijrosini nazorat qilib, buzilgan huquqlarini tiklaydi ✔ Izoh: Prokuratura voyaga yetmaganlar huquqlari, ta'lim, mehnat va ijtimoiy himoyaga oid qonunlar ijrosini nazorat qiladi va buzilgan huquqlarni tiklaydi. 22. Mehnat nizolarini hal qilishda sudga murojaat qilish huquqi qanday? A) Faqat ish beruvchi yozma ruxsat bersa B) Xodim to'g'ridan-to'g'ri sudga murojaat qila oladi C) Sudga murojaat qilish mutlaqo taqiqlanadi D) Faqat kasaba uyushmasi raisi orqali To'g'ri javob: B) Xodim to'g'ridan-to'g'ri sudga murojaat qila oladi ✔ Izoh: Xodim mehnat huquqlari buzilganda mehnat nizolari komissiyasiga yoki bevosita sudga murojaat qilishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 206 23. Zararlar tarkibiga qaysilar kiradi? A) Faqat ma'naviy azob-uqubatlar B) Faqat davlat boji va sud xarajatlari C) Haqiqiy zarar va boy berilgan foyda D) Faqat jarima va penya summalari To'g'ri javob: C) Haqiqiy zarar va boy berilgan foyda✔ Izoh: Zararlar haqiqiy zarar (xarajatlar, mol-mulkning yo'qolishi) va olinmay qolgan daromad, ya'ni boy berilgan foydadan iborat. 24. Aybning qanday shakllari mavjud? A) Qasd va ehtiyotsizlik B) Asosiy va qo'shimcha C) Hodisa va harakat D) Harakat va harakatsizlik To'g'ri javob: A) Qasd va ehtiyotsizlik ✔ Izoh: Ayb ikki shaklda namoyon bo'ladi: qasd (to'g'ri yoki egri) va ehtiyotsizlik (o'z-o'ziga ishonish yoki beparvolik). 25. Xalq qabulxonalarining asosiy vazifasi nima? A) Soliqlarni hisoblash va undirish B) Sud ishlarini birinchi instansiyada ko'rib chiqish C) Murojaatlarni qabul qilish va hal etishga ko'maklashish D) Qonun loyihalarini tasdiqlash va e'lon qilish To'g'ri javob: C) Murojaatlarni qabul qilish va hal etishga ko'maklashish ✔ Izoh: Xalq qabulxonalari fuqarolarning murojaatlarini qabul qiladi, ularning hal etilishini nazorat qiladi va huquqiy maslahat beradi. 26. Mehnatni muhofaza qilish deganda nima tushuniladi? A) Xodimlarning shaxsiy hayotini doimiy kuzatish tizimi B) Korxona mulkini o'g'rilik va talon-tarojdan saqlash tizimi C) Xodimlarga ish haqini o'z vaqtida to'lashni ta'minlash tizimi D) Xodimlarning mehnat jarayonida hayoti va sog'lig'ini saqlash tizimi To'g'ri javob: D) Xodimlarning mehnat jarayonida hayoti va sog'lig'ini saqlash tizimi ✔ Izoh: Mehnatni muhofaza qilish — mehnat jarayonida xodimlarning hayoti va sog'lig'i xavfsizligini ta'minlovchi huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy, texnik va boshqa chora-tadbirlar tizimi. 27. Huquq normasining qaysi qismi xulq-atvor qoidasining o'zini ifodalaydi? A) Kirish qismi (preambula) B) Gipoteza C) Dispozitsiya D) Sanksiya To'g'ri javob: C) Dispozitsiya ✔ Izoh: Dispozitsiya sub'ektlarning huquq va majburiyatlarini, ya'ni xulq-atvor qoidasini belgilaydi. 28. Prokurorning qonunbuzarlikka yo'l qo'ymaslik haqidagi ogohlantirishi qanday xususiyatga ega? A) Profilaktik, ya'ni oldini olish chorasidir B) Jinoiy jazo tayinlash chorasidir C) Fuqarolik da'vosining bir turidir D) Sud hujjatining alohida bir turi bo'lib, majburiy ijroga qaratilgan To'g'ri javob: A) Profilaktik, ya'ni oldini olish chorasidir ✔ Izoh: Ogohlantirish huquqbuzarlik sodir etilishidan oldin qo'llaniladigan profilaktik prokuror nazorati vositasidir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 207 23. Zararlar tarkibiga qaysilar kiradi? A) Faqat ma'naviy azob-uqubatlar B) Faqat davlat boji va sud xarajatlari C) Haqiqiy zarar va boy berilgan foyda D) Faqat jarima va penya summalari To'g'ri javob: C) Haqiqiy zarar va boy berilgan foyda✔ Izoh: Zararlar haqiqiy zarar (xarajatlar, mol-mulkning yo'qolishi) va olinmay qolgan daromad, ya'ni boy berilgan foydadan iborat. 24. Aybning qanday shakllari mavjud? A) Qasd va ehtiyotsizlik B) Asosiy va qo'shimcha C) Hodisa va harakat D) Harakat va harakatsizlik To'g'ri javob: A) Qasd va ehtiyotsizlik ✔ Izoh: Ayb ikki shaklda namoyon bo'ladi: qasd (to'g'ri yoki egri) va ehtiyotsizlik (o'z-o'ziga ishonish yoki beparvolik). 25. Xalq qabulxonalarining asosiy vazifasi nima? A) Soliqlarni hisoblash va undirish B) Sud ishlarini birinchi instansiyada ko'rib chiqish C) Murojaatlarni qabul qilish va hal etishga ko'maklashish D) Qonun loyihalarini tasdiqlash va e'lon qilish To'g'ri javob: C) Murojaatlarni qabul qilish va hal etishga ko'maklashish ✔ Izoh: Xalq qabulxonalari fuqarolarning murojaatlarini qabul qiladi, ularning hal etilishini nazorat qiladi va huquqiy maslahat beradi. 26. Mehnatni muhofaza qilish deganda nima tushuniladi? A) Xodimlarning shaxsiy hayotini doimiy kuzatish tizimi B) Korxona mulkini o'g'rilik va talon-tarojdan saqlash tizimi C) Xodimlarga ish haqini o'z vaqtida to'lashni ta'minlash tizimi D) Xodimlarning mehnat jarayonida hayoti va sog'lig'ini saqlash tizimi To'g'ri javob: D) Xodimlarning mehnat jarayonida hayoti va sog'lig'ini saqlash tizimi ✔ Izoh: Mehnatni muhofaza qilish — mehnat jarayonida xodimlarning hayoti va sog'lig'i xavfsizligini ta'minlovchi huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy, texnik va boshqa chora-tadbirlar tizimi. 27. Huquq normasining qaysi qismi xulq-atvor qoidasining o'zini ifodalaydi? A) Kirish qismi (preambula) B) Gipoteza C) Dispozitsiya D) Sanksiya To'g'ri javob: C) Dispozitsiya ✔ Izoh: Dispozitsiya sub'ektlarning huquq va majburiyatlarini, ya'ni xulq-atvor qoidasini belgilaydi. 28. Prokurorning qonunbuzarlikka yo'l qo'ymaslik haqidagi ogohlantirishi qanday xususiyatga ega? A) Profilaktik, ya'ni oldini olish chorasidir B) Jinoiy jazo tayinlash chorasidir C) Fuqarolik da'vosining bir turidir D) Sud hujjatining alohida bir turi bo'lib, majburiy ijroga qaratilgan To'g'ri javob: A) Profilaktik, ya'ni oldini olish chorasidir ✔ Izoh: Ogohlantirish huquqbuzarlik sodir etilishidan oldin qo'llaniladigan profilaktik prokuror nazorati vositasidir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 207 23. Zararlar tarkibiga qaysilar kiradi? A) Faqat ma'naviy azob-uqubatlar B) Faqat davlat boji va sud xarajatlari C) Haqiqiy zarar va boy berilgan foyda D) Faqat jarima va penya summalari To'g'ri javob: C) Haqiqiy zarar va boy berilgan foyda✔ Izoh: Zararlar haqiqiy zarar (xarajatlar, mol-mulkning yo'qolishi) va olinmay qolgan daromad, ya'ni boy berilgan foydadan iborat. 24. Aybning qanday shakllari mavjud? A) Qasd va ehtiyotsizlik B) Asosiy va qo'shimcha C) Hodisa va harakat D) Harakat va harakatsizlik To'g'ri javob: A) Qasd va ehtiyotsizlik ✔ Izoh: Ayb ikki shaklda namoyon bo'ladi: qasd (to'g'ri yoki egri) va ehtiyotsizlik (o'z-o'ziga ishonish yoki beparvolik). 25. Xalq qabulxonalarining asosiy vazifasi nima? A) Soliqlarni hisoblash va undirish B) Sud ishlarini birinchi instansiyada ko'rib chiqish C) Murojaatlarni qabul qilish va hal etishga ko'maklashish D) Qonun loyihalarini tasdiqlash va e'lon qilish To'g'ri javob: C) Murojaatlarni qabul qilish va hal etishga ko'maklashish ✔ Izoh: Xalq qabulxonalari fuqarolarning murojaatlarini qabul qiladi, ularning hal etilishini nazorat qiladi va huquqiy maslahat beradi. 26. Mehnatni muhofaza qilish deganda nima tushuniladi? A) Xodimlarning shaxsiy hayotini doimiy kuzatish tizimi B) Korxona mulkini o'g'rilik va talon-tarojdan saqlash tizimi C) Xodimlarga ish haqini o'z vaqtida to'lashni ta'minlash tizimi D) Xodimlarning mehnat jarayonida hayoti va sog'lig'ini saqlash tizimi To'g'ri javob: D) Xodimlarning mehnat jarayonida hayoti va sog'lig'ini saqlash tizimi ✔ Izoh: Mehnatni muhofaza qilish — mehnat jarayonida xodimlarning hayoti va sog'lig'i xavfsizligini ta'minlovchi huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy, texnik va boshqa chora-tadbirlar tizimi. 27. Huquq normasining qaysi qismi xulq-atvor qoidasining o'zini ifodalaydi? A) Kirish qismi (preambula) B) Gipoteza C) Dispozitsiya D) Sanksiya To'g'ri javob: C) Dispozitsiya ✔ Izoh: Dispozitsiya sub'ektlarning huquq va majburiyatlarini, ya'ni xulq-atvor qoidasini belgilaydi. 28. Prokurorning qonunbuzarlikka yo'l qo'ymaslik haqidagi ogohlantirishi qanday xususiyatga ega? A) Profilaktik, ya'ni oldini olish chorasidir B) Jinoiy jazo tayinlash chorasidir C) Fuqarolik da'vosining bir turidir D) Sud hujjatining alohida bir turi bo'lib, majburiy ijroga qaratilgan To'g'ri javob: A) Profilaktik, ya'ni oldini olish chorasidir ✔ Izoh: Ogohlantirish huquqbuzarlik sodir etilishidan oldin qo'llaniladigan profilaktik prokuror nazorati vositasidir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 207 29. Jabrlanuvchi kim? A) Ish bo'yicha xulosa beruvchi maxsus bilimli shaxs B) Jinoyat natijasida ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar ko'rgan shaxs C) Jinoyat haqida huquqni muhofaza qiluvchi organga xabar bergan har qanday mansabdor shaxs D) Jinoyat sodir etishda gumon qilinayotgan shaxs To'g'ri javob: B) Jinoyat natijasida ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar ko'rgan shaxs✔ Izoh: Jinoyat tufayli ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar yetkazilgan shaxs tegishli qaror bilan jabrlanuvchi deb topiladi. 30. Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun sabablar qaysilar bo'lishi mumkin? A) Faqat ommaviy axborot vositalarida chiqqan anonim xabarlar B) Faqat jinoyat sodir etgan shaxsning yozma roziligi C) Faqat sudning jinoyat ishini qo'zg'atish to'g'risidagi buyrug'i va prokuror sanksiyasi D) Fuqarolarning arizalari, aybini bo'yniga olib kelish, mansabdor shaxslarning xabarlari To'g'ri javob: D) Fuqarolarning arizalari, aybini bo'yniga olib kelish, mansabdor shaxslarning ✔ xabarlari Izoh: Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun arizalar, aybini bo'yniga olib kelish, tashkilot va mansabdorlar xabarlari, OAV xabarlari va jinoyatning bevosita aniqlanishi sabab bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 208 29. Jabrlanuvchi kim? A) Ish bo'yicha xulosa beruvchi maxsus bilimli shaxs B) Jinoyat natijasida ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar ko'rgan shaxs C) Jinoyat haqida huquqni muhofaza qiluvchi organga xabar bergan har qanday mansabdor shaxs D) Jinoyat sodir etishda gumon qilinayotgan shaxs To'g'ri javob: B) Jinoyat natijasida ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar ko'rgan shaxs✔ Izoh: Jinoyat tufayli ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar yetkazilgan shaxs tegishli qaror bilan jabrlanuvchi deb topiladi. 30. Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun sabablar qaysilar bo'lishi mumkin? A) Faqat ommaviy axborot vositalarida chiqqan anonim xabarlar B) Faqat jinoyat sodir etgan shaxsning yozma roziligi C) Faqat sudning jinoyat ishini qo'zg'atish to'g'risidagi buyrug'i va prokuror sanksiyasi D) Fuqarolarning arizalari, aybini bo'yniga olib kelish, mansabdor shaxslarning xabarlari To'g'ri javob: D) Fuqarolarning arizalari, aybini bo'yniga olib kelish, mansabdor shaxslarning ✔ xabarlari Izoh: Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun arizalar, aybini bo'yniga olib kelish, tashkilot va mansabdorlar xabarlari, OAV xabarlari va jinoyatning bevosita aniqlanishi sabab bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 208 29. Jabrlanuvchi kim? A) Ish bo'yicha xulosa beruvchi maxsus bilimli shaxs B) Jinoyat natijasida ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar ko'rgan shaxs C) Jinoyat haqida huquqni muhofaza qiluvchi organga xabar bergan har qanday mansabdor shaxs D) Jinoyat sodir etishda gumon qilinayotgan shaxs To'g'ri javob: B) Jinoyat natijasida ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar ko'rgan shaxs✔ Izoh: Jinoyat tufayli ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar yetkazilgan shaxs tegishli qaror bilan jabrlanuvchi deb topiladi. 30. Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun sabablar qaysilar bo'lishi mumkin? A) Faqat ommaviy axborot vositalarida chiqqan anonim xabarlar B) Faqat jinoyat sodir etgan shaxsning yozma roziligi C) Faqat sudning jinoyat ishini qo'zg'atish to'g'risidagi buyrug'i va prokuror sanksiyasi D) Fuqarolarning arizalari, aybini bo'yniga olib kelish, mansabdor shaxslarning xabarlari To'g'ri javob: D) Fuqarolarning arizalari, aybini bo'yniga olib kelish, mansabdor shaxslarning ✔ xabarlari Izoh: Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun arizalar, aybini bo'yniga olib kelish, tashkilot va mansabdorlar xabarlari, OAV xabarlari va jinoyatning bevosita aniqlanishi sabab bo'ladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 208 Suhbat bileti 1 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Nima uchun aynan prokuratura organlarida ishlashni tanladingiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Prokuratura qonunlarning aniq va bir xilda ijro etilishini nazorat qiladigan organ bo'lgani uchun men uchun alohida ahamiyatga ega. Birinchidan, bu yerda huquqiy bilimlarimni bevosita jamiyat manfaatiga xizmat qildira olaman: fuqarolar va tadbirkorlarning buzilgan huquqlarini tiklash, qonunbuzilishlarning oldini olish real natija beradi. Ikkinchidan, prokuratura faoliyati keng qamrovli — jinoyat ishlari, ma'muriy va fuqarolik sohalari bilan ishlash kasbiy jihatdan doimiy o'sishga imkon beradi. Uchinchidan, intizom, mas'uliyat va adolat tuyg'usi mening shaxsiy qadriyatlarimga mos keladi. Amaliyot davomida prokurorning murojaatlarni ko'rib chiqishdagi ishini kuzatib, bu kasb jamiyat ishonchiga bevosita ta'sir qilishini angladim. Shuning uchun men bu yo'lni ongli ravishda tanladim va unga uzoq muddatli kasb sifatida qarayman. 2. Prokuratura nazorati deganda nimani tushunasiz va uning asosiy yo'nalishlari qaysilar? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura nazorati — bu prokuratura organlari tomonidan qonunlarning aniq va bir xilda ijro etilishi ustidan davlat nomidan amalga oshiriladigan maxsus faoliyat. Uning maqsadi qonun ustuvorligini ta'minlash, shaxs, jamiyat va davlatning huquq va manfaatlarini himoya qilishdir. Asosiy yo'nalishlarga quyidagilar kiradi: vazirliklar, idoralar, mahalliy hokimiyat organlari, xo'jalik yurituvchi subyektlar va mansabdor shaxslar tomonidan qonunlar ijrosi ustidan nazorat; surishtiruv, dastlabki tergov va tezkor- qidiruv faoliyatida qonunlarga rioya etilishi ustidan nazorat; jazoni ijro etish muassasalarida qonuniylik ustidan nazorat. Bundan tashqari, prokuror sudda davlat ayblovini quvvatlaydi, sudlarda ishlarni ko'rishda ishtirok etadi, jinoyatchilikka qarshi kurashni muvofiqlashtiradi. Muhim jihat: prokuror boshqa organlarning vazifasini o'z zimmasiga olmaydi, balki ularning qonunga muvofiq ishlashini nazorat qiladi. 3. Manfaatlar to'qnashuvi nima va u yuzaga kelganda qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Manfaatlar to'qnashuvi — xodimning shaxsiy manfaati (o'zi, qarindoshlari yoki yaqinlari bilan bog'liq moddiy yoki boshqa manfaat) uning xizmat vazifalarini xolis va halol bajarishiga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan holat. Masalan, ko'rib chiqilayotgan ishda qarindoshim, sobiq ish beruvchim yoki biznes sherigim ishtirok etsa, bu to'qnashuv belgisi hisoblanadi. Bunday holatda men, birinchidan, vaziyatni yashirmasdan darhol rahbariyatga yozma ravishda xabar beraman. Ikkinchidan, qaror qabul qilinguncha ushbu ish bo'yicha hech qanday harakat qilmayman va undan chetlanishni so'rayman. Uchinchidan, ichki tartib va qonun talablariga to'liq amal qilaman. Eng muhimi — to'qnashuvning o'zi emas, balki uni yashirish xavflidir. Shaffoflik ham o'zimni, ham tizim obro'sini himoya qiladi. 4. Hokimiyatlar bo'linishi tamoyilining mohiyatini tushuntirib bering. Namunaviy javob / yechim: ✔ Hokimiyatlar bo'linishi tamoyiliga ko'ra davlat hokimiyati qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo'linadi. O'zbekistonda qonun chiqaruvchi hokimiyatni Oliy Majlis — Qonunchilik palatasi va Senatdan iborat parlament amalga oshiradi. Ijro etuvchi hokimiyat Vazirlar Mahkamasi va boshqa ijro organlari tomonidan amalga oshiriladi, Prezident esa davlat boshlig'i hisoblanadi. Sud hokimiyati qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan mustaqil holda ishlaydi. Tamoyilning mohiyati — hokimiyatning bir qo'lda to'planishiga yo'l qo'ymaslik, «tiyib turish va muvozanat» mexanizmi orqali o'zaro nazoratni ta'minlash va natijada fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilishdir. Prokuratura ushbu tizimda qonuniylikni ta'minlovchi alohida organ sifatida faoliyat yuritadi va hokimiyat tarmoqlari faoliyatida qonunlarga rioya etilishiga xizmat qiladi. 5. Qabulingizga kelgan fuqaro tuman hokimligi uning murojaatiga bir necha oydan beri javob bermayotganidan shikoyat qildi. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 209 Suhbat bileti 1 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Nima uchun aynan prokuratura organlarida ishlashni tanladingiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Prokuratura qonunlarning aniq va bir xilda ijro etilishini nazorat qiladigan organ bo'lgani uchun men uchun alohida ahamiyatga ega. Birinchidan, bu yerda huquqiy bilimlarimni bevosita jamiyat manfaatiga xizmat qildira olaman: fuqarolar va tadbirkorlarning buzilgan huquqlarini tiklash, qonunbuzilishlarning oldini olish real natija beradi. Ikkinchidan, prokuratura faoliyati keng qamrovli — jinoyat ishlari, ma'muriy va fuqarolik sohalari bilan ishlash kasbiy jihatdan doimiy o'sishga imkon beradi. Uchinchidan, intizom, mas'uliyat va adolat tuyg'usi mening shaxsiy qadriyatlarimga mos keladi. Amaliyot davomida prokurorning murojaatlarni ko'rib chiqishdagi ishini kuzatib, bu kasb jamiyat ishonchiga bevosita ta'sir qilishini angladim. Shuning uchun men bu yo'lni ongli ravishda tanladim va unga uzoq muddatli kasb sifatida qarayman. 2. Prokuratura nazorati deganda nimani tushunasiz va uning asosiy yo'nalishlari qaysilar? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura nazorati — bu prokuratura organlari tomonidan qonunlarning aniq va bir xilda ijro etilishi ustidan davlat nomidan amalga oshiriladigan maxsus faoliyat. Uning maqsadi qonun ustuvorligini ta'minlash, shaxs, jamiyat va davlatning huquq va manfaatlarini himoya qilishdir. Asosiy yo'nalishlarga quyidagilar kiradi: vazirliklar, idoralar, mahalliy hokimiyat organlari, xo'jalik yurituvchi subyektlar va mansabdor shaxslar tomonidan qonunlar ijrosi ustidan nazorat; surishtiruv, dastlabki tergov va tezkor- qidiruv faoliyatida qonunlarga rioya etilishi ustidan nazorat; jazoni ijro etish muassasalarida qonuniylik ustidan nazorat. Bundan tashqari, prokuror sudda davlat ayblovini quvvatlaydi, sudlarda ishlarni ko'rishda ishtirok etadi, jinoyatchilikka qarshi kurashni muvofiqlashtiradi. Muhim jihat: prokuror boshqa organlarning vazifasini o'z zimmasiga olmaydi, balki ularning qonunga muvofiq ishlashini nazorat qiladi. 3. Manfaatlar to'qnashuvi nima va u yuzaga kelganda qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Manfaatlar to'qnashuvi — xodimning shaxsiy manfaati (o'zi, qarindoshlari yoki yaqinlari bilan bog'liq moddiy yoki boshqa manfaat) uning xizmat vazifalarini xolis va halol bajarishiga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan holat. Masalan, ko'rib chiqilayotgan ishda qarindoshim, sobiq ish beruvchim yoki biznes sherigim ishtirok etsa, bu to'qnashuv belgisi hisoblanadi. Bunday holatda men, birinchidan, vaziyatni yashirmasdan darhol rahbariyatga yozma ravishda xabar beraman. Ikkinchidan, qaror qabul qilinguncha ushbu ish bo'yicha hech qanday harakat qilmayman va undan chetlanishni so'rayman. Uchinchidan, ichki tartib va qonun talablariga to'liq amal qilaman. Eng muhimi — to'qnashuvning o'zi emas, balki uni yashirish xavflidir. Shaffoflik ham o'zimni, ham tizim obro'sini himoya qiladi. 4. Hokimiyatlar bo'linishi tamoyilining mohiyatini tushuntirib bering. Namunaviy javob / yechim: ✔ Hokimiyatlar bo'linishi tamoyiliga ko'ra davlat hokimiyati qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo'linadi. O'zbekistonda qonun chiqaruvchi hokimiyatni Oliy Majlis — Qonunchilik palatasi va Senatdan iborat parlament amalga oshiradi. Ijro etuvchi hokimiyat Vazirlar Mahkamasi va boshqa ijro organlari tomonidan amalga oshiriladi, Prezident esa davlat boshlig'i hisoblanadi. Sud hokimiyati qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan mustaqil holda ishlaydi. Tamoyilning mohiyati — hokimiyatning bir qo'lda to'planishiga yo'l qo'ymaslik, «tiyib turish va muvozanat» mexanizmi orqali o'zaro nazoratni ta'minlash va natijada fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilishdir. Prokuratura ushbu tizimda qonuniylikni ta'minlovchi alohida organ sifatida faoliyat yuritadi va hokimiyat tarmoqlari faoliyatida qonunlarga rioya etilishiga xizmat qiladi. 5. Qabulingizga kelgan fuqaro tuman hokimligi uning murojaatiga bir necha oydan beri javob bermayotganidan shikoyat qildi. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 209 Suhbat bileti 1 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Nima uchun aynan prokuratura organlarida ishlashni tanladingiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Prokuratura qonunlarning aniq va bir xilda ijro etilishini nazorat qiladigan organ bo'lgani uchun men uchun alohida ahamiyatga ega. Birinchidan, bu yerda huquqiy bilimlarimni bevosita jamiyat manfaatiga xizmat qildira olaman: fuqarolar va tadbirkorlarning buzilgan huquqlarini tiklash, qonunbuzilishlarning oldini olish real natija beradi. Ikkinchidan, prokuratura faoliyati keng qamrovli — jinoyat ishlari, ma'muriy va fuqarolik sohalari bilan ishlash kasbiy jihatdan doimiy o'sishga imkon beradi. Uchinchidan, intizom, mas'uliyat va adolat tuyg'usi mening shaxsiy qadriyatlarimga mos keladi. Amaliyot davomida prokurorning murojaatlarni ko'rib chiqishdagi ishini kuzatib, bu kasb jamiyat ishonchiga bevosita ta'sir qilishini angladim. Shuning uchun men bu yo'lni ongli ravishda tanladim va unga uzoq muddatli kasb sifatida qarayman. 2. Prokuratura nazorati deganda nimani tushunasiz va uning asosiy yo'nalishlari qaysilar? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura nazorati — bu prokuratura organlari tomonidan qonunlarning aniq va bir xilda ijro etilishi ustidan davlat nomidan amalga oshiriladigan maxsus faoliyat. Uning maqsadi qonun ustuvorligini ta'minlash, shaxs, jamiyat va davlatning huquq va manfaatlarini himoya qilishdir. Asosiy yo'nalishlarga quyidagilar kiradi: vazirliklar, idoralar, mahalliy hokimiyat organlari, xo'jalik yurituvchi subyektlar va mansabdor shaxslar tomonidan qonunlar ijrosi ustidan nazorat; surishtiruv, dastlabki tergov va tezkor- qidiruv faoliyatida qonunlarga rioya etilishi ustidan nazorat; jazoni ijro etish muassasalarida qonuniylik ustidan nazorat. Bundan tashqari, prokuror sudda davlat ayblovini quvvatlaydi, sudlarda ishlarni ko'rishda ishtirok etadi, jinoyatchilikka qarshi kurashni muvofiqlashtiradi. Muhim jihat: prokuror boshqa organlarning vazifasini o'z zimmasiga olmaydi, balki ularning qonunga muvofiq ishlashini nazorat qiladi. 3. Manfaatlar to'qnashuvi nima va u yuzaga kelganda qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Manfaatlar to'qnashuvi — xodimning shaxsiy manfaati (o'zi, qarindoshlari yoki yaqinlari bilan bog'liq moddiy yoki boshqa manfaat) uning xizmat vazifalarini xolis va halol bajarishiga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan holat. Masalan, ko'rib chiqilayotgan ishda qarindoshim, sobiq ish beruvchim yoki biznes sherigim ishtirok etsa, bu to'qnashuv belgisi hisoblanadi. Bunday holatda men, birinchidan, vaziyatni yashirmasdan darhol rahbariyatga yozma ravishda xabar beraman. Ikkinchidan, qaror qabul qilinguncha ushbu ish bo'yicha hech qanday harakat qilmayman va undan chetlanishni so'rayman. Uchinchidan, ichki tartib va qonun talablariga to'liq amal qilaman. Eng muhimi — to'qnashuvning o'zi emas, balki uni yashirish xavflidir. Shaffoflik ham o'zimni, ham tizim obro'sini himoya qiladi. 4. Hokimiyatlar bo'linishi tamoyilining mohiyatini tushuntirib bering. Namunaviy javob / yechim: ✔ Hokimiyatlar bo'linishi tamoyiliga ko'ra davlat hokimiyati qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo'linadi. O'zbekistonda qonun chiqaruvchi hokimiyatni Oliy Majlis — Qonunchilik palatasi va Senatdan iborat parlament amalga oshiradi. Ijro etuvchi hokimiyat Vazirlar Mahkamasi va boshqa ijro organlari tomonidan amalga oshiriladi, Prezident esa davlat boshlig'i hisoblanadi. Sud hokimiyati qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan mustaqil holda ishlaydi. Tamoyilning mohiyati — hokimiyatning bir qo'lda to'planishiga yo'l qo'ymaslik, «tiyib turish va muvozanat» mexanizmi orqali o'zaro nazoratni ta'minlash va natijada fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilishdir. Prokuratura ushbu tizimda qonuniylikni ta'minlovchi alohida organ sifatida faoliyat yuritadi va hokimiyat tarmoqlari faoliyatida qonunlarga rioya etilishiga xizmat qiladi. 5. Qabulingizga kelgan fuqaro tuman hokimligi uning murojaatiga bir necha oydan beri javob bermayotganidan shikoyat qildi. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 209 Avvalo fuqaroni xotirjam va e'tibor bilan tinglayman, murojaatini belgilangan tartibda ro'yxatdan o'tkazaman va ko'rib chiqish tartibini tushuntiraman. Keyin quyidagi bosqichlarda ishlayman. Birinchidan, fuqarodan dastlabki murojaat nusxasi, yuborilgan sana va boshqa hujjatlarni olaman. Ikkinchidan, hokimlikdan murojaat qachon kelib tushgani, kim tomonidan va qanday ko'rib chiqilgani haqida ma'lumot so'rab, murojaatlarni ko'rib chiqish to'g'risidagi qonun talablariga rioya etilganini tekshiraman. Uchinchidan, agar muddatlar asossiz buzilgani yoki murojaat ko'rib chiqilmagani aniqlansa, qonunbuzilishni bartaraf etish uchun prokuror nazorati vositalarini qo'llash bo'yicha rahbariyatga taklif kiritaman, aybdor mansabdor shaxslar javobgarligi masalasini ko'taraman. Oxirida fuqaroga natija haqida asoslangan yozma javob beraman. Muhimi — fuqaroning asosiy muammosi ham mohiyatan hal etilishiga e'tibor qarataman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 210 Avvalo fuqaroni xotirjam va e'tibor bilan tinglayman, murojaatini belgilangan tartibda ro'yxatdan o'tkazaman va ko'rib chiqish tartibini tushuntiraman. Keyin quyidagi bosqichlarda ishlayman. Birinchidan, fuqarodan dastlabki murojaat nusxasi, yuborilgan sana va boshqa hujjatlarni olaman. Ikkinchidan, hokimlikdan murojaat qachon kelib tushgani, kim tomonidan va qanday ko'rib chiqilgani haqida ma'lumot so'rab, murojaatlarni ko'rib chiqish to'g'risidagi qonun talablariga rioya etilganini tekshiraman. Uchinchidan, agar muddatlar asossiz buzilgani yoki murojaat ko'rib chiqilmagani aniqlansa, qonunbuzilishni bartaraf etish uchun prokuror nazorati vositalarini qo'llash bo'yicha rahbariyatga taklif kiritaman, aybdor mansabdor shaxslar javobgarligi masalasini ko'taraman. Oxirida fuqaroga natija haqida asoslangan yozma javob beraman. Muhimi — fuqaroning asosiy muammosi ham mohiyatan hal etilishiga e'tibor qarataman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 210 Avvalo fuqaroni xotirjam va e'tibor bilan tinglayman, murojaatini belgilangan tartibda ro'yxatdan o'tkazaman va ko'rib chiqish tartibini tushuntiraman. Keyin quyidagi bosqichlarda ishlayman. Birinchidan, fuqarodan dastlabki murojaat nusxasi, yuborilgan sana va boshqa hujjatlarni olaman. Ikkinchidan, hokimlikdan murojaat qachon kelib tushgani, kim tomonidan va qanday ko'rib chiqilgani haqida ma'lumot so'rab, murojaatlarni ko'rib chiqish to'g'risidagi qonun talablariga rioya etilganini tekshiraman. Uchinchidan, agar muddatlar asossiz buzilgani yoki murojaat ko'rib chiqilmagani aniqlansa, qonunbuzilishni bartaraf etish uchun prokuror nazorati vositalarini qo'llash bo'yicha rahbariyatga taklif kiritaman, aybdor mansabdor shaxslar javobgarligi masalasini ko'taraman. Oxirida fuqaroga natija haqida asoslangan yozma javob beraman. Muhimi — fuqaroning asosiy muammosi ham mohiyatan hal etilishiga e'tibor qarataman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 210 Suhbat bileti 2 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. O'zingiz haqingizda gapirib bering: qanday kuchli tomonlaringiz prokuror lavozimi uchun foydali bo'ladi? Namunaviy javob / yechim:✔ Men huquqshunoslik ta'limini olganman va o'qish davomida jinoyat huquqi hamda jinoyat-protsessual huquqiga alohida qiziqqanman. Prokuror lavozimi uchun foydali deb hisoblaydigan kuchli tomonlarim quyidagilar. Birinchisi — tahliliy fikrlash: hujjatlarni sinchiklab o'rganish, ziddiyatlarni topish va xulosani dalillarga asoslash. Ikkinchisi — mas'uliyat va intizom: topshiriqlarni belgilangan muddatda va sifatli bajarishga odatlanganman. Uchinchisi — muloqot qobiliyati: fuqarolar bilan sabr-toqat bilan gaplashish va huquqiy masalani sodda tilda tushuntira olish. To'rtinchisi — stressga chidamlilik: yuklama oshgan paytda ham xotirjamlikni saqlayman. Shu bilan birga, kamchiliklarimni ham bilaman: ba'zan tafsilotlarga haddan ortiq vaqt sarflayman, shuning uchun vaqtni rejalashtirish ustida ishlayapman. 2. Aybsizlik prezumpsiyasi tamoyilini tushuntiring va uning amaliy ahamiyati nimada? Namunaviy javob / yechim: ✔ Aybsizlik prezumpsiyasi — shaxsning jinoyat sodir etishda aybi qonunda nazarda tutilgan tartibda isbotlanmaguncha va qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha u aybsiz hisoblanishini anglatadi. Bu Konstitutsiyaviy darajadagi tamoyildir. Undan bir necha muhim qoidalar kelib chiqadi: gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi o'z aybsizligini isbotlashi shart emas, isbotlash majburiyati ayblov tarafida bo'ladi; bartaraf etib bo'lmaydigan shubhalar shaxs foydasiga hal qilinadi; ayblov taxminlarga asoslanishi mumkin emas. Amaliy ahamiyati shundaki, prokuror ishni sudga yuborishdan oldin har bir dalilning ishonchliligi va yetarliligini xolis baholashi lozim. Shuningdek, mansabdor shaxslar hukm chiqqunga qadar shaxsni ommaviy ravishda jinoyatchi deb e'lon qilmasligi kerak. Bu tamoyil adolatli sudlov va inson qadr-qimmatining kafolatidir. 3. Xizmat vazifangiz bilan bog'liq shaxs sizga bayram munosabati bilan qimmatbaho sovg'a taklif qilsa, qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday sovg'ani qabul qilmayman. Xizmat vazifam bilan bog'liq shaxsdan sovg'a olish, uning qiymati va bahonasidan qat'i nazar, xolisligimga shubha tug'diradi va korrupsiyaviy xavf hisoblanadi. Amalda quyidagicha harakat qilaman: birinchidan, xushmuomalalik bilan, lekin qat'iy rad etaman va buning sababini — xizmat odob-axloqi talablarini tushuntiraman. Ikkinchidan, agar sovg'a mening ishtirokimsiz qoldirilgan yoki yuborilgan bo'lsa, uni ishlatmasdan, darhol rahbariyatga yozma xabar beraman va belgilangan tartibda topshiraman. Uchinchidan, bu shaxs bilan bog'liq ishlarda xolislikka ta'sir yo'qligini rahbariyat baholashi uchun vaziyatni ochiq bayon qilaman. Hatto «oddiy minnatdorchilik» ko'rinishidagi sovg'a ham keyinchalik bosim vositasiga aylanishi mumkin, shuning uchun aniq chegara qo'yish muhim. 4. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasining ahamiyati haqida nima bilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi 1948-yilda BMT Bosh Assambleyasi tomonidan qabul qilingan va inson huquqlari sohasidagi birinchi universal xalqaro hujjat hisoblanadi. U har bir insonning tug'ma qadr-qimmati va teng huquqliligini e'tirof etadi hamda yashash, erkinlik, shaxsiy daxlsizlik, qiynoqqa solinmaslik, qonun oldida tenglik, adolatli sudlov, so'z va vijdon erkinligi kabi asosiy huquqlarni mustahkamlaydi. Deklaratsiya keyinchalik qabul qilingan xalqaro paktlar va konvensiyalar uchun asos bo'ldi. O'zbekiston mustaqillikdan keyin unga qo'shilgan bo'lib, uning g'oyalari milliy qonunchilikda, jumladan Konstitutsiyada aks etgan. Prokuror uchun ahamiyati shundaki, nazorat faoliyatida inson huquqlarini himoya qilish ustuvor maqsad hisoblanadi va xalqaro standartlar bilan tanishlik qonunni to'g'ri qo'llashga yordam beradi. 5. Yaqin qarindoshingiz siz ishlayotgan prokuraturada ko'rilayotgan ish bo'yicha «tanishligingizdan foydalanib» yordam berishingizni so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 211 Suhbat bileti 2 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. O'zingiz haqingizda gapirib bering: qanday kuchli tomonlaringiz prokuror lavozimi uchun foydali bo'ladi? Namunaviy javob / yechim:✔ Men huquqshunoslik ta'limini olganman va o'qish davomida jinoyat huquqi hamda jinoyat-protsessual huquqiga alohida qiziqqanman. Prokuror lavozimi uchun foydali deb hisoblaydigan kuchli tomonlarim quyidagilar. Birinchisi — tahliliy fikrlash: hujjatlarni sinchiklab o'rganish, ziddiyatlarni topish va xulosani dalillarga asoslash. Ikkinchisi — mas'uliyat va intizom: topshiriqlarni belgilangan muddatda va sifatli bajarishga odatlanganman. Uchinchisi — muloqot qobiliyati: fuqarolar bilan sabr-toqat bilan gaplashish va huquqiy masalani sodda tilda tushuntira olish. To'rtinchisi — stressga chidamlilik: yuklama oshgan paytda ham xotirjamlikni saqlayman. Shu bilan birga, kamchiliklarimni ham bilaman: ba'zan tafsilotlarga haddan ortiq vaqt sarflayman, shuning uchun vaqtni rejalashtirish ustida ishlayapman. 2. Aybsizlik prezumpsiyasi tamoyilini tushuntiring va uning amaliy ahamiyati nimada? Namunaviy javob / yechim: ✔ Aybsizlik prezumpsiyasi — shaxsning jinoyat sodir etishda aybi qonunda nazarda tutilgan tartibda isbotlanmaguncha va qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha u aybsiz hisoblanishini anglatadi. Bu Konstitutsiyaviy darajadagi tamoyildir. Undan bir necha muhim qoidalar kelib chiqadi: gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi o'z aybsizligini isbotlashi shart emas, isbotlash majburiyati ayblov tarafida bo'ladi; bartaraf etib bo'lmaydigan shubhalar shaxs foydasiga hal qilinadi; ayblov taxminlarga asoslanishi mumkin emas. Amaliy ahamiyati shundaki, prokuror ishni sudga yuborishdan oldin har bir dalilning ishonchliligi va yetarliligini xolis baholashi lozim. Shuningdek, mansabdor shaxslar hukm chiqqunga qadar shaxsni ommaviy ravishda jinoyatchi deb e'lon qilmasligi kerak. Bu tamoyil adolatli sudlov va inson qadr-qimmatining kafolatidir. 3. Xizmat vazifangiz bilan bog'liq shaxs sizga bayram munosabati bilan qimmatbaho sovg'a taklif qilsa, qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday sovg'ani qabul qilmayman. Xizmat vazifam bilan bog'liq shaxsdan sovg'a olish, uning qiymati va bahonasidan qat'i nazar, xolisligimga shubha tug'diradi va korrupsiyaviy xavf hisoblanadi. Amalda quyidagicha harakat qilaman: birinchidan, xushmuomalalik bilan, lekin qat'iy rad etaman va buning sababini — xizmat odob-axloqi talablarini tushuntiraman. Ikkinchidan, agar sovg'a mening ishtirokimsiz qoldirilgan yoki yuborilgan bo'lsa, uni ishlatmasdan, darhol rahbariyatga yozma xabar beraman va belgilangan tartibda topshiraman. Uchinchidan, bu shaxs bilan bog'liq ishlarda xolislikka ta'sir yo'qligini rahbariyat baholashi uchun vaziyatni ochiq bayon qilaman. Hatto «oddiy minnatdorchilik» ko'rinishidagi sovg'a ham keyinchalik bosim vositasiga aylanishi mumkin, shuning uchun aniq chegara qo'yish muhim. 4. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasining ahamiyati haqida nima bilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi 1948-yilda BMT Bosh Assambleyasi tomonidan qabul qilingan va inson huquqlari sohasidagi birinchi universal xalqaro hujjat hisoblanadi. U har bir insonning tug'ma qadr-qimmati va teng huquqliligini e'tirof etadi hamda yashash, erkinlik, shaxsiy daxlsizlik, qiynoqqa solinmaslik, qonun oldida tenglik, adolatli sudlov, so'z va vijdon erkinligi kabi asosiy huquqlarni mustahkamlaydi. Deklaratsiya keyinchalik qabul qilingan xalqaro paktlar va konvensiyalar uchun asos bo'ldi. O'zbekiston mustaqillikdan keyin unga qo'shilgan bo'lib, uning g'oyalari milliy qonunchilikda, jumladan Konstitutsiyada aks etgan. Prokuror uchun ahamiyati shundaki, nazorat faoliyatida inson huquqlarini himoya qilish ustuvor maqsad hisoblanadi va xalqaro standartlar bilan tanishlik qonunni to'g'ri qo'llashga yordam beradi. 5. Yaqin qarindoshingiz siz ishlayotgan prokuraturada ko'rilayotgan ish bo'yicha «tanishligingizdan foydalanib» yordam berishingizni so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 211 Suhbat bileti 2 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. O'zingiz haqingizda gapirib bering: qanday kuchli tomonlaringiz prokuror lavozimi uchun foydali bo'ladi? Namunaviy javob / yechim:✔ Men huquqshunoslik ta'limini olganman va o'qish davomida jinoyat huquqi hamda jinoyat-protsessual huquqiga alohida qiziqqanman. Prokuror lavozimi uchun foydali deb hisoblaydigan kuchli tomonlarim quyidagilar. Birinchisi — tahliliy fikrlash: hujjatlarni sinchiklab o'rganish, ziddiyatlarni topish va xulosani dalillarga asoslash. Ikkinchisi — mas'uliyat va intizom: topshiriqlarni belgilangan muddatda va sifatli bajarishga odatlanganman. Uchinchisi — muloqot qobiliyati: fuqarolar bilan sabr-toqat bilan gaplashish va huquqiy masalani sodda tilda tushuntira olish. To'rtinchisi — stressga chidamlilik: yuklama oshgan paytda ham xotirjamlikni saqlayman. Shu bilan birga, kamchiliklarimni ham bilaman: ba'zan tafsilotlarga haddan ortiq vaqt sarflayman, shuning uchun vaqtni rejalashtirish ustida ishlayapman. 2. Aybsizlik prezumpsiyasi tamoyilini tushuntiring va uning amaliy ahamiyati nimada? Namunaviy javob / yechim: ✔ Aybsizlik prezumpsiyasi — shaxsning jinoyat sodir etishda aybi qonunda nazarda tutilgan tartibda isbotlanmaguncha va qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha u aybsiz hisoblanishini anglatadi. Bu Konstitutsiyaviy darajadagi tamoyildir. Undan bir necha muhim qoidalar kelib chiqadi: gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi o'z aybsizligini isbotlashi shart emas, isbotlash majburiyati ayblov tarafida bo'ladi; bartaraf etib bo'lmaydigan shubhalar shaxs foydasiga hal qilinadi; ayblov taxminlarga asoslanishi mumkin emas. Amaliy ahamiyati shundaki, prokuror ishni sudga yuborishdan oldin har bir dalilning ishonchliligi va yetarliligini xolis baholashi lozim. Shuningdek, mansabdor shaxslar hukm chiqqunga qadar shaxsni ommaviy ravishda jinoyatchi deb e'lon qilmasligi kerak. Bu tamoyil adolatli sudlov va inson qadr-qimmatining kafolatidir. 3. Xizmat vazifangiz bilan bog'liq shaxs sizga bayram munosabati bilan qimmatbaho sovg'a taklif qilsa, qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday sovg'ani qabul qilmayman. Xizmat vazifam bilan bog'liq shaxsdan sovg'a olish, uning qiymati va bahonasidan qat'i nazar, xolisligimga shubha tug'diradi va korrupsiyaviy xavf hisoblanadi. Amalda quyidagicha harakat qilaman: birinchidan, xushmuomalalik bilan, lekin qat'iy rad etaman va buning sababini — xizmat odob-axloqi talablarini tushuntiraman. Ikkinchidan, agar sovg'a mening ishtirokimsiz qoldirilgan yoki yuborilgan bo'lsa, uni ishlatmasdan, darhol rahbariyatga yozma xabar beraman va belgilangan tartibda topshiraman. Uchinchidan, bu shaxs bilan bog'liq ishlarda xolislikka ta'sir yo'qligini rahbariyat baholashi uchun vaziyatni ochiq bayon qilaman. Hatto «oddiy minnatdorchilik» ko'rinishidagi sovg'a ham keyinchalik bosim vositasiga aylanishi mumkin, shuning uchun aniq chegara qo'yish muhim. 4. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasining ahamiyati haqida nima bilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi 1948-yilda BMT Bosh Assambleyasi tomonidan qabul qilingan va inson huquqlari sohasidagi birinchi universal xalqaro hujjat hisoblanadi. U har bir insonning tug'ma qadr-qimmati va teng huquqliligini e'tirof etadi hamda yashash, erkinlik, shaxsiy daxlsizlik, qiynoqqa solinmaslik, qonun oldida tenglik, adolatli sudlov, so'z va vijdon erkinligi kabi asosiy huquqlarni mustahkamlaydi. Deklaratsiya keyinchalik qabul qilingan xalqaro paktlar va konvensiyalar uchun asos bo'ldi. O'zbekiston mustaqillikdan keyin unga qo'shilgan bo'lib, uning g'oyalari milliy qonunchilikda, jumladan Konstitutsiyada aks etgan. Prokuror uchun ahamiyati shundaki, nazorat faoliyatida inson huquqlarini himoya qilish ustuvor maqsad hisoblanadi va xalqaro standartlar bilan tanishlik qonunni to'g'ri qo'llashga yordam beradi. 5. Yaqin qarindoshingiz siz ishlayotgan prokuraturada ko'rilayotgan ish bo'yicha «tanishligingizdan foydalanib» yordam berishingizni so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 211 Qarindoshimga xushmuomalalik bilan, ammo aniq rad javobini beraman. Unga tushuntiramanki, men ishning borishiga aralashish, ma'lumot berish yoki hamkasblarimga ta'sir o'tkazish huquqiga ega emasman, bunday harakat qonunga zid bo'lib, oxir-oqibat uning o'ziga ham zarar keltiradi. Shu bilan birga, qonuniy yo'llarni ko'rsataman: advokat yordamidan foydalanish, ish bo'yicha rasmiy murojaat yoki shikoyat berish, dalillarni belgilangan tartibda taqdim etish. Keyin bu holatni rahbariyatga yozma ravishda ma'lum qilaman, chunki u manfaatlar to'qnashuvi xavfini keltirib chiqaradi. Agar ish mening vazifamga taalluqli bo'lsa, undan chetlanishni so'rayman. Oila bilan munosabatni saqlash muhim, lekin xizmat vazifasi va qonun hamma uchun bir xil bo'lishi kerak. Shaffof harakat qilish meni ham, qarindoshimni ham himoya qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 212 Qarindoshimga xushmuomalalik bilan, ammo aniq rad javobini beraman. Unga tushuntiramanki, men ishning borishiga aralashish, ma'lumot berish yoki hamkasblarimga ta'sir o'tkazish huquqiga ega emasman, bunday harakat qonunga zid bo'lib, oxir-oqibat uning o'ziga ham zarar keltiradi. Shu bilan birga, qonuniy yo'llarni ko'rsataman: advokat yordamidan foydalanish, ish bo'yicha rasmiy murojaat yoki shikoyat berish, dalillarni belgilangan tartibda taqdim etish. Keyin bu holatni rahbariyatga yozma ravishda ma'lum qilaman, chunki u manfaatlar to'qnashuvi xavfini keltirib chiqaradi. Agar ish mening vazifamga taalluqli bo'lsa, undan chetlanishni so'rayman. Oila bilan munosabatni saqlash muhim, lekin xizmat vazifasi va qonun hamma uchun bir xil bo'lishi kerak. Shaffof harakat qilish meni ham, qarindoshimni ham himoya qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 212 Qarindoshimga xushmuomalalik bilan, ammo aniq rad javobini beraman. Unga tushuntiramanki, men ishning borishiga aralashish, ma'lumot berish yoki hamkasblarimga ta'sir o'tkazish huquqiga ega emasman, bunday harakat qonunga zid bo'lib, oxir-oqibat uning o'ziga ham zarar keltiradi. Shu bilan birga, qonuniy yo'llarni ko'rsataman: advokat yordamidan foydalanish, ish bo'yicha rasmiy murojaat yoki shikoyat berish, dalillarni belgilangan tartibda taqdim etish. Keyin bu holatni rahbariyatga yozma ravishda ma'lum qilaman, chunki u manfaatlar to'qnashuvi xavfini keltirib chiqaradi. Agar ish mening vazifamga taalluqli bo'lsa, undan chetlanishni so'rayman. Oila bilan munosabatni saqlash muhim, lekin xizmat vazifasi va qonun hamma uchun bir xil bo'lishi kerak. Shaffof harakat qilish meni ham, qarindoshimni ham himoya qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 212 Suhbat bileti 3 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Besh yildan keyin o'zingizni qayerda ko'rasiz? Kasbiy rejalaringiz qanday? Namunaviy javob / yechim:✔ Besh yil ichida o'zimni malakali, ishonchli va mustaqil qaror qabul qila oladigan prokuror sifatida ko'raman. Rejalarimni bosqichma-bosqich tasavvur qilaman. Dastlabki davrda tizimning ichki tartiblarini, ish yuritishni va amaliyotni chuqur o'rganib, tajribali hamkasblardan bilim olishni maqsad qilganman. Keyingi bosqichda ma'lum bir yo'nalish — masalan, tergov ustidan nazorat yoki fuqarolar huquqlarini himoya qilish bo'yicha ixtisoslashmoqchiman. Bunga parallel ravishda malaka oshirish kurslarida qatnashish, xorijiy tilni mukammal o'rganish va raqamli vositalardan samarali foydalanish ko'nikmalarini rivojlantirishni rejalashtiraman. Lavozim ko'tarilishi men uchun maqsadning o'zi emas, balki to'plangan tajriba va natijaning tabiiy oqibati bo'lishi kerak. Asosiy maqsadim — menga bildirilgan ishonchni oqlaydigan halol mutaxassis bo'lish. 2. Qonuniylik tamoyili nimani anglatadi va prokuror faoliyatida qanday namoyon bo'ladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Qonuniylik tamoyili davlat organlari, mansabdor shaxslar va fuqarolar Konstitutsiya va qonunlarga so'zsiz rioya etishi shartligini anglatadi. Uning asosiy elementlari: Konstitutsiya va qonunning ustunligi, qonun oldida hammaning tengligi, davlat organlarining faqat qonun bergan vakolat doirasida harakat qilishi va har qanday qonunbuzilish uchun javobgarlikning muqarrarligi. Prokuror faoliyatida bu tamoyil ikki tomonlama namoyon bo'ladi. Birinchidan, prokuror boshqa organlar va shaxslar tomonidan qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi. Ikkinchidan, prokurorning o'zi ham qonun doirasidan chiqmasligi, vakolatini oshirmasligi va har bir qarorini qonuniy asoslashi shart. Ya'ni qonuniylikni ta'minlovchi organ birinchi navbatda o'zi namuna bo'lishi lozim. Qonunbuzilishni maqsadga muvofiqlik yoki yaxshi niyat bilan oqlash mumkin emas. 3. Prokuratura xodimining xizmat sirini saqlash majburiyati qanday ahamiyatga ega? Uni qanday buzish mumkin va bunga qanday yo'l qo'ymaysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xizmat sirini saqlash — prokuratura xodimining asosiy majburiyatlaridan biri. Tergov ma'lumotlari, fuqarolarning shaxsiy ma'lumotlari, tekshiruv natijalari oshkor bo'lsa, ish natijasi barbod bo'lishi, dalillar yo'q qilinishi, guvohlarga bosim o'tkazilishi yoki odamlarning sha'niga putur yetishi mumkin. Sirni buzish ko'pincha ataylab emas, ehtiyotsizlik tufayli sodir bo'ladi: oila davrasida ish haqida gapirish, hujjatni stolda qoldirish, xizmat ma'lumotini shaxsiy messenjer orqali yuborish, kompyuterni qulflamasdan ketish. Bunga yo'l qo'ymaslik uchun men ish haqida faqat vakolatli shaxslar bilan, xizmat doirasida gaplashaman, hujjatlarni belgilangan tartibda saqlayman, xizmat axborot tizimlaridan faqat ruxsat etilgan maqsadda foydalanaman va ijtimoiy tarmoqlarda ish bilan bog'liq hech narsa joylashtirmayman. Sizib chiqish holatini sezsam, darhol rahbariyatga xabar beraman. 4. Davlat boshqaruvini raqamlashtirishning afzalliklari va xavflari nimalardan iborat? Namunaviy javob / yechim: ✔ Raqamlashtirish davlat xizmatlarini tezroq, qulayroq va shaffofroq qiladi. Asosiy afzalliklari: fuqarolar ko'plab xizmatlardan masofadan, navbatsiz foydalana oladi; idoralararo elektron ma'lumot almashinuvi tufayli ortiqcha hujjat talab qilish kamayadi; jarayonlarning shaffofligi oshib, inson omili va shu orqali korrupsiya xavfi pasayadi; ma'lumotlar tahlili asosida aniqroq boshqaruv qarorlari qabul qilinadi. Ayni paytda xavflar ham bor: shaxsiy ma'lumotlarning sizib chiqishi, kiberhujumlar, tizimdagi texnik nosozliklar, raqamli savodxonligi past aholi qatlamlarining chetda qolishi. Shuning uchun raqamlashtirish axborot xavfsizligi choralari, shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish qoidalari va muqobil an'anaviy xizmat ko'rsatish kanallari bilan birga olib borilishi kerak. Prokuratura uchun ham elektron ish yuritish samaradorlikni oshiradi, lekin axborot xavfsizligiga alohida mas'uliyat yuklaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 213 Suhbat bileti 3 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Besh yildan keyin o'zingizni qayerda ko'rasiz? Kasbiy rejalaringiz qanday? Namunaviy javob / yechim:✔ Besh yil ichida o'zimni malakali, ishonchli va mustaqil qaror qabul qila oladigan prokuror sifatida ko'raman. Rejalarimni bosqichma-bosqich tasavvur qilaman. Dastlabki davrda tizimning ichki tartiblarini, ish yuritishni va amaliyotni chuqur o'rganib, tajribali hamkasblardan bilim olishni maqsad qilganman. Keyingi bosqichda ma'lum bir yo'nalish — masalan, tergov ustidan nazorat yoki fuqarolar huquqlarini himoya qilish bo'yicha ixtisoslashmoqchiman. Bunga parallel ravishda malaka oshirish kurslarida qatnashish, xorijiy tilni mukammal o'rganish va raqamli vositalardan samarali foydalanish ko'nikmalarini rivojlantirishni rejalashtiraman. Lavozim ko'tarilishi men uchun maqsadning o'zi emas, balki to'plangan tajriba va natijaning tabiiy oqibati bo'lishi kerak. Asosiy maqsadim — menga bildirilgan ishonchni oqlaydigan halol mutaxassis bo'lish. 2. Qonuniylik tamoyili nimani anglatadi va prokuror faoliyatida qanday namoyon bo'ladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Qonuniylik tamoyili davlat organlari, mansabdor shaxslar va fuqarolar Konstitutsiya va qonunlarga so'zsiz rioya etishi shartligini anglatadi. Uning asosiy elementlari: Konstitutsiya va qonunning ustunligi, qonun oldida hammaning tengligi, davlat organlarining faqat qonun bergan vakolat doirasida harakat qilishi va har qanday qonunbuzilish uchun javobgarlikning muqarrarligi. Prokuror faoliyatida bu tamoyil ikki tomonlama namoyon bo'ladi. Birinchidan, prokuror boshqa organlar va shaxslar tomonidan qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi. Ikkinchidan, prokurorning o'zi ham qonun doirasidan chiqmasligi, vakolatini oshirmasligi va har bir qarorini qonuniy asoslashi shart. Ya'ni qonuniylikni ta'minlovchi organ birinchi navbatda o'zi namuna bo'lishi lozim. Qonunbuzilishni maqsadga muvofiqlik yoki yaxshi niyat bilan oqlash mumkin emas. 3. Prokuratura xodimining xizmat sirini saqlash majburiyati qanday ahamiyatga ega? Uni qanday buzish mumkin va bunga qanday yo'l qo'ymaysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xizmat sirini saqlash — prokuratura xodimining asosiy majburiyatlaridan biri. Tergov ma'lumotlari, fuqarolarning shaxsiy ma'lumotlari, tekshiruv natijalari oshkor bo'lsa, ish natijasi barbod bo'lishi, dalillar yo'q qilinishi, guvohlarga bosim o'tkazilishi yoki odamlarning sha'niga putur yetishi mumkin. Sirni buzish ko'pincha ataylab emas, ehtiyotsizlik tufayli sodir bo'ladi: oila davrasida ish haqida gapirish, hujjatni stolda qoldirish, xizmat ma'lumotini shaxsiy messenjer orqali yuborish, kompyuterni qulflamasdan ketish. Bunga yo'l qo'ymaslik uchun men ish haqida faqat vakolatli shaxslar bilan, xizmat doirasida gaplashaman, hujjatlarni belgilangan tartibda saqlayman, xizmat axborot tizimlaridan faqat ruxsat etilgan maqsadda foydalanaman va ijtimoiy tarmoqlarda ish bilan bog'liq hech narsa joylashtirmayman. Sizib chiqish holatini sezsam, darhol rahbariyatga xabar beraman. 4. Davlat boshqaruvini raqamlashtirishning afzalliklari va xavflari nimalardan iborat? Namunaviy javob / yechim: ✔ Raqamlashtirish davlat xizmatlarini tezroq, qulayroq va shaffofroq qiladi. Asosiy afzalliklari: fuqarolar ko'plab xizmatlardan masofadan, navbatsiz foydalana oladi; idoralararo elektron ma'lumot almashinuvi tufayli ortiqcha hujjat talab qilish kamayadi; jarayonlarning shaffofligi oshib, inson omili va shu orqali korrupsiya xavfi pasayadi; ma'lumotlar tahlili asosida aniqroq boshqaruv qarorlari qabul qilinadi. Ayni paytda xavflar ham bor: shaxsiy ma'lumotlarning sizib chiqishi, kiberhujumlar, tizimdagi texnik nosozliklar, raqamli savodxonligi past aholi qatlamlarining chetda qolishi. Shuning uchun raqamlashtirish axborot xavfsizligi choralari, shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish qoidalari va muqobil an'anaviy xizmat ko'rsatish kanallari bilan birga olib borilishi kerak. Prokuratura uchun ham elektron ish yuritish samaradorlikni oshiradi, lekin axborot xavfsizligiga alohida mas'uliyat yuklaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 213 Suhbat bileti 3 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Besh yildan keyin o'zingizni qayerda ko'rasiz? Kasbiy rejalaringiz qanday? Namunaviy javob / yechim:✔ Besh yil ichida o'zimni malakali, ishonchli va mustaqil qaror qabul qila oladigan prokuror sifatida ko'raman. Rejalarimni bosqichma-bosqich tasavvur qilaman. Dastlabki davrda tizimning ichki tartiblarini, ish yuritishni va amaliyotni chuqur o'rganib, tajribali hamkasblardan bilim olishni maqsad qilganman. Keyingi bosqichda ma'lum bir yo'nalish — masalan, tergov ustidan nazorat yoki fuqarolar huquqlarini himoya qilish bo'yicha ixtisoslashmoqchiman. Bunga parallel ravishda malaka oshirish kurslarida qatnashish, xorijiy tilni mukammal o'rganish va raqamli vositalardan samarali foydalanish ko'nikmalarini rivojlantirishni rejalashtiraman. Lavozim ko'tarilishi men uchun maqsadning o'zi emas, balki to'plangan tajriba va natijaning tabiiy oqibati bo'lishi kerak. Asosiy maqsadim — menga bildirilgan ishonchni oqlaydigan halol mutaxassis bo'lish. 2. Qonuniylik tamoyili nimani anglatadi va prokuror faoliyatida qanday namoyon bo'ladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Qonuniylik tamoyili davlat organlari, mansabdor shaxslar va fuqarolar Konstitutsiya va qonunlarga so'zsiz rioya etishi shartligini anglatadi. Uning asosiy elementlari: Konstitutsiya va qonunning ustunligi, qonun oldida hammaning tengligi, davlat organlarining faqat qonun bergan vakolat doirasida harakat qilishi va har qanday qonunbuzilish uchun javobgarlikning muqarrarligi. Prokuror faoliyatida bu tamoyil ikki tomonlama namoyon bo'ladi. Birinchidan, prokuror boshqa organlar va shaxslar tomonidan qonunlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi. Ikkinchidan, prokurorning o'zi ham qonun doirasidan chiqmasligi, vakolatini oshirmasligi va har bir qarorini qonuniy asoslashi shart. Ya'ni qonuniylikni ta'minlovchi organ birinchi navbatda o'zi namuna bo'lishi lozim. Qonunbuzilishni maqsadga muvofiqlik yoki yaxshi niyat bilan oqlash mumkin emas. 3. Prokuratura xodimining xizmat sirini saqlash majburiyati qanday ahamiyatga ega? Uni qanday buzish mumkin va bunga qanday yo'l qo'ymaysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xizmat sirini saqlash — prokuratura xodimining asosiy majburiyatlaridan biri. Tergov ma'lumotlari, fuqarolarning shaxsiy ma'lumotlari, tekshiruv natijalari oshkor bo'lsa, ish natijasi barbod bo'lishi, dalillar yo'q qilinishi, guvohlarga bosim o'tkazilishi yoki odamlarning sha'niga putur yetishi mumkin. Sirni buzish ko'pincha ataylab emas, ehtiyotsizlik tufayli sodir bo'ladi: oila davrasida ish haqida gapirish, hujjatni stolda qoldirish, xizmat ma'lumotini shaxsiy messenjer orqali yuborish, kompyuterni qulflamasdan ketish. Bunga yo'l qo'ymaslik uchun men ish haqida faqat vakolatli shaxslar bilan, xizmat doirasida gaplashaman, hujjatlarni belgilangan tartibda saqlayman, xizmat axborot tizimlaridan faqat ruxsat etilgan maqsadda foydalanaman va ijtimoiy tarmoqlarda ish bilan bog'liq hech narsa joylashtirmayman. Sizib chiqish holatini sezsam, darhol rahbariyatga xabar beraman. 4. Davlat boshqaruvini raqamlashtirishning afzalliklari va xavflari nimalardan iborat? Namunaviy javob / yechim: ✔ Raqamlashtirish davlat xizmatlarini tezroq, qulayroq va shaffofroq qiladi. Asosiy afzalliklari: fuqarolar ko'plab xizmatlardan masofadan, navbatsiz foydalana oladi; idoralararo elektron ma'lumot almashinuvi tufayli ortiqcha hujjat talab qilish kamayadi; jarayonlarning shaffofligi oshib, inson omili va shu orqali korrupsiya xavfi pasayadi; ma'lumotlar tahlili asosida aniqroq boshqaruv qarorlari qabul qilinadi. Ayni paytda xavflar ham bor: shaxsiy ma'lumotlarning sizib chiqishi, kiberhujumlar, tizimdagi texnik nosozliklar, raqamli savodxonligi past aholi qatlamlarining chetda qolishi. Shuning uchun raqamlashtirish axborot xavfsizligi choralari, shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish qoidalari va muqobil an'anaviy xizmat ko'rsatish kanallari bilan birga olib borilishi kerak. Prokuratura uchun ham elektron ish yuritish samaradorlikni oshiradi, lekin axborot xavfsizligiga alohida mas'uliyat yuklaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 213 5. Bevosita rahbaringiz sizga dalillar yetarli bo'lmasa ham ma'lum bir shaxsga nisbatan ayblovni «tezroq» rasmiylashtirishni og'zaki topshirdi. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Qonunga zid ko'rsatmani bajarmayman, chunki noqonuniy topshiriqni bajarish xodimni javobgarlikdan ozod qilmaydi. Shu bilan birga, vaziyatga hurmat va professional yondashuv bilan munosabatda bo'laman. Birinchidan, rahbarga ishdagi dalillar holatini aniq bayon qilib, mavjud dalillar ayblov uchun yetarli emasligini va aybsizlik prezumpsiyasi talablarini asoslab tushuntiraman. Ehtimol, rahbar ish tafsilotlaridan to'liq xabardor emas. Ikkinchidan, qonuniy alternativani taklif qilaman: qo'shimcha tergov harakatlari, yetishmayotgan dalillarni to'plash rejasi. Uchinchidan, agar ko'rsatma takrorlansa, uni yozma ravishda berishni so'rayman va o'z e'tirozimni ham yozma bildiraman. Agar bosim davom etsa, belgilangan tartibda yuqori turuvchi prokurorga murojaat qilaman. Maqsad — mojaro emas, balki qonuniylik va ishning to'g'ri hal etilishi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 214 5. Bevosita rahbaringiz sizga dalillar yetarli bo'lmasa ham ma'lum bir shaxsga nisbatan ayblovni «tezroq» rasmiylashtirishni og'zaki topshirdi. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Qonunga zid ko'rsatmani bajarmayman, chunki noqonuniy topshiriqni bajarish xodimni javobgarlikdan ozod qilmaydi. Shu bilan birga, vaziyatga hurmat va professional yondashuv bilan munosabatda bo'laman. Birinchidan, rahbarga ishdagi dalillar holatini aniq bayon qilib, mavjud dalillar ayblov uchun yetarli emasligini va aybsizlik prezumpsiyasi talablarini asoslab tushuntiraman. Ehtimol, rahbar ish tafsilotlaridan to'liq xabardor emas. Ikkinchidan, qonuniy alternativani taklif qilaman: qo'shimcha tergov harakatlari, yetishmayotgan dalillarni to'plash rejasi. Uchinchidan, agar ko'rsatma takrorlansa, uni yozma ravishda berishni so'rayman va o'z e'tirozimni ham yozma bildiraman. Agar bosim davom etsa, belgilangan tartibda yuqori turuvchi prokurorga murojaat qilaman. Maqsad — mojaro emas, balki qonuniylik va ishning to'g'ri hal etilishi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 214 5. Bevosita rahbaringiz sizga dalillar yetarli bo'lmasa ham ma'lum bir shaxsga nisbatan ayblovni «tezroq» rasmiylashtirishni og'zaki topshirdi. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Qonunga zid ko'rsatmani bajarmayman, chunki noqonuniy topshiriqni bajarish xodimni javobgarlikdan ozod qilmaydi. Shu bilan birga, vaziyatga hurmat va professional yondashuv bilan munosabatda bo'laman. Birinchidan, rahbarga ishdagi dalillar holatini aniq bayon qilib, mavjud dalillar ayblov uchun yetarli emasligini va aybsizlik prezumpsiyasi talablarini asoslab tushuntiraman. Ehtimol, rahbar ish tafsilotlaridan to'liq xabardor emas. Ikkinchidan, qonuniy alternativani taklif qilaman: qo'shimcha tergov harakatlari, yetishmayotgan dalillarni to'plash rejasi. Uchinchidan, agar ko'rsatma takrorlansa, uni yozma ravishda berishni so'rayman va o'z e'tirozimni ham yozma bildiraman. Agar bosim davom etsa, belgilangan tartibda yuqori turuvchi prokurorga murojaat qilaman. Maqsad — mojaro emas, balki qonuniylik va ishning to'g'ri hal etilishi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 214 Suhbat bileti 4 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuror kasbida sizga eng ko'p nima qiyinchilik tug'diradi deb o'ylaysiz va unga qanday tayyorlanyapsiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Menimcha, eng katta qiyinchiliklardan biri — katta hajmdagi ish yuklamasi sharoitida sifatni yo'qotmaslik va har bir qarorning inson taqdiriga ta'sirini doimo yodda tutishdir. Muddatlar qisqa, ishlar ko'p, lekin har bir hujjat ortida real odam turadi. Ikkinchi qiyinchilik — psixologik bosim: jabrlanuvchilarning og'ir holati, tomonlarning his-hayajoni, ba'zan tashqi ta'sir o'tkazishga urinishlar. Bunga quyidagicha tayyorlanyapman: vaqtni rejalashtirish va ustuvorliklarni belgilash ko'nikmasini rivojlantiryapman, qonunchilik va sud amaliyotini muntazam o'rganyapman, amaliyot davomida tajribali mutaxassislar ishini kuzatib, savol berishdan tortinmayman. Shuningdek, hissiy barqarorlikni saqlash uchun sog'lom turmush tarziga, ish va dam olish muvozanatiga e'tibor beraman. Qiyinchiliklarni oldindan bilish ularga tayyor bo'lishning birinchi qadamidir. 2. Himoya huquqi qanday kafolatlanadi va prokuror uni ta'minlashda qanday rol o'ynaydi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Himoya huquqi Konstitutsiya bilan kafolatlangan bo'lib, har bir shaxs o'z huquqlarini himoya qilishga, jumladan malakali yuridik yordam olishga haqli. Jinoyat protsessida gumon qilinuvchi, ayblanuvchi va sudlanuvchi himoyachiga ega bo'lish, o'z huquqlari haqida xabardor qilinish, ko'rsatma berishdan bosh tortish, dalillar taqdim etish, iltimosnoma va shikoyat berish huquqlariga ega. Qonunda belgilangan hollarda himoyachi ishtiroki majburiy hisoblanadi, shaxsda imkoniyat bo'lmasa, yuridik yordam davlat hisobidan ta'minlanadi. Prokuror bu huquqning ta'minlanishi ustidan nazorat qiladi: shaxsga huquqlari tushuntirilganini, himoyachi o'z vaqtida jalb etilganini, himoyachi bilan uchrashuv imkoniyati berilganini tekshiradi. Himoya huquqi buzilgan holda olingan dalillar maqbulligiga shubha tug'diradi. Shuning uchun himoya huquqini ta'minlash ayblovning ham sifati va ishonchliligi kafolatidir. 3. Tanishingiz orqali sizga biror masalani «hal qilib berish» evaziga pul taklif qilinsa, qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday taklifni qat'iyan rad etaman. Xizmat vazifasidan foydalanib biror masalani «hal qilib berish» evaziga pul yoki boshqa manfaat olish pora olish bilan bog'liq og'ir jinoyat hisoblanadi va xodimning kasbiy faoliyatiga nuqta qo'yadi. Rad etish bilan cheklanib qolmayman: korrupsiyaga oid taklif haqida rahbariyatga va tegishli ichki xavfsizlik bo'linmasiga belgilangan tartibda xabar beraman. Bu xodimning majburiyati, chunki bunday takliflar tizimga nisbatan muntazam urinishlarning belgisi bo'lishi mumkin. Taklif kim tomonidan, qachon va qanday shaklda bo'lganini aniq qayd etaman. Tanish bilan munosabatimda ham chegarani aniq belgilayman: xizmat ishlariga oid masalalar faqat rasmiy tartibda hal etilishini tushuntiraman. Halollik prokuror uchun tanlov emas, kasbning asosidir. 4. Konstitutsiyaviy tuzumning asoslari deganda nimani tushunasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Konstitutsiyaviy tuzum asoslari — davlat va jamiyat qurilishining Konstitutsiyada mustahkamlangan eng muhim tamoyillari majmui. O'zbekiston Konstitutsiyasiga ko'ra, O'zbekiston suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlatdir. Davlat hokimiyatining yagona manbai xalq hisoblanadi. Asosiy tamoyillarga quyidagilar kiradi: davlat suvereniteti; xalq hokimiyatchiligi; hokimiyatlar bo'linishi; Konstitutsiya va qonunning ustunligi; inson, uning hayoti, erkinligi, sha'ni, qadr-qimmati va boshqa daxlsiz huquqlari oliy qadriyat ekanligi; ijtimoiy hayotning siyosiy institutlar, mafkuralar va fikrlar xilma- xilligi asosida rivojlanishi; turli mulk shakllarining tengligi. Bu asoslar barcha qonunlar va davlat organlari faoliyati uchun yo'naltiruvchi hisoblanadi. Prokuror o'z faoliyatida ushbu tamoyillarga zid harakatlar va hujjatlarga qarshi qonuniy choralar ko'radi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 215 Suhbat bileti 4 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuror kasbida sizga eng ko'p nima qiyinchilik tug'diradi deb o'ylaysiz va unga qanday tayyorlanyapsiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Menimcha, eng katta qiyinchiliklardan biri — katta hajmdagi ish yuklamasi sharoitida sifatni yo'qotmaslik va har bir qarorning inson taqdiriga ta'sirini doimo yodda tutishdir. Muddatlar qisqa, ishlar ko'p, lekin har bir hujjat ortida real odam turadi. Ikkinchi qiyinchilik — psixologik bosim: jabrlanuvchilarning og'ir holati, tomonlarning his-hayajoni, ba'zan tashqi ta'sir o'tkazishga urinishlar. Bunga quyidagicha tayyorlanyapman: vaqtni rejalashtirish va ustuvorliklarni belgilash ko'nikmasini rivojlantiryapman, qonunchilik va sud amaliyotini muntazam o'rganyapman, amaliyot davomida tajribali mutaxassislar ishini kuzatib, savol berishdan tortinmayman. Shuningdek, hissiy barqarorlikni saqlash uchun sog'lom turmush tarziga, ish va dam olish muvozanatiga e'tibor beraman. Qiyinchiliklarni oldindan bilish ularga tayyor bo'lishning birinchi qadamidir. 2. Himoya huquqi qanday kafolatlanadi va prokuror uni ta'minlashda qanday rol o'ynaydi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Himoya huquqi Konstitutsiya bilan kafolatlangan bo'lib, har bir shaxs o'z huquqlarini himoya qilishga, jumladan malakali yuridik yordam olishga haqli. Jinoyat protsessida gumon qilinuvchi, ayblanuvchi va sudlanuvchi himoyachiga ega bo'lish, o'z huquqlari haqida xabardor qilinish, ko'rsatma berishdan bosh tortish, dalillar taqdim etish, iltimosnoma va shikoyat berish huquqlariga ega. Qonunda belgilangan hollarda himoyachi ishtiroki majburiy hisoblanadi, shaxsda imkoniyat bo'lmasa, yuridik yordam davlat hisobidan ta'minlanadi. Prokuror bu huquqning ta'minlanishi ustidan nazorat qiladi: shaxsga huquqlari tushuntirilganini, himoyachi o'z vaqtida jalb etilganini, himoyachi bilan uchrashuv imkoniyati berilganini tekshiradi. Himoya huquqi buzilgan holda olingan dalillar maqbulligiga shubha tug'diradi. Shuning uchun himoya huquqini ta'minlash ayblovning ham sifati va ishonchliligi kafolatidir. 3. Tanishingiz orqali sizga biror masalani «hal qilib berish» evaziga pul taklif qilinsa, qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday taklifni qat'iyan rad etaman. Xizmat vazifasidan foydalanib biror masalani «hal qilib berish» evaziga pul yoki boshqa manfaat olish pora olish bilan bog'liq og'ir jinoyat hisoblanadi va xodimning kasbiy faoliyatiga nuqta qo'yadi. Rad etish bilan cheklanib qolmayman: korrupsiyaga oid taklif haqida rahbariyatga va tegishli ichki xavfsizlik bo'linmasiga belgilangan tartibda xabar beraman. Bu xodimning majburiyati, chunki bunday takliflar tizimga nisbatan muntazam urinishlarning belgisi bo'lishi mumkin. Taklif kim tomonidan, qachon va qanday shaklda bo'lganini aniq qayd etaman. Tanish bilan munosabatimda ham chegarani aniq belgilayman: xizmat ishlariga oid masalalar faqat rasmiy tartibda hal etilishini tushuntiraman. Halollik prokuror uchun tanlov emas, kasbning asosidir. 4. Konstitutsiyaviy tuzumning asoslari deganda nimani tushunasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Konstitutsiyaviy tuzum asoslari — davlat va jamiyat qurilishining Konstitutsiyada mustahkamlangan eng muhim tamoyillari majmui. O'zbekiston Konstitutsiyasiga ko'ra, O'zbekiston suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlatdir. Davlat hokimiyatining yagona manbai xalq hisoblanadi. Asosiy tamoyillarga quyidagilar kiradi: davlat suvereniteti; xalq hokimiyatchiligi; hokimiyatlar bo'linishi; Konstitutsiya va qonunning ustunligi; inson, uning hayoti, erkinligi, sha'ni, qadr-qimmati va boshqa daxlsiz huquqlari oliy qadriyat ekanligi; ijtimoiy hayotning siyosiy institutlar, mafkuralar va fikrlar xilma- xilligi asosida rivojlanishi; turli mulk shakllarining tengligi. Bu asoslar barcha qonunlar va davlat organlari faoliyati uchun yo'naltiruvchi hisoblanadi. Prokuror o'z faoliyatida ushbu tamoyillarga zid harakatlar va hujjatlarga qarshi qonuniy choralar ko'radi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 215 Suhbat bileti 4 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuror kasbida sizga eng ko'p nima qiyinchilik tug'diradi deb o'ylaysiz va unga qanday tayyorlanyapsiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Menimcha, eng katta qiyinchiliklardan biri — katta hajmdagi ish yuklamasi sharoitida sifatni yo'qotmaslik va har bir qarorning inson taqdiriga ta'sirini doimo yodda tutishdir. Muddatlar qisqa, ishlar ko'p, lekin har bir hujjat ortida real odam turadi. Ikkinchi qiyinchilik — psixologik bosim: jabrlanuvchilarning og'ir holati, tomonlarning his-hayajoni, ba'zan tashqi ta'sir o'tkazishga urinishlar. Bunga quyidagicha tayyorlanyapman: vaqtni rejalashtirish va ustuvorliklarni belgilash ko'nikmasini rivojlantiryapman, qonunchilik va sud amaliyotini muntazam o'rganyapman, amaliyot davomida tajribali mutaxassislar ishini kuzatib, savol berishdan tortinmayman. Shuningdek, hissiy barqarorlikni saqlash uchun sog'lom turmush tarziga, ish va dam olish muvozanatiga e'tibor beraman. Qiyinchiliklarni oldindan bilish ularga tayyor bo'lishning birinchi qadamidir. 2. Himoya huquqi qanday kafolatlanadi va prokuror uni ta'minlashda qanday rol o'ynaydi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Himoya huquqi Konstitutsiya bilan kafolatlangan bo'lib, har bir shaxs o'z huquqlarini himoya qilishga, jumladan malakali yuridik yordam olishga haqli. Jinoyat protsessida gumon qilinuvchi, ayblanuvchi va sudlanuvchi himoyachiga ega bo'lish, o'z huquqlari haqida xabardor qilinish, ko'rsatma berishdan bosh tortish, dalillar taqdim etish, iltimosnoma va shikoyat berish huquqlariga ega. Qonunda belgilangan hollarda himoyachi ishtiroki majburiy hisoblanadi, shaxsda imkoniyat bo'lmasa, yuridik yordam davlat hisobidan ta'minlanadi. Prokuror bu huquqning ta'minlanishi ustidan nazorat qiladi: shaxsga huquqlari tushuntirilganini, himoyachi o'z vaqtida jalb etilganini, himoyachi bilan uchrashuv imkoniyati berilganini tekshiradi. Himoya huquqi buzilgan holda olingan dalillar maqbulligiga shubha tug'diradi. Shuning uchun himoya huquqini ta'minlash ayblovning ham sifati va ishonchliligi kafolatidir. 3. Tanishingiz orqali sizga biror masalani «hal qilib berish» evaziga pul taklif qilinsa, qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday taklifni qat'iyan rad etaman. Xizmat vazifasidan foydalanib biror masalani «hal qilib berish» evaziga pul yoki boshqa manfaat olish pora olish bilan bog'liq og'ir jinoyat hisoblanadi va xodimning kasbiy faoliyatiga nuqta qo'yadi. Rad etish bilan cheklanib qolmayman: korrupsiyaga oid taklif haqida rahbariyatga va tegishli ichki xavfsizlik bo'linmasiga belgilangan tartibda xabar beraman. Bu xodimning majburiyati, chunki bunday takliflar tizimga nisbatan muntazam urinishlarning belgisi bo'lishi mumkin. Taklif kim tomonidan, qachon va qanday shaklda bo'lganini aniq qayd etaman. Tanish bilan munosabatimda ham chegarani aniq belgilayman: xizmat ishlariga oid masalalar faqat rasmiy tartibda hal etilishini tushuntiraman. Halollik prokuror uchun tanlov emas, kasbning asosidir. 4. Konstitutsiyaviy tuzumning asoslari deganda nimani tushunasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Konstitutsiyaviy tuzum asoslari — davlat va jamiyat qurilishining Konstitutsiyada mustahkamlangan eng muhim tamoyillari majmui. O'zbekiston Konstitutsiyasiga ko'ra, O'zbekiston suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlatdir. Davlat hokimiyatining yagona manbai xalq hisoblanadi. Asosiy tamoyillarga quyidagilar kiradi: davlat suvereniteti; xalq hokimiyatchiligi; hokimiyatlar bo'linishi; Konstitutsiya va qonunning ustunligi; inson, uning hayoti, erkinligi, sha'ni, qadr-qimmati va boshqa daxlsiz huquqlari oliy qadriyat ekanligi; ijtimoiy hayotning siyosiy institutlar, mafkuralar va fikrlar xilma- xilligi asosida rivojlanishi; turli mulk shakllarining tengligi. Bu asoslar barcha qonunlar va davlat organlari faoliyati uchun yo'naltiruvchi hisoblanadi. Prokuror o'z faoliyatida ushbu tamoyillarga zid harakatlar va hujjatlarga qarshi qonuniy choralar ko'radi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 215 5. Jurnalist sizga telefon qilib, jamoatchilik e'tiborida bo'lgan jinoyat ishi tafsilotlari va gumon qilinuvchining ismini so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Jurnalistga hurmat bilan munosabatda bo'laman, chunki OAV jamiyatni xabardor qilishda muhim rol o'ynaydi, ammo ish tafsilotlarini o'z tashabbusim bilan bermayman. Tergov sirini oshkor qilish ishning borishiga zarar yetkazishi, gumon qilinuvchining aybsizlik prezumpsiyasini buzishi, jabrlanuvchi va guvohlar huquqlariga ta'sir qilishi mumkin. Shuning uchun jurnalistga OAV bilan aloqalar prokuratura tizimida belgilangan tartibda — matbuot xizmati yoki vakolatli rahbar orqali amalga oshirilishini tushuntiraman va rasmiy so'rov yuborish yo'lini ko'rsataman. So'rov haqida rahbariyat va matbuot xizmatini xabardor qilaman. Rasmiy axborot berilganda ham faqat oshkor qilinishi mumkin bo'lgan ma'lumotlar beriladi, shaxsning sha'ni va shaxsiy ma'lumotlari himoya qilinadi. Ochiqlik va sirni saqlash o'rtasidagi muvozanat qonun asosida ta'minlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 216 5. Jurnalist sizga telefon qilib, jamoatchilik e'tiborida bo'lgan jinoyat ishi tafsilotlari va gumon qilinuvchining ismini so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Jurnalistga hurmat bilan munosabatda bo'laman, chunki OAV jamiyatni xabardor qilishda muhim rol o'ynaydi, ammo ish tafsilotlarini o'z tashabbusim bilan bermayman. Tergov sirini oshkor qilish ishning borishiga zarar yetkazishi, gumon qilinuvchining aybsizlik prezumpsiyasini buzishi, jabrlanuvchi va guvohlar huquqlariga ta'sir qilishi mumkin. Shuning uchun jurnalistga OAV bilan aloqalar prokuratura tizimida belgilangan tartibda — matbuot xizmati yoki vakolatli rahbar orqali amalga oshirilishini tushuntiraman va rasmiy so'rov yuborish yo'lini ko'rsataman. So'rov haqida rahbariyat va matbuot xizmatini xabardor qilaman. Rasmiy axborot berilganda ham faqat oshkor qilinishi mumkin bo'lgan ma'lumotlar beriladi, shaxsning sha'ni va shaxsiy ma'lumotlari himoya qilinadi. Ochiqlik va sirni saqlash o'rtasidagi muvozanat qonun asosida ta'minlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 216 5. Jurnalist sizga telefon qilib, jamoatchilik e'tiborida bo'lgan jinoyat ishi tafsilotlari va gumon qilinuvchining ismini so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Jurnalistga hurmat bilan munosabatda bo'laman, chunki OAV jamiyatni xabardor qilishda muhim rol o'ynaydi, ammo ish tafsilotlarini o'z tashabbusim bilan bermayman. Tergov sirini oshkor qilish ishning borishiga zarar yetkazishi, gumon qilinuvchining aybsizlik prezumpsiyasini buzishi, jabrlanuvchi va guvohlar huquqlariga ta'sir qilishi mumkin. Shuning uchun jurnalistga OAV bilan aloqalar prokuratura tizimida belgilangan tartibda — matbuot xizmati yoki vakolatli rahbar orqali amalga oshirilishini tushuntiraman va rasmiy so'rov yuborish yo'lini ko'rsataman. So'rov haqida rahbariyat va matbuot xizmatini xabardor qilaman. Rasmiy axborot berilganda ham faqat oshkor qilinishi mumkin bo'lgan ma'lumotlar beriladi, shaxsning sha'ni va shaxsiy ma'lumotlari himoya qilinadi. Ochiqlik va sirni saqlash o'rtasidagi muvozanat qonun asosida ta'minlanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 216 Suhbat bileti 5 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Jamoada ishlash tajribangiz haqida gapirib bering. Kelishmovchilik bo'lganda o'zingizni qanday tutasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Jamoada ishlashni qadrlayman, chunki prokuratura faoliyati ko'pincha bir nechta xodim va bo'linmalarning hamkorligini talab qiladi. Talabalik davrida guruh loyihalarida va amaliyotda hamkasblar bilan birgalikda hujjatlar tayyorlaganman, vazifalarni taqsimlash va bir-birini qo'llab-quvvatlashni o'rganganman. Kelishmovchilik yuzaga kelganda quyidagi tamoyillarga amal qilaman: avvalo, suhbatdoshni oxirigacha tinglayman va uning nuqtai nazarini tushunishga harakat qilaman; bahsni shaxsiyatga emas, masalaning mohiyatiga qarataman; o'z fikrimni qonun, hujjat va faktlar bilan asoslayman; agar boshqa fikr to'g'riroq bo'lsa, buni tan olishdan tortinmayman. Agar kelisha olmasak, masalani rahbariyat muhokamasiga xolis holda olib chiqamiz. Men uchun natija va qonuniylik shaxsiy g'alabadan muhimroq. Sog'lom bahs jamoani kuchaytiradi, gina-kudurat esa zaiflashtiradi. 2. Dalillarning maqbulligi deganda nimani tushunasiz? Qanday dalillar maqbul emas deb topiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Dalillarning maqbulligi — dalil qonunda belgilangan tartibda, vakolatli shaxs tomonidan, qonuniy manbadan va protsessual shaklga rioya qilgan holda olinganligini anglatadi. Har bir dalil aloqadorlik, maqbullik va ishonchlilik nuqtai nazaridan, ularning yig'indisi esa ishni hal qilish uchun yetarlilik nuqtai nazaridan baholanadi. Maqbul emas deb topiladigan dalillarga misollar: qiynoq, zo'rlik, tahdid, aldash yoki boshqa g'ayriqonuniy usullar bilan olingan ko'rsatmalar; himoya huquqi buzilgan holda olingan ma'lumotlar; tegishli ruxsatsiz yoki protsessual tartib qo'pol buzilgan holda o'tkazilgan tergov harakatlari natijalari; manbasini aniqlab bo'lmaydigan ma'lumotlar. Bunday dalillar ayblovga asos qilib olinishi mumkin emas. Prokuror ishni sudga yuborishdan oldin har bir dalilning qonuniy olinganini sinchiklab tekshirishi lozim, chunki noqonuniy dalil butun ayblovni zaiflashtiradi. 3. Tashqaridan bosim o'tkazilganda — masalan, nufuzli shaxs ish natijasiga ta'sir qilmoqchi bo'lsa — qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuror o'z vakolatlarini amalga oshirishda mustaqil va faqat qonunga bo'ysunadi, shuning uchun har qanday noqonuniy aralashuvga yo'l qo'ymayman. Avvalo, bosimga hissiyot bilan emas, xotirjam va professional munosabatda bo'laman: suhbatdoshga ish qonun asosida va belgilangan tartibda ko'rib chiqilishini, men uning natijasiga oid hech qanday va'da bera olmasligimni aniq aytaman. Keyin bosim holatini — kim, qachon, qanday shaklda ta'sir o'tkazmoqchi bo'lganini — qayd etaman va darhol rahbariyatga yozma ravishda xabar beraman. Prokurorlar faoliyatiga aralashish qonun bilan taqiqlangan va javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin. Ishni ko'rib chiqishda esa faqat dalillar va qonunga tayanaman, bosim ta'sirida ham, unga qarshi ataylab qattiqqo'llik bilan ham qaror qabul qilmayman. Xolislik har ikki tomonlama og'ishdan saqlanishni talab qiladi. 4. BMT va uning asosiy organlari haqida nima bilasiz? O'zbekiston uchun xalqaro tashkilotlardagi a'zolik qanday ahamiyatga ega? Namunaviy javob / yechim: ✔ Birlashgan Millatlar Tashkiloti 1945-yilda xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash, davlatlar o'rtasida do'stona munosabatlarni rivojlantirish va inson huquqlarini rag'batlantirish maqsadida tashkil etilgan. Uning asosiy organlari: Bosh Assambleya, Xavfsizlik Kengashi, Iqtisodiy va Ijtimoiy Kengash, Xalqaro Sud, Kotibiyat va Vasiylik Kengashi. O'zbekiston 1992-yilda BMTga a'zo bo'lgan. Xalqaro tashkilotlardagi a'zolik mamlakatga xalqaro maydonda o'z manfaatlarini ifoda etish, siyosiy va iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish, xalqaro tajriba va texnik yordamdan foydalanish imkonini beradi. Shu bilan birga, davlat o'zi ishtirok etgan xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajarishi lozim. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar uchun bu, ayniqsa, transmilliy jinoyatchilik, korrupsiya va terrorizmga qarshi kurash hamda huquqiy yordam ko'rsatish sohalarida muhim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 217 Suhbat bileti 5 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Jamoada ishlash tajribangiz haqida gapirib bering. Kelishmovchilik bo'lganda o'zingizni qanday tutasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Jamoada ishlashni qadrlayman, chunki prokuratura faoliyati ko'pincha bir nechta xodim va bo'linmalarning hamkorligini talab qiladi. Talabalik davrida guruh loyihalarida va amaliyotda hamkasblar bilan birgalikda hujjatlar tayyorlaganman, vazifalarni taqsimlash va bir-birini qo'llab-quvvatlashni o'rganganman. Kelishmovchilik yuzaga kelganda quyidagi tamoyillarga amal qilaman: avvalo, suhbatdoshni oxirigacha tinglayman va uning nuqtai nazarini tushunishga harakat qilaman; bahsni shaxsiyatga emas, masalaning mohiyatiga qarataman; o'z fikrimni qonun, hujjat va faktlar bilan asoslayman; agar boshqa fikr to'g'riroq bo'lsa, buni tan olishdan tortinmayman. Agar kelisha olmasak, masalani rahbariyat muhokamasiga xolis holda olib chiqamiz. Men uchun natija va qonuniylik shaxsiy g'alabadan muhimroq. Sog'lom bahs jamoani kuchaytiradi, gina-kudurat esa zaiflashtiradi. 2. Dalillarning maqbulligi deganda nimani tushunasiz? Qanday dalillar maqbul emas deb topiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Dalillarning maqbulligi — dalil qonunda belgilangan tartibda, vakolatli shaxs tomonidan, qonuniy manbadan va protsessual shaklga rioya qilgan holda olinganligini anglatadi. Har bir dalil aloqadorlik, maqbullik va ishonchlilik nuqtai nazaridan, ularning yig'indisi esa ishni hal qilish uchun yetarlilik nuqtai nazaridan baholanadi. Maqbul emas deb topiladigan dalillarga misollar: qiynoq, zo'rlik, tahdid, aldash yoki boshqa g'ayriqonuniy usullar bilan olingan ko'rsatmalar; himoya huquqi buzilgan holda olingan ma'lumotlar; tegishli ruxsatsiz yoki protsessual tartib qo'pol buzilgan holda o'tkazilgan tergov harakatlari natijalari; manbasini aniqlab bo'lmaydigan ma'lumotlar. Bunday dalillar ayblovga asos qilib olinishi mumkin emas. Prokuror ishni sudga yuborishdan oldin har bir dalilning qonuniy olinganini sinchiklab tekshirishi lozim, chunki noqonuniy dalil butun ayblovni zaiflashtiradi. 3. Tashqaridan bosim o'tkazilganda — masalan, nufuzli shaxs ish natijasiga ta'sir qilmoqchi bo'lsa — qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuror o'z vakolatlarini amalga oshirishda mustaqil va faqat qonunga bo'ysunadi, shuning uchun har qanday noqonuniy aralashuvga yo'l qo'ymayman. Avvalo, bosimga hissiyot bilan emas, xotirjam va professional munosabatda bo'laman: suhbatdoshga ish qonun asosida va belgilangan tartibda ko'rib chiqilishini, men uning natijasiga oid hech qanday va'da bera olmasligimni aniq aytaman. Keyin bosim holatini — kim, qachon, qanday shaklda ta'sir o'tkazmoqchi bo'lganini — qayd etaman va darhol rahbariyatga yozma ravishda xabar beraman. Prokurorlar faoliyatiga aralashish qonun bilan taqiqlangan va javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin. Ishni ko'rib chiqishda esa faqat dalillar va qonunga tayanaman, bosim ta'sirida ham, unga qarshi ataylab qattiqqo'llik bilan ham qaror qabul qilmayman. Xolislik har ikki tomonlama og'ishdan saqlanishni talab qiladi. 4. BMT va uning asosiy organlari haqida nima bilasiz? O'zbekiston uchun xalqaro tashkilotlardagi a'zolik qanday ahamiyatga ega? Namunaviy javob / yechim: ✔ Birlashgan Millatlar Tashkiloti 1945-yilda xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash, davlatlar o'rtasida do'stona munosabatlarni rivojlantirish va inson huquqlarini rag'batlantirish maqsadida tashkil etilgan. Uning asosiy organlari: Bosh Assambleya, Xavfsizlik Kengashi, Iqtisodiy va Ijtimoiy Kengash, Xalqaro Sud, Kotibiyat va Vasiylik Kengashi. O'zbekiston 1992-yilda BMTga a'zo bo'lgan. Xalqaro tashkilotlardagi a'zolik mamlakatga xalqaro maydonda o'z manfaatlarini ifoda etish, siyosiy va iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish, xalqaro tajriba va texnik yordamdan foydalanish imkonini beradi. Shu bilan birga, davlat o'zi ishtirok etgan xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajarishi lozim. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar uchun bu, ayniqsa, transmilliy jinoyatchilik, korrupsiya va terrorizmga qarshi kurash hamda huquqiy yordam ko'rsatish sohalarida muhim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 217 Suhbat bileti 5 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Jamoada ishlash tajribangiz haqida gapirib bering. Kelishmovchilik bo'lganda o'zingizni qanday tutasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Jamoada ishlashni qadrlayman, chunki prokuratura faoliyati ko'pincha bir nechta xodim va bo'linmalarning hamkorligini talab qiladi. Talabalik davrida guruh loyihalarida va amaliyotda hamkasblar bilan birgalikda hujjatlar tayyorlaganman, vazifalarni taqsimlash va bir-birini qo'llab-quvvatlashni o'rganganman. Kelishmovchilik yuzaga kelganda quyidagi tamoyillarga amal qilaman: avvalo, suhbatdoshni oxirigacha tinglayman va uning nuqtai nazarini tushunishga harakat qilaman; bahsni shaxsiyatga emas, masalaning mohiyatiga qarataman; o'z fikrimni qonun, hujjat va faktlar bilan asoslayman; agar boshqa fikr to'g'riroq bo'lsa, buni tan olishdan tortinmayman. Agar kelisha olmasak, masalani rahbariyat muhokamasiga xolis holda olib chiqamiz. Men uchun natija va qonuniylik shaxsiy g'alabadan muhimroq. Sog'lom bahs jamoani kuchaytiradi, gina-kudurat esa zaiflashtiradi. 2. Dalillarning maqbulligi deganda nimani tushunasiz? Qanday dalillar maqbul emas deb topiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Dalillarning maqbulligi — dalil qonunda belgilangan tartibda, vakolatli shaxs tomonidan, qonuniy manbadan va protsessual shaklga rioya qilgan holda olinganligini anglatadi. Har bir dalil aloqadorlik, maqbullik va ishonchlilik nuqtai nazaridan, ularning yig'indisi esa ishni hal qilish uchun yetarlilik nuqtai nazaridan baholanadi. Maqbul emas deb topiladigan dalillarga misollar: qiynoq, zo'rlik, tahdid, aldash yoki boshqa g'ayriqonuniy usullar bilan olingan ko'rsatmalar; himoya huquqi buzilgan holda olingan ma'lumotlar; tegishli ruxsatsiz yoki protsessual tartib qo'pol buzilgan holda o'tkazilgan tergov harakatlari natijalari; manbasini aniqlab bo'lmaydigan ma'lumotlar. Bunday dalillar ayblovga asos qilib olinishi mumkin emas. Prokuror ishni sudga yuborishdan oldin har bir dalilning qonuniy olinganini sinchiklab tekshirishi lozim, chunki noqonuniy dalil butun ayblovni zaiflashtiradi. 3. Tashqaridan bosim o'tkazilganda — masalan, nufuzli shaxs ish natijasiga ta'sir qilmoqchi bo'lsa — qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuror o'z vakolatlarini amalga oshirishda mustaqil va faqat qonunga bo'ysunadi, shuning uchun har qanday noqonuniy aralashuvga yo'l qo'ymayman. Avvalo, bosimga hissiyot bilan emas, xotirjam va professional munosabatda bo'laman: suhbatdoshga ish qonun asosida va belgilangan tartibda ko'rib chiqilishini, men uning natijasiga oid hech qanday va'da bera olmasligimni aniq aytaman. Keyin bosim holatini — kim, qachon, qanday shaklda ta'sir o'tkazmoqchi bo'lganini — qayd etaman va darhol rahbariyatga yozma ravishda xabar beraman. Prokurorlar faoliyatiga aralashish qonun bilan taqiqlangan va javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin. Ishni ko'rib chiqishda esa faqat dalillar va qonunga tayanaman, bosim ta'sirida ham, unga qarshi ataylab qattiqqo'llik bilan ham qaror qabul qilmayman. Xolislik har ikki tomonlama og'ishdan saqlanishni talab qiladi. 4. BMT va uning asosiy organlari haqida nima bilasiz? O'zbekiston uchun xalqaro tashkilotlardagi a'zolik qanday ahamiyatga ega? Namunaviy javob / yechim: ✔ Birlashgan Millatlar Tashkiloti 1945-yilda xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash, davlatlar o'rtasida do'stona munosabatlarni rivojlantirish va inson huquqlarini rag'batlantirish maqsadida tashkil etilgan. Uning asosiy organlari: Bosh Assambleya, Xavfsizlik Kengashi, Iqtisodiy va Ijtimoiy Kengash, Xalqaro Sud, Kotibiyat va Vasiylik Kengashi. O'zbekiston 1992-yilda BMTga a'zo bo'lgan. Xalqaro tashkilotlardagi a'zolik mamlakatga xalqaro maydonda o'z manfaatlarini ifoda etish, siyosiy va iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish, xalqaro tajriba va texnik yordamdan foydalanish imkonini beradi. Shu bilan birga, davlat o'zi ishtirok etgan xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajarishi lozim. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar uchun bu, ayniqsa, transmilliy jinoyatchilik, korrupsiya va terrorizmga qarshi kurash hamda huquqiy yordam ko'rsatish sohalarida muhim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 217 5. Tadbirkor nazorat qiluvchi organ xodimlari uning faoliyatini qonuniy asoslarsiz tekshirib, ishini to'xtatib qo'yganidan shikoyat qildi. Harakatlaringiz qanday bo'ladi? Namunaviy javob / yechim:✔ Tadbirkorlik subyektlarining huquqlarini himoya qilish prokuratura faoliyatining muhim yo'nalishlaridan biri, shuning uchun shikoyatni zudlik bilan ko'rib chiqaman. Birinchidan, tadbirkordan tekshiruv bilan bog'liq barcha hujjatlarni — tekshiruv tayinlash haqidagi hujjat, dalolatnomalar, faoliyatni to'xtatish to'g'risidagi qarorni olaman. Ikkinchidan, nazorat qiluvchi organdan tekshiruvni tayinlash asosi, uni o'tkazish tartibi va vakolatlar haqida ma'lumot so'rayman, tekshiruvlarni o'tkazish tartibiga oid qonun talablariga rioya etilganini tekshiraman. Uchinchidan, agar tekshiruv asossiz yoki tartib buzilgan holda o'tkazilgani, faoliyat vakolatsiz to'xtatilgani aniqlansa, qonunbuzilishni bartaraf etish va buzilgan huquqni tiklash bo'yicha prokuror nazorati choralarini ko'rish uchun taklif kiritaman, aybdor mansabdorlar javobgarligi masalasini qo'yaman. Ayni paytda xolis qolaman: agar tadbirkor haqiqatan qonunbuzilishga yo'l qo'ygan bo'lsa, bu ham baholanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 218 5. Tadbirkor nazorat qiluvchi organ xodimlari uning faoliyatini qonuniy asoslarsiz tekshirib, ishini to'xtatib qo'yganidan shikoyat qildi. Harakatlaringiz qanday bo'ladi? Namunaviy javob / yechim:✔ Tadbirkorlik subyektlarining huquqlarini himoya qilish prokuratura faoliyatining muhim yo'nalishlaridan biri, shuning uchun shikoyatni zudlik bilan ko'rib chiqaman. Birinchidan, tadbirkordan tekshiruv bilan bog'liq barcha hujjatlarni — tekshiruv tayinlash haqidagi hujjat, dalolatnomalar, faoliyatni to'xtatish to'g'risidagi qarorni olaman. Ikkinchidan, nazorat qiluvchi organdan tekshiruvni tayinlash asosi, uni o'tkazish tartibi va vakolatlar haqida ma'lumot so'rayman, tekshiruvlarni o'tkazish tartibiga oid qonun talablariga rioya etilganini tekshiraman. Uchinchidan, agar tekshiruv asossiz yoki tartib buzilgan holda o'tkazilgani, faoliyat vakolatsiz to'xtatilgani aniqlansa, qonunbuzilishni bartaraf etish va buzilgan huquqni tiklash bo'yicha prokuror nazorati choralarini ko'rish uchun taklif kiritaman, aybdor mansabdorlar javobgarligi masalasini qo'yaman. Ayni paytda xolis qolaman: agar tadbirkor haqiqatan qonunbuzilishga yo'l qo'ygan bo'lsa, bu ham baholanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 218 5. Tadbirkor nazorat qiluvchi organ xodimlari uning faoliyatini qonuniy asoslarsiz tekshirib, ishini to'xtatib qo'yganidan shikoyat qildi. Harakatlaringiz qanday bo'ladi? Namunaviy javob / yechim:✔ Tadbirkorlik subyektlarining huquqlarini himoya qilish prokuratura faoliyatining muhim yo'nalishlaridan biri, shuning uchun shikoyatni zudlik bilan ko'rib chiqaman. Birinchidan, tadbirkordan tekshiruv bilan bog'liq barcha hujjatlarni — tekshiruv tayinlash haqidagi hujjat, dalolatnomalar, faoliyatni to'xtatish to'g'risidagi qarorni olaman. Ikkinchidan, nazorat qiluvchi organdan tekshiruvni tayinlash asosi, uni o'tkazish tartibi va vakolatlar haqida ma'lumot so'rayman, tekshiruvlarni o'tkazish tartibiga oid qonun talablariga rioya etilganini tekshiraman. Uchinchidan, agar tekshiruv asossiz yoki tartib buzilgan holda o'tkazilgani, faoliyat vakolatsiz to'xtatilgani aniqlansa, qonunbuzilishni bartaraf etish va buzilgan huquqni tiklash bo'yicha prokuror nazorati choralarini ko'rish uchun taklif kiritaman, aybdor mansabdorlar javobgarligi masalasini qo'yaman. Ayni paytda xolis qolaman: agar tadbirkor haqiqatan qonunbuzilishga yo'l qo'ygan bo'lsa, bu ham baholanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 218 Suhbat bileti 6 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Huquqshunoslikning qaysi sohasi sizga eng yaqin va nima uchun? Namunaviy javob / yechim:✔ Menga eng yaqin soha — jinoyat-protsessual huquq. Bu sohada moddiy huquq normalari amalda qanday qo'llanilishi, shaxs huquqlari va davlat manfaati o'rtasidagi muvozanat qanday ta'minlanishi yaqqol ko'rinadi. Har bir protsessual qoida ortida inson huquqlarini himoya qilish g'oyasi turadi: masalan, ushlab turish asoslari, dalillarni to'plash tartibi, himoya huquqi kafolatlari. Bundan tashqari, bu soha mantiqiy fikrlash, faktlarni tahlil qilish va asoslangan xulosa chiqarishni talab qiladi, bu esa mening qiziqishlarimga mos keladi. Shu bilan birga, prokuror faqat bitta soha bilan cheklanib qolmasligini tushunaman: ma'muriy, fuqarolik, mehnat huquqi va boshqa sohalardagi qonunlar ijrosi ustidan nazorat ham muhim. Shuning uchun asosiy qiziqishim jinoyat protsessi bo'lsa-da, boshqa sohalardagi bilimlarimni ham muntazam mustahkamlab boraman. 2. Jinoyat huquqidagi aybga ko'ra javobgarlik tamoyilini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Aybga ko'ra javobgarlik tamoyiliga binoan shaxs faqat o'zi aybli ravishda, ya'ni qasddan yoki ehtiyotsizlik orqali sodir etgan ijtimoiy xavfli qilmishi uchun javobgar bo'ladi. Aybsiz zarar yetkazish, ya'ni shaxs o'z harakatining oqibatlarini oldindan ko'ra olmagan va ko'rishi lozim yoki mumkin bo'lmagan holatlarda jinoiy javobgarlik kelib chiqmaydi. Bu tamoyil «obyektiv ayblash»ni, ya'ni faqat oqibat yuzaga kelgani uchun aybsiz shaxsni jazolashni taqiqlaydi. Shuningdek, javobgarlik shaxsiy xarakterga ega: shaxs boshqa birovning, masalan qarindoshining qilmishi uchun javob bermaydi. Ayb shakli — qasd yoki ehtiyotsizlik — qilmishni to'g'ri kvalifikatsiya qilish va adolatli jazo tayinlash uchun muhim ahamiyatga ega. Prokuror ayblovni shakllantirishda faqat qilmish va oqibatni emas, balki shaxsning ruhiy munosabatini ham dalillar bilan isbotlashi kerak. 3. Prokuratura xodimi ijtimoiy tarmoqlarda o'zini qanday tutishi kerak? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura xodimi ijtimoiy tarmoqda ham davlat organi vakili sifatida qabul qilinadi, shuning uchun xizmatdan tashqari vaqtda ham ehtiyotkorlik talab etiladi. Men quyidagi qoidalarga amal qilaman. Birinchidan, xizmat ma'lumotlari, ishlar tafsilotlari, hujjatlar va ish joyidagi suratlarni hech qachon joylashtirmayman. Ikkinchidan, tergov yoki sudda ko'rilayotgan ishlar va aniq shaxslar haqida baho bermayman, chunki bu xolisligimga shubha tug'diradi. Uchinchidan, haqoratli, kamsituvchi, siyosiy jihatdan keskin yoki tizim obro'siga putur yetkazadigan kontentdan saqlanaman. To'rtinchidan, shaxsiy ma'lumotlarim va oilam xavfsizligini hisobga olib, maxfiylik sozlamalarini to'g'ri qo'llayman. Beshinchidan, menga ijtimoiy tarmoq orqali xizmat masalasida murojaat qilinsa, rasmiy kanallarni ko'rsataman. Qisqasi, internetda yozgan har bir so'zim xizmat odob-axloqi nuqtai nazaridan baholanishi mumkinligini unutmayman. 4. Ombudsman instituti nima va u qanday vazifalarni bajaradi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ombudsman — inson huquqlari va erkinliklariga rioya etilishi ustidan parlament nazoratini amalga oshiruvchi mustaqil mansabdor shaxs. O'zbekistonda bu vazifani Oliy Majlisning Inson huquqlari bo'yicha vakili bajaradi. Uning asosiy vazifalari: fuqarolarning davlat organlari va mansabdor shaxslarning harakatlari ustidan murojaatlarini ko'rib chiqish; buzilgan huquqlarni tiklashga ko'maklashish; qonunchilikni takomillashtirish bo'yicha takliflar kiritish; inson huquqlari holati yuzasidan parlamentga ma'ruza taqdim etish; huquqiy madaniyatni oshirish. Shuningdek, ozodlikdan mahrum etish joylariga tashrif buyurib, qiynoqlar va shafqatsiz muomalaning oldini olishga qaratilgan monitoring olib borish ham uning faoliyatiga kiradi. Ombudsman sud yoki prokuratura o'rnini bosmaydi, balki ularni to'ldiruvchi qo'shimcha himoya mexanizmi hisoblanadi. Prokuratura va ombudsman inson huquqlarini himoya qilishda o'zaro hamkorlik qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 219 Suhbat bileti 6 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Huquqshunoslikning qaysi sohasi sizga eng yaqin va nima uchun? Namunaviy javob / yechim:✔ Menga eng yaqin soha — jinoyat-protsessual huquq. Bu sohada moddiy huquq normalari amalda qanday qo'llanilishi, shaxs huquqlari va davlat manfaati o'rtasidagi muvozanat qanday ta'minlanishi yaqqol ko'rinadi. Har bir protsessual qoida ortida inson huquqlarini himoya qilish g'oyasi turadi: masalan, ushlab turish asoslari, dalillarni to'plash tartibi, himoya huquqi kafolatlari. Bundan tashqari, bu soha mantiqiy fikrlash, faktlarni tahlil qilish va asoslangan xulosa chiqarishni talab qiladi, bu esa mening qiziqishlarimga mos keladi. Shu bilan birga, prokuror faqat bitta soha bilan cheklanib qolmasligini tushunaman: ma'muriy, fuqarolik, mehnat huquqi va boshqa sohalardagi qonunlar ijrosi ustidan nazorat ham muhim. Shuning uchun asosiy qiziqishim jinoyat protsessi bo'lsa-da, boshqa sohalardagi bilimlarimni ham muntazam mustahkamlab boraman. 2. Jinoyat huquqidagi aybga ko'ra javobgarlik tamoyilini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Aybga ko'ra javobgarlik tamoyiliga binoan shaxs faqat o'zi aybli ravishda, ya'ni qasddan yoki ehtiyotsizlik orqali sodir etgan ijtimoiy xavfli qilmishi uchun javobgar bo'ladi. Aybsiz zarar yetkazish, ya'ni shaxs o'z harakatining oqibatlarini oldindan ko'ra olmagan va ko'rishi lozim yoki mumkin bo'lmagan holatlarda jinoiy javobgarlik kelib chiqmaydi. Bu tamoyil «obyektiv ayblash»ni, ya'ni faqat oqibat yuzaga kelgani uchun aybsiz shaxsni jazolashni taqiqlaydi. Shuningdek, javobgarlik shaxsiy xarakterga ega: shaxs boshqa birovning, masalan qarindoshining qilmishi uchun javob bermaydi. Ayb shakli — qasd yoki ehtiyotsizlik — qilmishni to'g'ri kvalifikatsiya qilish va adolatli jazo tayinlash uchun muhim ahamiyatga ega. Prokuror ayblovni shakllantirishda faqat qilmish va oqibatni emas, balki shaxsning ruhiy munosabatini ham dalillar bilan isbotlashi kerak. 3. Prokuratura xodimi ijtimoiy tarmoqlarda o'zini qanday tutishi kerak? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura xodimi ijtimoiy tarmoqda ham davlat organi vakili sifatida qabul qilinadi, shuning uchun xizmatdan tashqari vaqtda ham ehtiyotkorlik talab etiladi. Men quyidagi qoidalarga amal qilaman. Birinchidan, xizmat ma'lumotlari, ishlar tafsilotlari, hujjatlar va ish joyidagi suratlarni hech qachon joylashtirmayman. Ikkinchidan, tergov yoki sudda ko'rilayotgan ishlar va aniq shaxslar haqida baho bermayman, chunki bu xolisligimga shubha tug'diradi. Uchinchidan, haqoratli, kamsituvchi, siyosiy jihatdan keskin yoki tizim obro'siga putur yetkazadigan kontentdan saqlanaman. To'rtinchidan, shaxsiy ma'lumotlarim va oilam xavfsizligini hisobga olib, maxfiylik sozlamalarini to'g'ri qo'llayman. Beshinchidan, menga ijtimoiy tarmoq orqali xizmat masalasida murojaat qilinsa, rasmiy kanallarni ko'rsataman. Qisqasi, internetda yozgan har bir so'zim xizmat odob-axloqi nuqtai nazaridan baholanishi mumkinligini unutmayman. 4. Ombudsman instituti nima va u qanday vazifalarni bajaradi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ombudsman — inson huquqlari va erkinliklariga rioya etilishi ustidan parlament nazoratini amalga oshiruvchi mustaqil mansabdor shaxs. O'zbekistonda bu vazifani Oliy Majlisning Inson huquqlari bo'yicha vakili bajaradi. Uning asosiy vazifalari: fuqarolarning davlat organlari va mansabdor shaxslarning harakatlari ustidan murojaatlarini ko'rib chiqish; buzilgan huquqlarni tiklashga ko'maklashish; qonunchilikni takomillashtirish bo'yicha takliflar kiritish; inson huquqlari holati yuzasidan parlamentga ma'ruza taqdim etish; huquqiy madaniyatni oshirish. Shuningdek, ozodlikdan mahrum etish joylariga tashrif buyurib, qiynoqlar va shafqatsiz muomalaning oldini olishga qaratilgan monitoring olib borish ham uning faoliyatiga kiradi. Ombudsman sud yoki prokuratura o'rnini bosmaydi, balki ularni to'ldiruvchi qo'shimcha himoya mexanizmi hisoblanadi. Prokuratura va ombudsman inson huquqlarini himoya qilishda o'zaro hamkorlik qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 219 Suhbat bileti 6 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Huquqshunoslikning qaysi sohasi sizga eng yaqin va nima uchun? Namunaviy javob / yechim:✔ Menga eng yaqin soha — jinoyat-protsessual huquq. Bu sohada moddiy huquq normalari amalda qanday qo'llanilishi, shaxs huquqlari va davlat manfaati o'rtasidagi muvozanat qanday ta'minlanishi yaqqol ko'rinadi. Har bir protsessual qoida ortida inson huquqlarini himoya qilish g'oyasi turadi: masalan, ushlab turish asoslari, dalillarni to'plash tartibi, himoya huquqi kafolatlari. Bundan tashqari, bu soha mantiqiy fikrlash, faktlarni tahlil qilish va asoslangan xulosa chiqarishni talab qiladi, bu esa mening qiziqishlarimga mos keladi. Shu bilan birga, prokuror faqat bitta soha bilan cheklanib qolmasligini tushunaman: ma'muriy, fuqarolik, mehnat huquqi va boshqa sohalardagi qonunlar ijrosi ustidan nazorat ham muhim. Shuning uchun asosiy qiziqishim jinoyat protsessi bo'lsa-da, boshqa sohalardagi bilimlarimni ham muntazam mustahkamlab boraman. 2. Jinoyat huquqidagi aybga ko'ra javobgarlik tamoyilini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Aybga ko'ra javobgarlik tamoyiliga binoan shaxs faqat o'zi aybli ravishda, ya'ni qasddan yoki ehtiyotsizlik orqali sodir etgan ijtimoiy xavfli qilmishi uchun javobgar bo'ladi. Aybsiz zarar yetkazish, ya'ni shaxs o'z harakatining oqibatlarini oldindan ko'ra olmagan va ko'rishi lozim yoki mumkin bo'lmagan holatlarda jinoiy javobgarlik kelib chiqmaydi. Bu tamoyil «obyektiv ayblash»ni, ya'ni faqat oqibat yuzaga kelgani uchun aybsiz shaxsni jazolashni taqiqlaydi. Shuningdek, javobgarlik shaxsiy xarakterga ega: shaxs boshqa birovning, masalan qarindoshining qilmishi uchun javob bermaydi. Ayb shakli — qasd yoki ehtiyotsizlik — qilmishni to'g'ri kvalifikatsiya qilish va adolatli jazo tayinlash uchun muhim ahamiyatga ega. Prokuror ayblovni shakllantirishda faqat qilmish va oqibatni emas, balki shaxsning ruhiy munosabatini ham dalillar bilan isbotlashi kerak. 3. Prokuratura xodimi ijtimoiy tarmoqlarda o'zini qanday tutishi kerak? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura xodimi ijtimoiy tarmoqda ham davlat organi vakili sifatida qabul qilinadi, shuning uchun xizmatdan tashqari vaqtda ham ehtiyotkorlik talab etiladi. Men quyidagi qoidalarga amal qilaman. Birinchidan, xizmat ma'lumotlari, ishlar tafsilotlari, hujjatlar va ish joyidagi suratlarni hech qachon joylashtirmayman. Ikkinchidan, tergov yoki sudda ko'rilayotgan ishlar va aniq shaxslar haqida baho bermayman, chunki bu xolisligimga shubha tug'diradi. Uchinchidan, haqoratli, kamsituvchi, siyosiy jihatdan keskin yoki tizim obro'siga putur yetkazadigan kontentdan saqlanaman. To'rtinchidan, shaxsiy ma'lumotlarim va oilam xavfsizligini hisobga olib, maxfiylik sozlamalarini to'g'ri qo'llayman. Beshinchidan, menga ijtimoiy tarmoq orqali xizmat masalasida murojaat qilinsa, rasmiy kanallarni ko'rsataman. Qisqasi, internetda yozgan har bir so'zim xizmat odob-axloqi nuqtai nazaridan baholanishi mumkinligini unutmayman. 4. Ombudsman instituti nima va u qanday vazifalarni bajaradi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ombudsman — inson huquqlari va erkinliklariga rioya etilishi ustidan parlament nazoratini amalga oshiruvchi mustaqil mansabdor shaxs. O'zbekistonda bu vazifani Oliy Majlisning Inson huquqlari bo'yicha vakili bajaradi. Uning asosiy vazifalari: fuqarolarning davlat organlari va mansabdor shaxslarning harakatlari ustidan murojaatlarini ko'rib chiqish; buzilgan huquqlarni tiklashga ko'maklashish; qonunchilikni takomillashtirish bo'yicha takliflar kiritish; inson huquqlari holati yuzasidan parlamentga ma'ruza taqdim etish; huquqiy madaniyatni oshirish. Shuningdek, ozodlikdan mahrum etish joylariga tashrif buyurib, qiynoqlar va shafqatsiz muomalaning oldini olishga qaratilgan monitoring olib borish ham uning faoliyatiga kiradi. Ombudsman sud yoki prokuratura o'rnini bosmaydi, balki ularni to'ldiruvchi qo'shimcha himoya mexanizmi hisoblanadi. Prokuratura va ombudsman inson huquqlarini himoya qilishda o'zaro hamkorlik qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 219 5. Voyaga yetmagan maktab o'quvchisi mayda o'g'rilikda gumon qilinib, ota-onasi va himoyachisiz so'roq qilingani ma'lum bo'ldi. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Voyaga yetmaganlar ishtirokidagi ishlarda qonun qo'shimcha kafolatlar belgilaydi va ularga qat'iy rioya etilishi shart. Birinchidan, so'roq qanday sharoitda, kim tomonidan o'tkazilganini, voyaga yetmagan shaxsga huquqlari tushuntirilganini, qonuniy vakili, himoyachisi va zarur hollarda pedagog yoki psixolog ishtirok etganini tekshiraman. Ikkinchidan, agar bu kafolatlar buzilgani tasdiqlansa, ushbu so'roq natijalari dalil sifatida maqbul emasligi masalasini qo'yaman va keyingi tergov harakatlari qonun talablariga to'liq muvofiq o'tkazilishini ta'minlash bo'yicha rahbariyatga taklif kiritaman. Uchinchidan, qonunbuzilishga yo'l qo'ygan xodimlar javobgarligi masalasini ko'taraman. To'rtinchidan, bolaning ta'lim olishi, sog'lig'i va shaxsiy ma'lumotlari maxfiyligi ta'minlanishiga e'tibor beraman. Bunday ishlarda maqsad faqat jazolash emas, balki bolaning manfaatlarini himoya qilish va qayta huquqbuzarlikning oldini olishdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 220 5. Voyaga yetmagan maktab o'quvchisi mayda o'g'rilikda gumon qilinib, ota-onasi va himoyachisiz so'roq qilingani ma'lum bo'ldi. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Voyaga yetmaganlar ishtirokidagi ishlarda qonun qo'shimcha kafolatlar belgilaydi va ularga qat'iy rioya etilishi shart. Birinchidan, so'roq qanday sharoitda, kim tomonidan o'tkazilganini, voyaga yetmagan shaxsga huquqlari tushuntirilganini, qonuniy vakili, himoyachisi va zarur hollarda pedagog yoki psixolog ishtirok etganini tekshiraman. Ikkinchidan, agar bu kafolatlar buzilgani tasdiqlansa, ushbu so'roq natijalari dalil sifatida maqbul emasligi masalasini qo'yaman va keyingi tergov harakatlari qonun talablariga to'liq muvofiq o'tkazilishini ta'minlash bo'yicha rahbariyatga taklif kiritaman. Uchinchidan, qonunbuzilishga yo'l qo'ygan xodimlar javobgarligi masalasini ko'taraman. To'rtinchidan, bolaning ta'lim olishi, sog'lig'i va shaxsiy ma'lumotlari maxfiyligi ta'minlanishiga e'tibor beraman. Bunday ishlarda maqsad faqat jazolash emas, balki bolaning manfaatlarini himoya qilish va qayta huquqbuzarlikning oldini olishdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 220 5. Voyaga yetmagan maktab o'quvchisi mayda o'g'rilikda gumon qilinib, ota-onasi va himoyachisiz so'roq qilingani ma'lum bo'ldi. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Voyaga yetmaganlar ishtirokidagi ishlarda qonun qo'shimcha kafolatlar belgilaydi va ularga qat'iy rioya etilishi shart. Birinchidan, so'roq qanday sharoitda, kim tomonidan o'tkazilganini, voyaga yetmagan shaxsga huquqlari tushuntirilganini, qonuniy vakili, himoyachisi va zarur hollarda pedagog yoki psixolog ishtirok etganini tekshiraman. Ikkinchidan, agar bu kafolatlar buzilgani tasdiqlansa, ushbu so'roq natijalari dalil sifatida maqbul emasligi masalasini qo'yaman va keyingi tergov harakatlari qonun talablariga to'liq muvofiq o'tkazilishini ta'minlash bo'yicha rahbariyatga taklif kiritaman. Uchinchidan, qonunbuzilishga yo'l qo'ygan xodimlar javobgarligi masalasini ko'taraman. To'rtinchidan, bolaning ta'lim olishi, sog'lig'i va shaxsiy ma'lumotlari maxfiyligi ta'minlanishiga e'tibor beraman. Bunday ishlarda maqsad faqat jazolash emas, balki bolaning manfaatlarini himoya qilish va qayta huquqbuzarlikning oldini olishdir. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 220 Suhbat bileti 7 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuror qanday shaxsiy fazilatlarga ega bo'lishi kerak deb hisoblaysiz? O'zingizda ulardan qaysilari bor? Namunaviy javob / yechim:✔ Menimcha, prokuror uchun eng muhim fazilatlar quyidagilar: halollik va poklik, chunki ishonchsiz prokuror qonuniylikni ta'minlay olmaydi; xolislik — har ikki tomon dalillarini teng baholay olish; qat'iyat — bosim ostida ham qonuniy pozitsiyada turish; adolat tuyg'usi va insonparvarlik — qonunni qo'llashda inson taqdirini ko'ra bilish; mas'uliyat, intizom va doimiy o'rganishga tayyorlik. Shuningdek, muloqot madaniyati va o'z fikrini aniq ifodalash qobiliyati ham muhim, ayniqsa sudda davlat ayblovini quvvatlashda. O'zimda halollik, mas'uliyat va o'rganishga intilishni kuchli tomonim deb bilaman: ishni oxirigacha yetkazmasdan qoldirmayman va bilmagan narsamni so'rashdan uyalmayman. Notiqlik va katta auditoriya oldida chiqish ko'nikmalarimni esa hali rivojlantirishim kerak, buning uchun munozara va taqdimotlarda faol qatnashyapman. 2. Ma'muriy javobgarlik jinoiy javobgarlikdan nimasi bilan farq qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ma'muriy va jinoiy javobgarlik huquqiy javobgarlikning turlari bo'lib, ular bir qator jihatlar bilan farqlanadi. Birinchidan, asosi: jinoiy javobgarlik jinoyat, ya'ni Jinoyat kodeksida nazarda tutilgan ijtimoiy xavfli qilmish uchun, ma'muriy javobgarlik esa ijtimoiy xavfliligi kamroq bo'lgan ma'muriy huquqbuzarlik uchun kelib chiqadi. Ikkinchidan, qo'llovchi organ: jinoiy jazo faqat sud hukmi bilan tayinlanadi, ma'muriy jazoni esa sud bilan birga qonunda vakolat berilgan boshqa organlar ham qo'llashi mumkin. Uchinchidan, tartibi: jinoyat ishi murakkab protsessual tartibda tergov qilinadi va ko'riladi, ma'muriy ish soddaroq tartibda hal etiladi. To'rtinchidan, oqibatlari: jinoiy jazo sudlanganlik holatini keltirib chiqaradi, ma'muriy jazo esa bunday oqibatga ega emas. Ba'zi hollarda qilmishning takroriyligi yoki oqibat og'irligi uni jinoyat sifatida baholashga olib kelishi mumkin. 3. Hamkasbingiz xizmat avtomobili yoki boshqa davlat mulkidan shaxsiy maqsadda foydalanayotganini ko'rsangiz, qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Davlat mulkidan shaxsiy maqsadda foydalanish xizmat odob-axloqi va qonun talablariga zid bo'lib, korrupsiyaviy xulq-atvorning bir ko'rinishi hisoblanadi. Avvalo, vaziyatni to'g'ri baholashga harakat qilaman: ehtimol, foydalanish rasmiy topshiriq bilan bog'liqdir, shuning uchun shoshilinch xulosa chiqarmayman. Agar faktlar shaxsiy maqsadda foydalanish ekanini ko'rsatsa, hamkasbim bilan xolis gaplashib, bu holat noqonuniyligi va oqibatlarini eslataman. Agar holat takrorlansa yoki jiddiy xarakterga ega bo'lsa, uni yashirmasdan belgilangan tartibda rahbariyatga xabar beraman. «Hamkasblik birdamligi» qonunbuzilishni yashirishga asos bo'lmaydi, aksincha, bunday holatlarga ko'z yumish butun jamoa obro'siga zarar keltiradi. Shu bilan birga, xabar berishda faqat faktlarga tayanaman, mish-mish va shaxsiy munosabatlarni aralashtirmayman. 4. Mahalliy davlat hokimiyati organlari tizimi qanday tuzilgan? Namunaviy javob / yechim: ✔ O'zbekistonda mahalliy davlat hokimiyati viloyatlar, tumanlar va shaharlarda amalga oshiriladi. Mahalliy vakillik organlari — xalq deputatlari Kengashlari bo'lib, ular aholi tomonidan saylanadi. Ular mahalliy budjetni tasdiqlaydi, hududni rivojlantirish dasturlarini ko'rib chiqadi va ijro organlari faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyatni hokimlar boshqaradi; hokim tegishli hududda qonunlar va yuqori organlar qarorlarining ijrosini ta'minlaydi. Qoraqalpog'iston Respublikasi o'z Konstitutsiyasi va davlat organlariga ega bo'lib, O'zbekiston tarkibiga kiradi. Bundan tashqari, fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari — mahallalar mavjud bo'lib, ular davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. Prokuratura mahalliy Kengashlar va hokimlar qabul qilgan qarorlarning qonunlarga muvofiqligi ustidan nazoratni amalga oshiradi va qonunga zid hujjatlarga qarshi choralar ko'radi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 221 Suhbat bileti 7 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuror qanday shaxsiy fazilatlarga ega bo'lishi kerak deb hisoblaysiz? O'zingizda ulardan qaysilari bor? Namunaviy javob / yechim:✔ Menimcha, prokuror uchun eng muhim fazilatlar quyidagilar: halollik va poklik, chunki ishonchsiz prokuror qonuniylikni ta'minlay olmaydi; xolislik — har ikki tomon dalillarini teng baholay olish; qat'iyat — bosim ostida ham qonuniy pozitsiyada turish; adolat tuyg'usi va insonparvarlik — qonunni qo'llashda inson taqdirini ko'ra bilish; mas'uliyat, intizom va doimiy o'rganishga tayyorlik. Shuningdek, muloqot madaniyati va o'z fikrini aniq ifodalash qobiliyati ham muhim, ayniqsa sudda davlat ayblovini quvvatlashda. O'zimda halollik, mas'uliyat va o'rganishga intilishni kuchli tomonim deb bilaman: ishni oxirigacha yetkazmasdan qoldirmayman va bilmagan narsamni so'rashdan uyalmayman. Notiqlik va katta auditoriya oldida chiqish ko'nikmalarimni esa hali rivojlantirishim kerak, buning uchun munozara va taqdimotlarda faol qatnashyapman. 2. Ma'muriy javobgarlik jinoiy javobgarlikdan nimasi bilan farq qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ma'muriy va jinoiy javobgarlik huquqiy javobgarlikning turlari bo'lib, ular bir qator jihatlar bilan farqlanadi. Birinchidan, asosi: jinoiy javobgarlik jinoyat, ya'ni Jinoyat kodeksida nazarda tutilgan ijtimoiy xavfli qilmish uchun, ma'muriy javobgarlik esa ijtimoiy xavfliligi kamroq bo'lgan ma'muriy huquqbuzarlik uchun kelib chiqadi. Ikkinchidan, qo'llovchi organ: jinoiy jazo faqat sud hukmi bilan tayinlanadi, ma'muriy jazoni esa sud bilan birga qonunda vakolat berilgan boshqa organlar ham qo'llashi mumkin. Uchinchidan, tartibi: jinoyat ishi murakkab protsessual tartibda tergov qilinadi va ko'riladi, ma'muriy ish soddaroq tartibda hal etiladi. To'rtinchidan, oqibatlari: jinoiy jazo sudlanganlik holatini keltirib chiqaradi, ma'muriy jazo esa bunday oqibatga ega emas. Ba'zi hollarda qilmishning takroriyligi yoki oqibat og'irligi uni jinoyat sifatida baholashga olib kelishi mumkin. 3. Hamkasbingiz xizmat avtomobili yoki boshqa davlat mulkidan shaxsiy maqsadda foydalanayotganini ko'rsangiz, qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Davlat mulkidan shaxsiy maqsadda foydalanish xizmat odob-axloqi va qonun talablariga zid bo'lib, korrupsiyaviy xulq-atvorning bir ko'rinishi hisoblanadi. Avvalo, vaziyatni to'g'ri baholashga harakat qilaman: ehtimol, foydalanish rasmiy topshiriq bilan bog'liqdir, shuning uchun shoshilinch xulosa chiqarmayman. Agar faktlar shaxsiy maqsadda foydalanish ekanini ko'rsatsa, hamkasbim bilan xolis gaplashib, bu holat noqonuniyligi va oqibatlarini eslataman. Agar holat takrorlansa yoki jiddiy xarakterga ega bo'lsa, uni yashirmasdan belgilangan tartibda rahbariyatga xabar beraman. «Hamkasblik birdamligi» qonunbuzilishni yashirishga asos bo'lmaydi, aksincha, bunday holatlarga ko'z yumish butun jamoa obro'siga zarar keltiradi. Shu bilan birga, xabar berishda faqat faktlarga tayanaman, mish-mish va shaxsiy munosabatlarni aralashtirmayman. 4. Mahalliy davlat hokimiyati organlari tizimi qanday tuzilgan? Namunaviy javob / yechim: ✔ O'zbekistonda mahalliy davlat hokimiyati viloyatlar, tumanlar va shaharlarda amalga oshiriladi. Mahalliy vakillik organlari — xalq deputatlari Kengashlari bo'lib, ular aholi tomonidan saylanadi. Ular mahalliy budjetni tasdiqlaydi, hududni rivojlantirish dasturlarini ko'rib chiqadi va ijro organlari faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyatni hokimlar boshqaradi; hokim tegishli hududda qonunlar va yuqori organlar qarorlarining ijrosini ta'minlaydi. Qoraqalpog'iston Respublikasi o'z Konstitutsiyasi va davlat organlariga ega bo'lib, O'zbekiston tarkibiga kiradi. Bundan tashqari, fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari — mahallalar mavjud bo'lib, ular davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. Prokuratura mahalliy Kengashlar va hokimlar qabul qilgan qarorlarning qonunlarga muvofiqligi ustidan nazoratni amalga oshiradi va qonunga zid hujjatlarga qarshi choralar ko'radi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 221 Suhbat bileti 7 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuror qanday shaxsiy fazilatlarga ega bo'lishi kerak deb hisoblaysiz? O'zingizda ulardan qaysilari bor? Namunaviy javob / yechim:✔ Menimcha, prokuror uchun eng muhim fazilatlar quyidagilar: halollik va poklik, chunki ishonchsiz prokuror qonuniylikni ta'minlay olmaydi; xolislik — har ikki tomon dalillarini teng baholay olish; qat'iyat — bosim ostida ham qonuniy pozitsiyada turish; adolat tuyg'usi va insonparvarlik — qonunni qo'llashda inson taqdirini ko'ra bilish; mas'uliyat, intizom va doimiy o'rganishga tayyorlik. Shuningdek, muloqot madaniyati va o'z fikrini aniq ifodalash qobiliyati ham muhim, ayniqsa sudda davlat ayblovini quvvatlashda. O'zimda halollik, mas'uliyat va o'rganishga intilishni kuchli tomonim deb bilaman: ishni oxirigacha yetkazmasdan qoldirmayman va bilmagan narsamni so'rashdan uyalmayman. Notiqlik va katta auditoriya oldida chiqish ko'nikmalarimni esa hali rivojlantirishim kerak, buning uchun munozara va taqdimotlarda faol qatnashyapman. 2. Ma'muriy javobgarlik jinoiy javobgarlikdan nimasi bilan farq qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ma'muriy va jinoiy javobgarlik huquqiy javobgarlikning turlari bo'lib, ular bir qator jihatlar bilan farqlanadi. Birinchidan, asosi: jinoiy javobgarlik jinoyat, ya'ni Jinoyat kodeksida nazarda tutilgan ijtimoiy xavfli qilmish uchun, ma'muriy javobgarlik esa ijtimoiy xavfliligi kamroq bo'lgan ma'muriy huquqbuzarlik uchun kelib chiqadi. Ikkinchidan, qo'llovchi organ: jinoiy jazo faqat sud hukmi bilan tayinlanadi, ma'muriy jazoni esa sud bilan birga qonunda vakolat berilgan boshqa organlar ham qo'llashi mumkin. Uchinchidan, tartibi: jinoyat ishi murakkab protsessual tartibda tergov qilinadi va ko'riladi, ma'muriy ish soddaroq tartibda hal etiladi. To'rtinchidan, oqibatlari: jinoiy jazo sudlanganlik holatini keltirib chiqaradi, ma'muriy jazo esa bunday oqibatga ega emas. Ba'zi hollarda qilmishning takroriyligi yoki oqibat og'irligi uni jinoyat sifatida baholashga olib kelishi mumkin. 3. Hamkasbingiz xizmat avtomobili yoki boshqa davlat mulkidan shaxsiy maqsadda foydalanayotganini ko'rsangiz, qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Davlat mulkidan shaxsiy maqsadda foydalanish xizmat odob-axloqi va qonun talablariga zid bo'lib, korrupsiyaviy xulq-atvorning bir ko'rinishi hisoblanadi. Avvalo, vaziyatni to'g'ri baholashga harakat qilaman: ehtimol, foydalanish rasmiy topshiriq bilan bog'liqdir, shuning uchun shoshilinch xulosa chiqarmayman. Agar faktlar shaxsiy maqsadda foydalanish ekanini ko'rsatsa, hamkasbim bilan xolis gaplashib, bu holat noqonuniyligi va oqibatlarini eslataman. Agar holat takrorlansa yoki jiddiy xarakterga ega bo'lsa, uni yashirmasdan belgilangan tartibda rahbariyatga xabar beraman. «Hamkasblik birdamligi» qonunbuzilishni yashirishga asos bo'lmaydi, aksincha, bunday holatlarga ko'z yumish butun jamoa obro'siga zarar keltiradi. Shu bilan birga, xabar berishda faqat faktlarga tayanaman, mish-mish va shaxsiy munosabatlarni aralashtirmayman. 4. Mahalliy davlat hokimiyati organlari tizimi qanday tuzilgan? Namunaviy javob / yechim: ✔ O'zbekistonda mahalliy davlat hokimiyati viloyatlar, tumanlar va shaharlarda amalga oshiriladi. Mahalliy vakillik organlari — xalq deputatlari Kengashlari bo'lib, ular aholi tomonidan saylanadi. Ular mahalliy budjetni tasdiqlaydi, hududni rivojlantirish dasturlarini ko'rib chiqadi va ijro organlari faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyatni hokimlar boshqaradi; hokim tegishli hududda qonunlar va yuqori organlar qarorlarining ijrosini ta'minlaydi. Qoraqalpog'iston Respublikasi o'z Konstitutsiyasi va davlat organlariga ega bo'lib, O'zbekiston tarkibiga kiradi. Bundan tashqari, fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari — mahallalar mavjud bo'lib, ular davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. Prokuratura mahalliy Kengashlar va hokimlar qabul qilgan qarorlarning qonunlarga muvofiqligi ustidan nazoratni amalga oshiradi va qonunga zid hujjatlarga qarshi choralar ko'radi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 221 5. Ijtimoiy tarmoqda mahalliy mansabdor shaxs fuqaroni haqorat qilib, kaltaklagani aks etgan video tarqaldi va keng muhokamaga sabab bo'ldi. Prokuratura xodimi sifatida harakatlaringiz qanday bo'ladi? Namunaviy javob / yechim:✔ Ijtimoiy tarmoqdagi xabar ham huquqbuzarlik haqida ma'lumot manbai bo'lishi mumkin, shuning uchun unga befarq qaramayman, lekin hissiy bosim ostida shoshilinch xulosa ham chiqarmayman. Birinchidan, rahbariyatga darhol axborot beraman va qonunda belgilangan tartibda xabarni ro'yxatdan o'tkazib, tekshiruvni tashkil etish masalasini qo'yaman. Ikkinchidan, videoning asl manbasini, qachon va qayerda olinganini, montaj qilinmaganini aniqlash, jabrlanuvchi va guvohlarni topish, videoning asl nusxasini dalil sifatida qonuniy tartibda qayd etish choralarini ko'rish kerak. Uchinchidan, jabrlangan fuqaroning sog'lig'i va xavfsizligini ta'minlashga, unga bosim o'tkazilmasligiga e'tibor qarataman. To'rtinchidan, fakt tasdiqlansa, mansabdor shaxs lavozimidan qat'i nazar, qonunda belgilangan javobgarlik masalasi hal etiladi. Jamoatchilikka esa ma'lumot matbuot xizmati orqali, tergov sirini buzmagan holda beriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 222 5. Ijtimoiy tarmoqda mahalliy mansabdor shaxs fuqaroni haqorat qilib, kaltaklagani aks etgan video tarqaldi va keng muhokamaga sabab bo'ldi. Prokuratura xodimi sifatida harakatlaringiz qanday bo'ladi? Namunaviy javob / yechim:✔ Ijtimoiy tarmoqdagi xabar ham huquqbuzarlik haqida ma'lumot manbai bo'lishi mumkin, shuning uchun unga befarq qaramayman, lekin hissiy bosim ostida shoshilinch xulosa ham chiqarmayman. Birinchidan, rahbariyatga darhol axborot beraman va qonunda belgilangan tartibda xabarni ro'yxatdan o'tkazib, tekshiruvni tashkil etish masalasini qo'yaman. Ikkinchidan, videoning asl manbasini, qachon va qayerda olinganini, montaj qilinmaganini aniqlash, jabrlanuvchi va guvohlarni topish, videoning asl nusxasini dalil sifatida qonuniy tartibda qayd etish choralarini ko'rish kerak. Uchinchidan, jabrlangan fuqaroning sog'lig'i va xavfsizligini ta'minlashga, unga bosim o'tkazilmasligiga e'tibor qarataman. To'rtinchidan, fakt tasdiqlansa, mansabdor shaxs lavozimidan qat'i nazar, qonunda belgilangan javobgarlik masalasi hal etiladi. Jamoatchilikka esa ma'lumot matbuot xizmati orqali, tergov sirini buzmagan holda beriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 222 5. Ijtimoiy tarmoqda mahalliy mansabdor shaxs fuqaroni haqorat qilib, kaltaklagani aks etgan video tarqaldi va keng muhokamaga sabab bo'ldi. Prokuratura xodimi sifatida harakatlaringiz qanday bo'ladi? Namunaviy javob / yechim:✔ Ijtimoiy tarmoqdagi xabar ham huquqbuzarlik haqida ma'lumot manbai bo'lishi mumkin, shuning uchun unga befarq qaramayman, lekin hissiy bosim ostida shoshilinch xulosa ham chiqarmayman. Birinchidan, rahbariyatga darhol axborot beraman va qonunda belgilangan tartibda xabarni ro'yxatdan o'tkazib, tekshiruvni tashkil etish masalasini qo'yaman. Ikkinchidan, videoning asl manbasini, qachon va qayerda olinganini, montaj qilinmaganini aniqlash, jabrlanuvchi va guvohlarni topish, videoning asl nusxasini dalil sifatida qonuniy tartibda qayd etish choralarini ko'rish kerak. Uchinchidan, jabrlangan fuqaroning sog'lig'i va xavfsizligini ta'minlashga, unga bosim o'tkazilmasligiga e'tibor qarataman. To'rtinchidan, fakt tasdiqlansa, mansabdor shaxs lavozimidan qat'i nazar, qonunda belgilangan javobgarlik masalasi hal etiladi. Jamoatchilikka esa ma'lumot matbuot xizmati orqali, tergov sirini buzmagan holda beriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 222 Suhbat bileti 8 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Nima uchun biz aynan sizni tanlashimiz kerak? Namunaviy javob / yechim:✔ Menimcha, tanlovingizni oqlay oladigan uchta asosiy jihat bor. Birinchisi — mustahkam nazariy bilim va uni amaliyotda qo'llashga tayyorlik: men huquqiy normalarni yodlab qolmay, ularning maqsadi va qo'llanish mantiqini tushunishga intilaman. Ikkinchisi — qadriyatlar: halollik, qonunga sodiqlik va adolat men uchun so'z emas, kundalik xulq-atvor tamoyilidir; shuning uchun tizim uchun ishonchli xodim bo'la olaman deb hisoblayman. Uchinchisi — o'rganish va moslashish qobiliyati: yangi qonunchilik, raqamli tizimlar va ish usullarini tez o'zlashtiraman, tanqidni to'g'ri qabul qilaman. Albatta, menda hali katta amaliy tajriba yo'q, buni ochiq tan olaman. Lekin men bu kamchilikni mehnatsevarlik, sinchkovlik va tajribali hamkasblardan o'rganishga tayyorligim bilan to'ldiraman. Menga bildirilgan ishonchni natija bilan oqlashga harakat qilaman. 2. Fuqarolik huquqida da'vo muddati nima va prokuror fuqarolik ishlarida qanday hollarda ishtirok etadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Da'vo muddati — buzilgan huquqni himoya qilish uchun shaxs sudga da'vo bilan murojaat qilishi mumkin bo'lgan qonunda belgilangan vaqt. Muddat odatda shaxs o'z huquqi buzilganini bilgan yoki bilishi lozim bo'lgan kundan boshlab o'tadi. Uzrli sabablar bo'lsa, sud muddatni tiklashi mumkin, ayrim talablarga esa da'vo muddati tatbiq etilmaydi. Da'vo muddati fuqarolik muomalasida barqarorlikni ta'minlaydi va dalillar yo'qolib ketishining oldini oladi. Prokuror fuqarolik ishlarida qonunda belgilangan hollarda ishtirok etadi: davlat manfaatlarini, shuningdek o'z huquqlarini mustaqil himoya qila olmaydigan shaxslar — voyaga yetmaganlar, muomalaga layoqatsiz shaxslar, nogironligi bo'lgan shaxslar manfaatlarini ko'zlab sudga da'vo yoki ariza bilan murojaat qilishi, ishni ko'rishda xulosa berishi mumkin. Bunda prokuror tomonlarning tengligi tamoyiliga rioya qilishi lozim. 3. Korrupsiyaning oldini olishda shaxsan siz qanday hissa qo'sha olasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Korrupsiyaga qarshi kurash faqat jazolash bilan emas, balki birinchi navbatda har bir xodimning shaxsiy namunasi va shaffof ish uslubi bilan boshlanadi. Shaxsan men quyidagilarni qila olaman. Birinchidan, har qanday korrupsiyaviy takliflarni rad etaman va ular haqida belgilangan tartibda xabar beraman. Ikkinchidan, manfaatlar to'qnashuvini o'z vaqtida oshkor qilaman va qonun talab qilgan ma'lumotlarni to'liq va halol taqdim etaman. Uchinchidan, ishimda shaffoflikka intilaman: qarorlarimni asoslab, hujjatlashtiraman, fuqarolar bilan muloqotni rasmiy tartibda olib boraman. To'rtinchidan, nazorat faoliyatida korrupsiyaga sharoit yaratuvchi omillarni — ortiqcha byurokratik talablar, noaniq normalar, raqamlashtirilmagan jarayonlarni aniqlab, ularni bartaraf etish bo'yicha takliflar kiritaman. Beshinchidan, huquqiy targ'ibotda qatnashib, aholiga o'z huquqlarini himoya qilish yo'llarini tushuntiraman. 4. Saylov huquqi va saylov tizimining asosiy tamoyillari qanday? Namunaviy javob / yechim: ✔ Saylov — xalq hokimiyatchiligining asosiy shakllaridan biri bo'lib, fuqarolar u orqali Prezidentni, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi va mahalliy Kengashlar deputatlarini saylaydi. O'zbekistonda saylovlar umumiy, teng va to'g'ridan-to'g'ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo'li bilan o'tkaziladi. Umumiylik — qonunda belgilangan yoshga yetgan fuqarolar jinsi, irqi, millati, dini, ijtimoiy kelib chiqishidan qat'i nazar saylash huquqiga ega ekanini; tenglik — har bir saylovchi bitta ovozga ega bo'lib, ovozlar teng kuchga ega ekanini; to'g'ridan-to'g'ri saylov — saylovchilar nomzodlarga bevosita ovoz berishini; yashirin ovoz berish esa saylovchi irodasi ustidan nazoratga yo'l qo'yilmasligini anglatadi. Saylovlarni tashkil etish va o'tkazishni mustaqil organ — Markaziy saylov komissiyasi ta'minlaydi. Saylovlarning ochiqligi, shaffofligi va kuzatuvchilar ishtiroki ham muhim tamoyillar hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 223 Suhbat bileti 8 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Nima uchun biz aynan sizni tanlashimiz kerak? Namunaviy javob / yechim:✔ Menimcha, tanlovingizni oqlay oladigan uchta asosiy jihat bor. Birinchisi — mustahkam nazariy bilim va uni amaliyotda qo'llashga tayyorlik: men huquqiy normalarni yodlab qolmay, ularning maqsadi va qo'llanish mantiqini tushunishga intilaman. Ikkinchisi — qadriyatlar: halollik, qonunga sodiqlik va adolat men uchun so'z emas, kundalik xulq-atvor tamoyilidir; shuning uchun tizim uchun ishonchli xodim bo'la olaman deb hisoblayman. Uchinchisi — o'rganish va moslashish qobiliyati: yangi qonunchilik, raqamli tizimlar va ish usullarini tez o'zlashtiraman, tanqidni to'g'ri qabul qilaman. Albatta, menda hali katta amaliy tajriba yo'q, buni ochiq tan olaman. Lekin men bu kamchilikni mehnatsevarlik, sinchkovlik va tajribali hamkasblardan o'rganishga tayyorligim bilan to'ldiraman. Menga bildirilgan ishonchni natija bilan oqlashga harakat qilaman. 2. Fuqarolik huquqida da'vo muddati nima va prokuror fuqarolik ishlarida qanday hollarda ishtirok etadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Da'vo muddati — buzilgan huquqni himoya qilish uchun shaxs sudga da'vo bilan murojaat qilishi mumkin bo'lgan qonunda belgilangan vaqt. Muddat odatda shaxs o'z huquqi buzilganini bilgan yoki bilishi lozim bo'lgan kundan boshlab o'tadi. Uzrli sabablar bo'lsa, sud muddatni tiklashi mumkin, ayrim talablarga esa da'vo muddati tatbiq etilmaydi. Da'vo muddati fuqarolik muomalasida barqarorlikni ta'minlaydi va dalillar yo'qolib ketishining oldini oladi. Prokuror fuqarolik ishlarida qonunda belgilangan hollarda ishtirok etadi: davlat manfaatlarini, shuningdek o'z huquqlarini mustaqil himoya qila olmaydigan shaxslar — voyaga yetmaganlar, muomalaga layoqatsiz shaxslar, nogironligi bo'lgan shaxslar manfaatlarini ko'zlab sudga da'vo yoki ariza bilan murojaat qilishi, ishni ko'rishda xulosa berishi mumkin. Bunda prokuror tomonlarning tengligi tamoyiliga rioya qilishi lozim. 3. Korrupsiyaning oldini olishda shaxsan siz qanday hissa qo'sha olasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Korrupsiyaga qarshi kurash faqat jazolash bilan emas, balki birinchi navbatda har bir xodimning shaxsiy namunasi va shaffof ish uslubi bilan boshlanadi. Shaxsan men quyidagilarni qila olaman. Birinchidan, har qanday korrupsiyaviy takliflarni rad etaman va ular haqida belgilangan tartibda xabar beraman. Ikkinchidan, manfaatlar to'qnashuvini o'z vaqtida oshkor qilaman va qonun talab qilgan ma'lumotlarni to'liq va halol taqdim etaman. Uchinchidan, ishimda shaffoflikka intilaman: qarorlarimni asoslab, hujjatlashtiraman, fuqarolar bilan muloqotni rasmiy tartibda olib boraman. To'rtinchidan, nazorat faoliyatida korrupsiyaga sharoit yaratuvchi omillarni — ortiqcha byurokratik talablar, noaniq normalar, raqamlashtirilmagan jarayonlarni aniqlab, ularni bartaraf etish bo'yicha takliflar kiritaman. Beshinchidan, huquqiy targ'ibotda qatnashib, aholiga o'z huquqlarini himoya qilish yo'llarini tushuntiraman. 4. Saylov huquqi va saylov tizimining asosiy tamoyillari qanday? Namunaviy javob / yechim: ✔ Saylov — xalq hokimiyatchiligining asosiy shakllaridan biri bo'lib, fuqarolar u orqali Prezidentni, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi va mahalliy Kengashlar deputatlarini saylaydi. O'zbekistonda saylovlar umumiy, teng va to'g'ridan-to'g'ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo'li bilan o'tkaziladi. Umumiylik — qonunda belgilangan yoshga yetgan fuqarolar jinsi, irqi, millati, dini, ijtimoiy kelib chiqishidan qat'i nazar saylash huquqiga ega ekanini; tenglik — har bir saylovchi bitta ovozga ega bo'lib, ovozlar teng kuchga ega ekanini; to'g'ridan-to'g'ri saylov — saylovchilar nomzodlarga bevosita ovoz berishini; yashirin ovoz berish esa saylovchi irodasi ustidan nazoratga yo'l qo'yilmasligini anglatadi. Saylovlarni tashkil etish va o'tkazishni mustaqil organ — Markaziy saylov komissiyasi ta'minlaydi. Saylovlarning ochiqligi, shaffofligi va kuzatuvchilar ishtiroki ham muhim tamoyillar hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 223 Suhbat bileti 8 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Nima uchun biz aynan sizni tanlashimiz kerak? Namunaviy javob / yechim:✔ Menimcha, tanlovingizni oqlay oladigan uchta asosiy jihat bor. Birinchisi — mustahkam nazariy bilim va uni amaliyotda qo'llashga tayyorlik: men huquqiy normalarni yodlab qolmay, ularning maqsadi va qo'llanish mantiqini tushunishga intilaman. Ikkinchisi — qadriyatlar: halollik, qonunga sodiqlik va adolat men uchun so'z emas, kundalik xulq-atvor tamoyilidir; shuning uchun tizim uchun ishonchli xodim bo'la olaman deb hisoblayman. Uchinchisi — o'rganish va moslashish qobiliyati: yangi qonunchilik, raqamli tizimlar va ish usullarini tez o'zlashtiraman, tanqidni to'g'ri qabul qilaman. Albatta, menda hali katta amaliy tajriba yo'q, buni ochiq tan olaman. Lekin men bu kamchilikni mehnatsevarlik, sinchkovlik va tajribali hamkasblardan o'rganishga tayyorligim bilan to'ldiraman. Menga bildirilgan ishonchni natija bilan oqlashga harakat qilaman. 2. Fuqarolik huquqida da'vo muddati nima va prokuror fuqarolik ishlarida qanday hollarda ishtirok etadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Da'vo muddati — buzilgan huquqni himoya qilish uchun shaxs sudga da'vo bilan murojaat qilishi mumkin bo'lgan qonunda belgilangan vaqt. Muddat odatda shaxs o'z huquqi buzilganini bilgan yoki bilishi lozim bo'lgan kundan boshlab o'tadi. Uzrli sabablar bo'lsa, sud muddatni tiklashi mumkin, ayrim talablarga esa da'vo muddati tatbiq etilmaydi. Da'vo muddati fuqarolik muomalasida barqarorlikni ta'minlaydi va dalillar yo'qolib ketishining oldini oladi. Prokuror fuqarolik ishlarida qonunda belgilangan hollarda ishtirok etadi: davlat manfaatlarini, shuningdek o'z huquqlarini mustaqil himoya qila olmaydigan shaxslar — voyaga yetmaganlar, muomalaga layoqatsiz shaxslar, nogironligi bo'lgan shaxslar manfaatlarini ko'zlab sudga da'vo yoki ariza bilan murojaat qilishi, ishni ko'rishda xulosa berishi mumkin. Bunda prokuror tomonlarning tengligi tamoyiliga rioya qilishi lozim. 3. Korrupsiyaning oldini olishda shaxsan siz qanday hissa qo'sha olasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Korrupsiyaga qarshi kurash faqat jazolash bilan emas, balki birinchi navbatda har bir xodimning shaxsiy namunasi va shaffof ish uslubi bilan boshlanadi. Shaxsan men quyidagilarni qila olaman. Birinchidan, har qanday korrupsiyaviy takliflarni rad etaman va ular haqida belgilangan tartibda xabar beraman. Ikkinchidan, manfaatlar to'qnashuvini o'z vaqtida oshkor qilaman va qonun talab qilgan ma'lumotlarni to'liq va halol taqdim etaman. Uchinchidan, ishimda shaffoflikka intilaman: qarorlarimni asoslab, hujjatlashtiraman, fuqarolar bilan muloqotni rasmiy tartibda olib boraman. To'rtinchidan, nazorat faoliyatida korrupsiyaga sharoit yaratuvchi omillarni — ortiqcha byurokratik talablar, noaniq normalar, raqamlashtirilmagan jarayonlarni aniqlab, ularni bartaraf etish bo'yicha takliflar kiritaman. Beshinchidan, huquqiy targ'ibotda qatnashib, aholiga o'z huquqlarini himoya qilish yo'llarini tushuntiraman. 4. Saylov huquqi va saylov tizimining asosiy tamoyillari qanday? Namunaviy javob / yechim: ✔ Saylov — xalq hokimiyatchiligining asosiy shakllaridan biri bo'lib, fuqarolar u orqali Prezidentni, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi va mahalliy Kengashlar deputatlarini saylaydi. O'zbekistonda saylovlar umumiy, teng va to'g'ridan-to'g'ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yo'li bilan o'tkaziladi. Umumiylik — qonunda belgilangan yoshga yetgan fuqarolar jinsi, irqi, millati, dini, ijtimoiy kelib chiqishidan qat'i nazar saylash huquqiga ega ekanini; tenglik — har bir saylovchi bitta ovozga ega bo'lib, ovozlar teng kuchga ega ekanini; to'g'ridan-to'g'ri saylov — saylovchilar nomzodlarga bevosita ovoz berishini; yashirin ovoz berish esa saylovchi irodasi ustidan nazoratga yo'l qo'yilmasligini anglatadi. Saylovlarni tashkil etish va o'tkazishni mustaqil organ — Markaziy saylov komissiyasi ta'minlaydi. Saylovlarning ochiqligi, shaffofligi va kuzatuvchilar ishtiroki ham muhim tamoyillar hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 223 5. Advokat bo'lgan sobiq kursdoshingiz sizga qo'ng'iroq qilib, mijozining ishi bo'yicha prokuratura qanday qaror tayyorlayotganini norasmiy aytib berishingizni so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Kursdoshim bilan do'stona munosabatni hurmat qilaman, lekin norasmiy ravishda hech qanday xizmat ma'lumotini bermayman. Unga xushmuomalalik bilan tushuntiramanki, tayyorlanayotgan qarorlar va ish materiallari xizmat siri hisoblanadi, ularni oshkor qilish qonunga zid bo'lib, ham mening, ham uning kasbiy obro'siga putur yetkazadi. Shu bilan birga, advokatning qonuniy huquqlarini eslataman: u belgilangan tartibda ish materiallari bilan tanishish, iltimosnoma va shikoyat berish, prokurorning rasmiy qabuliga yozilish huquqiga ega. Agar ish menga taalluqli bo'lsa, tanishligimiz sababli xolislikka shubha tug'ilmasligi uchun bu haqda rahbariyatga xabar beraman va zarur bo'lsa ishdan chetlanaman. Advokat va prokuror protsessda turli tomonlarda bo'ladi, ularning munosabatlari faqat qonun doirasida va professional asosda bo'lishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 224 5. Advokat bo'lgan sobiq kursdoshingiz sizga qo'ng'iroq qilib, mijozining ishi bo'yicha prokuratura qanday qaror tayyorlayotganini norasmiy aytib berishingizni so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Kursdoshim bilan do'stona munosabatni hurmat qilaman, lekin norasmiy ravishda hech qanday xizmat ma'lumotini bermayman. Unga xushmuomalalik bilan tushuntiramanki, tayyorlanayotgan qarorlar va ish materiallari xizmat siri hisoblanadi, ularni oshkor qilish qonunga zid bo'lib, ham mening, ham uning kasbiy obro'siga putur yetkazadi. Shu bilan birga, advokatning qonuniy huquqlarini eslataman: u belgilangan tartibda ish materiallari bilan tanishish, iltimosnoma va shikoyat berish, prokurorning rasmiy qabuliga yozilish huquqiga ega. Agar ish menga taalluqli bo'lsa, tanishligimiz sababli xolislikka shubha tug'ilmasligi uchun bu haqda rahbariyatga xabar beraman va zarur bo'lsa ishdan chetlanaman. Advokat va prokuror protsessda turli tomonlarda bo'ladi, ularning munosabatlari faqat qonun doirasida va professional asosda bo'lishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 224 5. Advokat bo'lgan sobiq kursdoshingiz sizga qo'ng'iroq qilib, mijozining ishi bo'yicha prokuratura qanday qaror tayyorlayotganini norasmiy aytib berishingizni so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Kursdoshim bilan do'stona munosabatni hurmat qilaman, lekin norasmiy ravishda hech qanday xizmat ma'lumotini bermayman. Unga xushmuomalalik bilan tushuntiramanki, tayyorlanayotgan qarorlar va ish materiallari xizmat siri hisoblanadi, ularni oshkor qilish qonunga zid bo'lib, ham mening, ham uning kasbiy obro'siga putur yetkazadi. Shu bilan birga, advokatning qonuniy huquqlarini eslataman: u belgilangan tartibda ish materiallari bilan tanishish, iltimosnoma va shikoyat berish, prokurorning rasmiy qabuliga yozilish huquqiga ega. Agar ish menga taalluqli bo'lsa, tanishligimiz sababli xolislikka shubha tug'ilmasligi uchun bu haqda rahbariyatga xabar beraman va zarur bo'lsa ishdan chetlanaman. Advokat va prokuror protsessda turli tomonlarda bo'ladi, ularning munosabatlari faqat qonun doirasida va professional asosda bo'lishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 224 Suhbat bileti 9 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Amaliyot yoki oldingi ish joyingizdagi eng muhim tajribangiz qanday bo'lgan va undan nima o'rgandingiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Amaliyot davomida menga eng katta saboq bergan holat — fuqarolarning murojaatlarini ko'rib chiqishda ishtirok etishim bo'ldi. Bir murojaatda fuqaro dastlab o'z muammosini noaniq bayon qilgan edi va birinchi qarashda u asossizdek tuyulgan. Biroq hujjatlarni sinchiklab o'rganib, qo'shimcha ma'lumot so'raganimizdan so'ng uning huquqi haqiqatan buzilgani aniqlandi va masala ijobiy hal etildi. Bu tajribadan bir necha xulosa chiqardim. Birinchidan, hech bir murojaatni yuzaki baholamaslik kerak. Ikkinchidan, fuqaroni diqqat bilan tinglash va to'g'ri savollar berish muammoning mohiyatini tushunishga yordam beradi. Uchinchidan, har bir xulosa hujjat va faktlarga asoslanishi lozim. Shuningdek, rasmiy hujjatlarni to'g'ri va aniq yozish ko'nikmasini ham shu davrda rivojlantirdim. Bu tajriba prokuratura faoliyatining real ijtimoiy ahamiyatini his qilish imkonini berdi. 2. Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi nimani anglatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi shuni anglatadiki, u davlatning asosiy qonuni bo'lib, huquqiy tizimdagi barcha normativ-huquqiy hujjatlar undan kelib chiqishi va unga mos bo'lishi shart. Konstitutsiyaga zid qonun yoki boshqa hujjat yuridik kuchga ega bo'lmaydi. Bu qoida bir necha jihatda namoyon bo'ladi: Konstitutsiya normalari to'g'ridan-to'g'ri amal qiladi; Konstitutsiyani qabul qilish va unga o'zgartish kiritish oddiy qonunlarga qaraganda murakkabroq, maxsus tartibda amalga oshiriladi; davlat organlari, mansabdor shaxslar va fuqarolar Konstitutsiyaga rioya qilishi majburiy. Qonunlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini Konstitutsiyaviy sud tekshiradi. Prokuror uchun bu tamoyil muhim: agar u nazorat jarayonida biror hujjat Konstitutsiya va qonunlarga zid ekanini aniqlasa, uni bekor qilish yoki o'zgartirish uchun qonunda belgilangan choralarni ko'rishi lozim. 3. Xizmatda yo'l qo'ygan xatoingizni o'zingiz aniqlasangiz, qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xatoni yashirmayman va uni imkon qadar tezroq tuzatishga harakat qilaman. Avvalo, xato qanday oqibatlarga olib kelishi mumkinligini baholayman: u fuqaroning huquqlariga, ishning borishiga yoki muddatlarga ta'sir qiladimi. Keyin darhol bevosita rahbarimga xabar beraman, chunki ba'zi xatolarni tuzatish rahbariyat qarorini talab qiladi va kechikish oqibatni og'irlashtiradi. Xabar berishda vaziyatni halol bayon qilaman, aybni boshqalarga ag'darmayman va tuzatish bo'yicha aniq takliflarimni bildiraman. Masalan, hujjatdagi xato bo'lsa — uni belgilangan tartibda to'g'rilash, muddat o'tkazib yuborilgan bo'lsa — zararni kamaytirish choralarini ko'rish. Keyin xato sababini tahlil qilib, uni takrorlamaslik uchun o'z ish uslubimni o'zgartiraman. Xatoni tan olish zaiflik emas, mas'uliyat belgisi; yashirilgan xato esa ishonchni yo'qotishga olib keladi. 4. Xalqaro shartnomalar va milliy qonunchilik o'rtasidagi munosabat qanday? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xalqaro shartnomalar — davlatlar yoki xalqaro tashkilotlar o'rtasida tuziladigan, xalqaro huquq bilan tartibga solinadigan kelishuvlar. Davlat o'zi ishtirok etayotgan xalqaro shartnomani vijdonan bajarishi xalqaro huquqning asosiy tamoyillaridan biri hisoblanadi. Shartnoma davlat uchun majburiy bo'lishi uchun u belgilangan tartibda imzolanishi, ratifikatsiya qilinishi yoki unga qo'shilish kabi ichki protseduralardan o'tishi kerak. O'zbekiston qonunchiligiga ko'ra, agar xalqaro shartnomada milliy qonunchilikdagidan boshqacha qoidalar belgilangan bo'lsa, odatda xalqaro shartnoma qoidalari qo'llaniladi. Shu bilan birga, Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega. Prokuror uchun xalqaro shartnomalar, ayniqsa, inson huquqlari, jinoyat ishlari bo'yicha huquqiy yordam, ekstraditsiya va transmilliy jinoyatchilikka qarshi kurash sohalarida amaliy ahamiyatga ega. Shuning uchun huquqni qo'llashda ushbu shartnomalarni ham hisobga olish lozim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 225 Suhbat bileti 9 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Amaliyot yoki oldingi ish joyingizdagi eng muhim tajribangiz qanday bo'lgan va undan nima o'rgandingiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Amaliyot davomida menga eng katta saboq bergan holat — fuqarolarning murojaatlarini ko'rib chiqishda ishtirok etishim bo'ldi. Bir murojaatda fuqaro dastlab o'z muammosini noaniq bayon qilgan edi va birinchi qarashda u asossizdek tuyulgan. Biroq hujjatlarni sinchiklab o'rganib, qo'shimcha ma'lumot so'raganimizdan so'ng uning huquqi haqiqatan buzilgani aniqlandi va masala ijobiy hal etildi. Bu tajribadan bir necha xulosa chiqardim. Birinchidan, hech bir murojaatni yuzaki baholamaslik kerak. Ikkinchidan, fuqaroni diqqat bilan tinglash va to'g'ri savollar berish muammoning mohiyatini tushunishga yordam beradi. Uchinchidan, har bir xulosa hujjat va faktlarga asoslanishi lozim. Shuningdek, rasmiy hujjatlarni to'g'ri va aniq yozish ko'nikmasini ham shu davrda rivojlantirdim. Bu tajriba prokuratura faoliyatining real ijtimoiy ahamiyatini his qilish imkonini berdi. 2. Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi nimani anglatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi shuni anglatadiki, u davlatning asosiy qonuni bo'lib, huquqiy tizimdagi barcha normativ-huquqiy hujjatlar undan kelib chiqishi va unga mos bo'lishi shart. Konstitutsiyaga zid qonun yoki boshqa hujjat yuridik kuchga ega bo'lmaydi. Bu qoida bir necha jihatda namoyon bo'ladi: Konstitutsiya normalari to'g'ridan-to'g'ri amal qiladi; Konstitutsiyani qabul qilish va unga o'zgartish kiritish oddiy qonunlarga qaraganda murakkabroq, maxsus tartibda amalga oshiriladi; davlat organlari, mansabdor shaxslar va fuqarolar Konstitutsiyaga rioya qilishi majburiy. Qonunlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini Konstitutsiyaviy sud tekshiradi. Prokuror uchun bu tamoyil muhim: agar u nazorat jarayonida biror hujjat Konstitutsiya va qonunlarga zid ekanini aniqlasa, uni bekor qilish yoki o'zgartirish uchun qonunda belgilangan choralarni ko'rishi lozim. 3. Xizmatda yo'l qo'ygan xatoingizni o'zingiz aniqlasangiz, qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xatoni yashirmayman va uni imkon qadar tezroq tuzatishga harakat qilaman. Avvalo, xato qanday oqibatlarga olib kelishi mumkinligini baholayman: u fuqaroning huquqlariga, ishning borishiga yoki muddatlarga ta'sir qiladimi. Keyin darhol bevosita rahbarimga xabar beraman, chunki ba'zi xatolarni tuzatish rahbariyat qarorini talab qiladi va kechikish oqibatni og'irlashtiradi. Xabar berishda vaziyatni halol bayon qilaman, aybni boshqalarga ag'darmayman va tuzatish bo'yicha aniq takliflarimni bildiraman. Masalan, hujjatdagi xato bo'lsa — uni belgilangan tartibda to'g'rilash, muddat o'tkazib yuborilgan bo'lsa — zararni kamaytirish choralarini ko'rish. Keyin xato sababini tahlil qilib, uni takrorlamaslik uchun o'z ish uslubimni o'zgartiraman. Xatoni tan olish zaiflik emas, mas'uliyat belgisi; yashirilgan xato esa ishonchni yo'qotishga olib keladi. 4. Xalqaro shartnomalar va milliy qonunchilik o'rtasidagi munosabat qanday? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xalqaro shartnomalar — davlatlar yoki xalqaro tashkilotlar o'rtasida tuziladigan, xalqaro huquq bilan tartibga solinadigan kelishuvlar. Davlat o'zi ishtirok etayotgan xalqaro shartnomani vijdonan bajarishi xalqaro huquqning asosiy tamoyillaridan biri hisoblanadi. Shartnoma davlat uchun majburiy bo'lishi uchun u belgilangan tartibda imzolanishi, ratifikatsiya qilinishi yoki unga qo'shilish kabi ichki protseduralardan o'tishi kerak. O'zbekiston qonunchiligiga ko'ra, agar xalqaro shartnomada milliy qonunchilikdagidan boshqacha qoidalar belgilangan bo'lsa, odatda xalqaro shartnoma qoidalari qo'llaniladi. Shu bilan birga, Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega. Prokuror uchun xalqaro shartnomalar, ayniqsa, inson huquqlari, jinoyat ishlari bo'yicha huquqiy yordam, ekstraditsiya va transmilliy jinoyatchilikka qarshi kurash sohalarida amaliy ahamiyatga ega. Shuning uchun huquqni qo'llashda ushbu shartnomalarni ham hisobga olish lozim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 225 Suhbat bileti 9 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Amaliyot yoki oldingi ish joyingizdagi eng muhim tajribangiz qanday bo'lgan va undan nima o'rgandingiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Amaliyot davomida menga eng katta saboq bergan holat — fuqarolarning murojaatlarini ko'rib chiqishda ishtirok etishim bo'ldi. Bir murojaatda fuqaro dastlab o'z muammosini noaniq bayon qilgan edi va birinchi qarashda u asossizdek tuyulgan. Biroq hujjatlarni sinchiklab o'rganib, qo'shimcha ma'lumot so'raganimizdan so'ng uning huquqi haqiqatan buzilgani aniqlandi va masala ijobiy hal etildi. Bu tajribadan bir necha xulosa chiqardim. Birinchidan, hech bir murojaatni yuzaki baholamaslik kerak. Ikkinchidan, fuqaroni diqqat bilan tinglash va to'g'ri savollar berish muammoning mohiyatini tushunishga yordam beradi. Uchinchidan, har bir xulosa hujjat va faktlarga asoslanishi lozim. Shuningdek, rasmiy hujjatlarni to'g'ri va aniq yozish ko'nikmasini ham shu davrda rivojlantirdim. Bu tajriba prokuratura faoliyatining real ijtimoiy ahamiyatini his qilish imkonini berdi. 2. Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi nimani anglatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi shuni anglatadiki, u davlatning asosiy qonuni bo'lib, huquqiy tizimdagi barcha normativ-huquqiy hujjatlar undan kelib chiqishi va unga mos bo'lishi shart. Konstitutsiyaga zid qonun yoki boshqa hujjat yuridik kuchga ega bo'lmaydi. Bu qoida bir necha jihatda namoyon bo'ladi: Konstitutsiya normalari to'g'ridan-to'g'ri amal qiladi; Konstitutsiyani qabul qilish va unga o'zgartish kiritish oddiy qonunlarga qaraganda murakkabroq, maxsus tartibda amalga oshiriladi; davlat organlari, mansabdor shaxslar va fuqarolar Konstitutsiyaga rioya qilishi majburiy. Qonunlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini Konstitutsiyaviy sud tekshiradi. Prokuror uchun bu tamoyil muhim: agar u nazorat jarayonida biror hujjat Konstitutsiya va qonunlarga zid ekanini aniqlasa, uni bekor qilish yoki o'zgartirish uchun qonunda belgilangan choralarni ko'rishi lozim. 3. Xizmatda yo'l qo'ygan xatoingizni o'zingiz aniqlasangiz, qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xatoni yashirmayman va uni imkon qadar tezroq tuzatishga harakat qilaman. Avvalo, xato qanday oqibatlarga olib kelishi mumkinligini baholayman: u fuqaroning huquqlariga, ishning borishiga yoki muddatlarga ta'sir qiladimi. Keyin darhol bevosita rahbarimga xabar beraman, chunki ba'zi xatolarni tuzatish rahbariyat qarorini talab qiladi va kechikish oqibatni og'irlashtiradi. Xabar berishda vaziyatni halol bayon qilaman, aybni boshqalarga ag'darmayman va tuzatish bo'yicha aniq takliflarimni bildiraman. Masalan, hujjatdagi xato bo'lsa — uni belgilangan tartibda to'g'rilash, muddat o'tkazib yuborilgan bo'lsa — zararni kamaytirish choralarini ko'rish. Keyin xato sababini tahlil qilib, uni takrorlamaslik uchun o'z ish uslubimni o'zgartiraman. Xatoni tan olish zaiflik emas, mas'uliyat belgisi; yashirilgan xato esa ishonchni yo'qotishga olib keladi. 4. Xalqaro shartnomalar va milliy qonunchilik o'rtasidagi munosabat qanday? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xalqaro shartnomalar — davlatlar yoki xalqaro tashkilotlar o'rtasida tuziladigan, xalqaro huquq bilan tartibga solinadigan kelishuvlar. Davlat o'zi ishtirok etayotgan xalqaro shartnomani vijdonan bajarishi xalqaro huquqning asosiy tamoyillaridan biri hisoblanadi. Shartnoma davlat uchun majburiy bo'lishi uchun u belgilangan tartibda imzolanishi, ratifikatsiya qilinishi yoki unga qo'shilish kabi ichki protseduralardan o'tishi kerak. O'zbekiston qonunchiligiga ko'ra, agar xalqaro shartnomada milliy qonunchilikdagidan boshqacha qoidalar belgilangan bo'lsa, odatda xalqaro shartnoma qoidalari qo'llaniladi. Shu bilan birga, Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega. Prokuror uchun xalqaro shartnomalar, ayniqsa, inson huquqlari, jinoyat ishlari bo'yicha huquqiy yordam, ekstraditsiya va transmilliy jinoyatchilikka qarshi kurash sohalarida amaliy ahamiyatga ega. Shuning uchun huquqni qo'llashda ushbu shartnomalarni ham hisobga olish lozim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 225 5. Hamkasbingiz fuqarodan ish bo'yicha «minnatdorchilik» evaziga pul olayotganiga oid ishonchli belgilarni sezdingiz. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu jiddiy holat, chunki gap korrupsiyaviy jinoyat ehtimoli haqida bormoqda. Avvalo, o'zim mustaqil «tergov» o'tkazishga, hamkasbimni kuzatishga yoki uni ogohlantirishga urinmayman, chunki bu dalillarning yo'qolishiga va jarayonning buzilishiga olib kelishi mumkin. Men sezgan holatlarni — sana, vaqt, ishtirokchilar, nima ko'rganim yoki eshitganimni — aniq va xolis qayd etaman, taxmin va mish- mishlarni faktlardan ajrataman. Keyin bu ma'lumotni belgilangan tartibda rahbariyatga yoki ichki xavfsizlik bo'yicha vakolatli bo'linmaga yozma ravishda yetkazaman. Qonunchilik korrupsiya haqida xabar bergan shaxslarni himoya qilish choralarini nazarda tutadi. Hamkasbga nisbatan aybsizlik prezumpsiyasi ham amal qiladi, shuning uchun bu haqda jamoada gapirib yurmayman. Korrupsiyaga ko'z yumish unga sherik bo'lish bilan teng, halol xodimlar va tizim obro'sini himoya qilish esa har birimizning burchimiz. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 226 5. Hamkasbingiz fuqarodan ish bo'yicha «minnatdorchilik» evaziga pul olayotganiga oid ishonchli belgilarni sezdingiz. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu jiddiy holat, chunki gap korrupsiyaviy jinoyat ehtimoli haqida bormoqda. Avvalo, o'zim mustaqil «tergov» o'tkazishga, hamkasbimni kuzatishga yoki uni ogohlantirishga urinmayman, chunki bu dalillarning yo'qolishiga va jarayonning buzilishiga olib kelishi mumkin. Men sezgan holatlarni — sana, vaqt, ishtirokchilar, nima ko'rganim yoki eshitganimni — aniq va xolis qayd etaman, taxmin va mish- mishlarni faktlardan ajrataman. Keyin bu ma'lumotni belgilangan tartibda rahbariyatga yoki ichki xavfsizlik bo'yicha vakolatli bo'linmaga yozma ravishda yetkazaman. Qonunchilik korrupsiya haqida xabar bergan shaxslarni himoya qilish choralarini nazarda tutadi. Hamkasbga nisbatan aybsizlik prezumpsiyasi ham amal qiladi, shuning uchun bu haqda jamoada gapirib yurmayman. Korrupsiyaga ko'z yumish unga sherik bo'lish bilan teng, halol xodimlar va tizim obro'sini himoya qilish esa har birimizning burchimiz. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 226 5. Hamkasbingiz fuqarodan ish bo'yicha «minnatdorchilik» evaziga pul olayotganiga oid ishonchli belgilarni sezdingiz. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu jiddiy holat, chunki gap korrupsiyaviy jinoyat ehtimoli haqida bormoqda. Avvalo, o'zim mustaqil «tergov» o'tkazishga, hamkasbimni kuzatishga yoki uni ogohlantirishga urinmayman, chunki bu dalillarning yo'qolishiga va jarayonning buzilishiga olib kelishi mumkin. Men sezgan holatlarni — sana, vaqt, ishtirokchilar, nima ko'rganim yoki eshitganimni — aniq va xolis qayd etaman, taxmin va mish- mishlarni faktlardan ajrataman. Keyin bu ma'lumotni belgilangan tartibda rahbariyatga yoki ichki xavfsizlik bo'yicha vakolatli bo'linmaga yozma ravishda yetkazaman. Qonunchilik korrupsiya haqida xabar bergan shaxslarni himoya qilish choralarini nazarda tutadi. Hamkasbga nisbatan aybsizlik prezumpsiyasi ham amal qiladi, shuning uchun bu haqda jamoada gapirib yurmayman. Korrupsiyaga ko'z yumish unga sherik bo'lish bilan teng, halol xodimlar va tizim obro'sini himoya qilish esa har birimizning burchimiz. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 226 Suhbat bileti 10 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Stressli vaziyatlarda va qisqa muddatlarda ishlash tajribangiz bormi? Uni qanday yengasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ha, bunday tajribam bor: masalan, imtihonlar mavsumida bir vaqtning o'zida bitiruv ishini yozish, amaliyot topshiriqlarini bajarish va konferensiyaga ma'ruza tayyorlashga to'g'ri kelgan. Stressni yengishda quyidagi usullarga tayanaman. Birinchidan, rejalashtirish: barcha vazifalarni ro'yxatga olib, muddat va ahamiyatiga qarab ustuvorlikni belgilayman. Ikkinchidan, katta vazifani kichik bosqichlarga bo'laman, bu ishni boshqarishni osonlashtiradi. Uchinchidan, muammoni oldindan ko'rsam, uni vaqtida rahbar yoki hamkasblarga aytaman, oxirgi daqiqaga qoldirmayman. To'rtinchidan, hissiy barqarorlikni saqlash uchun qisqa tanaffuslar qilaman, uyqu va jismoniy faollikka e'tibor beraman. Prokuraturada qonuniy muddatlar qat'iy ekanini tushunaman, shuning uchun bu ko'nikmalarni yanada mustahkamlashga tayyorman. Shoshilinchlik hech qachon sifatga zarar yetkazmasligi kerak. 2. Jinoyat protsessida tortishuv va tomonlarning tengligi tamoyili nimani anglatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Tortishuv tamoyiliga ko'ra, sud ishida ayblov, himoya va ishni hal qilish funksiyalari bir-biridan ajratilgan bo'ladi va turli subyektlar tomonidan amalga oshiriladi. Ayblovni prokuror, himoyani himoyachi va sudlanuvchi amalga oshiradi, sud esa ayblov yoki himoya tarafini olmaydi, balki xolis va mustaqil arbitr sifatida tomonlarning huquqlarini amalga oshirishi uchun sharoit yaratadi va ishni hal qiladi. Tomonlarning tengligi esa ayblov va himoya tarafi dalillar taqdim etish, ularni tekshirishda ishtirok etish, iltimosnomalar berish va o'z fikrini bildirishda teng imkoniyatlarga ega bo'lishini anglatadi. Prokuror sudda davlat nomidan chiqsa ham, protsessual jihatdan ustun mavqega ega emas. Shuning uchun prokuror sud muhokamasiga puxta tayyorlanishi, dalillarni ishonarli taqdim etishi va himoya dalillariga ham hurmat bilan munosabatda bo'lishi lozim. Agar ayblov tasdiqlanmasa, prokuror undan voz kechishi kerak. 3. Xizmatdan tashqari vaqtda — masalan, to'yda — tanishlar prokuror ekaningizni bilib, aniq ish bo'yicha yordam yoki «ichki ma'lumot» so'rasa, qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday vaziyatlar ko'p uchraydi, shuning uchun men oldindan aniq qoidaga amal qilaman: xizmat masalalari faqat rasmiy tartibda, xizmat joyida hal etiladi. Suhbatdoshni xafa qilmaslik uchun xushmuomalalik bilan gapiraman, lekin aniq ish bo'yicha hech qanday va'da bermayman, ish holati yoki boshqa shaxslar haqida ma'lumot aytmayman. Buning o'rniga umumiy huquqiy yo'nalish beraman: qaysi organga murojaat qilish mumkinligini, murojaat qanday tartibda yozilishini, prokuraturaning qabul kunlari va elektron murojaat imkoniyatlarini tushuntiraman, malakali advokat bilan maslahatlashishni tavsiya qilaman. Shuningdek, xizmatdan tashqari xulq-atvorimga ham e'tibor beraman: jamoat joylarida o'zimni munosib tutaman, lavozimimdan shaxsiy imtiyoz olish uchun foydalanmayman. Agar biror shaxs qayta-qayta ta'sir o'tkazishga urinsa, bu haqda rahbariyatga xabar beraman. 4. Davlat budjeti va soliqlar davlat faoliyatida qanday rol o'ynaydi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Davlat budjeti — davlatning ma'lum davr, odatda bir yil uchun daromadlari va xarajatlarining moliyaviy rejasi. U Oliy Majlis tomonidan qonun shaklida qabul qilinadi va uning ijrosi ustidan nazorat o'rnatiladi. Budjet orqali ta'lim, sog'liqni saqlash, ijtimoiy himoya, mudofaa, huquqni muhofaza qilish, infratuzilma kabi davlat vazifalari moliyalashtiriladi. Soliqlar budjet daromadlarining asosiy manbai bo'lib, ular faqat qonun asosida belgilanadi va undiriladi. Soliq tizimining asosiy tamoyillari — majburiylik, adolatlilik, aniqlik, soliq to'lovchilar huquqlarining kafolatlanganligi. Budjet mablag'larining shaffof va maqsadli sarflanishi davlatga bo'lgan ishonchning muhim omili. Shuning uchun budjet jarayonining ochiqligi, jamoatchilik ishtiroki va mustaqil audit muhim. Prokuratura budjet mablag'laridan noqonuniy foydalanish, o'zlashtirish va soliq qonunchiligi buzilishiga qarshi kurashda ham ishtirok etadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 227 Suhbat bileti 10 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Stressli vaziyatlarda va qisqa muddatlarda ishlash tajribangiz bormi? Uni qanday yengasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ha, bunday tajribam bor: masalan, imtihonlar mavsumida bir vaqtning o'zida bitiruv ishini yozish, amaliyot topshiriqlarini bajarish va konferensiyaga ma'ruza tayyorlashga to'g'ri kelgan. Stressni yengishda quyidagi usullarga tayanaman. Birinchidan, rejalashtirish: barcha vazifalarni ro'yxatga olib, muddat va ahamiyatiga qarab ustuvorlikni belgilayman. Ikkinchidan, katta vazifani kichik bosqichlarga bo'laman, bu ishni boshqarishni osonlashtiradi. Uchinchidan, muammoni oldindan ko'rsam, uni vaqtida rahbar yoki hamkasblarga aytaman, oxirgi daqiqaga qoldirmayman. To'rtinchidan, hissiy barqarorlikni saqlash uchun qisqa tanaffuslar qilaman, uyqu va jismoniy faollikka e'tibor beraman. Prokuraturada qonuniy muddatlar qat'iy ekanini tushunaman, shuning uchun bu ko'nikmalarni yanada mustahkamlashga tayyorman. Shoshilinchlik hech qachon sifatga zarar yetkazmasligi kerak. 2. Jinoyat protsessida tortishuv va tomonlarning tengligi tamoyili nimani anglatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Tortishuv tamoyiliga ko'ra, sud ishida ayblov, himoya va ishni hal qilish funksiyalari bir-biridan ajratilgan bo'ladi va turli subyektlar tomonidan amalga oshiriladi. Ayblovni prokuror, himoyani himoyachi va sudlanuvchi amalga oshiradi, sud esa ayblov yoki himoya tarafini olmaydi, balki xolis va mustaqil arbitr sifatida tomonlarning huquqlarini amalga oshirishi uchun sharoit yaratadi va ishni hal qiladi. Tomonlarning tengligi esa ayblov va himoya tarafi dalillar taqdim etish, ularni tekshirishda ishtirok etish, iltimosnomalar berish va o'z fikrini bildirishda teng imkoniyatlarga ega bo'lishini anglatadi. Prokuror sudda davlat nomidan chiqsa ham, protsessual jihatdan ustun mavqega ega emas. Shuning uchun prokuror sud muhokamasiga puxta tayyorlanishi, dalillarni ishonarli taqdim etishi va himoya dalillariga ham hurmat bilan munosabatda bo'lishi lozim. Agar ayblov tasdiqlanmasa, prokuror undan voz kechishi kerak. 3. Xizmatdan tashqari vaqtda — masalan, to'yda — tanishlar prokuror ekaningizni bilib, aniq ish bo'yicha yordam yoki «ichki ma'lumot» so'rasa, qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday vaziyatlar ko'p uchraydi, shuning uchun men oldindan aniq qoidaga amal qilaman: xizmat masalalari faqat rasmiy tartibda, xizmat joyida hal etiladi. Suhbatdoshni xafa qilmaslik uchun xushmuomalalik bilan gapiraman, lekin aniq ish bo'yicha hech qanday va'da bermayman, ish holati yoki boshqa shaxslar haqida ma'lumot aytmayman. Buning o'rniga umumiy huquqiy yo'nalish beraman: qaysi organga murojaat qilish mumkinligini, murojaat qanday tartibda yozilishini, prokuraturaning qabul kunlari va elektron murojaat imkoniyatlarini tushuntiraman, malakali advokat bilan maslahatlashishni tavsiya qilaman. Shuningdek, xizmatdan tashqari xulq-atvorimga ham e'tibor beraman: jamoat joylarida o'zimni munosib tutaman, lavozimimdan shaxsiy imtiyoz olish uchun foydalanmayman. Agar biror shaxs qayta-qayta ta'sir o'tkazishga urinsa, bu haqda rahbariyatga xabar beraman. 4. Davlat budjeti va soliqlar davlat faoliyatida qanday rol o'ynaydi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Davlat budjeti — davlatning ma'lum davr, odatda bir yil uchun daromadlari va xarajatlarining moliyaviy rejasi. U Oliy Majlis tomonidan qonun shaklida qabul qilinadi va uning ijrosi ustidan nazorat o'rnatiladi. Budjet orqali ta'lim, sog'liqni saqlash, ijtimoiy himoya, mudofaa, huquqni muhofaza qilish, infratuzilma kabi davlat vazifalari moliyalashtiriladi. Soliqlar budjet daromadlarining asosiy manbai bo'lib, ular faqat qonun asosida belgilanadi va undiriladi. Soliq tizimining asosiy tamoyillari — majburiylik, adolatlilik, aniqlik, soliq to'lovchilar huquqlarining kafolatlanganligi. Budjet mablag'larining shaffof va maqsadli sarflanishi davlatga bo'lgan ishonchning muhim omili. Shuning uchun budjet jarayonining ochiqligi, jamoatchilik ishtiroki va mustaqil audit muhim. Prokuratura budjet mablag'laridan noqonuniy foydalanish, o'zlashtirish va soliq qonunchiligi buzilishiga qarshi kurashda ham ishtirok etadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 227 Suhbat bileti 10 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Stressli vaziyatlarda va qisqa muddatlarda ishlash tajribangiz bormi? Uni qanday yengasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ha, bunday tajribam bor: masalan, imtihonlar mavsumida bir vaqtning o'zida bitiruv ishini yozish, amaliyot topshiriqlarini bajarish va konferensiyaga ma'ruza tayyorlashga to'g'ri kelgan. Stressni yengishda quyidagi usullarga tayanaman. Birinchidan, rejalashtirish: barcha vazifalarni ro'yxatga olib, muddat va ahamiyatiga qarab ustuvorlikni belgilayman. Ikkinchidan, katta vazifani kichik bosqichlarga bo'laman, bu ishni boshqarishni osonlashtiradi. Uchinchidan, muammoni oldindan ko'rsam, uni vaqtida rahbar yoki hamkasblarga aytaman, oxirgi daqiqaga qoldirmayman. To'rtinchidan, hissiy barqarorlikni saqlash uchun qisqa tanaffuslar qilaman, uyqu va jismoniy faollikka e'tibor beraman. Prokuraturada qonuniy muddatlar qat'iy ekanini tushunaman, shuning uchun bu ko'nikmalarni yanada mustahkamlashga tayyorman. Shoshilinchlik hech qachon sifatga zarar yetkazmasligi kerak. 2. Jinoyat protsessida tortishuv va tomonlarning tengligi tamoyili nimani anglatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Tortishuv tamoyiliga ko'ra, sud ishida ayblov, himoya va ishni hal qilish funksiyalari bir-biridan ajratilgan bo'ladi va turli subyektlar tomonidan amalga oshiriladi. Ayblovni prokuror, himoyani himoyachi va sudlanuvchi amalga oshiradi, sud esa ayblov yoki himoya tarafini olmaydi, balki xolis va mustaqil arbitr sifatida tomonlarning huquqlarini amalga oshirishi uchun sharoit yaratadi va ishni hal qiladi. Tomonlarning tengligi esa ayblov va himoya tarafi dalillar taqdim etish, ularni tekshirishda ishtirok etish, iltimosnomalar berish va o'z fikrini bildirishda teng imkoniyatlarga ega bo'lishini anglatadi. Prokuror sudda davlat nomidan chiqsa ham, protsessual jihatdan ustun mavqega ega emas. Shuning uchun prokuror sud muhokamasiga puxta tayyorlanishi, dalillarni ishonarli taqdim etishi va himoya dalillariga ham hurmat bilan munosabatda bo'lishi lozim. Agar ayblov tasdiqlanmasa, prokuror undan voz kechishi kerak. 3. Xizmatdan tashqari vaqtda — masalan, to'yda — tanishlar prokuror ekaningizni bilib, aniq ish bo'yicha yordam yoki «ichki ma'lumot» so'rasa, qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday vaziyatlar ko'p uchraydi, shuning uchun men oldindan aniq qoidaga amal qilaman: xizmat masalalari faqat rasmiy tartibda, xizmat joyida hal etiladi. Suhbatdoshni xafa qilmaslik uchun xushmuomalalik bilan gapiraman, lekin aniq ish bo'yicha hech qanday va'da bermayman, ish holati yoki boshqa shaxslar haqida ma'lumot aytmayman. Buning o'rniga umumiy huquqiy yo'nalish beraman: qaysi organga murojaat qilish mumkinligini, murojaat qanday tartibda yozilishini, prokuraturaning qabul kunlari va elektron murojaat imkoniyatlarini tushuntiraman, malakali advokat bilan maslahatlashishni tavsiya qilaman. Shuningdek, xizmatdan tashqari xulq-atvorimga ham e'tibor beraman: jamoat joylarida o'zimni munosib tutaman, lavozimimdan shaxsiy imtiyoz olish uchun foydalanmayman. Agar biror shaxs qayta-qayta ta'sir o'tkazishga urinsa, bu haqda rahbariyatga xabar beraman. 4. Davlat budjeti va soliqlar davlat faoliyatida qanday rol o'ynaydi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Davlat budjeti — davlatning ma'lum davr, odatda bir yil uchun daromadlari va xarajatlarining moliyaviy rejasi. U Oliy Majlis tomonidan qonun shaklida qabul qilinadi va uning ijrosi ustidan nazorat o'rnatiladi. Budjet orqali ta'lim, sog'liqni saqlash, ijtimoiy himoya, mudofaa, huquqni muhofaza qilish, infratuzilma kabi davlat vazifalari moliyalashtiriladi. Soliqlar budjet daromadlarining asosiy manbai bo'lib, ular faqat qonun asosida belgilanadi va undiriladi. Soliq tizimining asosiy tamoyillari — majburiylik, adolatlilik, aniqlik, soliq to'lovchilar huquqlarining kafolatlanganligi. Budjet mablag'larining shaffof va maqsadli sarflanishi davlatga bo'lgan ishonchning muhim omili. Shuning uchun budjet jarayonining ochiqligi, jamoatchilik ishtiroki va mustaqil audit muhim. Prokuratura budjet mablag'laridan noqonuniy foydalanish, o'zlashtirish va soliq qonunchiligi buzilishiga qarshi kurashda ham ishtirok etadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 227 5. Qabulga kelgan fuqaro sizga qo'pol munosabatda bo'ldi, baqirdi va avvalgi murojaatiga javob olmagani uchun prokuraturani ayblamoqda. Qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Avvalo, o'zimni xotirjam tutaman va fuqaroning qo'polligiga xuddi shunday javob qaytarmayman. Ko'pincha bunday xulq-atvor uzoq vaqt hal etilmagan muammo va ishonchsizlik natijasi bo'ladi. Fuqaroga gapini oxirigacha aytish imkonini beraman, uni diqqat bilan tinglayman va muammosini hal qilishga tayyor ekanimni bildiraman. Keyin suhbatni asosiy masalaga yo'naltiraman: avvalgi murojaat qachon va qanday shaklda berilganini, unga javob kelgan-kelmaganini aniqlayman, hujjatlarni so'rayman. Murojaatni ro'yxatdan o'tkazib, uni ko'rib chiqish tartibi va muddatlarini tushuntiraman. Agar avvalgi murojaat haqiqatan asossiz kechiktirilgan bo'lsa, bu haqda rahbariyatga xabar berib, sababini aniqlash va bartaraf etish choralarini taklif qilaman. Agar fuqaro haqoratni davom ettirsa, uni xushmuomalalik bilan ogohlantiraman, zarur bo'lsa belgilangan tartibda chora ko'raman. Fuqaro hurmatga loyiq ekanini unutmayman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 228 5. Qabulga kelgan fuqaro sizga qo'pol munosabatda bo'ldi, baqirdi va avvalgi murojaatiga javob olmagani uchun prokuraturani ayblamoqda. Qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Avvalo, o'zimni xotirjam tutaman va fuqaroning qo'polligiga xuddi shunday javob qaytarmayman. Ko'pincha bunday xulq-atvor uzoq vaqt hal etilmagan muammo va ishonchsizlik natijasi bo'ladi. Fuqaroga gapini oxirigacha aytish imkonini beraman, uni diqqat bilan tinglayman va muammosini hal qilishga tayyor ekanimni bildiraman. Keyin suhbatni asosiy masalaga yo'naltiraman: avvalgi murojaat qachon va qanday shaklda berilganini, unga javob kelgan-kelmaganini aniqlayman, hujjatlarni so'rayman. Murojaatni ro'yxatdan o'tkazib, uni ko'rib chiqish tartibi va muddatlarini tushuntiraman. Agar avvalgi murojaat haqiqatan asossiz kechiktirilgan bo'lsa, bu haqda rahbariyatga xabar berib, sababini aniqlash va bartaraf etish choralarini taklif qilaman. Agar fuqaro haqoratni davom ettirsa, uni xushmuomalalik bilan ogohlantiraman, zarur bo'lsa belgilangan tartibda chora ko'raman. Fuqaro hurmatga loyiq ekanini unutmayman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 228 5. Qabulga kelgan fuqaro sizga qo'pol munosabatda bo'ldi, baqirdi va avvalgi murojaatiga javob olmagani uchun prokuraturani ayblamoqda. Qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Avvalo, o'zimni xotirjam tutaman va fuqaroning qo'polligiga xuddi shunday javob qaytarmayman. Ko'pincha bunday xulq-atvor uzoq vaqt hal etilmagan muammo va ishonchsizlik natijasi bo'ladi. Fuqaroga gapini oxirigacha aytish imkonini beraman, uni diqqat bilan tinglayman va muammosini hal qilishga tayyor ekanimni bildiraman. Keyin suhbatni asosiy masalaga yo'naltiraman: avvalgi murojaat qachon va qanday shaklda berilganini, unga javob kelgan-kelmaganini aniqlayman, hujjatlarni so'rayman. Murojaatni ro'yxatdan o'tkazib, uni ko'rib chiqish tartibi va muddatlarini tushuntiraman. Agar avvalgi murojaat haqiqatan asossiz kechiktirilgan bo'lsa, bu haqda rahbariyatga xabar berib, sababini aniqlash va bartaraf etish choralarini taklif qilaman. Agar fuqaro haqoratni davom ettirsa, uni xushmuomalalik bilan ogohlantiraman, zarur bo'lsa belgilangan tartibda chora ko'raman. Fuqaro hurmatga loyiq ekanini unutmayman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 228 Suhbat bileti 11 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuror lavozimida ishlash shaxsiy hayotingizga qanday cheklovlar qo'yishini tushunasizmi va bunga tayyormisiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ha, tushunaman va bunga ongli ravishda tayyorman. Prokuratura xodimi bo'lish ma'lum cheklovlar va qo'shimcha mas'uliyatni talab qiladi. Birinchidan, qonunda belgilangan cheklovlar: tadbirkorlik bilan shug'ullanmaslik, ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyatdan tashqari boshqa haq to'lanadigan ishlarni qo'shib olib bormaslik, siyosiy partiyalarga a'zo bo'lmaslik. Ikkinchidan, xulq-atvor cheklovlari: xizmatdan tashqari vaqtda ham o'zimni munosib tutishim, shubhali tanishuvlardan va lavozimga obro' keltirmaydigan joylardan saqlanishim kerak. Uchinchidan, ish vaqti har doim ham qat'iy chegarada bo'lmaydi: shoshilinch vaziyatlarda dam olish kunlari ham ishlashga to'g'ri kelishi mumkin. Bu masalalarni oilam bilan oldindan muhokama qilganman va ular meni qo'llab-quvvatlaydi. Men bu cheklovlarni yuk emas, balki jamiyat ishonchiga loyiq bo'lish uchun tabiiy talab deb qabul qilaman. 2. Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun sabablar va asoslar nima? Namunaviy javob / yechim: ✔ Jinoyat ishini qo'zg'atish jinoyat protsessining boshlang'ich bosqichi bo'lib, uning qonuniyligi butun keyingi jarayonga ta'sir qiladi. Qonunda sabab va asos tushunchalari farqlanadi. Sabablar — vakolatli organ jinoyat haqida ma'lumot oladigan manbalar: fuqarolarning arizalari, korxona, muassasa va tashkilotlar, mansabdor shaxslarning xabarlari, OAVdagi xabarlar, aybini bo'yniga olib kelish, shuningdek surishtiruvchi, tergovchi yoki prokuror tomonidan jinoyat alomatlarining bevosita aniqlanishi. Asos esa — jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlarning mavjudligi. Ya'ni birgina xabarning bo'lishi yetarli emas, unda jinoyat belgilari aks etgan bo'lishi kerak. Shu bilan birga, jinoyat ishini qo'zg'atishni istisno qiluvchi holatlar ham mavjud, masalan, qilmishda jinoyat tarkibi bo'lmasa yoki javobgarlikka tortish muddati o'tgan bo'lsa. Prokuror jinoyat ishlarining asosli va qonuniy qo'zg'atilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 3. Xizmat vazifasi tufayli olingan ma'lumotdan shaxsiy maqsadda foydalanish nima uchun taqiqlanadi? Misollar keltiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura xodimi xizmat davomida fuqarolar, tashkilotlar, tergov va tekshiruvlar haqida keng ma'lumotlarga ega bo'ladi. Bu ma'lumotlar unga faqat xizmat vazifasini bajarish uchun ishonib topshirilgan, shuning uchun ulardan shaxsiy maqsadda foydalanish ishonchni suiiste'mol qilish va korrupsiyaviy xulq-atvor hisoblanadi. Misollar: rejalashtirilgan tekshiruv haqida tanish tadbirkorni oldindan ogohlantirish; axborot tizimidan qo'shnisi yoki tanishi haqida qiziqish uchun ma'lumot qidirish; tergov qilinayotgan kompaniya haqidagi ma'lumotdan tijorat foyda olish uchun foydalanish; shaxsiy nizoda raqibga qarshi xizmat ma'lumotidan foydalanish. Bunday harakatlar fuqarolarning shaxsiy hayot daxlsizligini buzadi, ishlar natijasiga zarar yetkazadi va qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo'ladi. Men xizmat axborot tizimlariga faqat aniq vazifa doirasida kiraman va olingan ma'lumotni hech qachon xizmatdan tashqariga chiqarmayman. 4. Shaxsiy hayot daxlsizligi va shaxsga doir ma'lumotlarni himoya qilish raqamli davrda qanday ahamiyat kasb etmoqda? Namunaviy javob / yechim: ✔ Shaxsiy hayot daxlsizligi Konstitutsiya bilan kafolatlangan asosiy huquqlardan biri: har kim shaxsiy hayoti, yozishmalari, telefon so'zlashuvlari va boshqa xabarlari sir saqlanishi huquqiga ega, bu huquqni cheklash faqat qonunda belgilangan hollarda va tartibda mumkin. Raqamli davrda bu huquqning ahamiyati yanada oshdi, chunki odamlar haqidagi juda ko'p ma'lumot — identifikatorlar, manzillar, sog'liq, moliyaviy holat, joylashuv — elektron bazalarda saqlanadi va bir zumda tarqalishi mumkin. O'zbekistonda shaxsga doir ma'lumotlar to'g'risidagi qonun ma'lumotlarni yig'ish, qayta ishlash va saqlashda subyekt roziligi, maqsadga muvofiqlik va xavfsizlik talablarini belgilaydi. Asosiy xavflar — ma'lumotlar sizib chiqishi, ularni noqonuniy sotish, firibgarlik va kibertahdidlar. Huquqni muhofaza Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 229 Suhbat bileti 11 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuror lavozimida ishlash shaxsiy hayotingizga qanday cheklovlar qo'yishini tushunasizmi va bunga tayyormisiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ha, tushunaman va bunga ongli ravishda tayyorman. Prokuratura xodimi bo'lish ma'lum cheklovlar va qo'shimcha mas'uliyatni talab qiladi. Birinchidan, qonunda belgilangan cheklovlar: tadbirkorlik bilan shug'ullanmaslik, ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyatdan tashqari boshqa haq to'lanadigan ishlarni qo'shib olib bormaslik, siyosiy partiyalarga a'zo bo'lmaslik. Ikkinchidan, xulq-atvor cheklovlari: xizmatdan tashqari vaqtda ham o'zimni munosib tutishim, shubhali tanishuvlardan va lavozimga obro' keltirmaydigan joylardan saqlanishim kerak. Uchinchidan, ish vaqti har doim ham qat'iy chegarada bo'lmaydi: shoshilinch vaziyatlarda dam olish kunlari ham ishlashga to'g'ri kelishi mumkin. Bu masalalarni oilam bilan oldindan muhokama qilganman va ular meni qo'llab-quvvatlaydi. Men bu cheklovlarni yuk emas, balki jamiyat ishonchiga loyiq bo'lish uchun tabiiy talab deb qabul qilaman. 2. Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun sabablar va asoslar nima? Namunaviy javob / yechim: ✔ Jinoyat ishini qo'zg'atish jinoyat protsessining boshlang'ich bosqichi bo'lib, uning qonuniyligi butun keyingi jarayonga ta'sir qiladi. Qonunda sabab va asos tushunchalari farqlanadi. Sabablar — vakolatli organ jinoyat haqida ma'lumot oladigan manbalar: fuqarolarning arizalari, korxona, muassasa va tashkilotlar, mansabdor shaxslarning xabarlari, OAVdagi xabarlar, aybini bo'yniga olib kelish, shuningdek surishtiruvchi, tergovchi yoki prokuror tomonidan jinoyat alomatlarining bevosita aniqlanishi. Asos esa — jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlarning mavjudligi. Ya'ni birgina xabarning bo'lishi yetarli emas, unda jinoyat belgilari aks etgan bo'lishi kerak. Shu bilan birga, jinoyat ishini qo'zg'atishni istisno qiluvchi holatlar ham mavjud, masalan, qilmishda jinoyat tarkibi bo'lmasa yoki javobgarlikka tortish muddati o'tgan bo'lsa. Prokuror jinoyat ishlarining asosli va qonuniy qo'zg'atilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 3. Xizmat vazifasi tufayli olingan ma'lumotdan shaxsiy maqsadda foydalanish nima uchun taqiqlanadi? Misollar keltiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura xodimi xizmat davomida fuqarolar, tashkilotlar, tergov va tekshiruvlar haqida keng ma'lumotlarga ega bo'ladi. Bu ma'lumotlar unga faqat xizmat vazifasini bajarish uchun ishonib topshirilgan, shuning uchun ulardan shaxsiy maqsadda foydalanish ishonchni suiiste'mol qilish va korrupsiyaviy xulq-atvor hisoblanadi. Misollar: rejalashtirilgan tekshiruv haqida tanish tadbirkorni oldindan ogohlantirish; axborot tizimidan qo'shnisi yoki tanishi haqida qiziqish uchun ma'lumot qidirish; tergov qilinayotgan kompaniya haqidagi ma'lumotdan tijorat foyda olish uchun foydalanish; shaxsiy nizoda raqibga qarshi xizmat ma'lumotidan foydalanish. Bunday harakatlar fuqarolarning shaxsiy hayot daxlsizligini buzadi, ishlar natijasiga zarar yetkazadi va qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo'ladi. Men xizmat axborot tizimlariga faqat aniq vazifa doirasida kiraman va olingan ma'lumotni hech qachon xizmatdan tashqariga chiqarmayman. 4. Shaxsiy hayot daxlsizligi va shaxsga doir ma'lumotlarni himoya qilish raqamli davrda qanday ahamiyat kasb etmoqda? Namunaviy javob / yechim: ✔ Shaxsiy hayot daxlsizligi Konstitutsiya bilan kafolatlangan asosiy huquqlardan biri: har kim shaxsiy hayoti, yozishmalari, telefon so'zlashuvlari va boshqa xabarlari sir saqlanishi huquqiga ega, bu huquqni cheklash faqat qonunda belgilangan hollarda va tartibda mumkin. Raqamli davrda bu huquqning ahamiyati yanada oshdi, chunki odamlar haqidagi juda ko'p ma'lumot — identifikatorlar, manzillar, sog'liq, moliyaviy holat, joylashuv — elektron bazalarda saqlanadi va bir zumda tarqalishi mumkin. O'zbekistonda shaxsga doir ma'lumotlar to'g'risidagi qonun ma'lumotlarni yig'ish, qayta ishlash va saqlashda subyekt roziligi, maqsadga muvofiqlik va xavfsizlik talablarini belgilaydi. Asosiy xavflar — ma'lumotlar sizib chiqishi, ularni noqonuniy sotish, firibgarlik va kibertahdidlar. Huquqni muhofaza Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 229 Suhbat bileti 11 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuror lavozimida ishlash shaxsiy hayotingizga qanday cheklovlar qo'yishini tushunasizmi va bunga tayyormisiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ha, tushunaman va bunga ongli ravishda tayyorman. Prokuratura xodimi bo'lish ma'lum cheklovlar va qo'shimcha mas'uliyatni talab qiladi. Birinchidan, qonunda belgilangan cheklovlar: tadbirkorlik bilan shug'ullanmaslik, ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyatdan tashqari boshqa haq to'lanadigan ishlarni qo'shib olib bormaslik, siyosiy partiyalarga a'zo bo'lmaslik. Ikkinchidan, xulq-atvor cheklovlari: xizmatdan tashqari vaqtda ham o'zimni munosib tutishim, shubhali tanishuvlardan va lavozimga obro' keltirmaydigan joylardan saqlanishim kerak. Uchinchidan, ish vaqti har doim ham qat'iy chegarada bo'lmaydi: shoshilinch vaziyatlarda dam olish kunlari ham ishlashga to'g'ri kelishi mumkin. Bu masalalarni oilam bilan oldindan muhokama qilganman va ular meni qo'llab-quvvatlaydi. Men bu cheklovlarni yuk emas, balki jamiyat ishonchiga loyiq bo'lish uchun tabiiy talab deb qabul qilaman. 2. Jinoyat ishini qo'zg'atish uchun sabablar va asoslar nima? Namunaviy javob / yechim: ✔ Jinoyat ishini qo'zg'atish jinoyat protsessining boshlang'ich bosqichi bo'lib, uning qonuniyligi butun keyingi jarayonga ta'sir qiladi. Qonunda sabab va asos tushunchalari farqlanadi. Sabablar — vakolatli organ jinoyat haqida ma'lumot oladigan manbalar: fuqarolarning arizalari, korxona, muassasa va tashkilotlar, mansabdor shaxslarning xabarlari, OAVdagi xabarlar, aybini bo'yniga olib kelish, shuningdek surishtiruvchi, tergovchi yoki prokuror tomonidan jinoyat alomatlarining bevosita aniqlanishi. Asos esa — jinoyat alomatlarini ko'rsatuvchi yetarli ma'lumotlarning mavjudligi. Ya'ni birgina xabarning bo'lishi yetarli emas, unda jinoyat belgilari aks etgan bo'lishi kerak. Shu bilan birga, jinoyat ishini qo'zg'atishni istisno qiluvchi holatlar ham mavjud, masalan, qilmishda jinoyat tarkibi bo'lmasa yoki javobgarlikka tortish muddati o'tgan bo'lsa. Prokuror jinoyat ishlarining asosli va qonuniy qo'zg'atilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 3. Xizmat vazifasi tufayli olingan ma'lumotdan shaxsiy maqsadda foydalanish nima uchun taqiqlanadi? Misollar keltiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura xodimi xizmat davomida fuqarolar, tashkilotlar, tergov va tekshiruvlar haqida keng ma'lumotlarga ega bo'ladi. Bu ma'lumotlar unga faqat xizmat vazifasini bajarish uchun ishonib topshirilgan, shuning uchun ulardan shaxsiy maqsadda foydalanish ishonchni suiiste'mol qilish va korrupsiyaviy xulq-atvor hisoblanadi. Misollar: rejalashtirilgan tekshiruv haqida tanish tadbirkorni oldindan ogohlantirish; axborot tizimidan qo'shnisi yoki tanishi haqida qiziqish uchun ma'lumot qidirish; tergov qilinayotgan kompaniya haqidagi ma'lumotdan tijorat foyda olish uchun foydalanish; shaxsiy nizoda raqibga qarshi xizmat ma'lumotidan foydalanish. Bunday harakatlar fuqarolarning shaxsiy hayot daxlsizligini buzadi, ishlar natijasiga zarar yetkazadi va qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo'ladi. Men xizmat axborot tizimlariga faqat aniq vazifa doirasida kiraman va olingan ma'lumotni hech qachon xizmatdan tashqariga chiqarmayman. 4. Shaxsiy hayot daxlsizligi va shaxsga doir ma'lumotlarni himoya qilish raqamli davrda qanday ahamiyat kasb etmoqda? Namunaviy javob / yechim: ✔ Shaxsiy hayot daxlsizligi Konstitutsiya bilan kafolatlangan asosiy huquqlardan biri: har kim shaxsiy hayoti, yozishmalari, telefon so'zlashuvlari va boshqa xabarlari sir saqlanishi huquqiga ega, bu huquqni cheklash faqat qonunda belgilangan hollarda va tartibda mumkin. Raqamli davrda bu huquqning ahamiyati yanada oshdi, chunki odamlar haqidagi juda ko'p ma'lumot — identifikatorlar, manzillar, sog'liq, moliyaviy holat, joylashuv — elektron bazalarda saqlanadi va bir zumda tarqalishi mumkin. O'zbekistonda shaxsga doir ma'lumotlar to'g'risidagi qonun ma'lumotlarni yig'ish, qayta ishlash va saqlashda subyekt roziligi, maqsadga muvofiqlik va xavfsizlik talablarini belgilaydi. Asosiy xavflar — ma'lumotlar sizib chiqishi, ularni noqonuniy sotish, firibgarlik va kibertahdidlar. Huquqni muhofaza Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 229 qiluvchi organlar xodimlari ma'lumotlarga keng kirish imkoniyatiga ega bo'lgani sababli, ularning bu sohadagi mas'uliyati ham alohida yuqori. 5. Ish materiallarini o'rganayotib, ayblanuvchi tergovda zo'rlik ishlatilgani sababli aybini bo'yniga olganini aytayotganini va badanida jarohat izlari qayd etilganini ko'rdingiz. Harakatlaringiz qanday? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu juda jiddiy holat, chunki qiynoq va zo'rlik qat'iyan taqiqlangan, bunday yo'l bilan olingan ko'rsatma dalil sifatida maqbul emas. Birinchidan, darhol rahbariyatga xabar beraman va ayblanuvchining arizasi bo'yicha belgilangan tartibda xolis va tezkor tekshiruv o'tkazilishi masalasini qo'yaman. Tekshiruv ayblangan xodimlardan mustaqil holda olib borilishi muhim. Ikkinchidan, jarohatlarni qonuniy tartibda qayd etish uchun sud-tibbiy ekspertiza tayinlanishini, shaxsning xavfsizligi va himoyachi bilan ko'rishish huquqi ta'minlanishini so'rayman. Uchinchidan, aybni bo'yniga olish ko'rsatmasini ayblov asosi sifatida ishlatmayman va ishdagi boshqa dalillarni mustaqil ravishda baholayman. To'rtinchidan, fakt tasdiqlansa, aybdor xodimlar lavozimidan qat'i nazar javobgarlikka tortilishi kerak. Prokuror uchun ayblovni har qanday narxda qo'llab-quvvatlash emas, balki haqiqat va qonuniylik muhim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 230 qiluvchi organlar xodimlari ma'lumotlarga keng kirish imkoniyatiga ega bo'lgani sababli, ularning bu sohadagi mas'uliyati ham alohida yuqori. 5. Ish materiallarini o'rganayotib, ayblanuvchi tergovda zo'rlik ishlatilgani sababli aybini bo'yniga olganini aytayotganini va badanida jarohat izlari qayd etilganini ko'rdingiz. Harakatlaringiz qanday? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu juda jiddiy holat, chunki qiynoq va zo'rlik qat'iyan taqiqlangan, bunday yo'l bilan olingan ko'rsatma dalil sifatida maqbul emas. Birinchidan, darhol rahbariyatga xabar beraman va ayblanuvchining arizasi bo'yicha belgilangan tartibda xolis va tezkor tekshiruv o'tkazilishi masalasini qo'yaman. Tekshiruv ayblangan xodimlardan mustaqil holda olib borilishi muhim. Ikkinchidan, jarohatlarni qonuniy tartibda qayd etish uchun sud-tibbiy ekspertiza tayinlanishini, shaxsning xavfsizligi va himoyachi bilan ko'rishish huquqi ta'minlanishini so'rayman. Uchinchidan, aybni bo'yniga olish ko'rsatmasini ayblov asosi sifatida ishlatmayman va ishdagi boshqa dalillarni mustaqil ravishda baholayman. To'rtinchidan, fakt tasdiqlansa, aybdor xodimlar lavozimidan qat'i nazar javobgarlikka tortilishi kerak. Prokuror uchun ayblovni har qanday narxda qo'llab-quvvatlash emas, balki haqiqat va qonuniylik muhim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 230 qiluvchi organlar xodimlari ma'lumotlarga keng kirish imkoniyatiga ega bo'lgani sababli, ularning bu sohadagi mas'uliyati ham alohida yuqori. 5. Ish materiallarini o'rganayotib, ayblanuvchi tergovda zo'rlik ishlatilgani sababli aybini bo'yniga olganini aytayotganini va badanida jarohat izlari qayd etilganini ko'rdingiz. Harakatlaringiz qanday? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu juda jiddiy holat, chunki qiynoq va zo'rlik qat'iyan taqiqlangan, bunday yo'l bilan olingan ko'rsatma dalil sifatida maqbul emas. Birinchidan, darhol rahbariyatga xabar beraman va ayblanuvchining arizasi bo'yicha belgilangan tartibda xolis va tezkor tekshiruv o'tkazilishi masalasini qo'yaman. Tekshiruv ayblangan xodimlardan mustaqil holda olib borilishi muhim. Ikkinchidan, jarohatlarni qonuniy tartibda qayd etish uchun sud-tibbiy ekspertiza tayinlanishini, shaxsning xavfsizligi va himoyachi bilan ko'rishish huquqi ta'minlanishini so'rayman. Uchinchidan, aybni bo'yniga olish ko'rsatmasini ayblov asosi sifatida ishlatmayman va ishdagi boshqa dalillarni mustaqil ravishda baholayman. To'rtinchidan, fakt tasdiqlansa, aybdor xodimlar lavozimidan qat'i nazar javobgarlikka tortilishi kerak. Prokuror uchun ayblovni har qanday narxda qo'llab-quvvatlash emas, balki haqiqat va qonuniylik muhim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 230 Suhbat bileti 12 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Qaysi yutug'ingiz bilan faxrlanasiz va u kelajakdagi ishingizga qanday yordam beradi? Namunaviy javob / yechim:✔ Men o'qish davomida talabalar o'rtasidagi imitatsion sud musobaqasida ishtirok etganimdan faxrlanaman. U yerda bir necha hafta davomida ish materiallarini o'rganib, pozitsiyani dalillar va normalarga asoslab tayyorladik, so'ngra hakamlar va raqib jamoa savollariga javob berdik. Natija yaxshi bo'ldi, lekin men uchun eng muhimi — tajriba edi. Birinchidan, katta hajmdagi materialni qisqa muddatda tahlil qilishni o'rgandim. Ikkinchidan, auditoriya oldida ishonch bilan gapirish, kutilmagan savollarga xotirjam va asosli javob berish ko'nikmasini rivojlantirdim. Uchinchidan, jamoada vazifalarni taqsimlash va bir-birini to'ldirishni o'rgandim. Bu ko'nikmalar prokuror faoliyatida, ayniqsa sudda davlat ayblovini quvvatlash, dalillarni taqdim etish va himoya tarafining e'tirozlariga javob berishda bevosita qo'l keladi. Albatta, bu faqat boshlanish, haqiqiy tajriba esa ish jarayonida shakllanadi. 2. Prokuratura organlari faoliyatining asosiy tamoyillari qanday? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlari faoliyati bir qator asosiy tamoyillarga tayanadi. Birinchisi — qonuniylik: prokuror qonunlar ijrosini nazorat qilar ekan, o'zi ham faqat qonun doirasida harakat qiladi. Ikkinchisi — yagonalik va markazlashganlik: prokuratura organlari yagona tizimni tashkil etadi, quyi turuvchi prokurorlar yuqori turuvchi prokurorlarga, barchasi esa Bosh prokurorga bo'ysunadi. Uchinchisi — mustaqillik: prokurorlar o'z vakolatlarini amalga oshirishda davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslardan mustaqil bo'lib, faqat qonunga bo'ysunadi; ularning faoliyatiga aralashish taqiqlanadi. To'rtinchisi — oshkoralik: prokuratura qonunda belgilangan doirada jamoatchilikni o'z faoliyati haqida xabardor qiladi, bunda shaxs huquqlari va xizmat siri hisobga olinadi. Beshinchisi — inson huquq va erkinliklarini hurmat qilish. Bu tamoyillar prokurorning xolis va samarali ishlashi kafolati hisoblanadi. 3. Xizmat odob-axloqi nuqtai nazaridan fuqarolar bilan muomalaga qanday asosiy talablar qo'yiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqarolar bilan muomala prokuratura xodimining jamiyatdagi qiyofasini belgilaydi, shuning uchun bu sohadagi talablar juda muhim. Menimcha, asosiy talablar quyidagilar. Birinchidan, hurmat va xushmuomalalik: fuqaroning ijtimoiy mavqei, millati, dini, jinsi va boshqa belgilaridan qat'i nazar unga teng munosabatda bo'lish, kamsitishga yo'l qo'ymaslik. Ikkinchidan, sabr va diqqat: fuqaroni oxirigacha tinglash, savollariga tushunarli javob berish. Uchinchidan, xolislik: hech bir tarafga oldindan moyillik bildirmaslik, asossiz va'da bermaslik. To'rtinchidan, javobgarlik: murojaatni belgilangan muddatda ko'rib chiqish va asoslangan javob berish. Beshinchidan, xizmat sirini saqlash va shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish. Oltinchidan, tashqi ko'rinish va nutq madaniyatiga e'tibor. Fuqaro prokuratura bilan bog'liq tajribasini butun davlat haqidagi taassurot sifatida qabul qiladi, shuning uchun har bir muloqot muhim. 4. Fuqarolik jamiyati institutlari va ularning davlat bilan hamkorligi haqida nima bilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqarolik jamiyati institutlari — fuqarolarning o'z manfaatlarini ifoda etish va ijtimoiy muammolarni hal qilish uchun ixtiyoriy ravishda birlashadigan, davlatdan mustaqil tuzilmalar. Ularga nodavlat notijorat tashkilotlari, siyosiy partiyalar, kasaba uyushmalari, fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari, ommaviy axborot vositalari, kasbiy uyushmalar kiradi. Ular jamiyatda fuqarolik faolligini oshiradi, aholi manfaatlarini davlat organlariga yetkazadi, ijtimoiy xizmatlar ko'rsatadi va jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi. Davlat bilan hamkorlik qonun loyihalarini jamoatchilik muhokamasidan o'tkazish, ijtimoiy buyurtma va grantlar, jamoatchilik kengashlari orqali amalga oshadi. Kuchli fuqarolik jamiyati davlat organlari faoliyatining shaffofligini oshiradi va korrupsiyaning oldini olishga yordam beradi. Prokuratura uchun ham jamoatchilik bilan hamkorlik huquqbuzarliklarni aniqlash, huquqiy targ'ibot va ishonchni mustahkamlashda muhim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 231 Suhbat bileti 12 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Qaysi yutug'ingiz bilan faxrlanasiz va u kelajakdagi ishingizga qanday yordam beradi? Namunaviy javob / yechim:✔ Men o'qish davomida talabalar o'rtasidagi imitatsion sud musobaqasida ishtirok etganimdan faxrlanaman. U yerda bir necha hafta davomida ish materiallarini o'rganib, pozitsiyani dalillar va normalarga asoslab tayyorladik, so'ngra hakamlar va raqib jamoa savollariga javob berdik. Natija yaxshi bo'ldi, lekin men uchun eng muhimi — tajriba edi. Birinchidan, katta hajmdagi materialni qisqa muddatda tahlil qilishni o'rgandim. Ikkinchidan, auditoriya oldida ishonch bilan gapirish, kutilmagan savollarga xotirjam va asosli javob berish ko'nikmasini rivojlantirdim. Uchinchidan, jamoada vazifalarni taqsimlash va bir-birini to'ldirishni o'rgandim. Bu ko'nikmalar prokuror faoliyatida, ayniqsa sudda davlat ayblovini quvvatlash, dalillarni taqdim etish va himoya tarafining e'tirozlariga javob berishda bevosita qo'l keladi. Albatta, bu faqat boshlanish, haqiqiy tajriba esa ish jarayonida shakllanadi. 2. Prokuratura organlari faoliyatining asosiy tamoyillari qanday? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlari faoliyati bir qator asosiy tamoyillarga tayanadi. Birinchisi — qonuniylik: prokuror qonunlar ijrosini nazorat qilar ekan, o'zi ham faqat qonun doirasida harakat qiladi. Ikkinchisi — yagonalik va markazlashganlik: prokuratura organlari yagona tizimni tashkil etadi, quyi turuvchi prokurorlar yuqori turuvchi prokurorlarga, barchasi esa Bosh prokurorga bo'ysunadi. Uchinchisi — mustaqillik: prokurorlar o'z vakolatlarini amalga oshirishda davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslardan mustaqil bo'lib, faqat qonunga bo'ysunadi; ularning faoliyatiga aralashish taqiqlanadi. To'rtinchisi — oshkoralik: prokuratura qonunda belgilangan doirada jamoatchilikni o'z faoliyati haqida xabardor qiladi, bunda shaxs huquqlari va xizmat siri hisobga olinadi. Beshinchisi — inson huquq va erkinliklarini hurmat qilish. Bu tamoyillar prokurorning xolis va samarali ishlashi kafolati hisoblanadi. 3. Xizmat odob-axloqi nuqtai nazaridan fuqarolar bilan muomalaga qanday asosiy talablar qo'yiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqarolar bilan muomala prokuratura xodimining jamiyatdagi qiyofasini belgilaydi, shuning uchun bu sohadagi talablar juda muhim. Menimcha, asosiy talablar quyidagilar. Birinchidan, hurmat va xushmuomalalik: fuqaroning ijtimoiy mavqei, millati, dini, jinsi va boshqa belgilaridan qat'i nazar unga teng munosabatda bo'lish, kamsitishga yo'l qo'ymaslik. Ikkinchidan, sabr va diqqat: fuqaroni oxirigacha tinglash, savollariga tushunarli javob berish. Uchinchidan, xolislik: hech bir tarafga oldindan moyillik bildirmaslik, asossiz va'da bermaslik. To'rtinchidan, javobgarlik: murojaatni belgilangan muddatda ko'rib chiqish va asoslangan javob berish. Beshinchidan, xizmat sirini saqlash va shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish. Oltinchidan, tashqi ko'rinish va nutq madaniyatiga e'tibor. Fuqaro prokuratura bilan bog'liq tajribasini butun davlat haqidagi taassurot sifatida qabul qiladi, shuning uchun har bir muloqot muhim. 4. Fuqarolik jamiyati institutlari va ularning davlat bilan hamkorligi haqida nima bilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqarolik jamiyati institutlari — fuqarolarning o'z manfaatlarini ifoda etish va ijtimoiy muammolarni hal qilish uchun ixtiyoriy ravishda birlashadigan, davlatdan mustaqil tuzilmalar. Ularga nodavlat notijorat tashkilotlari, siyosiy partiyalar, kasaba uyushmalari, fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari, ommaviy axborot vositalari, kasbiy uyushmalar kiradi. Ular jamiyatda fuqarolik faolligini oshiradi, aholi manfaatlarini davlat organlariga yetkazadi, ijtimoiy xizmatlar ko'rsatadi va jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi. Davlat bilan hamkorlik qonun loyihalarini jamoatchilik muhokamasidan o'tkazish, ijtimoiy buyurtma va grantlar, jamoatchilik kengashlari orqali amalga oshadi. Kuchli fuqarolik jamiyati davlat organlari faoliyatining shaffofligini oshiradi va korrupsiyaning oldini olishga yordam beradi. Prokuratura uchun ham jamoatchilik bilan hamkorlik huquqbuzarliklarni aniqlash, huquqiy targ'ibot va ishonchni mustahkamlashda muhim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 231 Suhbat bileti 12 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Qaysi yutug'ingiz bilan faxrlanasiz va u kelajakdagi ishingizga qanday yordam beradi? Namunaviy javob / yechim:✔ Men o'qish davomida talabalar o'rtasidagi imitatsion sud musobaqasida ishtirok etganimdan faxrlanaman. U yerda bir necha hafta davomida ish materiallarini o'rganib, pozitsiyani dalillar va normalarga asoslab tayyorladik, so'ngra hakamlar va raqib jamoa savollariga javob berdik. Natija yaxshi bo'ldi, lekin men uchun eng muhimi — tajriba edi. Birinchidan, katta hajmdagi materialni qisqa muddatda tahlil qilishni o'rgandim. Ikkinchidan, auditoriya oldida ishonch bilan gapirish, kutilmagan savollarga xotirjam va asosli javob berish ko'nikmasini rivojlantirdim. Uchinchidan, jamoada vazifalarni taqsimlash va bir-birini to'ldirishni o'rgandim. Bu ko'nikmalar prokuror faoliyatida, ayniqsa sudda davlat ayblovini quvvatlash, dalillarni taqdim etish va himoya tarafining e'tirozlariga javob berishda bevosita qo'l keladi. Albatta, bu faqat boshlanish, haqiqiy tajriba esa ish jarayonida shakllanadi. 2. Prokuratura organlari faoliyatining asosiy tamoyillari qanday? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlari faoliyati bir qator asosiy tamoyillarga tayanadi. Birinchisi — qonuniylik: prokuror qonunlar ijrosini nazorat qilar ekan, o'zi ham faqat qonun doirasida harakat qiladi. Ikkinchisi — yagonalik va markazlashganlik: prokuratura organlari yagona tizimni tashkil etadi, quyi turuvchi prokurorlar yuqori turuvchi prokurorlarga, barchasi esa Bosh prokurorga bo'ysunadi. Uchinchisi — mustaqillik: prokurorlar o'z vakolatlarini amalga oshirishda davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslardan mustaqil bo'lib, faqat qonunga bo'ysunadi; ularning faoliyatiga aralashish taqiqlanadi. To'rtinchisi — oshkoralik: prokuratura qonunda belgilangan doirada jamoatchilikni o'z faoliyati haqida xabardor qiladi, bunda shaxs huquqlari va xizmat siri hisobga olinadi. Beshinchisi — inson huquq va erkinliklarini hurmat qilish. Bu tamoyillar prokurorning xolis va samarali ishlashi kafolati hisoblanadi. 3. Xizmat odob-axloqi nuqtai nazaridan fuqarolar bilan muomalaga qanday asosiy talablar qo'yiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqarolar bilan muomala prokuratura xodimining jamiyatdagi qiyofasini belgilaydi, shuning uchun bu sohadagi talablar juda muhim. Menimcha, asosiy talablar quyidagilar. Birinchidan, hurmat va xushmuomalalik: fuqaroning ijtimoiy mavqei, millati, dini, jinsi va boshqa belgilaridan qat'i nazar unga teng munosabatda bo'lish, kamsitishga yo'l qo'ymaslik. Ikkinchidan, sabr va diqqat: fuqaroni oxirigacha tinglash, savollariga tushunarli javob berish. Uchinchidan, xolislik: hech bir tarafga oldindan moyillik bildirmaslik, asossiz va'da bermaslik. To'rtinchidan, javobgarlik: murojaatni belgilangan muddatda ko'rib chiqish va asoslangan javob berish. Beshinchidan, xizmat sirini saqlash va shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish. Oltinchidan, tashqi ko'rinish va nutq madaniyatiga e'tibor. Fuqaro prokuratura bilan bog'liq tajribasini butun davlat haqidagi taassurot sifatida qabul qiladi, shuning uchun har bir muloqot muhim. 4. Fuqarolik jamiyati institutlari va ularning davlat bilan hamkorligi haqida nima bilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqarolik jamiyati institutlari — fuqarolarning o'z manfaatlarini ifoda etish va ijtimoiy muammolarni hal qilish uchun ixtiyoriy ravishda birlashadigan, davlatdan mustaqil tuzilmalar. Ularga nodavlat notijorat tashkilotlari, siyosiy partiyalar, kasaba uyushmalari, fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari, ommaviy axborot vositalari, kasbiy uyushmalar kiradi. Ular jamiyatda fuqarolik faolligini oshiradi, aholi manfaatlarini davlat organlariga yetkazadi, ijtimoiy xizmatlar ko'rsatadi va jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi. Davlat bilan hamkorlik qonun loyihalarini jamoatchilik muhokamasidan o'tkazish, ijtimoiy buyurtma va grantlar, jamoatchilik kengashlari orqali amalga oshadi. Kuchli fuqarolik jamiyati davlat organlari faoliyatining shaffofligini oshiradi va korrupsiyaning oldini olishga yordam beradi. Prokuratura uchun ham jamoatchilik bilan hamkorlik huquqbuzarliklarni aniqlash, huquqiy targ'ibot va ishonchni mustahkamlashda muhim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 231 5. Tumandagi ishlab chiqarish korxonasi daryoga zararli chiqindilarni tashlayotgani haqida aholi jamoaviy murojaat qildi, mahalliy nazorat organi esa bu holatga e'tibor bermayapti. Harakatlaringiz qanday? Namunaviy javob / yechim:✔ Ekologik huquqbuzarliklar ko'p odamning sog'lig'i va qonuniy manfaatlariga ta'sir qiladi, shuning uchun jamoaviy murojaatni ustuvor masala sifatida ko'raman. Birinchidan, murojaatni ro'yxatdan o'tkazib, aholidan mavjud dalillar — suratlar, videolar, guvohlar, sog'liqqa ta'sir haqidagi ma'lumotlarni olaman. Ikkinchidan, vakolatli ekologik nazorat organidan korxona bo'yicha o'tkazilgan tekshiruvlar, ruxsatnomalar va namuna tahlillari haqida ma'lumot so'rayman, zarur bo'lsa mutaxassislarni jalb qilgan holda tekshiruv o'tkazish masalasini qo'yaman. Uchinchidan, nazorat organining harakatsizligi qonun talablariga mos kelmasa, mansabdor shaxslarning javobgarligi masalasini ham ko'taraman. To'rtinchidan, qonunbuzilish tasdiqlansa, zararli faoliyatni to'xtatish, yetkazilgan zararni qoplash va aybdorlarni javobgarlikka tortish bo'yicha qonunda belgilangan choralar ko'rilishi uchun rahbariyatga taklif kiritaman. Aholiga natija haqida asoslangan javob beraman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 232 5. Tumandagi ishlab chiqarish korxonasi daryoga zararli chiqindilarni tashlayotgani haqida aholi jamoaviy murojaat qildi, mahalliy nazorat organi esa bu holatga e'tibor bermayapti. Harakatlaringiz qanday? Namunaviy javob / yechim:✔ Ekologik huquqbuzarliklar ko'p odamning sog'lig'i va qonuniy manfaatlariga ta'sir qiladi, shuning uchun jamoaviy murojaatni ustuvor masala sifatida ko'raman. Birinchidan, murojaatni ro'yxatdan o'tkazib, aholidan mavjud dalillar — suratlar, videolar, guvohlar, sog'liqqa ta'sir haqidagi ma'lumotlarni olaman. Ikkinchidan, vakolatli ekologik nazorat organidan korxona bo'yicha o'tkazilgan tekshiruvlar, ruxsatnomalar va namuna tahlillari haqida ma'lumot so'rayman, zarur bo'lsa mutaxassislarni jalb qilgan holda tekshiruv o'tkazish masalasini qo'yaman. Uchinchidan, nazorat organining harakatsizligi qonun talablariga mos kelmasa, mansabdor shaxslarning javobgarligi masalasini ham ko'taraman. To'rtinchidan, qonunbuzilish tasdiqlansa, zararli faoliyatni to'xtatish, yetkazilgan zararni qoplash va aybdorlarni javobgarlikka tortish bo'yicha qonunda belgilangan choralar ko'rilishi uchun rahbariyatga taklif kiritaman. Aholiga natija haqida asoslangan javob beraman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 232 5. Tumandagi ishlab chiqarish korxonasi daryoga zararli chiqindilarni tashlayotgani haqida aholi jamoaviy murojaat qildi, mahalliy nazorat organi esa bu holatga e'tibor bermayapti. Harakatlaringiz qanday? Namunaviy javob / yechim:✔ Ekologik huquqbuzarliklar ko'p odamning sog'lig'i va qonuniy manfaatlariga ta'sir qiladi, shuning uchun jamoaviy murojaatni ustuvor masala sifatida ko'raman. Birinchidan, murojaatni ro'yxatdan o'tkazib, aholidan mavjud dalillar — suratlar, videolar, guvohlar, sog'liqqa ta'sir haqidagi ma'lumotlarni olaman. Ikkinchidan, vakolatli ekologik nazorat organidan korxona bo'yicha o'tkazilgan tekshiruvlar, ruxsatnomalar va namuna tahlillari haqida ma'lumot so'rayman, zarur bo'lsa mutaxassislarni jalb qilgan holda tekshiruv o'tkazish masalasini qo'yaman. Uchinchidan, nazorat organining harakatsizligi qonun talablariga mos kelmasa, mansabdor shaxslarning javobgarligi masalasini ham ko'taraman. To'rtinchidan, qonunbuzilish tasdiqlansa, zararli faoliyatni to'xtatish, yetkazilgan zararni qoplash va aybdorlarni javobgarlikka tortish bo'yicha qonunda belgilangan choralar ko'rilishi uchun rahbariyatga taklif kiritaman. Aholiga natija haqida asoslangan javob beraman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 232 Suhbat bileti 13 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Sizningcha, jamiyatda prokuraturaga bo'lgan ishonchni oshirish uchun nima qilish kerak va siz bunga qanday hissa qo'shasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ishonch e'lonlar bilan emas, har kungi adolatli va shaffof ish bilan shakllanadi. Menimcha, buning uchun bir nechta omil muhim. Birinchidan, har bir murojaatni jiddiy qabul qilish va fuqaroga asoslangan, tushunarli javob berish. Ikkinchidan, qonunni hamma uchun bir xil qo'llash — mansab, boylik yoki tanishlikdan qat'i nazar. Uchinchidan, xodimlarning halolligi va korrupsiyaga murosasizligi. To'rtinchidan, faoliyatning qonun doirasidagi ochiqligi: jamoatchilikka natijalar haqida muntazam axborot berish, raqamli xizmatlarni rivojlantirish. Beshinchidan, xatolarni tan olish va ularni tuzatish. Shaxsan men har bir fuqaroga hurmat bilan munosabatda bo'lish, qarorlarimni puxta asoslash va o'z xulq-atvorim bilan halollik namunasini ko'rsatish orqali hissa qo'shaman. Har bir xodim tizimning yuzi, shuning uchun bitta yaxshi ish ham, bitta salbiy holat ham ishonchga katta ta'sir qiladi. 2. Ushlab turish va ehtiyot chorasi qo'llashda shaxs huquqlari qanday kafolatlanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqi Konstitutsiya bilan kafolatlangan, shuning uchun uni cheklash faqat qonunda belgilangan asoslar va tartibda mumkin. Ushlab turilgan shaxsga ushlab turish sabablari va uning huquqlari darhol tushuntirilishi, unga himoyachi yordamidan foydalanish va yaqin qarindoshlarini xabardor qilish imkoni berilishi kerak. Ushlab turish qisqa, qonunda qat'iy belgilangan muddat bilan cheklangan va bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. Qamoqqa olish kabi erkinlikni cheklovchi ehtiyot choralari sud qarori bilan qo'llaniladi, bu esa sud nazorati kafolatidir. Ehtiyot chorasini tanlashda qilmishning og'irligi, shaxsning tavsifi, yashirinish yoki tergovga to'sqinlik qilish xavfi hisobga olinadi, qattiq chora faqat yengilroq choralar yetarli bo'lmaganda qo'llanadi. Prokuror ushlab turish va ehtiyot choralarining qonuniyligini nazorat qiladi va noqonuniy ushlangan shaxsni ozod qilish choralarini ko'radi. 3. Nufuzli mansabdor shaxsning qarindoshiga nisbatan ish ko'rayotganingizda xolislikni qanday ta'minlaysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday ishlarda xolislik ayniqsa sinovdan o'tadi, chunki ham bosim, ham aksincha, «xolis ko'rinish» uchun ortiqcha qattiqqo'llik xavfi bor. Avvalo, o'zimda manfaatlar to'qnashuvi bor-yo'qligini baholayman: agar mening ushbu shaxs yoki uning qarindoshi bilan shaxsiy, moliyaviy yoki xizmat aloqam bo'lsa, buni darhol rahbariyatga ma'lum qilaman va ishdan chetlanishni so'rayman. Agar to'qnashuv bo'lmasa, ishni boshqa har qanday ish kabi ko'rib chiqaman: faqat dalillar va qonunga tayanaman, har bir harakatimni protsessual jihatdan to'g'ri hujjatlashtiraman, tomonlar bilan muloqotni faqat rasmiy tartibda olib boraman. Ta'sir o'tkazishga har qanday urinish bo'lsa, uni qayd etib, rahbariyatga xabar beraman. Natijada qaror mening shaxsiy munosabatim yoki tashqi ta'sir bilan emas, balki qonun va dalillar bilan belgilanishi kerak. 4. Barqaror rivojlanish maqsadlari nima va ularning huquqni muhofaza qilish sohasiga qanday aloqasi bor? Namunaviy javob / yechim: ✔ Barqaror rivojlanish maqsadlari — BMT tomonidan 2015-yilda qabul qilingan, 2030-yilgacha amalga oshirishga mo'ljallangan 17 ta global maqsad. Ular qashshoqlikka barham berish, sifatli ta'lim va sog'liqni saqlash, gender tenglik, toza suv, iqlim o'zgarishiga qarshi kurash va boshqa yo'nalishlarni qamrab oladi. O'zbekiston ham ushbu maqsadlarni milliy darajada moslashtirib, ularni amalga oshirishga qo'shilgan. Huquqni muhofaza qilish sohasi uchun, ayniqsa, tinchlik, adolat va kuchli institutlarga bag'ishlangan maqsad muhim: u zo'ravonlikni kamaytirish, odam savdosi va bolalarga nisbatan zo'ravonlikka barham berish, qonun ustuvorligi va odil sudlovdan teng foydalanishni ta'minlash, korrupsiyani sezilarli darajada qisqartirish, samarali, hisobdor va shaffof institutlarni rivojlantirishni ko'zda tutadi. Prokuratura faoliyati ana shu vazifalarni amalga oshirishga bevosita xizmat qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 233 Suhbat bileti 13 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Sizningcha, jamiyatda prokuraturaga bo'lgan ishonchni oshirish uchun nima qilish kerak va siz bunga qanday hissa qo'shasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ishonch e'lonlar bilan emas, har kungi adolatli va shaffof ish bilan shakllanadi. Menimcha, buning uchun bir nechta omil muhim. Birinchidan, har bir murojaatni jiddiy qabul qilish va fuqaroga asoslangan, tushunarli javob berish. Ikkinchidan, qonunni hamma uchun bir xil qo'llash — mansab, boylik yoki tanishlikdan qat'i nazar. Uchinchidan, xodimlarning halolligi va korrupsiyaga murosasizligi. To'rtinchidan, faoliyatning qonun doirasidagi ochiqligi: jamoatchilikka natijalar haqida muntazam axborot berish, raqamli xizmatlarni rivojlantirish. Beshinchidan, xatolarni tan olish va ularni tuzatish. Shaxsan men har bir fuqaroga hurmat bilan munosabatda bo'lish, qarorlarimni puxta asoslash va o'z xulq-atvorim bilan halollik namunasini ko'rsatish orqali hissa qo'shaman. Har bir xodim tizimning yuzi, shuning uchun bitta yaxshi ish ham, bitta salbiy holat ham ishonchga katta ta'sir qiladi. 2. Ushlab turish va ehtiyot chorasi qo'llashda shaxs huquqlari qanday kafolatlanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqi Konstitutsiya bilan kafolatlangan, shuning uchun uni cheklash faqat qonunda belgilangan asoslar va tartibda mumkin. Ushlab turilgan shaxsga ushlab turish sabablari va uning huquqlari darhol tushuntirilishi, unga himoyachi yordamidan foydalanish va yaqin qarindoshlarini xabardor qilish imkoni berilishi kerak. Ushlab turish qisqa, qonunda qat'iy belgilangan muddat bilan cheklangan va bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. Qamoqqa olish kabi erkinlikni cheklovchi ehtiyot choralari sud qarori bilan qo'llaniladi, bu esa sud nazorati kafolatidir. Ehtiyot chorasini tanlashda qilmishning og'irligi, shaxsning tavsifi, yashirinish yoki tergovga to'sqinlik qilish xavfi hisobga olinadi, qattiq chora faqat yengilroq choralar yetarli bo'lmaganda qo'llanadi. Prokuror ushlab turish va ehtiyot choralarining qonuniyligini nazorat qiladi va noqonuniy ushlangan shaxsni ozod qilish choralarini ko'radi. 3. Nufuzli mansabdor shaxsning qarindoshiga nisbatan ish ko'rayotganingizda xolislikni qanday ta'minlaysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday ishlarda xolislik ayniqsa sinovdan o'tadi, chunki ham bosim, ham aksincha, «xolis ko'rinish» uchun ortiqcha qattiqqo'llik xavfi bor. Avvalo, o'zimda manfaatlar to'qnashuvi bor-yo'qligini baholayman: agar mening ushbu shaxs yoki uning qarindoshi bilan shaxsiy, moliyaviy yoki xizmat aloqam bo'lsa, buni darhol rahbariyatga ma'lum qilaman va ishdan chetlanishni so'rayman. Agar to'qnashuv bo'lmasa, ishni boshqa har qanday ish kabi ko'rib chiqaman: faqat dalillar va qonunga tayanaman, har bir harakatimni protsessual jihatdan to'g'ri hujjatlashtiraman, tomonlar bilan muloqotni faqat rasmiy tartibda olib boraman. Ta'sir o'tkazishga har qanday urinish bo'lsa, uni qayd etib, rahbariyatga xabar beraman. Natijada qaror mening shaxsiy munosabatim yoki tashqi ta'sir bilan emas, balki qonun va dalillar bilan belgilanishi kerak. 4. Barqaror rivojlanish maqsadlari nima va ularning huquqni muhofaza qilish sohasiga qanday aloqasi bor? Namunaviy javob / yechim: ✔ Barqaror rivojlanish maqsadlari — BMT tomonidan 2015-yilda qabul qilingan, 2030-yilgacha amalga oshirishga mo'ljallangan 17 ta global maqsad. Ular qashshoqlikka barham berish, sifatli ta'lim va sog'liqni saqlash, gender tenglik, toza suv, iqlim o'zgarishiga qarshi kurash va boshqa yo'nalishlarni qamrab oladi. O'zbekiston ham ushbu maqsadlarni milliy darajada moslashtirib, ularni amalga oshirishga qo'shilgan. Huquqni muhofaza qilish sohasi uchun, ayniqsa, tinchlik, adolat va kuchli institutlarga bag'ishlangan maqsad muhim: u zo'ravonlikni kamaytirish, odam savdosi va bolalarga nisbatan zo'ravonlikka barham berish, qonun ustuvorligi va odil sudlovdan teng foydalanishni ta'minlash, korrupsiyani sezilarli darajada qisqartirish, samarali, hisobdor va shaffof institutlarni rivojlantirishni ko'zda tutadi. Prokuratura faoliyati ana shu vazifalarni amalga oshirishga bevosita xizmat qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 233 Suhbat bileti 13 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Sizningcha, jamiyatda prokuraturaga bo'lgan ishonchni oshirish uchun nima qilish kerak va siz bunga qanday hissa qo'shasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ishonch e'lonlar bilan emas, har kungi adolatli va shaffof ish bilan shakllanadi. Menimcha, buning uchun bir nechta omil muhim. Birinchidan, har bir murojaatni jiddiy qabul qilish va fuqaroga asoslangan, tushunarli javob berish. Ikkinchidan, qonunni hamma uchun bir xil qo'llash — mansab, boylik yoki tanishlikdan qat'i nazar. Uchinchidan, xodimlarning halolligi va korrupsiyaga murosasizligi. To'rtinchidan, faoliyatning qonun doirasidagi ochiqligi: jamoatchilikka natijalar haqida muntazam axborot berish, raqamli xizmatlarni rivojlantirish. Beshinchidan, xatolarni tan olish va ularni tuzatish. Shaxsan men har bir fuqaroga hurmat bilan munosabatda bo'lish, qarorlarimni puxta asoslash va o'z xulq-atvorim bilan halollik namunasini ko'rsatish orqali hissa qo'shaman. Har bir xodim tizimning yuzi, shuning uchun bitta yaxshi ish ham, bitta salbiy holat ham ishonchga katta ta'sir qiladi. 2. Ushlab turish va ehtiyot chorasi qo'llashda shaxs huquqlari qanday kafolatlanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqi Konstitutsiya bilan kafolatlangan, shuning uchun uni cheklash faqat qonunda belgilangan asoslar va tartibda mumkin. Ushlab turilgan shaxsga ushlab turish sabablari va uning huquqlari darhol tushuntirilishi, unga himoyachi yordamidan foydalanish va yaqin qarindoshlarini xabardor qilish imkoni berilishi kerak. Ushlab turish qisqa, qonunda qat'iy belgilangan muddat bilan cheklangan va bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. Qamoqqa olish kabi erkinlikni cheklovchi ehtiyot choralari sud qarori bilan qo'llaniladi, bu esa sud nazorati kafolatidir. Ehtiyot chorasini tanlashda qilmishning og'irligi, shaxsning tavsifi, yashirinish yoki tergovga to'sqinlik qilish xavfi hisobga olinadi, qattiq chora faqat yengilroq choralar yetarli bo'lmaganda qo'llanadi. Prokuror ushlab turish va ehtiyot choralarining qonuniyligini nazorat qiladi va noqonuniy ushlangan shaxsni ozod qilish choralarini ko'radi. 3. Nufuzli mansabdor shaxsning qarindoshiga nisbatan ish ko'rayotganingizda xolislikni qanday ta'minlaysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday ishlarda xolislik ayniqsa sinovdan o'tadi, chunki ham bosim, ham aksincha, «xolis ko'rinish» uchun ortiqcha qattiqqo'llik xavfi bor. Avvalo, o'zimda manfaatlar to'qnashuvi bor-yo'qligini baholayman: agar mening ushbu shaxs yoki uning qarindoshi bilan shaxsiy, moliyaviy yoki xizmat aloqam bo'lsa, buni darhol rahbariyatga ma'lum qilaman va ishdan chetlanishni so'rayman. Agar to'qnashuv bo'lmasa, ishni boshqa har qanday ish kabi ko'rib chiqaman: faqat dalillar va qonunga tayanaman, har bir harakatimni protsessual jihatdan to'g'ri hujjatlashtiraman, tomonlar bilan muloqotni faqat rasmiy tartibda olib boraman. Ta'sir o'tkazishga har qanday urinish bo'lsa, uni qayd etib, rahbariyatga xabar beraman. Natijada qaror mening shaxsiy munosabatim yoki tashqi ta'sir bilan emas, balki qonun va dalillar bilan belgilanishi kerak. 4. Barqaror rivojlanish maqsadlari nima va ularning huquqni muhofaza qilish sohasiga qanday aloqasi bor? Namunaviy javob / yechim: ✔ Barqaror rivojlanish maqsadlari — BMT tomonidan 2015-yilda qabul qilingan, 2030-yilgacha amalga oshirishga mo'ljallangan 17 ta global maqsad. Ular qashshoqlikka barham berish, sifatli ta'lim va sog'liqni saqlash, gender tenglik, toza suv, iqlim o'zgarishiga qarshi kurash va boshqa yo'nalishlarni qamrab oladi. O'zbekiston ham ushbu maqsadlarni milliy darajada moslashtirib, ularni amalga oshirishga qo'shilgan. Huquqni muhofaza qilish sohasi uchun, ayniqsa, tinchlik, adolat va kuchli institutlarga bag'ishlangan maqsad muhim: u zo'ravonlikni kamaytirish, odam savdosi va bolalarga nisbatan zo'ravonlikka barham berish, qonun ustuvorligi va odil sudlovdan teng foydalanishni ta'minlash, korrupsiyani sezilarli darajada qisqartirish, samarali, hisobdor va shaffof institutlarni rivojlantirishni ko'zda tutadi. Prokuratura faoliyati ana shu vazifalarni amalga oshirishga bevosita xizmat qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 233 5. Murojaatni ko'rib chiqayotib, uning qonuniy muddati tugashiga oz qolganini, ammo ish yuklamangiz tufayli to'liq tekshiruv o'tkazishga ulgurmayotganingizni angladingiz. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Muddatni buzish ham, yuzaki tekshiruv o'tkazib, asossiz javob berish ham noto'g'ri, shuning uchun vaziyatni o'z vaqtida va ochiq hal qilaman. Birinchidan, ish yuklamamni tahlil qilib, ustuvorliklarni qayta belgilayman: ushbu murojaat bo'yicha zarur harakatlarni aniqlab, ularga birinchi navbatda vaqt ajrataman. Ikkinchidan, muddat tugashidan ancha oldin rahbarimga vaziyat haqida xabar beraman, chunki qonunda belgilangan hollarda ko'rib chiqish muddatini asoslangan holda uzaytirish yoki ishni boshqa xodim bilan taqsimlash bo'yicha qarorni rahbariyat qabul qiladi. Uchinchidan, muddat uzaytirilsa, buni fuqaroga belgilangan tartibda xabar qilaman, toki u noaniqlikda qolmasin. To'rtinchidan, bunday vaziyat takrorlanmasligi uchun ishlarni muddatlar bo'yicha nazorat qilish tizimini, masalan, elektron eslatmalarni qo'llayman. Hech qanday holatda muddatni yashirish yoki hujjatlarni rasmiy ko'rinish uchun to'ldirishga yo'l qo'ymayman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 234 5. Murojaatni ko'rib chiqayotib, uning qonuniy muddati tugashiga oz qolganini, ammo ish yuklamangiz tufayli to'liq tekshiruv o'tkazishga ulgurmayotganingizni angladingiz. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Muddatni buzish ham, yuzaki tekshiruv o'tkazib, asossiz javob berish ham noto'g'ri, shuning uchun vaziyatni o'z vaqtida va ochiq hal qilaman. Birinchidan, ish yuklamamni tahlil qilib, ustuvorliklarni qayta belgilayman: ushbu murojaat bo'yicha zarur harakatlarni aniqlab, ularga birinchi navbatda vaqt ajrataman. Ikkinchidan, muddat tugashidan ancha oldin rahbarimga vaziyat haqida xabar beraman, chunki qonunda belgilangan hollarda ko'rib chiqish muddatini asoslangan holda uzaytirish yoki ishni boshqa xodim bilan taqsimlash bo'yicha qarorni rahbariyat qabul qiladi. Uchinchidan, muddat uzaytirilsa, buni fuqaroga belgilangan tartibda xabar qilaman, toki u noaniqlikda qolmasin. To'rtinchidan, bunday vaziyat takrorlanmasligi uchun ishlarni muddatlar bo'yicha nazorat qilish tizimini, masalan, elektron eslatmalarni qo'llayman. Hech qanday holatda muddatni yashirish yoki hujjatlarni rasmiy ko'rinish uchun to'ldirishga yo'l qo'ymayman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 234 5. Murojaatni ko'rib chiqayotib, uning qonuniy muddati tugashiga oz qolganini, ammo ish yuklamangiz tufayli to'liq tekshiruv o'tkazishga ulgurmayotganingizni angladingiz. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Muddatni buzish ham, yuzaki tekshiruv o'tkazib, asossiz javob berish ham noto'g'ri, shuning uchun vaziyatni o'z vaqtida va ochiq hal qilaman. Birinchidan, ish yuklamamni tahlil qilib, ustuvorliklarni qayta belgilayman: ushbu murojaat bo'yicha zarur harakatlarni aniqlab, ularga birinchi navbatda vaqt ajrataman. Ikkinchidan, muddat tugashidan ancha oldin rahbarimga vaziyat haqida xabar beraman, chunki qonunda belgilangan hollarda ko'rib chiqish muddatini asoslangan holda uzaytirish yoki ishni boshqa xodim bilan taqsimlash bo'yicha qarorni rahbariyat qabul qiladi. Uchinchidan, muddat uzaytirilsa, buni fuqaroga belgilangan tartibda xabar qilaman, toki u noaniqlikda qolmasin. To'rtinchidan, bunday vaziyat takrorlanmasligi uchun ishlarni muddatlar bo'yicha nazorat qilish tizimini, masalan, elektron eslatmalarni qo'llayman. Hech qanday holatda muddatni yashirish yoki hujjatlarni rasmiy ko'rinish uchun to'ldirishga yo'l qo'ymayman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 234 Suhbat bileti 14 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Doimiy o'z ustingizda ishlash va malaka oshirish uchun nima qilyapsiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Huquq doimiy o'zgarib turadigan soha, shuning uchun o'qishni diplom bilan tugatilgan deb hisoblamayman. Hozirgi kunda quyidagilarni muntazam bajaraman. Birinchidan, qonunchilikdagi o'zgarishlarni rasmiy huquqiy axborot manbalari orqali kuzatib boraman va asosiy kodekslardagi yangiliklarni o'rganaman. Ikkinchidan, sud amaliyoti va yuqori sud organlarining tushuntirishlari bilan tanishaman, chunki ular qonunni to'g'ri qo'llashga yordam beradi. Uchinchidan, xorijiy tilni o'rganishni davom ettiryapman, bu xalqaro hujjatlar va xorijiy tajribani asl manbadan o'qish imkonini beradi. To'rtinchidan, onlayn kurslar va seminarlarda qatnashib, raqamli ko'nikmalarim va hujjat yozish madaniyatimni oshiryapman. Beshinchidan, huquqiy adabiyot va ilmiy maqolalarni o'qiyman. Prokuraturaga qabul qilinsam, tizimdagi malaka oshirish imkoniyatlaridan faol foydalanishni va tajribali murabbiylardan o'rganishni rejalashtiraman. 2. Davlat organining qarori yoki harakati ustidan shikoyat qilish qanday tamoyillarga asoslanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqaro yoki tashkilot davlat organi yoki mansabdor shaxsning qarori, harakati yoki harakatsizligi o'z huquqlarini buzgan deb hisoblasa, unga shikoyat qilish huquqiga ega. Bu huquq Konstitutsiya bilan kafolatlangan. Shikoyat qilishning asosan ikki yo'li bor: ma'muriy tartibda — yuqori turuvchi organ yoki mansabdor shaxsga, hamda sud tartibida — ma'muriy ishlarni ko'radigan sudga. Shuningdek, shaxs prokuratura organlariga ham murojaat qilishi mumkin. Asosiy tamoyillar: qonuniylik; shikoyat qiluvchining qonuniy manfaatlarini himoya qilish; ma'muriy organ o'z qarorining qonuniyligini asoslab berishi; shikoyatni ko'rib chiqishning xolisligi va muddatlarga rioya etilishi; shikoyat qilgani uchun shaxsni ta'qib qilishning taqiqlanishi. Ma'muriy organ mutanosiblik tamoyiliga ham amal qilishi kerak: qo'llanadigan chora ko'zlangan maqsadga mos va zaruriy darajada bo'lishi lozim. Bu tamoyillar fuqaro va davlat o'rtasida adolatli muvozanatni ta'minlaydi. 3. «Kasbiy deformatsiya» deganda nimani tushunasiz va prokuratura xodimi undan qanday saqlanishi mumkin? Namunaviy javob / yechim: ✔ Kasbiy deformatsiya — uzoq vaqt bir xil, og'ir va stressli vazifalarni bajarish natijasida xodimning dunyoqarashi va xulq-atvorida salbiy o'zgarishlar paydo bo'lishi. Prokuratura xodimlarida u turli shakllarda namoyon bo'lishi mumkin: har bir fuqaroni oldindan aybdor deb qabul qilish, inson taqdiriga befarqlik, rasmiyatchilik va formalizm, o'z vakolatini haddan ortiq his qilish, takabburlik yoki aksincha, charchoq tufayli ishga loqaydlik. Bu holat xolislikni pasaytiradi va qonunbuzilishlarga yo'l ochadi. Undan saqlanish uchun men, birinchidan, har bir ishga yangicha qarashga, aybsizlik prezumpsiyasini doimo yodda tutishga harakat qilaman. Ikkinchidan, o'z faoliyatimni muntazam tanqidiy baholayman va hamkasblarning fikrini tinglayman. Uchinchidan, ish va shaxsiy hayot muvozanatini saqlayman, dam olish va qiziqishlarga vaqt ajrataman. To'rtinchidan, zarur bo'lsa, psixologik yordamdan foydalanishni uyat deb bilmayman. 4. Sun'iy intellekt va raqamli texnologiyalarning huquqni muhofaza qilish faoliyatida qo'llanishi qanday imkoniyat va xatarlarni tug'diradi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Raqamli texnologiyalar va sun'iy intellekt huquqni muhofaza qilish faoliyatida katta imkoniyatlar ochmoqda. Ular katta hajmdagi ma'lumotlarni tez tahlil qilish, jinoyatchilik tendensiyalarini aniqlash, moliyaviy operatsiyalardagi shubhali sxemalarni topish, hujjatlarni elektron tarzda yuritish va fuqarolar murojaatlarini tez qayta ishlash imkonini beradi. Bu xodimlarning vaqtini tejaydi, inson omili bilan bog'liq xatolar va korrupsiya xavfini kamaytiradi. Biroq xatarlar ham jiddiy: algoritmlarning xatolari yoki noxolisligi, qarorlarning qanday asosda qabul qilinganini tushuntirib bo'lmasligi, shaxsiy ma'lumotlarning himoyasizligi, kiberhujumlar, soxta video va audiolar orqali dalillarni qalbakilashtirish. Shuning uchun texnologiya yordamchi vosita bo'lib qolishi, yakuniy huquqiy qarorni esa inson — mas'ul mansabdor Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 235 Suhbat bileti 14 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Doimiy o'z ustingizda ishlash va malaka oshirish uchun nima qilyapsiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Huquq doimiy o'zgarib turadigan soha, shuning uchun o'qishni diplom bilan tugatilgan deb hisoblamayman. Hozirgi kunda quyidagilarni muntazam bajaraman. Birinchidan, qonunchilikdagi o'zgarishlarni rasmiy huquqiy axborot manbalari orqali kuzatib boraman va asosiy kodekslardagi yangiliklarni o'rganaman. Ikkinchidan, sud amaliyoti va yuqori sud organlarining tushuntirishlari bilan tanishaman, chunki ular qonunni to'g'ri qo'llashga yordam beradi. Uchinchidan, xorijiy tilni o'rganishni davom ettiryapman, bu xalqaro hujjatlar va xorijiy tajribani asl manbadan o'qish imkonini beradi. To'rtinchidan, onlayn kurslar va seminarlarda qatnashib, raqamli ko'nikmalarim va hujjat yozish madaniyatimni oshiryapman. Beshinchidan, huquqiy adabiyot va ilmiy maqolalarni o'qiyman. Prokuraturaga qabul qilinsam, tizimdagi malaka oshirish imkoniyatlaridan faol foydalanishni va tajribali murabbiylardan o'rganishni rejalashtiraman. 2. Davlat organining qarori yoki harakati ustidan shikoyat qilish qanday tamoyillarga asoslanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqaro yoki tashkilot davlat organi yoki mansabdor shaxsning qarori, harakati yoki harakatsizligi o'z huquqlarini buzgan deb hisoblasa, unga shikoyat qilish huquqiga ega. Bu huquq Konstitutsiya bilan kafolatlangan. Shikoyat qilishning asosan ikki yo'li bor: ma'muriy tartibda — yuqori turuvchi organ yoki mansabdor shaxsga, hamda sud tartibida — ma'muriy ishlarni ko'radigan sudga. Shuningdek, shaxs prokuratura organlariga ham murojaat qilishi mumkin. Asosiy tamoyillar: qonuniylik; shikoyat qiluvchining qonuniy manfaatlarini himoya qilish; ma'muriy organ o'z qarorining qonuniyligini asoslab berishi; shikoyatni ko'rib chiqishning xolisligi va muddatlarga rioya etilishi; shikoyat qilgani uchun shaxsni ta'qib qilishning taqiqlanishi. Ma'muriy organ mutanosiblik tamoyiliga ham amal qilishi kerak: qo'llanadigan chora ko'zlangan maqsadga mos va zaruriy darajada bo'lishi lozim. Bu tamoyillar fuqaro va davlat o'rtasida adolatli muvozanatni ta'minlaydi. 3. «Kasbiy deformatsiya» deganda nimani tushunasiz va prokuratura xodimi undan qanday saqlanishi mumkin? Namunaviy javob / yechim: ✔ Kasbiy deformatsiya — uzoq vaqt bir xil, og'ir va stressli vazifalarni bajarish natijasida xodimning dunyoqarashi va xulq-atvorida salbiy o'zgarishlar paydo bo'lishi. Prokuratura xodimlarida u turli shakllarda namoyon bo'lishi mumkin: har bir fuqaroni oldindan aybdor deb qabul qilish, inson taqdiriga befarqlik, rasmiyatchilik va formalizm, o'z vakolatini haddan ortiq his qilish, takabburlik yoki aksincha, charchoq tufayli ishga loqaydlik. Bu holat xolislikni pasaytiradi va qonunbuzilishlarga yo'l ochadi. Undan saqlanish uchun men, birinchidan, har bir ishga yangicha qarashga, aybsizlik prezumpsiyasini doimo yodda tutishga harakat qilaman. Ikkinchidan, o'z faoliyatimni muntazam tanqidiy baholayman va hamkasblarning fikrini tinglayman. Uchinchidan, ish va shaxsiy hayot muvozanatini saqlayman, dam olish va qiziqishlarga vaqt ajrataman. To'rtinchidan, zarur bo'lsa, psixologik yordamdan foydalanishni uyat deb bilmayman. 4. Sun'iy intellekt va raqamli texnologiyalarning huquqni muhofaza qilish faoliyatida qo'llanishi qanday imkoniyat va xatarlarni tug'diradi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Raqamli texnologiyalar va sun'iy intellekt huquqni muhofaza qilish faoliyatida katta imkoniyatlar ochmoqda. Ular katta hajmdagi ma'lumotlarni tez tahlil qilish, jinoyatchilik tendensiyalarini aniqlash, moliyaviy operatsiyalardagi shubhali sxemalarni topish, hujjatlarni elektron tarzda yuritish va fuqarolar murojaatlarini tez qayta ishlash imkonini beradi. Bu xodimlarning vaqtini tejaydi, inson omili bilan bog'liq xatolar va korrupsiya xavfini kamaytiradi. Biroq xatarlar ham jiddiy: algoritmlarning xatolari yoki noxolisligi, qarorlarning qanday asosda qabul qilinganini tushuntirib bo'lmasligi, shaxsiy ma'lumotlarning himoyasizligi, kiberhujumlar, soxta video va audiolar orqali dalillarni qalbakilashtirish. Shuning uchun texnologiya yordamchi vosita bo'lib qolishi, yakuniy huquqiy qarorni esa inson — mas'ul mansabdor Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 235 Suhbat bileti 14 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Doimiy o'z ustingizda ishlash va malaka oshirish uchun nima qilyapsiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Huquq doimiy o'zgarib turadigan soha, shuning uchun o'qishni diplom bilan tugatilgan deb hisoblamayman. Hozirgi kunda quyidagilarni muntazam bajaraman. Birinchidan, qonunchilikdagi o'zgarishlarni rasmiy huquqiy axborot manbalari orqali kuzatib boraman va asosiy kodekslardagi yangiliklarni o'rganaman. Ikkinchidan, sud amaliyoti va yuqori sud organlarining tushuntirishlari bilan tanishaman, chunki ular qonunni to'g'ri qo'llashga yordam beradi. Uchinchidan, xorijiy tilni o'rganishni davom ettiryapman, bu xalqaro hujjatlar va xorijiy tajribani asl manbadan o'qish imkonini beradi. To'rtinchidan, onlayn kurslar va seminarlarda qatnashib, raqamli ko'nikmalarim va hujjat yozish madaniyatimni oshiryapman. Beshinchidan, huquqiy adabiyot va ilmiy maqolalarni o'qiyman. Prokuraturaga qabul qilinsam, tizimdagi malaka oshirish imkoniyatlaridan faol foydalanishni va tajribali murabbiylardan o'rganishni rejalashtiraman. 2. Davlat organining qarori yoki harakati ustidan shikoyat qilish qanday tamoyillarga asoslanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqaro yoki tashkilot davlat organi yoki mansabdor shaxsning qarori, harakati yoki harakatsizligi o'z huquqlarini buzgan deb hisoblasa, unga shikoyat qilish huquqiga ega. Bu huquq Konstitutsiya bilan kafolatlangan. Shikoyat qilishning asosan ikki yo'li bor: ma'muriy tartibda — yuqori turuvchi organ yoki mansabdor shaxsga, hamda sud tartibida — ma'muriy ishlarni ko'radigan sudga. Shuningdek, shaxs prokuratura organlariga ham murojaat qilishi mumkin. Asosiy tamoyillar: qonuniylik; shikoyat qiluvchining qonuniy manfaatlarini himoya qilish; ma'muriy organ o'z qarorining qonuniyligini asoslab berishi; shikoyatni ko'rib chiqishning xolisligi va muddatlarga rioya etilishi; shikoyat qilgani uchun shaxsni ta'qib qilishning taqiqlanishi. Ma'muriy organ mutanosiblik tamoyiliga ham amal qilishi kerak: qo'llanadigan chora ko'zlangan maqsadga mos va zaruriy darajada bo'lishi lozim. Bu tamoyillar fuqaro va davlat o'rtasida adolatli muvozanatni ta'minlaydi. 3. «Kasbiy deformatsiya» deganda nimani tushunasiz va prokuratura xodimi undan qanday saqlanishi mumkin? Namunaviy javob / yechim: ✔ Kasbiy deformatsiya — uzoq vaqt bir xil, og'ir va stressli vazifalarni bajarish natijasida xodimning dunyoqarashi va xulq-atvorida salbiy o'zgarishlar paydo bo'lishi. Prokuratura xodimlarida u turli shakllarda namoyon bo'lishi mumkin: har bir fuqaroni oldindan aybdor deb qabul qilish, inson taqdiriga befarqlik, rasmiyatchilik va formalizm, o'z vakolatini haddan ortiq his qilish, takabburlik yoki aksincha, charchoq tufayli ishga loqaydlik. Bu holat xolislikni pasaytiradi va qonunbuzilishlarga yo'l ochadi. Undan saqlanish uchun men, birinchidan, har bir ishga yangicha qarashga, aybsizlik prezumpsiyasini doimo yodda tutishga harakat qilaman. Ikkinchidan, o'z faoliyatimni muntazam tanqidiy baholayman va hamkasblarning fikrini tinglayman. Uchinchidan, ish va shaxsiy hayot muvozanatini saqlayman, dam olish va qiziqishlarga vaqt ajrataman. To'rtinchidan, zarur bo'lsa, psixologik yordamdan foydalanishni uyat deb bilmayman. 4. Sun'iy intellekt va raqamli texnologiyalarning huquqni muhofaza qilish faoliyatida qo'llanishi qanday imkoniyat va xatarlarni tug'diradi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Raqamli texnologiyalar va sun'iy intellekt huquqni muhofaza qilish faoliyatida katta imkoniyatlar ochmoqda. Ular katta hajmdagi ma'lumotlarni tez tahlil qilish, jinoyatchilik tendensiyalarini aniqlash, moliyaviy operatsiyalardagi shubhali sxemalarni topish, hujjatlarni elektron tarzda yuritish va fuqarolar murojaatlarini tez qayta ishlash imkonini beradi. Bu xodimlarning vaqtini tejaydi, inson omili bilan bog'liq xatolar va korrupsiya xavfini kamaytiradi. Biroq xatarlar ham jiddiy: algoritmlarning xatolari yoki noxolisligi, qarorlarning qanday asosda qabul qilinganini tushuntirib bo'lmasligi, shaxsiy ma'lumotlarning himoyasizligi, kiberhujumlar, soxta video va audiolar orqali dalillarni qalbakilashtirish. Shuning uchun texnologiya yordamchi vosita bo'lib qolishi, yakuniy huquqiy qarorni esa inson — mas'ul mansabdor Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 235 shaxs qabul qilishi va asoslashi kerak. Raqamli dalillarni ham qonuniy tartibda olish va ishonchliligini tekshirish muhim. 5. Hamkasbingiz ish materiallari va fuqarolarning shaxsiy ma'lumotlarini uyda ishlash uchun shaxsiy messenjer guruhiga yuborganini, guruhda esa begona shaxslar ham borligini bilib qoldingiz. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu holat xizmat siri va shaxsga doir ma'lumotlarni himoya qilish talablarining jiddiy buzilishi bo'lib, zarar oqibatlarini cheklash uchun tezkor harakat talab etiladi. Birinchidan, hamkasbimga darhol vaziyatning xavfliligini tushuntirib, imkoni bo'lsa yuborilgan materiallarni o'chirishni so'rayman, ammo shu bilan masalani yopilgan deb hisoblamayman. Ikkinchidan, sizib chiqish faktini rahbariyatga va axborot xavfsizligi uchun mas'ul bo'linmaga belgilangan tartibda xabar qilaman, chunki ma'lumot kimlarga yetib borganini aniqlash va oqibatlarni baholash zarur. Uchinchidan, zarar ko'rishi mumkin bo'lgan fuqarolar va ish manfaatlarini himoya qilish choralari rahbariyat tomonidan ko'rib chiqilishi lozim. Shaxsiy munosabat yoki hamkasbni «qutqarish» istagi bilan holatni yashirish faqat vaziyatni og'irlashtiradi. Bunday holatlar takrorlanmasligi uchun xizmat ma'lumotlari faqat rasmiy, himoyalangan kanallar orqali almashilishi lozim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 236 shaxs qabul qilishi va asoslashi kerak. Raqamli dalillarni ham qonuniy tartibda olish va ishonchliligini tekshirish muhim. 5. Hamkasbingiz ish materiallari va fuqarolarning shaxsiy ma'lumotlarini uyda ishlash uchun shaxsiy messenjer guruhiga yuborganini, guruhda esa begona shaxslar ham borligini bilib qoldingiz. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu holat xizmat siri va shaxsga doir ma'lumotlarni himoya qilish talablarining jiddiy buzilishi bo'lib, zarar oqibatlarini cheklash uchun tezkor harakat talab etiladi. Birinchidan, hamkasbimga darhol vaziyatning xavfliligini tushuntirib, imkoni bo'lsa yuborilgan materiallarni o'chirishni so'rayman, ammo shu bilan masalani yopilgan deb hisoblamayman. Ikkinchidan, sizib chiqish faktini rahbariyatga va axborot xavfsizligi uchun mas'ul bo'linmaga belgilangan tartibda xabar qilaman, chunki ma'lumot kimlarga yetib borganini aniqlash va oqibatlarni baholash zarur. Uchinchidan, zarar ko'rishi mumkin bo'lgan fuqarolar va ish manfaatlarini himoya qilish choralari rahbariyat tomonidan ko'rib chiqilishi lozim. Shaxsiy munosabat yoki hamkasbni «qutqarish» istagi bilan holatni yashirish faqat vaziyatni og'irlashtiradi. Bunday holatlar takrorlanmasligi uchun xizmat ma'lumotlari faqat rasmiy, himoyalangan kanallar orqali almashilishi lozim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 236 shaxs qabul qilishi va asoslashi kerak. Raqamli dalillarni ham qonuniy tartibda olish va ishonchliligini tekshirish muhim. 5. Hamkasbingiz ish materiallari va fuqarolarning shaxsiy ma'lumotlarini uyda ishlash uchun shaxsiy messenjer guruhiga yuborganini, guruhda esa begona shaxslar ham borligini bilib qoldingiz. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu holat xizmat siri va shaxsga doir ma'lumotlarni himoya qilish talablarining jiddiy buzilishi bo'lib, zarar oqibatlarini cheklash uchun tezkor harakat talab etiladi. Birinchidan, hamkasbimga darhol vaziyatning xavfliligini tushuntirib, imkoni bo'lsa yuborilgan materiallarni o'chirishni so'rayman, ammo shu bilan masalani yopilgan deb hisoblamayman. Ikkinchidan, sizib chiqish faktini rahbariyatga va axborot xavfsizligi uchun mas'ul bo'linmaga belgilangan tartibda xabar qilaman, chunki ma'lumot kimlarga yetib borganini aniqlash va oqibatlarni baholash zarur. Uchinchidan, zarar ko'rishi mumkin bo'lgan fuqarolar va ish manfaatlarini himoya qilish choralari rahbariyat tomonidan ko'rib chiqilishi lozim. Shaxsiy munosabat yoki hamkasbni «qutqarish» istagi bilan holatni yashirish faqat vaziyatni og'irlashtiradi. Bunday holatlar takrorlanmasligi uchun xizmat ma'lumotlari faqat rasmiy, himoyalangan kanallar orqali almashilishi lozim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 236 Suhbat bileti 15 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Agar bu tanlovda qabul qilinmasangiz, nima qilasiz? Unga qanchalik jiddiy qaraysiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu tanlovga juda jiddiy qarayman, chunki prokuraturada ishlash men uchun tasodifiy tanlov emas, ongli kasbiy maqsad. Shunga qaramay, natija har qanday bo'lishini xotirjam qabul qilishga tayyorman. Agar bu safar qabul qilinmasam, birinchidan, suhbat va sinov natijalarini tahlil qilib, qaysi jihatlarda kamchiligim borligini aniqlayman va imkon bo'lsa komissiyadan fikr-mulohaza so'rayman. Ikkinchidan, bilim va ko'nikmalarimni oshirishni davom ettiraman: qonunchilikni chuqurroq o'rganaman, masalan, huquqiy sohadagi boshqa ish joyida amaliy tajriba orttiraman. Uchinchidan, keyingi tanlovda yana ishtirok etaman. Muvaffaqiyatsizlik men uchun to'xtash sababi emas, balki o'sish imkoniyati. Lekin hozir men barcha kuchimni ushbu tanlovda o'zimni munosib ko'rsatishga qaratganman va tizimga foydali xodim bo'la olishimga ishonaman. 2. Jinoyat protsessida jabrlanuvchining huquqlari qanday himoya qilinadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Jabrlanuvchi — jinoyat natijasida ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar ko'rgan shaxs bo'lib, u jinoyat protsessining to'laqonli ishtirokchisi hisoblanadi. Uning asosiy huquqlariga quyidagilar kiradi: ko'rsatma berish, dalillar taqdim etish, iltimosnoma va rad qilish arizalarini berish; vakil yordamidan foydalanish; ish materiallari bilan qonunda belgilangan tartibda tanishish; tergov va sud harakatlarida ishtirok etish; qarorlar ustidan shikoyat berish; yetkazilgan zararni qoplashni talab qilish. Jabrlanuvchi va uning yaqinlariga tahdid bo'lsa, qonunda xavfsizlik choralari ham nazarda tutilgan. Prokuror jabrlanuvchi huquqlarining ta'minlanishini nazorat qiladi: unga huquqlari tushuntirilganini, zararni qoplash masalasi ko'rilganini, ikkilamchi ruhiy jarohatga yo'l qo'yilmasligini tekshiradi. Voyaga yetmagan va zaif guruhdagi jabrlanuvchilarga alohida e'tibor qaratiladi. Adolatli sudlov jabrlanuvchi huquqlari ham hurmat qilinishini talab qiladi. 3. Siyosiy betaraflik prokuratura xodimi uchun nima uchun muhim? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuror qonunni hamma uchun teng qo'llashi kerak, shuning uchun uning siyosiy betarafligi xolislikning muhim sharti. Agar xodim muayyan siyosiy kuch yoki g'oya tarafdori sifatida harakat qilsa, uning qarorlari siyosiy maqsadlarga xizmat qilayotgandek qabul qilinishi va prokuraturaga bo'lgan ishonch yo'qolishi mumkin. Shu sababli qonunchilik prokuratura xodimlariga siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishni taqiqlaydi. Amalda betaraflik quyidagilarni anglatadi: xizmat vazifalarini bajarishda siyosiy qarashlarni aralashtirmaslik; ijtimoiy tarmoqlarda va ommaviy chiqishlarda siyosiy tashviqotdan saqlanish; turli siyosiy qarashdagi fuqarolarga teng munosabatda bo'lish; saylov jarayonlarida faqat qonuniylik nuqtai nazaridan ish ko'rish. Shu bilan birga, xodim fuqaro sifatida saylovda ovoz berish huquqidan foydalanadi. Betaraflik befarqlik emas, balki faqat Konstitutsiya va qonunga sodiqlikdir. 4. Xalqaro huquqning asosiy tamoyillarini sanab bering. Namunaviy javob / yechim: ✔ Xalqaro huquqning asosiy tamoyillari BMT Ustavi va xalqaro huquq tamoyillari to'g'risidagi deklaratsiyada mustahkamlangan bo'lib, ular barcha davlatlar uchun umumiy majburiy hisoblanadi. Ularga quyidagilar kiradi: kuch ishlatmaslik va kuch bilan tahdid qilmaslik; xalqaro nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish; davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik; davlatlarning hamkorlik qilish majburiyati; xalqlarning teng huquqliligi va o'z taqdirini o'zi belgilashi; davlatlarning suveren tengligi; xalqaro majburiyatlarni vijdonan bajarish. Keyinchalik bu ro'yxat chegaralarning daxlsizligi, davlatlarning hududiy yaxlitligi, inson huquqlari va asosiy erkinliklarini hurmat qilish tamoyillari bilan to'ldirildi. O'zbekiston tashqi siyosatida ham ushbu tamoyillarga sodiqligini bildiradi. Huquqni muhofaza qilish organlari uchun bu tamoyillar xalqaro hamkorlik, huquqiy yordam va inson huquqlari bo'yicha majburiyatlarni bajarish asosini tashkil etadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 237 Suhbat bileti 15 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Agar bu tanlovda qabul qilinmasangiz, nima qilasiz? Unga qanchalik jiddiy qaraysiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu tanlovga juda jiddiy qarayman, chunki prokuraturada ishlash men uchun tasodifiy tanlov emas, ongli kasbiy maqsad. Shunga qaramay, natija har qanday bo'lishini xotirjam qabul qilishga tayyorman. Agar bu safar qabul qilinmasam, birinchidan, suhbat va sinov natijalarini tahlil qilib, qaysi jihatlarda kamchiligim borligini aniqlayman va imkon bo'lsa komissiyadan fikr-mulohaza so'rayman. Ikkinchidan, bilim va ko'nikmalarimni oshirishni davom ettiraman: qonunchilikni chuqurroq o'rganaman, masalan, huquqiy sohadagi boshqa ish joyida amaliy tajriba orttiraman. Uchinchidan, keyingi tanlovda yana ishtirok etaman. Muvaffaqiyatsizlik men uchun to'xtash sababi emas, balki o'sish imkoniyati. Lekin hozir men barcha kuchimni ushbu tanlovda o'zimni munosib ko'rsatishga qaratganman va tizimga foydali xodim bo'la olishimga ishonaman. 2. Jinoyat protsessida jabrlanuvchining huquqlari qanday himoya qilinadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Jabrlanuvchi — jinoyat natijasida ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar ko'rgan shaxs bo'lib, u jinoyat protsessining to'laqonli ishtirokchisi hisoblanadi. Uning asosiy huquqlariga quyidagilar kiradi: ko'rsatma berish, dalillar taqdim etish, iltimosnoma va rad qilish arizalarini berish; vakil yordamidan foydalanish; ish materiallari bilan qonunda belgilangan tartibda tanishish; tergov va sud harakatlarida ishtirok etish; qarorlar ustidan shikoyat berish; yetkazilgan zararni qoplashni talab qilish. Jabrlanuvchi va uning yaqinlariga tahdid bo'lsa, qonunda xavfsizlik choralari ham nazarda tutilgan. Prokuror jabrlanuvchi huquqlarining ta'minlanishini nazorat qiladi: unga huquqlari tushuntirilganini, zararni qoplash masalasi ko'rilganini, ikkilamchi ruhiy jarohatga yo'l qo'yilmasligini tekshiradi. Voyaga yetmagan va zaif guruhdagi jabrlanuvchilarga alohida e'tibor qaratiladi. Adolatli sudlov jabrlanuvchi huquqlari ham hurmat qilinishini talab qiladi. 3. Siyosiy betaraflik prokuratura xodimi uchun nima uchun muhim? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuror qonunni hamma uchun teng qo'llashi kerak, shuning uchun uning siyosiy betarafligi xolislikning muhim sharti. Agar xodim muayyan siyosiy kuch yoki g'oya tarafdori sifatida harakat qilsa, uning qarorlari siyosiy maqsadlarga xizmat qilayotgandek qabul qilinishi va prokuraturaga bo'lgan ishonch yo'qolishi mumkin. Shu sababli qonunchilik prokuratura xodimlariga siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishni taqiqlaydi. Amalda betaraflik quyidagilarni anglatadi: xizmat vazifalarini bajarishda siyosiy qarashlarni aralashtirmaslik; ijtimoiy tarmoqlarda va ommaviy chiqishlarda siyosiy tashviqotdan saqlanish; turli siyosiy qarashdagi fuqarolarga teng munosabatda bo'lish; saylov jarayonlarida faqat qonuniylik nuqtai nazaridan ish ko'rish. Shu bilan birga, xodim fuqaro sifatida saylovda ovoz berish huquqidan foydalanadi. Betaraflik befarqlik emas, balki faqat Konstitutsiya va qonunga sodiqlikdir. 4. Xalqaro huquqning asosiy tamoyillarini sanab bering. Namunaviy javob / yechim: ✔ Xalqaro huquqning asosiy tamoyillari BMT Ustavi va xalqaro huquq tamoyillari to'g'risidagi deklaratsiyada mustahkamlangan bo'lib, ular barcha davlatlar uchun umumiy majburiy hisoblanadi. Ularga quyidagilar kiradi: kuch ishlatmaslik va kuch bilan tahdid qilmaslik; xalqaro nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish; davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik; davlatlarning hamkorlik qilish majburiyati; xalqlarning teng huquqliligi va o'z taqdirini o'zi belgilashi; davlatlarning suveren tengligi; xalqaro majburiyatlarni vijdonan bajarish. Keyinchalik bu ro'yxat chegaralarning daxlsizligi, davlatlarning hududiy yaxlitligi, inson huquqlari va asosiy erkinliklarini hurmat qilish tamoyillari bilan to'ldirildi. O'zbekiston tashqi siyosatida ham ushbu tamoyillarga sodiqligini bildiradi. Huquqni muhofaza qilish organlari uchun bu tamoyillar xalqaro hamkorlik, huquqiy yordam va inson huquqlari bo'yicha majburiyatlarni bajarish asosini tashkil etadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 237 Suhbat bileti 15 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Agar bu tanlovda qabul qilinmasangiz, nima qilasiz? Unga qanchalik jiddiy qaraysiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu tanlovga juda jiddiy qarayman, chunki prokuraturada ishlash men uchun tasodifiy tanlov emas, ongli kasbiy maqsad. Shunga qaramay, natija har qanday bo'lishini xotirjam qabul qilishga tayyorman. Agar bu safar qabul qilinmasam, birinchidan, suhbat va sinov natijalarini tahlil qilib, qaysi jihatlarda kamchiligim borligini aniqlayman va imkon bo'lsa komissiyadan fikr-mulohaza so'rayman. Ikkinchidan, bilim va ko'nikmalarimni oshirishni davom ettiraman: qonunchilikni chuqurroq o'rganaman, masalan, huquqiy sohadagi boshqa ish joyida amaliy tajriba orttiraman. Uchinchidan, keyingi tanlovda yana ishtirok etaman. Muvaffaqiyatsizlik men uchun to'xtash sababi emas, balki o'sish imkoniyati. Lekin hozir men barcha kuchimni ushbu tanlovda o'zimni munosib ko'rsatishga qaratganman va tizimga foydali xodim bo'la olishimga ishonaman. 2. Jinoyat protsessida jabrlanuvchining huquqlari qanday himoya qilinadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Jabrlanuvchi — jinoyat natijasida ma'naviy, jismoniy yoki mulkiy zarar ko'rgan shaxs bo'lib, u jinoyat protsessining to'laqonli ishtirokchisi hisoblanadi. Uning asosiy huquqlariga quyidagilar kiradi: ko'rsatma berish, dalillar taqdim etish, iltimosnoma va rad qilish arizalarini berish; vakil yordamidan foydalanish; ish materiallari bilan qonunda belgilangan tartibda tanishish; tergov va sud harakatlarida ishtirok etish; qarorlar ustidan shikoyat berish; yetkazilgan zararni qoplashni talab qilish. Jabrlanuvchi va uning yaqinlariga tahdid bo'lsa, qonunda xavfsizlik choralari ham nazarda tutilgan. Prokuror jabrlanuvchi huquqlarining ta'minlanishini nazorat qiladi: unga huquqlari tushuntirilganini, zararni qoplash masalasi ko'rilganini, ikkilamchi ruhiy jarohatga yo'l qo'yilmasligini tekshiradi. Voyaga yetmagan va zaif guruhdagi jabrlanuvchilarga alohida e'tibor qaratiladi. Adolatli sudlov jabrlanuvchi huquqlari ham hurmat qilinishini talab qiladi. 3. Siyosiy betaraflik prokuratura xodimi uchun nima uchun muhim? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuror qonunni hamma uchun teng qo'llashi kerak, shuning uchun uning siyosiy betarafligi xolislikning muhim sharti. Agar xodim muayyan siyosiy kuch yoki g'oya tarafdori sifatida harakat qilsa, uning qarorlari siyosiy maqsadlarga xizmat qilayotgandek qabul qilinishi va prokuraturaga bo'lgan ishonch yo'qolishi mumkin. Shu sababli qonunchilik prokuratura xodimlariga siyosiy partiyalarga a'zo bo'lishni taqiqlaydi. Amalda betaraflik quyidagilarni anglatadi: xizmat vazifalarini bajarishda siyosiy qarashlarni aralashtirmaslik; ijtimoiy tarmoqlarda va ommaviy chiqishlarda siyosiy tashviqotdan saqlanish; turli siyosiy qarashdagi fuqarolarga teng munosabatda bo'lish; saylov jarayonlarida faqat qonuniylik nuqtai nazaridan ish ko'rish. Shu bilan birga, xodim fuqaro sifatida saylovda ovoz berish huquqidan foydalanadi. Betaraflik befarqlik emas, balki faqat Konstitutsiya va qonunga sodiqlikdir. 4. Xalqaro huquqning asosiy tamoyillarini sanab bering. Namunaviy javob / yechim: ✔ Xalqaro huquqning asosiy tamoyillari BMT Ustavi va xalqaro huquq tamoyillari to'g'risidagi deklaratsiyada mustahkamlangan bo'lib, ular barcha davlatlar uchun umumiy majburiy hisoblanadi. Ularga quyidagilar kiradi: kuch ishlatmaslik va kuch bilan tahdid qilmaslik; xalqaro nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish; davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik; davlatlarning hamkorlik qilish majburiyati; xalqlarning teng huquqliligi va o'z taqdirini o'zi belgilashi; davlatlarning suveren tengligi; xalqaro majburiyatlarni vijdonan bajarish. Keyinchalik bu ro'yxat chegaralarning daxlsizligi, davlatlarning hududiy yaxlitligi, inson huquqlari va asosiy erkinliklarini hurmat qilish tamoyillari bilan to'ldirildi. O'zbekiston tashqi siyosatida ham ushbu tamoyillarga sodiqligini bildiradi. Huquqni muhofaza qilish organlari uchun bu tamoyillar xalqaro hamkorlik, huquqiy yordam va inson huquqlari bo'yicha majburiyatlarni bajarish asosini tashkil etadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 237 5. Prokuraturaga imzosiz, anonim xat kelib tushdi: unda ma'lum bir maktab direktori o'quvchilarning ota-onalaridan majburiy pul yig'ayotgani aytilgan. Bunday murojaat bilan qanday ishlaysiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Anonim murojaatlar odatda umumiy tartibda ko'rib chiqiladigan murojaatlar qatoriga kirmaydi, ammo ularda huquqbuzarlik, ayniqsa korrupsiya yoki fuqarolar huquqlarining ommaviy buzilishi haqida aniq ma'lumot bo'lsa, unga e'tiborsiz qarab bo'lmaydi. Birinchidan, xatni belgilangan tartibda rahbariyatga taqdim etaman va undagi ma'lumotlarning aniqligini baholayman: maktab, shaxs, vaqt va holatlar ko'rsatilganmi. Ikkinchidan, ma'lumotni tekshirish uchun qonuniy vositalardan foydalanish masalasini qo'yaman: ta'lim muassasasidagi moliyaviy hujjatlarni o'rganish, ota-onalar bilan suhbat o'tkazish, vakolatli organlardan ma'lumot so'rash. Uchinchidan, tekshiruvni xolis olib boraman, anonim xatni yagona dalil deb hisoblamayman va direktorga nisbatan aybsizlik prezumpsiyasiga rioya qilaman. To'rtinchidan, fakt tasdiqlansa, noqonuniy yig'imlarni to'xtatish, mablag'larni qaytarish va javobgarlik masalasi qonunda belgilangan tartibda hal etiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 238 5. Prokuraturaga imzosiz, anonim xat kelib tushdi: unda ma'lum bir maktab direktori o'quvchilarning ota-onalaridan majburiy pul yig'ayotgani aytilgan. Bunday murojaat bilan qanday ishlaysiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Anonim murojaatlar odatda umumiy tartibda ko'rib chiqiladigan murojaatlar qatoriga kirmaydi, ammo ularda huquqbuzarlik, ayniqsa korrupsiya yoki fuqarolar huquqlarining ommaviy buzilishi haqida aniq ma'lumot bo'lsa, unga e'tiborsiz qarab bo'lmaydi. Birinchidan, xatni belgilangan tartibda rahbariyatga taqdim etaman va undagi ma'lumotlarning aniqligini baholayman: maktab, shaxs, vaqt va holatlar ko'rsatilganmi. Ikkinchidan, ma'lumotni tekshirish uchun qonuniy vositalardan foydalanish masalasini qo'yaman: ta'lim muassasasidagi moliyaviy hujjatlarni o'rganish, ota-onalar bilan suhbat o'tkazish, vakolatli organlardan ma'lumot so'rash. Uchinchidan, tekshiruvni xolis olib boraman, anonim xatni yagona dalil deb hisoblamayman va direktorga nisbatan aybsizlik prezumpsiyasiga rioya qilaman. To'rtinchidan, fakt tasdiqlansa, noqonuniy yig'imlarni to'xtatish, mablag'larni qaytarish va javobgarlik masalasi qonunda belgilangan tartibda hal etiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 238 5. Prokuraturaga imzosiz, anonim xat kelib tushdi: unda ma'lum bir maktab direktori o'quvchilarning ota-onalaridan majburiy pul yig'ayotgani aytilgan. Bunday murojaat bilan qanday ishlaysiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Anonim murojaatlar odatda umumiy tartibda ko'rib chiqiladigan murojaatlar qatoriga kirmaydi, ammo ularda huquqbuzarlik, ayniqsa korrupsiya yoki fuqarolar huquqlarining ommaviy buzilishi haqida aniq ma'lumot bo'lsa, unga e'tiborsiz qarab bo'lmaydi. Birinchidan, xatni belgilangan tartibda rahbariyatga taqdim etaman va undagi ma'lumotlarning aniqligini baholayman: maktab, shaxs, vaqt va holatlar ko'rsatilganmi. Ikkinchidan, ma'lumotni tekshirish uchun qonuniy vositalardan foydalanish masalasini qo'yaman: ta'lim muassasasidagi moliyaviy hujjatlarni o'rganish, ota-onalar bilan suhbat o'tkazish, vakolatli organlardan ma'lumot so'rash. Uchinchidan, tekshiruvni xolis olib boraman, anonim xatni yagona dalil deb hisoblamayman va direktorga nisbatan aybsizlik prezumpsiyasiga rioya qilaman. To'rtinchidan, fakt tasdiqlansa, noqonuniy yig'imlarni to'xtatish, mablag'larni qaytarish va javobgarlik masalasi qonunda belgilangan tartibda hal etiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 238 Suhbat bileti 16 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuror kasbini tanlashingizga qaysi hayotiy voqea yoki tajriba turtki bo'ldi? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu tanlovga bir voqea emas, bir necha tajriba olib keldi. Talabalik yillarida yuridik klinikada fuqarolarga bepul maslahat berganman. U yerda ko'pchilik o'z huquqlarini bilmasligi, bilganlar esa ularni himoya qila olmasligini ko'rdim. Bir holatda keksa ayolning murojaati bir necha idorada javobsiz qolgan edi; prokuraturaga murojaat qilganidan keyingina masala qonuniy hal bo'ldi. Shunda qonunning ijro etilishini nazorat qiluvchi organ jamiyat uchun qanchalik muhimligini angladim. Men uchun prokuratura — bu jazolash emas, avvalo qonun hamma uchun bir xil ishlashini ta'minlash vositasi. Shu sababli bilimimni aynan shu tizimda, fuqaro va davlat o'rtasidagi adolat ko'prigi bo'lib qo'llashni istayman. Kelajakda ham har bir murojaat ortida tirik inson turganini unutmaslikka harakat qilaman. 2. Prokuratura nazorati boshqa davlat organlari amalga oshiradigan nazoratdan nimasi bilan farq qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura nazoratining o'ziga xosligi uning maqsadi va ko'lamida. Birinchidan, u qonunlarning aniq va bir xilda ijro etilishini ta'minlashga qaratilgan, ya'ni muayyan soha emas, qonuniylikning o'zi nazorat predmeti hisoblanadi. Ikkinchidan, idoraviy nazorat organlari odatda o'z tizimi ichida ish olib boradi, prokuratura esa idoralardan tashqarida turib, ularning faoliyati qonunga mosligini baholaydi. Uchinchidan, prokuror boshqa organlar o'rnini bosmaydi: u xo'jalik faoliyatiga aralashmaydi, balki aniqlangan qonunbuzilishlarni bartaraf etish uchun qonunda belgilangan ta'sir choralarini qo'llaydi. To'rtinchidan, prokuratura yagona markazlashgan tizim bo'lib, faqat qonunga bo'ysunadi va mustaqil ish yuritadi. Shu bois prokuratura nazorati davlatdagi qonuniylikning umumiy kafolati vazifasini bajaradi. 3. Yaqin do'stingiz rahbarlik qiladigan korxonani o'rganish sizga topshirildi. Qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu klassik manfaatlar to'qnashuvi holati. Do'stlik munosabatlari, hatto men xolis bo'lishga harakat qilsam ham, natijaga nisbatan shubha tug'diradi. Shuning uchun birinchi navbatda bu holat haqida rahbariyatga zudlik bilan yozma ravishda xabar beraman va topshiriqni boshqa xodimga berishni so'rayman. O'zim tekshiruv natijalariga hech qanday ta'sir o'tkazmayman, do'stim bilan bu masalani muhokama qilmayman va unga oldindan ma'lumot bermayman. Agar rahbariyat boshqa qaror qabul qilsa, uni qonun doirasida bajaraman, ammo vaziyatning hujjatlarda qayd etilishini ta'minlayman. Manfaatlar to'qnashuvini yashirish uning o'zidan ham xavfliroq, chunki u butun tekshiruvning qonuniyligini shubha ostiga qo'yadi va prokuraturaga ishonchni pasaytiradi. 4. Hokimiyatlar bo'linishi tamoyili mazmunini va bu tizimda prokuraturaning o'rnini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Hokimiyatlar bo'linishi davlat hokimiyatining qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga ajratilishini anglatadi. Har bir tarmoq o'z vakolati doirasida mustaqil ish olib boradi, shu bilan birga ular bir-birini o'zaro tiyib turadi. Bu hokimiyatning bir qo'lda to'planib qolishining va suiiste'mol qilinishining oldini oladi. O'zbekiston Konstitutsiyasi ham shu tamoyilga asoslanadi. Prokuratura bu uch tarmoqning hech biriga to'g'ridan-to'g'ri kirmaydi, balki maxsus vakolatli organ sifatida qonunlarning ijro etilishini nazorat qiladi. Uning vazifasi boshqa hokimiyatlarni almashtirish emas, balki ularning faoliyati qonun doirasida bo'lishini ta'minlashdir. Masalan, prokuror sud qaroriga rozi bo'lmasa, uni o'zi bekor qilmaydi, balki qonunda belgilangan tartibda yuqori sudga shikoyat qiladi. 5. Tadbirkor tuman prokuraturasiga murojaat qilib, bir nazorat organi oldindan xabardor qilmasdan va asossiz ravishda uning faoliyatini to'xtatib qo'yganini aytdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Avvalo murojaatni belgilangan tartibda ro'yxatga olaman va tadbirkordan barcha hujjatlarni so'rayman: tekshiruv yoki faoliyatni to'xtatish to'g'risidagi qaror, dalolatnomalar, yozishmalar. Keyin nazorat organidan tekshiruv uchun asos bo'lgan hujjatlarni talab qilib, ularning qonuniyligini o'rganaman: Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 239 Suhbat bileti 16 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuror kasbini tanlashingizga qaysi hayotiy voqea yoki tajriba turtki bo'ldi? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu tanlovga bir voqea emas, bir necha tajriba olib keldi. Talabalik yillarida yuridik klinikada fuqarolarga bepul maslahat berganman. U yerda ko'pchilik o'z huquqlarini bilmasligi, bilganlar esa ularni himoya qila olmasligini ko'rdim. Bir holatda keksa ayolning murojaati bir necha idorada javobsiz qolgan edi; prokuraturaga murojaat qilganidan keyingina masala qonuniy hal bo'ldi. Shunda qonunning ijro etilishini nazorat qiluvchi organ jamiyat uchun qanchalik muhimligini angladim. Men uchun prokuratura — bu jazolash emas, avvalo qonun hamma uchun bir xil ishlashini ta'minlash vositasi. Shu sababli bilimimni aynan shu tizimda, fuqaro va davlat o'rtasidagi adolat ko'prigi bo'lib qo'llashni istayman. Kelajakda ham har bir murojaat ortida tirik inson turganini unutmaslikka harakat qilaman. 2. Prokuratura nazorati boshqa davlat organlari amalga oshiradigan nazoratdan nimasi bilan farq qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura nazoratining o'ziga xosligi uning maqsadi va ko'lamida. Birinchidan, u qonunlarning aniq va bir xilda ijro etilishini ta'minlashga qaratilgan, ya'ni muayyan soha emas, qonuniylikning o'zi nazorat predmeti hisoblanadi. Ikkinchidan, idoraviy nazorat organlari odatda o'z tizimi ichida ish olib boradi, prokuratura esa idoralardan tashqarida turib, ularning faoliyati qonunga mosligini baholaydi. Uchinchidan, prokuror boshqa organlar o'rnini bosmaydi: u xo'jalik faoliyatiga aralashmaydi, balki aniqlangan qonunbuzilishlarni bartaraf etish uchun qonunda belgilangan ta'sir choralarini qo'llaydi. To'rtinchidan, prokuratura yagona markazlashgan tizim bo'lib, faqat qonunga bo'ysunadi va mustaqil ish yuritadi. Shu bois prokuratura nazorati davlatdagi qonuniylikning umumiy kafolati vazifasini bajaradi. 3. Yaqin do'stingiz rahbarlik qiladigan korxonani o'rganish sizga topshirildi. Qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu klassik manfaatlar to'qnashuvi holati. Do'stlik munosabatlari, hatto men xolis bo'lishga harakat qilsam ham, natijaga nisbatan shubha tug'diradi. Shuning uchun birinchi navbatda bu holat haqida rahbariyatga zudlik bilan yozma ravishda xabar beraman va topshiriqni boshqa xodimga berishni so'rayman. O'zim tekshiruv natijalariga hech qanday ta'sir o'tkazmayman, do'stim bilan bu masalani muhokama qilmayman va unga oldindan ma'lumot bermayman. Agar rahbariyat boshqa qaror qabul qilsa, uni qonun doirasida bajaraman, ammo vaziyatning hujjatlarda qayd etilishini ta'minlayman. Manfaatlar to'qnashuvini yashirish uning o'zidan ham xavfliroq, chunki u butun tekshiruvning qonuniyligini shubha ostiga qo'yadi va prokuraturaga ishonchni pasaytiradi. 4. Hokimiyatlar bo'linishi tamoyili mazmunini va bu tizimda prokuraturaning o'rnini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Hokimiyatlar bo'linishi davlat hokimiyatining qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga ajratilishini anglatadi. Har bir tarmoq o'z vakolati doirasida mustaqil ish olib boradi, shu bilan birga ular bir-birini o'zaro tiyib turadi. Bu hokimiyatning bir qo'lda to'planib qolishining va suiiste'mol qilinishining oldini oladi. O'zbekiston Konstitutsiyasi ham shu tamoyilga asoslanadi. Prokuratura bu uch tarmoqning hech biriga to'g'ridan-to'g'ri kirmaydi, balki maxsus vakolatli organ sifatida qonunlarning ijro etilishini nazorat qiladi. Uning vazifasi boshqa hokimiyatlarni almashtirish emas, balki ularning faoliyati qonun doirasida bo'lishini ta'minlashdir. Masalan, prokuror sud qaroriga rozi bo'lmasa, uni o'zi bekor qilmaydi, balki qonunda belgilangan tartibda yuqori sudga shikoyat qiladi. 5. Tadbirkor tuman prokuraturasiga murojaat qilib, bir nazorat organi oldindan xabardor qilmasdan va asossiz ravishda uning faoliyatini to'xtatib qo'yganini aytdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Avvalo murojaatni belgilangan tartibda ro'yxatga olaman va tadbirkordan barcha hujjatlarni so'rayman: tekshiruv yoki faoliyatni to'xtatish to'g'risidagi qaror, dalolatnomalar, yozishmalar. Keyin nazorat organidan tekshiruv uchun asos bo'lgan hujjatlarni talab qilib, ularning qonuniyligini o'rganaman: Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 239 Suhbat bileti 16 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuror kasbini tanlashingizga qaysi hayotiy voqea yoki tajriba turtki bo'ldi? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu tanlovga bir voqea emas, bir necha tajriba olib keldi. Talabalik yillarida yuridik klinikada fuqarolarga bepul maslahat berganman. U yerda ko'pchilik o'z huquqlarini bilmasligi, bilganlar esa ularni himoya qila olmasligini ko'rdim. Bir holatda keksa ayolning murojaati bir necha idorada javobsiz qolgan edi; prokuraturaga murojaat qilganidan keyingina masala qonuniy hal bo'ldi. Shunda qonunning ijro etilishini nazorat qiluvchi organ jamiyat uchun qanchalik muhimligini angladim. Men uchun prokuratura — bu jazolash emas, avvalo qonun hamma uchun bir xil ishlashini ta'minlash vositasi. Shu sababli bilimimni aynan shu tizimda, fuqaro va davlat o'rtasidagi adolat ko'prigi bo'lib qo'llashni istayman. Kelajakda ham har bir murojaat ortida tirik inson turganini unutmaslikka harakat qilaman. 2. Prokuratura nazorati boshqa davlat organlari amalga oshiradigan nazoratdan nimasi bilan farq qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura nazoratining o'ziga xosligi uning maqsadi va ko'lamida. Birinchidan, u qonunlarning aniq va bir xilda ijro etilishini ta'minlashga qaratilgan, ya'ni muayyan soha emas, qonuniylikning o'zi nazorat predmeti hisoblanadi. Ikkinchidan, idoraviy nazorat organlari odatda o'z tizimi ichida ish olib boradi, prokuratura esa idoralardan tashqarida turib, ularning faoliyati qonunga mosligini baholaydi. Uchinchidan, prokuror boshqa organlar o'rnini bosmaydi: u xo'jalik faoliyatiga aralashmaydi, balki aniqlangan qonunbuzilishlarni bartaraf etish uchun qonunda belgilangan ta'sir choralarini qo'llaydi. To'rtinchidan, prokuratura yagona markazlashgan tizim bo'lib, faqat qonunga bo'ysunadi va mustaqil ish yuritadi. Shu bois prokuratura nazorati davlatdagi qonuniylikning umumiy kafolati vazifasini bajaradi. 3. Yaqin do'stingiz rahbarlik qiladigan korxonani o'rganish sizga topshirildi. Qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu klassik manfaatlar to'qnashuvi holati. Do'stlik munosabatlari, hatto men xolis bo'lishga harakat qilsam ham, natijaga nisbatan shubha tug'diradi. Shuning uchun birinchi navbatda bu holat haqida rahbariyatga zudlik bilan yozma ravishda xabar beraman va topshiriqni boshqa xodimga berishni so'rayman. O'zim tekshiruv natijalariga hech qanday ta'sir o'tkazmayman, do'stim bilan bu masalani muhokama qilmayman va unga oldindan ma'lumot bermayman. Agar rahbariyat boshqa qaror qabul qilsa, uni qonun doirasida bajaraman, ammo vaziyatning hujjatlarda qayd etilishini ta'minlayman. Manfaatlar to'qnashuvini yashirish uning o'zidan ham xavfliroq, chunki u butun tekshiruvning qonuniyligini shubha ostiga qo'yadi va prokuraturaga ishonchni pasaytiradi. 4. Hokimiyatlar bo'linishi tamoyili mazmunini va bu tizimda prokuraturaning o'rnini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Hokimiyatlar bo'linishi davlat hokimiyatining qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga ajratilishini anglatadi. Har bir tarmoq o'z vakolati doirasida mustaqil ish olib boradi, shu bilan birga ular bir-birini o'zaro tiyib turadi. Bu hokimiyatning bir qo'lda to'planib qolishining va suiiste'mol qilinishining oldini oladi. O'zbekiston Konstitutsiyasi ham shu tamoyilga asoslanadi. Prokuratura bu uch tarmoqning hech biriga to'g'ridan-to'g'ri kirmaydi, balki maxsus vakolatli organ sifatida qonunlarning ijro etilishini nazorat qiladi. Uning vazifasi boshqa hokimiyatlarni almashtirish emas, balki ularning faoliyati qonun doirasida bo'lishini ta'minlashdir. Masalan, prokuror sud qaroriga rozi bo'lmasa, uni o'zi bekor qilmaydi, balki qonunda belgilangan tartibda yuqori sudga shikoyat qiladi. 5. Tadbirkor tuman prokuraturasiga murojaat qilib, bir nazorat organi oldindan xabardor qilmasdan va asossiz ravishda uning faoliyatini to'xtatib qo'yganini aytdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Avvalo murojaatni belgilangan tartibda ro'yxatga olaman va tadbirkordan barcha hujjatlarni so'rayman: tekshiruv yoki faoliyatni to'xtatish to'g'risidagi qaror, dalolatnomalar, yozishmalar. Keyin nazorat organidan tekshiruv uchun asos bo'lgan hujjatlarni talab qilib, ularning qonuniyligini o'rganaman: Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 239 tekshiruv tayinlash tartibi, vakolat, xabardor qilish talablari va faoliyatni to'xtatish uchun qonuniy asos bor-yo'qligini. Agar buzilish tasdiqlansa, qonunda nazarda tutilgan prokuror ta'sir choralarini qo'llayman, masalan, noqonuniy qarorga protest keltiraman yoki buzilishni bartaraf etish haqida taqdimnoma kiritaman. Aybdor mansabdor shaxslarning javobgarligi masalasini ham ko'rib chiqaman. Tadbirkorni natija haqida yozma xabardor qilaman. Shu bilan birga xolis bo'laman: agar tadbirkor haqiqatan qonunni buzgan bo'lsa, buni ham ochiq tushuntiraman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 240 tekshiruv tayinlash tartibi, vakolat, xabardor qilish talablari va faoliyatni to'xtatish uchun qonuniy asos bor-yo'qligini. Agar buzilish tasdiqlansa, qonunda nazarda tutilgan prokuror ta'sir choralarini qo'llayman, masalan, noqonuniy qarorga protest keltiraman yoki buzilishni bartaraf etish haqida taqdimnoma kiritaman. Aybdor mansabdor shaxslarning javobgarligi masalasini ham ko'rib chiqaman. Tadbirkorni natija haqida yozma xabardor qilaman. Shu bilan birga xolis bo'laman: agar tadbirkor haqiqatan qonunni buzgan bo'lsa, buni ham ochiq tushuntiraman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 240 tekshiruv tayinlash tartibi, vakolat, xabardor qilish talablari va faoliyatni to'xtatish uchun qonuniy asos bor-yo'qligini. Agar buzilish tasdiqlansa, qonunda nazarda tutilgan prokuror ta'sir choralarini qo'llayman, masalan, noqonuniy qarorga protest keltiraman yoki buzilishni bartaraf etish haqida taqdimnoma kiritaman. Aybdor mansabdor shaxslarning javobgarligi masalasini ham ko'rib chiqaman. Tadbirkorni natija haqida yozma xabardor qilaman. Shu bilan birga xolis bo'laman: agar tadbirkor haqiqatan qonunni buzgan bo'lsa, buni ham ochiq tushuntiraman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 240 Suhbat bileti 17 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Sizningcha, yaxshi prokurorni oddiy huquqshunosdan nima ajratib turadi va sizda bu fazilatlardan qaysilari bor? Namunaviy javob / yechim:✔ Yaxshi prokuror qonunni bilish bilan cheklanmaydi; u davlat nomidan ish yuritayotganini va har bir qarori inson taqdiriga ta'sir qilishini his qiladi. Menimcha, uchta fazilat hal qiluvchi: xolislik, mas'uliyat va jasorat. Xolislik ayblovni emas, haqiqatni izlashni anglatadi, ya'ni oqlovchi dalillarni ham e'tiborga olish. Mas'uliyat muddatlar, hujjatlar va har bir murojaatga jiddiy yondashishda ko'rinadi. Jasorat esa bosim ostida ham qonunga sodiq qolishdir. O'zimda tahliliy fikrlash va tartiblilikni kuchli tomon deb bilaman: amaliyotda murakkab hujjatlarni tez tahlil qilib, muhim tafsilotlarni ajratib olishni o'rganganman. Xolislikni esa munozaralarda qarama-qarshi tomon dalillarini ham chuqur o'rganish odati orqali rivojlantirdim. Jasoratni amalda isbotlashga tayyorman. 2. Aybsizlik prezumpsiyasi amaliy ish yuritishda prokurordan nimani talab qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Aybsizlik prezumpsiyasi shaxsning aybi qonunda belgilangan tartibda isbotlanmaguncha va qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha u aybsiz hisoblanishini anglatadi. Prokuror uchun bu bir necha amaliy talabni keltirib chiqaradi. Birinchidan, isbotlash majburiyati ayblov tarafida: gumon qilinuvchi o'z aybsizligini isbotlashi shart emas. Ikkinchidan, bartaraf etib bo'lmaydigan shubhalar ayblanuvchi foydasiga talqin qilinadi. Uchinchidan, ayblov taxminlarga emas, faqat qonuniy yo'l bilan olingan dalillarga asoslanishi kerak. To'rtinchidan, prokuror sud hukmigacha ommaviy bayonotlarda shaxsni aybdor deb e'lon qilmasligi lozim. Bu tamoyil prokurorning kuchsizligini emas, aksincha, ayblovning sifatli va asosli bo'lishini ta'minlaydi. 3. Ish yakunlangach, minnatdor fuqaro sizga qimmatbaho sovg'a olib keldi va «bu shunchaki rahmat» dedi. Nima qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Sovg'ani qabul qilmayman. Fuqaroning niyati samimiy bo'lishi mumkin, lekin xizmat vazifasini bajarganim uchun sovg'a olish xizmat etikasiga zid va korrupsiyaviy xavf tug'diradi. Bunday sovg'a kelajakda «qarzdorlik» hissini paydo qiladi, boshqalar esa uni yashirin rag'batlantirish deb qabul qiladi. Fuqaroga hurmat bilan rad etish sababini tushuntiraman: men o'z ishimni qildim, buning uchun davlat menga maosh to'laydi, eng yaxshi minnatdorchilik esa uning qonunga va prokuraturaga ishonchidir. Agar sovg'a mening xohishimdan qat'i nazar qoldirilgan bo'lsa, bu haqida darhol rahbariyatga xabar beraman va ichki tartibda belgilangan yo'l bilan rasmiylashtiraman. Bunday holatlarni yashirish emas, ochiq hal qilish xodimning o'zini ham himoya qiladi. 4. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qanday ahamiyatga ega va u milliy huquqqa qanday ta'sir ko'rsatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1948-yilda qabul qilingan va inson huquqlari sohasidagi birinchi umumiy xalqaro hujjat hisoblanadi. Unda yashash, erkinlik, shaxsiy daxlsizlik, adolatli sud, so'z va vijdon erkinligi, mehnat va ta'lim kabi asosiy huquqlar mustahkamlangan. Deklaratsiya o'zi shartnoma bo'lmasa-da, keyinchalik qabul qilingan xalqaro paktlar va konvensiyalar uchun asos bo'ldi hamda ko'plab davlatlar konstitutsiyalariga ta'sir ko'rsatdi. O'zbekiston ham uning qoidalarini tan olgan, Konstitutsiyamizda inson, uning hayoti, erkinligi va qadr- qimmati oliy qadriyat sifatida e'tirof etilgan. Prokuror uchun bu shuni anglatadiki, har qanday ish yuritishda inson huquqlari hurmati asosiy mezon bo'lishi kerak. 5. Kechqurun 15 yoshli o'smir ichki ishlar bo'limiga olib kelingan, uning ota-onasi xabardor qilinmagan va u yolg'iz so'roq qilinmoqda. Navbatchi prokuror sifatida harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 241 Suhbat bileti 17 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Sizningcha, yaxshi prokurorni oddiy huquqshunosdan nima ajratib turadi va sizda bu fazilatlardan qaysilari bor? Namunaviy javob / yechim:✔ Yaxshi prokuror qonunni bilish bilan cheklanmaydi; u davlat nomidan ish yuritayotganini va har bir qarori inson taqdiriga ta'sir qilishini his qiladi. Menimcha, uchta fazilat hal qiluvchi: xolislik, mas'uliyat va jasorat. Xolislik ayblovni emas, haqiqatni izlashni anglatadi, ya'ni oqlovchi dalillarni ham e'tiborga olish. Mas'uliyat muddatlar, hujjatlar va har bir murojaatga jiddiy yondashishda ko'rinadi. Jasorat esa bosim ostida ham qonunga sodiq qolishdir. O'zimda tahliliy fikrlash va tartiblilikni kuchli tomon deb bilaman: amaliyotda murakkab hujjatlarni tez tahlil qilib, muhim tafsilotlarni ajratib olishni o'rganganman. Xolislikni esa munozaralarda qarama-qarshi tomon dalillarini ham chuqur o'rganish odati orqali rivojlantirdim. Jasoratni amalda isbotlashga tayyorman. 2. Aybsizlik prezumpsiyasi amaliy ish yuritishda prokurordan nimani talab qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Aybsizlik prezumpsiyasi shaxsning aybi qonunda belgilangan tartibda isbotlanmaguncha va qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha u aybsiz hisoblanishini anglatadi. Prokuror uchun bu bir necha amaliy talabni keltirib chiqaradi. Birinchidan, isbotlash majburiyati ayblov tarafida: gumon qilinuvchi o'z aybsizligini isbotlashi shart emas. Ikkinchidan, bartaraf etib bo'lmaydigan shubhalar ayblanuvchi foydasiga talqin qilinadi. Uchinchidan, ayblov taxminlarga emas, faqat qonuniy yo'l bilan olingan dalillarga asoslanishi kerak. To'rtinchidan, prokuror sud hukmigacha ommaviy bayonotlarda shaxsni aybdor deb e'lon qilmasligi lozim. Bu tamoyil prokurorning kuchsizligini emas, aksincha, ayblovning sifatli va asosli bo'lishini ta'minlaydi. 3. Ish yakunlangach, minnatdor fuqaro sizga qimmatbaho sovg'a olib keldi va «bu shunchaki rahmat» dedi. Nima qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Sovg'ani qabul qilmayman. Fuqaroning niyati samimiy bo'lishi mumkin, lekin xizmat vazifasini bajarganim uchun sovg'a olish xizmat etikasiga zid va korrupsiyaviy xavf tug'diradi. Bunday sovg'a kelajakda «qarzdorlik» hissini paydo qiladi, boshqalar esa uni yashirin rag'batlantirish deb qabul qiladi. Fuqaroga hurmat bilan rad etish sababini tushuntiraman: men o'z ishimni qildim, buning uchun davlat menga maosh to'laydi, eng yaxshi minnatdorchilik esa uning qonunga va prokuraturaga ishonchidir. Agar sovg'a mening xohishimdan qat'i nazar qoldirilgan bo'lsa, bu haqida darhol rahbariyatga xabar beraman va ichki tartibda belgilangan yo'l bilan rasmiylashtiraman. Bunday holatlarni yashirish emas, ochiq hal qilish xodimning o'zini ham himoya qiladi. 4. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qanday ahamiyatga ega va u milliy huquqqa qanday ta'sir ko'rsatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1948-yilda qabul qilingan va inson huquqlari sohasidagi birinchi umumiy xalqaro hujjat hisoblanadi. Unda yashash, erkinlik, shaxsiy daxlsizlik, adolatli sud, so'z va vijdon erkinligi, mehnat va ta'lim kabi asosiy huquqlar mustahkamlangan. Deklaratsiya o'zi shartnoma bo'lmasa-da, keyinchalik qabul qilingan xalqaro paktlar va konvensiyalar uchun asos bo'ldi hamda ko'plab davlatlar konstitutsiyalariga ta'sir ko'rsatdi. O'zbekiston ham uning qoidalarini tan olgan, Konstitutsiyamizda inson, uning hayoti, erkinligi va qadr- qimmati oliy qadriyat sifatida e'tirof etilgan. Prokuror uchun bu shuni anglatadiki, har qanday ish yuritishda inson huquqlari hurmati asosiy mezon bo'lishi kerak. 5. Kechqurun 15 yoshli o'smir ichki ishlar bo'limiga olib kelingan, uning ota-onasi xabardor qilinmagan va u yolg'iz so'roq qilinmoqda. Navbatchi prokuror sifatida harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 241 Suhbat bileti 17 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Sizningcha, yaxshi prokurorni oddiy huquqshunosdan nima ajratib turadi va sizda bu fazilatlardan qaysilari bor? Namunaviy javob / yechim:✔ Yaxshi prokuror qonunni bilish bilan cheklanmaydi; u davlat nomidan ish yuritayotganini va har bir qarori inson taqdiriga ta'sir qilishini his qiladi. Menimcha, uchta fazilat hal qiluvchi: xolislik, mas'uliyat va jasorat. Xolislik ayblovni emas, haqiqatni izlashni anglatadi, ya'ni oqlovchi dalillarni ham e'tiborga olish. Mas'uliyat muddatlar, hujjatlar va har bir murojaatga jiddiy yondashishda ko'rinadi. Jasorat esa bosim ostida ham qonunga sodiq qolishdir. O'zimda tahliliy fikrlash va tartiblilikni kuchli tomon deb bilaman: amaliyotda murakkab hujjatlarni tez tahlil qilib, muhim tafsilotlarni ajratib olishni o'rganganman. Xolislikni esa munozaralarda qarama-qarshi tomon dalillarini ham chuqur o'rganish odati orqali rivojlantirdim. Jasoratni amalda isbotlashga tayyorman. 2. Aybsizlik prezumpsiyasi amaliy ish yuritishda prokurordan nimani talab qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Aybsizlik prezumpsiyasi shaxsning aybi qonunda belgilangan tartibda isbotlanmaguncha va qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan aniqlanmaguncha u aybsiz hisoblanishini anglatadi. Prokuror uchun bu bir necha amaliy talabni keltirib chiqaradi. Birinchidan, isbotlash majburiyati ayblov tarafida: gumon qilinuvchi o'z aybsizligini isbotlashi shart emas. Ikkinchidan, bartaraf etib bo'lmaydigan shubhalar ayblanuvchi foydasiga talqin qilinadi. Uchinchidan, ayblov taxminlarga emas, faqat qonuniy yo'l bilan olingan dalillarga asoslanishi kerak. To'rtinchidan, prokuror sud hukmigacha ommaviy bayonotlarda shaxsni aybdor deb e'lon qilmasligi lozim. Bu tamoyil prokurorning kuchsizligini emas, aksincha, ayblovning sifatli va asosli bo'lishini ta'minlaydi. 3. Ish yakunlangach, minnatdor fuqaro sizga qimmatbaho sovg'a olib keldi va «bu shunchaki rahmat» dedi. Nima qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Sovg'ani qabul qilmayman. Fuqaroning niyati samimiy bo'lishi mumkin, lekin xizmat vazifasini bajarganim uchun sovg'a olish xizmat etikasiga zid va korrupsiyaviy xavf tug'diradi. Bunday sovg'a kelajakda «qarzdorlik» hissini paydo qiladi, boshqalar esa uni yashirin rag'batlantirish deb qabul qiladi. Fuqaroga hurmat bilan rad etish sababini tushuntiraman: men o'z ishimni qildim, buning uchun davlat menga maosh to'laydi, eng yaxshi minnatdorchilik esa uning qonunga va prokuraturaga ishonchidir. Agar sovg'a mening xohishimdan qat'i nazar qoldirilgan bo'lsa, bu haqida darhol rahbariyatga xabar beraman va ichki tartibda belgilangan yo'l bilan rasmiylashtiraman. Bunday holatlarni yashirish emas, ochiq hal qilish xodimning o'zini ham himoya qiladi. 4. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qanday ahamiyatga ega va u milliy huquqqa qanday ta'sir ko'rsatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1948-yilda qabul qilingan va inson huquqlari sohasidagi birinchi umumiy xalqaro hujjat hisoblanadi. Unda yashash, erkinlik, shaxsiy daxlsizlik, adolatli sud, so'z va vijdon erkinligi, mehnat va ta'lim kabi asosiy huquqlar mustahkamlangan. Deklaratsiya o'zi shartnoma bo'lmasa-da, keyinchalik qabul qilingan xalqaro paktlar va konvensiyalar uchun asos bo'ldi hamda ko'plab davlatlar konstitutsiyalariga ta'sir ko'rsatdi. O'zbekiston ham uning qoidalarini tan olgan, Konstitutsiyamizda inson, uning hayoti, erkinligi va qadr- qimmati oliy qadriyat sifatida e'tirof etilgan. Prokuror uchun bu shuni anglatadiki, har qanday ish yuritishda inson huquqlari hurmati asosiy mezon bo'lishi kerak. 5. Kechqurun 15 yoshli o'smir ichki ishlar bo'limiga olib kelingan, uning ota-onasi xabardor qilinmagan va u yolg'iz so'roq qilinmoqda. Navbatchi prokuror sifatida harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 241 Voyaga yetmaganlar ishtirokidagi holatlarda qonun qo'shimcha kafolatlar belgilaydi, shuning uchun darhol aralashaman. Avvalo so'roqni to'xtatishni va o'smirni olib kelish asoslarini aniqlashni talab qilaman: u qanday maqomda — guvoh, gumon qilinuvchi yoki boshqa holat. Ota-onasi yoki boshqa qonuniy vakili zudlik bilan xabardor qilinishini ta'minlayman. Agar u gumon qilinuvchi sifatida qaralayotgan bo'lsa, himoyachi ishtiroki va qonunda nazarda tutilgan hollarda pedagog yoki psixolog ishtirokini ta'minlash zarur. Bu kafolatlarsiz olingan ko'rsatuvlar dalil sifatida maqbul bo'lmasligi mumkin. Shuningdek, o'smirning sog'lig'i va ahvolini tekshiraman, ushlab turish shartlarini ko'zdan kechiraman. Buzilishlar bo'yicha prokuror ta'sir choralarini qo'llayman va mas'ul xodimlarning javobgarligi masalasini qo'yaman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 242 Voyaga yetmaganlar ishtirokidagi holatlarda qonun qo'shimcha kafolatlar belgilaydi, shuning uchun darhol aralashaman. Avvalo so'roqni to'xtatishni va o'smirni olib kelish asoslarini aniqlashni talab qilaman: u qanday maqomda — guvoh, gumon qilinuvchi yoki boshqa holat. Ota-onasi yoki boshqa qonuniy vakili zudlik bilan xabardor qilinishini ta'minlayman. Agar u gumon qilinuvchi sifatida qaralayotgan bo'lsa, himoyachi ishtiroki va qonunda nazarda tutilgan hollarda pedagog yoki psixolog ishtirokini ta'minlash zarur. Bu kafolatlarsiz olingan ko'rsatuvlar dalil sifatida maqbul bo'lmasligi mumkin. Shuningdek, o'smirning sog'lig'i va ahvolini tekshiraman, ushlab turish shartlarini ko'zdan kechiraman. Buzilishlar bo'yicha prokuror ta'sir choralarini qo'llayman va mas'ul xodimlarning javobgarligi masalasini qo'yaman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 242 Voyaga yetmaganlar ishtirokidagi holatlarda qonun qo'shimcha kafolatlar belgilaydi, shuning uchun darhol aralashaman. Avvalo so'roqni to'xtatishni va o'smirni olib kelish asoslarini aniqlashni talab qilaman: u qanday maqomda — guvoh, gumon qilinuvchi yoki boshqa holat. Ota-onasi yoki boshqa qonuniy vakili zudlik bilan xabardor qilinishini ta'minlayman. Agar u gumon qilinuvchi sifatida qaralayotgan bo'lsa, himoyachi ishtiroki va qonunda nazarda tutilgan hollarda pedagog yoki psixolog ishtirokini ta'minlash zarur. Bu kafolatlarsiz olingan ko'rsatuvlar dalil sifatida maqbul bo'lmasligi mumkin. Shuningdek, o'smirning sog'lig'i va ahvolini tekshiraman, ushlab turish shartlarini ko'zdan kechiraman. Buzilishlar bo'yicha prokuror ta'sir choralarini qo'llayman va mas'ul xodimlarning javobgarligi masalasini qo'yaman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 242 Suhbat bileti 18 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Besh yildan keyin o'zingizni prokuratura tizimida qayerda va qanday natijalar bilan ko'rasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Besh yil ichida men, avvalo, ishonchli va malakali mutaxassis bo'lishni maqsad qilaman. Dastlabki yillarda tuman darajasida turli yo'nalishlarda ishlab, fuqarolar murojaatlari, tergov ustidan nazorat va sudlarda ayblovni quvvatlash bo'yicha amaliy tajriba to'plashni xohlayman. Keyin bitta yo'nalishga, masalan, tadbirkorlik subyektlari huquqlarini himoya qilish yoki voyaga yetmaganlar bilan bog'liq ishlarga chuqurroq ixtisoslashmoqchiman. Natijalar haqida gapirganda, men uchun lavozimdan ko'ra sifat muhim: ishlarim bo'yicha qarorlarimning qonuniy va asosli bo'lishi, sudda bekor qilinmasligi, fuqarolarning murojaatlari o'z vaqtida hal etilishi. Shu bilan birga malaka oshirish kurslarida o'qib, xorijiy tilni mukammal egallashni va yosh hamkasblarga tajriba ulashishni rejalashtiraman. 2. Dalil qachon maqbul emas deb topiladi va bu qoida nima uchun muhim? Namunaviy javob / yechim: ✔ Dalilning maqbulligi uning qonunda belgilangan tartibda, vakolatli shaxs tomonidan va qonuniy manbadan olinganligini anglatadi. Agar dalil qonunni buzgan holda olingan bo'lsa — masalan, qiynoq, tahdid, aldash yoki boshqa noqonuniy usullar bilan, himoya huquqi buzilgan holda, yoki protsessual tartibga rioya etilmasdan — u maqbul emas deb topiladi va ayblovga asos bo'la olmaydi. Bu qoida bir necha sababga ko'ra muhim. Birinchidan, u inson huquqlarini himoya qiladi va huquqni muhofaza qiluvchi organlarni noqonuniy usullardan voz kechishga undaydi. Ikkinchidan, noqonuniy usulda olingan ma'lumot ko'pincha ishonchsiz bo'ladi. Uchinchidan, u odil sudlovga ishonchni mustahkamlaydi. Prokuror bunday dalillarni o'zi aniqlab, ishdan chiqarishga majbur. 3. Ish bo'yicha noma'lum shaxs telefon qilib, o'zini «yuqori lavozimdagi odamning yaqini» deb tanishtirdi va qarorni muayyan tomonga qilishni talab qildi. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday qo'ng'iroq prokurorning mustaqilligiga aralashish va noqonuniy ta'sir o'tkazishga urinishdir. Suhbatni xushmuomalalik bilan, lekin qat'iy to'xtataman: ish bo'yicha qaror faqat qonun va dalillar asosida qabul qilinishini, telefon orqali muhokama qilinmasligini aytaman. Hech qanday va'da bermayman va qo'rqib chekinmayman. Qo'ng'iroq vaqti, raqami va mazmunini yozib qo'yaman hamda darhol rahbariyatga, zarur hollarda esa ichki xavfsizlik bo'linmasiga yozma ravishda xabar beraman. Keyingi ishimni avvalgidek, faqat ish materiallariga tayanib davom ettiraman. Bunday bosim faktlarini yashirish xodimni zaif qiladi, ularni rasmiy qayd etish esa ham xodimni, ham ishni himoya qiladi. Prokurorning qadri uning bosimga berilmasligida. 4. Elektron hukumat va raqamlashtirish davlat xizmatlari sifatiga va korrupsiyaga qarshi kurashga qanday ta'sir ko'rsatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Raqamlashtirish davlat va fuqaro o'rtasidagi munosabatni tubdan o'zgartiradi. Elektron hukumat orqali ko'plab xizmatlar masofadan, navbatsiz va shaffof tartibda ko'rsatiladi. Bu vaqt va xarajatlarni tejaydi, xizmatlarning teng va tushunarli bo'lishini ta'minlaydi. Korrupsiyaga qarshi kurash nuqtayi nazaridan eng muhim jihat — fuqaro bilan mansabdor shaxs o'rtasidagi bevosita aloqaning qisqarishi; bu esa pora so'rash imkoniyatini kamaytiradi. Har bir harakat elektron izga ega bo'lgani uchun nazorat va tahlil osonlashadi. Shu bilan birga yangi xavflar ham paydo bo'ladi: kiberhujumlar, shaxsga doir ma'lumotlarning sizib chiqishi, raqamli savodxonligi past aholining chetda qolishi. Shuning uchun raqamlashtirish ma'lumotlar xavfsizligi va inson huquqlari kafolatlari bilan birga olib borilishi lozim. 5. Ijtimoiy tarmoqda keng tarqalgan videoda tuman kasalxonasida bemorlardan noqonuniy pul talab qilinayotgani aytilmoqda. Prokuror sifatida qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ijtimoiy tarmoqdagi xabar rasmiy murojaat bo'lmasa ham, unda qonunbuzilish belgilari bo'lsa, unga e'tibor berish kerak. Avvalo videoni va uning manbasini saqlab qo'yaman, muallifni aniqlab, u bilan Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 243 Suhbat bileti 18 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Besh yildan keyin o'zingizni prokuratura tizimida qayerda va qanday natijalar bilan ko'rasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Besh yil ichida men, avvalo, ishonchli va malakali mutaxassis bo'lishni maqsad qilaman. Dastlabki yillarda tuman darajasida turli yo'nalishlarda ishlab, fuqarolar murojaatlari, tergov ustidan nazorat va sudlarda ayblovni quvvatlash bo'yicha amaliy tajriba to'plashni xohlayman. Keyin bitta yo'nalishga, masalan, tadbirkorlik subyektlari huquqlarini himoya qilish yoki voyaga yetmaganlar bilan bog'liq ishlarga chuqurroq ixtisoslashmoqchiman. Natijalar haqida gapirganda, men uchun lavozimdan ko'ra sifat muhim: ishlarim bo'yicha qarorlarimning qonuniy va asosli bo'lishi, sudda bekor qilinmasligi, fuqarolarning murojaatlari o'z vaqtida hal etilishi. Shu bilan birga malaka oshirish kurslarida o'qib, xorijiy tilni mukammal egallashni va yosh hamkasblarga tajriba ulashishni rejalashtiraman. 2. Dalil qachon maqbul emas deb topiladi va bu qoida nima uchun muhim? Namunaviy javob / yechim: ✔ Dalilning maqbulligi uning qonunda belgilangan tartibda, vakolatli shaxs tomonidan va qonuniy manbadan olinganligini anglatadi. Agar dalil qonunni buzgan holda olingan bo'lsa — masalan, qiynoq, tahdid, aldash yoki boshqa noqonuniy usullar bilan, himoya huquqi buzilgan holda, yoki protsessual tartibga rioya etilmasdan — u maqbul emas deb topiladi va ayblovga asos bo'la olmaydi. Bu qoida bir necha sababga ko'ra muhim. Birinchidan, u inson huquqlarini himoya qiladi va huquqni muhofaza qiluvchi organlarni noqonuniy usullardan voz kechishga undaydi. Ikkinchidan, noqonuniy usulda olingan ma'lumot ko'pincha ishonchsiz bo'ladi. Uchinchidan, u odil sudlovga ishonchni mustahkamlaydi. Prokuror bunday dalillarni o'zi aniqlab, ishdan chiqarishga majbur. 3. Ish bo'yicha noma'lum shaxs telefon qilib, o'zini «yuqori lavozimdagi odamning yaqini» deb tanishtirdi va qarorni muayyan tomonga qilishni talab qildi. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday qo'ng'iroq prokurorning mustaqilligiga aralashish va noqonuniy ta'sir o'tkazishga urinishdir. Suhbatni xushmuomalalik bilan, lekin qat'iy to'xtataman: ish bo'yicha qaror faqat qonun va dalillar asosida qabul qilinishini, telefon orqali muhokama qilinmasligini aytaman. Hech qanday va'da bermayman va qo'rqib chekinmayman. Qo'ng'iroq vaqti, raqami va mazmunini yozib qo'yaman hamda darhol rahbariyatga, zarur hollarda esa ichki xavfsizlik bo'linmasiga yozma ravishda xabar beraman. Keyingi ishimni avvalgidek, faqat ish materiallariga tayanib davom ettiraman. Bunday bosim faktlarini yashirish xodimni zaif qiladi, ularni rasmiy qayd etish esa ham xodimni, ham ishni himoya qiladi. Prokurorning qadri uning bosimga berilmasligida. 4. Elektron hukumat va raqamlashtirish davlat xizmatlari sifatiga va korrupsiyaga qarshi kurashga qanday ta'sir ko'rsatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Raqamlashtirish davlat va fuqaro o'rtasidagi munosabatni tubdan o'zgartiradi. Elektron hukumat orqali ko'plab xizmatlar masofadan, navbatsiz va shaffof tartibda ko'rsatiladi. Bu vaqt va xarajatlarni tejaydi, xizmatlarning teng va tushunarli bo'lishini ta'minlaydi. Korrupsiyaga qarshi kurash nuqtayi nazaridan eng muhim jihat — fuqaro bilan mansabdor shaxs o'rtasidagi bevosita aloqaning qisqarishi; bu esa pora so'rash imkoniyatini kamaytiradi. Har bir harakat elektron izga ega bo'lgani uchun nazorat va tahlil osonlashadi. Shu bilan birga yangi xavflar ham paydo bo'ladi: kiberhujumlar, shaxsga doir ma'lumotlarning sizib chiqishi, raqamli savodxonligi past aholining chetda qolishi. Shuning uchun raqamlashtirish ma'lumotlar xavfsizligi va inson huquqlari kafolatlari bilan birga olib borilishi lozim. 5. Ijtimoiy tarmoqda keng tarqalgan videoda tuman kasalxonasida bemorlardan noqonuniy pul talab qilinayotgani aytilmoqda. Prokuror sifatida qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ijtimoiy tarmoqdagi xabar rasmiy murojaat bo'lmasa ham, unda qonunbuzilish belgilari bo'lsa, unga e'tibor berish kerak. Avvalo videoni va uning manbasini saqlab qo'yaman, muallifni aniqlab, u bilan Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 243 Suhbat bileti 18 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Besh yildan keyin o'zingizni prokuratura tizimida qayerda va qanday natijalar bilan ko'rasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Besh yil ichida men, avvalo, ishonchli va malakali mutaxassis bo'lishni maqsad qilaman. Dastlabki yillarda tuman darajasida turli yo'nalishlarda ishlab, fuqarolar murojaatlari, tergov ustidan nazorat va sudlarda ayblovni quvvatlash bo'yicha amaliy tajriba to'plashni xohlayman. Keyin bitta yo'nalishga, masalan, tadbirkorlik subyektlari huquqlarini himoya qilish yoki voyaga yetmaganlar bilan bog'liq ishlarga chuqurroq ixtisoslashmoqchiman. Natijalar haqida gapirganda, men uchun lavozimdan ko'ra sifat muhim: ishlarim bo'yicha qarorlarimning qonuniy va asosli bo'lishi, sudda bekor qilinmasligi, fuqarolarning murojaatlari o'z vaqtida hal etilishi. Shu bilan birga malaka oshirish kurslarida o'qib, xorijiy tilni mukammal egallashni va yosh hamkasblarga tajriba ulashishni rejalashtiraman. 2. Dalil qachon maqbul emas deb topiladi va bu qoida nima uchun muhim? Namunaviy javob / yechim: ✔ Dalilning maqbulligi uning qonunda belgilangan tartibda, vakolatli shaxs tomonidan va qonuniy manbadan olinganligini anglatadi. Agar dalil qonunni buzgan holda olingan bo'lsa — masalan, qiynoq, tahdid, aldash yoki boshqa noqonuniy usullar bilan, himoya huquqi buzilgan holda, yoki protsessual tartibga rioya etilmasdan — u maqbul emas deb topiladi va ayblovga asos bo'la olmaydi. Bu qoida bir necha sababga ko'ra muhim. Birinchidan, u inson huquqlarini himoya qiladi va huquqni muhofaza qiluvchi organlarni noqonuniy usullardan voz kechishga undaydi. Ikkinchidan, noqonuniy usulda olingan ma'lumot ko'pincha ishonchsiz bo'ladi. Uchinchidan, u odil sudlovga ishonchni mustahkamlaydi. Prokuror bunday dalillarni o'zi aniqlab, ishdan chiqarishga majbur. 3. Ish bo'yicha noma'lum shaxs telefon qilib, o'zini «yuqori lavozimdagi odamning yaqini» deb tanishtirdi va qarorni muayyan tomonga qilishni talab qildi. Qanday harakat qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bunday qo'ng'iroq prokurorning mustaqilligiga aralashish va noqonuniy ta'sir o'tkazishga urinishdir. Suhbatni xushmuomalalik bilan, lekin qat'iy to'xtataman: ish bo'yicha qaror faqat qonun va dalillar asosida qabul qilinishini, telefon orqali muhokama qilinmasligini aytaman. Hech qanday va'da bermayman va qo'rqib chekinmayman. Qo'ng'iroq vaqti, raqami va mazmunini yozib qo'yaman hamda darhol rahbariyatga, zarur hollarda esa ichki xavfsizlik bo'linmasiga yozma ravishda xabar beraman. Keyingi ishimni avvalgidek, faqat ish materiallariga tayanib davom ettiraman. Bunday bosim faktlarini yashirish xodimni zaif qiladi, ularni rasmiy qayd etish esa ham xodimni, ham ishni himoya qiladi. Prokurorning qadri uning bosimga berilmasligida. 4. Elektron hukumat va raqamlashtirish davlat xizmatlari sifatiga va korrupsiyaga qarshi kurashga qanday ta'sir ko'rsatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Raqamlashtirish davlat va fuqaro o'rtasidagi munosabatni tubdan o'zgartiradi. Elektron hukumat orqali ko'plab xizmatlar masofadan, navbatsiz va shaffof tartibda ko'rsatiladi. Bu vaqt va xarajatlarni tejaydi, xizmatlarning teng va tushunarli bo'lishini ta'minlaydi. Korrupsiyaga qarshi kurash nuqtayi nazaridan eng muhim jihat — fuqaro bilan mansabdor shaxs o'rtasidagi bevosita aloqaning qisqarishi; bu esa pora so'rash imkoniyatini kamaytiradi. Har bir harakat elektron izga ega bo'lgani uchun nazorat va tahlil osonlashadi. Shu bilan birga yangi xavflar ham paydo bo'ladi: kiberhujumlar, shaxsga doir ma'lumotlarning sizib chiqishi, raqamli savodxonligi past aholining chetda qolishi. Shuning uchun raqamlashtirish ma'lumotlar xavfsizligi va inson huquqlari kafolatlari bilan birga olib borilishi lozim. 5. Ijtimoiy tarmoqda keng tarqalgan videoda tuman kasalxonasida bemorlardan noqonuniy pul talab qilinayotgani aytilmoqda. Prokuror sifatida qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ijtimoiy tarmoqdagi xabar rasmiy murojaat bo'lmasa ham, unda qonunbuzilish belgilari bo'lsa, unga e'tibor berish kerak. Avvalo videoni va uning manbasini saqlab qo'yaman, muallifni aniqlab, u bilan Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 243 bog'lanishga harakat qilaman. Xabarni oldindan haqiqat yoki yolg'on deb hisoblamayman: uni dalillar asosida xolis tekshirish kerak. Kasalxonaning tegishli hujjatlarini, pullik xizmatlar tartibini va bemorlarning tushuntirishlarini o'rganaman. Agar jinoyat belgilari aniqlansa, materiallarni qonunda belgilangan tartibda tergov organiga yuboraman yoki jinoyat ishi qo'zg'atish masalasini hal qilaman. Agar xabar tasdiqlanmasa, jamoatchilikni rasmiy kanal orqali xolis xabardor qilish ham muhim. Natija haqida ochiq ma'lumot berish ommaviy ishonchni mustahkamlaydi, ammo tergov sirini va shaxslar huquqlarini buzmaslik lozim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 244 bog'lanishga harakat qilaman. Xabarni oldindan haqiqat yoki yolg'on deb hisoblamayman: uni dalillar asosida xolis tekshirish kerak. Kasalxonaning tegishli hujjatlarini, pullik xizmatlar tartibini va bemorlarning tushuntirishlarini o'rganaman. Agar jinoyat belgilari aniqlansa, materiallarni qonunda belgilangan tartibda tergov organiga yuboraman yoki jinoyat ishi qo'zg'atish masalasini hal qilaman. Agar xabar tasdiqlanmasa, jamoatchilikni rasmiy kanal orqali xolis xabardor qilish ham muhim. Natija haqida ochiq ma'lumot berish ommaviy ishonchni mustahkamlaydi, ammo tergov sirini va shaxslar huquqlarini buzmaslik lozim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 244 bog'lanishga harakat qilaman. Xabarni oldindan haqiqat yoki yolg'on deb hisoblamayman: uni dalillar asosida xolis tekshirish kerak. Kasalxonaning tegishli hujjatlarini, pullik xizmatlar tartibini va bemorlarning tushuntirishlarini o'rganaman. Agar jinoyat belgilari aniqlansa, materiallarni qonunda belgilangan tartibda tergov organiga yuboraman yoki jinoyat ishi qo'zg'atish masalasini hal qilaman. Agar xabar tasdiqlanmasa, jamoatchilikni rasmiy kanal orqali xolis xabardor qilish ham muhim. Natija haqida ochiq ma'lumot berish ommaviy ishonchni mustahkamlaydi, ammo tergov sirini va shaxslar huquqlarini buzmaslik lozim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 244 Suhbat bileti 19 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Kuchsiz tomoningizni ayting va uni bartaraf etish uchun nima qilayotganingizni misol bilan tushuntiring. Namunaviy javob / yechim:✔ Mening kuchsiz tomonim — ba'zan ishni o'zim bajarib qo'yishga intilish va yordam so'rashga ikkilanishim. Amaliyot davomida bir murakkab hujjatlar to'plamini yolg'iz tahlil qilmoqchi bo'lib, muddatga zo'rg'a ulgurganman. Shundan keyin bunday yondashuv nafaqat menga, balki ish sifatiga ham zarar berishini tushundim. Hozir buni ongli ravishda o'zgartiryapman: katta vazifani boshlashdan oldin rejani tuzib, qaysi qismida tajribali hamkasbning maslahati kerakligini oldindan belgilayman. Shuningdek, o'z fikrimni ertaroq muhokamaga qo'yishni odat qilyapman, chunki tashqi nigoh xatolarni erta aniqlashga yordam beradi. Prokuraturada jamoa bilan ishlash va ustozlik madaniyati borligini bilaman, bu menga kamchiligimni tezroq yengishga yordam beradi deb hisoblayman. 2. Gumon qilinuvchining himoya huquqi qaysi paytdan boshlab amal qiladi va prokuror uni ta'minlashda qanday rol o'ynaydi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Himoya huquqi shaxs gumon qilinuvchi sifatida ushlangan yoki unga nisbatan jinoiy ta'qib boshlangan paytdan boshlab amal qiladi. Bu huquq himoyachiga ega bo'lish, unga erkin murojaat qilish, ko'rsatuv berishdan bosh tortish, o'zi va yaqin qarindoshlariga qarshi guvohlik bermaslik, ayblovning mohiyatini bilish kabi imkoniyatlarni o'z ichiga oladi. Shaxs advokat yollashga qodir bo'lmasa, qonunda belgilangan hollarda himoyachi davlat hisobidan ta'minlanadi. Prokurorning roli shundaki, u surishtiruv va tergovning qonuniyligini nazorat qilib, himoya huquqi buzilishiga yo'l qo'ymaydi. Agar ushlangan shaxsga advokat berilmagan yoki u bilan uchrashuv cheklangan bo'lsa, prokuror buni bartaraf etishi shart. Himoya huquqi buzilgan holda olingan dalillar maqbul bo'lmasligi mumkin. 3. Oila davrasida qarindoshlaringiz shov-shuvli ish tafsilotlarini so'rab qolishdi. Ularga nima deysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xizmat davomida bilib olgan ma'lumotlarni, ayniqsa tergov sirini oshkor qilmaslik prokurorning asosiy majburiyatlaridan biri. Bu talab ish vaqtidan tashqarida, oila davrasida ham amal qiladi. Qarindoshlarimga xushmuomalalik bilan ish bo'yicha hech narsa ayta olmasligimni tushuntiraman. Sababini ham aytaman: bu ma'lumotlar ishtirokchilarning shaxsiy hayotiga, tergov natijasiga va odil sudlovga ta'sir qilishi mumkin. Hatto «faqat sizga» deb aytilgan ma'lumot ham keyinchalik tarqalib ketishi mumkin. Ular ommaviy axborot vositalarida rasmiy e'lon qilingan ma'lumotlar bilan tanishishlari mumkinligini eslatib o'taman. Odatda yaqinlar bu tamoyilni tushunishadi va hurmat qilishadi. Maxfiylikka rioya qilish nafaqat qonun talabi, balki xodimning kasbiy obro'si masalasidir. 4. Xalqaro huquq va milliy qonunchilik o'zaro qanday bog'liq va davlatlar xalqaro majburiyatlariga nima uchun rioya qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xalqaro huquq davlatlar va xalqaro tashkilotlar o'rtasidagi munosabatlarni tartibga soladi, uning asosiy manbalari xalqaro shartnomalar va umume'tirof etilgan prinsip va normalardir. Bu prinsiplar qatoriga davlatlarning suveren tengligi, kuch ishlatmaslik, nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish, ichki ishlarga aralashmaslik va inson huquqlarini hurmat qilish kiradi. Muhim tamoyillardan biri — shartnomalarga vijdonan rioya qilish: davlat o'zi ishtirok etgan shartnomani bajarishga majbur va ichki qonunini bahona qilib undan bosh tortolmaydi. Shu sababli davlatlar ratifikatsiya qilingan xalqaro majburiyatlarni milliy qonunchilikka joriy etadi va qonunlarni ularga muvofiqlashtiradi. Huquqni qo'llovchi, jumladan prokuror ham, qonunlarni talqin qilishda mamlakatning xalqaro majburiyatlarini hisobga olishi lozim. 5. Aholi tuman prokuraturasiga murojaat qilib, yaqin atrofdagi korxona sanoat chiqindilarini kechasi daryoga oqizayotganini va baliqlar nobud bo'layotganini xabar qildi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 245 Suhbat bileti 19 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Kuchsiz tomoningizni ayting va uni bartaraf etish uchun nima qilayotganingizni misol bilan tushuntiring. Namunaviy javob / yechim:✔ Mening kuchsiz tomonim — ba'zan ishni o'zim bajarib qo'yishga intilish va yordam so'rashga ikkilanishim. Amaliyot davomida bir murakkab hujjatlar to'plamini yolg'iz tahlil qilmoqchi bo'lib, muddatga zo'rg'a ulgurganman. Shundan keyin bunday yondashuv nafaqat menga, balki ish sifatiga ham zarar berishini tushundim. Hozir buni ongli ravishda o'zgartiryapman: katta vazifani boshlashdan oldin rejani tuzib, qaysi qismida tajribali hamkasbning maslahati kerakligini oldindan belgilayman. Shuningdek, o'z fikrimni ertaroq muhokamaga qo'yishni odat qilyapman, chunki tashqi nigoh xatolarni erta aniqlashga yordam beradi. Prokuraturada jamoa bilan ishlash va ustozlik madaniyati borligini bilaman, bu menga kamchiligimni tezroq yengishga yordam beradi deb hisoblayman. 2. Gumon qilinuvchining himoya huquqi qaysi paytdan boshlab amal qiladi va prokuror uni ta'minlashda qanday rol o'ynaydi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Himoya huquqi shaxs gumon qilinuvchi sifatida ushlangan yoki unga nisbatan jinoiy ta'qib boshlangan paytdan boshlab amal qiladi. Bu huquq himoyachiga ega bo'lish, unga erkin murojaat qilish, ko'rsatuv berishdan bosh tortish, o'zi va yaqin qarindoshlariga qarshi guvohlik bermaslik, ayblovning mohiyatini bilish kabi imkoniyatlarni o'z ichiga oladi. Shaxs advokat yollashga qodir bo'lmasa, qonunda belgilangan hollarda himoyachi davlat hisobidan ta'minlanadi. Prokurorning roli shundaki, u surishtiruv va tergovning qonuniyligini nazorat qilib, himoya huquqi buzilishiga yo'l qo'ymaydi. Agar ushlangan shaxsga advokat berilmagan yoki u bilan uchrashuv cheklangan bo'lsa, prokuror buni bartaraf etishi shart. Himoya huquqi buzilgan holda olingan dalillar maqbul bo'lmasligi mumkin. 3. Oila davrasida qarindoshlaringiz shov-shuvli ish tafsilotlarini so'rab qolishdi. Ularga nima deysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xizmat davomida bilib olgan ma'lumotlarni, ayniqsa tergov sirini oshkor qilmaslik prokurorning asosiy majburiyatlaridan biri. Bu talab ish vaqtidan tashqarida, oila davrasida ham amal qiladi. Qarindoshlarimga xushmuomalalik bilan ish bo'yicha hech narsa ayta olmasligimni tushuntiraman. Sababini ham aytaman: bu ma'lumotlar ishtirokchilarning shaxsiy hayotiga, tergov natijasiga va odil sudlovga ta'sir qilishi mumkin. Hatto «faqat sizga» deb aytilgan ma'lumot ham keyinchalik tarqalib ketishi mumkin. Ular ommaviy axborot vositalarida rasmiy e'lon qilingan ma'lumotlar bilan tanishishlari mumkinligini eslatib o'taman. Odatda yaqinlar bu tamoyilni tushunishadi va hurmat qilishadi. Maxfiylikka rioya qilish nafaqat qonun talabi, balki xodimning kasbiy obro'si masalasidir. 4. Xalqaro huquq va milliy qonunchilik o'zaro qanday bog'liq va davlatlar xalqaro majburiyatlariga nima uchun rioya qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xalqaro huquq davlatlar va xalqaro tashkilotlar o'rtasidagi munosabatlarni tartibga soladi, uning asosiy manbalari xalqaro shartnomalar va umume'tirof etilgan prinsip va normalardir. Bu prinsiplar qatoriga davlatlarning suveren tengligi, kuch ishlatmaslik, nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish, ichki ishlarga aralashmaslik va inson huquqlarini hurmat qilish kiradi. Muhim tamoyillardan biri — shartnomalarga vijdonan rioya qilish: davlat o'zi ishtirok etgan shartnomani bajarishga majbur va ichki qonunini bahona qilib undan bosh tortolmaydi. Shu sababli davlatlar ratifikatsiya qilingan xalqaro majburiyatlarni milliy qonunchilikka joriy etadi va qonunlarni ularga muvofiqlashtiradi. Huquqni qo'llovchi, jumladan prokuror ham, qonunlarni talqin qilishda mamlakatning xalqaro majburiyatlarini hisobga olishi lozim. 5. Aholi tuman prokuraturasiga murojaat qilib, yaqin atrofdagi korxona sanoat chiqindilarini kechasi daryoga oqizayotganini va baliqlar nobud bo'layotganini xabar qildi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 245 Suhbat bileti 19 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Kuchsiz tomoningizni ayting va uni bartaraf etish uchun nima qilayotganingizni misol bilan tushuntiring. Namunaviy javob / yechim:✔ Mening kuchsiz tomonim — ba'zan ishni o'zim bajarib qo'yishga intilish va yordam so'rashga ikkilanishim. Amaliyot davomida bir murakkab hujjatlar to'plamini yolg'iz tahlil qilmoqchi bo'lib, muddatga zo'rg'a ulgurganman. Shundan keyin bunday yondashuv nafaqat menga, balki ish sifatiga ham zarar berishini tushundim. Hozir buni ongli ravishda o'zgartiryapman: katta vazifani boshlashdan oldin rejani tuzib, qaysi qismida tajribali hamkasbning maslahati kerakligini oldindan belgilayman. Shuningdek, o'z fikrimni ertaroq muhokamaga qo'yishni odat qilyapman, chunki tashqi nigoh xatolarni erta aniqlashga yordam beradi. Prokuraturada jamoa bilan ishlash va ustozlik madaniyati borligini bilaman, bu menga kamchiligimni tezroq yengishga yordam beradi deb hisoblayman. 2. Gumon qilinuvchining himoya huquqi qaysi paytdan boshlab amal qiladi va prokuror uni ta'minlashda qanday rol o'ynaydi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Himoya huquqi shaxs gumon qilinuvchi sifatida ushlangan yoki unga nisbatan jinoiy ta'qib boshlangan paytdan boshlab amal qiladi. Bu huquq himoyachiga ega bo'lish, unga erkin murojaat qilish, ko'rsatuv berishdan bosh tortish, o'zi va yaqin qarindoshlariga qarshi guvohlik bermaslik, ayblovning mohiyatini bilish kabi imkoniyatlarni o'z ichiga oladi. Shaxs advokat yollashga qodir bo'lmasa, qonunda belgilangan hollarda himoyachi davlat hisobidan ta'minlanadi. Prokurorning roli shundaki, u surishtiruv va tergovning qonuniyligini nazorat qilib, himoya huquqi buzilishiga yo'l qo'ymaydi. Agar ushlangan shaxsga advokat berilmagan yoki u bilan uchrashuv cheklangan bo'lsa, prokuror buni bartaraf etishi shart. Himoya huquqi buzilgan holda olingan dalillar maqbul bo'lmasligi mumkin. 3. Oila davrasida qarindoshlaringiz shov-shuvli ish tafsilotlarini so'rab qolishdi. Ularga nima deysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xizmat davomida bilib olgan ma'lumotlarni, ayniqsa tergov sirini oshkor qilmaslik prokurorning asosiy majburiyatlaridan biri. Bu talab ish vaqtidan tashqarida, oila davrasida ham amal qiladi. Qarindoshlarimga xushmuomalalik bilan ish bo'yicha hech narsa ayta olmasligimni tushuntiraman. Sababini ham aytaman: bu ma'lumotlar ishtirokchilarning shaxsiy hayotiga, tergov natijasiga va odil sudlovga ta'sir qilishi mumkin. Hatto «faqat sizga» deb aytilgan ma'lumot ham keyinchalik tarqalib ketishi mumkin. Ular ommaviy axborot vositalarida rasmiy e'lon qilingan ma'lumotlar bilan tanishishlari mumkinligini eslatib o'taman. Odatda yaqinlar bu tamoyilni tushunishadi va hurmat qilishadi. Maxfiylikka rioya qilish nafaqat qonun talabi, balki xodimning kasbiy obro'si masalasidir. 4. Xalqaro huquq va milliy qonunchilik o'zaro qanday bog'liq va davlatlar xalqaro majburiyatlariga nima uchun rioya qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xalqaro huquq davlatlar va xalqaro tashkilotlar o'rtasidagi munosabatlarni tartibga soladi, uning asosiy manbalari xalqaro shartnomalar va umume'tirof etilgan prinsip va normalardir. Bu prinsiplar qatoriga davlatlarning suveren tengligi, kuch ishlatmaslik, nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish, ichki ishlarga aralashmaslik va inson huquqlarini hurmat qilish kiradi. Muhim tamoyillardan biri — shartnomalarga vijdonan rioya qilish: davlat o'zi ishtirok etgan shartnomani bajarishga majbur va ichki qonunini bahona qilib undan bosh tortolmaydi. Shu sababli davlatlar ratifikatsiya qilingan xalqaro majburiyatlarni milliy qonunchilikka joriy etadi va qonunlarni ularga muvofiqlashtiradi. Huquqni qo'llovchi, jumladan prokuror ham, qonunlarni talqin qilishda mamlakatning xalqaro majburiyatlarini hisobga olishi lozim. 5. Aholi tuman prokuraturasiga murojaat qilib, yaqin atrofdagi korxona sanoat chiqindilarini kechasi daryoga oqizayotganini va baliqlar nobud bo'layotganini xabar qildi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 245 Ekologik huquqbuzarliklar ko'pchilik manfaatiga va aholining sog'lig'iga tahdid soladi, shuning uchun bu murojaat tezkor choralarni talab qiladi. Avvalo dalillar yo'qolmasligi uchun tabiatni muhofaza qilish sohasidagi vakolatli organ mutaxassislarini jalb qilib, suv va tuproqdan namunalar olinishini va ekspertizasi o'tkazilishini ta'minlayman. Korxonaning ekologik ruxsatnomalari, tozalash inshootlarining holati va chiqindilarni utilizatsiya qilish hujjatlarini o'rganaman. Agar ifloslantirish tasdiqlansa, xavfli faoliyatni to'xtatish va buzilishni bartaraf etish uchun qonunda nazarda tutilgan choralarni ko'raman, mansabdor shaxslarning javobgarligi masalasini qo'yaman. Agar jinoyat belgilari bo'lsa, ish qo'zg'atish masalasi hal qilinadi. Shuningdek, atrof-muhitga yetkazilgan zararni qoplash bo'yicha davlat manfaatlarini ko'zlab sudga da'vo kiritish imkoniyatini ko'rib chiqaman va murojaatchilarni natijadan xabardor qilaman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 246 Ekologik huquqbuzarliklar ko'pchilik manfaatiga va aholining sog'lig'iga tahdid soladi, shuning uchun bu murojaat tezkor choralarni talab qiladi. Avvalo dalillar yo'qolmasligi uchun tabiatni muhofaza qilish sohasidagi vakolatli organ mutaxassislarini jalb qilib, suv va tuproqdan namunalar olinishini va ekspertizasi o'tkazilishini ta'minlayman. Korxonaning ekologik ruxsatnomalari, tozalash inshootlarining holati va chiqindilarni utilizatsiya qilish hujjatlarini o'rganaman. Agar ifloslantirish tasdiqlansa, xavfli faoliyatni to'xtatish va buzilishni bartaraf etish uchun qonunda nazarda tutilgan choralarni ko'raman, mansabdor shaxslarning javobgarligi masalasini qo'yaman. Agar jinoyat belgilari bo'lsa, ish qo'zg'atish masalasi hal qilinadi. Shuningdek, atrof-muhitga yetkazilgan zararni qoplash bo'yicha davlat manfaatlarini ko'zlab sudga da'vo kiritish imkoniyatini ko'rib chiqaman va murojaatchilarni natijadan xabardor qilaman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 246 Ekologik huquqbuzarliklar ko'pchilik manfaatiga va aholining sog'lig'iga tahdid soladi, shuning uchun bu murojaat tezkor choralarni talab qiladi. Avvalo dalillar yo'qolmasligi uchun tabiatni muhofaza qilish sohasidagi vakolatli organ mutaxassislarini jalb qilib, suv va tuproqdan namunalar olinishini va ekspertizasi o'tkazilishini ta'minlayman. Korxonaning ekologik ruxsatnomalari, tozalash inshootlarining holati va chiqindilarni utilizatsiya qilish hujjatlarini o'rganaman. Agar ifloslantirish tasdiqlansa, xavfli faoliyatni to'xtatish va buzilishni bartaraf etish uchun qonunda nazarda tutilgan choralarni ko'raman, mansabdor shaxslarning javobgarligi masalasini qo'yaman. Agar jinoyat belgilari bo'lsa, ish qo'zg'atish masalasi hal qilinadi. Shuningdek, atrof-muhitga yetkazilgan zararni qoplash bo'yicha davlat manfaatlarini ko'zlab sudga da'vo kiritish imkoniyatini ko'rib chiqaman va murojaatchilarni natijadan xabardor qilaman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 246 Suhbat bileti 20 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Advokatlik yoki xususiy sektordagi ishdan farqli ravishda davlat xizmatida, prokuraturada ishlash sizni nimasi bilan jalb qiladi? Namunaviy javob / yechim:✔ Advokat o'z mijozi manfaatini himoya qiladi va bu ham jamiyat uchun juda muhim vazifa. Ammo prokuror bitta tomonning emas, qonunning va jamiyatning umumiy manfaatining vakili. Meni aynan shu jihat jalb qiladi: qarorlarim pul yoki mijoz istagiga emas, faqat qonun va adolatga bog'liq bo'ladi. Xususiy sektorda daromad yuqoriroq bo'lishi mumkin, lekin prokuraturada bir tekshiruv bilan yuzlab ishchining ish haqi undirilishi yoki butun mahalla uchun xavfli holat bartaraf etilishi mumkin. Bunday ta'sir ko'lami men uchun moddiy rag'batdan muhimroq. Bundan tashqari, prokuratura intizomli muhit, tizimli ta'lim va turli huquq sohalarida tajriba to'plash imkonini beradi. Davlatga xizmat qilishni mas'uliyat va sharaf deb bilaman. 2. Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi nimani anglatadi va qonun Konstitutsiyaga zid bo'lsa nima bo'ladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Konstitutsiya davlatning asosiy qonuni bo'lib, oliy yuridik kuchga ega. Bu shuni anglatadiki, barcha qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar Konstitutsiyaga asoslanishi va unga zid bo'lmasligi kerak. Davlat organlari, mansabdor shaxslar va fuqarolar Konstitutsiyaga rioya qilishi shart, uning normalari bevosita amal qiladi. Agar biror qonun yoki boshqa hujjat Konstitutsiyaga zid bo'lsa, uning konstitutsiyaviyligini tekshirish vakolati Konstitutsiyaviy sudga tegishli. Konstitutsiyaviy sud hujjatni Konstitutsiyaga zid deb topsa, u yuridik kuchini yo'qotadi. Prokuror o'z faoliyatida, masalan, idoraviy hujjat qonunga zid ekanini aniqlasa, unga protest keltirishi mumkin; konstitutsiyaviy masalalar esa belgilangan tartibda Konstitutsiyaviy sudga yetkaziladi. Bu tizim huquqiy tartibning yaxlitligini ta'minlaydi. 3. Hamkasbingiz fuqarodan pul olayotganiga tasodifan guvoh bo'lib qoldingiz. Nima qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu juda og'ir, lekin aniq javobli vaziyat. Ko'rganimni e'tiborsiz qoldirish yoki «hamkasb» deb yashirish men uchun mumkin emas, chunki bu korrupsiyaga sukut orqali sherik bo'lish demakdir. Avvalo shoshilinch xulosa chiqarmayman: nimani, qachon va qanday holatda ko'rganimni aniq eslab, yozib qo'yaman. Keyin bu haqida belgilangan tartibda rahbariyatga yoki ichki xavfsizlik bo'linmasiga xabar beraman. O'zim tekshiruv o'tkazishga, hamkasbimni so'roq qilishga yoki uni ogohlantirishga urinmayman, chunki bu tekshiruvga zarar yetkazishi mumkin. Faktni xolis baholash vakolatli shaxslar ishi. Prokuratura obro'si har bir xodimning halolligiga bog'liq, shuning uchun bunday holatlarni ochiq bartaraf etish tizimni mustahkamlaydi, uni zaiflashtirmaydi. 4. Inson huquqlari bo'yicha vakil (ombudsman) institutining vazifasi nimadan iborat va u prokuratura bilan qanday o'zaro munosabatda bo'ladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ombudsman — inson huquqlari va erkinliklariga davlat organlari va mansabdor shaxslar tomonidan rioya etilishini kuzatuvchi mustaqil institut. O'zbekistonda Oliy Majlisning Inson huquqlari bo'yicha vakili faoliyat yuritadi. U fuqarolarning murojaatlarini ko'rib chiqadi, huquqbuzarliklarni bartaraf etish yuzasidan tavsiyalar beradi, qamoq va ozodlikdan mahrum qilish joylariga tashrif buyurib, u yerdagi sharoitni o'rganadi, qonunchilikni takomillashtirish bo'yicha takliflar kiritadi. Ombudsman jazo qo'llamaydi, uning kuchi xolisligi va obro'sida. Prokuratura esa qonuniylik ustidan nazoratni amalga oshiradi va qonunda nazarda tutilgan ta'sir choralarini qo'llay oladi. Ular bir-birini to'ldiradi: ombudsman aniqlagan buzilishlar prokuror tomonidan ko'rib chiqilishi mumkin, bu esa inson huquqlarini himoya qilish tizimini kuchaytiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 247 Suhbat bileti 20 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Advokatlik yoki xususiy sektordagi ishdan farqli ravishda davlat xizmatida, prokuraturada ishlash sizni nimasi bilan jalb qiladi? Namunaviy javob / yechim:✔ Advokat o'z mijozi manfaatini himoya qiladi va bu ham jamiyat uchun juda muhim vazifa. Ammo prokuror bitta tomonning emas, qonunning va jamiyatning umumiy manfaatining vakili. Meni aynan shu jihat jalb qiladi: qarorlarim pul yoki mijoz istagiga emas, faqat qonun va adolatga bog'liq bo'ladi. Xususiy sektorda daromad yuqoriroq bo'lishi mumkin, lekin prokuraturada bir tekshiruv bilan yuzlab ishchining ish haqi undirilishi yoki butun mahalla uchun xavfli holat bartaraf etilishi mumkin. Bunday ta'sir ko'lami men uchun moddiy rag'batdan muhimroq. Bundan tashqari, prokuratura intizomli muhit, tizimli ta'lim va turli huquq sohalarida tajriba to'plash imkonini beradi. Davlatga xizmat qilishni mas'uliyat va sharaf deb bilaman. 2. Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi nimani anglatadi va qonun Konstitutsiyaga zid bo'lsa nima bo'ladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Konstitutsiya davlatning asosiy qonuni bo'lib, oliy yuridik kuchga ega. Bu shuni anglatadiki, barcha qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar Konstitutsiyaga asoslanishi va unga zid bo'lmasligi kerak. Davlat organlari, mansabdor shaxslar va fuqarolar Konstitutsiyaga rioya qilishi shart, uning normalari bevosita amal qiladi. Agar biror qonun yoki boshqa hujjat Konstitutsiyaga zid bo'lsa, uning konstitutsiyaviyligini tekshirish vakolati Konstitutsiyaviy sudga tegishli. Konstitutsiyaviy sud hujjatni Konstitutsiyaga zid deb topsa, u yuridik kuchini yo'qotadi. Prokuror o'z faoliyatida, masalan, idoraviy hujjat qonunga zid ekanini aniqlasa, unga protest keltirishi mumkin; konstitutsiyaviy masalalar esa belgilangan tartibda Konstitutsiyaviy sudga yetkaziladi. Bu tizim huquqiy tartibning yaxlitligini ta'minlaydi. 3. Hamkasbingiz fuqarodan pul olayotganiga tasodifan guvoh bo'lib qoldingiz. Nima qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu juda og'ir, lekin aniq javobli vaziyat. Ko'rganimni e'tiborsiz qoldirish yoki «hamkasb» deb yashirish men uchun mumkin emas, chunki bu korrupsiyaga sukut orqali sherik bo'lish demakdir. Avvalo shoshilinch xulosa chiqarmayman: nimani, qachon va qanday holatda ko'rganimni aniq eslab, yozib qo'yaman. Keyin bu haqida belgilangan tartibda rahbariyatga yoki ichki xavfsizlik bo'linmasiga xabar beraman. O'zim tekshiruv o'tkazishga, hamkasbimni so'roq qilishga yoki uni ogohlantirishga urinmayman, chunki bu tekshiruvga zarar yetkazishi mumkin. Faktni xolis baholash vakolatli shaxslar ishi. Prokuratura obro'si har bir xodimning halolligiga bog'liq, shuning uchun bunday holatlarni ochiq bartaraf etish tizimni mustahkamlaydi, uni zaiflashtirmaydi. 4. Inson huquqlari bo'yicha vakil (ombudsman) institutining vazifasi nimadan iborat va u prokuratura bilan qanday o'zaro munosabatda bo'ladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ombudsman — inson huquqlari va erkinliklariga davlat organlari va mansabdor shaxslar tomonidan rioya etilishini kuzatuvchi mustaqil institut. O'zbekistonda Oliy Majlisning Inson huquqlari bo'yicha vakili faoliyat yuritadi. U fuqarolarning murojaatlarini ko'rib chiqadi, huquqbuzarliklarni bartaraf etish yuzasidan tavsiyalar beradi, qamoq va ozodlikdan mahrum qilish joylariga tashrif buyurib, u yerdagi sharoitni o'rganadi, qonunchilikni takomillashtirish bo'yicha takliflar kiritadi. Ombudsman jazo qo'llamaydi, uning kuchi xolisligi va obro'sida. Prokuratura esa qonuniylik ustidan nazoratni amalga oshiradi va qonunda nazarda tutilgan ta'sir choralarini qo'llay oladi. Ular bir-birini to'ldiradi: ombudsman aniqlagan buzilishlar prokuror tomonidan ko'rib chiqilishi mumkin, bu esa inson huquqlarini himoya qilish tizimini kuchaytiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 247 Suhbat bileti 20 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Advokatlik yoki xususiy sektordagi ishdan farqli ravishda davlat xizmatida, prokuraturada ishlash sizni nimasi bilan jalb qiladi? Namunaviy javob / yechim:✔ Advokat o'z mijozi manfaatini himoya qiladi va bu ham jamiyat uchun juda muhim vazifa. Ammo prokuror bitta tomonning emas, qonunning va jamiyatning umumiy manfaatining vakili. Meni aynan shu jihat jalb qiladi: qarorlarim pul yoki mijoz istagiga emas, faqat qonun va adolatga bog'liq bo'ladi. Xususiy sektorda daromad yuqoriroq bo'lishi mumkin, lekin prokuraturada bir tekshiruv bilan yuzlab ishchining ish haqi undirilishi yoki butun mahalla uchun xavfli holat bartaraf etilishi mumkin. Bunday ta'sir ko'lami men uchun moddiy rag'batdan muhimroq. Bundan tashqari, prokuratura intizomli muhit, tizimli ta'lim va turli huquq sohalarida tajriba to'plash imkonini beradi. Davlatga xizmat qilishni mas'uliyat va sharaf deb bilaman. 2. Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi nimani anglatadi va qonun Konstitutsiyaga zid bo'lsa nima bo'ladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Konstitutsiya davlatning asosiy qonuni bo'lib, oliy yuridik kuchga ega. Bu shuni anglatadiki, barcha qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar Konstitutsiyaga asoslanishi va unga zid bo'lmasligi kerak. Davlat organlari, mansabdor shaxslar va fuqarolar Konstitutsiyaga rioya qilishi shart, uning normalari bevosita amal qiladi. Agar biror qonun yoki boshqa hujjat Konstitutsiyaga zid bo'lsa, uning konstitutsiyaviyligini tekshirish vakolati Konstitutsiyaviy sudga tegishli. Konstitutsiyaviy sud hujjatni Konstitutsiyaga zid deb topsa, u yuridik kuchini yo'qotadi. Prokuror o'z faoliyatida, masalan, idoraviy hujjat qonunga zid ekanini aniqlasa, unga protest keltirishi mumkin; konstitutsiyaviy masalalar esa belgilangan tartibda Konstitutsiyaviy sudga yetkaziladi. Bu tizim huquqiy tartibning yaxlitligini ta'minlaydi. 3. Hamkasbingiz fuqarodan pul olayotganiga tasodifan guvoh bo'lib qoldingiz. Nima qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu juda og'ir, lekin aniq javobli vaziyat. Ko'rganimni e'tiborsiz qoldirish yoki «hamkasb» deb yashirish men uchun mumkin emas, chunki bu korrupsiyaga sukut orqali sherik bo'lish demakdir. Avvalo shoshilinch xulosa chiqarmayman: nimani, qachon va qanday holatda ko'rganimni aniq eslab, yozib qo'yaman. Keyin bu haqida belgilangan tartibda rahbariyatga yoki ichki xavfsizlik bo'linmasiga xabar beraman. O'zim tekshiruv o'tkazishga, hamkasbimni so'roq qilishga yoki uni ogohlantirishga urinmayman, chunki bu tekshiruvga zarar yetkazishi mumkin. Faktni xolis baholash vakolatli shaxslar ishi. Prokuratura obro'si har bir xodimning halolligiga bog'liq, shuning uchun bunday holatlarni ochiq bartaraf etish tizimni mustahkamlaydi, uni zaiflashtirmaydi. 4. Inson huquqlari bo'yicha vakil (ombudsman) institutining vazifasi nimadan iborat va u prokuratura bilan qanday o'zaro munosabatda bo'ladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ombudsman — inson huquqlari va erkinliklariga davlat organlari va mansabdor shaxslar tomonidan rioya etilishini kuzatuvchi mustaqil institut. O'zbekistonda Oliy Majlisning Inson huquqlari bo'yicha vakili faoliyat yuritadi. U fuqarolarning murojaatlarini ko'rib chiqadi, huquqbuzarliklarni bartaraf etish yuzasidan tavsiyalar beradi, qamoq va ozodlikdan mahrum qilish joylariga tashrif buyurib, u yerdagi sharoitni o'rganadi, qonunchilikni takomillashtirish bo'yicha takliflar kiritadi. Ombudsman jazo qo'llamaydi, uning kuchi xolisligi va obro'sida. Prokuratura esa qonuniylik ustidan nazoratni amalga oshiradi va qonunda nazarda tutilgan ta'sir choralarini qo'llay oladi. Ular bir-birini to'ldiradi: ombudsman aniqlagan buzilishlar prokuror tomonidan ko'rib chiqilishi mumkin, bu esa inson huquqlarini himoya qilish tizimini kuchaytiradi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 247 5. Fuqaro supermarketdan muddati o'tgan mahsulot sotib olganini va sotuvchi uni qaytarishdan bosh tortganini aytib, prokuraturaga keldi. Qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Avvalo fuqaroni diqqat bilan tinglab, chek, mahsulot va qadoqdagi ma'lumotlar kabi dalillar bor- yo'qligini aniqlayman. Iste'molchi sifatsiz yoki muddati o'tgan tovarni qaytarish, almashtirish yoki pulini qaytarib olish huquqiga ega ekanini tushuntiraman. Alohida fuqaroning mulkiy nizosi odatda iste'molchilar huquqlarini himoya qilish organiga yoki sudga murojaat qilish orqali hal qilinadi, shuning uchun bu yo'llarni tushuntirib, zarur bo'lsa murojaatni vakolatli organga yuboraman. Biroq muddati o'tgan mahsulot sotish ommaviy xavf tug'dirishi va aholi sog'lig'iga tahdid qilishi mumkin. Shu sababli savdo nuqtasida tizimli buzilish bor-yo'qligini vakolatli organlar bilan birgalikda o'rganishni ko'rib chiqaman. Agar ko'p iste'molchilar huquqi buzilayotgani aniqlansa, prokuror ta'sir choralarini qo'llayman. Fuqaroga javobni yozma beraman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 248 5. Fuqaro supermarketdan muddati o'tgan mahsulot sotib olganini va sotuvchi uni qaytarishdan bosh tortganini aytib, prokuraturaga keldi. Qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Avvalo fuqaroni diqqat bilan tinglab, chek, mahsulot va qadoqdagi ma'lumotlar kabi dalillar bor- yo'qligini aniqlayman. Iste'molchi sifatsiz yoki muddati o'tgan tovarni qaytarish, almashtirish yoki pulini qaytarib olish huquqiga ega ekanini tushuntiraman. Alohida fuqaroning mulkiy nizosi odatda iste'molchilar huquqlarini himoya qilish organiga yoki sudga murojaat qilish orqali hal qilinadi, shuning uchun bu yo'llarni tushuntirib, zarur bo'lsa murojaatni vakolatli organga yuboraman. Biroq muddati o'tgan mahsulot sotish ommaviy xavf tug'dirishi va aholi sog'lig'iga tahdid qilishi mumkin. Shu sababli savdo nuqtasida tizimli buzilish bor-yo'qligini vakolatli organlar bilan birgalikda o'rganishni ko'rib chiqaman. Agar ko'p iste'molchilar huquqi buzilayotgani aniqlansa, prokuror ta'sir choralarini qo'llayman. Fuqaroga javobni yozma beraman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 248 5. Fuqaro supermarketdan muddati o'tgan mahsulot sotib olganini va sotuvchi uni qaytarishdan bosh tortganini aytib, prokuraturaga keldi. Qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Avvalo fuqaroni diqqat bilan tinglab, chek, mahsulot va qadoqdagi ma'lumotlar kabi dalillar bor- yo'qligini aniqlayman. Iste'molchi sifatsiz yoki muddati o'tgan tovarni qaytarish, almashtirish yoki pulini qaytarib olish huquqiga ega ekanini tushuntiraman. Alohida fuqaroning mulkiy nizosi odatda iste'molchilar huquqlarini himoya qilish organiga yoki sudga murojaat qilish orqali hal qilinadi, shuning uchun bu yo'llarni tushuntirib, zarur bo'lsa murojaatni vakolatli organga yuboraman. Biroq muddati o'tgan mahsulot sotish ommaviy xavf tug'dirishi va aholi sog'lig'iga tahdid qilishi mumkin. Shu sababli savdo nuqtasida tizimli buzilish bor-yo'qligini vakolatli organlar bilan birgalikda o'rganishni ko'rib chiqaman. Agar ko'p iste'molchilar huquqi buzilayotgani aniqlansa, prokuror ta'sir choralarini qo'llayman. Fuqaroga javobni yozma beraman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 248 Suhbat bileti 21 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Og'ir ish yuklamasi, tartibsiz ish vaqti va dam olish kunlari ham chaqiruvga tushish ehtimoliga qanchalik tayyorsiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Prokuraturada ishlash odatiy ish kunidan ko'proq vaqt va kuch talab qilishini bilaman. Jinoyat sodir bo'lgan joyni ko'zdan kechirish, navbatchilik, muddatlari qat'iy bo'lgan ishlar dam olish kuniga to'g'ri kelishi mumkin. Men bunga ongli ravishda tayyorman va buni kasbning tabiiy qismi deb bilaman. Ammo tayyorlik faqat «chidash» emas, balki o'zini to'g'ri tashkil etishdir. Men ishni rejalashtirish, ustuvorliklarni aniqlash va kechiktirib bo'lmaydigan ishlarni oldindan ajratishni odat qilganman. Sog'lig'imga, sport va dam olishga ham e'tibor beraman, chunki charchagan xodim xatoga yo'l qo'yadi. Oilam ham bu tanlovimni tushunadi va qo'llab-quvvatlaydi. Mening maqsadim uzoq muddat davomida sifatli ishlay oladigan barqaror xodim bo'lish. 2. Prokuratura faoliyatining asosiy yo'nalishlarini sanab, ulardan birini batafsil tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura faoliyatining asosiy yo'nalishlariga quyidagilar kiradi: qonunlarning ijro etilishi ustidan nazorat; inson huquqlari va erkinliklariga rioya etilishi ustidan nazorat; surishtiruv, dastlabki tergov va tezkor-qidiruv faoliyatida qonunlar ijrosi ustidan nazorat; jazolarni ijro etish muassasalarida qonuniylik ustidan nazorat; sudlarda ishlarni ko'rishda ishtirok etish va davlat ayblovini quvvatlash; jinoyatchilik va korrupsiyaga qarshi kurashni muvofiqlashtirish. Masalan, tergov ustidan nazorat yo'nalishida prokuror jinoyat ishlari qonuniy qo'zg'atilishini, ushlab turish va qamoqqa olish asosli bo'lishini, dalillar qonuniy yo'l bilan to'planishini va ishtirokchilar huquqlari buzilmasligini kuzatadi. U tergovchiga yozma ko'rsatmalar berishi, noqonuniy qarorlarni bekor qilishi mumkin. Bu yo'nalish odil sudlovning sifatiga bevosita ta'sir qiladi. 3. Prokuratura xodimi ijtimoiy tarmoqlardagi shaxsiy sahifasida nimalarga e'tibor berishi kerak? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura xodimi ish vaqtidan tashqarida ham jamiyat nazarida tizim vakili bo'lib qoladi, shuning uchun ijtimoiy tarmoqdagi xulqi alohida ahamiyatga ega. Birinchidan, xizmat ma'lumotlari, ish materiallari, ishtirokchilar haqidagi ma'lumotlar yoki xizmat xonasidagi hujjatlar aks etgan suratlarni hech qachon joylashtirmaslik kerak. Ikkinchidan, ko'rib chiqilayotgan ishlar yuzasidan sharh berish, ayniqsa shaxsni sud hukmigacha aybdor deb atash mumkin emas. Uchinchidan, haqoratli, kamsituvchi yoki xolislikka shubha uyg'otadigan bayonotlardan, ayblanuvchilar bilan munosabatlarni ko'rsatuvchi «do'stlik» va reaksiyalardan saqlanish lozim. To'rtinchidan, shaxsiy xavfsizlik uchun oila a'zolari va manzil haqidagi ma'lumotlarni cheklash maqsadga muvofiq. Qisqasi, xodim yozgan har bir so'z prokuratura obro'siga ta'sir qilishini yodda tutishi kerak. 4. Mahalliy davlat hokimiyati organlari qanday tuzilgan va ularning faoliyati ustidan qonuniylik qanday ta'minlanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ O'zbekistonda viloyatlar, tumanlar va shaharlarda mahalliy davlat hokimiyatini xalq deputatlari kengashlari va hokimlar amalga oshiradi. Kengashlar aholi tomonidan saylanadigan vakillik organlari bo'lib, mahalliy byudjetni tasdiqlaydi, hududni rivojlantirish dasturlarini ko'rib chiqadi va ijro etuvchi organlar faoliyatini nazorat qiladi. Hokimlar esa hududda ijro hokimiyatini boshqaradi, qonunlar va yuqori organlar qarorlarining bajarilishini ta'minlaydi. Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari, ya'ni mahallalar davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. Mahalliy organlar faoliyati ustidan qonuniylik turli yo'llar bilan ta'minlanadi: deputatlik nazorati, sud nazorati — fuqaro hokim qaroriga sudda e'tiroz bildirishi mumkin, — hamda prokuratura nazorati. Prokuror qonunga zid hokim qaroriga protest keltirishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 249 Suhbat bileti 21 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Og'ir ish yuklamasi, tartibsiz ish vaqti va dam olish kunlari ham chaqiruvga tushish ehtimoliga qanchalik tayyorsiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Prokuraturada ishlash odatiy ish kunidan ko'proq vaqt va kuch talab qilishini bilaman. Jinoyat sodir bo'lgan joyni ko'zdan kechirish, navbatchilik, muddatlari qat'iy bo'lgan ishlar dam olish kuniga to'g'ri kelishi mumkin. Men bunga ongli ravishda tayyorman va buni kasbning tabiiy qismi deb bilaman. Ammo tayyorlik faqat «chidash» emas, balki o'zini to'g'ri tashkil etishdir. Men ishni rejalashtirish, ustuvorliklarni aniqlash va kechiktirib bo'lmaydigan ishlarni oldindan ajratishni odat qilganman. Sog'lig'imga, sport va dam olishga ham e'tibor beraman, chunki charchagan xodim xatoga yo'l qo'yadi. Oilam ham bu tanlovimni tushunadi va qo'llab-quvvatlaydi. Mening maqsadim uzoq muddat davomida sifatli ishlay oladigan barqaror xodim bo'lish. 2. Prokuratura faoliyatining asosiy yo'nalishlarini sanab, ulardan birini batafsil tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura faoliyatining asosiy yo'nalishlariga quyidagilar kiradi: qonunlarning ijro etilishi ustidan nazorat; inson huquqlari va erkinliklariga rioya etilishi ustidan nazorat; surishtiruv, dastlabki tergov va tezkor-qidiruv faoliyatida qonunlar ijrosi ustidan nazorat; jazolarni ijro etish muassasalarida qonuniylik ustidan nazorat; sudlarda ishlarni ko'rishda ishtirok etish va davlat ayblovini quvvatlash; jinoyatchilik va korrupsiyaga qarshi kurashni muvofiqlashtirish. Masalan, tergov ustidan nazorat yo'nalishida prokuror jinoyat ishlari qonuniy qo'zg'atilishini, ushlab turish va qamoqqa olish asosli bo'lishini, dalillar qonuniy yo'l bilan to'planishini va ishtirokchilar huquqlari buzilmasligini kuzatadi. U tergovchiga yozma ko'rsatmalar berishi, noqonuniy qarorlarni bekor qilishi mumkin. Bu yo'nalish odil sudlovning sifatiga bevosita ta'sir qiladi. 3. Prokuratura xodimi ijtimoiy tarmoqlardagi shaxsiy sahifasida nimalarga e'tibor berishi kerak? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura xodimi ish vaqtidan tashqarida ham jamiyat nazarida tizim vakili bo'lib qoladi, shuning uchun ijtimoiy tarmoqdagi xulqi alohida ahamiyatga ega. Birinchidan, xizmat ma'lumotlari, ish materiallari, ishtirokchilar haqidagi ma'lumotlar yoki xizmat xonasidagi hujjatlar aks etgan suratlarni hech qachon joylashtirmaslik kerak. Ikkinchidan, ko'rib chiqilayotgan ishlar yuzasidan sharh berish, ayniqsa shaxsni sud hukmigacha aybdor deb atash mumkin emas. Uchinchidan, haqoratli, kamsituvchi yoki xolislikka shubha uyg'otadigan bayonotlardan, ayblanuvchilar bilan munosabatlarni ko'rsatuvchi «do'stlik» va reaksiyalardan saqlanish lozim. To'rtinchidan, shaxsiy xavfsizlik uchun oila a'zolari va manzil haqidagi ma'lumotlarni cheklash maqsadga muvofiq. Qisqasi, xodim yozgan har bir so'z prokuratura obro'siga ta'sir qilishini yodda tutishi kerak. 4. Mahalliy davlat hokimiyati organlari qanday tuzilgan va ularning faoliyati ustidan qonuniylik qanday ta'minlanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ O'zbekistonda viloyatlar, tumanlar va shaharlarda mahalliy davlat hokimiyatini xalq deputatlari kengashlari va hokimlar amalga oshiradi. Kengashlar aholi tomonidan saylanadigan vakillik organlari bo'lib, mahalliy byudjetni tasdiqlaydi, hududni rivojlantirish dasturlarini ko'rib chiqadi va ijro etuvchi organlar faoliyatini nazorat qiladi. Hokimlar esa hududda ijro hokimiyatini boshqaradi, qonunlar va yuqori organlar qarorlarining bajarilishini ta'minlaydi. Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari, ya'ni mahallalar davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. Mahalliy organlar faoliyati ustidan qonuniylik turli yo'llar bilan ta'minlanadi: deputatlik nazorati, sud nazorati — fuqaro hokim qaroriga sudda e'tiroz bildirishi mumkin, — hamda prokuratura nazorati. Prokuror qonunga zid hokim qaroriga protest keltirishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 249 Suhbat bileti 21 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Og'ir ish yuklamasi, tartibsiz ish vaqti va dam olish kunlari ham chaqiruvga tushish ehtimoliga qanchalik tayyorsiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Prokuraturada ishlash odatiy ish kunidan ko'proq vaqt va kuch talab qilishini bilaman. Jinoyat sodir bo'lgan joyni ko'zdan kechirish, navbatchilik, muddatlari qat'iy bo'lgan ishlar dam olish kuniga to'g'ri kelishi mumkin. Men bunga ongli ravishda tayyorman va buni kasbning tabiiy qismi deb bilaman. Ammo tayyorlik faqat «chidash» emas, balki o'zini to'g'ri tashkil etishdir. Men ishni rejalashtirish, ustuvorliklarni aniqlash va kechiktirib bo'lmaydigan ishlarni oldindan ajratishni odat qilganman. Sog'lig'imga, sport va dam olishga ham e'tibor beraman, chunki charchagan xodim xatoga yo'l qo'yadi. Oilam ham bu tanlovimni tushunadi va qo'llab-quvvatlaydi. Mening maqsadim uzoq muddat davomida sifatli ishlay oladigan barqaror xodim bo'lish. 2. Prokuratura faoliyatining asosiy yo'nalishlarini sanab, ulardan birini batafsil tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura faoliyatining asosiy yo'nalishlariga quyidagilar kiradi: qonunlarning ijro etilishi ustidan nazorat; inson huquqlari va erkinliklariga rioya etilishi ustidan nazorat; surishtiruv, dastlabki tergov va tezkor-qidiruv faoliyatida qonunlar ijrosi ustidan nazorat; jazolarni ijro etish muassasalarida qonuniylik ustidan nazorat; sudlarda ishlarni ko'rishda ishtirok etish va davlat ayblovini quvvatlash; jinoyatchilik va korrupsiyaga qarshi kurashni muvofiqlashtirish. Masalan, tergov ustidan nazorat yo'nalishida prokuror jinoyat ishlari qonuniy qo'zg'atilishini, ushlab turish va qamoqqa olish asosli bo'lishini, dalillar qonuniy yo'l bilan to'planishini va ishtirokchilar huquqlari buzilmasligini kuzatadi. U tergovchiga yozma ko'rsatmalar berishi, noqonuniy qarorlarni bekor qilishi mumkin. Bu yo'nalish odil sudlovning sifatiga bevosita ta'sir qiladi. 3. Prokuratura xodimi ijtimoiy tarmoqlardagi shaxsiy sahifasida nimalarga e'tibor berishi kerak? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura xodimi ish vaqtidan tashqarida ham jamiyat nazarida tizim vakili bo'lib qoladi, shuning uchun ijtimoiy tarmoqdagi xulqi alohida ahamiyatga ega. Birinchidan, xizmat ma'lumotlari, ish materiallari, ishtirokchilar haqidagi ma'lumotlar yoki xizmat xonasidagi hujjatlar aks etgan suratlarni hech qachon joylashtirmaslik kerak. Ikkinchidan, ko'rib chiqilayotgan ishlar yuzasidan sharh berish, ayniqsa shaxsni sud hukmigacha aybdor deb atash mumkin emas. Uchinchidan, haqoratli, kamsituvchi yoki xolislikka shubha uyg'otadigan bayonotlardan, ayblanuvchilar bilan munosabatlarni ko'rsatuvchi «do'stlik» va reaksiyalardan saqlanish lozim. To'rtinchidan, shaxsiy xavfsizlik uchun oila a'zolari va manzil haqidagi ma'lumotlarni cheklash maqsadga muvofiq. Qisqasi, xodim yozgan har bir so'z prokuratura obro'siga ta'sir qilishini yodda tutishi kerak. 4. Mahalliy davlat hokimiyati organlari qanday tuzilgan va ularning faoliyati ustidan qonuniylik qanday ta'minlanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ O'zbekistonda viloyatlar, tumanlar va shaharlarda mahalliy davlat hokimiyatini xalq deputatlari kengashlari va hokimlar amalga oshiradi. Kengashlar aholi tomonidan saylanadigan vakillik organlari bo'lib, mahalliy byudjetni tasdiqlaydi, hududni rivojlantirish dasturlarini ko'rib chiqadi va ijro etuvchi organlar faoliyatini nazorat qiladi. Hokimlar esa hududda ijro hokimiyatini boshqaradi, qonunlar va yuqori organlar qarorlarining bajarilishini ta'minlaydi. Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari, ya'ni mahallalar davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. Mahalliy organlar faoliyati ustidan qonuniylik turli yo'llar bilan ta'minlanadi: deputatlik nazorati, sud nazorati — fuqaro hokim qaroriga sudda e'tiroz bildirishi mumkin, — hamda prokuratura nazorati. Prokuror qonunga zid hokim qaroriga protest keltirishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 249 5. Bir zavod xodimlari jamoaviy murojaat qilib, uch oydan beri ish haqi to'lanmayotganini, rahbariyat esa «mablag' yo'q» deyotganini bildirdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ish haqini o'z vaqtida olish konstitutsiyaviy mehnat huquqining asosiy qismi, ko'p xodimga taalluqli bu murojaat esa jiddiy ijtimoiy ahamiyatga ega. Avvalo murojaatni ro'yxatga olib, xodimlarning ro'yxati va qarzdorlik miqdorini aniqlayman. Korxonadan mehnat shartnomalari, ish haqi hisob-kitob vedomostlari, bank hisobvaraqlaridagi harakatlar va moliyaviy hisobotlarni talab qilaman. «Mablag' yo'q» degan bahona tekshirilishi kerak: shu davrda boshqa to'lovlar, masalan, rahbariyat mukofotlari yoki ustuvor bo'lmagan xarajatlar amalga oshirilgan-oshirilmaganini o'rganaman. Buzilish tasdiqlansa, rahbariyatga taqdimnoma kiritib, qarzni to'lash choralarini ko'rishni talab qilaman, zarurat bo'lsa xodimlar manfaatini ko'zlab sudga murojaat qilaman. Qasddan to'lamaslik yoki mablag'larni o'zlashtirish belgilari bo'lsa, javobgarlik masalasini qo'yaman. Xodimlarga natijani ma'lum qilaman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 250 5. Bir zavod xodimlari jamoaviy murojaat qilib, uch oydan beri ish haqi to'lanmayotganini, rahbariyat esa «mablag' yo'q» deyotganini bildirdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ish haqini o'z vaqtida olish konstitutsiyaviy mehnat huquqining asosiy qismi, ko'p xodimga taalluqli bu murojaat esa jiddiy ijtimoiy ahamiyatga ega. Avvalo murojaatni ro'yxatga olib, xodimlarning ro'yxati va qarzdorlik miqdorini aniqlayman. Korxonadan mehnat shartnomalari, ish haqi hisob-kitob vedomostlari, bank hisobvaraqlaridagi harakatlar va moliyaviy hisobotlarni talab qilaman. «Mablag' yo'q» degan bahona tekshirilishi kerak: shu davrda boshqa to'lovlar, masalan, rahbariyat mukofotlari yoki ustuvor bo'lmagan xarajatlar amalga oshirilgan-oshirilmaganini o'rganaman. Buzilish tasdiqlansa, rahbariyatga taqdimnoma kiritib, qarzni to'lash choralarini ko'rishni talab qilaman, zarurat bo'lsa xodimlar manfaatini ko'zlab sudga murojaat qilaman. Qasddan to'lamaslik yoki mablag'larni o'zlashtirish belgilari bo'lsa, javobgarlik masalasini qo'yaman. Xodimlarga natijani ma'lum qilaman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 250 5. Bir zavod xodimlari jamoaviy murojaat qilib, uch oydan beri ish haqi to'lanmayotganini, rahbariyat esa «mablag' yo'q» deyotganini bildirdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ish haqini o'z vaqtida olish konstitutsiyaviy mehnat huquqining asosiy qismi, ko'p xodimga taalluqli bu murojaat esa jiddiy ijtimoiy ahamiyatga ega. Avvalo murojaatni ro'yxatga olib, xodimlarning ro'yxati va qarzdorlik miqdorini aniqlayman. Korxonadan mehnat shartnomalari, ish haqi hisob-kitob vedomostlari, bank hisobvaraqlaridagi harakatlar va moliyaviy hisobotlarni talab qilaman. «Mablag' yo'q» degan bahona tekshirilishi kerak: shu davrda boshqa to'lovlar, masalan, rahbariyat mukofotlari yoki ustuvor bo'lmagan xarajatlar amalga oshirilgan-oshirilmaganini o'rganaman. Buzilish tasdiqlansa, rahbariyatga taqdimnoma kiritib, qarzni to'lash choralarini ko'rishni talab qilaman, zarurat bo'lsa xodimlar manfaatini ko'zlab sudga murojaat qilaman. Qasddan to'lamaslik yoki mablag'larni o'zlashtirish belgilari bo'lsa, javobgarlik masalasini qo'yaman. Xodimlarga natijani ma'lum qilaman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 250 Suhbat bileti 22 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. O'qish yoki amaliyot davomida sizga eng ko'p qiyinchilik tug'dirgan vazifa qaysi edi va uni qanday hal qildingiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Amaliyot davomida menga ko'p yillik nizoga oid, yuzlab sahifali ish materiallarini o'rganib, qisqa tahliliy ma'lumotnoma tayyorlash topshirilgan edi. Qiyinligi shunda ediki, hujjatlar tartibsiz, ba'zilari bir-biriga zid, muddat esa bir hafta edi. Avvalo hujjatlarni xronologik tartibga keltirib, har bir muhim fakt uchun manbani ko'rsatuvchi jadval tuzdim. Qarama-qarshi ma'lumotlarni alohida belgilab, ularni amaldagi qonunchilik bilan solishtirdim. Tushunarsiz qolgan masalalar bo'yicha rahbarimdan aniq savollar bilan maslahat oldim. Natijada ma'lumotnoma o'z vaqtida topshirildi va undagi tahlil keyinchalik ish bo'yicha xulosada foydalanildi. Bu tajriba menga katta hajmli ma'lumot bilan tizimli ishlashni va to'g'ri savol berish muhimligini o'rgatdi. 2. Ma'muriy huquqbuzarlik bilan jinoyatning farqi nimada va bu farq amaliyotda nima uchun muhim? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ma'muriy huquqbuzarlik ham, jinoyat ham qonunga xilof, aybli qilmishdir, ammo ular ijtimoiy xavflilik darajasi bilan farqlanadi. Jinoyat jamiyat uchun ancha xavfli qilmish bo'lib, faqat jinoyat qonunida nazarda tutiladi va jinoiy jazoga sabab bo'ladi. Ma'muriy huquqbuzarlik esa nisbatan kamroq xavfli, ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi qonunchilikda belgilanadi va unga ma'muriy jazo choralari qo'llaniladi. Ko'pincha ularni zarar miqdori, oqibatlar og'irligi, takroriylik yoki boshqa belgilar ajratib turadi. Ish yuritish tartibi ham farq qiladi: jinoyat ishlari jinoyat-protsessual tartibda, ma'muriy ishlar soddaroq tartibda ko'riladi. Amaliyotda bu farqni to'g'ri aniqlash muhim, chunki qilmishni noto'g'ri baholash shaxsni asossiz og'ir javobgarlikka tortishga yoki aksincha, xavfli qilmishning jazosiz qolishiga olib keladi. 3. Bo'sh vaqtingizda universitetda pullik dars berish taklif qilindi. Prokuratura xodimi sifatida bunga qanday qaraysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura xodimlari uchun boshqa haq to'lanadigan faoliyat bilan shug'ullanish bo'yicha qonunda cheklovlar mavjud, odatda ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bundan mustasno. Shuning uchun taklifni qabul qilishdan oldin, avvalo, amaldagi qoidalar va ichki tartibni aniq o'rganib, rahbariyatni xabardor qilaman va kerak bo'lsa ruxsat olaman. Shuningdek, manfaatlar to'qnashuvi xavfini baholayman: masalan, bu ta'lim muassasasi mening nazoratimdagi tekshiruv obyekti bo'lmasligi, talabalar orasida ish ishtirokchilari bo'lmasligi kerak. Dars berish asosiy xizmat vazifalarimga, ish vaqtiga va sifatiga zarar yetkazmasligi lozim. Darslarda ham xizmat ma'lumotlaridan, aniq ishlar tafsilotlaridan foydalanmayman. Agar bu talablar bajarilsa, pedagogik faoliyat bilimni mustahkamlash va yosh huquqshunoslarni tayyorlashga foydali hissa bo'lishi mumkin. 4. Birlashgan Millatlar Tashkiloti inson huquqlarini himoya qilishda qanday mexanizmlardan foydalanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ BMT inson huquqlarini himoya qilishda bir necha mexanizmga ega. Birinchisi — Inson huquqlari bo'yicha kengash, u davlatlardagi vaziyatni muhokama qiladi va Umumjahon davriy sharh mexanizmini olib boradi. Bu sharh doirasida har bir a'zo davlat muntazam ravishda inson huquqlari sohasidagi holat yuzasidan hisobot beradi va boshqa davlatlardan tavsiyalar oladi. Ikkinchisi — shartnomaviy qo'mitalar: xalqaro paktlar va konvensiyalar, masalan, qiynoqlarga qarshi yoki bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya ijrosini kuzatuvchi ekspert organlar. Davlatlar ularga milliy ma'ruzalar taqdim etadi. Uchinchisi — maxsus ma'ruzachilar va ishchi guruhlar, ular muayyan mavzu yoki davlat bo'yicha holatni o'rganadi. Bu mexanizmlar majburlash emas, balki hisobdorlik, muloqot va tavsiyalar orqali ta'sir ko'rsatadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 251 Suhbat bileti 22 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. O'qish yoki amaliyot davomida sizga eng ko'p qiyinchilik tug'dirgan vazifa qaysi edi va uni qanday hal qildingiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Amaliyot davomida menga ko'p yillik nizoga oid, yuzlab sahifali ish materiallarini o'rganib, qisqa tahliliy ma'lumotnoma tayyorlash topshirilgan edi. Qiyinligi shunda ediki, hujjatlar tartibsiz, ba'zilari bir-biriga zid, muddat esa bir hafta edi. Avvalo hujjatlarni xronologik tartibga keltirib, har bir muhim fakt uchun manbani ko'rsatuvchi jadval tuzdim. Qarama-qarshi ma'lumotlarni alohida belgilab, ularni amaldagi qonunchilik bilan solishtirdim. Tushunarsiz qolgan masalalar bo'yicha rahbarimdan aniq savollar bilan maslahat oldim. Natijada ma'lumotnoma o'z vaqtida topshirildi va undagi tahlil keyinchalik ish bo'yicha xulosada foydalanildi. Bu tajriba menga katta hajmli ma'lumot bilan tizimli ishlashni va to'g'ri savol berish muhimligini o'rgatdi. 2. Ma'muriy huquqbuzarlik bilan jinoyatning farqi nimada va bu farq amaliyotda nima uchun muhim? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ma'muriy huquqbuzarlik ham, jinoyat ham qonunga xilof, aybli qilmishdir, ammo ular ijtimoiy xavflilik darajasi bilan farqlanadi. Jinoyat jamiyat uchun ancha xavfli qilmish bo'lib, faqat jinoyat qonunida nazarda tutiladi va jinoiy jazoga sabab bo'ladi. Ma'muriy huquqbuzarlik esa nisbatan kamroq xavfli, ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi qonunchilikda belgilanadi va unga ma'muriy jazo choralari qo'llaniladi. Ko'pincha ularni zarar miqdori, oqibatlar og'irligi, takroriylik yoki boshqa belgilar ajratib turadi. Ish yuritish tartibi ham farq qiladi: jinoyat ishlari jinoyat-protsessual tartibda, ma'muriy ishlar soddaroq tartibda ko'riladi. Amaliyotda bu farqni to'g'ri aniqlash muhim, chunki qilmishni noto'g'ri baholash shaxsni asossiz og'ir javobgarlikka tortishga yoki aksincha, xavfli qilmishning jazosiz qolishiga olib keladi. 3. Bo'sh vaqtingizda universitetda pullik dars berish taklif qilindi. Prokuratura xodimi sifatida bunga qanday qaraysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura xodimlari uchun boshqa haq to'lanadigan faoliyat bilan shug'ullanish bo'yicha qonunda cheklovlar mavjud, odatda ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bundan mustasno. Shuning uchun taklifni qabul qilishdan oldin, avvalo, amaldagi qoidalar va ichki tartibni aniq o'rganib, rahbariyatni xabardor qilaman va kerak bo'lsa ruxsat olaman. Shuningdek, manfaatlar to'qnashuvi xavfini baholayman: masalan, bu ta'lim muassasasi mening nazoratimdagi tekshiruv obyekti bo'lmasligi, talabalar orasida ish ishtirokchilari bo'lmasligi kerak. Dars berish asosiy xizmat vazifalarimga, ish vaqtiga va sifatiga zarar yetkazmasligi lozim. Darslarda ham xizmat ma'lumotlaridan, aniq ishlar tafsilotlaridan foydalanmayman. Agar bu talablar bajarilsa, pedagogik faoliyat bilimni mustahkamlash va yosh huquqshunoslarni tayyorlashga foydali hissa bo'lishi mumkin. 4. Birlashgan Millatlar Tashkiloti inson huquqlarini himoya qilishda qanday mexanizmlardan foydalanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ BMT inson huquqlarini himoya qilishda bir necha mexanizmga ega. Birinchisi — Inson huquqlari bo'yicha kengash, u davlatlardagi vaziyatni muhokama qiladi va Umumjahon davriy sharh mexanizmini olib boradi. Bu sharh doirasida har bir a'zo davlat muntazam ravishda inson huquqlari sohasidagi holat yuzasidan hisobot beradi va boshqa davlatlardan tavsiyalar oladi. Ikkinchisi — shartnomaviy qo'mitalar: xalqaro paktlar va konvensiyalar, masalan, qiynoqlarga qarshi yoki bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya ijrosini kuzatuvchi ekspert organlar. Davlatlar ularga milliy ma'ruzalar taqdim etadi. Uchinchisi — maxsus ma'ruzachilar va ishchi guruhlar, ular muayyan mavzu yoki davlat bo'yicha holatni o'rganadi. Bu mexanizmlar majburlash emas, balki hisobdorlik, muloqot va tavsiyalar orqali ta'sir ko'rsatadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 251 Suhbat bileti 22 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. O'qish yoki amaliyot davomida sizga eng ko'p qiyinchilik tug'dirgan vazifa qaysi edi va uni qanday hal qildingiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Amaliyot davomida menga ko'p yillik nizoga oid, yuzlab sahifali ish materiallarini o'rganib, qisqa tahliliy ma'lumotnoma tayyorlash topshirilgan edi. Qiyinligi shunda ediki, hujjatlar tartibsiz, ba'zilari bir-biriga zid, muddat esa bir hafta edi. Avvalo hujjatlarni xronologik tartibga keltirib, har bir muhim fakt uchun manbani ko'rsatuvchi jadval tuzdim. Qarama-qarshi ma'lumotlarni alohida belgilab, ularni amaldagi qonunchilik bilan solishtirdim. Tushunarsiz qolgan masalalar bo'yicha rahbarimdan aniq savollar bilan maslahat oldim. Natijada ma'lumotnoma o'z vaqtida topshirildi va undagi tahlil keyinchalik ish bo'yicha xulosada foydalanildi. Bu tajriba menga katta hajmli ma'lumot bilan tizimli ishlashni va to'g'ri savol berish muhimligini o'rgatdi. 2. Ma'muriy huquqbuzarlik bilan jinoyatning farqi nimada va bu farq amaliyotda nima uchun muhim? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ma'muriy huquqbuzarlik ham, jinoyat ham qonunga xilof, aybli qilmishdir, ammo ular ijtimoiy xavflilik darajasi bilan farqlanadi. Jinoyat jamiyat uchun ancha xavfli qilmish bo'lib, faqat jinoyat qonunida nazarda tutiladi va jinoiy jazoga sabab bo'ladi. Ma'muriy huquqbuzarlik esa nisbatan kamroq xavfli, ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi qonunchilikda belgilanadi va unga ma'muriy jazo choralari qo'llaniladi. Ko'pincha ularni zarar miqdori, oqibatlar og'irligi, takroriylik yoki boshqa belgilar ajratib turadi. Ish yuritish tartibi ham farq qiladi: jinoyat ishlari jinoyat-protsessual tartibda, ma'muriy ishlar soddaroq tartibda ko'riladi. Amaliyotda bu farqni to'g'ri aniqlash muhim, chunki qilmishni noto'g'ri baholash shaxsni asossiz og'ir javobgarlikka tortishga yoki aksincha, xavfli qilmishning jazosiz qolishiga olib keladi. 3. Bo'sh vaqtingizda universitetda pullik dars berish taklif qilindi. Prokuratura xodimi sifatida bunga qanday qaraysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura xodimlari uchun boshqa haq to'lanadigan faoliyat bilan shug'ullanish bo'yicha qonunda cheklovlar mavjud, odatda ilmiy, pedagogik va ijodiy faoliyat bundan mustasno. Shuning uchun taklifni qabul qilishdan oldin, avvalo, amaldagi qoidalar va ichki tartibni aniq o'rganib, rahbariyatni xabardor qilaman va kerak bo'lsa ruxsat olaman. Shuningdek, manfaatlar to'qnashuvi xavfini baholayman: masalan, bu ta'lim muassasasi mening nazoratimdagi tekshiruv obyekti bo'lmasligi, talabalar orasida ish ishtirokchilari bo'lmasligi kerak. Dars berish asosiy xizmat vazifalarimga, ish vaqtiga va sifatiga zarar yetkazmasligi lozim. Darslarda ham xizmat ma'lumotlaridan, aniq ishlar tafsilotlaridan foydalanmayman. Agar bu talablar bajarilsa, pedagogik faoliyat bilimni mustahkamlash va yosh huquqshunoslarni tayyorlashga foydali hissa bo'lishi mumkin. 4. Birlashgan Millatlar Tashkiloti inson huquqlarini himoya qilishda qanday mexanizmlardan foydalanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ BMT inson huquqlarini himoya qilishda bir necha mexanizmga ega. Birinchisi — Inson huquqlari bo'yicha kengash, u davlatlardagi vaziyatni muhokama qiladi va Umumjahon davriy sharh mexanizmini olib boradi. Bu sharh doirasida har bir a'zo davlat muntazam ravishda inson huquqlari sohasidagi holat yuzasidan hisobot beradi va boshqa davlatlardan tavsiyalar oladi. Ikkinchisi — shartnomaviy qo'mitalar: xalqaro paktlar va konvensiyalar, masalan, qiynoqlarga qarshi yoki bola huquqlari to'g'risidagi konvensiya ijrosini kuzatuvchi ekspert organlar. Davlatlar ularga milliy ma'ruzalar taqdim etadi. Uchinchisi — maxsus ma'ruzachilar va ishchi guruhlar, ular muayyan mavzu yoki davlat bo'yicha holatni o'rganadi. Bu mexanizmlar majburlash emas, balki hisobdorlik, muloqot va tavsiyalar orqali ta'sir ko'rsatadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 251 5. Amakingiz qo'ng'iroq qilib, o'g'liga nisbatan prokuraturada ko'rilayotgan materialni «bir ko'rib qo'yishingizni» va tergovchiga «yaxshi gap aytishingizni» so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu iltimos qanchalik samimiy bo'lmasin, uni bajara olmayman, chunki bu qarindoshlik asosida ish natijasiga ta'sir ko'rsatish, ya'ni manfaatlar to'qnashuvi va xizmat mavqeidan foydalanish bo'ladi. Amakimga hurmat bilan, lekin aniq qilib tushuntiraman: men bu ishga hech qanday aralasha olmayman va tergovchiga gapirmayman. Buning o'rniga qonuniy yo'llarni ko'rsataman: o'g'li malakali advokat yollashi, o'z huquqlaridan, jumladan dalillar taqdim etish va shikoyat qilish huquqidan foydalanishi mumkin. Agar material mening bo'linmamda bo'lsa yoki menga taalluqli bo'lib qolsa, bu haqida rahbariyatga darhol xabar berib, ishdan chetlashishni so'rayman. Qarindoshim qonuniy himoyaga ega bo'lishini istayman, ammo adolat har bir fuqaro uchun bir xil bo'lishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 252 5. Amakingiz qo'ng'iroq qilib, o'g'liga nisbatan prokuraturada ko'rilayotgan materialni «bir ko'rib qo'yishingizni» va tergovchiga «yaxshi gap aytishingizni» so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu iltimos qanchalik samimiy bo'lmasin, uni bajara olmayman, chunki bu qarindoshlik asosida ish natijasiga ta'sir ko'rsatish, ya'ni manfaatlar to'qnashuvi va xizmat mavqeidan foydalanish bo'ladi. Amakimga hurmat bilan, lekin aniq qilib tushuntiraman: men bu ishga hech qanday aralasha olmayman va tergovchiga gapirmayman. Buning o'rniga qonuniy yo'llarni ko'rsataman: o'g'li malakali advokat yollashi, o'z huquqlaridan, jumladan dalillar taqdim etish va shikoyat qilish huquqidan foydalanishi mumkin. Agar material mening bo'linmamda bo'lsa yoki menga taalluqli bo'lib qolsa, bu haqida rahbariyatga darhol xabar berib, ishdan chetlashishni so'rayman. Qarindoshim qonuniy himoyaga ega bo'lishini istayman, ammo adolat har bir fuqaro uchun bir xil bo'lishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 252 5. Amakingiz qo'ng'iroq qilib, o'g'liga nisbatan prokuraturada ko'rilayotgan materialni «bir ko'rib qo'yishingizni» va tergovchiga «yaxshi gap aytishingizni» so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu iltimos qanchalik samimiy bo'lmasin, uni bajara olmayman, chunki bu qarindoshlik asosida ish natijasiga ta'sir ko'rsatish, ya'ni manfaatlar to'qnashuvi va xizmat mavqeidan foydalanish bo'ladi. Amakimga hurmat bilan, lekin aniq qilib tushuntiraman: men bu ishga hech qanday aralasha olmayman va tergovchiga gapirmayman. Buning o'rniga qonuniy yo'llarni ko'rsataman: o'g'li malakali advokat yollashi, o'z huquqlaridan, jumladan dalillar taqdim etish va shikoyat qilish huquqidan foydalanishi mumkin. Agar material mening bo'linmamda bo'lsa yoki menga taalluqli bo'lib qolsa, bu haqida rahbariyatga darhol xabar berib, ishdan chetlashishni so'rayman. Qarindoshim qonuniy himoyaga ega bo'lishini istayman, ammo adolat har bir fuqaro uchun bir xil bo'lishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 252 Suhbat bileti 23 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Jamoada ishlash va mustaqil qaror qabul qilish o'rtasidagi muvozanatni qanday saqlaysiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Prokuraturada bu ikki sifat birdek zarur. Bir tomondan, prokuror o'z vakolati doirasida mustaqil va qarori uchun shaxsan javobgar: u boshqalar fikri bilan emas, ichki ishonchi va qonun bilan qaror qabul qiladi. Ikkinchi tomondan, murakkab ishlar tergovchilar, mutaxassislar va hamkasblar bilan hamkorlikni talab qiladi. Men muvozanatni shunday saqlayman: qaror qabul qilishdan oldin imkon qadar ko'proq ma'lumot va turli fikrlarni yig'aman, tajribali hamkasblar bilan maslahatlashaman. Ammo yakuniy xulosani o'zim, dalillarni mustaqil baholab chiqaraman va uning uchun javobgarlikni boshqalarga yuklamayman. Agar jamoa fikri qonunga zid bo'lsa, o'z pozitsiyamni dalillar bilan himoya qilaman. Talabalik loyihalarida guruh sardori bo'lganimda shu yondashuv yaxshi natija berganini ko'rganman. 2. Fuqarolik-huquqiy javobgarlik jinoiy javobgarlikdan qanday farq qiladi va ular bir vaqtda qo'llanishi mumkinmi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqarolik-huquqiy javobgarlikning asosiy maqsadi buzilgan mulkiy huquqni tiklash, ya'ni jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni qoplashdir. U shartnoma majburiyatlarini bajarmaslik yoki zarar yetkazish natijasida yuzaga keladi va ko'pincha zararni undirish, neustoyka, ma'naviy zararni qoplash shaklida bo'ladi. Uni nafaqat jismoniy shaxslarga, balki yuridik shaxslarga ham qo'llash mumkin. Jinoiy javobgarlik esa jamiyat uchun xavfli qilmish uchun davlat tomonidan qo'llaniladigan jazo bo'lib, uning maqsadi adolatni tiklash, aybdorni tuzatish va yangi jinoyatlarning oldini olishdir; u shaxsiy xususiyatga ega. Ha, ular bir vaqtda qo'llanishi mumkin: masalan, o'g'irlik uchun shaxs jinoiy jazoga tortiladi va shu bilan birga jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni qoplaydi. Jinoyat ishida fuqaroviy da'vo ham ko'rib chiqilishi mumkin. 3. Tanishingiz o'z farzandini prokuratura tizimiga ishga joylashtirishda «tanish-bilishchilik» bilan yordam berishingizni so'radi. Javobingiz qanday? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu iltimosni rad etaman. Ishga qabul qilish ochiq tanlov, bilim va malaka asosida amalga oshirilishi kerak; tanish-bilishchilik bilan yordam berish protektsionizm bo'lib, korrupsiyaning bir ko'rinishi hisoblanadi. U boshqa nomzodlarning teng imkoniyat huquqini buzadi va tizimga malakasi past kadrlarni olib kirishi mumkin. Tanishimga hurmat bilan shuni tushuntiraman va foydali, qonuniy maslahat beraman: farzandi tanlov e'lonlarini rasmiy manbalardan kuzatishi, talablarni o'rganishi, imtihon va suhbatga yaxshi tayyorlanishi, amaliyot yoki stajirovkadan o'tishi mumkin. Agar iltimos qat'iy talab yoki taklif bilan davom etsa, bu haqida rahbariyatga xabar beraman. O'zim ham shu tizimga halol tanlov orqali kirishni istayman, shuning uchun boshqalar uchun ham shu tamoyilni himoya qilaman. 4. Shaxsga doir ma'lumotlarni himoya qilish raqamli davrda nima uchun dolzarb va davlat organlari bu borada qanday majburiyatlarga ega? Namunaviy javob / yechim: ✔ Raqamli davrda insonlar haqidagi ma'lumotlar — pasport ma'lumotlari, manzil, sog'liq, moliyaviy holat, telefon raqamlari — davlat va xususiy tizimlarda ulkan hajmda to'planadi. Bu ma'lumotlar sizib chiqsa, firibgarlik, shantaj, kamsitish va shaxsiy hayotga aralashish xavfi yuzaga keladi. Shuning uchun shaxsiy hayot daxlsizligi konstitutsiyaviy huquq sifatida himoya qilinadi va shaxsga doir ma'lumotlar haqida maxsus qonunchilik mavjud. Davlat organlarining asosiy majburiyatlari: ma'lumotlarni faqat qonuniy maqsadda va zarur hajmda yig'ish, ularni ishonchli himoya qilish, uchinchi shaxslarga faqat qonunda belgilangan asosda berish, fuqaroning o'z ma'lumotlari bilan tanishish huquqini ta'minlash. Prokuratura xodimlari ham xizmat bazalaridagi ma'lumotlardan faqat xizmat maqsadida foydalanishi shart, aks holda bu jiddiy huquqbuzarlik hisoblanadi. 5. Rahbaringiz chorak oxirida ko'rsatkichlarni yaxshilash uchun hali to'liq tekshirilmagan bir nechta materialni zudlik bilan «yopish»ni topshirdi. Qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 253 Suhbat bileti 23 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Jamoada ishlash va mustaqil qaror qabul qilish o'rtasidagi muvozanatni qanday saqlaysiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Prokuraturada bu ikki sifat birdek zarur. Bir tomondan, prokuror o'z vakolati doirasida mustaqil va qarori uchun shaxsan javobgar: u boshqalar fikri bilan emas, ichki ishonchi va qonun bilan qaror qabul qiladi. Ikkinchi tomondan, murakkab ishlar tergovchilar, mutaxassislar va hamkasblar bilan hamkorlikni talab qiladi. Men muvozanatni shunday saqlayman: qaror qabul qilishdan oldin imkon qadar ko'proq ma'lumot va turli fikrlarni yig'aman, tajribali hamkasblar bilan maslahatlashaman. Ammo yakuniy xulosani o'zim, dalillarni mustaqil baholab chiqaraman va uning uchun javobgarlikni boshqalarga yuklamayman. Agar jamoa fikri qonunga zid bo'lsa, o'z pozitsiyamni dalillar bilan himoya qilaman. Talabalik loyihalarida guruh sardori bo'lganimda shu yondashuv yaxshi natija berganini ko'rganman. 2. Fuqarolik-huquqiy javobgarlik jinoiy javobgarlikdan qanday farq qiladi va ular bir vaqtda qo'llanishi mumkinmi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqarolik-huquqiy javobgarlikning asosiy maqsadi buzilgan mulkiy huquqni tiklash, ya'ni jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni qoplashdir. U shartnoma majburiyatlarini bajarmaslik yoki zarar yetkazish natijasida yuzaga keladi va ko'pincha zararni undirish, neustoyka, ma'naviy zararni qoplash shaklida bo'ladi. Uni nafaqat jismoniy shaxslarga, balki yuridik shaxslarga ham qo'llash mumkin. Jinoiy javobgarlik esa jamiyat uchun xavfli qilmish uchun davlat tomonidan qo'llaniladigan jazo bo'lib, uning maqsadi adolatni tiklash, aybdorni tuzatish va yangi jinoyatlarning oldini olishdir; u shaxsiy xususiyatga ega. Ha, ular bir vaqtda qo'llanishi mumkin: masalan, o'g'irlik uchun shaxs jinoiy jazoga tortiladi va shu bilan birga jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni qoplaydi. Jinoyat ishida fuqaroviy da'vo ham ko'rib chiqilishi mumkin. 3. Tanishingiz o'z farzandini prokuratura tizimiga ishga joylashtirishda «tanish-bilishchilik» bilan yordam berishingizni so'radi. Javobingiz qanday? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu iltimosni rad etaman. Ishga qabul qilish ochiq tanlov, bilim va malaka asosida amalga oshirilishi kerak; tanish-bilishchilik bilan yordam berish protektsionizm bo'lib, korrupsiyaning bir ko'rinishi hisoblanadi. U boshqa nomzodlarning teng imkoniyat huquqini buzadi va tizimga malakasi past kadrlarni olib kirishi mumkin. Tanishimga hurmat bilan shuni tushuntiraman va foydali, qonuniy maslahat beraman: farzandi tanlov e'lonlarini rasmiy manbalardan kuzatishi, talablarni o'rganishi, imtihon va suhbatga yaxshi tayyorlanishi, amaliyot yoki stajirovkadan o'tishi mumkin. Agar iltimos qat'iy talab yoki taklif bilan davom etsa, bu haqida rahbariyatga xabar beraman. O'zim ham shu tizimga halol tanlov orqali kirishni istayman, shuning uchun boshqalar uchun ham shu tamoyilni himoya qilaman. 4. Shaxsga doir ma'lumotlarni himoya qilish raqamli davrda nima uchun dolzarb va davlat organlari bu borada qanday majburiyatlarga ega? Namunaviy javob / yechim: ✔ Raqamli davrda insonlar haqidagi ma'lumotlar — pasport ma'lumotlari, manzil, sog'liq, moliyaviy holat, telefon raqamlari — davlat va xususiy tizimlarda ulkan hajmda to'planadi. Bu ma'lumotlar sizib chiqsa, firibgarlik, shantaj, kamsitish va shaxsiy hayotga aralashish xavfi yuzaga keladi. Shuning uchun shaxsiy hayot daxlsizligi konstitutsiyaviy huquq sifatida himoya qilinadi va shaxsga doir ma'lumotlar haqida maxsus qonunchilik mavjud. Davlat organlarining asosiy majburiyatlari: ma'lumotlarni faqat qonuniy maqsadda va zarur hajmda yig'ish, ularni ishonchli himoya qilish, uchinchi shaxslarga faqat qonunda belgilangan asosda berish, fuqaroning o'z ma'lumotlari bilan tanishish huquqini ta'minlash. Prokuratura xodimlari ham xizmat bazalaridagi ma'lumotlardan faqat xizmat maqsadida foydalanishi shart, aks holda bu jiddiy huquqbuzarlik hisoblanadi. 5. Rahbaringiz chorak oxirida ko'rsatkichlarni yaxshilash uchun hali to'liq tekshirilmagan bir nechta materialni zudlik bilan «yopish»ni topshirdi. Qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 253 Suhbat bileti 23 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Jamoada ishlash va mustaqil qaror qabul qilish o'rtasidagi muvozanatni qanday saqlaysiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Prokuraturada bu ikki sifat birdek zarur. Bir tomondan, prokuror o'z vakolati doirasida mustaqil va qarori uchun shaxsan javobgar: u boshqalar fikri bilan emas, ichki ishonchi va qonun bilan qaror qabul qiladi. Ikkinchi tomondan, murakkab ishlar tergovchilar, mutaxassislar va hamkasblar bilan hamkorlikni talab qiladi. Men muvozanatni shunday saqlayman: qaror qabul qilishdan oldin imkon qadar ko'proq ma'lumot va turli fikrlarni yig'aman, tajribali hamkasblar bilan maslahatlashaman. Ammo yakuniy xulosani o'zim, dalillarni mustaqil baholab chiqaraman va uning uchun javobgarlikni boshqalarga yuklamayman. Agar jamoa fikri qonunga zid bo'lsa, o'z pozitsiyamni dalillar bilan himoya qilaman. Talabalik loyihalarida guruh sardori bo'lganimda shu yondashuv yaxshi natija berganini ko'rganman. 2. Fuqarolik-huquqiy javobgarlik jinoiy javobgarlikdan qanday farq qiladi va ular bir vaqtda qo'llanishi mumkinmi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqarolik-huquqiy javobgarlikning asosiy maqsadi buzilgan mulkiy huquqni tiklash, ya'ni jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni qoplashdir. U shartnoma majburiyatlarini bajarmaslik yoki zarar yetkazish natijasida yuzaga keladi va ko'pincha zararni undirish, neustoyka, ma'naviy zararni qoplash shaklida bo'ladi. Uni nafaqat jismoniy shaxslarga, balki yuridik shaxslarga ham qo'llash mumkin. Jinoiy javobgarlik esa jamiyat uchun xavfli qilmish uchun davlat tomonidan qo'llaniladigan jazo bo'lib, uning maqsadi adolatni tiklash, aybdorni tuzatish va yangi jinoyatlarning oldini olishdir; u shaxsiy xususiyatga ega. Ha, ular bir vaqtda qo'llanishi mumkin: masalan, o'g'irlik uchun shaxs jinoiy jazoga tortiladi va shu bilan birga jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni qoplaydi. Jinoyat ishida fuqaroviy da'vo ham ko'rib chiqilishi mumkin. 3. Tanishingiz o'z farzandini prokuratura tizimiga ishga joylashtirishda «tanish-bilishchilik» bilan yordam berishingizni so'radi. Javobingiz qanday? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu iltimosni rad etaman. Ishga qabul qilish ochiq tanlov, bilim va malaka asosida amalga oshirilishi kerak; tanish-bilishchilik bilan yordam berish protektsionizm bo'lib, korrupsiyaning bir ko'rinishi hisoblanadi. U boshqa nomzodlarning teng imkoniyat huquqini buzadi va tizimga malakasi past kadrlarni olib kirishi mumkin. Tanishimga hurmat bilan shuni tushuntiraman va foydali, qonuniy maslahat beraman: farzandi tanlov e'lonlarini rasmiy manbalardan kuzatishi, talablarni o'rganishi, imtihon va suhbatga yaxshi tayyorlanishi, amaliyot yoki stajirovkadan o'tishi mumkin. Agar iltimos qat'iy talab yoki taklif bilan davom etsa, bu haqida rahbariyatga xabar beraman. O'zim ham shu tizimga halol tanlov orqali kirishni istayman, shuning uchun boshqalar uchun ham shu tamoyilni himoya qilaman. 4. Shaxsga doir ma'lumotlarni himoya qilish raqamli davrda nima uchun dolzarb va davlat organlari bu borada qanday majburiyatlarga ega? Namunaviy javob / yechim: ✔ Raqamli davrda insonlar haqidagi ma'lumotlar — pasport ma'lumotlari, manzil, sog'liq, moliyaviy holat, telefon raqamlari — davlat va xususiy tizimlarda ulkan hajmda to'planadi. Bu ma'lumotlar sizib chiqsa, firibgarlik, shantaj, kamsitish va shaxsiy hayotga aralashish xavfi yuzaga keladi. Shuning uchun shaxsiy hayot daxlsizligi konstitutsiyaviy huquq sifatida himoya qilinadi va shaxsga doir ma'lumotlar haqida maxsus qonunchilik mavjud. Davlat organlarining asosiy majburiyatlari: ma'lumotlarni faqat qonuniy maqsadda va zarur hajmda yig'ish, ularni ishonchli himoya qilish, uchinchi shaxslarga faqat qonunda belgilangan asosda berish, fuqaroning o'z ma'lumotlari bilan tanishish huquqini ta'minlash. Prokuratura xodimlari ham xizmat bazalaridagi ma'lumotlardan faqat xizmat maqsadida foydalanishi shart, aks holda bu jiddiy huquqbuzarlik hisoblanadi. 5. Rahbaringiz chorak oxirida ko'rsatkichlarni yaxshilash uchun hali to'liq tekshirilmagan bir nechta materialni zudlik bilan «yopish»ni topshirdi. Qanday yo'l tutasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 253 Rahbar ko'rsatmalarini bajarish xizmat intizomining asosi, ammo ko'rsatma qonunga zid bo'lsa, uni bajarish mumkin emas. Har bir material bo'yicha qaror to'liq va xolis tekshiruv natijasida, dalillar asosida qabul qilinishi kerak; statistikani yaxshilash uchun materialni asossiz yopish murojaatchilar huquqlarini buzadi va qonunbuzarliklarni yashirish bo'ladi. Avvalo rahbar bilan xushmuomalalik bilan gaplashib, har bir material bo'yicha qanday ishlar qolganini va qonuniy muddatlarni ko'rsataman. Taklif sifatida eng tayyor materiallar bo'yicha ishni jadallashtirish va qo'shimcha kuch jalb qilishni ilgari suraman. Agar ko'rsatma og'zaki bo'lsa, uni yozma ravishda berishni so'rayman. Agar baribir noqonuniy talab qilinsa, uni bajarmayman va bu haqida yuqori turuvchi rahbariyatga belgilangan tartibda xabar beraman. Ko'rsatkich qonuniylikdan muhim bo'la olmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 254 Rahbar ko'rsatmalarini bajarish xizmat intizomining asosi, ammo ko'rsatma qonunga zid bo'lsa, uni bajarish mumkin emas. Har bir material bo'yicha qaror to'liq va xolis tekshiruv natijasida, dalillar asosida qabul qilinishi kerak; statistikani yaxshilash uchun materialni asossiz yopish murojaatchilar huquqlarini buzadi va qonunbuzarliklarni yashirish bo'ladi. Avvalo rahbar bilan xushmuomalalik bilan gaplashib, har bir material bo'yicha qanday ishlar qolganini va qonuniy muddatlarni ko'rsataman. Taklif sifatida eng tayyor materiallar bo'yicha ishni jadallashtirish va qo'shimcha kuch jalb qilishni ilgari suraman. Agar ko'rsatma og'zaki bo'lsa, uni yozma ravishda berishni so'rayman. Agar baribir noqonuniy talab qilinsa, uni bajarmayman va bu haqida yuqori turuvchi rahbariyatga belgilangan tartibda xabar beraman. Ko'rsatkich qonuniylikdan muhim bo'la olmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 254 Rahbar ko'rsatmalarini bajarish xizmat intizomining asosi, ammo ko'rsatma qonunga zid bo'lsa, uni bajarish mumkin emas. Har bir material bo'yicha qaror to'liq va xolis tekshiruv natijasida, dalillar asosida qabul qilinishi kerak; statistikani yaxshilash uchun materialni asossiz yopish murojaatchilar huquqlarini buzadi va qonunbuzarliklarni yashirish bo'ladi. Avvalo rahbar bilan xushmuomalalik bilan gaplashib, har bir material bo'yicha qanday ishlar qolganini va qonuniy muddatlarni ko'rsataman. Taklif sifatida eng tayyor materiallar bo'yicha ishni jadallashtirish va qo'shimcha kuch jalb qilishni ilgari suraman. Agar ko'rsatma og'zaki bo'lsa, uni yozma ravishda berishni so'rayman. Agar baribir noqonuniy talab qilinsa, uni bajarmayman va bu haqida yuqori turuvchi rahbariyatga belgilangan tartibda xabar beraman. Ko'rsatkich qonuniylikdan muhim bo'la olmaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 254 Suhbat bileti 24 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuratura xodimi sifatida jamiyatning huquqni muhofaza qiluvchi organlarga ishonchini oshirishga shaxsan qanday hissa qo'shmoqchisiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ishonch katta islohotlardan emas, har bir xodimning kundalik xatti-harakatidan shakllanadi. Men uchta narsaga e'tibor qaratmoqchiman. Birinchidan, har bir murojaatga e'tiborli bo'lish: fuqaroni tinglash, unga tushunarli tilda javob berish, muddatlarni buzmaslik. Ko'pincha odamlarni rad javobi emas, befarqlik ranjitadi. Ikkinchidan, halollik va xolislik: qaror qanchalik noqulay bo'lmasin, faqat qonun va dalillar asosida qabul qilish, sovg'a va tanish-bilishchilikka yo'l qo'ymaslik. Uchinchidan, huquqiy targ'ibot: maktablar, mahallalar va ijtimoiy tarmoqlarda fuqarolarga huquqlarini va ularni himoya qilish yo'llarini tushuntirishda faol qatnashish. Agar men xizmat qiladigan hududda odamlar prokuraturaga qo'rquv bilan emas, umid bilan kela boshlasa, bu mening eng katta natijam bo'ladi. 2. Qonun oldida tenglik tamoyili mazmunini va uni buzish holatlariga misollar keltiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Qonun oldida tenglik tamoyili barcha fuqarolar jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e'tiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeidan qat'i nazar bir xil huquq va erkinliklarga ega va qonun oldida teng ekanligini anglatadi. Bu nafaqat bir xil huquqlar, balki bir xil javobgarlikni ham bildiradi: qonunni buzgan shaxs lavozimi yoki boyligidan qat'i nazar javob beradi. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar uchun bu tamoyil xolislik talabiga aylanadi. Buzilish holatlariga misollar: mansabdor shaxsning qarindoshiga nisbatan qonunbuzilishga ko'z yumish; bir xil qilmish uchun turli shaxslarga asossiz ravishda turlicha choralar qo'llash; tilini bilmagani uchun shaxsni tarjimonsiz qoldirish; ayollar yoki nogironligi bo'lgan shaxslarni ishga qabul qilishda kamsitish. Prokuror bunday holatlarni aniqlab, bartaraf etishi shart. 3. Xizmat avtomobili yoki boshqa xizmat resurslaridan shaxsiy maqsadda foydalanishga qanday qaraysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xizmat avtomobili, texnika, aloqa vositalari va boshqa resurslar davlat mulki bo'lib, faqat xizmat vazifalarini bajarish uchun beriladi. Ulardan shaxsiy maqsadda, masalan, oilaviy yumushlar, dam olish yoki qarindoshlarni tashish uchun foydalanish xizmat etikasini buzish va davlat mablag'larini suiiste'mol qilishdir. Bu kichik ko'rinsa ham, aslida korrupsiyaviy xulqning boshlanishi bo'lishi mumkin: xodim avval mayda imtiyozlarga ko'nikadi, keyin chegara xiralashadi. Bundan tashqari, jamoatchilik bunday holatlarni tez sezadi va bu butun tizimga nisbatan ishonchni pasaytiradi. Men xizmat resurslaridan qat'iy belgilangan tartibda foydalanaman, safarlar hujjatlarini to'g'ri rasmiylashtiraman. Agar boshqalarning bunday xatti-harakatlarini ko'rsam, avvalo, ularni qonun talabidan ogohlantiraman, tizimli buzilish bo'lsa, rahbariyatga xabar beraman. 4. Sud hokimiyati mustaqilligi qanday kafolatlar bilan ta'minlanadi va bu prokuror ishiga qanday ta'sir qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Sud hokimiyati qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan, siyosiy partiyalar va boshqa tashkilotlardan mustaqil holda ish yuritadi. Sudyalar faqat Konstitutsiya va qonunga bo'ysunadi, ularning odil sudlov faoliyatiga aralashish taqiqlanadi va qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo'ladi. Mustaqillik kafolatlari qatoriga sudyalarni tayinlash va lavozimdan ozod qilishning maxsus tartibi, ularning daxlsizligi, moddiy va ijtimoiy ta'minoti, sudyalar hamjamiyati organlarining mavjudligi kiradi. Prokuror uchun bu shuni anglatadiki, u sudda ayblovni quvvatlovchi tarafdir, sudga ko'rsatma bermaydi va sudyaga bosim o'tkaza olmaydi. Prokuror o'z pozitsiyasini faqat dalillar va huquqiy asoslar bilan, protsessda teng huquqli taraf sifatida himoya qiladi. Agar sud qaroriga rozi bo'lmasa, uni faqat qonunda belgilangan tartibda shikoyat qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 255 Suhbat bileti 24 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuratura xodimi sifatida jamiyatning huquqni muhofaza qiluvchi organlarga ishonchini oshirishga shaxsan qanday hissa qo'shmoqchisiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ishonch katta islohotlardan emas, har bir xodimning kundalik xatti-harakatidan shakllanadi. Men uchta narsaga e'tibor qaratmoqchiman. Birinchidan, har bir murojaatga e'tiborli bo'lish: fuqaroni tinglash, unga tushunarli tilda javob berish, muddatlarni buzmaslik. Ko'pincha odamlarni rad javobi emas, befarqlik ranjitadi. Ikkinchidan, halollik va xolislik: qaror qanchalik noqulay bo'lmasin, faqat qonun va dalillar asosida qabul qilish, sovg'a va tanish-bilishchilikka yo'l qo'ymaslik. Uchinchidan, huquqiy targ'ibot: maktablar, mahallalar va ijtimoiy tarmoqlarda fuqarolarga huquqlarini va ularni himoya qilish yo'llarini tushuntirishda faol qatnashish. Agar men xizmat qiladigan hududda odamlar prokuraturaga qo'rquv bilan emas, umid bilan kela boshlasa, bu mening eng katta natijam bo'ladi. 2. Qonun oldida tenglik tamoyili mazmunini va uni buzish holatlariga misollar keltiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Qonun oldida tenglik tamoyili barcha fuqarolar jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e'tiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeidan qat'i nazar bir xil huquq va erkinliklarga ega va qonun oldida teng ekanligini anglatadi. Bu nafaqat bir xil huquqlar, balki bir xil javobgarlikni ham bildiradi: qonunni buzgan shaxs lavozimi yoki boyligidan qat'i nazar javob beradi. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar uchun bu tamoyil xolislik talabiga aylanadi. Buzilish holatlariga misollar: mansabdor shaxsning qarindoshiga nisbatan qonunbuzilishga ko'z yumish; bir xil qilmish uchun turli shaxslarga asossiz ravishda turlicha choralar qo'llash; tilini bilmagani uchun shaxsni tarjimonsiz qoldirish; ayollar yoki nogironligi bo'lgan shaxslarni ishga qabul qilishda kamsitish. Prokuror bunday holatlarni aniqlab, bartaraf etishi shart. 3. Xizmat avtomobili yoki boshqa xizmat resurslaridan shaxsiy maqsadda foydalanishga qanday qaraysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xizmat avtomobili, texnika, aloqa vositalari va boshqa resurslar davlat mulki bo'lib, faqat xizmat vazifalarini bajarish uchun beriladi. Ulardan shaxsiy maqsadda, masalan, oilaviy yumushlar, dam olish yoki qarindoshlarni tashish uchun foydalanish xizmat etikasini buzish va davlat mablag'larini suiiste'mol qilishdir. Bu kichik ko'rinsa ham, aslida korrupsiyaviy xulqning boshlanishi bo'lishi mumkin: xodim avval mayda imtiyozlarga ko'nikadi, keyin chegara xiralashadi. Bundan tashqari, jamoatchilik bunday holatlarni tez sezadi va bu butun tizimga nisbatan ishonchni pasaytiradi. Men xizmat resurslaridan qat'iy belgilangan tartibda foydalanaman, safarlar hujjatlarini to'g'ri rasmiylashtiraman. Agar boshqalarning bunday xatti-harakatlarini ko'rsam, avvalo, ularni qonun talabidan ogohlantiraman, tizimli buzilish bo'lsa, rahbariyatga xabar beraman. 4. Sud hokimiyati mustaqilligi qanday kafolatlar bilan ta'minlanadi va bu prokuror ishiga qanday ta'sir qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Sud hokimiyati qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan, siyosiy partiyalar va boshqa tashkilotlardan mustaqil holda ish yuritadi. Sudyalar faqat Konstitutsiya va qonunga bo'ysunadi, ularning odil sudlov faoliyatiga aralashish taqiqlanadi va qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo'ladi. Mustaqillik kafolatlari qatoriga sudyalarni tayinlash va lavozimdan ozod qilishning maxsus tartibi, ularning daxlsizligi, moddiy va ijtimoiy ta'minoti, sudyalar hamjamiyati organlarining mavjudligi kiradi. Prokuror uchun bu shuni anglatadiki, u sudda ayblovni quvvatlovchi tarafdir, sudga ko'rsatma bermaydi va sudyaga bosim o'tkaza olmaydi. Prokuror o'z pozitsiyasini faqat dalillar va huquqiy asoslar bilan, protsessda teng huquqli taraf sifatida himoya qiladi. Agar sud qaroriga rozi bo'lmasa, uni faqat qonunda belgilangan tartibda shikoyat qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 255 Suhbat bileti 24 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuratura xodimi sifatida jamiyatning huquqni muhofaza qiluvchi organlarga ishonchini oshirishga shaxsan qanday hissa qo'shmoqchisiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ishonch katta islohotlardan emas, har bir xodimning kundalik xatti-harakatidan shakllanadi. Men uchta narsaga e'tibor qaratmoqchiman. Birinchidan, har bir murojaatga e'tiborli bo'lish: fuqaroni tinglash, unga tushunarli tilda javob berish, muddatlarni buzmaslik. Ko'pincha odamlarni rad javobi emas, befarqlik ranjitadi. Ikkinchidan, halollik va xolislik: qaror qanchalik noqulay bo'lmasin, faqat qonun va dalillar asosida qabul qilish, sovg'a va tanish-bilishchilikka yo'l qo'ymaslik. Uchinchidan, huquqiy targ'ibot: maktablar, mahallalar va ijtimoiy tarmoqlarda fuqarolarga huquqlarini va ularni himoya qilish yo'llarini tushuntirishda faol qatnashish. Agar men xizmat qiladigan hududda odamlar prokuraturaga qo'rquv bilan emas, umid bilan kela boshlasa, bu mening eng katta natijam bo'ladi. 2. Qonun oldida tenglik tamoyili mazmunini va uni buzish holatlariga misollar keltiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Qonun oldida tenglik tamoyili barcha fuqarolar jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e'tiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeidan qat'i nazar bir xil huquq va erkinliklarga ega va qonun oldida teng ekanligini anglatadi. Bu nafaqat bir xil huquqlar, balki bir xil javobgarlikni ham bildiradi: qonunni buzgan shaxs lavozimi yoki boyligidan qat'i nazar javob beradi. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar uchun bu tamoyil xolislik talabiga aylanadi. Buzilish holatlariga misollar: mansabdor shaxsning qarindoshiga nisbatan qonunbuzilishga ko'z yumish; bir xil qilmish uchun turli shaxslarga asossiz ravishda turlicha choralar qo'llash; tilini bilmagani uchun shaxsni tarjimonsiz qoldirish; ayollar yoki nogironligi bo'lgan shaxslarni ishga qabul qilishda kamsitish. Prokuror bunday holatlarni aniqlab, bartaraf etishi shart. 3. Xizmat avtomobili yoki boshqa xizmat resurslaridan shaxsiy maqsadda foydalanishga qanday qaraysiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xizmat avtomobili, texnika, aloqa vositalari va boshqa resurslar davlat mulki bo'lib, faqat xizmat vazifalarini bajarish uchun beriladi. Ulardan shaxsiy maqsadda, masalan, oilaviy yumushlar, dam olish yoki qarindoshlarni tashish uchun foydalanish xizmat etikasini buzish va davlat mablag'larini suiiste'mol qilishdir. Bu kichik ko'rinsa ham, aslida korrupsiyaviy xulqning boshlanishi bo'lishi mumkin: xodim avval mayda imtiyozlarga ko'nikadi, keyin chegara xiralashadi. Bundan tashqari, jamoatchilik bunday holatlarni tez sezadi va bu butun tizimga nisbatan ishonchni pasaytiradi. Men xizmat resurslaridan qat'iy belgilangan tartibda foydalanaman, safarlar hujjatlarini to'g'ri rasmiylashtiraman. Agar boshqalarning bunday xatti-harakatlarini ko'rsam, avvalo, ularni qonun talabidan ogohlantiraman, tizimli buzilish bo'lsa, rahbariyatga xabar beraman. 4. Sud hokimiyati mustaqilligi qanday kafolatlar bilan ta'minlanadi va bu prokuror ishiga qanday ta'sir qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Sud hokimiyati qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan, siyosiy partiyalar va boshqa tashkilotlardan mustaqil holda ish yuritadi. Sudyalar faqat Konstitutsiya va qonunga bo'ysunadi, ularning odil sudlov faoliyatiga aralashish taqiqlanadi va qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo'ladi. Mustaqillik kafolatlari qatoriga sudyalarni tayinlash va lavozimdan ozod qilishning maxsus tartibi, ularning daxlsizligi, moddiy va ijtimoiy ta'minoti, sudyalar hamjamiyati organlarining mavjudligi kiradi. Prokuror uchun bu shuni anglatadiki, u sudda ayblovni quvvatlovchi tarafdir, sudga ko'rsatma bermaydi va sudyaga bosim o'tkaza olmaydi. Prokuror o'z pozitsiyasini faqat dalillar va huquqiy asoslar bilan, protsessda teng huquqli taraf sifatida himoya qiladi. Agar sud qaroriga rozi bo'lmasa, uni faqat qonunda belgilangan tartibda shikoyat qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 255 5. Jurnalist prokuraturaga qo'ng'iroq qilib, tergov bosqichidagi shov-shuvli ish bo'yicha gumon qilinuvchining ismi va tergov tafsilotlarini so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ommaviy axborot vositalarining axborot olish huquqi va jamiyatning bilish huquqi muhim, prokuratura ham OAV bilan ochiq hamkorlik qilishi kerak. Shu bilan birga, tergov siri, aybsizlik prezumpsiyasi va ishtirokchilarning shaxsiy hayoti himoya qilinishi lozim. Shuning uchun, agar menga OAV bilan ishlash vakolati berilmagan bo'lsa, jurnalistni prokuraturaning matbuot xizmatiga yo'naltiraman va uning so'rovini rasmiy tartibda yozma yuborishni taklif qilaman. O'zim tergov tafsilotlari, gumon qilinuvchining ismi, dalillar haqida ma'lumot bermayman. Matbuot xizmati esa qonun doirasida oshkor etilishi mumkin bo'lgan ma'lumotni, masalan, jinoyat ishi qo'zg'atilgani va qaysi modda bo'yicha emas, balki umumiy mazmunda qaysi qilmish bo'yicha tergov olib borilayotganini xabar qilishi mumkin. Javob tez, xolis va hurmatli bo'lishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 256 5. Jurnalist prokuraturaga qo'ng'iroq qilib, tergov bosqichidagi shov-shuvli ish bo'yicha gumon qilinuvchining ismi va tergov tafsilotlarini so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ommaviy axborot vositalarining axborot olish huquqi va jamiyatning bilish huquqi muhim, prokuratura ham OAV bilan ochiq hamkorlik qilishi kerak. Shu bilan birga, tergov siri, aybsizlik prezumpsiyasi va ishtirokchilarning shaxsiy hayoti himoya qilinishi lozim. Shuning uchun, agar menga OAV bilan ishlash vakolati berilmagan bo'lsa, jurnalistni prokuraturaning matbuot xizmatiga yo'naltiraman va uning so'rovini rasmiy tartibda yozma yuborishni taklif qilaman. O'zim tergov tafsilotlari, gumon qilinuvchining ismi, dalillar haqida ma'lumot bermayman. Matbuot xizmati esa qonun doirasida oshkor etilishi mumkin bo'lgan ma'lumotni, masalan, jinoyat ishi qo'zg'atilgani va qaysi modda bo'yicha emas, balki umumiy mazmunda qaysi qilmish bo'yicha tergov olib borilayotganini xabar qilishi mumkin. Javob tez, xolis va hurmatli bo'lishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 256 5. Jurnalist prokuraturaga qo'ng'iroq qilib, tergov bosqichidagi shov-shuvli ish bo'yicha gumon qilinuvchining ismi va tergov tafsilotlarini so'radi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Ommaviy axborot vositalarining axborot olish huquqi va jamiyatning bilish huquqi muhim, prokuratura ham OAV bilan ochiq hamkorlik qilishi kerak. Shu bilan birga, tergov siri, aybsizlik prezumpsiyasi va ishtirokchilarning shaxsiy hayoti himoya qilinishi lozim. Shuning uchun, agar menga OAV bilan ishlash vakolati berilmagan bo'lsa, jurnalistni prokuraturaning matbuot xizmatiga yo'naltiraman va uning so'rovini rasmiy tartibda yozma yuborishni taklif qilaman. O'zim tergov tafsilotlari, gumon qilinuvchining ismi, dalillar haqida ma'lumot bermayman. Matbuot xizmati esa qonun doirasida oshkor etilishi mumkin bo'lgan ma'lumotni, masalan, jinoyat ishi qo'zg'atilgani va qaysi modda bo'yicha emas, balki umumiy mazmunda qaysi qilmish bo'yicha tergov olib borilayotganini xabar qilishi mumkin. Javob tez, xolis va hurmatli bo'lishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 256 Suhbat bileti 25 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Rahbaringiz tayyorlagan hujjatingizni hamkasblar oldida qattiq tanqid qildi. Bunga qanday munosabatda bo'lasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Avvalo hissiyotga berilmaslikka harakat qilaman va tanqidni shaxsimga emas, ishimga qaratilgan fikr sifatida qabul qilaman. Tanqid o'rinli bo'lsa, u eng tez o'rganish manbai. Shu payt bahslashmayman, ammo aniq kamchiliklarni yozib olaman. Keyin rahbar bilan alohida suhbatlashib, qaysi joylar noto'g'ri yoki to'liq emasligini aniqlashtiraman va hujjatni qisqa muddatda tuzatib qayta taqdim etaman. Agar tanqidning ayrim qismlariga rozi bo'lmasam, buni hurmat bilan, normativ hujjatlar va dalillar asosida tushuntiraman. Kelajakda xuddi shu xatolar takrorlanmasligi uchun o'zim uchun nazorat ro'yxati tuzaman. Menimcha, xodim tanqidni qanday qabul qilishi uning professionalligini ko'rsatadi: tanqiddan qochadigan emas, undan foyda oladigan xodim tez o'sadi. 2. Jinoyat qonunining vaqt bo'yicha amal qilishi va orqaga qaytish kuchi qoidalarini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Qilmishning jinoiyligi va jazoga sazovorligi u sodir etilgan vaqtda amalda bo'lgan qonun bilan belgilanadi. Bu qoida huquqiy aniqlik va adolatni ta'minlaydi: inson harakat qilayotgan paytda uning oqibatlarini bilishi kerak. Orqaga qaytish kuchi masalasida asosiy qoida shunday: qilmishning jinoiyligini bekor qiluvchi, jazoni yengillashtiruvchi yoki shaxsning holatini boshqacha tarzda yaxshilovchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega, ya'ni u qabul qilinishidan oldin sodir etilgan qilmishlarga ham, hatto jazoni o'tayotgan shaxslarga ham qo'llaniladi. Aksincha, qilmishning jinoiyligini belgilovchi, jazoni og'irlashtiruvchi yoki shaxs holatini yomonlashtiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas. Prokuror qonunchilik o'zgarganda ishlarni shu qoidalar asosida qayta baholashi va zarur hollarda ishtirokchilar holatini yengillashtirish choralarini ko'rishi kerak. 3. Siz tekshirayotgan tashkilot rahbari ish yakunida «tanishish uchun» sizni restoranga tushlikka taklif qildi va hisobni o'zi to'lamoqchi. Nima qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Taklifni xushmuomalalik bilan, ammo qat'iy rad etaman. Tekshiruv obyekti rahbari bilan norasmiy uchrashuv, ayniqsa uning hisobidan, xolislikka shubha tug'diradi va sovg'a yoki xizmat ko'rsatish shaklidagi noqonuniy rag'batlantirish deb baholanishi mumkin. Hatto uning niyati yomon bo'lmasa ham, keyinchalik u buni o'z manfaati yo'lida ishlatishi yoki boshqalar buni korrupsiya belgisi deb qabul qilishi mumkin. Tekshiruv bilan bog'liq barcha muloqot faqat rasmiy tartibda, xizmat xonasida va hujjatlashtirilgan holda olib borilishini tushuntiraman. Agar taklif qayta-qayta takrorlansa yoki unda biror shartlar sezilsa, bu haqida rahbariyatga xabar beraman. Xodim uchun eng ishonchli qoida: nazorat qilinayotgan shaxsdan hech qanday ne'mat qabul qilmaslik. 4. Oliy Majlis qanday tuzilgan va uning palatalari vazifalari nimada farq qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Oliy Majlis O'zbekiston Respublikasining oliy vakillik organi bo'lib, qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiradi. U ikki palatadan iborat: Qonunchilik palatasi (quyi palata) va Senat (yuqori palata). Qonunchilik palatasi deputatlari saylovlarda fuqarolar tomonidan saylanadi. Uning asosiy vazifasi qonun loyihalarini ishlab chiqish, muhokama qilish va qabul qilishdir. Senat esa hududlar vakillik palatasi bo'lib, senatorlar asosan mahalliy kengashlar vakillaridan saylanadi, bir qismi esa Prezident tomonidan tayinlanadi. Senat Qonunchilik palatasi qabul qilgan qonunlarni ma'qullaydi yoki rad etadi, shuningdek ayrim yuqori mansabdor shaxslarni tayinlash, saylash masalalarini ko'rib chiqadi. Ikki palatali tizim qonunlarni chuqurroq muhokama qilish va hududlar manfaatlarini hisobga olish imkonini beradi. 5. Nogironligi bo'lgan keksa fuqaro sizga kelib, hech qanday tushuntirishsiz unga tayinlangan ijtimoiy nafaqa to'lovi to'xtatilganini aytdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 257 Suhbat bileti 25 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Rahbaringiz tayyorlagan hujjatingizni hamkasblar oldida qattiq tanqid qildi. Bunga qanday munosabatda bo'lasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Avvalo hissiyotga berilmaslikka harakat qilaman va tanqidni shaxsimga emas, ishimga qaratilgan fikr sifatida qabul qilaman. Tanqid o'rinli bo'lsa, u eng tez o'rganish manbai. Shu payt bahslashmayman, ammo aniq kamchiliklarni yozib olaman. Keyin rahbar bilan alohida suhbatlashib, qaysi joylar noto'g'ri yoki to'liq emasligini aniqlashtiraman va hujjatni qisqa muddatda tuzatib qayta taqdim etaman. Agar tanqidning ayrim qismlariga rozi bo'lmasam, buni hurmat bilan, normativ hujjatlar va dalillar asosida tushuntiraman. Kelajakda xuddi shu xatolar takrorlanmasligi uchun o'zim uchun nazorat ro'yxati tuzaman. Menimcha, xodim tanqidni qanday qabul qilishi uning professionalligini ko'rsatadi: tanqiddan qochadigan emas, undan foyda oladigan xodim tez o'sadi. 2. Jinoyat qonunining vaqt bo'yicha amal qilishi va orqaga qaytish kuchi qoidalarini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Qilmishning jinoiyligi va jazoga sazovorligi u sodir etilgan vaqtda amalda bo'lgan qonun bilan belgilanadi. Bu qoida huquqiy aniqlik va adolatni ta'minlaydi: inson harakat qilayotgan paytda uning oqibatlarini bilishi kerak. Orqaga qaytish kuchi masalasida asosiy qoida shunday: qilmishning jinoiyligini bekor qiluvchi, jazoni yengillashtiruvchi yoki shaxsning holatini boshqacha tarzda yaxshilovchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega, ya'ni u qabul qilinishidan oldin sodir etilgan qilmishlarga ham, hatto jazoni o'tayotgan shaxslarga ham qo'llaniladi. Aksincha, qilmishning jinoiyligini belgilovchi, jazoni og'irlashtiruvchi yoki shaxs holatini yomonlashtiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas. Prokuror qonunchilik o'zgarganda ishlarni shu qoidalar asosida qayta baholashi va zarur hollarda ishtirokchilar holatini yengillashtirish choralarini ko'rishi kerak. 3. Siz tekshirayotgan tashkilot rahbari ish yakunida «tanishish uchun» sizni restoranga tushlikka taklif qildi va hisobni o'zi to'lamoqchi. Nima qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Taklifni xushmuomalalik bilan, ammo qat'iy rad etaman. Tekshiruv obyekti rahbari bilan norasmiy uchrashuv, ayniqsa uning hisobidan, xolislikka shubha tug'diradi va sovg'a yoki xizmat ko'rsatish shaklidagi noqonuniy rag'batlantirish deb baholanishi mumkin. Hatto uning niyati yomon bo'lmasa ham, keyinchalik u buni o'z manfaati yo'lida ishlatishi yoki boshqalar buni korrupsiya belgisi deb qabul qilishi mumkin. Tekshiruv bilan bog'liq barcha muloqot faqat rasmiy tartibda, xizmat xonasida va hujjatlashtirilgan holda olib borilishini tushuntiraman. Agar taklif qayta-qayta takrorlansa yoki unda biror shartlar sezilsa, bu haqida rahbariyatga xabar beraman. Xodim uchun eng ishonchli qoida: nazorat qilinayotgan shaxsdan hech qanday ne'mat qabul qilmaslik. 4. Oliy Majlis qanday tuzilgan va uning palatalari vazifalari nimada farq qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Oliy Majlis O'zbekiston Respublikasining oliy vakillik organi bo'lib, qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiradi. U ikki palatadan iborat: Qonunchilik palatasi (quyi palata) va Senat (yuqori palata). Qonunchilik palatasi deputatlari saylovlarda fuqarolar tomonidan saylanadi. Uning asosiy vazifasi qonun loyihalarini ishlab chiqish, muhokama qilish va qabul qilishdir. Senat esa hududlar vakillik palatasi bo'lib, senatorlar asosan mahalliy kengashlar vakillaridan saylanadi, bir qismi esa Prezident tomonidan tayinlanadi. Senat Qonunchilik palatasi qabul qilgan qonunlarni ma'qullaydi yoki rad etadi, shuningdek ayrim yuqori mansabdor shaxslarni tayinlash, saylash masalalarini ko'rib chiqadi. Ikki palatali tizim qonunlarni chuqurroq muhokama qilish va hududlar manfaatlarini hisobga olish imkonini beradi. 5. Nogironligi bo'lgan keksa fuqaro sizga kelib, hech qanday tushuntirishsiz unga tayinlangan ijtimoiy nafaqa to'lovi to'xtatilganini aytdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 257 Suhbat bileti 25 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Rahbaringiz tayyorlagan hujjatingizni hamkasblar oldida qattiq tanqid qildi. Bunga qanday munosabatda bo'lasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Avvalo hissiyotga berilmaslikka harakat qilaman va tanqidni shaxsimga emas, ishimga qaratilgan fikr sifatida qabul qilaman. Tanqid o'rinli bo'lsa, u eng tez o'rganish manbai. Shu payt bahslashmayman, ammo aniq kamchiliklarni yozib olaman. Keyin rahbar bilan alohida suhbatlashib, qaysi joylar noto'g'ri yoki to'liq emasligini aniqlashtiraman va hujjatni qisqa muddatda tuzatib qayta taqdim etaman. Agar tanqidning ayrim qismlariga rozi bo'lmasam, buni hurmat bilan, normativ hujjatlar va dalillar asosida tushuntiraman. Kelajakda xuddi shu xatolar takrorlanmasligi uchun o'zim uchun nazorat ro'yxati tuzaman. Menimcha, xodim tanqidni qanday qabul qilishi uning professionalligini ko'rsatadi: tanqiddan qochadigan emas, undan foyda oladigan xodim tez o'sadi. 2. Jinoyat qonunining vaqt bo'yicha amal qilishi va orqaga qaytish kuchi qoidalarini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Qilmishning jinoiyligi va jazoga sazovorligi u sodir etilgan vaqtda amalda bo'lgan qonun bilan belgilanadi. Bu qoida huquqiy aniqlik va adolatni ta'minlaydi: inson harakat qilayotgan paytda uning oqibatlarini bilishi kerak. Orqaga qaytish kuchi masalasida asosiy qoida shunday: qilmishning jinoiyligini bekor qiluvchi, jazoni yengillashtiruvchi yoki shaxsning holatini boshqacha tarzda yaxshilovchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega, ya'ni u qabul qilinishidan oldin sodir etilgan qilmishlarga ham, hatto jazoni o'tayotgan shaxslarga ham qo'llaniladi. Aksincha, qilmishning jinoiyligini belgilovchi, jazoni og'irlashtiruvchi yoki shaxs holatini yomonlashtiruvchi qonun orqaga qaytish kuchiga ega emas. Prokuror qonunchilik o'zgarganda ishlarni shu qoidalar asosida qayta baholashi va zarur hollarda ishtirokchilar holatini yengillashtirish choralarini ko'rishi kerak. 3. Siz tekshirayotgan tashkilot rahbari ish yakunida «tanishish uchun» sizni restoranga tushlikka taklif qildi va hisobni o'zi to'lamoqchi. Nima qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Taklifni xushmuomalalik bilan, ammo qat'iy rad etaman. Tekshiruv obyekti rahbari bilan norasmiy uchrashuv, ayniqsa uning hisobidan, xolislikka shubha tug'diradi va sovg'a yoki xizmat ko'rsatish shaklidagi noqonuniy rag'batlantirish deb baholanishi mumkin. Hatto uning niyati yomon bo'lmasa ham, keyinchalik u buni o'z manfaati yo'lida ishlatishi yoki boshqalar buni korrupsiya belgisi deb qabul qilishi mumkin. Tekshiruv bilan bog'liq barcha muloqot faqat rasmiy tartibda, xizmat xonasida va hujjatlashtirilgan holda olib borilishini tushuntiraman. Agar taklif qayta-qayta takrorlansa yoki unda biror shartlar sezilsa, bu haqida rahbariyatga xabar beraman. Xodim uchun eng ishonchli qoida: nazorat qilinayotgan shaxsdan hech qanday ne'mat qabul qilmaslik. 4. Oliy Majlis qanday tuzilgan va uning palatalari vazifalari nimada farq qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Oliy Majlis O'zbekiston Respublikasining oliy vakillik organi bo'lib, qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiradi. U ikki palatadan iborat: Qonunchilik palatasi (quyi palata) va Senat (yuqori palata). Qonunchilik palatasi deputatlari saylovlarda fuqarolar tomonidan saylanadi. Uning asosiy vazifasi qonun loyihalarini ishlab chiqish, muhokama qilish va qabul qilishdir. Senat esa hududlar vakillik palatasi bo'lib, senatorlar asosan mahalliy kengashlar vakillaridan saylanadi, bir qismi esa Prezident tomonidan tayinlanadi. Senat Qonunchilik palatasi qabul qilgan qonunlarni ma'qullaydi yoki rad etadi, shuningdek ayrim yuqori mansabdor shaxslarni tayinlash, saylash masalalarini ko'rib chiqadi. Ikki palatali tizim qonunlarni chuqurroq muhokama qilish va hududlar manfaatlarini hisobga olish imkonini beradi. 5. Nogironligi bo'lgan keksa fuqaro sizga kelib, hech qanday tushuntirishsiz unga tayinlangan ijtimoiy nafaqa to'lovi to'xtatilganini aytdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 257 Bunday fuqarolar ijtimoiy jihatdan himoyaga muhtoj, shuning uchun murojaatga alohida e'tibor va tezkorlik bilan yondashaman. Avvalo fuqaroni sabr bilan tinglayman, zarur bo'lsa murojaatni yozishda yordam beraman, hujjatlari nusxalarini olaman. Keyin nafaqani to'lovchi organdan to'xtatish to'g'risidagi qaror, uning asoslari va fuqaroni xabardor qilish tartibiga rioya qilinganini so'rayman. Agar to'xtatish qonuniy asossiz, masalan, texnik xato yoki ma'lumotlar mos kelmagani tufayli bo'lsa, buzilishni bartaraf etish va to'lanmay qolgan mablag'ni tiklash haqida prokuror ta'sir choralarini qo'llayman. Agar to'xtatish qonuniy bo'lsa, fuqaroga sababini tushunarli tilda tushuntirib, nafaqani qayta tiklash uchun nima qilish kerakligini ko'rsataman. Shuningdek, bu holat boshqa fuqarolarga ham taalluqli tizimli muammo emasligini tekshiraman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 258 Bunday fuqarolar ijtimoiy jihatdan himoyaga muhtoj, shuning uchun murojaatga alohida e'tibor va tezkorlik bilan yondashaman. Avvalo fuqaroni sabr bilan tinglayman, zarur bo'lsa murojaatni yozishda yordam beraman, hujjatlari nusxalarini olaman. Keyin nafaqani to'lovchi organdan to'xtatish to'g'risidagi qaror, uning asoslari va fuqaroni xabardor qilish tartibiga rioya qilinganini so'rayman. Agar to'xtatish qonuniy asossiz, masalan, texnik xato yoki ma'lumotlar mos kelmagani tufayli bo'lsa, buzilishni bartaraf etish va to'lanmay qolgan mablag'ni tiklash haqida prokuror ta'sir choralarini qo'llayman. Agar to'xtatish qonuniy bo'lsa, fuqaroga sababini tushunarli tilda tushuntirib, nafaqani qayta tiklash uchun nima qilish kerakligini ko'rsataman. Shuningdek, bu holat boshqa fuqarolarga ham taalluqli tizimli muammo emasligini tekshiraman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 258 Bunday fuqarolar ijtimoiy jihatdan himoyaga muhtoj, shuning uchun murojaatga alohida e'tibor va tezkorlik bilan yondashaman. Avvalo fuqaroni sabr bilan tinglayman, zarur bo'lsa murojaatni yozishda yordam beraman, hujjatlari nusxalarini olaman. Keyin nafaqani to'lovchi organdan to'xtatish to'g'risidagi qaror, uning asoslari va fuqaroni xabardor qilish tartibiga rioya qilinganini so'rayman. Agar to'xtatish qonuniy asossiz, masalan, texnik xato yoki ma'lumotlar mos kelmagani tufayli bo'lsa, buzilishni bartaraf etish va to'lanmay qolgan mablag'ni tiklash haqida prokuror ta'sir choralarini qo'llayman. Agar to'xtatish qonuniy bo'lsa, fuqaroga sababini tushunarli tilda tushuntirib, nafaqani qayta tiklash uchun nima qilish kerakligini ko'rsataman. Shuningdek, bu holat boshqa fuqarolarga ham taalluqli tizimli muammo emasligini tekshiraman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 258 Suhbat bileti 26 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuratura faoliyatining qaysi yo'nalishiga ixtisoslashishni istaysiz va nima uchun aynan shu yo'nalish? Namunaviy javob / yechim:✔ Men voyaga yetmaganlar huquqlarini himoya qilish va ular o'rtasida huquqbuzarliklarning oldini olish yo'nalishiga ixtisoslashishni istayman. Buning sababi shundaki, bolalar va o'smirlar o'z huquqlarini mustaqil himoya qila olmaydi, ularga nisbatan buzilishlar esa butun hayotiga ta'sir qiladi. Bu yo'nalishda prokuror nafaqat qonunni bilishi, balki psixologiya, pedagogika va ijtimoiy ish asoslarini ham tushunishi kerak; meni aynan shu fanlararo jihat qiziqtiradi. Universitetda oila huquqi va bola huquqlari to'g'risidagi xalqaro konvensiya bo'yicha kurs ishi yozganman, shuningdek nodavlat tashkilotda o'smirlar bilan huquqiy targ'ibot bo'yicha ko'ngilli bo'lganman. Ammo dastlab turli yo'nalishlarda tajriba to'plashni zarur deb bilaman, chunki keng bilim ixtisoslashuv uchun mustahkam poydevor bo'ladi. 2. Protsessual majburlov choralari nima va ularni qo'llashda qanday umumiy cheklovlar amal qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Protsessual majburlov choralari jinoyat ishini yuritishda ishning normal borishini ta'minlash uchun shaxsning huquq va erkinliklarini qonun asosida cheklovchi choralardir. Ularga ushlab turish, ehtiyot choralari, masalan, qamoqqa olish yoki uy qamog'i, lavozimdan chetlashtirish, mol-mulkni xatlash kabi choralar kiradi. Ularni qo'llashda bir necha umumiy cheklovlar mavjud. Birinchidan, qonuniylik: faqat qonunda nazarda tutilgan chora, qonunda belgilangan asos va tartibda qo'llaniladi. Ikkinchidan, zaruriyat va mutanosiblik: chora maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajadan oshmasligi, yengilroq chora yetarli bo'lsa, og'irrog'i tanlanmasligi kerak. Uchinchidan, sud nazorati: eng jiddiy cheklovlar, masalan, qamoqqa olish sud qarori bilan qo'llaniladi. To'rtinchidan, shaxs chora ustidan shikoyat qilish huquqiga ega. Prokuror bu talablarga rioya etilishini nazorat qiladi. 3. Xizmat ma'lumotlar bazasidan sobiq turmush o'rtog'ingiz yoki qo'shningiz haqida «shunchaki qiziqish uchun» ma'lumot olish mumkinmi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Yo'q, mumkin emas. Xizmat ma'lumotlar bazalariga kirish huquqi xodimga faqat xizmat vazifalarini bajarish uchun beriladi. Shaxsiy qiziqish, munosabatlarni aniqlash yoki tanishlarning iltimosi bilan ma'lumot olish shaxsga doir ma'lumotlarni noqonuniy qayta ishlash, shaxsiy hayot daxlsizligini buzish va xizmat mavqeidan suiiste'mol qilish hisoblanadi. Bunday harakatlar uchun intizomiy, hatto undan jiddiyroq javobgarlik ham kelib chiqishi mumkin. Bundan tashqari, zamonaviy tizimlarda har bir so'rov qayd etiladi, shuning uchun bunday qilmish albatta aniqlanadi. Men uchun bu qoida qat'iy: bazaga faqat aniq xizmat topshirig'i bo'lgandagina, uning doirasida va zarur hajmda murojaat qilaman. Agar kimdir menga bunday iltimos bilan murojaat qilsa, rad etaman va zarur hollarda rahbariyatni xabardor qilaman. 4. Fuqarolik jamiyati institutlari va jamoatchilik nazorati qonuniylikni ta'minlashda qanday rol o'ynaydi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqarolik jamiyati institutlariga nodavlat notijorat tashkilotlari, mahallalar, kasaba uyushmalari, ommaviy axborot vositalari, jamoat birlashmalari va faol fuqarolar kiradi. Ular davlat va jamiyat o'rtasida ko'prik vazifasini bajaradi. Jamoatchilik nazorati davlat organlari faoliyati ochiq va hisobdor bo'lishiga yordam beradi: tashkilotlar aholining muammolarini aniqlaydi, qonun loyihalari muhokamasida qatnashadi, huquqbuzarliklar haqida xabar beradi, mustaqil monitoringlar o'tkazadi. Masalan, jurnalistik tekshiruvlar ko'pincha korrupsiya holatlarini fosh etishga asos bo'ladi. Prokuratura uchun fuqarolik jamiyati muhim hamkor va axborot manbai. Biroq jamoatchilik nazorati davlat organlari vakolatini almashtirmaydi va qonun doirasida bo'lishi kerak. Ochiq muloqot orqali bu hamkorlik qonuniylik va inson huquqlari himoyasini mustahkamlaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 259 Suhbat bileti 26 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuratura faoliyatining qaysi yo'nalishiga ixtisoslashishni istaysiz va nima uchun aynan shu yo'nalish? Namunaviy javob / yechim:✔ Men voyaga yetmaganlar huquqlarini himoya qilish va ular o'rtasida huquqbuzarliklarning oldini olish yo'nalishiga ixtisoslashishni istayman. Buning sababi shundaki, bolalar va o'smirlar o'z huquqlarini mustaqil himoya qila olmaydi, ularga nisbatan buzilishlar esa butun hayotiga ta'sir qiladi. Bu yo'nalishda prokuror nafaqat qonunni bilishi, balki psixologiya, pedagogika va ijtimoiy ish asoslarini ham tushunishi kerak; meni aynan shu fanlararo jihat qiziqtiradi. Universitetda oila huquqi va bola huquqlari to'g'risidagi xalqaro konvensiya bo'yicha kurs ishi yozganman, shuningdek nodavlat tashkilotda o'smirlar bilan huquqiy targ'ibot bo'yicha ko'ngilli bo'lganman. Ammo dastlab turli yo'nalishlarda tajriba to'plashni zarur deb bilaman, chunki keng bilim ixtisoslashuv uchun mustahkam poydevor bo'ladi. 2. Protsessual majburlov choralari nima va ularni qo'llashda qanday umumiy cheklovlar amal qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Protsessual majburlov choralari jinoyat ishini yuritishda ishning normal borishini ta'minlash uchun shaxsning huquq va erkinliklarini qonun asosida cheklovchi choralardir. Ularga ushlab turish, ehtiyot choralari, masalan, qamoqqa olish yoki uy qamog'i, lavozimdan chetlashtirish, mol-mulkni xatlash kabi choralar kiradi. Ularni qo'llashda bir necha umumiy cheklovlar mavjud. Birinchidan, qonuniylik: faqat qonunda nazarda tutilgan chora, qonunda belgilangan asos va tartibda qo'llaniladi. Ikkinchidan, zaruriyat va mutanosiblik: chora maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajadan oshmasligi, yengilroq chora yetarli bo'lsa, og'irrog'i tanlanmasligi kerak. Uchinchidan, sud nazorati: eng jiddiy cheklovlar, masalan, qamoqqa olish sud qarori bilan qo'llaniladi. To'rtinchidan, shaxs chora ustidan shikoyat qilish huquqiga ega. Prokuror bu talablarga rioya etilishini nazorat qiladi. 3. Xizmat ma'lumotlar bazasidan sobiq turmush o'rtog'ingiz yoki qo'shningiz haqida «shunchaki qiziqish uchun» ma'lumot olish mumkinmi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Yo'q, mumkin emas. Xizmat ma'lumotlar bazalariga kirish huquqi xodimga faqat xizmat vazifalarini bajarish uchun beriladi. Shaxsiy qiziqish, munosabatlarni aniqlash yoki tanishlarning iltimosi bilan ma'lumot olish shaxsga doir ma'lumotlarni noqonuniy qayta ishlash, shaxsiy hayot daxlsizligini buzish va xizmat mavqeidan suiiste'mol qilish hisoblanadi. Bunday harakatlar uchun intizomiy, hatto undan jiddiyroq javobgarlik ham kelib chiqishi mumkin. Bundan tashqari, zamonaviy tizimlarda har bir so'rov qayd etiladi, shuning uchun bunday qilmish albatta aniqlanadi. Men uchun bu qoida qat'iy: bazaga faqat aniq xizmat topshirig'i bo'lgandagina, uning doirasida va zarur hajmda murojaat qilaman. Agar kimdir menga bunday iltimos bilan murojaat qilsa, rad etaman va zarur hollarda rahbariyatni xabardor qilaman. 4. Fuqarolik jamiyati institutlari va jamoatchilik nazorati qonuniylikni ta'minlashda qanday rol o'ynaydi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqarolik jamiyati institutlariga nodavlat notijorat tashkilotlari, mahallalar, kasaba uyushmalari, ommaviy axborot vositalari, jamoat birlashmalari va faol fuqarolar kiradi. Ular davlat va jamiyat o'rtasida ko'prik vazifasini bajaradi. Jamoatchilik nazorati davlat organlari faoliyati ochiq va hisobdor bo'lishiga yordam beradi: tashkilotlar aholining muammolarini aniqlaydi, qonun loyihalari muhokamasida qatnashadi, huquqbuzarliklar haqida xabar beradi, mustaqil monitoringlar o'tkazadi. Masalan, jurnalistik tekshiruvlar ko'pincha korrupsiya holatlarini fosh etishga asos bo'ladi. Prokuratura uchun fuqarolik jamiyati muhim hamkor va axborot manbai. Biroq jamoatchilik nazorati davlat organlari vakolatini almashtirmaydi va qonun doirasida bo'lishi kerak. Ochiq muloqot orqali bu hamkorlik qonuniylik va inson huquqlari himoyasini mustahkamlaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 259 Suhbat bileti 26 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Prokuratura faoliyatining qaysi yo'nalishiga ixtisoslashishni istaysiz va nima uchun aynan shu yo'nalish? Namunaviy javob / yechim:✔ Men voyaga yetmaganlar huquqlarini himoya qilish va ular o'rtasida huquqbuzarliklarning oldini olish yo'nalishiga ixtisoslashishni istayman. Buning sababi shundaki, bolalar va o'smirlar o'z huquqlarini mustaqil himoya qila olmaydi, ularga nisbatan buzilishlar esa butun hayotiga ta'sir qiladi. Bu yo'nalishda prokuror nafaqat qonunni bilishi, balki psixologiya, pedagogika va ijtimoiy ish asoslarini ham tushunishi kerak; meni aynan shu fanlararo jihat qiziqtiradi. Universitetda oila huquqi va bola huquqlari to'g'risidagi xalqaro konvensiya bo'yicha kurs ishi yozganman, shuningdek nodavlat tashkilotda o'smirlar bilan huquqiy targ'ibot bo'yicha ko'ngilli bo'lganman. Ammo dastlab turli yo'nalishlarda tajriba to'plashni zarur deb bilaman, chunki keng bilim ixtisoslashuv uchun mustahkam poydevor bo'ladi. 2. Protsessual majburlov choralari nima va ularni qo'llashda qanday umumiy cheklovlar amal qiladi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Protsessual majburlov choralari jinoyat ishini yuritishda ishning normal borishini ta'minlash uchun shaxsning huquq va erkinliklarini qonun asosida cheklovchi choralardir. Ularga ushlab turish, ehtiyot choralari, masalan, qamoqqa olish yoki uy qamog'i, lavozimdan chetlashtirish, mol-mulkni xatlash kabi choralar kiradi. Ularni qo'llashda bir necha umumiy cheklovlar mavjud. Birinchidan, qonuniylik: faqat qonunda nazarda tutilgan chora, qonunda belgilangan asos va tartibda qo'llaniladi. Ikkinchidan, zaruriyat va mutanosiblik: chora maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajadan oshmasligi, yengilroq chora yetarli bo'lsa, og'irrog'i tanlanmasligi kerak. Uchinchidan, sud nazorati: eng jiddiy cheklovlar, masalan, qamoqqa olish sud qarori bilan qo'llaniladi. To'rtinchidan, shaxs chora ustidan shikoyat qilish huquqiga ega. Prokuror bu talablarga rioya etilishini nazorat qiladi. 3. Xizmat ma'lumotlar bazasidan sobiq turmush o'rtog'ingiz yoki qo'shningiz haqida «shunchaki qiziqish uchun» ma'lumot olish mumkinmi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Yo'q, mumkin emas. Xizmat ma'lumotlar bazalariga kirish huquqi xodimga faqat xizmat vazifalarini bajarish uchun beriladi. Shaxsiy qiziqish, munosabatlarni aniqlash yoki tanishlarning iltimosi bilan ma'lumot olish shaxsga doir ma'lumotlarni noqonuniy qayta ishlash, shaxsiy hayot daxlsizligini buzish va xizmat mavqeidan suiiste'mol qilish hisoblanadi. Bunday harakatlar uchun intizomiy, hatto undan jiddiyroq javobgarlik ham kelib chiqishi mumkin. Bundan tashqari, zamonaviy tizimlarda har bir so'rov qayd etiladi, shuning uchun bunday qilmish albatta aniqlanadi. Men uchun bu qoida qat'iy: bazaga faqat aniq xizmat topshirig'i bo'lgandagina, uning doirasida va zarur hajmda murojaat qilaman. Agar kimdir menga bunday iltimos bilan murojaat qilsa, rad etaman va zarur hollarda rahbariyatni xabardor qilaman. 4. Fuqarolik jamiyati institutlari va jamoatchilik nazorati qonuniylikni ta'minlashda qanday rol o'ynaydi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqarolik jamiyati institutlariga nodavlat notijorat tashkilotlari, mahallalar, kasaba uyushmalari, ommaviy axborot vositalari, jamoat birlashmalari va faol fuqarolar kiradi. Ular davlat va jamiyat o'rtasida ko'prik vazifasini bajaradi. Jamoatchilik nazorati davlat organlari faoliyati ochiq va hisobdor bo'lishiga yordam beradi: tashkilotlar aholining muammolarini aniqlaydi, qonun loyihalari muhokamasida qatnashadi, huquqbuzarliklar haqida xabar beradi, mustaqil monitoringlar o'tkazadi. Masalan, jurnalistik tekshiruvlar ko'pincha korrupsiya holatlarini fosh etishga asos bo'ladi. Prokuratura uchun fuqarolik jamiyati muhim hamkor va axborot manbai. Biroq jamoatchilik nazorati davlat organlari vakolatini almashtirmaydi va qonun doirasida bo'lishi kerak. Ochiq muloqot orqali bu hamkorlik qonuniylik va inson huquqlari himoyasini mustahkamlaydi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 259 5. Bir guruh fuqarolar tuman hokimligi qarori bilan ularning uylari obodonlashtirish loyihasi uchun buzilishi rejalashtirilganini, ammo kompensatsiya masalasi hal qilinmaganini aytib murojaat qildi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Mulk huquqi Konstitutsiya bilan himoya qilinadi va uni jamoat ehtiyojlari uchun olib qo'yish faqat qonunda belgilangan asoslarda, tartibda va oldindan teng qiymatli kompensatsiya to'langan holda amalga oshirilishi mumkin. Shuning uchun murojaatni tezkor ko'rib chiqaman, chunki buzish boshlansa, buzilgan huquqni tiklash qiyinlashadi. Hokimlikdan qaror, loyiha hujjatlari, mulkdorlarni xabardor qilish, baholash va kompensatsiya bilan bog'liq hujjatlarni talab qilaman. Fuqarolarning mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatlarini o'rganaman. Agar qaror qonun talablarini buzgan holda qabul qilingan bo'lsa yoki kompensatsiya masalasi hal qilinmasdan buzish boshlanayotgan bo'lsa, qarorga protest keltiraman va buzish ishlarini to'xtatish choralarini ko'raman. Fuqarolarga sudga murojaat qilish huquqini ham tushuntiraman va ularni natijadan xabardor qilaman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 260 5. Bir guruh fuqarolar tuman hokimligi qarori bilan ularning uylari obodonlashtirish loyihasi uchun buzilishi rejalashtirilganini, ammo kompensatsiya masalasi hal qilinmaganini aytib murojaat qildi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Mulk huquqi Konstitutsiya bilan himoya qilinadi va uni jamoat ehtiyojlari uchun olib qo'yish faqat qonunda belgilangan asoslarda, tartibda va oldindan teng qiymatli kompensatsiya to'langan holda amalga oshirilishi mumkin. Shuning uchun murojaatni tezkor ko'rib chiqaman, chunki buzish boshlansa, buzilgan huquqni tiklash qiyinlashadi. Hokimlikdan qaror, loyiha hujjatlari, mulkdorlarni xabardor qilish, baholash va kompensatsiya bilan bog'liq hujjatlarni talab qilaman. Fuqarolarning mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatlarini o'rganaman. Agar qaror qonun talablarini buzgan holda qabul qilingan bo'lsa yoki kompensatsiya masalasi hal qilinmasdan buzish boshlanayotgan bo'lsa, qarorga protest keltiraman va buzish ishlarini to'xtatish choralarini ko'raman. Fuqarolarga sudga murojaat qilish huquqini ham tushuntiraman va ularni natijadan xabardor qilaman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 260 5. Bir guruh fuqarolar tuman hokimligi qarori bilan ularning uylari obodonlashtirish loyihasi uchun buzilishi rejalashtirilganini, ammo kompensatsiya masalasi hal qilinmaganini aytib murojaat qildi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Mulk huquqi Konstitutsiya bilan himoya qilinadi va uni jamoat ehtiyojlari uchun olib qo'yish faqat qonunda belgilangan asoslarda, tartibda va oldindan teng qiymatli kompensatsiya to'langan holda amalga oshirilishi mumkin. Shuning uchun murojaatni tezkor ko'rib chiqaman, chunki buzish boshlansa, buzilgan huquqni tiklash qiyinlashadi. Hokimlikdan qaror, loyiha hujjatlari, mulkdorlarni xabardor qilish, baholash va kompensatsiya bilan bog'liq hujjatlarni talab qilaman. Fuqarolarning mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatlarini o'rganaman. Agar qaror qonun talablarini buzgan holda qabul qilingan bo'lsa yoki kompensatsiya masalasi hal qilinmasdan buzish boshlanayotgan bo'lsa, qarorga protest keltiraman va buzish ishlarini to'xtatish choralarini ko'raman. Fuqarolarga sudga murojaat qilish huquqini ham tushuntiraman va ularni natijadan xabardor qilaman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 260 Suhbat bileti 27 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Huquqiy bilimingizni doimiy ravishda yangilab borish uchun qanday usullardan foydalanasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Qonunchilik tez o'zgarayotgan sharoitda bilimni yangilab bormaslik eskirgan norma bo'yicha qaror qabul qilish xavfini tug'diradi. Shuning uchun men bir necha usuldan foydalanaman. Birinchidan, qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasini muntazam kuzatib, yangi qabul qilingan va o'zgartirilgan hujjatlarni o'qib boraman. Ikkinchidan, Oliy sud Plenumi qarorlari va sud amaliyoti umumlashmalarini o'rganaman, chunki ular normalarni qo'llashning amaliy yo'nalishini ko'rsatadi. Uchinchidan, huquqiy jurnallar, ilmiy maqolalar va professional seminarlar, onlayn kurslardan foydalanaman. To'rtinchidan, ingliz tilini rivojlantirib, xalqaro tajriba va standartlar bilan tanishaman. Har hafta o'zim uchun qisqa konspektlar tayyorlash odatim bor: bu o'qiganlarimni tizimlashtirishga yordam beradi. Prokuraturada esa malaka oshirish tizimidan faol foydalanmoqchiman. 2. Prokuror qonunbuzilishni aniqlaganda qanday ta'sir choralarini qo'llashi mumkin? Ularning farqini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuror qonunbuzilishni aniqlaganda qonunda nazarda tutilgan bir necha ta'sir choralaridan foydalanadi. Protest qonunga zid huquqiy hujjat yoki qarorni chiqargan organ yoki uning yuqori organiga keltiriladi va hujjatni bekor qilish yoki qonunga muvofiqlashtirishni talab qiladi. Taqdimnoma qonunbuzilishlarni, ularning sabablari va ularga imkon bergan sharoitlarni bartaraf etish talabi bilan tegishli organ yoki mansabdor shaxsga kiritiladi. Qaror prokuror tomonidan, masalan, jinoyat ishi qo'zg'atish yoki ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ish qo'zg'atish bo'yicha chiqariladi. Qonunbuzilishga yo'l qo'ymaslik haqida ogohlantirish esa huquqbuzarlikning oldini olish maqsadida, u hali sodir etilmasdan beriladi. Bundan tashqari, prokuror fuqarolar va davlat manfaatlarini ko'zlab sudga da'vo yoki ariza bilan murojaat qilishi mumkin. Chorani tanlash buzilish xususiyatiga bog'liq. 3. Xizmat vazifasini bajarishda xatoga yo'l qo'yganingizni va bu fuqaroning huquqlariga ta'sir qilganini bilib qoldingiz. Nima qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xatoni yashirmayman. Xato insoniy holat, lekin uni yashirish yoki boshqalarga to'nkash allaqachon etik va ehtimol huquqiy buzilish. Birinchi navbatda xatoning oqibatlarini cheklash uchun zudlik bilan harakat qilaman, chunki fuqaroning huquqi buzilgan ekan, har bir kun muhim. Bu haqida darhol rahbarimga xabar beraman va vaziyatni tuzatish yo'llarini, masalan, noto'g'ri qarorni qonuniy tartibda bekor qilish yoki qayta ko'rib chiqishni taklif qilaman. Fuqaroni ham xabardor qilish va buzilgan huquqini tiklash choralarini ko'rish kerak. Keyin xatoning sababini tahlil qilib, uni takrorlamaslik uchun xulosa chiqaraman: ehtimol, tekshirish bosqichi yetishmagan yoki shoshilinchlik bo'lgan. Mas'uliyatni o'z bo'yniga olish xodimga bo'lgan ishonchni kamaytirmaydi, aksincha oshiradi. 4. Sun'iy intellekt va katta ma'lumotlar texnologiyalarini huquqni muhofaza qilish faoliyatida qo'llashning imkoniyatlari va xavflari nimada? Namunaviy javob / yechim: ✔ Sun'iy intellekt huquqni muhofaza qilish organlariga katta imkoniyatlar beradi: ko'p sonli murojaatlarni tasniflash, sud amaliyotini tez tahlil qilish, moliyaviy tranzaksiyalardagi shubhali sxemalarni, korrupsiyaviy xavflarni va davlat xaridlaridagi g'ayrioddiy holatlarni aniqlash. Bu xodimlarning vaqtini tejaydi va inson ko'zi ilg'amaydigan qonuniyatlarni ko'rsatadi. Ammo jiddiy xavflar ham bor. Algoritmlar o'rgatilgan ma'lumotlardagi xatolar yoki tarafkashlikni takrorlab, ayrim guruhlarni kamsitishi mumkin. Ularning qaror qabul qilish mantig'i ko'pincha shaffof emas, bu esa shikoyat qilish va nazorat qilishni qiyinlashtiradi. Shaxsga doir ma'lumotlarning sizib chiqishi va ommaviy kuzatuv xavfi ham mavjud. Shu sababli sun'iy intellekt faqat yordamchi vosita bo'lishi, shaxs taqdiriga oid yakuniy qarorni esa mas'ul inson, qonun asosida qabul qilishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 261 Suhbat bileti 27 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Huquqiy bilimingizni doimiy ravishda yangilab borish uchun qanday usullardan foydalanasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Qonunchilik tez o'zgarayotgan sharoitda bilimni yangilab bormaslik eskirgan norma bo'yicha qaror qabul qilish xavfini tug'diradi. Shuning uchun men bir necha usuldan foydalanaman. Birinchidan, qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasini muntazam kuzatib, yangi qabul qilingan va o'zgartirilgan hujjatlarni o'qib boraman. Ikkinchidan, Oliy sud Plenumi qarorlari va sud amaliyoti umumlashmalarini o'rganaman, chunki ular normalarni qo'llashning amaliy yo'nalishini ko'rsatadi. Uchinchidan, huquqiy jurnallar, ilmiy maqolalar va professional seminarlar, onlayn kurslardan foydalanaman. To'rtinchidan, ingliz tilini rivojlantirib, xalqaro tajriba va standartlar bilan tanishaman. Har hafta o'zim uchun qisqa konspektlar tayyorlash odatim bor: bu o'qiganlarimni tizimlashtirishga yordam beradi. Prokuraturada esa malaka oshirish tizimidan faol foydalanmoqchiman. 2. Prokuror qonunbuzilishni aniqlaganda qanday ta'sir choralarini qo'llashi mumkin? Ularning farqini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuror qonunbuzilishni aniqlaganda qonunda nazarda tutilgan bir necha ta'sir choralaridan foydalanadi. Protest qonunga zid huquqiy hujjat yoki qarorni chiqargan organ yoki uning yuqori organiga keltiriladi va hujjatni bekor qilish yoki qonunga muvofiqlashtirishni talab qiladi. Taqdimnoma qonunbuzilishlarni, ularning sabablari va ularga imkon bergan sharoitlarni bartaraf etish talabi bilan tegishli organ yoki mansabdor shaxsga kiritiladi. Qaror prokuror tomonidan, masalan, jinoyat ishi qo'zg'atish yoki ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ish qo'zg'atish bo'yicha chiqariladi. Qonunbuzilishga yo'l qo'ymaslik haqida ogohlantirish esa huquqbuzarlikning oldini olish maqsadida, u hali sodir etilmasdan beriladi. Bundan tashqari, prokuror fuqarolar va davlat manfaatlarini ko'zlab sudga da'vo yoki ariza bilan murojaat qilishi mumkin. Chorani tanlash buzilish xususiyatiga bog'liq. 3. Xizmat vazifasini bajarishda xatoga yo'l qo'yganingizni va bu fuqaroning huquqlariga ta'sir qilganini bilib qoldingiz. Nima qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xatoni yashirmayman. Xato insoniy holat, lekin uni yashirish yoki boshqalarga to'nkash allaqachon etik va ehtimol huquqiy buzilish. Birinchi navbatda xatoning oqibatlarini cheklash uchun zudlik bilan harakat qilaman, chunki fuqaroning huquqi buzilgan ekan, har bir kun muhim. Bu haqida darhol rahbarimga xabar beraman va vaziyatni tuzatish yo'llarini, masalan, noto'g'ri qarorni qonuniy tartibda bekor qilish yoki qayta ko'rib chiqishni taklif qilaman. Fuqaroni ham xabardor qilish va buzilgan huquqini tiklash choralarini ko'rish kerak. Keyin xatoning sababini tahlil qilib, uni takrorlamaslik uchun xulosa chiqaraman: ehtimol, tekshirish bosqichi yetishmagan yoki shoshilinchlik bo'lgan. Mas'uliyatni o'z bo'yniga olish xodimga bo'lgan ishonchni kamaytirmaydi, aksincha oshiradi. 4. Sun'iy intellekt va katta ma'lumotlar texnologiyalarini huquqni muhofaza qilish faoliyatida qo'llashning imkoniyatlari va xavflari nimada? Namunaviy javob / yechim: ✔ Sun'iy intellekt huquqni muhofaza qilish organlariga katta imkoniyatlar beradi: ko'p sonli murojaatlarni tasniflash, sud amaliyotini tez tahlil qilish, moliyaviy tranzaksiyalardagi shubhali sxemalarni, korrupsiyaviy xavflarni va davlat xaridlaridagi g'ayrioddiy holatlarni aniqlash. Bu xodimlarning vaqtini tejaydi va inson ko'zi ilg'amaydigan qonuniyatlarni ko'rsatadi. Ammo jiddiy xavflar ham bor. Algoritmlar o'rgatilgan ma'lumotlardagi xatolar yoki tarafkashlikni takrorlab, ayrim guruhlarni kamsitishi mumkin. Ularning qaror qabul qilish mantig'i ko'pincha shaffof emas, bu esa shikoyat qilish va nazorat qilishni qiyinlashtiradi. Shaxsga doir ma'lumotlarning sizib chiqishi va ommaviy kuzatuv xavfi ham mavjud. Shu sababli sun'iy intellekt faqat yordamchi vosita bo'lishi, shaxs taqdiriga oid yakuniy qarorni esa mas'ul inson, qonun asosida qabul qilishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 261 Suhbat bileti 27 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Huquqiy bilimingizni doimiy ravishda yangilab borish uchun qanday usullardan foydalanasiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Qonunchilik tez o'zgarayotgan sharoitda bilimni yangilab bormaslik eskirgan norma bo'yicha qaror qabul qilish xavfini tug'diradi. Shuning uchun men bir necha usuldan foydalanaman. Birinchidan, qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasini muntazam kuzatib, yangi qabul qilingan va o'zgartirilgan hujjatlarni o'qib boraman. Ikkinchidan, Oliy sud Plenumi qarorlari va sud amaliyoti umumlashmalarini o'rganaman, chunki ular normalarni qo'llashning amaliy yo'nalishini ko'rsatadi. Uchinchidan, huquqiy jurnallar, ilmiy maqolalar va professional seminarlar, onlayn kurslardan foydalanaman. To'rtinchidan, ingliz tilini rivojlantirib, xalqaro tajriba va standartlar bilan tanishaman. Har hafta o'zim uchun qisqa konspektlar tayyorlash odatim bor: bu o'qiganlarimni tizimlashtirishga yordam beradi. Prokuraturada esa malaka oshirish tizimidan faol foydalanmoqchiman. 2. Prokuror qonunbuzilishni aniqlaganda qanday ta'sir choralarini qo'llashi mumkin? Ularning farqini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Prokuror qonunbuzilishni aniqlaganda qonunda nazarda tutilgan bir necha ta'sir choralaridan foydalanadi. Protest qonunga zid huquqiy hujjat yoki qarorni chiqargan organ yoki uning yuqori organiga keltiriladi va hujjatni bekor qilish yoki qonunga muvofiqlashtirishni talab qiladi. Taqdimnoma qonunbuzilishlarni, ularning sabablari va ularga imkon bergan sharoitlarni bartaraf etish talabi bilan tegishli organ yoki mansabdor shaxsga kiritiladi. Qaror prokuror tomonidan, masalan, jinoyat ishi qo'zg'atish yoki ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risidagi ish qo'zg'atish bo'yicha chiqariladi. Qonunbuzilishga yo'l qo'ymaslik haqida ogohlantirish esa huquqbuzarlikning oldini olish maqsadida, u hali sodir etilmasdan beriladi. Bundan tashqari, prokuror fuqarolar va davlat manfaatlarini ko'zlab sudga da'vo yoki ariza bilan murojaat qilishi mumkin. Chorani tanlash buzilish xususiyatiga bog'liq. 3. Xizmat vazifasini bajarishda xatoga yo'l qo'yganingizni va bu fuqaroning huquqlariga ta'sir qilganini bilib qoldingiz. Nima qilasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Xatoni yashirmayman. Xato insoniy holat, lekin uni yashirish yoki boshqalarga to'nkash allaqachon etik va ehtimol huquqiy buzilish. Birinchi navbatda xatoning oqibatlarini cheklash uchun zudlik bilan harakat qilaman, chunki fuqaroning huquqi buzilgan ekan, har bir kun muhim. Bu haqida darhol rahbarimga xabar beraman va vaziyatni tuzatish yo'llarini, masalan, noto'g'ri qarorni qonuniy tartibda bekor qilish yoki qayta ko'rib chiqishni taklif qilaman. Fuqaroni ham xabardor qilish va buzilgan huquqini tiklash choralarini ko'rish kerak. Keyin xatoning sababini tahlil qilib, uni takrorlamaslik uchun xulosa chiqaraman: ehtimol, tekshirish bosqichi yetishmagan yoki shoshilinchlik bo'lgan. Mas'uliyatni o'z bo'yniga olish xodimga bo'lgan ishonchni kamaytirmaydi, aksincha oshiradi. 4. Sun'iy intellekt va katta ma'lumotlar texnologiyalarini huquqni muhofaza qilish faoliyatida qo'llashning imkoniyatlari va xavflari nimada? Namunaviy javob / yechim: ✔ Sun'iy intellekt huquqni muhofaza qilish organlariga katta imkoniyatlar beradi: ko'p sonli murojaatlarni tasniflash, sud amaliyotini tez tahlil qilish, moliyaviy tranzaksiyalardagi shubhali sxemalarni, korrupsiyaviy xavflarni va davlat xaridlaridagi g'ayrioddiy holatlarni aniqlash. Bu xodimlarning vaqtini tejaydi va inson ko'zi ilg'amaydigan qonuniyatlarni ko'rsatadi. Ammo jiddiy xavflar ham bor. Algoritmlar o'rgatilgan ma'lumotlardagi xatolar yoki tarafkashlikni takrorlab, ayrim guruhlarni kamsitishi mumkin. Ularning qaror qabul qilish mantig'i ko'pincha shaffof emas, bu esa shikoyat qilish va nazorat qilishni qiyinlashtiradi. Shaxsga doir ma'lumotlarning sizib chiqishi va ommaviy kuzatuv xavfi ham mavjud. Shu sababli sun'iy intellekt faqat yordamchi vosita bo'lishi, shaxs taqdiriga oid yakuniy qarorni esa mas'ul inson, qonun asosida qabul qilishi kerak. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 261 5. Ota-onalar prokuraturaga kelib, maktab ma'muriyati «maktab jamg'armasi» nomi bilan har oy majburiy pul yig'ayotganini, to'lamaganlarning farzandlariga bosim o'tkazilayotganini aytdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Davlat umumta'lim muassasalarida ta'lim olish bepul, ota-onalarning ixtiyoriy xayriyasi esa faqat qonuniy tartibda, shaffof va haqiqatan ixtiyoriy bo'lishi mumkin. Majburiy pul yig'ish va bolalarga bosim o'tkazish ham ta'lim huquqini, ham bola huquqlarini buzadi. Murojaatni ko'rib chiqishda avvalo ota- onalardan aniq faktlar va mavjud dalillarni, masalan, yozishmalar yoki xabarlarni olaman, ularning va bolalarning shaxsini oshkor qilmaslikka e'tibor beraman, chunki ular qasos xavfidan qo'rqishi mumkin. Maktabning moliyaviy hujjatlari, homiylik mablag'larini qabul qilish va sarflash tartibini o'rganaman, ta'lim boshqaruvi organini jalb qilaman. Buzilish tasdiqlansa, noqonuniy yig'imni to'xtatish, mablag'larni qaytarish va mas'ul shaxslar javobgarligi bo'yicha prokuror ta'sir choralarini qo'llayman. Agar mablag'lar o'zlashtirilgan bo'lsa, jinoyat belgilari tekshiriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 262 5. Ota-onalar prokuraturaga kelib, maktab ma'muriyati «maktab jamg'armasi» nomi bilan har oy majburiy pul yig'ayotganini, to'lamaganlarning farzandlariga bosim o'tkazilayotganini aytdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Davlat umumta'lim muassasalarida ta'lim olish bepul, ota-onalarning ixtiyoriy xayriyasi esa faqat qonuniy tartibda, shaffof va haqiqatan ixtiyoriy bo'lishi mumkin. Majburiy pul yig'ish va bolalarga bosim o'tkazish ham ta'lim huquqini, ham bola huquqlarini buzadi. Murojaatni ko'rib chiqishda avvalo ota- onalardan aniq faktlar va mavjud dalillarni, masalan, yozishmalar yoki xabarlarni olaman, ularning va bolalarning shaxsini oshkor qilmaslikka e'tibor beraman, chunki ular qasos xavfidan qo'rqishi mumkin. Maktabning moliyaviy hujjatlari, homiylik mablag'larini qabul qilish va sarflash tartibini o'rganaman, ta'lim boshqaruvi organini jalb qilaman. Buzilish tasdiqlansa, noqonuniy yig'imni to'xtatish, mablag'larni qaytarish va mas'ul shaxslar javobgarligi bo'yicha prokuror ta'sir choralarini qo'llayman. Agar mablag'lar o'zlashtirilgan bo'lsa, jinoyat belgilari tekshiriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 262 5. Ota-onalar prokuraturaga kelib, maktab ma'muriyati «maktab jamg'armasi» nomi bilan har oy majburiy pul yig'ayotganini, to'lamaganlarning farzandlariga bosim o'tkazilayotganini aytdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Davlat umumta'lim muassasalarida ta'lim olish bepul, ota-onalarning ixtiyoriy xayriyasi esa faqat qonuniy tartibda, shaffof va haqiqatan ixtiyoriy bo'lishi mumkin. Majburiy pul yig'ish va bolalarga bosim o'tkazish ham ta'lim huquqini, ham bola huquqlarini buzadi. Murojaatni ko'rib chiqishda avvalo ota- onalardan aniq faktlar va mavjud dalillarni, masalan, yozishmalar yoki xabarlarni olaman, ularning va bolalarning shaxsini oshkor qilmaslikka e'tibor beraman, chunki ular qasos xavfidan qo'rqishi mumkin. Maktabning moliyaviy hujjatlari, homiylik mablag'larini qabul qilish va sarflash tartibini o'rganaman, ta'lim boshqaruvi organini jalb qilaman. Buzilish tasdiqlansa, noqonuniy yig'imni to'xtatish, mablag'larni qaytarish va mas'ul shaxslar javobgarligi bo'yicha prokuror ta'sir choralarini qo'llayman. Agar mablag'lar o'zlashtirilgan bo'lsa, jinoyat belgilari tekshiriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 262 Suhbat bileti 28 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Stress va siqiq muddatlar sharoitida qanday ishlaysiz? Hayotingizdan aniq misol keltiring. Namunaviy javob / yechim:✔ Stress sharoitida men avvalo vaziyatni tartibga solishga harakat qilaman, chunki tartibsizlik stressni kuchaytiradi. Davlat imtihonlari va bitiruv malakaviy ishini himoya qilish bir haftaga to'g'ri kelgan paytda, shu bilan birga amaliyot joyida ham muhim topshiriq bor edi. Men barcha vazifalarni ro'yxatga tushirib, ularni muddat va ahamiyati bo'yicha tartiblab chiqdim. Har kunni aniq bloklarga bo'lib, eng og'ir ishlarni ertalab, diqqat yuqori bo'lgan vaqtda bajardim. Amaliyot rahbarimga vaziyatni oldindan ochiq aytib, topshiriq muddatini kelishib oldim. Natijada uchala vazifani ham sifatli bajardim. Bu tajriba menga shuni o'rgatdiki, stress paytida ham reja, ochiq muloqot va dam olishga vaqt ajratish samaradorlikni saqlaydi. Prokuraturada ham shu yondashuvni qo'llayman. 2. Bir qilmish uchun ikki marta javobgarlikka tortmaslik tamoyili nimani anglatadi va u qanday himoya vazifasini bajaradi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu tamoyilga ko'ra, hech kim bir jinoyat uchun ikki marta jinoiy javobgarlikka tortilishi va jazolanishi mumkin emas. Agar shaxs muayyan qilmish uchun qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan hukm qilingan yoki oqlangan bo'lsa, xuddi shu qilmish uchun unga nisbatan qayta ta'qib boshlanmaydi. Bu qoida inson huquqlari sohasidagi xalqaro hujjatlarda ham mustahkamlangan. Tamoyil bir necha himoya vazifasini bajaradi. Birinchidan, u shaxsni davlatning cheksiz ta'qibidan va doimiy noaniqlikdan himoya qiladi. Ikkinchidan, sud qarorlarining barqarorligini va huquqiy aniqlikni ta'minlaydi. Uchinchidan, huquqni muhofaza qiluvchi organlarni ishni birinchi marta sifatli tergov qilishga undaydi. Shu bilan birga, qonunda yangi ochilgan holatlar yoki jiddiy protsessual buzilishlar sababli ishni qayta ko'rishning alohida tartiblari nazarda tutilgan. 3. Korrupsiyaning oldini olishda shaffoflik va raqamli texnologiyalarning roli qanday? Prokuratura xodimi bunga qanday hissa qo'shishi mumkin? Namunaviy javob / yechim: ✔ Korrupsiya yopiq jarayonlar, keng ixtiyoriy vakolatlar va fuqaro bilan mansabdor shaxs o'rtasidagi bevosita aloqa sharoitida rivojlanadi. Shaffoflik bu sharoitlarni qisqartiradi: qarorlar mezonlari ochiq bo'lsa, ularni suiiste'mol qilish qiyinlashadi. Raqamli texnologiyalar, masalan, elektron xizmatlar, elektron davlat xaridlari, ochiq ma'lumotlar portallari va murojaatlarni onlayn kuzatish, inson omilini kamaytiradi va har bir harakatni iz qoldiradigan qiladi. Bu nafaqat korrupsiyani fosh etishni, balki uning oldini olishni ham osonlashtiradi. Prokuratura xodimi bunga bir necha yo'l bilan hissa qo'shishi mumkin: o'z ishida shaffoflikka rioya qilish, nazorat jarayonida korrupsiyaviy xavflarni aniqlab, ularni bartaraf etish bo'yicha takliflar kiritish, normativ hujjatlarning korrupsiyaga qarshi ekspertizasida qatnashish va aholiga korrupsiya haqida xabar berish yo'llarini tushuntirish. 4. Kiberjinoyatchilik nima va aholini undan himoya qilish uchun qanday profilaktik choralar samarali? Namunaviy javob / yechim: ✔ Kiberjinoyatchilik — kompyuter tizimlari, internet va raqamli texnologiyalar yordamida yoki ularga qarshi sodir etiladigan jinoyatlar. Ularga ruxsatsiz kirish, zararli dasturlar tarqatish, bank kartalari bilan firibgarlik, fishing, ijtimoiy tarmoqlar orqali tovlamachilik va shaxsga doir ma'lumotlarni o'g'irlash kiradi. Bu jinoyatlarning o'ziga xosligi — chegara bilmasligi, tez sodir etilishi va jinoyatchini aniqlash qiyinligi. Shuning uchun profilaktika juda muhim. Samarali choralar qatoriga aholining raqamli savodxonligini oshirish kiradi: SMS-kod va karta ma'lumotlarini hech kimga bermaslik, noma'lum havolalarni ochmaslik, kuchli parollar va ikki bosqichli tasdiqlashdan foydalanish. Bundan tashqari, banklar va aloqa operatorlari bilan hamkorlik, OAVda tipik firibgarlik sxemalari haqida ogohlantirish va xalqaro hamkorlik ham zarur. Prokuratura bu targ'ibotda faol ishtirok etishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 263 Suhbat bileti 28 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Stress va siqiq muddatlar sharoitida qanday ishlaysiz? Hayotingizdan aniq misol keltiring. Namunaviy javob / yechim:✔ Stress sharoitida men avvalo vaziyatni tartibga solishga harakat qilaman, chunki tartibsizlik stressni kuchaytiradi. Davlat imtihonlari va bitiruv malakaviy ishini himoya qilish bir haftaga to'g'ri kelgan paytda, shu bilan birga amaliyot joyida ham muhim topshiriq bor edi. Men barcha vazifalarni ro'yxatga tushirib, ularni muddat va ahamiyati bo'yicha tartiblab chiqdim. Har kunni aniq bloklarga bo'lib, eng og'ir ishlarni ertalab, diqqat yuqori bo'lgan vaqtda bajardim. Amaliyot rahbarimga vaziyatni oldindan ochiq aytib, topshiriq muddatini kelishib oldim. Natijada uchala vazifani ham sifatli bajardim. Bu tajriba menga shuni o'rgatdiki, stress paytida ham reja, ochiq muloqot va dam olishga vaqt ajratish samaradorlikni saqlaydi. Prokuraturada ham shu yondashuvni qo'llayman. 2. Bir qilmish uchun ikki marta javobgarlikka tortmaslik tamoyili nimani anglatadi va u qanday himoya vazifasini bajaradi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu tamoyilga ko'ra, hech kim bir jinoyat uchun ikki marta jinoiy javobgarlikka tortilishi va jazolanishi mumkin emas. Agar shaxs muayyan qilmish uchun qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan hukm qilingan yoki oqlangan bo'lsa, xuddi shu qilmish uchun unga nisbatan qayta ta'qib boshlanmaydi. Bu qoida inson huquqlari sohasidagi xalqaro hujjatlarda ham mustahkamlangan. Tamoyil bir necha himoya vazifasini bajaradi. Birinchidan, u shaxsni davlatning cheksiz ta'qibidan va doimiy noaniqlikdan himoya qiladi. Ikkinchidan, sud qarorlarining barqarorligini va huquqiy aniqlikni ta'minlaydi. Uchinchidan, huquqni muhofaza qiluvchi organlarni ishni birinchi marta sifatli tergov qilishga undaydi. Shu bilan birga, qonunda yangi ochilgan holatlar yoki jiddiy protsessual buzilishlar sababli ishni qayta ko'rishning alohida tartiblari nazarda tutilgan. 3. Korrupsiyaning oldini olishda shaffoflik va raqamli texnologiyalarning roli qanday? Prokuratura xodimi bunga qanday hissa qo'shishi mumkin? Namunaviy javob / yechim: ✔ Korrupsiya yopiq jarayonlar, keng ixtiyoriy vakolatlar va fuqaro bilan mansabdor shaxs o'rtasidagi bevosita aloqa sharoitida rivojlanadi. Shaffoflik bu sharoitlarni qisqartiradi: qarorlar mezonlari ochiq bo'lsa, ularni suiiste'mol qilish qiyinlashadi. Raqamli texnologiyalar, masalan, elektron xizmatlar, elektron davlat xaridlari, ochiq ma'lumotlar portallari va murojaatlarni onlayn kuzatish, inson omilini kamaytiradi va har bir harakatni iz qoldiradigan qiladi. Bu nafaqat korrupsiyani fosh etishni, balki uning oldini olishni ham osonlashtiradi. Prokuratura xodimi bunga bir necha yo'l bilan hissa qo'shishi mumkin: o'z ishida shaffoflikka rioya qilish, nazorat jarayonida korrupsiyaviy xavflarni aniqlab, ularni bartaraf etish bo'yicha takliflar kiritish, normativ hujjatlarning korrupsiyaga qarshi ekspertizasida qatnashish va aholiga korrupsiya haqida xabar berish yo'llarini tushuntirish. 4. Kiberjinoyatchilik nima va aholini undan himoya qilish uchun qanday profilaktik choralar samarali? Namunaviy javob / yechim: ✔ Kiberjinoyatchilik — kompyuter tizimlari, internet va raqamli texnologiyalar yordamida yoki ularga qarshi sodir etiladigan jinoyatlar. Ularga ruxsatsiz kirish, zararli dasturlar tarqatish, bank kartalari bilan firibgarlik, fishing, ijtimoiy tarmoqlar orqali tovlamachilik va shaxsga doir ma'lumotlarni o'g'irlash kiradi. Bu jinoyatlarning o'ziga xosligi — chegara bilmasligi, tez sodir etilishi va jinoyatchini aniqlash qiyinligi. Shuning uchun profilaktika juda muhim. Samarali choralar qatoriga aholining raqamli savodxonligini oshirish kiradi: SMS-kod va karta ma'lumotlarini hech kimga bermaslik, noma'lum havolalarni ochmaslik, kuchli parollar va ikki bosqichli tasdiqlashdan foydalanish. Bundan tashqari, banklar va aloqa operatorlari bilan hamkorlik, OAVda tipik firibgarlik sxemalari haqida ogohlantirish va xalqaro hamkorlik ham zarur. Prokuratura bu targ'ibotda faol ishtirok etishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 263 Suhbat bileti 28 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Stress va siqiq muddatlar sharoitida qanday ishlaysiz? Hayotingizdan aniq misol keltiring. Namunaviy javob / yechim:✔ Stress sharoitida men avvalo vaziyatni tartibga solishga harakat qilaman, chunki tartibsizlik stressni kuchaytiradi. Davlat imtihonlari va bitiruv malakaviy ishini himoya qilish bir haftaga to'g'ri kelgan paytda, shu bilan birga amaliyot joyida ham muhim topshiriq bor edi. Men barcha vazifalarni ro'yxatga tushirib, ularni muddat va ahamiyati bo'yicha tartiblab chiqdim. Har kunni aniq bloklarga bo'lib, eng og'ir ishlarni ertalab, diqqat yuqori bo'lgan vaqtda bajardim. Amaliyot rahbarimga vaziyatni oldindan ochiq aytib, topshiriq muddatini kelishib oldim. Natijada uchala vazifani ham sifatli bajardim. Bu tajriba menga shuni o'rgatdiki, stress paytida ham reja, ochiq muloqot va dam olishga vaqt ajratish samaradorlikni saqlaydi. Prokuraturada ham shu yondashuvni qo'llayman. 2. Bir qilmish uchun ikki marta javobgarlikka tortmaslik tamoyili nimani anglatadi va u qanday himoya vazifasini bajaradi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu tamoyilga ko'ra, hech kim bir jinoyat uchun ikki marta jinoiy javobgarlikka tortilishi va jazolanishi mumkin emas. Agar shaxs muayyan qilmish uchun qonuniy kuchga kirgan sud hukmi bilan hukm qilingan yoki oqlangan bo'lsa, xuddi shu qilmish uchun unga nisbatan qayta ta'qib boshlanmaydi. Bu qoida inson huquqlari sohasidagi xalqaro hujjatlarda ham mustahkamlangan. Tamoyil bir necha himoya vazifasini bajaradi. Birinchidan, u shaxsni davlatning cheksiz ta'qibidan va doimiy noaniqlikdan himoya qiladi. Ikkinchidan, sud qarorlarining barqarorligini va huquqiy aniqlikni ta'minlaydi. Uchinchidan, huquqni muhofaza qiluvchi organlarni ishni birinchi marta sifatli tergov qilishga undaydi. Shu bilan birga, qonunda yangi ochilgan holatlar yoki jiddiy protsessual buzilishlar sababli ishni qayta ko'rishning alohida tartiblari nazarda tutilgan. 3. Korrupsiyaning oldini olishda shaffoflik va raqamli texnologiyalarning roli qanday? Prokuratura xodimi bunga qanday hissa qo'shishi mumkin? Namunaviy javob / yechim: ✔ Korrupsiya yopiq jarayonlar, keng ixtiyoriy vakolatlar va fuqaro bilan mansabdor shaxs o'rtasidagi bevosita aloqa sharoitida rivojlanadi. Shaffoflik bu sharoitlarni qisqartiradi: qarorlar mezonlari ochiq bo'lsa, ularni suiiste'mol qilish qiyinlashadi. Raqamli texnologiyalar, masalan, elektron xizmatlar, elektron davlat xaridlari, ochiq ma'lumotlar portallari va murojaatlarni onlayn kuzatish, inson omilini kamaytiradi va har bir harakatni iz qoldiradigan qiladi. Bu nafaqat korrupsiyani fosh etishni, balki uning oldini olishni ham osonlashtiradi. Prokuratura xodimi bunga bir necha yo'l bilan hissa qo'shishi mumkin: o'z ishida shaffoflikka rioya qilish, nazorat jarayonida korrupsiyaviy xavflarni aniqlab, ularni bartaraf etish bo'yicha takliflar kiritish, normativ hujjatlarning korrupsiyaga qarshi ekspertizasida qatnashish va aholiga korrupsiya haqida xabar berish yo'llarini tushuntirish. 4. Kiberjinoyatchilik nima va aholini undan himoya qilish uchun qanday profilaktik choralar samarali? Namunaviy javob / yechim: ✔ Kiberjinoyatchilik — kompyuter tizimlari, internet va raqamli texnologiyalar yordamida yoki ularga qarshi sodir etiladigan jinoyatlar. Ularga ruxsatsiz kirish, zararli dasturlar tarqatish, bank kartalari bilan firibgarlik, fishing, ijtimoiy tarmoqlar orqali tovlamachilik va shaxsga doir ma'lumotlarni o'g'irlash kiradi. Bu jinoyatlarning o'ziga xosligi — chegara bilmasligi, tez sodir etilishi va jinoyatchini aniqlash qiyinligi. Shuning uchun profilaktika juda muhim. Samarali choralar qatoriga aholining raqamli savodxonligini oshirish kiradi: SMS-kod va karta ma'lumotlarini hech kimga bermaslik, noma'lum havolalarni ochmaslik, kuchli parollar va ikki bosqichli tasdiqlashdan foydalanish. Bundan tashqari, banklar va aloqa operatorlari bilan hamkorlik, OAVda tipik firibgarlik sxemalari haqida ogohlantirish va xalqaro hamkorlik ham zarur. Prokuratura bu targ'ibotda faol ishtirok etishi mumkin. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 263 5. Tuman shifoxonasidan imzosiz xat keldi: unda bepul berilishi kerak bo'lgan dori-darmonlar bemorlarga berilmasdan, xususiy dorixonalarga sotilayotgani aytilgan. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Anonim xabar o'z-o'zidan jinoiy javobgarlikka asos bo'lmaydi, lekin unda aniq faktlar keltirilgan bo'lsa va gap aholi sog'lig'i hamda davlat mablag'lari haqida ketayotgan bo'lsa, uni e'tiborsiz qoldirmaslik kerak. Qonunchilikda belgilangan tartibni hisobga olgan holda, xabardagi ma'lumotlarni dastlabki tarzda tekshirishni tashkil qilaman. Dori vositalarining kelib tushishi, ombor hisobi, bemorlarga berilganlik qaydlari va retseptlarni o'zaro solishtirish ma'lumotlarni tasdiqlash yoki rad etishga yordam beradi. Tegishli nazorat organlari mutaxassislarini jalb qilib, inventarizatsiya o'tkazilishini ta'minlayman. Agar kamomad yoki qalbaki qaydlar aniqlansa, materiallarni jinoyat ishi qo'zg'atish masalasini hal qilish uchun yuboraman. Shu bilan birga bemorlarning dori olish huquqi zudlik bilan tiklanishi uchun choralar ko'raman. Tekshiruv davomida xabar beruvchi bo'lishi mumkin bo'lgan xodimlarni ta'qibdan himoya qilish ham muhim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 264 5. Tuman shifoxonasidan imzosiz xat keldi: unda bepul berilishi kerak bo'lgan dori-darmonlar bemorlarga berilmasdan, xususiy dorixonalarga sotilayotgani aytilgan. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Anonim xabar o'z-o'zidan jinoiy javobgarlikka asos bo'lmaydi, lekin unda aniq faktlar keltirilgan bo'lsa va gap aholi sog'lig'i hamda davlat mablag'lari haqida ketayotgan bo'lsa, uni e'tiborsiz qoldirmaslik kerak. Qonunchilikda belgilangan tartibni hisobga olgan holda, xabardagi ma'lumotlarni dastlabki tarzda tekshirishni tashkil qilaman. Dori vositalarining kelib tushishi, ombor hisobi, bemorlarga berilganlik qaydlari va retseptlarni o'zaro solishtirish ma'lumotlarni tasdiqlash yoki rad etishga yordam beradi. Tegishli nazorat organlari mutaxassislarini jalb qilib, inventarizatsiya o'tkazilishini ta'minlayman. Agar kamomad yoki qalbaki qaydlar aniqlansa, materiallarni jinoyat ishi qo'zg'atish masalasini hal qilish uchun yuboraman. Shu bilan birga bemorlarning dori olish huquqi zudlik bilan tiklanishi uchun choralar ko'raman. Tekshiruv davomida xabar beruvchi bo'lishi mumkin bo'lgan xodimlarni ta'qibdan himoya qilish ham muhim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 264 5. Tuman shifoxonasidan imzosiz xat keldi: unda bepul berilishi kerak bo'lgan dori-darmonlar bemorlarga berilmasdan, xususiy dorixonalarga sotilayotgani aytilgan. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Anonim xabar o'z-o'zidan jinoiy javobgarlikka asos bo'lmaydi, lekin unda aniq faktlar keltirilgan bo'lsa va gap aholi sog'lig'i hamda davlat mablag'lari haqida ketayotgan bo'lsa, uni e'tiborsiz qoldirmaslik kerak. Qonunchilikda belgilangan tartibni hisobga olgan holda, xabardagi ma'lumotlarni dastlabki tarzda tekshirishni tashkil qilaman. Dori vositalarining kelib tushishi, ombor hisobi, bemorlarga berilganlik qaydlari va retseptlarni o'zaro solishtirish ma'lumotlarni tasdiqlash yoki rad etishga yordam beradi. Tegishli nazorat organlari mutaxassislarini jalb qilib, inventarizatsiya o'tkazilishini ta'minlayman. Agar kamomad yoki qalbaki qaydlar aniqlansa, materiallarni jinoyat ishi qo'zg'atish masalasini hal qilish uchun yuboraman. Shu bilan birga bemorlarning dori olish huquqi zudlik bilan tiklanishi uchun choralar ko'raman. Tekshiruv davomida xabar beruvchi bo'lishi mumkin bo'lgan xodimlarni ta'qibdan himoya qilish ham muhim. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 264 Suhbat bileti 29 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Sizni yaxshi taniydigan odamlar sizni uch so'z bilan qanday ta'riflashadi va bu sifatlar prokuror ishida qanday asqotadi? Namunaviy javob / yechim:✔ Menimcha, ular meni «puxta», «sabrli» va «to'g'riso'z» deb ta'riflashadi. Puxtalik — bu tafsilotlarga e'tibor va ishni oxirigacha yetkazish odati. Prokuror ishida bitta e'tibordan chetda qolgan hujjat yoki muddat butun ishning taqdirini o'zgartirishi mumkin, shuning uchun bu sifat juda muhim. Sabr esa fuqarolar bilan muloqotda kerak: murojaat qilgan odam ko'pincha hayajonda, ba'zan esa qo'pol bo'ladi, uni xotirjam tinglab, muammoning mohiyatini topish kerak. Uzoq va murakkab tekshiruvlarda ham sabr asqotadi. To'g'riso'zlik esa noqulay haqiqatni ham ochiq aytish, rahbarga ham, fuqaroga ham qonun talabini tushuntira olishdir. Bu sifat bosim va manfaatlar to'qnashuvi holatlarida meni qonunga sodiq qolishga yordam beradi. Albatta, bu sifatlarni ish jarayonida doimiy isbotlab borish kerak. 2. Fuqaro ma'muriy organning qaroridan norozi bo'lsa, o'z huquqlarini qanday himoya qilishi mumkin? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqaro davlat organi yoki mansabdor shaxsning qarori, harakati yoki harakatsizligidan norozi bo'lsa, bir necha yo'l bilan huquqlarini himoya qila oladi. Birinchidan, ma'muriy tartibda, ya'ni qaror qabul qilgan organning o'ziga yoki yuqori turuvchi organga shikoyat berish orqali. Ma'muriy tartib-taomillar to'g'risidagi qonunchilik organlardan qarorni asoslashni, fuqaroni tinglashni va uni xabardor qilishni talab qiladi. Ikkinchidan, sud tartibida, ma'muriy sudga murojaat qilish orqali; sud qarorni qonunga zid deb topib, bekor qilishi mumkin. Shuni ta'kidlash kerakki, ma'muriy shikoyat odatda sudga murojaat qilish huquqini cheklamaydi. Uchinchidan, fuqaro prokuraturaga murojaat qilishi mumkin, prokuror esa qonunbuzilish aniqlansa, qarorga protest keltiradi. Shuningdek, inson huquqlari bo'yicha vakilga murojaat qilish imkoniyati ham bor. 3. Ayblanuvchining advokati ish yuzasidan siz bilan norasmiy muhitda, xizmat xonasidan tashqarida uchrashishni taklif qildi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Advokat bilan muloqot o'z-o'zidan noqonuniy emas: protsessda himoya va ayblov taraflari ish yuzasidan murojaat qilishi, iltimosnoma berishi, uchrashuvlar o'tkazishi tabiiy. Ammo bunday muloqot rasmiy, ochiq va hujjatlashtirilgan bo'lishi kerak. Xizmat xonasidan tashqarida, masalan, kafe yoki uyda norasmiy uchrashuv xolislikka nisbatan jiddiy shubha tug'diradi, keyinchalik esa noqonuniy kelishuv yoki bosim uchun asos bo'lishi mumkin. Shuning uchun advokatga xushmuomalalik bilan taklifni rad etishimni va ish bo'yicha har qanday masalani belgilangan tartibda, yozma iltimosnoma yoki xizmat xonasida rasmiy qabul orqali muhokama qilishga tayyor ekanimni aytaman. Agar suhbatda biror noqonuniy taklif yoki moddiy manfaat haqida ishora bo'lsa, bu haqida darhol rahbariyatga xabar beraman. Himoya tarafiga hurmat va masofa birga bo'lishi kerak. 4. Konstitutsiyada O'zbekistonning ijtimoiy davlat deb e'lon qilinishi nimani anglatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ijtimoiy davlat — bu fuqarolarning munosib turmush darajasini, ijtimoiy adolatni va ijtimoiy himoyani ta'minlashni o'zining asosiy vazifalaridan biri deb biladigan davlat. Bu holat shunchaki deklaratsiya emas, balki davlat zimmasiga aniq majburiyatlar yuklaydi. Ular qatoriga mehnat huquqi va adolatli ish haqini ta'minlash, ijtimoiy jihatdan himoyaga muhtoj guruhlar — keksalar, nogironligi bo'lgan shaxslar, kam ta'minlangan oilalar, yetim bolalar — uchun qo'llab-quvvatlash tizimini yaratish, bepul tibbiy yordam va ta'lim olish kafolatlari, uy-joy olishga ko'maklashish kiradi. Ijtimoiy davlat tamoyili qonun chiqaruvchi va ijro organlarini siyosat ishlab chiqishda inson manfaatini ustuvor qo'yishga undaydi. Prokuror uchun bu shuni anglatadiki, ijtimoiy huquqlar buzilishi, masalan, nafaqa yoki ish haqi to'lanmasligi holatlari ustuvor e'tibor talab qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 265 Suhbat bileti 29 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Sizni yaxshi taniydigan odamlar sizni uch so'z bilan qanday ta'riflashadi va bu sifatlar prokuror ishida qanday asqotadi? Namunaviy javob / yechim:✔ Menimcha, ular meni «puxta», «sabrli» va «to'g'riso'z» deb ta'riflashadi. Puxtalik — bu tafsilotlarga e'tibor va ishni oxirigacha yetkazish odati. Prokuror ishida bitta e'tibordan chetda qolgan hujjat yoki muddat butun ishning taqdirini o'zgartirishi mumkin, shuning uchun bu sifat juda muhim. Sabr esa fuqarolar bilan muloqotda kerak: murojaat qilgan odam ko'pincha hayajonda, ba'zan esa qo'pol bo'ladi, uni xotirjam tinglab, muammoning mohiyatini topish kerak. Uzoq va murakkab tekshiruvlarda ham sabr asqotadi. To'g'riso'zlik esa noqulay haqiqatni ham ochiq aytish, rahbarga ham, fuqaroga ham qonun talabini tushuntira olishdir. Bu sifat bosim va manfaatlar to'qnashuvi holatlarida meni qonunga sodiq qolishga yordam beradi. Albatta, bu sifatlarni ish jarayonida doimiy isbotlab borish kerak. 2. Fuqaro ma'muriy organning qaroridan norozi bo'lsa, o'z huquqlarini qanday himoya qilishi mumkin? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqaro davlat organi yoki mansabdor shaxsning qarori, harakati yoki harakatsizligidan norozi bo'lsa, bir necha yo'l bilan huquqlarini himoya qila oladi. Birinchidan, ma'muriy tartibda, ya'ni qaror qabul qilgan organning o'ziga yoki yuqori turuvchi organga shikoyat berish orqali. Ma'muriy tartib-taomillar to'g'risidagi qonunchilik organlardan qarorni asoslashni, fuqaroni tinglashni va uni xabardor qilishni talab qiladi. Ikkinchidan, sud tartibida, ma'muriy sudga murojaat qilish orqali; sud qarorni qonunga zid deb topib, bekor qilishi mumkin. Shuni ta'kidlash kerakki, ma'muriy shikoyat odatda sudga murojaat qilish huquqini cheklamaydi. Uchinchidan, fuqaro prokuraturaga murojaat qilishi mumkin, prokuror esa qonunbuzilish aniqlansa, qarorga protest keltiradi. Shuningdek, inson huquqlari bo'yicha vakilga murojaat qilish imkoniyati ham bor. 3. Ayblanuvchining advokati ish yuzasidan siz bilan norasmiy muhitda, xizmat xonasidan tashqarida uchrashishni taklif qildi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Advokat bilan muloqot o'z-o'zidan noqonuniy emas: protsessda himoya va ayblov taraflari ish yuzasidan murojaat qilishi, iltimosnoma berishi, uchrashuvlar o'tkazishi tabiiy. Ammo bunday muloqot rasmiy, ochiq va hujjatlashtirilgan bo'lishi kerak. Xizmat xonasidan tashqarida, masalan, kafe yoki uyda norasmiy uchrashuv xolislikka nisbatan jiddiy shubha tug'diradi, keyinchalik esa noqonuniy kelishuv yoki bosim uchun asos bo'lishi mumkin. Shuning uchun advokatga xushmuomalalik bilan taklifni rad etishimni va ish bo'yicha har qanday masalani belgilangan tartibda, yozma iltimosnoma yoki xizmat xonasida rasmiy qabul orqali muhokama qilishga tayyor ekanimni aytaman. Agar suhbatda biror noqonuniy taklif yoki moddiy manfaat haqida ishora bo'lsa, bu haqida darhol rahbariyatga xabar beraman. Himoya tarafiga hurmat va masofa birga bo'lishi kerak. 4. Konstitutsiyada O'zbekistonning ijtimoiy davlat deb e'lon qilinishi nimani anglatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ijtimoiy davlat — bu fuqarolarning munosib turmush darajasini, ijtimoiy adolatni va ijtimoiy himoyani ta'minlashni o'zining asosiy vazifalaridan biri deb biladigan davlat. Bu holat shunchaki deklaratsiya emas, balki davlat zimmasiga aniq majburiyatlar yuklaydi. Ular qatoriga mehnat huquqi va adolatli ish haqini ta'minlash, ijtimoiy jihatdan himoyaga muhtoj guruhlar — keksalar, nogironligi bo'lgan shaxslar, kam ta'minlangan oilalar, yetim bolalar — uchun qo'llab-quvvatlash tizimini yaratish, bepul tibbiy yordam va ta'lim olish kafolatlari, uy-joy olishga ko'maklashish kiradi. Ijtimoiy davlat tamoyili qonun chiqaruvchi va ijro organlarini siyosat ishlab chiqishda inson manfaatini ustuvor qo'yishga undaydi. Prokuror uchun bu shuni anglatadiki, ijtimoiy huquqlar buzilishi, masalan, nafaqa yoki ish haqi to'lanmasligi holatlari ustuvor e'tibor talab qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 265 Suhbat bileti 29 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Sizni yaxshi taniydigan odamlar sizni uch so'z bilan qanday ta'riflashadi va bu sifatlar prokuror ishida qanday asqotadi? Namunaviy javob / yechim:✔ Menimcha, ular meni «puxta», «sabrli» va «to'g'riso'z» deb ta'riflashadi. Puxtalik — bu tafsilotlarga e'tibor va ishni oxirigacha yetkazish odati. Prokuror ishida bitta e'tibordan chetda qolgan hujjat yoki muddat butun ishning taqdirini o'zgartirishi mumkin, shuning uchun bu sifat juda muhim. Sabr esa fuqarolar bilan muloqotda kerak: murojaat qilgan odam ko'pincha hayajonda, ba'zan esa qo'pol bo'ladi, uni xotirjam tinglab, muammoning mohiyatini topish kerak. Uzoq va murakkab tekshiruvlarda ham sabr asqotadi. To'g'riso'zlik esa noqulay haqiqatni ham ochiq aytish, rahbarga ham, fuqaroga ham qonun talabini tushuntira olishdir. Bu sifat bosim va manfaatlar to'qnashuvi holatlarida meni qonunga sodiq qolishga yordam beradi. Albatta, bu sifatlarni ish jarayonida doimiy isbotlab borish kerak. 2. Fuqaro ma'muriy organning qaroridan norozi bo'lsa, o'z huquqlarini qanday himoya qilishi mumkin? Namunaviy javob / yechim: ✔ Fuqaro davlat organi yoki mansabdor shaxsning qarori, harakati yoki harakatsizligidan norozi bo'lsa, bir necha yo'l bilan huquqlarini himoya qila oladi. Birinchidan, ma'muriy tartibda, ya'ni qaror qabul qilgan organning o'ziga yoki yuqori turuvchi organga shikoyat berish orqali. Ma'muriy tartib-taomillar to'g'risidagi qonunchilik organlardan qarorni asoslashni, fuqaroni tinglashni va uni xabardor qilishni talab qiladi. Ikkinchidan, sud tartibida, ma'muriy sudga murojaat qilish orqali; sud qarorni qonunga zid deb topib, bekor qilishi mumkin. Shuni ta'kidlash kerakki, ma'muriy shikoyat odatda sudga murojaat qilish huquqini cheklamaydi. Uchinchidan, fuqaro prokuraturaga murojaat qilishi mumkin, prokuror esa qonunbuzilish aniqlansa, qarorga protest keltiradi. Shuningdek, inson huquqlari bo'yicha vakilga murojaat qilish imkoniyati ham bor. 3. Ayblanuvchining advokati ish yuzasidan siz bilan norasmiy muhitda, xizmat xonasidan tashqarida uchrashishni taklif qildi. Qanday javob berasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Advokat bilan muloqot o'z-o'zidan noqonuniy emas: protsessda himoya va ayblov taraflari ish yuzasidan murojaat qilishi, iltimosnoma berishi, uchrashuvlar o'tkazishi tabiiy. Ammo bunday muloqot rasmiy, ochiq va hujjatlashtirilgan bo'lishi kerak. Xizmat xonasidan tashqarida, masalan, kafe yoki uyda norasmiy uchrashuv xolislikka nisbatan jiddiy shubha tug'diradi, keyinchalik esa noqonuniy kelishuv yoki bosim uchun asos bo'lishi mumkin. Shuning uchun advokatga xushmuomalalik bilan taklifni rad etishimni va ish bo'yicha har qanday masalani belgilangan tartibda, yozma iltimosnoma yoki xizmat xonasida rasmiy qabul orqali muhokama qilishga tayyor ekanimni aytaman. Agar suhbatda biror noqonuniy taklif yoki moddiy manfaat haqida ishora bo'lsa, bu haqida darhol rahbariyatga xabar beraman. Himoya tarafiga hurmat va masofa birga bo'lishi kerak. 4. Konstitutsiyada O'zbekistonning ijtimoiy davlat deb e'lon qilinishi nimani anglatadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Ijtimoiy davlat — bu fuqarolarning munosib turmush darajasini, ijtimoiy adolatni va ijtimoiy himoyani ta'minlashni o'zining asosiy vazifalaridan biri deb biladigan davlat. Bu holat shunchaki deklaratsiya emas, balki davlat zimmasiga aniq majburiyatlar yuklaydi. Ular qatoriga mehnat huquqi va adolatli ish haqini ta'minlash, ijtimoiy jihatdan himoyaga muhtoj guruhlar — keksalar, nogironligi bo'lgan shaxslar, kam ta'minlangan oilalar, yetim bolalar — uchun qo'llab-quvvatlash tizimini yaratish, bepul tibbiy yordam va ta'lim olish kafolatlari, uy-joy olishga ko'maklashish kiradi. Ijtimoiy davlat tamoyili qonun chiqaruvchi va ijro organlarini siyosat ishlab chiqishda inson manfaatini ustuvor qo'yishga undaydi. Prokuror uchun bu shuni anglatadiki, ijtimoiy huquqlar buzilishi, masalan, nafaqa yoki ish haqi to'lanmasligi holatlari ustuvor e'tibor talab qiladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 265 5. Ushlab turilgan shaxs advokat chaqirishni talab qilgan, tergovchi esa «avval ko'rsatuv ber, keyin advokat keladi» deb rad etgan. Bu holat haqida sizga xabar berildi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu himoya huquqining to'g'ridan-to'g'ri buzilishi. Ushlangan shaxs ushlangan paytdan boshlab himoyachiga ega bo'lish huquqiga ega va bu huquq ko'rsatuv berishdan oldin ta'minlanishi kerak; ko'rsatuvni himoyachi berilishiga shart qilib qo'yish mumkin emas. Avvalo tergovchidan shaxs bilan protsessual harakatlarni to'xtatib turishni va himoyachi ishtirokini zudlik bilan ta'minlashni talab qilaman. Agar shaxs o'zi advokat yollay olmasa, qonunda belgilangan tartibda himoyachi tayinlanishi kerak. Ushlab turish asoslari va hujjatlarning to'g'ri rasmiylashtirilganligini, shaxsning ahvolini tekshiraman. Himoyachisiz olingan ko'rsatuvlar dalil sifatida maqbul bo'lmasligi mumkinligini tergovchiga eslatib o'taman. Buzilish bo'yicha tergovchi va tergov bo'limi rahbariyatiga nisbatan qonunda nazarda tutilgan ta'sir choralarini qo'llayman va bunday holat takrorlanmasligi uchun tizimli choralar ko'raman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 266 5. Ushlab turilgan shaxs advokat chaqirishni talab qilgan, tergovchi esa «avval ko'rsatuv ber, keyin advokat keladi» deb rad etgan. Bu holat haqida sizga xabar berildi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu himoya huquqining to'g'ridan-to'g'ri buzilishi. Ushlangan shaxs ushlangan paytdan boshlab himoyachiga ega bo'lish huquqiga ega va bu huquq ko'rsatuv berishdan oldin ta'minlanishi kerak; ko'rsatuvni himoyachi berilishiga shart qilib qo'yish mumkin emas. Avvalo tergovchidan shaxs bilan protsessual harakatlarni to'xtatib turishni va himoyachi ishtirokini zudlik bilan ta'minlashni talab qilaman. Agar shaxs o'zi advokat yollay olmasa, qonunda belgilangan tartibda himoyachi tayinlanishi kerak. Ushlab turish asoslari va hujjatlarning to'g'ri rasmiylashtirilganligini, shaxsning ahvolini tekshiraman. Himoyachisiz olingan ko'rsatuvlar dalil sifatida maqbul bo'lmasligi mumkinligini tergovchiga eslatib o'taman. Buzilish bo'yicha tergovchi va tergov bo'limi rahbariyatiga nisbatan qonunda nazarda tutilgan ta'sir choralarini qo'llayman va bunday holat takrorlanmasligi uchun tizimli choralar ko'raman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 266 5. Ushlab turilgan shaxs advokat chaqirishni talab qilgan, tergovchi esa «avval ko'rsatuv ber, keyin advokat keladi» deb rad etgan. Bu holat haqida sizga xabar berildi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Bu himoya huquqining to'g'ridan-to'g'ri buzilishi. Ushlangan shaxs ushlangan paytdan boshlab himoyachiga ega bo'lish huquqiga ega va bu huquq ko'rsatuv berishdan oldin ta'minlanishi kerak; ko'rsatuvni himoyachi berilishiga shart qilib qo'yish mumkin emas. Avvalo tergovchidan shaxs bilan protsessual harakatlarni to'xtatib turishni va himoyachi ishtirokini zudlik bilan ta'minlashni talab qilaman. Agar shaxs o'zi advokat yollay olmasa, qonunda belgilangan tartibda himoyachi tayinlanishi kerak. Ushlab turish asoslari va hujjatlarning to'g'ri rasmiylashtirilganligini, shaxsning ahvolini tekshiraman. Himoyachisiz olingan ko'rsatuvlar dalil sifatida maqbul bo'lmasligi mumkinligini tergovchiga eslatib o'taman. Buzilish bo'yicha tergovchi va tergov bo'limi rahbariyatiga nisbatan qonunda nazarda tutilgan ta'sir choralarini qo'llayman va bunday holat takrorlanmasligi uchun tizimli choralar ko'raman. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 266 Suhbat bileti 30 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Agar prokuraturada ishlash siz kutganingizdan ko'ra ancha qiyinroq bo'lib chiqsa, sizni bu tizimda nima ushlab turadi? Namunaviy javob / yechim:✔ Men prokuraturada ishlash oson bo'lishini kutmayman: katta mas'uliyat, ish yuklamasi, ba'zan noxush vaziyatlar va bosimlar bo'lishini bilaman. Meni bu tizimda ushlab turadigan narsa — ishning ma'nosi. Har bir to'g'ri qaror kimningdir buzilgan huquqi tiklanishini, nohaq ayblovning oldi olinishini yoki xavfli qonunbuzarlikning to'xtatilishini anglatadi. Bunday natijalar qiyinchiliklardan kuchliroq motivatsiya beradi. Ikkinchidan, kasbiy o'sish imkoniyati: qiyin ishlar eng ko'p narsa o'rgatadi. Uchinchidan, jamoa va ustozlar: tajribali hamkasblar bilan ishlash qiyinchiliklarni yengishda tayanch bo'ladi. Qiyin paytlarda men nima uchun bu yo'lni tanlaganimni eslayman va muammoni bo'laklarga ajratib, bosqichma-bosqich hal qilaman. Qiyinchilikni tark etish uchun sabab emas, balki o'sish uchun imkoniyat deb qarayman. 2. Nima uchun «qonunda nazarda tutilmagan qilmish jinoyat emas, qonunda belgilanmagan jazo esa qo'llanilmaydi» degan qoida jinoyat huquqining asosi hisoblanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu qoida jinoyat huquqidagi qonuniylik tamoyilining mohiyatini ifodalaydi. Unga ko'ra, qilmishning jinoiyligi, jazoga sazovorligi va boshqa huquqiy oqibatlari faqat jinoyat qonuni bilan belgilanadi. Qonunda jinoyat deb ko'rsatilmagan harakat uchun shaxsni jinoiy javobgarlikka tortib bo'lmaydi, jinoyat qonunini o'xshashlik bo'yicha qo'llash ham taqiqlanadi. Jazo ham faqat qonunda nazarda tutilgan tur va chegaralarda tayinlanadi. Bu qoida asos hisoblanishining sabablari: birinchidan, u fuqarolarni o'zboshimchalikdan himoya qiladi, chunki davlat organlari o'z xohishiga ko'ra yangi «jinoyatlar» o'ylab topolmaydi. Ikkinchidan, huquqiy aniqlikni ta'minlaydi: har kim qaysi xatti-harakat taqiqlanganini oldindan bilishi mumkin. Uchinchidan, jazo choralarini cheklab, inson huquqlari kafolatini mustahkamlaydi. Prokuror ayblovni faqat aniq jinoyat-huquqiy normaga asoslashi shart. 3. Yaqin qarindoshingiz siz xizmat qiladigan hududda tadbirkorlik bilan shug'ullanadi. Bu holatda qanday ehtiyot choralarini ko'rasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu holat o'z-o'zidan qonunbuzilish emas, lekin manfaatlar to'qnashuvi xavfini tug'diradi, shuning uchun oldindan ehtiyot choralarini ko'rish kerak. Birinchidan, bu haqida rahbariyatga oldindan, belgilangan tartibda xabar beraman, toki holat ochiq va hujjatlashtirilgan bo'lsin. Ikkinchidan, qarindoshimning korxonasi bilan bog'liq har qanday tekshiruv, murojaat yoki ish menga topshirilsa, darhol undan chetlashishni so'rayman. Uchinchidan, uning raqobatchilari yoki hamkorlari bilan bog'liq ishlarda ham xolislikka shubha tug'ilishi mumkinligini hisobga olaman. To'rtinchidan, qarindoshimga xizmat ma'lumotlarini bermayman va uning biznes masalalarida maslahatchi yoki vositachi bo'lmayman, mening lavozimimdan foydalanishga ham yo'l qo'ymayman. Qarindoshimga ham bu chegaralarni oldindan tushuntiraman. Ochiqlik va o'z vaqtida xabar berish bunday vaziyatlarda eng yaxshi himoya hisoblanadi. 4. Huquqiy davlatning asosiy belgilarini sanab, ulardan birining amaliy ahamiyatini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Huquqiy davlat — bu hokimiyat qonun bilan cheklangan va inson huquqlari oliy qadriyat hisoblangan davlat. Uning asosiy belgilari quyidagilar: qonun ustuvorligi va Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi; davlat va shaxsning o'zaro mas'uliyati; inson huquqlari va erkinliklarining kafolatlanganligi; hokimiyatlar bo'linishi; mustaqil sud hokimiyati; hamma uchun qonun oldida tenglik; davlat organlari faoliyatining ochiqligi va hisobdorligi. Masalan, mustaqil sud belgisining amaliy ahamiyati shundaki, fuqaro har qanday davlat organi, hatto eng yuqori mansabdor shaxsning qarori ustidan ham xolis sudga murojaat qila oladi va sud qarori barcha uchun majburiy bo'ladi. Bu fuqaroga o'z huquqlari faqat qog'ozda emas, amalda ham himoyalanganligiga ishonch beradi. Prokuratura qonuniylikni nazorat qilish orqali huquqiy davlatni ta'minlovchi muhim institutlardan biri hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 267 Suhbat bileti 30 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Agar prokuraturada ishlash siz kutganingizdan ko'ra ancha qiyinroq bo'lib chiqsa, sizni bu tizimda nima ushlab turadi? Namunaviy javob / yechim:✔ Men prokuraturada ishlash oson bo'lishini kutmayman: katta mas'uliyat, ish yuklamasi, ba'zan noxush vaziyatlar va bosimlar bo'lishini bilaman. Meni bu tizimda ushlab turadigan narsa — ishning ma'nosi. Har bir to'g'ri qaror kimningdir buzilgan huquqi tiklanishini, nohaq ayblovning oldi olinishini yoki xavfli qonunbuzarlikning to'xtatilishini anglatadi. Bunday natijalar qiyinchiliklardan kuchliroq motivatsiya beradi. Ikkinchidan, kasbiy o'sish imkoniyati: qiyin ishlar eng ko'p narsa o'rgatadi. Uchinchidan, jamoa va ustozlar: tajribali hamkasblar bilan ishlash qiyinchiliklarni yengishda tayanch bo'ladi. Qiyin paytlarda men nima uchun bu yo'lni tanlaganimni eslayman va muammoni bo'laklarga ajratib, bosqichma-bosqich hal qilaman. Qiyinchilikni tark etish uchun sabab emas, balki o'sish uchun imkoniyat deb qarayman. 2. Nima uchun «qonunda nazarda tutilmagan qilmish jinoyat emas, qonunda belgilanmagan jazo esa qo'llanilmaydi» degan qoida jinoyat huquqining asosi hisoblanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu qoida jinoyat huquqidagi qonuniylik tamoyilining mohiyatini ifodalaydi. Unga ko'ra, qilmishning jinoiyligi, jazoga sazovorligi va boshqa huquqiy oqibatlari faqat jinoyat qonuni bilan belgilanadi. Qonunda jinoyat deb ko'rsatilmagan harakat uchun shaxsni jinoiy javobgarlikka tortib bo'lmaydi, jinoyat qonunini o'xshashlik bo'yicha qo'llash ham taqiqlanadi. Jazo ham faqat qonunda nazarda tutilgan tur va chegaralarda tayinlanadi. Bu qoida asos hisoblanishining sabablari: birinchidan, u fuqarolarni o'zboshimchalikdan himoya qiladi, chunki davlat organlari o'z xohishiga ko'ra yangi «jinoyatlar» o'ylab topolmaydi. Ikkinchidan, huquqiy aniqlikni ta'minlaydi: har kim qaysi xatti-harakat taqiqlanganini oldindan bilishi mumkin. Uchinchidan, jazo choralarini cheklab, inson huquqlari kafolatini mustahkamlaydi. Prokuror ayblovni faqat aniq jinoyat-huquqiy normaga asoslashi shart. 3. Yaqin qarindoshingiz siz xizmat qiladigan hududda tadbirkorlik bilan shug'ullanadi. Bu holatda qanday ehtiyot choralarini ko'rasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu holat o'z-o'zidan qonunbuzilish emas, lekin manfaatlar to'qnashuvi xavfini tug'diradi, shuning uchun oldindan ehtiyot choralarini ko'rish kerak. Birinchidan, bu haqida rahbariyatga oldindan, belgilangan tartibda xabar beraman, toki holat ochiq va hujjatlashtirilgan bo'lsin. Ikkinchidan, qarindoshimning korxonasi bilan bog'liq har qanday tekshiruv, murojaat yoki ish menga topshirilsa, darhol undan chetlashishni so'rayman. Uchinchidan, uning raqobatchilari yoki hamkorlari bilan bog'liq ishlarda ham xolislikka shubha tug'ilishi mumkinligini hisobga olaman. To'rtinchidan, qarindoshimga xizmat ma'lumotlarini bermayman va uning biznes masalalarida maslahatchi yoki vositachi bo'lmayman, mening lavozimimdan foydalanishga ham yo'l qo'ymayman. Qarindoshimga ham bu chegaralarni oldindan tushuntiraman. Ochiqlik va o'z vaqtida xabar berish bunday vaziyatlarda eng yaxshi himoya hisoblanadi. 4. Huquqiy davlatning asosiy belgilarini sanab, ulardan birining amaliy ahamiyatini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Huquqiy davlat — bu hokimiyat qonun bilan cheklangan va inson huquqlari oliy qadriyat hisoblangan davlat. Uning asosiy belgilari quyidagilar: qonun ustuvorligi va Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi; davlat va shaxsning o'zaro mas'uliyati; inson huquqlari va erkinliklarining kafolatlanganligi; hokimiyatlar bo'linishi; mustaqil sud hokimiyati; hamma uchun qonun oldida tenglik; davlat organlari faoliyatining ochiqligi va hisobdorligi. Masalan, mustaqil sud belgisining amaliy ahamiyati shundaki, fuqaro har qanday davlat organi, hatto eng yuqori mansabdor shaxsning qarori ustidan ham xolis sudga murojaat qila oladi va sud qarori barcha uchun majburiy bo'ladi. Bu fuqaroga o'z huquqlari faqat qog'ozda emas, amalda ham himoyalanganligiga ishonch beradi. Prokuratura qonuniylikni nazorat qilish orqali huquqiy davlatni ta'minlovchi muhim institutlardan biri hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 267 Suhbat bileti 30 Suhbat savollari (5 ta savol) 1. Agar prokuraturada ishlash siz kutganingizdan ko'ra ancha qiyinroq bo'lib chiqsa, sizni bu tizimda nima ushlab turadi? Namunaviy javob / yechim:✔ Men prokuraturada ishlash oson bo'lishini kutmayman: katta mas'uliyat, ish yuklamasi, ba'zan noxush vaziyatlar va bosimlar bo'lishini bilaman. Meni bu tizimda ushlab turadigan narsa — ishning ma'nosi. Har bir to'g'ri qaror kimningdir buzilgan huquqi tiklanishini, nohaq ayblovning oldi olinishini yoki xavfli qonunbuzarlikning to'xtatilishini anglatadi. Bunday natijalar qiyinchiliklardan kuchliroq motivatsiya beradi. Ikkinchidan, kasbiy o'sish imkoniyati: qiyin ishlar eng ko'p narsa o'rgatadi. Uchinchidan, jamoa va ustozlar: tajribali hamkasblar bilan ishlash qiyinchiliklarni yengishda tayanch bo'ladi. Qiyin paytlarda men nima uchun bu yo'lni tanlaganimni eslayman va muammoni bo'laklarga ajratib, bosqichma-bosqich hal qilaman. Qiyinchilikni tark etish uchun sabab emas, balki o'sish uchun imkoniyat deb qarayman. 2. Nima uchun «qonunda nazarda tutilmagan qilmish jinoyat emas, qonunda belgilanmagan jazo esa qo'llanilmaydi» degan qoida jinoyat huquqining asosi hisoblanadi? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu qoida jinoyat huquqidagi qonuniylik tamoyilining mohiyatini ifodalaydi. Unga ko'ra, qilmishning jinoiyligi, jazoga sazovorligi va boshqa huquqiy oqibatlari faqat jinoyat qonuni bilan belgilanadi. Qonunda jinoyat deb ko'rsatilmagan harakat uchun shaxsni jinoiy javobgarlikka tortib bo'lmaydi, jinoyat qonunini o'xshashlik bo'yicha qo'llash ham taqiqlanadi. Jazo ham faqat qonunda nazarda tutilgan tur va chegaralarda tayinlanadi. Bu qoida asos hisoblanishining sabablari: birinchidan, u fuqarolarni o'zboshimchalikdan himoya qiladi, chunki davlat organlari o'z xohishiga ko'ra yangi «jinoyatlar» o'ylab topolmaydi. Ikkinchidan, huquqiy aniqlikni ta'minlaydi: har kim qaysi xatti-harakat taqiqlanganini oldindan bilishi mumkin. Uchinchidan, jazo choralarini cheklab, inson huquqlari kafolatini mustahkamlaydi. Prokuror ayblovni faqat aniq jinoyat-huquqiy normaga asoslashi shart. 3. Yaqin qarindoshingiz siz xizmat qiladigan hududda tadbirkorlik bilan shug'ullanadi. Bu holatda qanday ehtiyot choralarini ko'rasiz? Namunaviy javob / yechim: ✔ Bu holat o'z-o'zidan qonunbuzilish emas, lekin manfaatlar to'qnashuvi xavfini tug'diradi, shuning uchun oldindan ehtiyot choralarini ko'rish kerak. Birinchidan, bu haqida rahbariyatga oldindan, belgilangan tartibda xabar beraman, toki holat ochiq va hujjatlashtirilgan bo'lsin. Ikkinchidan, qarindoshimning korxonasi bilan bog'liq har qanday tekshiruv, murojaat yoki ish menga topshirilsa, darhol undan chetlashishni so'rayman. Uchinchidan, uning raqobatchilari yoki hamkorlari bilan bog'liq ishlarda ham xolislikka shubha tug'ilishi mumkinligini hisobga olaman. To'rtinchidan, qarindoshimga xizmat ma'lumotlarini bermayman va uning biznes masalalarida maslahatchi yoki vositachi bo'lmayman, mening lavozimimdan foydalanishga ham yo'l qo'ymayman. Qarindoshimga ham bu chegaralarni oldindan tushuntiraman. Ochiqlik va o'z vaqtida xabar berish bunday vaziyatlarda eng yaxshi himoya hisoblanadi. 4. Huquqiy davlatning asosiy belgilarini sanab, ulardan birining amaliy ahamiyatini tushuntiring. Namunaviy javob / yechim: ✔ Huquqiy davlat — bu hokimiyat qonun bilan cheklangan va inson huquqlari oliy qadriyat hisoblangan davlat. Uning asosiy belgilari quyidagilar: qonun ustuvorligi va Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi; davlat va shaxsning o'zaro mas'uliyati; inson huquqlari va erkinliklarining kafolatlanganligi; hokimiyatlar bo'linishi; mustaqil sud hokimiyati; hamma uchun qonun oldida tenglik; davlat organlari faoliyatining ochiqligi va hisobdorligi. Masalan, mustaqil sud belgisining amaliy ahamiyati shundaki, fuqaro har qanday davlat organi, hatto eng yuqori mansabdor shaxsning qarori ustidan ham xolis sudga murojaat qila oladi va sud qarori barcha uchun majburiy bo'ladi. Bu fuqaroga o'z huquqlari faqat qog'ozda emas, amalda ham himoyalanganligiga ishonch beradi. Prokuratura qonuniylikni nazorat qilish orqali huquqiy davlatni ta'minlovchi muhim institutlardan biri hisoblanadi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 267 5. Tuman hokimligi o'tkazgan davlat xaridi tenderining shartlari faqat bitta firmaga mos keladigan tarzda tuzilgani, boshqa ishtirokchilar esa asossiz chetlatilgani haqida murojaat kelib tushdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Davlat xaridlari raqobat, shaffoflik va teng imkoniyat tamoyillariga asoslanishi kerak, chunki gap davlat byudjeti mablag'lari haqida ketmoqda. Bitta firmaga moslashtirilgan shartlar korrupsiyaviy kelishuvning tipik belgisi bo'lishi mumkin, lekin xulosa chiqarishdan oldin faktlarni xolis tekshirish kerak. Avvalo tender hujjatlari, texnik topshiriq, ishtirokchilar takliflari, baholash komissiyasi bayonnomalari va elektron xarid platformasidagi ma'lumotlarni o'rganaman. Talablar xaridning haqiqiy ehtiyojiga mos ekanligini mutaxassislar yordamida baholayman. G'olib firma bilan komissiya a'zolari yoki mansabdor shaxslar o'rtasida qarindoshlik yoki boshqa bog'liqlik bor-yo'qligini tekshiraman. Buzilish tasdiqlansa, natijalarni bekor qilish va shartnoma ijrosini to'xtatish choralarini ko'raman, zarar yetkazilgan bo'lsa uni undirish masalasini qo'yaman. Jinoyat belgilari aniqlansa, materiallar belgilangan tartibda yuboriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 268 5. Tuman hokimligi o'tkazgan davlat xaridi tenderining shartlari faqat bitta firmaga mos keladigan tarzda tuzilgani, boshqa ishtirokchilar esa asossiz chetlatilgani haqida murojaat kelib tushdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Davlat xaridlari raqobat, shaffoflik va teng imkoniyat tamoyillariga asoslanishi kerak, chunki gap davlat byudjeti mablag'lari haqida ketmoqda. Bitta firmaga moslashtirilgan shartlar korrupsiyaviy kelishuvning tipik belgisi bo'lishi mumkin, lekin xulosa chiqarishdan oldin faktlarni xolis tekshirish kerak. Avvalo tender hujjatlari, texnik topshiriq, ishtirokchilar takliflari, baholash komissiyasi bayonnomalari va elektron xarid platformasidagi ma'lumotlarni o'rganaman. Talablar xaridning haqiqiy ehtiyojiga mos ekanligini mutaxassislar yordamida baholayman. G'olib firma bilan komissiya a'zolari yoki mansabdor shaxslar o'rtasida qarindoshlik yoki boshqa bog'liqlik bor-yo'qligini tekshiraman. Buzilish tasdiqlansa, natijalarni bekor qilish va shartnoma ijrosini to'xtatish choralarini ko'raman, zarar yetkazilgan bo'lsa uni undirish masalasini qo'yaman. Jinoyat belgilari aniqlansa, materiallar belgilangan tartibda yuboriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 268 5. Tuman hokimligi o'tkazgan davlat xaridi tenderining shartlari faqat bitta firmaga mos keladigan tarzda tuzilgani, boshqa ishtirokchilar esa asossiz chetlatilgani haqida murojaat kelib tushdi. Harakatlaringiz? Namunaviy javob / yechim:✔ Davlat xaridlari raqobat, shaffoflik va teng imkoniyat tamoyillariga asoslanishi kerak, chunki gap davlat byudjeti mablag'lari haqida ketmoqda. Bitta firmaga moslashtirilgan shartlar korrupsiyaviy kelishuvning tipik belgisi bo'lishi mumkin, lekin xulosa chiqarishdan oldin faktlarni xolis tekshirish kerak. Avvalo tender hujjatlari, texnik topshiriq, ishtirokchilar takliflari, baholash komissiyasi bayonnomalari va elektron xarid platformasidagi ma'lumotlarni o'rganaman. Talablar xaridning haqiqiy ehtiyojiga mos ekanligini mutaxassislar yordamida baholayman. G'olib firma bilan komissiya a'zolari yoki mansabdor shaxslar o'rtasida qarindoshlik yoki boshqa bog'liqlik bor-yo'qligini tekshiraman. Buzilish tasdiqlansa, natijalarni bekor qilish va shartnoma ijrosini to'xtatish choralarini ko'raman, zarar yetkazilgan bo'lsa uni undirish masalasini qo'yaman. Jinoyat belgilari aniqlansa, materiallar belgilangan tartibda yuboriladi. Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 268 Javoblar kaliti Har bir variant bo'yicha: topshiriq raqami va to'g'ri javob. 1-variant 1- A 2- C 3- A 4- C 5- B 6- B 7- C 8- B 9- B 10- D 11- B 12- B 13- D 14- A 15- A 16- C 17- D 18- B 19- C 20- D 21- B 22- C 23- D 24- D 25- B 26- C 27- B 28- C 29- C 30- D 2-variant 1- D 2- B 3- B 4- A 5- D 6- C 7- C 8- C 9- B 10- C 11- B 12- A 13- C 14- A 15- D 16- C 17- B 18- C 19- D 20- C 21- D 22- B 23- B 24- D 25- D 26- C 27- A 28- C 29- B 30- C 3-variant 1- C 2- B 3- C 4- C 5- C 6- D 7- C 8- D 9- B 10- C 11- D 12- C 13- D 14- A 15- D 16- C 17- A 18- A 19- C 20- B 21- C 22- D 23- C 24- D 25- C 26- C 27- D 28- C 29- D 30- A 4-variant 1- C 2- B 3- D 4- C 5- A 6- B 7- A 8- C 9- A 10- B 11- B 12- A 13- A 14- C 15- C 16- B 17- C 18- D 19- A 20- C 21- D 22- D 23- D 24- D 25- B 26- C 27- A 28- C 29- B 30- C 5-variant 1- C 2- A 3- D 4- C 5- C 6- B 7- D 8- B 9- D 10- D 11- C 12- B 13- B 14- C 15- D 16- D 17- C 18- A 19- D 20- B 21- D 22- C 23- B 24- B 25- A 26- B 27- A 28- A 29- C 30- C 6-variant 1- B 2- A 3- C 4- A 5- B 6- A 7- B 8- B 9- D 10- C 11- C 12- B 13- A 14- B 15- A 16- B 17- B 18- B 19- B 20- A 21- D 22- B 23- A 24- B 25- A 26- A 27- A 28- C 29- B 30- A 7-variant 1- B 2- D 3- B 4- A 5- D 6- D 7- A 8- A 9- C 10- B 11- D 12- B 13- B 14- A 15- A 16- A 17- B 18- C 19- C 20- C 21- C 22- B 23- D 24- A 25- D 26- B 27- C 28- B 29- C 30- A 8-variant 1- A 2- A 3- C 4- C 5- B 6- D 7- C 8- D 9- C 10- C 11- A 12- C 13- B 14- C 15- B 16- C 17- C 18- B 19- B 20- D Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 269 Javoblar kaliti Har bir variant bo'yicha: topshiriq raqami va to'g'ri javob. 1-variant 1- A 2- C 3- A 4- C 5- B 6- B 7- C 8- B 9- B 10- D 11- B 12- B 13- D 14- A 15- A 16- C 17- D 18- B 19- C 20- D 21- B 22- C 23- D 24- D 25- B 26- C 27- B 28- C 29- C 30- D 2-variant 1- D 2- B 3- B 4- A 5- D 6- C 7- C 8- C 9- B 10- C 11- B 12- A 13- C 14- A 15- D 16- C 17- B 18- C 19- D 20- C 21- D 22- B 23- B 24- D 25- D 26- C 27- A 28- C 29- B 30- C 3-variant 1- C 2- B 3- C 4- C 5- C 6- D 7- C 8- D 9- B 10- C 11- D 12- C 13- D 14- A 15- D 16- C 17- A 18- A 19- C 20- B 21- C 22- D 23- C 24- D 25- C 26- C 27- D 28- C 29- D 30- A 4-variant 1- C 2- B 3- D 4- C 5- A 6- B 7- A 8- C 9- A 10- B 11- B 12- A 13- A 14- C 15- C 16- B 17- C 18- D 19- A 20- C 21- D 22- D 23- D 24- D 25- B 26- C 27- A 28- C 29- B 30- C 5-variant 1- C 2- A 3- D 4- C 5- C 6- B 7- D 8- B 9- D 10- D 11- C 12- B 13- B 14- C 15- D 16- D 17- C 18- A 19- D 20- B 21- D 22- C 23- B 24- B 25- A 26- B 27- A 28- A 29- C 30- C 6-variant 1- B 2- A 3- C 4- A 5- B 6- A 7- B 8- B 9- D 10- C 11- C 12- B 13- A 14- B 15- A 16- B 17- B 18- B 19- B 20- A 21- D 22- B 23- A 24- B 25- A 26- A 27- A 28- C 29- B 30- A 7-variant 1- B 2- D 3- B 4- A 5- D 6- D 7- A 8- A 9- C 10- B 11- D 12- B 13- B 14- A 15- A 16- A 17- B 18- C 19- C 20- C 21- C 22- B 23- D 24- A 25- D 26- B 27- C 28- B 29- C 30- A 8-variant 1- A 2- A 3- C 4- C 5- B 6- D 7- C 8- D 9- C 10- C 11- A 12- C 13- B 14- C 15- B 16- C 17- C 18- B 19- B 20- D Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 269 Javoblar kaliti Har bir variant bo'yicha: topshiriq raqami va to'g'ri javob. 1-variant 1- A 2- C 3- A 4- C 5- B 6- B 7- C 8- B 9- B 10- D 11- B 12- B 13- D 14- A 15- A 16- C 17- D 18- B 19- C 20- D 21- B 22- C 23- D 24- D 25- B 26- C 27- B 28- C 29- C 30- D 2-variant 1- D 2- B 3- B 4- A 5- D 6- C 7- C 8- C 9- B 10- C 11- B 12- A 13- C 14- A 15- D 16- C 17- B 18- C 19- D 20- C 21- D 22- B 23- B 24- D 25- D 26- C 27- A 28- C 29- B 30- C 3-variant 1- C 2- B 3- C 4- C 5- C 6- D 7- C 8- D 9- B 10- C 11- D 12- C 13- D 14- A 15- D 16- C 17- A 18- A 19- C 20- B 21- C 22- D 23- C 24- D 25- C 26- C 27- D 28- C 29- D 30- A 4-variant 1- C 2- B 3- D 4- C 5- A 6- B 7- A 8- C 9- A 10- B 11- B 12- A 13- A 14- C 15- C 16- B 17- C 18- D 19- A 20- C 21- D 22- D 23- D 24- D 25- B 26- C 27- A 28- C 29- B 30- C 5-variant 1- C 2- A 3- D 4- C 5- C 6- B 7- D 8- B 9- D 10- D 11- C 12- B 13- B 14- C 15- D 16- D 17- C 18- A 19- D 20- B 21- D 22- C 23- B 24- B 25- A 26- B 27- A 28- A 29- C 30- C 6-variant 1- B 2- A 3- C 4- A 5- B 6- A 7- B 8- B 9- D 10- C 11- C 12- B 13- A 14- B 15- A 16- B 17- B 18- B 19- B 20- A 21- D 22- B 23- A 24- B 25- A 26- A 27- A 28- C 29- B 30- A 7-variant 1- B 2- D 3- B 4- A 5- D 6- D 7- A 8- A 9- C 10- B 11- D 12- B 13- B 14- A 15- A 16- A 17- B 18- C 19- C 20- C 21- C 22- B 23- D 24- A 25- D 26- B 27- C 28- B 29- C 30- A 8-variant 1- A 2- A 3- C 4- C 5- B 6- D 7- C 8- D 9- C 10- C 11- A 12- C 13- B 14- C 15- B 16- C 17- C 18- B 19- B 20- D Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 269 21- D 22- A 23- C 24- D 25- D 26- D 27- C 28- C 29- B 30- B 9-variant 1- A 2- A 3- A 4- B 5- C 6- D 7- A 8- D 9- B 10- B 11- A 12- C 13- C 14- A 15- A 16- A 17- D 18- C 19- D 20- C 21- D 22- C 23- B 24- C 25- D 26- A 27- D 28- C 29- B 30- A 10-variant 1- D 2- D 3- C 4- A 5- B 6- A 7- C 8- D 9- B 10- D 11- D 12- A 13- B 14- C 15- A 16- B 17- A 18- D 19- A 20- A 21- A 22- D 23- C 24- A 25- B 26- C 27- A 28- C 29- A 30- B 11-variant 1- A 2- D 3- A 4- A 5- D 6- C 7- B 8- B 9- B 10- C 11- C 12- B 13- D 14- B 15- B 16- A 17- A 18- A 19- B 20- D 21- B 22- B 23- C 24- C 25- A 26- A 27- B 28- C 29- C 30- D 12-variant 1- D 2- A 3- B 4- D 5- A 6- B 7- B 8- D 9- B 10- C 11- D 12- D 13- B 14- D 15- A 16- B 17- C 18- A 19- D 20- B 21- C 22- A 23- C 24- C 25- D 26- D 27- C 28- B 29- B 30- A 13-variant 1- D 2- D 3- B 4- C 5- B 6- D 7- D 8- B 9- B 10- D 11- D 12- A 13- A 14- C 15- D 16- A 17- A 18- C 19- A 20- D 21- A 22- D 23- D 24- D 25- A 26- D 27- B 28- C 29- B 30- A 14-variant 1- B 2- A 3- A 4- D 5- C 6- D 7- C 8- D 9- A 10- B 11- A 12- A 13- A 14- C 15- B 16- C 17- D 18- A 19- C 20- A 21- D 22- D 23- B 24- C 25- C 26- C 27- D 28- A 29- A 30- D 15-variant 1- D 2- D 3- D 4- C 5- A 6- D 7- C 8- C 9- C 10- C 11- C 12- A 13- B 14- B 15- A 16- D 17- B 18- B 19- C 20- D 21- D 22- B 23- A 24- D 25- C 26- B 27- D 28- D 29- B 30- D 16-variant 1- C 2- D 3- B 4- A 5- B 6- C 7- B 8- B 9- D 10- B 11- B 12- C 13- A 14- D 15- D 16- C 17- A 18- B 19- A 20- A 21- D 22- B 23- D 24- A 25- C 26- B 27- A 28- B 29- C 30- B Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 270 21- D 22- A 23- C 24- D 25- D 26- D 27- C 28- C 29- B 30- B 9-variant 1- A 2- A 3- A 4- B 5- C 6- D 7- A 8- D 9- B 10- B 11- A 12- C 13- C 14- A 15- A 16- A 17- D 18- C 19- D 20- C 21- D 22- C 23- B 24- C 25- D 26- A 27- D 28- C 29- B 30- A 10-variant 1- D 2- D 3- C 4- A 5- B 6- A 7- C 8- D 9- B 10- D 11- D 12- A 13- B 14- C 15- A 16- B 17- A 18- D 19- A 20- A 21- A 22- D 23- C 24- A 25- B 26- C 27- A 28- C 29- A 30- B 11-variant 1- A 2- D 3- A 4- A 5- D 6- C 7- B 8- B 9- B 10- C 11- C 12- B 13- D 14- B 15- B 16- A 17- A 18- A 19- B 20- D 21- B 22- B 23- C 24- C 25- A 26- A 27- B 28- C 29- C 30- D 12-variant 1- D 2- A 3- B 4- D 5- A 6- B 7- B 8- D 9- B 10- C 11- D 12- D 13- B 14- D 15- A 16- B 17- C 18- A 19- D 20- B 21- C 22- A 23- C 24- C 25- D 26- D 27- C 28- B 29- B 30- A 13-variant 1- D 2- D 3- B 4- C 5- B 6- D 7- D 8- B 9- B 10- D 11- D 12- A 13- A 14- C 15- D 16- A 17- A 18- C 19- A 20- D 21- A 22- D 23- D 24- D 25- A 26- D 27- B 28- C 29- B 30- A 14-variant 1- B 2- A 3- A 4- D 5- C 6- D 7- C 8- D 9- A 10- B 11- A 12- A 13- A 14- C 15- B 16- C 17- D 18- A 19- C 20- A 21- D 22- D 23- B 24- C 25- C 26- C 27- D 28- A 29- A 30- D 15-variant 1- D 2- D 3- D 4- C 5- A 6- D 7- C 8- C 9- C 10- C 11- C 12- A 13- B 14- B 15- A 16- D 17- B 18- B 19- C 20- D 21- D 22- B 23- A 24- D 25- C 26- B 27- D 28- D 29- B 30- D 16-variant 1- C 2- D 3- B 4- A 5- B 6- C 7- B 8- B 9- D 10- B 11- B 12- C 13- A 14- D 15- D 16- C 17- A 18- B 19- A 20- A 21- D 22- B 23- D 24- A 25- C 26- B 27- A 28- B 29- C 30- B Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 270 21- D 22- A 23- C 24- D 25- D 26- D 27- C 28- C 29- B 30- B 9-variant 1- A 2- A 3- A 4- B 5- C 6- D 7- A 8- D 9- B 10- B 11- A 12- C 13- C 14- A 15- A 16- A 17- D 18- C 19- D 20- C 21- D 22- C 23- B 24- C 25- D 26- A 27- D 28- C 29- B 30- A 10-variant 1- D 2- D 3- C 4- A 5- B 6- A 7- C 8- D 9- B 10- D 11- D 12- A 13- B 14- C 15- A 16- B 17- A 18- D 19- A 20- A 21- A 22- D 23- C 24- A 25- B 26- C 27- A 28- C 29- A 30- B 11-variant 1- A 2- D 3- A 4- A 5- D 6- C 7- B 8- B 9- B 10- C 11- C 12- B 13- D 14- B 15- B 16- A 17- A 18- A 19- B 20- D 21- B 22- B 23- C 24- C 25- A 26- A 27- B 28- C 29- C 30- D 12-variant 1- D 2- A 3- B 4- D 5- A 6- B 7- B 8- D 9- B 10- C 11- D 12- D 13- B 14- D 15- A 16- B 17- C 18- A 19- D 20- B 21- C 22- A 23- C 24- C 25- D 26- D 27- C 28- B 29- B 30- A 13-variant 1- D 2- D 3- B 4- C 5- B 6- D 7- D 8- B 9- B 10- D 11- D 12- A 13- A 14- C 15- D 16- A 17- A 18- C 19- A 20- D 21- A 22- D 23- D 24- D 25- A 26- D 27- B 28- C 29- B 30- A 14-variant 1- B 2- A 3- A 4- D 5- C 6- D 7- C 8- D 9- A 10- B 11- A 12- A 13- A 14- C 15- B 16- C 17- D 18- A 19- C 20- A 21- D 22- D 23- B 24- C 25- C 26- C 27- D 28- A 29- A 30- D 15-variant 1- D 2- D 3- D 4- C 5- A 6- D 7- C 8- C 9- C 10- C 11- C 12- A 13- B 14- B 15- A 16- D 17- B 18- B 19- C 20- D 21- D 22- B 23- A 24- D 25- C 26- B 27- D 28- D 29- B 30- D 16-variant 1- C 2- D 3- B 4- A 5- B 6- C 7- B 8- B 9- D 10- B 11- B 12- C 13- A 14- D 15- D 16- C 17- A 18- B 19- A 20- A 21- D 22- B 23- D 24- A 25- C 26- B 27- A 28- B 29- C 30- B Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 270 17-variant 1- B 2- A 3- A 4- B 5- C 6- C 7- D 8- C 9- D 10- C 11- D 12- C 13- A 14- D 15- D 16- C 17- B 18- D 19- C 20- A 21- D 22- C 23- B 24- B 25- C 26- C 27- C 28- A 29- B 30- B 18-variant 1- C 2- B 3- D 4- A 5- C 6- C 7- C 8- A 9- C 10- C 11- B 12- D 13- A 14- A 15- C 16- A 17- C 18- B 19- B 20- C 21- B 22- A 23- A 24- D 25- B 26- B 27- A 28- D 29- C 30- D 19-variant 1- B 2- C 3- A 4- B 5- B 6- C 7- C 8- A 9- A 10- D 11- C 12- B 13- A 14- C 15- D 16- C 17- C 18- D 19- C 20- A 21- D 22- A 23- B 24- B 25- B 26- D 27- D 28- D 29- B 30- A 20-variant 1- B 2- A 3- B 4- A 5- A 6- D 7- C 8- A 9- D 10- C 11- C 12- D 13- A 14- C 15- D 16- B 17- A 18- C 19- C 20- A 21- D 22- B 23- B 24- A 25- C 26- A 27- C 28- B 29- D 30- D 21-variant 1- A 2- D 3- A 4- D 5- A 6- D 7- A 8- C 9- A 10- D 11- A 12- C 13- B 14- A 15- A 16- D 17- A 18- C 19- B 20- D 21- A 22- D 23- D 24- C 25- D 26- B 27- B 28- D 29- B 30- C 22-variant 1- A 2- A 3- B 4- C 5- A 6- D 7- B 8- A 9- C 10- D 11- D 12- B 13- D 14- C 15- D 16- C 17- D 18- C 19- A 20- C 21- C 22- B 23- D 24- A 25- A 26- D 27- A 28- C 29- A 30- C 23-variant 1- B 2- D 3- A 4- D 5- A 6- C 7- D 8- B 9- C 10- A 11- B 12- D 13- D 14- B 15- D 16- D 17- D 18- C 19- A 20- C 21- B 22- D 23- B 24- C 25- B 26- A 27- A 28- C 29- A 30- C 24-variant 1- A 2- A 3- A 4- B 5- B 6- B 7- D 8- D 9- A 10- B 11- A 12- D 13- C 14- D 15- D 16- B 17- C 18- B 19- A 20- A 21- B 22- D 23- B 24- C 25- B 26- D 27- A 28- C 29- D 30- C Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 271 17-variant 1- B 2- A 3- A 4- B 5- C 6- C 7- D 8- C 9- D 10- C 11- D 12- C 13- A 14- D 15- D 16- C 17- B 18- D 19- C 20- A 21- D 22- C 23- B 24- B 25- C 26- C 27- C 28- A 29- B 30- B 18-variant 1- C 2- B 3- D 4- A 5- C 6- C 7- C 8- A 9- C 10- C 11- B 12- D 13- A 14- A 15- C 16- A 17- C 18- B 19- B 20- C 21- B 22- A 23- A 24- D 25- B 26- B 27- A 28- D 29- C 30- D 19-variant 1- B 2- C 3- A 4- B 5- B 6- C 7- C 8- A 9- A 10- D 11- C 12- B 13- A 14- C 15- D 16- C 17- C 18- D 19- C 20- A 21- D 22- A 23- B 24- B 25- B 26- D 27- D 28- D 29- B 30- A 20-variant 1- B 2- A 3- B 4- A 5- A 6- D 7- C 8- A 9- D 10- C 11- C 12- D 13- A 14- C 15- D 16- B 17- A 18- C 19- C 20- A 21- D 22- B 23- B 24- A 25- C 26- A 27- C 28- B 29- D 30- D 21-variant 1- A 2- D 3- A 4- D 5- A 6- D 7- A 8- C 9- A 10- D 11- A 12- C 13- B 14- A 15- A 16- D 17- A 18- C 19- B 20- D 21- A 22- D 23- D 24- C 25- D 26- B 27- B 28- D 29- B 30- C 22-variant 1- A 2- A 3- B 4- C 5- A 6- D 7- B 8- A 9- C 10- D 11- D 12- B 13- D 14- C 15- D 16- C 17- D 18- C 19- A 20- C 21- C 22- B 23- D 24- A 25- A 26- D 27- A 28- C 29- A 30- C 23-variant 1- B 2- D 3- A 4- D 5- A 6- C 7- D 8- B 9- C 10- A 11- B 12- D 13- D 14- B 15- D 16- D 17- D 18- C 19- A 20- C 21- B 22- D 23- B 24- C 25- B 26- A 27- A 28- C 29- A 30- C 24-variant 1- A 2- A 3- A 4- B 5- B 6- B 7- D 8- D 9- A 10- B 11- A 12- D 13- C 14- D 15- D 16- B 17- C 18- B 19- A 20- A 21- B 22- D 23- B 24- C 25- B 26- D 27- A 28- C 29- D 30- C Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 271 17-variant 1- B 2- A 3- A 4- B 5- C 6- C 7- D 8- C 9- D 10- C 11- D 12- C 13- A 14- D 15- D 16- C 17- B 18- D 19- C 20- A 21- D 22- C 23- B 24- B 25- C 26- C 27- C 28- A 29- B 30- B 18-variant 1- C 2- B 3- D 4- A 5- C 6- C 7- C 8- A 9- C 10- C 11- B 12- D 13- A 14- A 15- C 16- A 17- C 18- B 19- B 20- C 21- B 22- A 23- A 24- D 25- B 26- B 27- A 28- D 29- C 30- D 19-variant 1- B 2- C 3- A 4- B 5- B 6- C 7- C 8- A 9- A 10- D 11- C 12- B 13- A 14- C 15- D 16- C 17- C 18- D 19- C 20- A 21- D 22- A 23- B 24- B 25- B 26- D 27- D 28- D 29- B 30- A 20-variant 1- B 2- A 3- B 4- A 5- A 6- D 7- C 8- A 9- D 10- C 11- C 12- D 13- A 14- C 15- D 16- B 17- A 18- C 19- C 20- A 21- D 22- B 23- B 24- A 25- C 26- A 27- C 28- B 29- D 30- D 21-variant 1- A 2- D 3- A 4- D 5- A 6- D 7- A 8- C 9- A 10- D 11- A 12- C 13- B 14- A 15- A 16- D 17- A 18- C 19- B 20- D 21- A 22- D 23- D 24- C 25- D 26- B 27- B 28- D 29- B 30- C 22-variant 1- A 2- A 3- B 4- C 5- A 6- D 7- B 8- A 9- C 10- D 11- D 12- B 13- D 14- C 15- D 16- C 17- D 18- C 19- A 20- C 21- C 22- B 23- D 24- A 25- A 26- D 27- A 28- C 29- A 30- C 23-variant 1- B 2- D 3- A 4- D 5- A 6- C 7- D 8- B 9- C 10- A 11- B 12- D 13- D 14- B 15- D 16- D 17- D 18- C 19- A 20- C 21- B 22- D 23- B 24- C 25- B 26- A 27- A 28- C 29- A 30- C 24-variant 1- A 2- A 3- A 4- B 5- B 6- B 7- D 8- D 9- A 10- B 11- A 12- D 13- C 14- D 15- D 16- B 17- C 18- B 19- A 20- A 21- B 22- D 23- B 24- C 25- B 26- D 27- A 28- C 29- D 30- C Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 271 25-variant 1- A 2- C 3- B 4- A 5- B 6- A 7- B 8- B 9- A 10- A 11- A 12- B 13- A 14- C 15- B 16- C 17- B 18- D 19- A 20- D 21- A 22- C 23- C 24- C 25- D 26- A 27- C 28- C 29- B 30- D 26-variant 1- B 2- C 3- B 4- B 5- B 6- A 7- B 8- C 9- C 10- B 11- A 12- A 13- D 14- D 15- A 16- C 17- B 18- D 19- C 20- A 21- B 22- D 23- D 24- B 25- A 26- C 27- A 28- B 29- B 30- D 27-variant 1- D 2- C 3- B 4- D 5- D 6- D 7- B 8- D 9- D 10- C 11- A 12- B 13- B 14- C 15- A 16- A 17- D 18- A 19- C 20- A 21- A 22- C 23- B 24- C 25- A 26- C 27- C 28- A 29- D 30- A 28-variant 1- D 2- B 3- B 4- B 5- A 6- D 7- C 8- C 9- B 10- A 11- D 12- B 13- A 14- D 15- A 16- D 17- A 18- C 19- D 20- B 21- D 22- B 23- A 24- C 25- B 26- C 27- C 28- B 29- D 30- B 29-variant 1- D 2- C 3- A 4- C 5- A 6- D 7- B 8- D 9- D 10- C 11- D 12- D 13- D 14- A 15- A 16- C 17- B 18- B 19- A 20- D 21- C 22- A 23- B 24- B 25- C 26- D 27- B 28- A 29- C 30- B 30-variant 1- C 2- C 3- B 4- A 5- B 6- C 7- D 8- C 9- C 10- D 11- D 12- A 13- B 14- A 15- C 16- B 17- D 18- A 19- A 20- A 21- D 22- A 23- D 24- B 25- C 26- C 27- B 28- D 29- A 30- B 31-variant 1- C 2- D 3- C 4- B 5- D 6- B 7- C 8- B 9- C 10- A 11- B 12- C 13- D 14- A 15- C 16- A 17- C 18- A 19- C 20- A 21- A 22- D 23- C 24- A 25- D 26- C 27- C 28- A 29- D 30- B 32-variant 1- D 2- A 3- A 4- D 5- B 6- A 7- C 8- D 9- D 10- C 11- C 12- B 13- B 14- D 15- C 16- B 17- B 18- A 19- D 20- C 21- C 22- C 23- A 24- C 25- D 26- C 27- B 28- B 29- B 30- B Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 272 25-variant 1- A 2- C 3- B 4- A 5- B 6- A 7- B 8- B 9- A 10- A 11- A 12- B 13- A 14- C 15- B 16- C 17- B 18- D 19- A 20- D 21- A 22- C 23- C 24- C 25- D 26- A 27- C 28- C 29- B 30- D 26-variant 1- B 2- C 3- B 4- B 5- B 6- A 7- B 8- C 9- C 10- B 11- A 12- A 13- D 14- D 15- A 16- C 17- B 18- D 19- C 20- A 21- B 22- D 23- D 24- B 25- A 26- C 27- A 28- B 29- B 30- D 27-variant 1- D 2- C 3- B 4- D 5- D 6- D 7- B 8- D 9- D 10- C 11- A 12- B 13- B 14- C 15- A 16- A 17- D 18- A 19- C 20- A 21- A 22- C 23- B 24- C 25- A 26- C 27- C 28- A 29- D 30- A 28-variant 1- D 2- B 3- B 4- B 5- A 6- D 7- C 8- C 9- B 10- A 11- D 12- B 13- A 14- D 15- A 16- D 17- A 18- C 19- D 20- B 21- D 22- B 23- A 24- C 25- B 26- C 27- C 28- B 29- D 30- B 29-variant 1- D 2- C 3- A 4- C 5- A 6- D 7- B 8- D 9- D 10- C 11- D 12- D 13- D 14- A 15- A 16- C 17- B 18- B 19- A 20- D 21- C 22- A 23- B 24- B 25- C 26- D 27- B 28- A 29- C 30- B 30-variant 1- C 2- C 3- B 4- A 5- B 6- C 7- D 8- C 9- C 10- D 11- D 12- A 13- B 14- A 15- C 16- B 17- D 18- A 19- A 20- A 21- D 22- A 23- D 24- B 25- C 26- C 27- B 28- D 29- A 30- B 31-variant 1- C 2- D 3- C 4- B 5- D 6- B 7- C 8- B 9- C 10- A 11- B 12- C 13- D 14- A 15- C 16- A 17- C 18- A 19- C 20- A 21- A 22- D 23- C 24- A 25- D 26- C 27- C 28- A 29- D 30- B 32-variant 1- D 2- A 3- A 4- D 5- B 6- A 7- C 8- D 9- D 10- C 11- C 12- B 13- B 14- D 15- C 16- B 17- B 18- A 19- D 20- C 21- C 22- C 23- A 24- C 25- D 26- C 27- B 28- B 29- B 30- B Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 272 25-variant 1- A 2- C 3- B 4- A 5- B 6- A 7- B 8- B 9- A 10- A 11- A 12- B 13- A 14- C 15- B 16- C 17- B 18- D 19- A 20- D 21- A 22- C 23- C 24- C 25- D 26- A 27- C 28- C 29- B 30- D 26-variant 1- B 2- C 3- B 4- B 5- B 6- A 7- B 8- C 9- C 10- B 11- A 12- A 13- D 14- D 15- A 16- C 17- B 18- D 19- C 20- A 21- B 22- D 23- D 24- B 25- A 26- C 27- A 28- B 29- B 30- D 27-variant 1- D 2- C 3- B 4- D 5- D 6- D 7- B 8- D 9- D 10- C 11- A 12- B 13- B 14- C 15- A 16- A 17- D 18- A 19- C 20- A 21- A 22- C 23- B 24- C 25- A 26- C 27- C 28- A 29- D 30- A 28-variant 1- D 2- B 3- B 4- B 5- A 6- D 7- C 8- C 9- B 10- A 11- D 12- B 13- A 14- D 15- A 16- D 17- A 18- C 19- D 20- B 21- D 22- B 23- A 24- C 25- B 26- C 27- C 28- B 29- D 30- B 29-variant 1- D 2- C 3- A 4- C 5- A 6- D 7- B 8- D 9- D 10- C 11- D 12- D 13- D 14- A 15- A 16- C 17- B 18- B 19- A 20- D 21- C 22- A 23- B 24- B 25- C 26- D 27- B 28- A 29- C 30- B 30-variant 1- C 2- C 3- B 4- A 5- B 6- C 7- D 8- C 9- C 10- D 11- D 12- A 13- B 14- A 15- C 16- B 17- D 18- A 19- A 20- A 21- D 22- A 23- D 24- B 25- C 26- C 27- B 28- D 29- A 30- B 31-variant 1- C 2- D 3- C 4- B 5- D 6- B 7- C 8- B 9- C 10- A 11- B 12- C 13- D 14- A 15- C 16- A 17- C 18- A 19- C 20- A 21- A 22- D 23- C 24- A 25- D 26- C 27- C 28- A 29- D 30- B 32-variant 1- D 2- A 3- A 4- D 5- B 6- A 7- C 8- D 9- D 10- C 11- C 12- B 13- B 14- D 15- C 16- B 17- B 18- A 19- D 20- C 21- C 22- C 23- A 24- C 25- D 26- C 27- B 28- B 29- B 30- B Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 272 33-variant 1- B 2- D 3- D 4- D 5- A 6- D 7- B 8- A 9- C 10- D 11- C 12- D 13- C 14- A 15- C 16- B 17- B 18- B 19- C 20- A 21- C 22- D 23- C 24- C 25- C 26- C 27- C 28- B 29- C 30- C 34-variant 1- D 2- C 3- C 4- B 5- D 6- B 7- B 8- C 9- A 10- C 11- D 12- C 13- A 14- A 15- A 16- C 17- A 18- D 19- A 20- C 21- A 22- B 23- C 24- A 25- C 26- D 27- C 28- A 29- B 30- D Suhbat bileti 1 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 2 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 3 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 4 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 5 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 6 1. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 273 33-variant 1- B 2- D 3- D 4- D 5- A 6- D 7- B 8- A 9- C 10- D 11- C 12- D 13- C 14- A 15- C 16- B 17- B 18- B 19- C 20- A 21- C 22- D 23- C 24- C 25- C 26- C 27- C 28- B 29- C 30- C 34-variant 1- D 2- C 3- C 4- B 5- D 6- B 7- B 8- C 9- A 10- C 11- D 12- C 13- A 14- A 15- A 16- C 17- A 18- D 19- A 20- C 21- A 22- B 23- C 24- A 25- C 26- D 27- C 28- A 29- B 30- D Suhbat bileti 1 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 2 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 3 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 4 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 5 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 6 1. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 273 33-variant 1- B 2- D 3- D 4- D 5- A 6- D 7- B 8- A 9- C 10- D 11- C 12- D 13- C 14- A 15- C 16- B 17- B 18- B 19- C 20- A 21- C 22- D 23- C 24- C 25- C 26- C 27- C 28- B 29- C 30- C 34-variant 1- D 2- C 3- C 4- B 5- D 6- B 7- B 8- C 9- A 10- C 11- D 12- C 13- A 14- A 15- A 16- C 17- A 18- D 19- A 20- C 21- A 22- B 23- C 24- A 25- C 26- D 27- C 28- A 29- B 30- D Suhbat bileti 1 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 2 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 3 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 4 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 5 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 6 1. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 273 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 7 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 8 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 9 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 10 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 11 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 12 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 13 1. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 274 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 7 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 8 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 9 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 10 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 11 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 12 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 13 1. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 274 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 7 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 8 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 9 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 10 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 11 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 12 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 13 1. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 274 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 14 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 15 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 16 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 17 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 18 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 19 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 20 1. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 275 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 14 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 15 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 16 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 17 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 18 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 19 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 20 1. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 275 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 14 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 15 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 16 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 17 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 18 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 19 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 20 1. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 275 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 21 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 22 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 23 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 24 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 25 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 26 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 27 1. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 276 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 21 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 22 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 23 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 24 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 25 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 26 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 27 1. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 276 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 21 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 22 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 23 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 24 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 25 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 26 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 27 1. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 276 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 28 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 29 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 30 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 277 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 28 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 29 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 30 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 277 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 28 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 29 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Suhbat bileti 30 1. yechimga qarang 2. yechimga qarang 3. yechimga qarang 4. yechimga qarang 5. yechimga qarang Prokuratura organlariga ishga kirish: test va suhbat savollari — mashq testlari | 277

PROKURATURA ORGANLARIGA ISHGA KIRISH: TEST VA SUHBAT SAVOLLARI

Tayyorgarlik to'plami: 1020 ta mashq testi (javoblari va izohlari bilan) + 30 ta suhbat bileti namunaviy javoblari bilan, 2026

64 ta variant • 1170 ta topshiriq • javoblari bilan

Mashq to'plami • 2026–2027 o'quv yili

Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma

• Prokuratura organlariga ishga qabul odatda tanlov asosida o'tkaziladi: hujjatlar, tibbiy va psixologik tekshiruv, kasbiy bilim testi va suhbat. Aniq tartib va talablar har bir tanlov e'lonida ko'rsatiladi.

• Ushbu tayyorgarlik to'plamining birinchi qismida 1020 ta mashq testi bor: Konstitutsiya va davlat hokimiyati, prokuratura nazorati tamoyillari, jinoyat huquqi va jinoyat protsessi asoslari, inson huquqlari, fuqarolik, oila, ma'muriy va mehnat huquqi asoslari, korrupsiyaga qarshi kurash va xizmat etikasi, fuqarolar murojaatlari va huquq nazariyasi. Har bir savolga to'g'ri javob va izoh berilgan.

• Ikkinchi qismda 30 ta suhbat bileti (har birida 5 ta savol) va namunaviy javoblar bor: motivatsiya, huquqiy bilim, etika, umumiy bilim va amaliy vaziyat (keys).

• Savollar tushunchalar va tamoyillar darajasida tuzilgan: modda raqamlari, jazo muddatlari va jarima miqdorlari tez-tez o'zgargani uchun ataylab kiritilmagan — ularni amaldagi kodekslardan alohida takrorlang.

• Muhim: bu mashq testlari — rasmiy tanlov savollari yoki ularning javoblari emas. Qonunchilikning amaldagi tahririni lex.uz dan tekshiring.

Sotib olish