Rezervuarlarning tashqi tag yuzalarini protektorli himoyasini - Геология - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	459.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	18 Декабрь 2024
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Геология

Rezervuarlarning tashqi tag yuzalarini protektorli himoyasini

Купить

MUNDARIJA KIRISH ...................................................................................................................... 3 I. ASOSIY QISM ....................................................................................................... 5 1.1. Korroziya jarayonining nazariy asoslari ......................................................... 5 1.2. Protektorli himoya qilish usuli va qo’llanilishi ............................................ 12 1.3. Protektorli himoyaning loyihalash printsipi ................................................. 17 II. HISOB QISMI .................................................................................................... 25 2.1. Protektor himoyasining asosiy parametrlarini hisoblash .............................. 25 XULOSA ...........

KIRISH Hozirgi davrda sanoat, energetika va transport sohalarida keng miqyosda qo’llanilayotgan rezervuarlar turli kimyoviy moddalar, yoqilg’i-moy mahsulotlari hamda suv kabi suyuqliklarni saqlashda muhim rol o’ynaydi. Rezervuarlarning ishonchliligi va uzoq muddatli ekspluatatsiyasi ularning tashqi va ichki yuzalarining korroziyaga chidamliligiga bog’liqdir. Korroziya – bu metallarning tashqi muhit ta’sirida mexanik-kimyoviy yoki elektroximiyaviy buzilishi bo’lib, u rezervuarlarning konstruksiyasiga jiddiy zarar yetkazishi mumkin. Shu sababli, korroziyadan himoya qilishning samarali usullarini ishlab chiqish va ularni amaliyotga tatbiq qilish nafaqat iqtisodiy jihatdan, balki ekologik barqarorlikni ta’minlash uchun ham muhimdir. Rezervuarlarni tashqi korroziyadan himoya qilish bo’yicha zam

mumkin. Shuningdek, protektorli himoya tizimini qo’llash orqali korroziya oqibatlaridan kelib chiqadigan ekologik zararlarni kamaytirish ham imkoniyatga ega. Mazkur kirish bo’limida rezervuarlarning tashqi tag yuzalarini himoyalashning dolzarbligi, protektorli himoya usulining ahamiyati hamda ushbu kurs ishining maqsad va vazifalari ta’riflab berildi. Asosiy qismda korroziya jarayonining nazariy asoslari, protektorli himoya usulining texnologik jihatlari va uning loyihalash printsiplari atroflicha yoritiladi. Xulosa bo’limda esa olingan natijalar tahlil qilinib, zarur xulosalar va takliflar keltiriladi. 4

I. ASOSIY QISM 1.1. Korroziya jarayonining nazariy asoslari Korroziya — bu metallar va boshqa materiallarning tashqi muhit bilan o’zaro ta’siri natijasida kimyoviy yoki elektroximik jarayonlar orqali asta-sekin buzilishi hisoblanadi. Bu jarayon natijasida metallarning mexanik mustahkamligi, o’lchamlari va boshqa xususiyatlari o’zgaradi. Korroziya tabiati bo’yicha murakkab jarayon bo’lib, u metallning tashqi muhitdagi kimyoviy birikmalar bilan reaksiyaga kirishishi natijasida sodir bo’ladi. Ushbu jarayonning asosiy sababi metallning kimyoviy energiyasi yuqoriligi va uning muvozanat holatiga erishishga intilishidir. Korroziya tabiati muhitning kimyoviy tarkibi, metallar orasidagi potensial farq va boshqa omillarga bog’liq bo’ladi. Metall korroziyasining ikki asosiy turi mavjud: kimyoviy va e

tashqi muhitdagi kislorod va boshqa gazlarning miqdori, atmosfera bosimi va boshqa omillar ham korroziya jarayoniga ta’sir ko’rsatadi. Shu sababli, metall yuzalarini himoya qilishda ushbu omillarni inobatga olish muhimdir. Mahalliy korroziya m е tall sirtlarining alohida qismlari е miriladi. Yemirilish bir х il darajada sodir bo`lmaydi. Mahalliy korroziya dog`, jarohatsimon, nuqtasimon, bo`ylama, sirt osti, ipsimon ko`rinishlarda va sirtning alohida qismlarida va qatlamida tarqalgan holda sodir bo`ladi (2-Rasm . ) 1-Rasm . Mahalliy korroziya ko`rinishlari: a–dog`simon; b – j arohatsimon; v – pittingli (nuqtasimon); g - sirt osti; d – bo`ylama; е – ipsimon. Po`lat va boshqa qotishmalar bir nеcha qattiq eritmali strukturalardan tashqil topganligi uchun tanlanma korroziya turiga moyildir. Taj

tabiatiga, namlik, atmosfеra muhitining ifloslanganlik darajasi va harorat kabi omillarga bog`liq. Atmosfеra muhitida mеtallar korroziyasini tеzlashtiruvchi omillardan biri atmosfеra namligi hisoblanadi. Quruq atmosfеra (nisbiy namlik 60% gacha)da mеtall sirti oksidlanishi ro`y bеradi va sirtda korroziya jarayonlarini sеkinlashtiruvchi oksid himoya qoplamalari hosil bo`ladi. Atmosfеra namligi 60%dan oshganda mеtall sirtida adsorbtsion va namlikning fazaviy qatlamlari hosil bo`lib, atmosfеrani ifloslantiruvchi qo`shimchalar (SO 2 , NH 3 , NO 2 ) bu qatlamda eriydi va elеktrolit hosil qilib korrozion jarayonlarni tеzlashtiradi. Korrozion jarayon kimyoviy turdan elеktrokimyoviy turga o`tadi. Хlorli muhitda korroziya m еtallning Cl 2 va HCl bilan reaksiyalari natijasida sodir bo`ladi. Reaksiya

Metallarni tashqi muxit bilan o’zaro ta’sirlarini harakteriga ko’ra, ularning korroziyalanish jarayonlari bir biridan farq qiladi, ya’ni kimyoviy va elektrokimyoviy korroziya mexanizmilari asosida sodir bo’ladi. Metallarning kimyoviy korroziyasi yuqori haroratda gazlar va tok o’tkazmaydigan suyuqliklar ta’sirida amalga oshadi. Kimyoviy korroziyada sodir bo’ladigan oksidlanish va qaytarilish jarayonlari (bir vaqtda) geterogen muhitda, ya’ni metall bilan tashqi muhitning o’zaro ta’sir chegarasida amalga oshadi. Natijada, metallarning oksidlari (korroziya mahsulotlari) hosil bo’ladi. Masalan: Fe2O3, Al2O3, ZnO, CuO va boshqalar. Metallarning elektrokimyoviy korroziya mexanizmi asosidagi yemirilishlari elektrolitlar ta’sirida sodir bo’ladi. Oksidlanish va qaytarilish jarayonlari metall yuzasin

reaksiyaga asoslangan. Ushbu turdagi korroziya asosan metallning butun yuzasi boʻylab teng ravishda oqadi. Shu munosabat bilan kimyoviy korroziya elektrokimyoviy korroziyaga qaraganda kamroq xavflidir. Kimyoviy korroziyaga temirning zanglashi va bronza patina qoplamasi misol boʻla oladi. Sanoat ishlab chiqarishida metallar koʻpincha yuqori haroratgacha qiziydi. Bunday sharoitda kimyoviy korroziya tezlashadi. Koʻpchilik biladiki, issiq metall boʻlaklarini aylantirishda shkalalar hosil boʻladi. Bu kimyoviy korroziyaning odatiy mahsulotidir. Temirning korroziyasiga uning tarkibida oltingugurt borligi yordam berishi aniqlandi. Temirdan yasalgan antiqa buyumlar bu temir tarkibidagi oltingugurt miqdori pastligi sababli korroziyaga chidamli. Temir tarkibidagi oltingugurt odatda FeS sulfidlari va

inshootlarining koʻplab muhim qismlari gaz korroziyasidan (gaz turbinalarining pichoqlari, raketa dvigatellarining nozullari, elektr isitgichlarning elementlari, panjara, pechlarning armaturalari) kuchli ravishda yoʻq qilinadi. Metallurgiya sanoati gaz korroziyasidan (metallning yonishi) katta yoʻqotishlarga olib keladi. Qotishma tarkibiga turli xil qoʻshimchalar (xrom, alyuminiy, kremniy) kiritilganda gaz korroziyasiga qarshi qarshilik kuchayadi. Misga alyuminiy, berilliy va magniy qoʻshimchalari uning oksidlovchi muhitda gaz korroziyasiga chidamliligini oshiradi. Temir va poʻlat mahsulotlarini gaz korroziyasidan himoya qilish uchun mahsulot yuzasi alyuminiy bilan qoplangan (Alisiya). Elektrokimyoviy korroziya deganda metallarning elektrolitlar bilan suvli eritmalar shaklida, kamdan-kam h

eritmalarida, dengiz suvida, yerda, havo atmosferasida metall korroziyasining eng keng tarqalgan turi. Suyuq muhitning metallga taʻsiri shartlariga koʻra, bu turdagi korroziya quyidagicha tavsiflanadi:  toʻliq suv ostida korroziya;  toʻliq boʻlmagan shoʻngʻin bilan;  oʻzgaruvchan suvga choʻmish bilan. Ushbu kichik turlarning har biri oʻziga xos xususiyatlarga ega. 1. Tuproq (tuproq, yer osti) korroziyasi-tuproqning metalliga taʻsiri, bu korroziv jihatdan elektrolitning bir turi sifatida koʻrib chiqilishi kerak. Yer osti elektrokimyoviy korroziyasining oʻziga xos xususiyati kislorodni etkazib berish tezligidagi katta farqdir (asosiy depolarizator) turli tuproqlarda yer osti inshootlari yuzasiga (oʻn minglab marta). Tuproqdagi korroziyada strukturaning alohida qismlarining notekis aerasiy

misoli qozonlarning gidroksidi moʻrtligi, guruchlarning mavsumiy yorilishi, shuningdek, baʻzi yuqori quvvatli strukturaviy qotishmalarning yorilishi. Korroziv muhit va oʻzgaruvchan yoki pulsasiyalanuvchi mexanik stresslar taʻsiridan kelib chiqadigan korroziv charchoq. Ushbu turdagi buzilish, shuningdek, interkristallit yoriqlar hosil boʻlishi bilan tavsiflanadi. Korroziya charchoqidan metallarning yoʻq qilinishi turli xil muhandislik inshootlarini (pervanel vallari, avtomobil buloqlari, arqonlar, chuqur nasoslarning panjaralari, prokat tegirmonlarining sovutilgan rulonlari va boshqalar) ishlatishda uchraydi. Korroziv kavitasiya, bu odatda korroziv muhitning metall yuzasiga kuchli mexanik taʻsirining natijasidir. Bunday korroziya-mexanik taʻsir metall konstruksiyalarning juda kuchli mahalli

Protektor materiallari sifatida asosan kimyoviy faol metallar, masalan, rux, alyuminiy va magniy ishlatiladi. Rux protektorlari ko’pincha nisbatan past narx va yuqori samaradorlik sababli keng qo’llaniladi. Alyuminiy protektorlari esa yengilligi va yuqori elektroximik salbiy potensiali tufayli dengiz muhiti uchun mos keladi. Magniy protektorlari esa yuqori elektroximik faolligi sababli tuproq va chuchuk suvli muhitda samarali bo’ladi. Protektor materiallari tanlanayotganda ularning korroziyaga chidamliligi, ish muhiti bilan muvofiqligi va iqtisodiy jihatdan maqbulligi inobatga olinadi. Protektorli himoya tizimi asosan sanoat rezervuarlarida, quvurlar va suv osti konstruktsiyalarida keng qo’llaniladi. Rezervuarlarning tashqi tag yuzalari tuproq va namlik ta’sirida korroziyaga uchragan holat

keng qo’llanadi. Dengiz muhitida alyuminiy va rux kabi protektor materiallari samarali bo’lib, ular suzuvchi va suv ostidagi metall yuzalarni uzoq muddat himoya qilish imkonini beradi. Tuproq muhitida joylashgan metall konstruktsiyalar ham protektorli himoya tizimiga muhtojdir. Tuproqdagi namlik va agressiv moddalar (masalan, tuzlar, kislotalar yoki ishqorlar) korroziyaning tezlashishiga sabab bo’ladi. Tuproqqa ko’milgan rezervuarlar, quvurlar va boshqa metall konstruksiyalar uchun magniy protektorlar samarali himoya ta’minlaydi. Magniy yuqori elektroximik faollikka ega bo’lgani uchun tuproqdagi namlik sharoitida korroziya jarayonini samarali sekinlashtiradi. Shuningdek, protektorli himoya tizimi yopiq konteynerlar va rezervuarlar ichki yuzalarini himoya qilish uchun ham qo’llaniladi. Bu k

Umuman olganda, protektorli himoya tizimini qo’llash sharoitlari loyihalash bosqichida batafsil tahlil qilinadi va tizimning ishlash samaradorligi muhit, metall va protektor materialining moslashuviga asoslanadi. Ushbu tizim agressiv sharoitlarda metall konstruktsiyalarning xizmat muddatini sezilarli darajada oshiradi va iqtisodiy samaradorlikni ta’minlaydi. Protektorli himoya tizimining samaradorligini oshirish uchun bir qator usullar qo’llaniladi. Birinchidan, protektor materialini ish muhitiga mos ravishda tanlash kerak. Har xil muhitlar uchun rux, alyuminiy yoki magniy protektorlaridan foydalanish tavsiya etiladi. Ikkinchidan, protektorlarni to’g’ri joylashtirish muhim ahamiyatga ega, chunki noto’g’ri joylashuv himoya samaradorligini pasaytirishi mumkin. Shuningdek, protektorlar yuzasi

Korroziyaning tabiati va uning yuzaga kelish sharoitlariga qarab turli xil himoya usullari qoʻllaniladi. U yoki bu usulni tanlash uning maʻlum bir holatda samaradorligi, shuningdek iqtisodiy maqsadga muvofiqligi bilan belgilanadi. Legirlash Metalllarning korroziyasini kamaytirishning bir usuli bor, uni himoya qilish bilan qatʻiyan bogʻlash mumkin emas. Ushbu usul qotishma deb ataladigan qotishmalarni ishlab chiqarishdir. Hozirgi vaqtda nikel, xrom, kobalt va boshqa temirlarga qoʻshimchalar orqali koʻplab zanglamaydigan poʻlatlar yaratilgan bunday poʻlatlar, albatta, zang bilan qoplanmaydi, ammo ularning sirt korroziyasi past tezlikda boʻlsa ham sodir boʻladi. Maʻlum boʻlishicha, qotishma qoʻshimchalardan foydalanganda korroziyaga chidamlilik keskin oʻzgaradi. Tamman qoidasi deb nomlangan q

olib tashlash kerak. Aks holda, ular qoplamaning metall yuzasiga yaxshi yopishishini oldini oladi. Qoplamaning past sifati koʻpincha gʻovaklikning oshishi bilan bogʻliq. Koʻpincha bu erituvchining bugʻlanishi va davolash va yoʻq qilish mahsulotlarini olib tashlash (plyonka qariganida) natijasida himoya qatlamini shakllantirish jarayonida yuzaga keladi. Shuning uchun odatda bitta qalin qatlamni emas, balki bir nechta ingichka qoplama qatlamlarini qoʻllash tavsiya etiladi. Koʻpgina hollarda, qoplama qalinligining oshishi himoya qatlamining metall bilan yopishishini susaytiradi. Havo boʻshliqlari, pufakchalar katta zarar etkazadi. Ular qoplama operasiyasining past sifati bilan hosil boʻladi. Suv bilan namlanishni kamaytirish uchun boʻyoqlar va laklar baʻzan oʻz navbatida mum aralashmalari yok

ta’sir doirasi ma’lum masofa orqali cheklangandir. Himoyalanadigan konstruksiyadan mumkin bo’lgan maksimal uzoqlashish masofasi protektor himoya tasirining radiusi deyiladi. Katodli himoyani tashkil qilish uchun tashqaridan energiya olib kelish qiyinchilik tug’diradigan va elektr liniyalarini tortib kelish iqtisodiy zarar bo’ladigan hollarda protektorli himoya qo’llaniladi. Bunday himoya daryo va dengiz suvlarida, tuproq va boshqa neytral muhitlarda ishlatiladigan metall konstruksiyalarni korroziyadan himoyalash uchun qo’llaniladi. Kislotali eritmalarda metallar o’z-o’zidan erish tezligining yuqoriligi sababli bunday muhitlarda protektorli himoya maqsadga muvofiq emas. Protektorlar sifatida Al, Fe, Mg, Zn kabi metallari ishlatiladi. Biroq sof metallarni protektor sifatida ishlatish iqtisod

dengiz suvidagi yuqori sho’rlanish sharoitida samarali himoya ta’minlaydi. Tuproq muhitida esa magniy protektorlari yuqori faoliyati sababli ko’proq afzal ko’riladi. Shuningdek, muhitning harorat darajasi, namligi va atmosfera gazlarining ta’siri ham protektor materialining tanlanishida hal qiluvchi omillar hisoblanadi. Protektorli himoya tizimini tanlashda iqtisodiy samaradorlik muhim o’rin tutadi. Protektor materiallari narxi, ularning xizmat muddati va texnik xizmat ko’rsatish xarajatlari tahlil qilinadi. Tanlangan tizim nafaqat texnik jihatdan samarali, balki iqtisodiy jihatdan ham maqbul bo’lishi kerak. Shuningdek, himoya qilinadigan konstruktsiyaning o’lchamlari va shakli protektorlar joylashuvining optimal variantini tanlashni talab qiladi. Katta hajmdagi konstruktsiyalar uchun prot

ta’minlashi kerak. Shu maqsadda, galvanik zanjirning anod-katod xususiyatlari va oqim zichligi aniqlanadi. Protektorning ishlash davomiyligi ham hisoblanadi, bunda protektor materialining elektroximik ekvivalentini va aniq ishlash sharoitlarini inobatga olish zarur. Shuningdek, protektorlarning joylashuv o’rnini belgilash ham texnik hisob- kitoblarning muhim qismidir. Protektorlar bir xil masofada va metall yuzasining barcha qismlarini samarali himoya qiladigan tarzda joylashtirilishi kerak. Buning uchun konstruktsiyaning geometrik va mexanik xususiyatlari, shuningdek, himoyalangan ob’ektning o’ziga xos ishlash sharoitlari hisobga olinadi. Misol uchun, katta hajmdagi rezervuarlar uchun protektorlarning bir xil ta’sir doirasini ta’minlash uchun optimal masofa va soni hisoblanadi. Bundan tas

Birinchidan, elektrokimyoviy xususiyatlar protektor materialini tanlashda asosiy mezon hisoblanadi. Protektor materialining asosiy metallga nisbatan anod sifatida ishlashi uchun uning elektroximik potensiali salbiyroq bo’lishi kerak. Masalan, rux, magniy va alyuminiy metallari protektor sifatida keng qo’llaniladi, chunki ularning potensiali ko’pchilik metallarga nisbatan pastroqdir. Ushbu xususiyat protektorning asosiy metall yuzasini himoya qilishiga imkon beradi. Ikkinchidan, materialning korroziyaga chidamliligi va ishlash muddatining uzoqligi hisobga olinadi. Protektor materiallari muhit ta’sirida o’zining himoya xususiyatlarini uzoq vaqt davomida saqlab turishi kerak. Himoya qilinadigan metallning ishlash muhiti, masalan, dengiz suvi, nam tuproq yoki kimyoviy agressiv eritmalar, prote

Yakuniy tanlov jarayonida protektor materiallarining yuqorida keltirilgan barcha omillarga mosligi batafsil tahlil qilinadi. Ushbu tahlil texnik talablar, iqtisodiy samaradorlik va ekologik xavfsizlikni hisobga olgan holda amalga oshiriladi, bu esa protektorli himoya tizimining optimal ishlashini ta’minlaydi. Protektorli himoya tizimining samarali ishlashi uchun protektorlarning to’g’ri joylashuvi va o’rnatilishi muhim ahamiyatga ega. Ushbu jarayon metall konstruktsiyaning geometrik xususiyatlari, himoyalanadigan yuzaning hajmi, shuningdek, ishlash muhiti va sharoitlariga qarab amalga oshiriladi. Birinchidan, protektorlarni optimal masofada joylashtirish talab etiladi. Protektorlar metall yuzaning barcha qismlarini teng darajada himoya qiladigan tarzda joylashtirilishi kerak. Protektorning

protektorlar to’g’ri burchak ostida o’rnatilib, tuproq bosimi va namlik ta’siridan himoya qilinadi. Beshinchidan, protektorlarni o’rnatishdan oldin va keyin nazorat o’lchovlari o’tkaziladi. O’rnatishdan oldin protektorning texnik holati, ya’ni uning hajmi va xususiyatlari tahlil qilinadi. O’rnatilgandan keyin esa himoya tizimining ishlash samaradorligi, masalan, galvanik zanjir oqimi yoki potentsial farq ko’rsatkichlari o’lchanadi. Oxirgi bosqichda protektorlarni o’z vaqtida almashtirish uchun muntazam monitoring va texnik xizmat amalga oshiriladi. Protektorlar eskirganda yoki samaradorligi pasayganda, ular yangi protektorlar bilan almashtiriladi. Shu tarzda, protektorlarning to’g’ri joylashuvi va o’rnatilishi tizimning uzoq muddatli va ishonchli ishlashini ta’minlaydi. Protektorli himoya

Reglamentlarda ko’rsatilgan hisob-kitob usullariga muvofiq, protektorlarning zarur miqdori, ularning joylashuvi va ishlash muddati aniqlanadi. Shu asosda himoya tizimi uchun optimal loyihaviy yechim tanlanadi. Uchinchidan, loyihalashda protektor materiallariga qo’yiladigan texnik talablar inobatga olinadi. Texnik reglamentlarda protektor materiallarining korroziyaga chidamliligi, elektr o’tkazuvchanligi va mexanik mustahkamligi bo’yicha minimal talablari aniq belgilangan. Masalan, protektorlar asosiy metallning potentsialidan pastroq bo’lishi va uzoq muddat davomida o’zining anod xususiyatlarini saqlab qolishi kerak. Ushbu talablar protektor materialining samarali ishlashini ta’minlash uchun muhimdir. To’rtinchidan, himoya tizimining ishlash samaradorligini baholash uchun nazorat va sinov

II. HISOB QISMI 2.1. Protektor himoyasining asosiy parametrlarini hisoblash Protektor himoyasi quvur liniyasini korroziyaga qarshi himoya qilishning elektrokimyoviy turiga ishora qiladi va galvanik elementning ishlash printsipiga asoslanadi. U avtonomdir, shuning uchun uni elektr energiyasi manbalari boʻlmagan joylarda qoʻllash mumkin. Protektor himoyasining asosiy afzalliklari: avtonomiya, past operatsion xarajatlar va ulanish qulayligi. Kamchilik - kam metallardan foydalanish. Himoyachi oʻrnatishni hisoblashda quyidagi parametrlar aniqlanadi: himoyachining qarshiligi va oqim kuchi, 1 km quvur liniyasini himoya qilish uchun zarur boʻlgan oqim kuchi, 1 km quvur liniyasi uchun himoyachilar soni, himoyachilar orasidagi masofa va ularga xizmat koʻrsatish. Protektor himoyasining asosiy paramet

Езащ .min =−0,85 В- minimal himoya potentsiali; Еест =−0,55 B - himoyani yoqishdan oldin quvur liniyasining tabiiy salohiyati. 3. Protektorni oʻrnatishning himoya zonasining uzunligi: L= Rиз Rn( Еп Езащ .min −1). (2) bu yerda Rиз= Rn πD н - uzunligi birlik uchun quvur liniyasi izolyatsiyasining qarshiligi. 4. Bogʻlanish kuchi: Iп= Езащ .min −Eест Rп (1− Езащ .min Eп ) , (3) 5. Anodik oqim zichligi: Jа=1000 Iп N (πd n⋅ln+1,57 dn2) , ( 3 ) bu yerda protektor oʻlchamlari dn Va ln dekimetrlarda almashtiriladi. 6. Protektorni oʻrnatishning xizmat qilish muddati: Т= G⋅ηи⋅ηп q⋅In , (4) bu yerda G - protektor birligining ogʻirligi; q - himoyalovchi materialning nazariy elektrokimyoviy ekvivalenti (magniy himoyachilari uchun q=3,95 кг /A⋅год ); ηи - protektordan foydalanish koeffitsienti, ( ηи=0,95

 Himoyalanadigan yuzaning materiali: Po’lat (S275).  Himoya qilish muddati: 20 yil.  Tuproqdagi korrozion tok zichligi: 20 µA/m².  Protektor materiali: Magniy (potensiali: -1.75 V, elektroximik ekvivalent: 1200 Ah/kg).  Protektor samaradorligi: 85%.  Tuproqning kislotaliligi: Neytral (pH = 7) 2. Hisob-kitoblarni boshlash 2.1. Rezervuar yuzasini hisoblash Rezervuar silindrsimon shaklda: 28

Tashqi yuza: 2.2. Himoya tokini aniqlash Korrozion tok zichligi (20 µA/m²) va umumiy yuzadan foydalanib: 2.3. Protektorlarning zarur quvvatini hisoblash Protektorlarning ishlash muddati 20 yil deb belgilangan: Yillik sarf bo’yicha tok: 2.4. Protektor massasi Protektorning elektroximik samaradorligini hisobga olib, zarur massa aniqlanadi: 29

3. Protektorlar sonini aniqlash Protektorning o’rtacha massasi 0.5 kg deb olinsa: 4. Protektorlarni joylashtirish Protektorlar rezervuar uzunligi bo’ylab teng masofada joylashtiriladi:  Har bir protektor orasidagi masofa: 5. Hisob-kitob natijalarini umumlashtirish 1. Himoyalanadigan umumiy yuzasi: 282.6 m² 2. Zarur himoya toki: 0.005652 A 3. Protektor massasi: 0.97 kg 4. Protektorlar soni: 2 ta 5. Protektorlar orasidagi masofa: 4 m 30

XULOSA Rezervuarlarning tashqi tag yuzalarini korroziyadan himoya qilish bugungi kun sanoatida muhim vazifa hisoblanadi. Metall konstruktsiyalarining tashqi muhit bilan uzoq muddatli ta’sirida yuzaga keluvchi korroziya jarayonlari nafaqat texnik vositalarning xizmat muddatini qisqartiradi, balki iqtisodiy zararlarni oshiradi va ekologik muhitga salbiy ta’sir ko’rsatadi. Ushbu kurs ishi davomida protektorli himoya usulining ilmiy va texnologik asoslari, shuningdek, uning rezervuarlarni korroziyadan himoya qilishdagi ahamiyati chuqur o’rganildi. Protektorli himoya tizimi metall yuzalarini agressiv muhit ta’siridan samarali himoya qiluvchi eng ilg’or texnologiyalardan biri bo’lib, u iqtisodiy jihatdan maqbul va texnik jihatdan ishonchli yechim sifatida o’zini namoyon qiladi. Tadqiqot davomida

2. Protektorli himoya tizimining ilmiy asoslari o’rganildi, uning korroziyaga qarshi ishlash mexanizmi tahlil qilindi va bu tizimning rezervuarlarning uzoq muddatli ekspluatatsiyasidagi roli tasdiqlandi. 3. Loyihalash bosqichlari batafsil ishlab chiqildi, bunda material tanlash mezonlari, texnik hisob-kitoblar va tizimni ekspluatatsiya qilishdagi texnologik jarayonlar asosida amaliy tavsiyalar berildi. 4. Protektorli himoya tizimining iqtisodiy va ekologik afzalliklari ta’kidlandi, bu usul korroziyadan himoya qilishning ekologik barqaror va iqtisodiy samarali yo’li sifatida tanlandi. Mazkur xulosalar protektorli himoya tizimini sanoat rezervuarlarida qo’llash imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi. Tadqiqot natijalari kelgusida rezervuarlar korroziyaga qarshi himoyasini takomillashti

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. B.SH.Akramov. “Neft va gaz konlarini loyixalashtirish va ishlatish” fanidan maʻruza matnlari toʻplami. Toshkent - 2000 yil. 2. A.B.Movlonov, B.SH.Akramov. “Qatlamlarning neft va gaz bera olishgini oshirish texnologiyasi va texnikasi” fanidan oʻquv qoʻllanma. Toshkent- 2002 yil. 3. Z.S.Ibroximov. “Neft va gaz soxalarining ruscha – oʻzbekcha atamalar lugʻati”. Toshkent, Nur-1992 yil. 4. E. Ergashev, A.V. Mavlonov. Neft va gaz geologiyasi ruscha – oʻzbekcha izohli lugʻati. Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti-2000 yil. 5. Semenova I. V., Florianovich G. M., Xoroshilov A. V. Korroziya va korroziyadan himoya qilish. 2014 yil. 336 b. 6. Xomchenko G. P. universitetlarga abituriyentlar uchun kimyo boʻyicha qoʻllanma / 4-nashr., ISPR. va qoʻshimcha

Купить